AYLIK DEPREM RAPORU Nisan i
İÇİNDEKİLER 1. 2012 MART AYINDA TÜRKİYEDE ÖNCE ÇIKAN DEPREM ETKİNLİKLERİ... 1 2. 26 MART 2012 MUŞ - BULANIK DEPREMİ (ML:5.0)... 2 3. 29 MART 2012 AFYON - HOCALAR DEPREMİ (ML:4.2)... 7 4. 2012 MART AYINDA DÜNYA DA ÖNE ÇIKAN DEPREM ETKİNLİKLERİ... 9 i
1. 2012 MART AYINDA TÜRKİYEDE ÖNCE ÇIKAN DEPREM ETKİNLİKLERİ 2012 Mart ayı içerisinde toplam 2167 adet deprem meydana gelmiştir (Şekil 1.1-1.2). Mart ayı içerisinde meydana gelen 4 ve üzeri olan depremlerin listesi Tablo 1.1 de verilmiştir. Şekil 1.1 2012 Mart ayında Türkiye'de meydana gelen depremlerin dağılımı Şekil 1.2 2012 Mart ayında meydana gelen depremlerin deprem sayısı-büyüklük grafiği 1
Tablo 1.1 2012 Mart ayı içerisinde meydana gelen M 4.0 olan depremler Zaman (UTC) Enlem(K) Boylam(D) Büyüklük Yer 03/03/2012 12:02 38.7437 43.6070 4 VAN - MERKEZ 04/03/2012 03:31 40.2735 24.1570 5 EGE DENIZI 05/03/2012 06:50 35.0053 44.0157 5.2 IRAK 07/03/2012 15:08 38.6527 43.0395 4 VAN GÖLÜ 08/03/2012 07:01 34.8550 25.1674 4.3 GIRIT AÇIKLARI 08/03/2012 07:28 35.2956 26.0677 4.1 GIRIT AÇIKLARI 09/03/2012 20:52 35.1208 32.4335 4 KIBRIS AÇIKLARI 11/03/2012 08:41 41.5423 46.7357 4 AZARBEYCAN 11/03/2012 18:28 38.5527 44.0867 4.2 VAN - SARAY 13/03/2012 03:24 38.4668 43.6960 4 VAN - MERKEZ 13/03/2012 10:44 35.6057 31.5428 4.5 AKDENIZ-DOGU BASENI 17/03/2012 03:49 34.8520 33.2898 4.1 KIBRIS 20/03/2012 15:11 36.4137 41.1893 4.2 SURIYE - Hasaka (Al Haksa) 20/03/2012 23:51 36.4467 24.7353 4.4 EGE DENIZI 23/03/2012 12:37 39.6112 26.0650 4 AYVACIK AÇIKLARI 23/03/2012 15:43 38.9013 43.6092 4.4 VAN - MERKEZ 24/03/2012 06:57 38.8948 43.6553 4.2 VAN - MERKEZ 26/03/2012 10:35 39.2340 42.2760 5 MUS - BULANIK 29/03/2012 10:13 38.6035 30.0040 4.2 AFYON - HOCALAR 2. 26 MART 2012 MUŞ - BULANIK DEPREMİ (Ml:5.0) 26 Mart 2012 günü, saat 13:35 (TS) de Ml: 5.0 büyüklüğünde Muş-Bulanık merkezli bir deprem meydana gelmiştir. Ana şoktan sonra (28.03.2012 tarih ve saat 08:09 (TS) itibariyle) büyüklükleri 1.7-3.8 arasında değişen 127 adet artçı deprem meydana gelmiştir (Şekil 2.1). 2
Şekil 2.1 26 Mart 2012 Muş - Bulanık depremi Muş il merkezi 1. derecede tehlikeli deprem bölgesindedir (Şekil 2.2). Ana şok ve daha sonra meydana gelen artçı depremler Muş ilinin KD sunda yer alan Bulanık ilçesinin kuzeyinde dağılım göstermektedir. Bölge Muş Bindirmesi ve Malazgirt fay zonlarının etkisi altındadır. 3
Şekil 2.2 Muş İli nin deprem bölgeleri haritasındaki konumunu Tarihsel dönemlerde de birçok yıkıcı depreme maruz kalan Muş ili son yüzyılda 1903 M=6.3 Malazgirt, 1903 M=5.3 Bulanık, 1907 M=5.0 Muş, 1946 M=5.7 Varto-Hınıs ve 1966 M=5.6, M=6.9 Varto hasar yapıcı depremlerinin etkisinde kalmıştır. Depremlerin meydana geldiği bölgenin güneydoğusunda 22 Şubat 2011 tarihinde en büyüğü Ml:4.2 olan bir deprem aktivitesi meydana gelmiştir (Şekil 2.3). 4
Şekil 2.3 Muş ili ve çevresinde meydana gelen M 4.0 olan depremler Yapılan odak mekanizması çözümüne göre Ml: 5.0 olan depremin bölgedeki genel tektonik rejime uygun olarak doğrultu atım bileşeni olan ters faydan kaynaklandığı görülmektedir (Tablo 2.1). Tablo 2.1 26 Mart 2012 de meydana gelen Ml:5.0 olan depremin odak mekanizması çözümü TARİH BÜYÜKLÜK YER DOĞRULTU1 KAYMA1 DALIM1 DOĞRULTU2 KAYMA1 DALIM2 26/03/2012 13:35 Ml 5.0 Muş-Bulanık 108 58 133 228 52 43 İVME DEĞERLERİ Muş-Bulanık Depremi (ML= 5.0), Ulusal Kuvvetli Yer Hareketi Gözlem Ağı nın depremin dış merkezine 24-97 km uzaklıklardaki 8 farklı ivme-ölçer istasyonu tarafından kaydedilmiştir. Depreme ait pik ivme değerleri işlenmemiş ham veriler olup, alttaki tabloda verilmiştir. Ölçülen en büyük ivme değeri Doğu-Batı yönünde Malazgirt istasyonu tarafından kaydedilmiştir. Tüm sayısal verilere (http://kyh.deprem.gov.tr/ftpt.htm) adresinden ulaşılabilmektedir. 5
Tablo 2.2 26 Mart 2012 Muş - Bulanık Depremi nin ivme değerleri Sıra No İstasyon Enlem Boylam Rakım İl İlçe KG Ölçülen İvme Değerleri (gal) DB (gal) Düşey (gal) İstasyonun Deprem Merkez Üssüne Uzaklığı (km) İstasyonun Kayma Dalgası Hızı VS30 (m/sn) 1 MUŞ MALAZGIRT 39.1439 42.5307 1519 57 58.5 55.5 24 311 2 BİTLİS ADILCEVAZ 38.7998 42.7631 1678 2.66 2.35 2.04 64 3 ERZURUM PASINLER 39.9748 41.6723 1657 1.1 1.13 0.81 97 4 AĞRI ELESKIRT 39.7989 42.6801 1809 3.34 5.72 3.43 72 5 AĞRI TUTAK 39.5388 42.7725 1565 11.36 10.25 4.92 54 6 BİTLİS MERKEZ 38.4744 42.1591 3.26 4.6 1.79 85 7 MUŞ MERKEZ 38.7611 41.5039 1303 4.5 4.16 1.96 85 315 8 MUŞ KORKUT 38.7356 41.7742 1300 12.71 22.43 8.62 70 Şekil 2.4 26 Mart 2012 tarihinde meydana gelen Muş-Bulanık Depremini (ML= 5.0) kaydeden kuvvetli yer hareketi istasyonlarının dağılımı 6
3. 29 MART 2012 AFYON - HOCALAR DEPREMİ (Ml:4.2) 29 Mart 2012 günü saat 10:13 de 38.6035 K- 30.004 D koordinatlarında Afyon Hocalar 2.77 km. derinlikte Ml:4.2 büyüklüğünde bir deprem meydana gelmiştir. Depremin ardından aynı gün içerisinde 2.4-3.6 arasında değişen 4 tane artçı deprem meydana gelmiştir ( Şekil 3.1). Şekil 3.1 29 Mart 2012 Afyon Hocalar Depremi ve artçılarının dağılımı Afyon il merkezi 2. derecede tehlikeli deprem bölgesinde olup bölge etkin bir deprem merkezidir (Şekil 3.2). Ayrıca civardaki etkin bölgelerin de tesiri altındadır. 1900 den günümüze il genelinde 5 adet hasar yapıcı deprem meydana gelmiştir (1924 M=6.8, 1925 M=5.9, 1995 M=6.0, 2000 M=5.6, 2002 M= 6.1)(Şekil 3.3). 7
Şekil 3.2 Afyon İli nin deprem bölgeleri haritasındaki konumu Şekil 3.3 1900'den günümüze kadar Afyon ve çevresinde meydana gelen M>=4.0 olan depremlerin dağılımı 8
4. 2012 MART AYINDA DÜNYA DA ÖNE ÇIKAN DEPREM ETKİNLİKLERİ 2012 Mart ayı içerisinde Dünya da büyüklüğü 5 ve üzeri olan toplam 143 deprem meydana gelmiştir (Şekil 4.1). Bu depremlerden büyüklükleri 6 ve üzeri olanlar Tablo 4.1 de verilmiştir. Şekil 4.1 2012 Mart ayında Dünya'da meydana gelen M 5.0 olan depremlerin dağılımı Tablo 4.1 2012 Mart ayında Dünya da meydana gelen M 6.0 olan depremler (EMSC) Tarih Saat Enlem Boylam Derinlik Büyüklük Yer 03/03/2012 12:19:54-22.14 170.35 10 Mw 6.6 SOUTHEAST OF LOYALTY ISLANDS 05/03/2012 07:46:08-28.22-63.29 540 Mw 6.1 SANTIAGO DEL ESTERO, ARGENTINA 09/03/2012 07:09:53-19.1 169.71 29 Mw 6.7 VANUATU 14/03/2012 21:13:11-5.6 151.07 46 Mw 6.2 NEW BRITAIN REGION, P.N.G. 14/03/2012 12:05:04 35.71 140.74 10 Mw 6 NEAR EAST COAST OF HONSHU, JAPAN 14/03/2012 10:49:24 40.83 144.81 10 Mw 6 OFF EAST COAST OF HONSHU, JAPAN 14/03/2012 09:08:35 40.95 144.91 10 Mw 6.9 OFF EAST COAST OF HONSHU, JAPAN 20/03/2012 18:02:49 16.69-98.24 19 Mw 7.4 GUERRERO, MEXICO 20/03/2012 17:56:19-3.81 140.27 72 Mw 6.1 PAPUA, INDONESIA 21/03/2012 22:15:07-6.24 145.98 122 Mw 6.6 NEW GUINEA, PAPUA NEW GUINEA 25/03/2012 22:37:01-35.18-72.06 1 Mw 7.1 MAULE, CHILE 26/03/2012 18:12:54 10.13-104.09 10 Mw 6 NORTHERN EAST PACIFIC RISE 27/03/2012 11:00:43 39.9 142.08 10 Mw 6 NEAR EAST COAST OF HONSHU, JAPAN 9
KAYNAKLAR Şaroğlu, F., Emre, Ö. ve Boray, A. 1987. Türkiye nin diri fayları ve depremselliği. MTA, Rapor No: 8174 TC. Başbakanlık AFAD Deprem Dairesi Başkanlığı (DDA). http://www.deprem.gov.tr/ Türkelli, N., Kalafat, D. ve Gündoğdu, O., 1995, 6 Kasım 1992 İzmir (Doğanbeyli) depremi saha gözlemleri ve odak mekanizma çözümü. Jeofizik, 9, 10, 343-348. http://emsc-csem.org/ Tarihsel depremlerin kaynakları; Kod Kaynak 1 Shebalin,N.V., Karnik,V.,Hardzievski,D.(1974) Catalogue of Earthquakes UNESCO,Skopje,Yugoslavia 10 Maravelakis,M.J.(1941)Beitrage zur Kentnis der Erdbebengeschicte von Griechenland und den Nachbarlandernauf Grund der Erinnerungen.Veröffentlichungen der Reichsanstalt für Erdbebenforschung in jena 11 Pınar,N.,Lahn,E.(1952)Türkiye Depremleri İzahlı Kataloğu.T.C.Bayındırlık Bak.Yapı ve İmar İş.Reis.Y.Seri 6,Sayı 36 12 İncicyan,P.G.(1976)Onsekizinci Asırda İstanbul.İst.Fetih Cemiyeti Ens.Yayın No.43,Baha Matbaası,İstanbul 13 Arıncı,R.(1945)Arzda ve Yurdumuzda Zelzele Bölgeleri.Çorumlu Mecmuası,Çorum Halkevi Yayını,Yıl 4,Sayı 29,Çorum 14 Yücel.E.(1971)İstanbul Depremleri Hayat Tarih Mecmuası,Sayı 6,Temmuz 1971,Cilt 2,S.58-63 15 Muralt Cronologie Byzantine.Prof.Dr.H.Soysal Arşivi,İstanbul 16 Andreasyan,H.(1970)Ermeni Kaynaklarından Derlenmiş Deprem Listesi.Yayımlanmamış, Prof.Dr.H.Soysal Arşivi,İstanbul. 17 Naima Tarihi Cilt 4,S.17-289,Cilt5, S.145-267 18 Akyol,İ.H.(1938)Erzincan Zelzelesi ve Son Feyezanlar.Ülkü Halkevleri Dergisi,Cilt 11,Sayı64,Haziran 1938 19 Ambraseys,N.N.(1975) Studies in Historical Seismicity and Tectonics.Geodynamics Today,Chap.2,The Royal Soc.,London. 2 Calvi,V.S.(1941)Erdbebenkatalog der Turkei und Einiger Benaehbarter Gebiete.Yayımlanmamış,Rapor No.276,MTA Enstitüsü,1941,Ankara 20 Öcal,N.(1968) Türkiyenin Sismisitesi ve Zelzele Coğrafyası, 1850-1960 Yılları İçin Zelzele Katoloğu Kandilli Rasathanesi Yayınları No:8, İstanbul 21 Andreasyan, H. (1973) xıv VE xv. Yüzyil Türk Tarihine ait Ufak Kronolojıler, Kolofanlar. İst. Üni. Ede. Fak. Tarih Ens. Dergisi, Sayı 3, İstanbul 22 Topkapı Sarayı Kütüphanesi Revan Kitapları No:1101, Varak 105/b, 72/b, İstanbul 23 Cezar, M. (1963) Türk Sanat Tarihi Araştırmaları ve İncelemeleri I. Güzel Sanatlar Akademisi, Türk Sanatı Tarihi Enstitü Yayınları No:1, S:327-414 24 Kömürcüyan,E:Ç: (19529 XVII. Asırda İstanbul Tarihi İstanbul Üni. Edebiyat Fak. Yayınları, No:506, İstanbul 10
25 Coşar, Ö.S. (1979) Fransanın İzmir Dosyası 19 Aralık 1979 tarihli Yeni Asır Gazetesi, İzmir 26 H. Saadettin Tarihi Cilt II El Yazması, İstanbul Üni. Kütüphanesi, İstanbul 27 Reşit Tarihi Cilt II s.122-213 El Yazması, İstanbul Üni. Kütüphanesi, İstanbul 28 İstanbul İl Yıllığı (1973) S. 6-230, İstanbul Üni. Kütüphanesi, İstanbul 29 İstanbul İl Yıllığı (1973) S. 167-270, İstanbul Üni. Kütüphanesi, İstanbul 3 Ambraseys,N.N.(1965)The Seismic History of Cyprus.Revue de I'Union Inter.de Secours No.3,35-48,Geneva 30 Mambury,E(1925)İstanbul Rehber-i Seyyahin.Tercüman Gazetesi Arşivi,İstanbul. 31 Zincirkıran,N.ve diğerleri(1968)hürriyet Cep Ansiklopedisi.Hürriyet Gazetesi Yayınları,İstanbul. 32 Şemdanı Zade(1976)Fındıklı Süleyman Efendi Tarihiİst.Üni.Ede.Fak.Yayını No.2088,Cilt1,S.176 33 Verrolot,M.P.(1856)Compt-rondu.Tableau des tremblements de terre qui ont eulieu dans I'Empire Ottoman en 1855.Ac de Sei.Paris,Tome 42,p.93-293 34 Gökmenzade Hacı Çelebi(Sayyid Hüseyin Rıfat)İşaretnuma(El Yazması),Cebeci Semt Kütüph.No.1314,Ankara 35 Slaars M.B.F.(1932),Çev.Arapzade Cevdet İzmir Hakkında Tetkikat.İzmir ve Havalisi Asarı Atika Muhipleri Yayını,Sayı6,Marifet Matbaası,İzmir. 36 Deprem Dosyası Cumhuriyet Gazetesi Arşivi, İstanbul. 37 İslam Ansiklopedisi(1966)No.53B,İstanbul Maddesi,S.1214-1239 38 Swiss Reinsurance Company(1978)Atlas on Seismicity and Volcanism.Swiss Reinsurance Company,October 1977,Switzerland. 39 Ambraseys,N.N.,Zatobek,A.,Taşdemiroğlu,M.,Aytun,A.(1968)The Mudurnu Valley Eathquake of 22 July 1967.Serial No.622/BMS. RD/AVS,Paris,June 1968,UNESCO. 4 Plassard-Kogoş(1968)Catalogue des Seismes Re cents a Liban.Ann.Memoires de I'Observ.de Xsara.TomeIV,Cahier 1 40 Karnik,V.(1971) Seismicity of the Eurpean Area 2.D.Rediel Publishing Company /Dortrecht,Holland 5 Kondorskaya,N.V.,Shebalin,N.V.(1977)New Catalogue of strong Earthquakes on the Territory of USSR from theancientest times to 1975.Moscow 6 Collection Academique Tome VI de la Partie Etrangere et Premier Tome de la Physique Experimantale Separee. 7 Broghton,T:R:S:(1938) An Economic survey of Ancient Roma.Vol.IV,The Johns Hopkins Press,Baltimore 8 Ergin,K.,Güçlü,U.,Uz,Z.(1967)Türkiye ve civarının Deprem Katoloğu.İ:T:Ü: Maden Fak.Arz Fiziği Ens.Yayın No.24,İstanbul 9 Francis,I.(1947)Bizans Kaynaklarına göre Orta Şark'ta Vukubulan Zelzeleler İ.Ü.Ed.Fak.Coğ.Bl.Doktora Tezi İ.Ü.Kitaplığı No.1420 A1 Kaynak sayısı üç'den fazla bilgi ve belge düzeyi yüksek A2 Kaynak sayısı üç'den az bilgi ve belge düzeyi yüksek 11
A3 Kaynak sayısı üç'den fazla bilgi ve belgeleri geliştirilmeye gereksinim gösteriyor. B1 Kaynak sayısı üç veya daha az,bilgi ve belge düzeyi orta B2 Kaynak sayısı üç veya daha az,bilgi ve belgeleri geliştirilmeye gereksinim gösteriyor düzeyi orta B3 Kaynak sayısı üç veya daha az,bilgi ve belgeleri yetersiz. C1 Kaynak sayısı yetersiz. C2 Bilgi ve belgeleri yetersiz. C3 Hem kaynak sayısı,hemde bilgi ve belgeleri yetersiz. 12