ÇOCUKLARIN İNTERNET ORTAMINDA CİNSEL İSTİSMARINA KARŞI GLOBAL İTTİFAK AÇILIŞ KONFERANSI 5 Aralık 2012- Brüksel ADALET BAKANI SAYIN SADULLAH ERGİN İN KONUŞMA METNİ Sayın Komiser, Saygıdeğer Bakanlar, Hanımefendiler, Beyefendiler, Günümüz toplumlarında şiddet bir veba salgını gibi giderek artan bir sorun teşkil etmektedir. Bu şiddetten en çok zarar gören ve yardıma ihtiyacı olan en korunmasız kesim çocuklarımızdır. Çeşitli formlarda karşımıza çıkan şiddetin en önemli boyutlarından biri de, çocuklara internet ortamında cinsel istismardır. İnternetin dünya çapında yaygın kullanımı çocukların cinsel istismarıyla mücadeleyi ülkelerin bir iç sorunu olmaktan çıkartıp, konu hakkında dünya genelinde tedbir alınması ve mücadele için ortak yaklaşımlar sergilenmesini zorunlu kılmaktadır. Bu anlamda, Global İttifak oluşumunu, çocukların internet ortamında cinsel istismarı için çok önemli bir platform olarak gördüğümü ve Açılış Konferansında yer almaktan mutluluk duyduğumu ifade ederek sözlerime başlamak istiyorum. Son çeyrek asırda, özellikle bilişim teknolojilerinde yaşanan gelişmelerin, ülkelerin fiziki sınırlarını giderek anlamsızlaştırdığı yadsınamaz bir gerçektir. Bu gelişmenin bir sonucu olarak, çocuk pornografisi hızla ticarileşmiş ve sınıraşan bir suç halini almıştır. Bu gerçeklik paralelinde, yaşam alanlarımız da siber dünyaya açılan pencereler sayesinde mahrem ve muhkem olmaktan giderek uzaklaşmaktadır. Özellikle, çocuklarımızı yetiştirirken dış dünyanın tehditlerinden korumak adına aldığımız tedbirler, çocuklarımızın gelişimi için faydasından şüphe etmediğimiz ve 1
bizzat kendi ellerimizle temin ettiğimiz bilgi teknolojileri araçları ile aşındırılabilmektedir. Teknolojik araçları çok iyi kullanan, profesyonelce ve çoğu zaman organize şekilde hareket eden ve çocukların görüntülerini elde ederek bundan çıkar sağlayan ya da psikolojik ve ahlâki sorunları nedeni ile çocukları istismara teşebbüs eden kişilere karşı bireysel mücadelelerin sonuç vermesinin zorluğu açıktır. Bunun yanında, polisiye tedbirler de ancak ülke sınırları içinde oluşan ihlalleri durdurmakla sınırlı kalmaktadır. Çocuk pornografisi gibi sınır aşan istismar eylemlerine karşı tüm ülkelerin polis ve yargı makamlarının ortak bir bilinçle süratli ve etkin bir işbirliği anlayışıyla hareket etmesi şarttır. Bilindiği üzere, üye ülkeler, Global İttifak ın tespit etmiş olduğu dört ortak amacın gerçekleştirilmesi için belli ve somut adımlar atmaya davet edilmektedir. Çocuk pornografisinde kullanılan çocukları korumak ve destek sağlamak; çocuk pornografisine erişilebilirliği engellemek; çocukların online faaliyetlerinin yol açtığı risklere yönelik farkındalığı artırma konusunda Ülkemizde gerekli tedbirler alınmaktadır. Bu kapsamda, İçişleri Bakanlığı, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı ve Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı kendi üzerlerine düşen görevleri yerine getirmektedir. Bu kurumların faaliyetlerinin detaylarına girmek istemiyorum. Burada, online çocuk cinsel istismarı davalarını soruşturma ve failleri tespit etme ve kovuşturma çabalarını artırma konusunda Bakanlığımız sorumluluğunda uygulanan tedbirleri sizlerle paylaşmak istiyorum. 2
Çocukların internet üzerinden cinsel istismarına ilişkin olayların soruşturulması ve kovuşturulmasına yönelik olarak, 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun kapsamında, çocukların cinsel istismarı amacıyla yapılan internet yayınlarının durdurulmasına ve zararlı içeriklerin yayından çıkarılmasına imkân tanınmıştır. Ayrıca, bu tip suçların işlendiği durumlarda; dinleme, kayda alma ve sinyal bilgilerinin değerlendirilmesine ilişkin Ceza Muhakemesi Kanunu nun ilgili hükümleri de uygulanabilir hale getirilmiştir. Türk Ceza Kanunumuzda çocukların cinsel istismarına ilişkin cezalar ağırlaştırılmış ve bu tip suçlar şikayete tabi olmaktan çıkarılarak resen takip edilebilir hale getirilmiştir. Bu çerçevede, Uluslararası platformda, Ülkemiz, Avrupa Konseyi Çocukların Cinsel Sömürü ve İstismara Karşı Korunması (Lanzarote) Sözleşmesini 2007 yılında imzalamış olup, Sözleşme 1 Nisan 2012 tarihi itibariyle yürürlüğe girerek iç hukukumuzun bir parçası haline gelmiştir. Ayrıca, Avrupa Konseyi Siber Suçlar Sözleşmesi de, 10 Kasım 2011 tarihinde Ülkemizce imzalanmış olup, onay süreci devam etmektedir. Sözleşme nin 9 uncu maddesi ile her bir taraf devletten, bilgisayar sistemi vasıtasıyla dağıtmak amacıyla, çocuk pornografisi üretmeyi, çocuk pornografisini temin edilebilir hale getirmeyi veya göstermeyi engelleyici tedbirler almaları istenilmektedir. Ayrıca; çocuk pornografisinin aktarımı veya dağıtımını yapmayı, kendisi veya başkası için bilgisayar vasıtasıyla çocuk pornografisi temin etmeyi yasaklayıcı yasal düzenleme yapılması da taraf devletlerin yükümlülüğüdür. Bu nedenle söz konusu Sözleşmenin Ülkemizce onaylanması ve iç mevzuatımızın buna göre gözden geçirilmesi 3
büyük önem arz etmektedir. Değerli Katılımcılar, Bu Konferans vesilesiyle, toplumlarımızda istismara en açık olan geleceğimizin teminatı çocuklarımızın korunması için uluslararası düzeyde somut adımlar atılabileceğine işaret etmek istiyorum. Bu çerçevede, öncelikle, suçluların takibi ve cezalandırılması bakımından uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesi ve derinleştirilmesi ile etkin, orantılı ve caydırıcı bir cezalandırma sistemini mümkün kılacak homojen uluslararası standartlar geliştirilmesi gerekmektedir. İkinci olarak, uluslararası farkındalığın arttırılıp; veri paylaşımı, uzman yardımı, tecrübe paylaşımı ve iyi uygulama örneklerinin aktarılması gibi konular da dahil olmak üzere ülkelerin birbiriyle koordineli olarak hareket etmeleri ve buna imkan sağlayacak bir bilişim ağı sistemi kurulması önem arz etmektedir. Son olarak, bilişim teknolojilerinden yararlanılarak, internetin amacına uygun kullanımı ile çocuklar için riskli davranışlar ve potansiyel tehlikelerin neler olabileceği hakkında aile ve çocuklara toplumsal bilincin oluşturulmasına yönelik eğitim çalışmaları gerçekleştirilmelidir. Sayın Komiser, Saygıdeğer Bakanlar, Başlatılan Global İttifak girişiminin, geleceğimiz olan çocuklarımızın masumiyetini ve sağlığını korumak adına başarılı olmasını temenni ediyor, 4
bu noktada Türkiye Cumhuriyeti olarak üzerimize düşen her türlü sorumluluğu yerine getirmekten çekinmeyeceğimizi bilginize sunarak, hepinizi saygı ile selamlıyorum. 5