YÜZÜNCÜ YIL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇERÇEVE EĞİTİM PROGRAMI I. MİSYON Tıbbi etik değerler ve bilimsel düşünceye sahip, evrensel bilime katkı sağlayacak araştırmalar yapmaya gönüllü ve topluma nitelikli sağlık hizmeti sunmayı benimsemiş hekimler yetiştirmektir. II. VİZYON Eğitim, araştırma ve hizmet kalitesiyle ulusal-uluslararası düzeyde öncü tıp fakülteleri arasında yer almaktır. III. TEMEL DEĞERLER Tıbbî Etik Bilimsellik Kalite Saygı ve Empati Hakkaniyet ve Güvenilirlik IV. TIP EĞİTİMİNİN AMACI Temel ve klinik tıp bilgileri, hastalıkların tanı ve tedavisi, halk sağlığı, koruyucu sağlık hizmetleri konusunda gerekli bilgi, beceri, donanım ve duyarlılığa sahip, hizmet verdiği tüm alanlarda etik ilkeler ve yasal mevzuatlara uygun davranan, tıbbi bilgi ve pratik uygulamalarını kanıta dayalı tıp ilkesi çerçevesince değerlendiren, mesleğini benimsemiş ve özveriyle uygulayan, mesleğini uygularken etkin iletişim kuran, kendini sürekli geliştiren ve güncelleyen, yönetme becerisine sahip ve ekip elemanı hekimler yetiştirmektir. 1
V. ÖZGÜN PROGRAM ÇIKTILARI Bu bölümde Ulusal Yeterlilikler Çerçevesi ile uyumlu biçimde fakültemiz mezunlarının ne tür yeterliliklere sahip olacağı belirlenmiştir. Mezun yeterlikleri toplam olarak 9 ana başlık altında yer almakta olup bunlar; 17 alt başlık ve 99 maddeyi kapsamaktadır. Sıra No Tablo. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi, Özgün Program Çıktıları MEZUN YETERLİKLERİ ANA BAŞLIKLARI 1 Hekimlik Alanında Gerekli Donanıma (Bilgi, Beceri) Sahiptir 2 Mesleki Uygulamalarda Gerekli Tutum ve Davranışlara Sahiptir Sağlığın Korunması, Geliştirilmesi ve Koruyucu Hekimlik Alanında 3 Yetkindir 4 Etik İlkeler ve Yasal Mevzuatlara Uyar 5 Etkin İletişim Becerilerine Sahiptir 6 Meslek Hayatı Boyunca Öğrenir 7 Bilgi Teknolojilerinden Yararlanır 8 Yöneticilik, Ekip Liderliği ve Ekip Çalışması Becerilerine Sahiptir 9 Bilimsel Araştırmalar Yapmaya Gönüllüdür PÇ1. HEKİMLİK ALANINDA GEREKLİ DONANIMA (BİLGİ, BECERİ) SAHİPTİR 1.1. Temel ve klinik tıp bilgilerine sahiptir. Ulusal çerçeve eğitim programı dâhilinde yer alan asgari teorik ve pratik bilgiye sahiptir Ulusal çerçeve eğitim programı dâhilinde yer alan semptomlar/klinik durumlar, adli ve/veya psikososyal durumlar, sağlıklılık durumları ve çevresel/küresel durumları bilir Ulusal çerçeve eğitim programı dâhilinde yer alan; öykü alma, genel ve soruna yönelik fizik muayene, kayıt tutma, raporlama ve bildirim, laboratuar testleri ve ilgili diğer işlemler, girişimsel ve girişimsel olmayan uygulamalar, koruyucu hekimlik ve toplum hekimliği uygulamaları gibi temel hekimlik uygulamalarını bilir ve yapar 1.2. Hekim olarak hastalık tanısı için gerekli olan güncel bilgi, beceri, davranış ve uygulamaları yürütür. 2
Öykü (hikâye) alır Hastanın mental durumunu değerlendirir Genel ve soruna yönelik fizik muayene yapar Laboratuvar ve görüntüleme incelemelerini akılcı ister ve sonuçlarını değerlendirir. Kan basıncı ölçer Damardan kan alır İdrar analizi yapar EKG çeker Glukometre ile kan şekeri ölçümü yapar ve değerlendirir Temel solunum fonksiyon testlerini yapar Ayırıcı tanı yapar ve tanı koyar. Danışmanlık, savunuculuk, kronik hasta izlemi, evde bakım, sevk vb. yapar. Hasta ve yakınlarıyla hastalığın yönetimi ile ilgili görüş alışverişinde bulunur Ölmekte olan hastaya ve ailesine hizmet verir 1.3. Tedavi için gereken mesleki becerileri uygular. Tedaviyi planlar ve uygular. Damara kanül yerleştirir IV tedavi uygular ve infüzyon cihazlarını kullanır Subkutan ve intramuskuler enjeksiyon yapar Oksijen uygular Hasta naklini bilir ve uygular Sütür uygular. Kan transfüzyonu yapar Mesane kateteri yerleştirir Açık ve doğru reçete yazar Hekimlik uygulamaları sırasında akılcı ilaç kullanımının öneminin farkındadır ve hastalarının tedavisini buna göre planlar Açıklamalar yapar, önerilerde bulunur Yüreklendirir ve destek sağlar Rehabilitasyon ve izlem basamaklarını uygular 1.4. Hasta için gerekli acil tıbbi bakım durumunda; gerekli bilgi, beceri, davranış, uygulama ve tedavileri yürütür. Tıbbi acil durumları belirler 3
Yaşamı tehdit eden tıbbi acil durumları derecelendirir. Tıbbi acilleri tedavi eder Temel ilkyardım hizmeti verir Temel yaşam desteği verir Travma bakımı sağlar Sevk işlemini uygun şekilde organize eder ve/veya yapar 1.5. Temel adli tıp uygulamalarını yürütür Adli rapor tutabilir Ölüm raporu düzenleyebilir Asgari otopsi işlemini uygular Sağlık süreçlerinde hukuki ve adli durumlarda uygun karar verir PÇ2. MESLEKİ UYGULAMALARDA GEREKLİ TUTUM VE DAVRANIŞLARA SAHİPTİR 2.1. Mesleğini benimseyerek hassasiyetle uygular Bireysel farklılıklara saygı duyar İnsani, toplumsal ve kültürel değerleri gözetir Hekimlik uygulamaları sırasında hekimlik kimliği ile uyumlu davranışları bilir Deprem, sel, salgın, savaş gibi olağan dışı koşullarda mesleki ve insani duyarlılığı gösterir ve sorumluluk alır 2.2. Hastayı ve hastalıkları biyolojik ve psikososyal açıdan çok yönlü olarak değerlendirir. Hastalığın seyrini etkileyen psikolojik etkenleri değerlendirir. Hastalığın seyrini etkileyen sosyal etkenleri değerlendirir. Alkol ve madde kötüye kullanım ve bağımlılığını saptar. Hastalık sürecinde ortaya çıkabilecek kendine zarar verme/intihar düşüncesini saptar 2.3. Tıbbi bilgi ve pratik uygulamalarını kanıta dayalı tıp ilkesi çerçevesince değerlendirir. Hekimlik süreçlerini kanıta dayalı olarak yürütür Bilimsel ilke, yöntem ve becerileri kullanır 4
PÇ3. SAĞLIĞIN KORUNMASI, GELİŞTİRİLMESİ VE KORUYUCU HEKİMLİK ALANINDA YETKİNDİR 3.1. Halk sağlığı ve çalışan sağlığı ile ilgili bilgi ve beceriye sahiptir Toplumun sağlık göstergelerine yönelik veri toplar, toplanmış verileri yorumlar ve hizmet sunumunda kullanır Hasta sağlığı ve güvenliğini gözetir Kendisinin ve diğer sağlık çalışanlarının sağlığı ve güvenliğini gözetir Birey ve toplum sağlığı ile ilgili eğitim ve danışmanlık süreçlerini planlar Bireyi etkileyen beslenme, barınma, çalışma vb. koşullarını değerlendirir 3.2. Koruyucu sağlık hizmetleri konusunda gerekli bilgi, donanım ve duyarlılığa sahiptir. Hizmet sunduğu bölgenin sosyoekonomik, çevresel ve kültürel yapısını göz önünde bulundurarak öncelikli sağlık sorunlarını tespit eder Hastalıktan korunmak amacıyla alınacak tedbirleri bilir ve uygular Toplumu etkiyecek bulaşıcı hastalığa sahip kişiler için gerekli halk sağlığı önlemlerini alır Sağlıklılık durumunun devamı ve sağlığın geliştirilmesi için gerekli tedbirleri alır Mesleki görev ve sorumluluklarını yerine getirebilmek için kendi sağlığına gerekli özeni gösterir. 3.3. Sağlık hizmet sunucularını bilir ve tanımlanan kalite standartlarını uygular Sağlık hizmet sunucularının işleyişini bilir Hizmet sunumunda sağlıkta kalite yönetimi sürecini gözetir. Kaliteli sağlık hizmeti vermek amacıyla hizmet içi eğitimler planlar ve uygular. Mesleki kurallara ve yetkilendirme koşullarına uyar (sertifikalandırılmış beceriler) Mesleki uygulamalara ilişkin geribildirim alır ve verir. PÇ4. ETİK İLKELER VE YASAL MEVZUATLARA UYAR 4.1. Hizmet verdiği tüm alanlarda etik ilkeler ve yasal mevzuatlara uygun davranır Hasta hakları ve meslektaşlarının haklarını gözetir ve savunur Hasta ve hastalık sürecini maliyet-etkin olarak planlar ve yönetir Sağlıkla ilgili tüm süreçlerde zamanı ve kaynakları etkin şekilde kullanır Sağlıkla ilgili tüm süreçlerde etik değerlere uygun davranış sergiler 5
Ortaya çıkabilecek profesyonellik/etiğe aykırı durumlarla mücadele eder Aydınlatılmış onam alır ve kaydeder Sağlıkla ilgili tüm süreçlerde ulusal yasalara uyar PÇ5. ETKİN İLETİŞİM BECERİLERİNE SAHİPTİR 5.1. Mesleğini uygularken etkin iletişim kurar. Bilgilerini aktarabilir Hasta ve yakınlarıyla etkin iletişim kurar Hasta ve yakınlarını yeterli şekilde bilgilendirir Sağlık süreçlerinde karşılaşılan çatışmalarda etkin iletişim kurar Tıbbi yazışmaları yapabilir Kötü haber verebilir Çalışma arkadaşları ile etkin iletişim kurar PÇ6. MESLEK HAYATI BOYUNCA ÖĞRENİR 6.1. Teorik bilgi ve pratik uygulamalarını güncel tutar Sağlıkla ilgili kurumsal, ulusal ve uluslararası gelişim ve değişim süreçlerine katılır Kongre, sempozyum, uygulamalı kurs gibi eğitimleri takip eder Sürekli gelişime ve değişime açıktır Literatür izleyecek düzeyde yabancı dil bilgisine sahiptir. Literatür taraması yapar. Yayımlanmış tıp literatürünü eleştirel olarak değerlendirir. PÇ7. BİLGİ TEKNOLOJİLERİNDEN YARARLANIR 7.1. Meslek hayatı boyunca bilgi teknolojilerinden etkin biçimde yararlanır Bilgiye etkin şekilde ulaşır ve kullanır Bilgisayarı etkin şekilde kullanır Sağlık hizmet sunumunda kayıt tutma, raporlama ve bildirim için bilgi teknolojilerinden yararlanır Veriyi arşivler ve gerektiğinde ulaşarak bilimsel bilgi üretiminde kullanır. PÇ8. YÖNETİCİLİK, EKİP LİDERLİĞİ VE EKİP ÇALIŞMASI BECERİLERİNE SAHİPTİR 6
8.1. Bireysel ve ekip çalışmalarında aldığı sorumluluğu yerine getirebilecek temel yöneticilik ve ekip liderliği becerilerine sahiptir. Sağlık ve diğer alanların çalışanları ile ekip çalışması yapar. Birinci basamak sağlık kuruluşlarını yönetir Ekiple birlikte karar alır ve ekiple uyumlu olarak çalışır Ekip oluşturur, ekip çalışmasının yürümesi için uygun ortam sağlar PÇ9. BİLİMSEL ARAŞTIRMALAR YAPMAYA GÖNÜLLÜDÜR 9.1. Evrensel bilime katkı sağlayacak araştırmalar yapmaya gönüllüdür Bilimsel araştırma planlamayı bilir Bilimsel araştırma yapmak için etik kurul başvurusu yapmayı bilir Bilimsel temellere dayanarak araştırmaları yürütmeyi bilir Yapmış olduğu çalışmayı evrensel bilime katkı sağlayacak şekilde sunar VI. EĞİTİM STRATEJİSİ Konunun içeriğine ve eğitimin yöntemine eğiticinin karar verdiği eğitim şekilleri eğitici merkezli eğitimler olarak adlandırılır. Eğiticinin daha çok/sadece yönlendirici olduğu, öğrencilerin kendi zihinsel süreçlerini kendilerinin yapılandırdıkları eğitim şekilleri ise öğrenci merkezli eğitimler olarak adlandırılırlar. Fakültemizin eğitim stratejisi %60 oranında eğitici merkezli, %40 oranında öğrenci merkezli olarak yapılandırılması kararlaştırılmıştır. Bu oran belirlenirken yıllık olarak eğitici merkezli yapılan teorik ders saatlerinin yıllık ders saatlerine oranı esas alınmaktadır. Tüm bunların toplamı ile de 6 yıllık eğitim süresi boyunca eğitici/öğrenci merkezli eğitim oranları hesaplanmaktadır. Eğitim Yöntemi Seçim Kriterleri Eğitim yöntemleri fakültenin ilgili bölümü için öğrenci sayısı, Öğrenci grubunun yapısı (Homojen/heterojen), Öğrenim hedefinin alanı ve düzeyi, Öğrencinin yeterliliği, Öğrenmeye ayrılan zaman, Öğrencinin motivasyonu gibi etkenler dikkate alınarak belirlenmektedir. Buna göre belirlenen eğitim yöntemleri üç ana başlık altında verilmektedir. 7
Tablo. Eğitim Yöntemleri Sıra EĞİTİM YÖNTEMLERİ No Klinik beceri laboratuvarları ve simüle hasta merkezlerinde gerçekleştirilen 1 yapılandırılmış öğrenme etkinlikleri 2 Multidisiplin laboratuvar uygulamaları Hasta başı eğitimler, vizitler, yapılandırılmış odaklı hasta viziti; servis ve poliklinik 3 4 deneyimleri Topluma dayalı öğrenme etkinlikleri (İşyerinde ve okullarda sağlık risklerinin gözlenmesi, sunulan hizmetlerin değerlendirilmesi, birinci basamak sağlık kurumlarında hizmet sunumu, ev ziyaretleri vb) 5 İş başında öğrenme ve değerlendirme 6 Yapılandırılmış olgu tartışması 7 Sınıf dersi / sunum: Düz anlatım, eğitici sunumu, etkileşimli amfi / sınıf dersleri 8 Disiplinler arası öğrenme etkinlikleri (toplantılar, paneller, grup tartışmaları) 9 Küçük gruplarla yürütülen olguya / probleme dayalı etkileşimli öğrenme etkinlikleri (probleme dayalı öğrenme, olgu tartışması, klinik tutoryaller vb) 10 Bağımsız öğrenme 11 Projeye / araştırmaya dayalı öğrenme 12 Kritik durum tartışmaları 13 Refleksiyon oturumları 14 Oyunlaştırma, psikodrama 15 Yazılı görsel metin / eser okumaları, yorumlamalar 16 Öğrenci gelişim dosyası (portfolio) uygulaması *11-16 maddeler 2017 hedefleridir. 8