MKT 204 MEKATRONİK YAPI ELEMANLARI 2013-2014 Bahar Yarıyılı Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mekatronik Mühendisliği Bölümü Yrd. Doç. Dr. Egemen Avcu TRİBOLOJİ III Yağlama Tekniği
Yağlama Tekniği Bu özellikleri yerine getirebilecek tek bir yağlayıcı madde bulunmamakla beraber belirli şartlarda belirli sınır değerlerine kadar kullanılabilen yağlayıcı maddeler vardır. Bu yağlayıcı maddeler katı, plastik, sıvı ve gaz yağlayıcılar olarak dört grupta toplanabilir.
Yağlayıcı Maddeler Birbiri üzerinde kayan yüzeyler arasında gaz, sıvı ve katı halde bulunan yağlayıcı maddelerin kullanılması ile sürtünme direncini azaltmak ve bununla ilgili olaylara uygun bir şekilde tesir etmek mümkündür. Yağlayıcı maddelerden: Kendi molekül ve kristalleri arasında küçük bir sürtünme direnci göstermesi, Yağlayacağı yüzeylere mümkün olduğu kadar iyi yapışması, Yağlayacağı yüzeyleri kimyasal olarak etkileyip bozmaması, Sıcaklık ve atmosfer etkilerine karşı yeter bir dayanıklılık göstermesi, Çok pahalı olmaması (ekonomik olması) gibi özellikler beklenmelidir.
Katı Yağlayıcılar Katı yağlayıcılar yalız başlarına veya sıvı yağların ya da greslerin içine katkı olarak kullanılabilirler. En çok ulanılan katı yağlayıcılar grafit ve molibden disülfittir. Katı yağlayıcılar, madensel yüzeylerin üzerinde kayma gerilmesi düşük ve kopma mukavemeti yüksek bir tabaka oluşturarak yağlama özelliği sağlarlar. Yağlayıcı olarak kullanılan grafit ve molibden disülfitin çok temiz olmaları gerekir aksi halde yüzeyleri şiddetli bir şekilde aşındırırlar.
Sıvı Yağlayıcılar
Plastik Yağlayıcılar Bunlar belirli sıcaklık sınırlarına kadar şekillerini koruyabilen plastik kitleler halindeki yağlayıcılardır. En geniş kullanma alanını madensel gresler oluşturur. Madensel bir sabuna sentetik veya madensel bir yağ içirilerek elde edilir. Madensel sabun gresin çatısını teşkil eder, yağlayıcı özeliği yoktur. Gresin %60 90 ını içine içirilmiş yağ, kalan kısmını da madensel sabun teşkil eder. Gresler çatıyı oluşturan madensel sabuna göre isimlendirilir. Kalsiyum sabunlu gresler, lityum sabunlu gresler, baryum sabunlu gresler, silikon gresi ve bentonit gresi gibi çeşitleri sayılabilir. Gresler daha çok açıkta çalışan ve uzun yağlama süreleri olan orta hız ve yükler bölgesindeki yataklamalarda kullanılmakla beraber sızdırmazlık problemi yaşanan yerlerde de büyük oranda tercih edilir.
Organik Yağlar Hayvansal veya bitkisel esastan gelir. Üstün yağlama özellikleri olmakla beraber ömürleri azdır. Hayvansal yağlardan mafsal ve kemik yağları ile bitkisel yağlardan zeytinyağı, hintyağı ve şalgam yağı bu grubun en çok bilinen türleridir.
Yağlayıcıların Özellikleri
Yağlayıcıların Özellikleri
Yağlayıcıların Özellikleri
Yağlayıcıların Özellikleri
Yağlayıcıların Özellikleri Viskozite sıcaklığın ve az da olsa basıncın etkisiyle değişir. Genellikle sıvılarda viskozite sıcaklığın artmasıyla azalmaktadır. Gazlarda ise hafif bir yükselme göstermektedir. Burada önemli olan husus sıvı yağlarının viskozitelerinin 30 ile 70 C arasında büyük bir değişim gösterdiğidir
Yağlayıcıların Özellikleri Gazlar Viskozite düşük ve orta basınç değerlerinde basınçtan etkilenmez fakat yüksek basınç altında yoğunluğu arttığı için basınçla birlikte vizkozitesi artar Sıvılar Viskozite basınçtan bağımsızdır (çok yüksek basınçlar hariç)
Sunum Kaynakları 1.) Makine Elemanları ve Çözümlü Problemleri Cilt 2, Prof. Dr. İsmail Cürgül, Güncelleştirilmiş Baskı 2.) Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü, Makine Elemanları II Ders Notları 3.) Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makine Mühendisliği Bölümü Makine Elemanları II Ders Noları