YABANCI SERMAYE MEVZUATI 1
YABANCI SERMAYE ÇERÇEVE KARARI... H3 DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR KANUNU UYGULAMA YÖNETMELİĞİ... H7 Yabancı Sermaye Çerçeve Kararı Hakkında Tebliğ (Sayı:2)... H16 Yabancı Sermaye Çerçeve Kararı İle İlgili Gerekçe... H34 Yabancı Sermaye Çerçeve Kararının Uygulanmasına İlişkin Genelge (Genelge No: 2000/1)... H38 2
YABANCI SERMAYE ÇERÇEVE KARARI Resmi Gazete Tarihi: 23 Temmuz 1995 Resmi Gazete Numarası: 22352 Karar Sayısı: 95/6990 AMAÇ Madde 1- Bu Kararın amacı 18.1.1954 tarih ve 6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu, 20.2.1930 tarih ve 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun ve 9.12.1994 tarih ve 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun kapsamında Türkiye ye gelecek sermayenin teşvikine ilişkin esasları tesbit etmektir. TANIMLAR Madde 2- Bu Kararın uygulanmasında; a) Müsteşarlık : Hazine Müsteşarlığı nı, b) Yurt dışında yerleşik kişi ve kuruluşlar: Ülkelerin vatandaşlığını haiz olan gerçek kişiler ile yabancı ülkelerde, bu ülkelerin kanunlarına göre teşekkül etmiş tüzel kişileri, c) Yabancı Sermaye: - Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca alım satımı yapılan konvertibl döviz ve efektif cinsinden nakdi sermayeyi, - Bu Kararın 5 inci maddesinde belirtilen değerleri, - Makina, teçhizat, alet ve bu mahiyetteki mallar, makina aksamı ve malzeme ile Müsteşarlığın kabul ettiği sair lüzumlu malları, - Yurt dışında yerleşik kişi ve kuruluşların, Kambiyo Mevzuatı çerçevesinde doğan her türlü mevcut ve alacaklarından, Müsteşarlığın sermaye payı olarak kabul edeceği meblağları, - Patent ve ticari marka gibi fikri haklardan Müsteşarlıkça kabul edilenleri, ifade eder. GENEL ESASLAR Madde 3- Yabancı sermaye ile ilgili izinler aşağıdaki esaslar dahilinde verilir. a) Yurt dışında yerleşik kişi ve kuruluşların Türkiye de yatırım yapmak ve/veya ticari faaliyette bulunmak amacıyla şirket kurma, ortaklığa katılma, şube ve irtibat 3
bürosu açma müracaatları, Müsteşarlık tarafından yürürlükteki mevzuat çerçevesinde incelenerek neticelendirilir. b) Mevcut yabancı sermayeli şirketlerin; yeni yatırım, kapasite artışı, tasfiye ve birleşme, iştirak izinleri ve iştirak nispeti değişiklikleri ile kararnamelerinde belirtilen süre, miktar, ihracat taahhüdü, faaliyet alanı, değer, hisse nispeti gibi hususlara ilişkin değişiklikleri yapmaya Müsteşarlık yetkilidir. c) Şirket kuruluşu, ortaklığa katılma ve şube açma durumlarında, yurt dışında yerleşik her bir kişi veya kuruluşun asgari 50.000.-ABD Doları tutarında yabancı sermaye getirmeleri gerekmektedir. Yabancı ortak sayısının birden fazla olması halinde, getirilen toplam yabancı sermaye içinde yabancı ortakların katılım payları serbestçe belirlenir. d) Sermaye artışı, yabancı ortak katılım payının değişmediği durumlarda, kuruluşlarca serbestçe yapılır ve sermaye artışını müteakip Müsteşarlığa müracaat edilerek tescil ettirilir. e) Yurt dışında yerleşik kişi ve kuruluşların Türkiye deki mevcut şirketlere ait hisseleri alış ve satışları Müsteşarlıkça belirlenecek esaslara uygun olmak kaydıyla serbestçe yapılır. f) Yurt dışında yerleşik kişi ve kuruluşlara ait nama yazılı hisse senetlerine veya muvakkat makbuzlara Müsteşarlıkça transfer garanti şerhi verilir. g) Türkiye deki kamu ve özel sektör kuruluşlarının yurt dışında yerleşik kişi ve kuruluşlarla yapacakları lisans, know-how, teknik yardım, yönetim ve franchise anlaşmaları Müsteşarlıkça tescil edilmeleri halinde yürürlüğe girer. Süresi sona eren ve uzatılmayan anlaşmalar, keyfiyetin Müsteşarlığa bildirilmesini müteakip terkin edilir. h) Yabancı sermayeli kuruluşların, Kambiyo Mevzuatı çerçevesinde her çeşit dış kredi temin etmeleri serbesttir. YABANCI PERSONEL ÇALIŞTIRMA Madde 4- Özel sektör kuruluşlarının yabancı personel çalıştırma müracaatları, yürürlükteki mevzuat ve Müsteşarlıkça belirlenecek esaslar çerçevesinde incelenerek neticelendirilir. TRANSFERLER Madde 5- Yabancı sermayeli kuruluşlarda, yabancı gerçek ve tüzel kişilerin hissesine tekabül eden net kar, temettü, satış, tasfiye ve tazminat bedelleri ile lisans,know-how, teknik yardım, yönetim ve franchise anlaşmaları karşılığında ödenecek meblağların, dış kredi anapara ve faiz ödemelerinin transferi veya transfer edilebilir. Bu değerlerin bu Karar çerçevesinde yatırımda kullanılması serbesttir. Transferler, işlemin yapıldığı tarihte geçerli olan döviz kuru üzerinden bankalarca gerçekleştirilir. 4
YABANCI ORTAK PAYININ DÖVİZ TEVDİAT HESABINDA TUTULMASI Madde 6- Şirket kuruluşu, sermaye artışı veya hisse alım bedeli olarak yurt dışından getirildiği tevsik edilen dövizler (efektif dahil), Müsteşarlığın izni ve belirlediği şartlar dahilinde bankalarda şirket veya hisse devri yapan ortak adına açılacak döviz tevdiat hesabında serbestçe tutulabilir ve yabancı ortak payına mahsuben bloke edilebilir. Ancak yabancı ortak payı olarak getirilen dövizlerin Türk Lirası karşılığı şirket sermayesi olarak tescil edilirken blokaj mektubunun düzenlendiği tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası alış kuru uygulanır. EŞİTLİK İLKESİ Madde 7-6224 sayılı Kanun kapsamında gerekli izinler alınmak suretiyle,türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulan ve Türk Ticaret Siciline tescil edilen şirketler ve şubeler, Türk şirketi ve şubesidirler. YETKİLİ MERCİ Madde 8- Bu Karar kapsamında Türkiye ye sermaye getirilmesi ile ilgili promosyon, izin, tescil, yatırım teşvik araçlarından yararlandırma, verilen izin belgelerini ve tescilleri iptal etme ve bu Kararda belirtilen diğer tüm işlemleri Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü yürütür. Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü ayrıca, ileri teknoloji ve yüksek maddi kaynak gerektiren ve ilgili mevzuatla yatırım ve hizmetlerin kısmen veya tamamen yerli ve/veya yabancı şirketler vasıtasıyla Yap-İşlet-Devret modeli ile gerçekleştirilmesi için gerekli organizasyon ve koordinasyonu yapar. ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER Madde 9- Müsteşarlıkça, verilen izin belgelerinin iptali halinde, Türk Ticaret Kanunu nun 274 üncü maddesi gereğince işlem yapılmasını teminen Sanayi ve Ticaret Bakanlığına bildirimde bulunulur. Madde 10-2.2.1984 tarih ve 2976 sayılı Kanun uyarınca tesis edilen Yatırımları ve Döviz Kazandırıcı Hizmetleri Teşvik Fonunun bir önceki yıl ödenekleri toplamının yüzde biri Yabancı Sermaye ve Teşvik ve Uygulama Genel Müdürlüklerinin promosyon ve tanıtım giderlerinin (demirbaş alımları dahil) finansmanında kullanılır. Uygulama ile ilgili esaslar Müsteşarlığın bağlı olduğu Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. Madde 11-7.8.1989 tarih ve 89/14391 sayılı Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar ın 15. maddesinin (f) fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır. Madde 12- Müsteşarlık, gerekli gördüğü hallerde, bu Karara göre Türkiye de faaliyette bulunan kuruluşlardan faaliyetleri ile ilgili bilgi ve belgeleri isteyebilir. Madde 13- Bu Kararın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Müsteşarlığın bağlı olduğu Bakanlıkça çıkarılacak tebliğlerle düzenlenir. 5
Geçici Madde 1- Bu Kararın 13. maddesinin uygulanmasında 1995 yılı için Yatırımları ve Döviz Kazandırıcı Hizmetleri Teşvik Fonunun 1994 yılına ilişkin ödenekleri toplamı dikkate alınır. KALDIRILAN HÜKÜMLER Madde 14-4.3.1992 tarih ve 92/2789 sayılı Yabancı Sermaye Çerçeve Kararı, bu Karar ile yürürlükten kaldırılmıştır. YÜRÜRLÜK VE YÜRÜTME Madde 15- Bu Karar, yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Madde 16- Bu Kararı Başbakanlık yürütür. 6
DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR KANUNU UYGULAMA YÖNETMELİĞİ Resmi Gazete Tarihi: 20 Ağustos 2003 Resmi Gazete Numarası: 25205 Devlet Bakanlığından Amaç ve Kapsam BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Bu Yönetmeliğin amacı 5/6/2003 tarihli ve 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu kapsamına giren konularda uygulanacak usul ve esasları belirlemektir. Dayanak Madde 2 Bu Yönetmelik, 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu nun 5 inci maddesinin (b) bendine dayanılarak hazırlanmıştır. Tanımlar Madde 3 Bu Yönetmeliğin uygulanmasında; Müsteşarlık: Hazine Müsteşarlığını, Genel Müdürlük: Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünü, Kanun: 5/6/2003 tarihli ve 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanununu, ifade eder. İKİNCİ BÖLÜM Bilgi İsteme Kurum ve Kuruluşlardan Alınacak İstatistiki Bilgiler Madde 4 Müsteşarlık; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, Sermaye Piyasası Kurulu, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Maliye Bakanlığı, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği, Ticaret Sicil Memurlukları başta olmak üzere, ilgili diğer kamu kurum ve kuruluşları, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ve sivil toplum kuruluşlarıyla yapacağı Veri Paylaşım Protokolleri veya diğer usuller çerçevesinde doğrudan yabancı yatırımlara ilişkin bilgileri temin eder. Bu çerçevede; ilgili Ticaret Sicil Memurlukları, 7
a) Kanun kapsamındaki şirket ve şubelerin kuruluş aşamasında ilgililerce doldurulacak "Şirket ve Şube Kuruluş Bildirim Formu ve Dilekçesi"nin bir nüshasını, b) Bu şirketlerin tescil ve ilana tabi her türlü ana sözleşme değişikliklerinin bir nüshasını, c) Bu şirketlerce ilgili Ticaret Sicil Memurluğuna iletilen "Ortaklar Listesi" veya "Haziran Cetveli"nin bir nüshasını, Müsteşarlığa gönderirler. Şirket ve Şubelerden İstenecek Bilgiler Madde 5 a) Kanun kapsamındaki şirket ve şubeler; 1) Sermayelerine ve faaliyetlerine ilişkin bilgileri Yönetmelik ekinde (EK-1) yer alan "Doğrudan Yabancı Yatırımlar İçin Faaliyet Bilgi Formu" çerçevesinde yıllık bazda ve her yıl en geç Mayıs ayı sonuna kadar, 2) Sermaye hesabına yapılan ödemelere ilişkin bilgileri Yönetmelik ekinde (EK- 2) yer alan "Doğrudan Yabancı Yatırımlar İçin Sermaye Bilgi Formu" çerçevesinde, ödemeyi takip eden 1 ay içinde, 3) Mevcut yerli veya yabancı ortakların kendi aralarındaki veya şirket dışındaki herhangi bir yerli veya yabancı yatırımcıya yaptıkları hisse devirlerine ilişkin bilgileri Yönetmelik ekinde (EK-3) yer alan "Doğrudan Yabancı Yatırımlar İçin Hisse Devri Bilgi Formu" çerçevesinde ve hisse devrinin gerçekleşmesini müteakip en geç 1 ay içinde, Genel Müdürlüğe bildirirler. b) Kanun kapsamında bulunmayan tamamen yerli sermayeli şirketler; 1) Şirkete yabancı bir yatırımcının iştirak etmesi veya 2) Şirketin yaptığı sermaye artışına şirket dışındaki bir yabancı yatırımcının iştirak etmesi suretiyle hisse devrinin gerçekleşmesi ve şirketin Kanun kapsamına girmesi halinde hisse devirlerine ilişkin bilgileri Yönetmelik ekinde (EK-3) yer alan "Doğrudan Yabancı Yatırımlar İçin Hisse Devri Bilgi Formu" çerçevesinde ve hisse devrinin gerçekleşmesini müteakip en geç 1 ay içinde Genel Müdürlüğe bildirirler. İrtibat Bürosu Kuruluşu ÜÇÜNCÜ BÖLÜM İrtibat Büroları 8
Madde 6 Müsteşarlık, yabancı ülke kanunlarına göre kurulmuş şirketlere, Türkiye'de ticari faaliyette bulunmamak kaydıyla irtibat bürosu açma izni vermeye ve bu izinlerin süresini uzatmaya yetkilidir. Kuruluş ve süre uzatımına ilişkin müracaatlar, istenilen bilgi / belgelerin tam ve eksiksiz olması kaydıyla, başvuru tarihinden itibaren 5 iş günü içinde sonuçlandırılır. Yabancı şirketlerin, para ve sermaye piyasaları, sigortacılık gibi özel mevzuatı bulunan alanlarda faaliyette bulunmak amacıyla irtibat bürosu açma talepleri, ilgili özel mevzuatı çerçevesinde yetkili kılınan kurum veya kuruluşlarca değerlendirilir. Müracaatta Aranacak Belgeler Madde 7 Türkiye de irtibat bürosu kurmak için aşağıdaki belgelerle Müsteşarlığa müracaat edilir: a) Ana şirkete ait ve ilgili Türk Konsolosluğunca veya Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı çerçevesinde hazırlanan Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi hükümlerine göre tasdik edilmiş Faaliyet Belgesi aslı, b) Ana şirket hakkında hazırlanmış Faaliyet Raporu veya bilanço ve gelir tablosu, c) İrtibat bürosunun faaliyetlerini yürütmekle görevli olarak atanacak kişiye verilecek yetki belgesi aslı, d) İrtibat bürosunun kuruluş işlemlerinin başka bir kimse aracılığı ile yürütülmesi durumunda vekaletname aslı. İrtibat Bürolarının İşleyişi Hakkında Hükümler Madde 8 İrtibat bürolarının işleyişinde aşağıdaki esaslar geçerlidir: a) Kuruluş izni alan irtibat büroları, vergi dairesine kayıt belgesinin bir örneğini en geç 1 ay içinde Genel Müdürlüğe gönderirler. Bürolar, adres değişikliği durumunda yeni adreslerini en geç 1 ay içinde Genel Müdürlüğe bildirirler. b) İrtibat bürolarınca, her yıl en geç Mayıs ayı sonuna kadar, büronun geçmiş yıl faaliyetleri hakkında, Yönetmelik ekinde (EK-4) yer alan "İrtibat Bürolarının Faaliyetlerine İlişkin Bilgi Formu" doldurularak Müsteşarlığa gönderilir. Bu müracaatlara, büronun geçmiş yıl harcamalarının yurt dışından gönderilen dövizlerle karşılandığına ilişkin belgeler eklenir. c) İrtibat bürolarına azami 3 yıllık süre ile faaliyet izni verilir. İrtibat bürolarının süre uzatımlarında, geçmiş yıl faaliyetleri ile geleceğe yönelik plan ve hedefleri dikkate alınarak, her defasında azami 3 yıl olmak üzere süre uzatımı verilebilir. d) İrtibat bürolarının faaliyetlerini sona erdirmesi durumunda kapatma işlemi için, ilgili vergi dairesinden alınacak iş bırakma-yoklama fişi Genel Müdürlüğe 9
gönderilir. Bürolar, kapanış ve tasfiye sonucunda oluşan bakiye haricinde, transfer talebinde bulunamazlar. e) Müsteşarlık, mevzuata aykırı davrandığı tespit olunan irtibat bürolarının kuruluş izinlerini iptal edebilir ve iptal kararını ilgili mercilere bildirir. Şirket Türleri DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Çeşitli Hükümler Madde 9 Yabancı yatırımcıların kurabilecekleri veya iştirak edebilecekleri şirketler, Türk Ticaret Kanunu nda düzenlenen şirketler ile Borçlar Kanunu nda düzenlenen adi şirketlerdir. Adi ortaklık, konsorsiyum, iş ortaklığı, ortak girişim gibi isimler altında sözleşmeye dayalı olarak kurulan ve Türk Ticaret Kanunu nda düzenlenen şirketlerin belirgin niteliklerini taşımayan ortaklıklar, Kanun un uygulanması bakımından adi şirket sayılırlar. Yurt Dışında İkamet Eden Türk Vatandaşları Madde 10 Yurt dışında ikamet ettiğini çalışma veya ikamet izni ile belgeleyen Türk vatandaşları, Kanun un uygulanması bakımından yabancı yatırımcı sayılırlar. Bilgi Formlarında Değişiklik Madde 11 Bu Yönetmelik ekinde yer alan Bilgi Formlarında değişiklik yapmaya Genel Müdürlük yetkilidir. Geçici Madde 1 6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu, 7/6/1995 tarihli ve 95/6990 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Yabancı Sermaye Çerçeve Kararı ve bu Karar Hakkında Tebliğ hükümlerine istinaden düzenlenmiş bulunan Yatırım İzin Belgeleri üzerinde işlem yapmaya; Belge kapsamındaki yatırımlar tamamlanıncaya kadar ve kazanılmış haklar saklı kalmak kaydıyla, Genel Müdürlük yetkilidir. Yürürlük Madde 12 Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme Madde 13 Bu Yönetmelik hükümlerini Hazine Müsteşarlığının bağlı olduğu Devlet Bakanı yürütür. 10
DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR İÇİN FAALİYET BİLGİ FORMU EK: 1 BU FORM HER YIL MAYIS AYI SONUNA KADAR, BİLANÇO VE GELİR TABLOSU İLE BERABER YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE GÖNDERİLECEKTİR. A. ŞİRKETE İLİŞKİN GENEL BİLGİLER Ünvanı Adres İli Posta Kodu Telefon No Faks No E-Posta İnternet Sitesi Vergi Dairesi Vergi Hesap No Genel Müdür/Müdür Adı Soyadı Sektörü (Listeden Seçilecek) Türkiye'deki Markaları Ticari İsimleri Bağlı Ortaklıkları/İştirakleri-Unvanı Bu İştirakteki Ortaklık Oranı Varsa Şubelerin Bulunduğu İller B. ŞİRKETİN ORTAKLIK YAPISI Ortak Adı Tabiyeti Ortaklık Oranı (%) Sermaye Payı (TL.) I. Yabancı Ortaklar II. Yerli Ortaklar* T.C. T.C. Diğer Yerli Ortaklar T.C. III. İMKB'de İşlem Gören Hisseler Toplam * En büyük üç yerli ortak yazılacaktır. YABANCI ORTAK/ORTAKLAR HAKKINDA BİLGİLER** Adı/Unvanı Yurtdışı Adresi E-posta İnternet Adresi Uluslararası Markaları Yabancı Ortağın Çok Uluslu Bir Şirket Olması Durumunda Merkez Şirketin İsmi ve Ülkesi ** Yabancı ortağın birden fazla olması durumunda ek sayfa yapılacaktır. 11
DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR İÇİN FAALİYET BİLGİ FORMU EK: 1 BU FORM HER YIL MAYIS AYI SONUNA KADAR, BİLANÇO VE GELİR TABLOSU İLE BERABER YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE GÖNDERİLECEKTİR. KAR TRANSFERLERİ Transfer Edilen Miktar ABD Doları Karşılığı Transfer Edilen Ülke Transfer Tarihi LİSANS, KNOW-HOW, TEKNİK YARDIM, FRANCHISE ANLAŞMALARI VE TRANSFERLER Lisansör Lisansörün Ülkesi Lisansın Konusu Transfer Edilen Miktar ABD Doları Karşılığı Transfer Edilen Ülke Transfer Tarihi DIŞ TİCARET Son Yıl İhracatı (ABD Doları) Son Yıl İthalatı (ABD Doları) PERSONEL DURUMU Yerli Personel Sayısı Yabancı Personel Sayısı Toplam Personel Sayısı YIL İÇİNDEKİ ÜRETİM FAALİYETLERİ Üretilen Ürünler/Hizmetler (Miktar) Ürünler/Hizmetler (Değer) YATIRIMLAR Geçtiğimiz Yıl Yatırım Yapıldı mı? Evet ( ) Hayır ( ) Bu soruya "evet" cevabı verdiyseniz aşağıdaki soruları cevaplandırınız Yatırımın Konusu Yatırımın Cinsi Yeni ( ) Tevsii ( ) Diğer ( ) Yatırımın Miktarı (ABD Doları) Bu Yatırım İçin İstifade Edilen Devlet Destekleri (Varsa Teşvik Belgesi Numarası ve Tarihi Şirket Kaşesi ve Yetkili İmza 12
DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR İÇİN SERMAYE BİLGİ FORMU EK: 2 BU FORM, YABANCI ORTAKLARIN SERMAYE HESABINA YAPTIKLARI ÖDEMEYİ MÜTEAKİP EN GEÇ 1 AY İÇİNDE YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE GÖNDERİLECEKTİR. Şirketin Unvanı Vergi Dairesi Vergi Hesap No YABANCI ORTAKLARIN SERMAYE HESABINA YAPTIKLARI ÖDEMELER Türk Lirası Menşe Ülke Dövizi Nakdi Dağıtılmayan Karlar Ayni (Menkul Mal/Menkul Kıymet) Haklar/Alacaklar Fonlar Yedekler Diğer (Açıklayınız) Toplam Sermaye hesabına yatırılan ödemenin tarihi Şirket Kaşesi ve Yetkili İmza, 13
DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR İÇİN HİSSE DEVRİ BİLGİ FORMU EK: 3 Unvanı Adres İli Posta Kodu Telefon No Faks No E-Posta Vergi Dairesi Vergi Hesap No DEVİR ÖNCESİ DURUM BU FORM, HER HİSSE DEĞİŞİKLİĞİ MÜTEAKİP EN GEÇ 1 AY İÇİNDE YABANCI SERMAYE GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE GÖNDERİLECEKTİR Ortak Adı Tabiyeti Ortaklık Oranı (%) Sermaye Payı (TL.) I. Yabancı Ortaklar II. Yerli Ortaklar* Diğer Yerli Ortaklar III. İMKB'de İşlem Gören Hisseler Toplam * En büyük üç yerli ortak yazılacaktır. DEVİR SONRASI DURUM Ortak Adı Tabiyeti Ortaklık Oranı (%) Sermaye Payı (TL.) I. Yabancı Ortaklar II. Yerli Ortaklar* Diğer Yerli Ortaklar III. İMKB'de İşlem Gören Hisseler Toplam * En büyük üç yerli ortak yazılacaktır. Hisse Devir Bedeli: Hisse Devir Tarihi ORTAKLARIN HİSSE DEVİR BEDELİNİ KARŞILAYIŞ ŞEKLİ Türk Lirası Menşe Ülke Dövizi Nakdi Yeniden Yatırımda Kullanılan Kazançlar Ayni (Menkul Mal/Menkul Kıymet) Haklar/Alacaklar Diğer (Açıklayınız) Toplam 14
İRTİBAT BÜROLARININ FAALİYETLERİNE İLİŞKİN BİLGİ FORMU EK: 4 GENEL BİLGİLER BU FORM, HER YIL MAYIS AYI SONUNA KADAR, YABANCI SERMAYE GENEL FAALİYET YILI: MÜDÜRLÜĞÜNE GÖNDERİLECEKTİR. Ana Şirketin Unvanı Adresi Ülkesi Faaliyet Konusu Türkiye'deki İrtibat Bürosunun Adresi Telefon No Faks No E-Posta Vergi Dairesi Vergi Hesap No Büro Yetkilisinin Adı Soyadı Büronun Açılmasına ilişkin iznin tarih ve numarası Faaliyete geçiş tarihi Toplam personel sayısı Yabancı: Yerli: YILLIK FAALİYETLER Yıl içinde getirilen dövizlerin toplamı (*) * Yıl içinde TL.'na çevrilen dövizlerin ilgili döviz alım belgelerinin tarih, no, ABD Doları ve TL. karşılığının göserir ilgili bankaca onaylı liste ayrıca ilave edilecektir Yıl İçinde Yapılan Harcamalar ABD Doları Türk Lirası Personel ücretleri Büro masrafları Temsil, ağırlama giderleri Yıllık büro kirası (stopajlar dahil) Diğer giderler Toplam DİĞER BİLGİLER Aşağıdaki sorulara cevap teşkil etmek üzere yapacağınız açıklamaları bu forma ek sayfalar düzenleyerek hazırlayınız. Ana şirketin Türkiye'ye yönelik ekonomik faaliyetleri nelerdir? (ithalat, ihracat, finansman, taahhüt..vs) Büronun ana şirketi temsil etmeye yönelik faaliyteleri nelerdir. Büronun araştırma, gözetim-denetim, kalite kontrolü faaliyetleri varsa bunları açıklayınız. Büronun faaliyet süresinin uzatılması talep ediliyorsa buna ilişkin gerekçeli açıklamalar. 15
Yabancı Sermaye Çerçeve Kararı Hakkında Tebliğ (Sayı:2) Resmi Gazete Tarihi: 24 Ağustos 1995 Resmi Gazete Numarası: 22384 Hazine Müsteşarlığından Bu Tebliğin amacı 7/6/1995 tarihli ve 95/6990 sayılı Kararnamenin Eki Yabancı Sermaye Çerçeve Kararına göre verilecek müsaadelerle ilgili müracaat ve uygulama esaslarını belirlemektir. Faaliyet Konusu Madde 1- Dışarıda yerleşik kişi ve kuruluşlar, Hazine Müsteşarlığı (HM) Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünce verilen izin ve/veya teşvik belgelerinde yazılı olan ve buna uygun olarak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edilen Ana Sözleşmelerinde belirtilen konularla sınırlı olmak kaydıyla, her türlü mal ve hizmet üretimine yönelik sınai, ticari, zirai ve sair konularda faaliyette bulunabilirler. Bankalar ile ana faaliyet konuları para ve sermaye piyasaları ile sigortacılık olan mali kurumların kuruluş ve faaliyet izinlerine ve özel düzenleme konusu yapılan her nevi işlemlerine ilişkin konularda ilgili mevzuat hükümleri saklıdır. Bu hususlar ile ilgili başvurular Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü ile birlikte özel mevzuatlarında gösterilen mercilere yapılır. Yatırımlar ve Ticari Faaliyetler F(*) Madde 2- Dışarıda yerleşik kişi ve kuruluşlar Türkiye de yatırım yapmak ve ticari faaliyette bulunmak üzere Türk Ticaret Kanununa göre anonim veya limited şirket kurmak ve şube açmak için, aşağıdaki belgelerle HM Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne müracaat ederler. 1. Dışarıda yerleşik kuruluşlara ait: a) Faaliyet Belgesi, b) Son yıl Faaliyet Raporu (son yıl bilançosu ve faaliyet alanını ihtiva eden) 2. Dışarıda yerleşik kişilere ait: a) Pasaport örneği, b) Ticari ve sınai özgeçmişi ile ilgili ayrıntılı bilgi ve bunları tevsik edici belgeler. (*) 27 Haziran 1996 tarih ve 22679 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan tebliğ ile değiştirilmiştir. 16
Faaliyet Belgesi ile pasaport örneği ilgili Türk Konsolosluğundan veya Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı çerçevesinde hazırlanan Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi hükümlerine göre tasdik edilmiş olacaktır. Pasaport örneğinin Türkiye deki bir noterce tasdik edilmiş olması halinde başkaca tasdik aranmaz. 3. Yurt dışında yerleşik kişi ve kuruluşun, Türkiye de faaliyette bulunmak istediği konu için gerekli sermayeyi getireceğine dair niyet mektubu. 4. Ek 1'deki örneğe göre hazırlanmış müracaat formu. 5. Kurulacak şirketin ana sözleşme taslağı. 6.Yatırım için ithali düşünülen makina, teçhizat ve demirbaşların proforma faturaları, prospektüs ve katalogları ile bunların FOB (menşe ülke döviz), FOB($), CIF (TL) ve gümrük vergi ve resimlerinin belirtildiği üç nüsha global liste. 7. Yatırım için teşvik araçlarından istifade edilmek isteniyorsa, Teşvik Mevzuatında öngörülen belgeler. 8. İzin alma işlemlerini yürütecek kişiye ortaklarca verilecek vekaletname (Noterden veya yukarıda belirtildiği şekilde tasdik edilmiş) 9. Eklenmesinde yarar görülen diğer bilgi ve belgeler. İştirakler F(*) Madde 3- Dışarıda yerleşik kişi ve kuruluşlar Türkiye de mevcut şirketlere ortak olmak veya hisse almak için aşağıdaki belgelerle HM Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne müracaat ederler (14'üncü maddede düzenlenen istisnalar hariç). 1. Dışarıda yerleşik kuruluşlara ait; a) Faaliyet Belgesi, b) Son yıl Faaliyet Raporu (son yıl bilançosu ve faaliyet alanını ihtiva eden) 2. Dışarıda yerleşik kişilere ait: a) Pasaport örneği, b) Ticari ve sınai özgeçmişi ile ilgili ayrıntılı bilgi ve bunları tevsik edici belgeler. Faaliyet Belgesi ile pasaport örneği ilgili Türk Konsolosluğundan veya Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı çerçevesinde hazırlanan Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesi hükümlerine göre tasdik (*) 27 Haziran 1996 tarih ve 22679 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan tebliğ ile değiştirilmiştir. 17
edilmiş olacaktır. Pasaport örneğinin Türkiye deki bir noterce tasdik edilmiş olması halinde başkaca tasdik aranmaz. 3. Dışarıda yerleşik kişi ve kuruluşun, Türkiye de faaliyette bulunmak istediği konu için gerekli sermayeyi getireceğine dair niyet mektubu. 4. Dışarıda yerleşik kişi ve kuruluşun ortak olacağı veya hissesini alacağı mevcut şirkete ait: a) İlgili vergi dairesinden tasdikli son 5 yıla ait bilanço ve kar/zarar tabloları (yılın ikinci yarısında müracaat edilmesi halinde o yılın 6 ncı ay sonu itibariyle tanzim edilmiş şirketçe tasdikli bilanço ve kar/zarar tabloları da eklenecek), b) Ana Sözleşmesinin son şeklinin yayımlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, c) Müracaat tarihi itibariyle kıdem tazminatı yükümlülüğü, d) Sınai tesisler için, geçerli kapasite raporu ile varsa yatırım teşvik belgesi, e) Ek 1'deki örneğe göre hazırlanmış müracaat formu, 5. Hisse devir işlemlerinin üçüncü kişiler eliyle yapılması halinde ortaklarca verilen noterden onaylı veya yukarıdaki şekilde tasdik edilmiş vekaletname. Yabancı ortaklardan yerli ortaklara ya da Türkiye'de yerleşik diğer kişi ve kuruluşlara hisse devirleri izne tabi olup, hisse satış bedelinin tespit edilmesinde taraflar arasında belirlenen değer esastır. Ancak HM Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü, gerekli gördüğü hallerde değerlendirme yapabilir veya başka kuruluşlara yaptırabilir. Yapılan değerlendirme neticesinde tespit edilen değer üzerinden satışa izin verilebilir. Yabancı ortaklar arasındaki ya da yabancı ortaklardan yurtdışında yerleşik diğer kişi ve kuruluşlara yapılacak hisse devirleri izne tabi değildir. Ancak değişiklik hakkında, değişiklik tarihinden itibaren bir ay içinde, HM Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne bilgi verilir. Yapılacak müracaata noterden onaylı pay defterinin bir sureti ile yeni yabancı ortakla ilgili yukarıda belirtilen diğer belgeler eklenir. Yerli ortaklar arasındaki hisse devirleri de izne tabi değildir. İrtibat Bürosu Faaliyetleri Madde 4- Dışarıda yerleşik kuruluşlar Türkiye de irtibat bürosu kurmak için aşağıdaki belgelerle HM Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne müracaat ederler. 1. İrtibat bürosunun tüm masraflarının yurt dışından getirileceğinin beyan edildiği taahhüt mektubu. 2. Dışarıda yerleşik kuruluşlara ait; a) Faaliyet Belgesi (bu Tebliğin 2 inci maddesinde belirtilen şekilde tasdik edilmiş), 18
F b) Son yıl Faaliyet Raporu ( son yıl bilançosu ve faaliyet alanını ihtiva eden). 3.Türkiye deki irtibat bürosunun yapacağı işler, çalıştırılacak personel sayısı, bir yıl içinde yapılacak masraflar hakkında ayrıntılı bilgi. 4. İrtibat bürosunun faaliyetlerini yürütmekle görevli olacak kişiye verilecek yetki belgesi. Dışarıda yerleşik kuruluşların Türkiye de açacakları irtibat bürosunun tüm masrafları yurt dışından getirilecek dövizlerle karşılanır. İrtibat büroları hiçbir ticari faaliyet yapamaz ve verilen izin konusu dışında faaliyette bulunamazlar. Ayrıca bu bürolar, kapanış ve tasfiye haricinde, kar ve benzeri transfer talebinde bulunamazlar. Dolaylı İştirakler (*) Madde 5- Türkiye de faaliyette bulunan yabancı sermayeli kuruluşlar Türkiye de mevcut ve kurulacak diğer şirketlere gerekli izni almak kaydıyla iştirak edebilirler. İzin için, iştirak edilecek şirkete ait son yıl bilanço ve kar/zarar tabloları,ana sözleşmenin son şeklinin yayımlandığı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, varsa kapasite raporu ve teşvik belgesi sureti ile HM Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne müracaat edilir. İştirak edilen şirketlerin sermaye paylarında değişiklik olması halinde değişiklik tarihinden itibaren 1 ay içinde Genel Müdürlüğe bilgi verilir. (14'üncü maddede düzenlenen istisnalar hariç) Sermaye Artışı (*) Madde 6- Mevcut yabancı sermayeli kuruluşlar sermayelerini arttırmak istemeleri halinde; a)- Yabancı ortak katılım payı oranının değişmediği durumda, HM Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünün iznini almaksızın doğrudan Sanayi ve Ticaret Bakanlığına müracaat ederler. Mezkur kuruluşlar sermaye artışının gerçekleşmesini müteakip 1 ay içinde, sermaye artışının ilan edildiği Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ve Tebliğin 10 uncu maddesinde belirtilen belgelerle HM Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne müracaat ederek sermayelerini tescil ettirirler. Sanayi ve Ticaret Bakanlığı verdiği izni müteakip Hazine Müsteşarlığına bilgi verir. b)- Sermaye artışı ile birlikte yabancı ortak katılım payı oranlarında değişiklik sözkonusu ise, yabancı sermayeli kuruluşlar izin için aşağıdaki belgelerle HM Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne müracaat ederler. 1- Son sermaye artışının ilan edildiği Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, 2- Artırılacak sermayenin karşılanacağı kaynaklarla ilgili ayrıntılı bilgi, (*) 27 Haziran 1996 tarih ve 22679 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan tebliğ ile değiştirilmiştir. 19
3- Kuruluşun yönetim kurulu kararı, 4- Gerekli görüldüğü takdirde Genel Müdürlükçe istenebilecek diğer bilgi ve belgeler. Yabancı sermayeli şirketlerin sermaye artışında, artan sermaye Türk Ticaret Kanunu ve ilgili mevzuatında belirtilen miktarlarda ve sürelerde ödenir. Mevcut yabancı sermayeli kuruluşların, ileri bir tarihte yapacakları sermaye artışı için, yabancı ortaklardan sermaye avansı kabul etmeleri serbesttir. Yabancı ortak tarafından yurt dışından gönderilen sermaye avansı izne tabi olmaksızın, şirket adına açılmış ya da açılacak döviz tevdiat hesabında tutulabilir ve şirket tarafından kullanılabilir. İleride bu paraların sermayeye kaybedilmesinde döviz tevdiat hesabına alacak kaydedildiği tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru uygulanır. Sermaye avanslarının döviz hesabına alacak kaydedildiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde sermaye olarak tescil edilmesi zorunludur. Sermaye artışından vazgeçilmesi ya da başka bir nedenle yabancı ortağa iade edilen veya bir yıllık süre içerisinde sermaye olarak tescil ettirilmeyen avanslar döviz tevdiat hesabına alacak kaydedildiği tarihten geçerli olmak üzere yurtdışından sağlanan kredi olarak addolunur ve ilgili mevzuatın genel hükümleri çerçevesinde işlem görür. Lisans, Know-How, Teknik Yardım, Yönetim ve Franchise Anlaşmaları Madde 7- Kamu ve özel sektör kuruluşları, dışarıda yerleşik kişi ve kuruluşlarla yapacakları lisans, know-how, teknik yardım, yönetim ve franchise anlaşmalarının tescili için aşağıdaki belgelerle HM Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne müracaat ederler. Anlaşma Türk Konsolosluğundan veya Lahey Devletler Özel Hukuku Konferansı çerçevesinde hazırlanan Yabancı Resmi Belgelerin Kaldırılması Sözleşmesi Hükümlerine göre tasdik edilmiş olacaktır. 1. Taraflarca imzalı 3 nüsha anlaşma metni ve noterden onaylı tercümesi, 2. Anlaşma konusu mal ve hizmetlerin üretileceği tesislerin varlığını tevsik edici belgelerle mamulün patenti tescilli ise tevsik edici belge. Kamu ve özel sektör kuruluşlarının dışarıda yerleşik kişi ve kuruluşlarla yapacakları lisans, know-how, teknik yardım, yönetim ve franchise anlaşmaları HM Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünce tescil edilmesi halinde yürürlüğe girer. Bu anlaşmaların uygulanmasından doğan ödemelerin transferi HM Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünce tescil edilen anlaşma şartları çerçevesinde bankalarca yapılır. Kar,Temettü ve Sermaye Payının Yurtdışına Transferi 20
Madde 8- Yabancı sermayeli kuruluşların yabancı ortaklarının hisselerine tekabül eden kar ve temettüden, yürürlükteki vergi mevzuatı çerçevesinde, gerekli vergiler düşüldükten sonra kalan net miktar, ilgililerin aşağıda belirtilen ilgili dönemine ait belgelerden 3 er nüsha bankalara ibraz etmeleri halinde, yurt dışına transfer edilir. Bankalar, transfer işlemini müteakip,bu belgeler ile transfer edilen meblağla ilgili döviz satış bordrosunun birer nüshasını Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve HM Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne gönderirler. 1. İlgili vergi dairesince onaylı vergi beyannamesi, bilanço ve kar/zarar hesabı, 2. Vergi tahakkuk ve/veya tahsil fişleri, 3. Kar dağıtım tablosu. Ancak, bir önceki hesap döneminin sona ermesini müteakip, şubeler ile Türk Ticaret Kanunu gereği yıllık olağan genel kurul veya ortaklar kurulu toplantısını yaparak kar dağıtım kararı alan anonim ve limited şirketler, yukarıda belirtilen belgelerden, vergi tahakkuk ve/veya tahsil fişlerini ilgili bankaya bilahare ibraz etmek üzere diğerlerinin ibrazı suretiyle kar transferi yapabilirler. Madde 9- Yabancı sermayeli kuruluşların yabancı ortak sermaye paylarının kısmen veya tamamen yurt içinde yerleşik kişi ve kuruluşlara satışı halinde satış bedelinin, kuruluşun tasfiye si halinde tasfiye bedellerinin, HM Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünün satış veya tasfiyeye ilişkin izninin alınması kaydıyla transferi ilgili bankalarca yapılır. Yabancı Ortak Sermaye Payının Ödenmesi F(*) Madde 10- Şirket kuruluşu, ortaklığa katılma ve şube açma durumlarında, yurt dışında yerleşik her bir kişi veya kuruluşun asgari 50.000.- ABD Doları tutarında yabancı sermaye getirmesi gerekmektedir. Yabancı ortak sayısı birden fazla olması halinde, getirilmesi gereken asgari toplam yabancı sermaye, 50.000 ABD Dolarının yabancı ortak sayısıyla çarpımıyla ifade olunur. Bu asgari toplam yabancı sermaye içinde yabancı ortakların iştirak oranları serbestçe belirlenir. Ayrıca şirket sermayesi ve ortak paylarının belirlenmesinde Türk Ticaret Kanununda belirtilen asgari sermaye ve hisse tutarlarına da uyulması zorunludur. Dışarıda yerleşik kişi ve kuruluşlar, HM Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü izni çerçevesinde sermaye paylarını aşağıdaki şekillerde öderler: a) Ayni Sermaye Ayni sermaye olarak Türkiye ye ithal edilecek malzemelerin ekspertizi HM Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünce görevlendirilecek eksperler tarafından yapılır. Ekspertiz konusu malların Türk Lirası değerlerinin tesbitinde, ithal malzemelerle ilgili gümrük giriş beyannamesinde belirtilen fiili ithal tarihi itibariyle Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca uygulanan cari döviz alış kuru esas alınır.bu şekilde (*) 27 Haziran 1996 tarih ve 22679 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan tebliğ ile değiştirilmiştir. 21
hesaplanacak değeri aşmamak kaydıyla yatırımcı taraflar arasında mutabık kalınacak değerin tescili de mümkündür.yapılacak ekspertizle ilgili olarak eksperlerin yol ve ikamet masrafları ile Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünce tesbit edilecek ekspertiz ücreti malzemeyi ithal eden kuruluş tarafından karşılanır. Fiili ithalatı ve tescili yapılan ayni sermayenin şirket sermayesine kaybedilmesi için Sanayi ve Ticaret Bakanlığına yapılan müracaata, HM Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünün tescil yazısı eklenir. b) Nakdi Sermaye Nakit olarak ödenecek yabancı sermayenin yurt dışından bankalar aracılığıyla döviz olarak transfer edilmesi veya efektif olarak getirilmesi halinde yurda girişte gümrüklere deklare edilmiş olması esastır.bu şekilde yurda getirilen dövizler bankalarca döviz alım belgesi tanzimi suretiyle satın alınır ve dövizin geliş nedeni bölümüne yabancı sermaye şerhi konur. Talep edilmesi halinde, getirilen yabancı sermaye Türk Lirasına çevrilmeden bankalarda, kurulacak şirket veya hisse devri yapan ortak veya sermayesini artıran şirket adına açılacak döviz tevdiat hesabında tutulabilir ve yabancı ortak sermaye payına mahsuben lehdarına ödenir. Döviz tevdiat hesabında tutulan yabancı sermaye için; ilgili bankaca, yabancı sermayeli kuruluş ile yabancı ortağın adı, dövizin transfer edildiği ülke, dövizin cinsi, miktarı, ABD Doları karşılığı ve döviz tevdiat hesabının açıldığı tarihte Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca uygulanan döviz alış kurundan TL karşılığının belirtildiği bir dekont düzenlenir. Bu dekontun aslı veya onaylı örneği adına döviz tevdiat hesabı açılan şirket tarafından düzenlenen tarihten itibaren en geç bir ay içinde HM Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü'ne gönderilir. Döviz tevdiat hesabıyla ilgili dekont aslı veya onaylı örneği veya getirilen yabancı sermayenin Türk Lirasına çevrilmesi halinde döviz alım belgesi aslı veya onaylı örneği, dövizler efektif olarak getirilmiş ise deklarasyon belgesinin aslı veya onaylı örneği, Sanayi ve Ticaret Bakanlığına yapılan müracaat sırasında Bakanlığa ve sermaye tescili ve izin belgesinin vize ettirilmesi sırasında HM Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne sunulur. Döviz tevdiat hesabında tutulan paralardan lehte ve aleyhte doğacak kur farkları şirkete veya hisse devri durumunda hisselerini devredene aittir. c) Diğer Sermaye Yukarıda belirtilen ayni ve nakdi sermaye haricinde, 7/6/1995 tarihli ve 95/6990 sayılı Kararnamenin 5 inci maddesinde belirtilen transfer edilebilir kar, temettü, satış, tasfiye ve tazminat bedelleri, lisans,know-how teknik yardım, yönetim ve franchise anlaşmaları karşılığında ödenecek meblağlar, dış kredi anapara ve faiz ödemeleri ile yabancı ortağın mevcut ve alacaklarının yabancı ortak sermaye payı olarak şirket sermayesine kaybedilmesi halinde, sözkonusu meblağlar fiili giriş olarak hesaba alınırlar ve kaydedilirler. Sermaye Tescili ve İzin Belgesi Vizesi 22
Madde 11- Yabancı sermayenin tescili ve izin belgesinin vizesi için kuruluşlar aşağıdaki belgelerle HM Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne müracaat ederler: 1- İzin Belgesinin aslı, 2-Şirket kuruluşunun veya sermaye artışının ilan edildiği Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi, 3-Getirilen dövizler Türk Lirasına çevrilmiş ise Döviz Alım Belgesinin aslı veya noterden veya bankaca onaylı sureti, döviz tevdiat hesabında tutulmuş ise bankaca düzenlenen belgenin aslı veya noterden veya bankaca onaylı bir sureti, 4- Hisse devri durumunda Ortaklar Pay Defterinin ilgili sayfalarının noterden onaylı suretleri. Yabancı Personel Çalıştırma Madde 12- Türkiye deki özel sektör kuruluşlarınca istihdam edilecek yabancı uyruklu idari ve teknik personele, personelin yeterli teknik ve idari bilgiyi haiz olması halinde çalışma müsaadesi verilir. Kuruluş halindeki şubelerin yabancı uyruklu umum vekiline de, şubenin Sanayi ve Ticaret Bakanlığı nezdinde kuruluş işlemlerini yürütebilmesini teminen çalışma müsaadesi verilir. Yabancı personel çalıştırmak isteyen kuruluşlar aşağıdaki belgelerle HM Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne müracaat ederler. 1- EK-2 deki örneğe göre doldurulmuş Yabancı Personel Bildirim Formu. 2- Yabancı personelin; - Noterden tasdikli pasaport sureti, - Yabancı ortak temsilcisi ise bunu tevsik eden belge, - T.C. uyruklu kişilerle evli olanların Evlenme Cüzdanı sureti, - Diploma sureti, - Diğer bilgi ve belgeler. 3- Yabancı personel istihdam edecek kuruluşla ilgili olarak; - Özel öğretim kurumlarının, Milli Eğitim bakanlığından alınmış kurum ruhsatının sureti, - Turizm kuruluşlarının istihdam edecekleri idari personel için, varsa Turizm Bakanlığından alınmış işletme veya yatırım belgesinin sureti, 23
F - Kamu kuruluşlarınca uluslararası ihaleye açılmış projeleri yapma hakkı kazanmış kuruluşların(konsorsiyumlar dahil) ilgili kuruluştan alacakları işi yüklendiklerini tevsik eden belge, - Son yıla ait vergi dairesince onaylı bilanço ve kar/zarar tabloları, kuruluşların varsa ihracatı teşvik belgesi ve yatırım teşvik belgesi. Dış Krediler Madde 13- Yabancı sermayeli kuruluşlar gerek yatırımları gerek faaliyetleri için kullanacakları dış kredileri HM Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğünün izni olmaksızın serbestçe temin edebilirler. Kambiyo Mevzuatı uyarınca temin ettikleri dış krediler için Müsteşarlığın ilgili birimlerine başvurarak kaydettirirler. İzin Alınmasını Gerektirmeyen İşlemler (*) Madde 14- Dışarıda yerleşik kişi ve kuruluşların (yurtdışındaki yatırım ortaklıkları ve fonları dahil) menkul kıymetler borsalarında işlem gören hisse senetleri ve ortaklığı temsil eden diğer menkul kıymetleri Sermaye Piyasası Mevzuatına göre yetkili bulunan bankalar ve aracı kurumlar vasıtasıyla satın almaları ve satmaları serbest olup, Müsteşarlıktan ayrıca izin alınmasına gerek yoktur. Ancak, Türkiye'deki bir şirketin % 10 ve daha fazla hissesine sahip olan yurtdışında yerleşik kişinin hissedarı bulunduğu şirketin yönetim ve genel kurullarına katılmak istemesi halinde iştirakin Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü'ne bildirilmesi şarttır. Menkul kıymetler borsalarında işlem görmeyen hisse senedi ve ortaklığı temsil eden diğer menkul kıymetlerin yurtdışında yerleşik kişi ve kuruluşlarca satın alınması bu Tebliğin 3'üncü maddesi hükümlerine tabidir. Ancak, yatırım fonları ve ortaklıkları ile münhasıran portföy yatırım yapmak amacıyla kurulan benzeri şirketlerce hisse senetleri ve ortaklığı temsil eden diğer menkul kıymetlerin iki yıldan daha fazla süre için elde tutulmak üzere satın alınması, alım tarihinden itibaren bir ay içerisinde HM Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne bildirimde bulunulması kaydıyla izin yükümlülüğü dışındadır. Bilgi Verme Madde 15- Bu Tebliğ hükümlerine göre izin verilen veya daha önceki mevzuat kapsamında izin almış olan yabancı sermayeli kuruluşlar, HM Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü talep etmesi halinde şirket faaliyetleriyle ilgili her türlü bilgi ve belgeyi vermek zorundadırlar. Mevcut Yabancı Sermayeli Kuruluşların Durumu Madde 16-4/3/1992 tarihli ve 92/2789 sayılı Karara göre faaliyette bulunan kuruluşlar 7/6/1995 tarihli ve 95/6990 sayılı Karar ve bu Tebliğ hükümlerine tabiidirler. (*) 27 Haziran 1996 tarih ve 22679 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan tebliğ ile değiştirilmiştir. 24
Kaldırılan Hükümler Madde 17-25/5/1986 tarihli ve 19117 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Yabancı Sermaye Çerçeve Kararı Hakkında 1 no'lu Tebliğ yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlük Madde 18- Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Yürütme Madde 19- Bu Tebliğ hükümlerini Hazine Müsteşarlığı yürütür. 25
EK 1 - ŞİRKET KURULUŞU, İŞTİRAK VE ŞUBE AÇILMASI İÇİN MÜRACAAT FORMU 1-YABANCI ORTAĞA AİT BİLGİLER 1.1. Adı veya unvanı : 1.2. Ülkesi : FOTOĞRAF 1.3. Adresi : 1.4. Telefon numarası : 1.5. Faks numarası : 1.6. Ülkesindeki faaliyet konusu : 1.7. Haklarında bilgi temin edilebilecek banka v.b. kuruluşların ad,adres, telefon ve faks numaraları : 2-YERLİ ORTAĞA AİT BİLGİLER 2.1. Adı veya unvanı : 2.2. Adres : 2.3. Telefon numarası : 2.4. Faks numarası : 2.5. Faaliyet konuları : Not : Yukarıdaki bilgiler her bir ortak için ayrı ayrı doldurulacaktır. 3- KURULACAK VEYA İŞTİRAK EDİLECEK ŞİRKET HAKKINDA BİLGİLER 3.1. Statüsü : Anonim şirket Limited Şirket Şube açılması 3.2. Kuruluş şekli Yeni kuruluş Mevcut şirkete iştirak 3.3. Kuruluş yeri (merkezi) : 3.4. Mevcut şirkete iştirak ediliyorsa şirketin; Unvanı : 26
Adresi,telefon ve faks numaraları : 3.5. Kurulacak şirketin/şubenin veya iştirak edilecek şirketin sermaye yapısı Hisse Hisse Tutarı Ortak adı Ülkesi Oranı(%) (Milyon TL) a) Yabancı ortaklar b) Yerli ortaklar TOPLAM Not: Yabancı ortak mevcut bir şirkete iştirak ediyorsa iştirak öncesi ve iştirak sonrasını göstermek üzere iki ayrı tablo hazırlanacaktır. 3.6. Faaliyet konusu (detaylı açıklayınız): 3.7. Yabancı sermayenin geliş şekli Nakdi sermaye Ayni sermaye Diğer (Açıklayınız) 3.8. İstihdam edilecek personel sayısı Yerli Yabancı 3.9. Müracaatın teknik ve hukuki sorumlusunun ; Adı : Adresi : Telefon numarası : Faks numarası : 27
(Fiziki yatırım yapılması halinde doldurulacaktır) YATIRIMIN TOPLAMI VE YILLARA GÖRE DAĞILIMI Yıllara Genel Toplam Göre Dağılım Yatırım İç Dış İç Dış 19 İç Dış 19 Harcamaları (TL) Para Para Toplam Para Para Toplam Para Para Toplam 1. Etüt-proje gideri 2. Arazi bedeli 3. Bina -inşaat işleri a) Ana fabrika binası b) Yardımcı işletme c) Sosyal binalar 4.Makina ve teçhizat a) Yerli b) İthal (FOB TL) 5. Gümrük vergi ve resimleri 6. Yardımcı işletmeler makina ve donatımı a) Su b) Elektrik c) Yakıt d) Diğer (Buhar vb) 7. Diğer yatırım harcamaları a) Dış navlun, sigorta b) İç navlun, sigorta c) Montaj d) Taşıt araçları e) İşletmeye alma gider. f) Genel giderler 28
g) Beklenmeyen giderler h) Yatırım dönemi faizleri SABİT YATIRIM TOPLAMI 8. İşletme sermayesi TOPLAM YATIRIM TUTARI 29
(Fiziki yatırım yapılması halinde doldurulacaktır) YATIRIMIN FİNANSMANI Y ı l l a r Kaynaklar 19.. 19.. 19.. Toplam 1. Özkaynaklar a) Sermaye b) Şirket Fonları (Mevcut Şirketlerde) 2. Yabancı Kaynaklar a) Orta ve Uzun vadeli krediler - İç Kredi - Dış Kredi b) Kısa Vadeli Krediler 3. Gümrük Muafiyeti TOPLAM FİNANSMAN NOT: Teşvik tedbirlerinden istifade edilecekse, Teşvik Mevzuatında öngörülen fizibilite raporu hazırlanacaktır. 30
EK:2 YABANCI PERSONEL BİLDİRİM FORMU (4 nüsha doldurulacaktır) A. İŞVEREN KURULUŞ HAKKINDA BİLGİLER: 1. Adı/Unvanı : 2. Türkiye deki Merkez Adresi : 3. Yabancı Sermayeli Olup Olmadığı : Evet Hayır 4. Yab. Personelin Çalışacağı Adres : 5. Fiili İştigal Konusu : 6. Kuruluş Tarihi : 7. Kayıtlı Sermayesi (TL) 8. Ödenmiş Sermayesi (TL) 9. Son Yıl Cirosu (TL) 10. Son Yıl İhracatı ($) 11. Kuruluşda Halen Çalışan Toplam Türk Personel Sayısı : 12. Halen Çalışan Yabancı Personelin : Adı Uyruğu Görevi B. ÇALIŞMA İZNİ İSTENEN PERSONEL HAKKINDA BİLGİLER : 1. YABANCI PERSONELİN - Pasaport No. : - Adı ve Soyadı : - Baba Adı : - Ana Adı : - Doğum Yeri ve Tarihi : - Uyruğu - Cinsiyeti : Bayan Erkek 31
- Medeni Hali : Evli Bekar - Evli İse Eşinin Uyruğu 2. İLGİLİ ŞAHIS İÇİN DAHA ÖNCE İZİN ALINMIŞSA - Bu İzni Veren Merci : - İzin Yazısı Tarih ve No. : 3. DAHA ÖNCE ÇALIŞTIĞI YERLER: (Sondan itibaren üçüncü yazınız) İşyerinin Adı Çalıştığı Süre Görevi Ayrılış Nedeni - - - 4. TAHSİL DURUMU - Son Mezun Olduğu Okulun Adı : - Yeri : - İhtisas Konusu : 5. İKAMETGAH ADRESİ - Yurtiçi : - Yurtdışı : 6. TÜRKİYE DE DAHA ÖNCE BULUNMUŞ İSE - Bulunduğu Yerler : - Tarihleri : - Sebepleri 7. TÜRKİYE DE REFERANS OLARAK VEREBİLECEĞİ KİŞİ VE KURULUŞLARIN AD, ADRES VE TEL NO. : 8. ALACAĞI GÖREVİN MAHİYETİ : 9. ÇALIŞACAĞI SÜRE : 32
10.ALACAĞI ÜCRET (Aylık Brüt) : C. TÜRK VATANDAŞI YERİNE YABANCI İSTİHDAMININ GEREKÇESİ : YUKARIDAKİ BİLGİLERİN DOĞRULUĞUNU ONAYLARIZ :.../.../19 İŞVEREN (kaşe ve İmza) Yabancı Personel (İsim ve İmza) EKLENECEK BELGELER : - Tebliğde belirtilen belgeler eklenir. 33
Yabancı Sermaye Çerçeve Kararı İle İlgili Gerekçe 4.3.1992 tarih ve 92/2789 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kabul edilip 20.3.1992 tarih ve 21177 sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Yabancı Sermaye Çerçeve Kararı nın son gelişmeler karşısında değiştirilmesine ihtiyaç duyulmuştur. Öngörülen değişikliklerin mevcut Karar metninde önemli ölçüde tadilata sebep olması nedeniyle, bu Kararda değişiklik yapmak yerine, yeni bir Karar ihdası uygun görülmüştür. Yürürlükteki Yabancı Sermaye Çerçeve Kararı (2.3 ve 5 inci maddeler) yurtdışına sermaye ihracı ile ilgili tüm yetkileri Hazine Müsteşarlığı Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne vermektedir. Yurt dışına genel anlamda yapılacak sermaye ihraç işlemlerinin, aynı Müsteşarlık bünyesinde ve Kambiyo mevzuatı çerçevesinde öteden beri bu görevi yerine getirmekte olan Banka ve Kambiyo Genel Müdürlüğü nce yürütülmesi dolayısıyla, işbu Karar tasarısında yurtdışına sermaye ihracı ile ilgili hükümlere yer verilmemiştir. Yürürlükteki Yabancı Sermaye Çerçeve Kararı nın 4 üncü maddesinin 2 inci bendinde düzenlenen ve 150 milyon ABD $ ını aşan yabancı sermaye yatırım izinlerini Bakanlar Kurulu nun onayına tabi kılan hüküm kaldırılarak tüm yabancı sermaye yatırım taleplerinin inceleme ve değerlendirme mercii, Müsteşarlık (Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğü) olarak tespit edilmiştir. Bu değişikliğin temel gerekçesi, OECD ve GATT gibi uluslararası kuruluşlardan gelen tepkidir. Şöyle ki, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin tamamına yakın kısmında, özellikle ülkeye gelecek sermaye için hükümet düzeyinde izin istihsali uygulaması yoktur. Bu itibarla, söz konusu hükmün kaldırılması uluslararası alanda yeni bir liberalizasyon tedbiri olarak değerlendirilecek ve ülkemize daha fazla yabancı sermaye gelmesini motive edecektir. MADDE GEREKÇELERİ Madde 1- Karar ın amacının düzenlendiği bu Maddede, mevcut Karar da yer alan dayanak kanunlara, 4059 sayılı Kanun da ilave edilmiştir. Madde 2- Bu maddede, işbu Kararda sık geçen bazı terimlerin tanımlarına yer verilmiş, yabancı sermaye tanımı ise 6224 sayılı Kanun a paralel olarak düzenlenmiştir. Madde 3- Yabancı sermaye ile ilgili izinlerin düzenlendiği bu maddede, yürürlükteki Çerçeve Kararı nın 4 üncü maddesinin 1 inci bendinde yer alan şartlara yer verilmemiştir. 6224 sayılı Yabancı Sermayeyi Teşvik Kanunu nda düzenlenmiş ve yabancı sermayeli teşebbüslerde aranılacak şartlardan biri olan tekel veya özel imtiyaz ifade etmemesi şartı 4046 sayılı Kanun ile yürürlükten kaldırılmış bulunmaktadır. Diğer şartlar da 6224 sayılı Kanun da yer alanların aynen tekrarı olup, tasarıda yeniden düzenlenmesi uygulamada pratik bir ihtiyaca cevap vermemektedir. 34
Maddenin (a) ve (b) bendlerinde eskiden olduğu gibi, yabancı sermayeli şirketlerin kuruluş ve faaliyet dönemlerinde Müsteşarlığa başvurmaları gereken durumlar düzenlenmiş, bu konuda esas itibarıyla değişiklik getirilmezken, (b) bendine Çerçeve Kararı nda zikredilmemesi nedeniyle uygulamada sıkıntı yaratmış olan ihracat taahhüdü ibaresi eklenmiştir. 25.6.1986 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Yabancı Sermaye Çerçeve Kararına ilişkin 1 no'lu Tebliğin 12. maddesinde yer alan yurtdışında yerleşik kişi ve kuruluşların asgari 50.000,-ABD Doları yabancı sermaye getirmesi şartı kararname hükmü olması gerektiğinden taslakta yer almıştır. Ayrıca uygulamaya açıklık getirilmesi amacıyla, birden fazla yabancı ortağın olması durumunda yabancı ortakların katılım paylarının serbestçe belirleneceği hükmü konmuştur. Yürürlükteki Karardan farklı olarak yabancı sermayeli şirketlerin sermaye artışlarını gerçekleştirmeleri liberalizasyon ve bürokrasiyi azaltma eğilimi çerçevesinde, yabancı ortakların katılım oranının değişmemesi şartıyla serbest bırakılmış ancak artışı müteakip tescil için müracaat edilmesi hükmü getirilmiştir. Mevcut Yabancı Sermaye Çerçeve Kararı nın 4 üncü maddesinde yer alan ve hisse devirlerinin Müsteşarlık tarafından incelenip sonuçlandırılmasını öngören hüküm değiştirilerek, hisse devirleri Müsteşarlıkça belirlenecek esaslara uygun olmak kaydıyla serbest bırakılmıştır. Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre, itibari kıymetinden aşağı bir bedelle hisse senedi çıkarılamamakla birlikte, senetlerin itibari kıymetlerinden yüksek bir bedelle çıkarılması ana sözleşmede hüküm bulunmasına veya bunun genel kurul tarafından karar altına alınmasına bağlıdır. Dolayısıyla şirket itibari değerinin altında kalmamak kaydıyla hisse senetlerinin değerini serbestçe belirler. Aynı şekilde, hisselerini satmak isteyen hissedar, itibari değerinden düşük olmamak kaydıyla alıcı ile aralarında mutabık kalınacak değer üzerinden satış yapabilir. Genel hükümler bu çerçevede iken, yurt dışında yerleşik kişi ve kuruluşların hisse devirlerinde üzerinde mutabık kalınan değerin Müsteşarlıkça incelemeye tabi tutulması ayrıcalık oluşturmaktadır. Bu nedenle, hisse devirlerinin Müsteşarlıkça belirlenecek esaslara uygun olmak kaydıyla serbestçe yapılması hükmü getirilmiştir. Mevcut Yabancı Sermaye Çerçeve Kararı nda, Türkiye deki kamu ve özel sektör kuruluşlarının yurt dışında yerleşik kişi ve kuruluşlarla yapacakları lisans, know-how, teknik yardım ve yönetim anlaşmaları ile yabancı sermayeli kuruluşların orta ve uzun vadeli dış yatırım kredi anlaşmaları ile ilgili esasları belirlemeye Müsteşarlık yetkili kılınmış iken tasarıda lisans, know-how, teknik yardım, yönetim ve franchise anlaşmaları için onay değil, sadece tescil ve terkin prosedürü getirilmiş, dış kredi temini ise tamamen Kambiyo Mevzuatına tabi kılınmıştır. Bu değişiklikle, bir taraftan Türkiye ye teknoloji transferinde liberallik, diğer taraftan da dış kredilerin temini açısından yerli ve yabancı sermayeli şirketler arasında eşitlik sağlanması amaçlanmıştır. Zira halen yerli sermayeli kuruluşlar, Kambiyo mevzuatı uyarınca onaya tabi olmaksızın dış kredilerini serbestçe temin ederken, yabancı sermayeli kuruluşlar Kambiyo orta ve uzun vadeli dış yatırım kredi anlaşmalarını Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne onaylatmak zorundadırlar. 35
Madde 4- Özel sektör kuruluşlarının yabancı personel çalıştırma müracaatlarının, eskiden olduğu gibi, Müsteşarlıkça incelenerek neticelendirileceği hükme bağlanmıştır. Madde 5- Mevcut Karar hükümleri muhafaza edilirken sadece transferlere franchise anlaşmaları karşılığında ödenecek meblağlar dahil edilmiştir. Madde 6- Yabancı ortak payı olarak yurtdışından getirilen döviz ve/veya efektiflerin Türk Lirasına çevrilerek bankalarda bloke edilmesi uygulaması, döviz tevdiat hesabında tutulması halinde paranın değer kaybının önlenecek olması nedeniyle, olumsuz bir duruma yol açmakta idi. Bu nedenle, yabancı ortak payının döviz tevdiat hesabında serbestçe tutulması hükmü getirilerek yabancı sermayenin teşviki amaçlanmıştır. Ancak, döviz tevdiat hesabına dövizin yatırıldığı tarihteki Merkez Bankası alış kurunun esas alınması öngörülmüştür. Madde 7- Bu madde, Türk kanunlarına göre kurulmuş yabancı sermayeli şirketlerin Türk şirketi oldukları konusuna açıklık getirmek üzere düzenlenmiştir. Madde 8- Mevcut Yabancı Sermaye Çerçeve Kararı nda yer alan hükümlere ilaveten, 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığı ile Dış Ticaret Müsteşarlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ile Yabancı Sermaye Genel Müdürlüğüne verilmiş olan Yap-İşlet-Devret Modeli ile gerçekleştirilecek yatırımlarla ilgili gerekli organizasyon ve koordinasyonu yapma görevine yer verilmiştir. Madde 9- Yabancı sermayeli şirketlerin Müsteşarlıkça verilen izin belgelerinde yer alan özel şartları yerine getirmemeleri haline ilişkin 6224 sayılı Kanun da herhangi bir yaptırımın düzenlenmemiş olması nedeniyle uygulamada sorunlar yaşanmakta idi. Bu Madde ile, şirketlerin izin belgesinde yer alan şartlara uymamaları Ticaret Kanunu hükümleri çerçevesinde amme kanunları gereğince şirketin feshini icap ettiren hal ve muamelelerden sayılarak fesih davası açılması yolu öngörülmüştür. Madde 10- Yatırımları ve Döviz Kazandırıcı Hizmetleri Teşvik Fonunun yüzde biri Teşvik ve Uygulama ve Yabancı Sermaye Genel Müdürlüklerinin tanıtım ve promosyon giderlerinin finansmanına ayrılması öngörülmüştür. Böylelikle promosyon ve tanıtım faaliyetleri daha etkin bir şekilde yapılması sağlanacaktır. Madde 11- Kambiyo mevzuatı uyarınca, yurt dışında yerleşik kişilerin, Yabancı Sermaye mevzuatı çerçevesinde tescil edilmeksizin borsaya kayıtlı şirketlerin hisselerini satın almaları halinde, şirketin genel kurul ve yönetim kurullarına katılmaları mümkün olmamakta idi. Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı Karar ın 15 inci maddesinin (f) fıkrası yürürlükten kaldırılarak, yurtdışında yerleşik kişi kuruluşların borsada yatırım yapmalarında olumsuz etkisi olan ve ayrıcalık yaratan bu uygulamanın bertaraf edilmesi amaçlanmıştır. Madde 12- Yabancı sermayeli şirketler bakımından, mevcut Karar ın 11 inci maddesinde yer alan periyodik bilgi verme zorunluluğu yerine, Müsteşarlık tarafından gerekli görüldüğü hallerde bilgi ve belge verme yükümlülüğü getirilmiş olup, uygulamada pratik yarar sağlayacağı düşünülmektedir. 36
Madde 13- Uygulamaya ilişkin ayrıntılı hükümlerin tebliğlerle düzenleneceği belirtilmiştir. Madde 14,15,16- Bu maddelerde kaldırılan mevzuat ile yürürlük ve yürütme ile ilgili hükümlere yer verilmiştir. 37
Yabancı Sermaye Çerçeve Kararının Uygulanmasına İlişkin Genelge (Genelge No: 2000/1) Resmi Gazete Tarihi: 25 Aralık 2000 Resmi Gazete Numarası: 24271 Devlet Bakanlığından (Hazine Müsteşarlığı) Uluslararası üretimde son on yıldır gerçekleşen büyümenin yeni yatırımlardan ziyade, sınır aşırı şirket birleşme ve satın almalarından kaynaklandığı gözlenmektedir. Dünya genelinde, sınır aşırı bu faaliyetlerin doğrudan yabancı sermaye yatırımları içinde payı 1995 lerde % 55 den, günümüzde % 90.4 lere yükselmiştir. Rakamlar da göstermektedir ki; tüm dünyada artış trendi gösteren doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının arkasındaki itici güç, sınır aşırı şirket birleşme ve satın almalarıdır. Yeni eğilimlerden ülkemizin daha fazla pay almasını teminen, bu tip taleplerin değerlendirilmesinde uygulanacak usul ve esasları belirleme gereği duyulmuştur. Bu çerçevede, yabancı ülkelerde kurulu bulunan şirketlerin hisse senetlerinin yabancı tüzel kişiler tarafından yabancı ortak sermaye payı olarak konulması halinin Yabancı Sermaye Çerçeve Kararı 2. Maddesi c bendinin 4 cümlesi kapsamında değerlendirilmesi uygun görülmüştür. İlgililere duyurulur. 38