KKTC'de Balıkçılık ve Deniz

KKTC'de Balıkçılık ve Deniz Ata Atun KKTC'de BALIKÇILIK VE DENİZ Koordinasyon Toplantısı Tarih : 22 Mart 1999 Yer : Cumhurbaşkanlığı Tarih : 23 Mart 1999 Yer : Doğu Akdeniz Üniversitesi Organizasyon : Tanm ve Orman Bakanlığı Doğu Akdeniz Üniversitesi KKTC'de BALIK TÜRLERİ ARAŞTIRMASI Araştırmacı : Ata Atun, Doç. Dr.,Yakın Doğu Üniversitesi Çalışma Ekibi : Ata Atun, Doç. Dr.,Yakın Doğu Üniversitesi Deniz Ünsalan, Doç. Dr.,Yakın Doğu Üniversitesi Suna Atun

İÇİNDEKİLER Savfa Sayfa İçindekiler i Isparoz 7 Araştırma Bölge Haritası 1 Mercan Genel Veriler 2 Mırmır Araştırma Sonuçlan 2 Sinarit Araştırma Yöntemi 3 Çipura Mercan KKTC Denizlerinde Buluna Balık Türleri Israkoz Soka Köpek Balığı 3 Uskumru Gri Camgöz Işık Balığı Kalyoz 8 Yılan Balığı Benekli Orkinoz Müren Balığı Çizgili Orkinoz Mırmır Balığı Akorkinoz Orkinoz Zargana Balığı 4 İrigöz Orkinoz Deniz Kedisi Palamut Vatoz Torik Folya Kılıç Balığı Zuma Balığı Sardalya Saydamkaya 9 Dişli Sazancık Hurmakaya Trompet Balığı Kayabalığı Deniz Atı Mine Balık Üzgün Balık Ahtapot 5 Horozbina Mürekkep Balığı Karaibikli Horozbina Kalamar Kayış Balığı Bakalyaro Iskarmoz Mezgit Peygamber Kefal 10 Tambur Gümüş Orföz iskorpit Lahoz Kırlangıç (6 Tür) Uçan Kırlangıç Kurdele Balığı 6 Kocaağız pisi Lüfer Beneksiz Pisi İstavrit Dil (5 Tür) Minokop Deniz Kekliği (Dil) (4 Tür) Barbunya Tekir Pisi 11 Sarba Dikenli Cütre Melanur Fener Karagöz Balıkların Üreme Dönemi Tablosu 12-13

^Harita JJOtC 1 i. M SRI " İ0 ^ M 17 %)MS Rk İt brm G 0 S A Kuako! br Yeorgioa V \ Bn {Billıl'ljt ^» ıhloaıl (B.llrll)>' V^l W,R 2,5seci0^5 \ ^ OSSO

2 KKTC lf de BALIK TÜRLERİ ARAŞTIRMASI Tarih : 23 Mart 1999 Araştırmacı : Ata Atun Çalışma Ekibi : Ata Atun Deniz Ünsalan Suna Atun, Doç. Dr.,Yakın Doğu Üniversitesi, Doç. Dr.,Yakın Doğu Üniversitesi, Doç. Dr.,Yakın Doğu Üniversitesi GENEL VERİLER: Sınırlarımızın %67'si denizdir ve uzunluğu yaklaşık 320 km.dir 2 Hayvancılık Dairesidir.. Balıkçılıkla ilgili Devlet birimi, Tarım Bakanlığı, Klasik yöntemlerle Balık avlama alanı 3 (% 95) 1822 km 2 Trol ile balık avlama alanı 4 (% 5) 82 km 2 KKTC Balık Cesidi Araştırması sonuçları: Araştırma yapılan bölge : Gazimağusa Körfezi, N 35 17' 24" - N 35 04' 30" E 33 53' 24" - E 34 00' 00" arasındaki bölge Bölge yapısı dip yapsısı : Genelde düz, yer yer kumlu ve çamurlu Çok az bir kısım kayalık Araştırma yapılan yıllar : 1989-1990 - 1991-1992 - 1993-1994 - 1995 Sonbahar, Kış ve İlkbahar dönemi Araştırma yapan kişi : Ata Atun Doç. Dr. Araştırma Sonucu : KKTC denizlerinin Magosa körfezi kısmında, kıyıdan 0-120 m. arası olan deniz alanında yaklaşık olarak 65 Cins ve 86 Tür balığa rastlanmıştır.

KKTC Balık Cesidi Araştırması sonuçları: Araştırma yapılan bölge : Gazimağusa Körfezi, N 35 17'24" - N 35 04'30" E 33 53' 24" - E 34 00' 00" arasındaki bölge Bölge yapısı dip yapısı : Genelde düz, yer yer kumlu ve çamurlu Çok az bir kısım kayalık Araştırma yapılan yıllar : 1989-1990 - 1991-1992 - 1993-1994 - 1995 Sonbahar, Kış ve İlkbahar dönemi KKTC Denizlerinde Bulunan Balık türleri : Türlerin sınıflaması 5 Dr. Fethi AKŞIRAY'ın Türkiye Deniz Balıklan ve Tayin Anahtarına göre yapılmıştır. Tanım Tür Cins Familya Köpek Balığı 6 : Mediteranues / Mustelus / Carcharhinidae Derinlik : 30-500 m. Üreme Dönemi: İlkbahar-Yaz Gri Camgöz 7 : Işık Balığı 8 : Yılan Balığı 9 : Blainvillei / Squalus / Squalidae Derinlik : 30-500 m. Üreme Dönemi: İlkbahar-Yaz Muelleri / Maurdicus/Gonostomatidae Derinlik : 100-1000 m. Üreme Dönemi: Şubat-Eylül arası Anguilla / Anguilla / Anguillidae Derinlik : 1-1000 m. Üreme Dönemi: Nisan-Kasım arası Müren Balığı 10 : Helena / Muraena / Muraentidae Derinlik : 1-100 m. Üreme Dönemi: İlkbahar-Sonbahar arası Mırmır Balığı 11 : Myrus / Echelus / Echelidae Derinlik : 1-100 m. Üreme Dönemi: İlkbahar-Ekim arası

4 Tanım Tür Cins Familya Zargana Balığı 12 : Choram / Tylosurus / Belonidae Derinlik : 1-100 m. Üreme Dönemi: Mayıs-Ağustos Deniz Kedisi Pastinaca / Dasyatis / Dasyatidae Derinlik : 10-200 m. Üreme Dönemi: Mart - Ağustos Vatoz, 1 4 Altavela / Gymnura / Dasyatidae Derinlik : 10-200 m. Üreme Dönemi-. Mart - Ağustos Folya 1 5 Lovinus / Pteromylaues/ Myliobatidae Derinlik : 1-100 m. Üreme Dönemi: Mart - Ağustos Zurna Balığı 16 Sardalya 17 Saurus / Scomberesox/ Scomberesocid Derinlik \ Derin Su Üreme Dönemi: İlkbahar - Yaz Sonu Sardinella / Sprattus / Clupeidae Derinlik : Kıyı ve Derin Su Beslenme : Küçük organizmalar ve balıkla Üreme Dönemi: Nisan - Eylül arası Dişli Sazancık 18 Fasciatus /Aphanius / Cyprinodontidae Derinlik : Sığ Sularda Beslenme : Omurgasız canlılar Üreme Dönemi-. Nisan - Eylül arası Trompet Balığı 19 : Scolopax / Macrorhamphosus / Macrorhamhosidae Derinlik : 25-600 m. Beslenme : Omurgasız canlılar Üreme Dönemi: Nisan-Temmuz arası Deniz Atı 20 Ramulosus / Hippocampus / Syngnathidae Derinlik : 1-15 m. Beslenme : Omurgasız canlılar Üreme Dönemi: Nisan - Ağustos arası

5 Tanım Tür Cins Familya Ahtapot 21 : Vulgaris / Octopus / Octopadae Derinlik : 1-100 m. Beslenme : Plankton, yengeç, ıstakoz Üreme Dönemi: Kış Mürekkep B. 22 : S. Offiönalis / Sepia / Sepioidae Derinlik : Kıyı ver Derin Su Beslenme : Kabuklular ve küçük balıklar Üreme Dönemi: Mart - Ağustos Kalamar 23 : Bakalyaro 24 : Mezgit 25 : İIIex coindeti / Coindeti / Teuthoidae Derinlik : 5-200 m. Beslenme : Omurgasız canlılar Üreme Dönemi: Mart - Ağustos Mertangus / Merlangius / Gadidae Derinlik : 3-500 m. Beslenme : Omurgasız canlılar Üreme Dönemi: Mayıs - Temmuz arası Euxinus / Merlangius / Gadidae Derinlik : 3-500 m. Beslenme : Omurgasız canlılar Üreme Dönemi-. Mayıs - Temmuz arası Peygamber 26 : Faber Faber / Zeus / Zeidae Derinlik : 60-70 m. Üreme Dönemi: Mayıs - Temmuz arası Tambur 27 : Aper / Capros / Caproidae Üreme Dönemi-. İlkbahar - Yaz arası Orfoz 28 : Rubra / Mycteroperca / Serraniid; Derinlik : 4-500 m. Üreme Dönemi-. Mart - Haziran arası Lahoz 29 : Aeneus / Epinephelus / Serraniidac Derinlik : 4-500 m. Üreme Dönemi-. Mart - Haziran arası

6 Tanım Tür Cins Familya Kurdele Bl. 30 : Lüfer Balığı 31 : İstavrit 32 : Minokop 33 : Macrophtholma/ Cepola / Cepolidae Derinlik : 1-200 m. Üreme Dönemi-. İlkbahar-Mayıs Saltador/ Pomatomus/ Pomatomidae Derinlik : 10-200 m. Beslenme : Etol Üreme Dönemi: İlkbahar-Yaz Trachurus / Trachurus / Carangidc Derinlik : 1-200 m. Üreme Dönemi: Haziran-Ağustos Cirrosa / Umbrina / Sciaenida Derinlik : 1-150 m. Beslenme : Omurgasız Barbunya 34 : Barbatus / Mullus / Mullidae Derinlik : 0-300 m. Beslenme : Omurgasız Üreme Dönemi-. Nisan-Eylül Tekir 35 Sarba 36 : Melanur 37 : Karagöz 38 : : Surmetetusus / Mullus / Mullidae Derinlik : 0-300 m. Beslenme : Omurgasız Üreme Dönemi'. Nisan-Eylül Salba / Sarpa / Sparidae Derinlik : 0-400 m. ve Otçul Üreme Dönemi'. İlkbahar - Ağustos Melanure / Oblada / Sparidae ve Otçul Üreme Dönemi' : İlkbahar - Ağustos Vulgoris / Dıplodus / Sparidae Beslenme : Eıçil ve Otçul Üreme Dönemi':İlkbahar - Ağustos

Tanım Tür Cins Familya Isparoz 39 : Annuloris / Diplodus / Sparidc ve Otçul Üreme Dönemi: İlkbahar-Ağustos 7 Mercan 40 : Erythrinus / Pagellus / Sparidc.., ve Otçul Üreme Dönemi: İlkbahar-Ağustos a Mırmır 41 : Mormyruss / Lithognathus/ Sparidae ve Otçul Üreme Dönemi-. İlkbahar-Ağustos Sinarit 42 : Macrophthalmus/ Diplodus / Sparidae ve Otçul Z, Üreme Dönemi: İlkbahar-Ağustos Çipura 43 : Auraba / Sparus / Sparidae Derinlik s : 0-400 m. ve Otçul Üreme Dönemi: İlkbahar-Ağustos Mercan 44 : Israkoz 45 : Sokan 46 : Pagrus / Sparus / Sparida ve Otçul Üreme Dönemi: İlkbahar-Ağustos Euscaıuss / Sparus / Sparidae ve Otçul Üreme Dönemi: İlkbahar-Ağustos Lurides / Siganus / Siganidae Derinlik : 0-50 m. Beslenme : Otçul Üreme Dönemi: Mayıs-Ağustos Uskumru 47 : Scombrus / Scomber / Scombridae Derinlik : 20-350 m. Üreme Dönemi: Mart-Mayıs

8 Tanım Tür Cins Familya Kalyoz 48 : Japonicus / Scomber / Scombridae Derinlik : 20-350 m. Üreme Dönemi-. Mart-Mayıs Benekli Orkinoz 49 : Quadripunctatus/ Euthynnus/ Thunidae Derinlik : Sahilden uzak Çizgili Orkinoz 50 : Pelamis / Euthynnus/ Thunidae Derinlik : Sahilden uzak Akorkinoz 51 : Alalungu / Thynnus / Thunidae Derinlik : Sahilden uzak Üreme Dönemi-. Mart-Ağustos Orkinoz 52 : Thynnus /Thynnus /Thunidae Derinlik : Sahilden uzak İrigöz Orkinoz 53 : Parathunnus / Thynnus / Thunidae Derinlik : Sahilden uzak Palamut 54 : Thynnus /Thynnus /Thunidae Derinlik : Sahilden uzak Torik 55 Kılıç Balığı 56 : : Scomberomoruş/ Sarda / Scamberomoridae Derinlik : Sahil ve açık deniz Üreme Dönemi: Deniz ısısı 18-22 olunca Gladius / Xiphias / Xiphiidae Derinlik : 1-800 m. Üreme Dönemi: Nisan - Temmuz

Tanım Tür Cins Familya Saydamkaya 57 : Minuta / Aphia / Gobiidae Derinlik : 0-75 m. Hurmakaya 58 : Kayabalığı 59 : Pictus / Pomatoschistus/ Gobiidae Derinlik : 0-75 m. Marmoratus / Proterorhinus/ Gobiidae Derinlik : 0-75 m. Mine Balık 60 : Maculatus / Callionymuş/ Callionymidae Derinlik : 0-350 m. Beslenme : Omnivor (Etçil ve Otçul Üreme Dönemi: Nisan-Ağustos Üzgün Balık 61 : Lyra / Callionymuş/ Callionymidae Derinlik : 0-350 m. Beslenme : Omnivor (Etçil ve Otçul) Üreme Dönemi: Nisan-Ağustos Horozbina 62 : Galerita / Coryphoblennius/ Blenniidae Derinlik : 0-50 m. Beslenme : Algler ve Omurgasız canlılar Üreme Dönemi: Nisan-Eylül Karaibikli 63 : Pholis / Blennius/ Blenniidae Horozbina Derinlik : 0-50 m. Beslenme : Algler ve Omurgasız canlılar Üreme Dönemi: Nisan-Eylül Kayış Balığı 64 : Iskarmoz 65 : Barbatum / Ophidion / Ophididae Derinlik : 2-150 m. Üreme Dönemi: İlkbahar-Yaz Sphyraena / Sphyraena/ Sphyraenidae Derinlik : 0-100 m. Üreme Dönemi: Nisan-Ağustos

10 Tanım Kefal 66 lur uns hamııva : Cephalus / Mugil / Mugiliidae Derinlik : Eurybiont (Her ortamda yaşar) Beslenme : Omnivor (Her şey yer) Üreme Dönemi-. Nisan-Eylül Gümüş 67 : Boyer / Atheıina / Aterinidae Derinlik : Euryhaline (Her tuzlulukta yaşar) Üreme Dönemi: Nisan-Eylül iskorpit 68 : Notata / Scorpaena/ Scorpaenidae Derinlik : 0-1000 m. Üreme Dönemi: Nisan-Eylül Kırlangıç 69 : Obscura / Aspitrigla / Trglidae (6 Tür) Derinlik : 0-450 m. Beslenme : Omnivor (Her şey yer) Üreme Dönemi-. Haziran-Eylül Uçan Kırlangıç 70 :Volitans/Cephalacantus/ Cephalacanthidae Derinlik : 0-450 m. Beslenme : Omnivor (Her şey yer) Üreme Dönemi: Haziran-Eylül Kocaağız Pisi 71 : Macrolepidotus/ Citharus / Citharidae Derinlik : 10-150 m. Üreme Dönemi: Nisan-Haziran Beneksiz Pisi 72 : Bescii / Lepidottıombus/ Scophthalmiidae Derinlik : 10-150 m. Üreme Dönemi: Nisan-Haziran Dil 73 : Podas / Bothus / Bothidae (5 Tür) Derinlik : 10-500 m. Üreme Dönemi: Şubat-Temmuz Deniz Kekliği 74 : Azevia / Microchirus/ Soleidae (Dil) Derinlik : 10-500 m. (4 Tür) Üreme Dönemi: Şubat-Temmuz

Tanım Tür Cins Familya Pisi 75 : Iuscus / Pleuronectes/ Pleuronectidae Derinlik : 10-500 m. Üreme Dönemi: Şubat-Temmuz Dikenli Cütre 76 : Diaspros / Stephanolepis/ Monacanthidae Derinlik : 1-600 m. Üreme Dönemi-. Mart-Eylül Fener 77 : Piseatorius / Lophius/ Laphiidae Derinlik : 1-600 m. Üreme Dönemi-. Mart-Ağustos

12 BALIKLARIN ÜREME DÖNEMİ TABLOSU Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağust Eylül Ekim Kasım Aralık Köpek Balığı Gri Camgöz Işık Balığı Yılan Balığı Müren Balığı Mırmır Balığı Zargana Balığı Deniz Kedisi Vatoz Folya Zurna Balığı Sardalya Dişli Sazancık Trompet Balığı Deniz Atı Ahtapot Mürekkep Balığı Kalamar Bakalyaro Mezgit Peygamber Balığı Tambur Ortoz Lahoz Kurdele Lüfer istavrit Minokop Barbunya Tekir Sarba Melanur Karagöz Isparoz Mercan Mırmır Balığı Sinarit Çipura Mercan Israkoz Sokan Uskumru Kalyoz Benekli Orkinoz Çizgili Orkinoz Akorkinoz Orkinoz İrigöz Orkinoz Palamut

13 BALIKLARIN ÜREME DÖNEMİ TABLOSU - devamı Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temz Ağust Eylül Ekim Kasım Aralık Torik Kılıç Balığı Saydamkaya Hurmakayası Kayabalığı Mine Balık Üzgün Balık Horozbina Karaibikli Hrzbina Kayış Balığı Iskarmoz Kefal Gümüş İskorpit Kırlangıç Uçan Kırlangıç Kocaağız Pisi Beneksiz Pisi Dil Deniz Kekliği Pisi Dikenli Cütre Fener 1 KKTC : Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti 2 KKTC siyasi haritası ve KKTC Oşinografi Haritası 3 Özel Araştırma : Ata Atun - Küçük balıkçı tekneleri Av tutanağı: 1992-93-94-95 4 Özel Araştırma : Ata Atun - Trol Av tutanağı: 1989-90-91 5 İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü Yayınlan No:3490, TÜRKİYE DENİZ BALIKLARI VE TAYİN ANAHTARI, Dr. FETHİ AKŞIRAY, ilci baskı 1987, İstanbul 6 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 159 7 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 168 8 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 231 9 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 262 10 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 265 11 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 272 12 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 282 13 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 199 14 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfe 199 15 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 203 16 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 284 17 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 220 18 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 296 19 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 298 20 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 310 21 Ana Britannica, Hürriyet Ofset 1994, Sayfa 223 22 Ana Britannica, Hürriyet Ofset 1994, Sayfa 258 23 Ana Britannica, Hürriyet Ofset 1994, Sayfa 399 24 Dr. Fethi Akşıray, TDBTA Sayfa 326 25 Dr. Fethi Akşıray, TDBTA Sayfa 326 26 Dr. Fethi Akşıray, TDBTA Sayfa 343 27 Dr. Fethi Akşıray, TDBTA Sayfa 346 28 Dr. Fethi Akşıray, TDBTA Sayfa 357 29 Dr. Fethi Akşıray, TDBTA Sayfa 359

30 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 368 31 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 370 32 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 379 33 Dr. Fethi Akşıray,TDETA Sayfa 399 34 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 405 35 Dr. Fethi Akşıray,TDETA Sayfa 405 36 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 409 37 Dr. Fethi Akşıray,TTDBTA Sayfa 411 38 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 411 39 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 413 40 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 417 41 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 417 42 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 419 43 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 421 44 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 422 45 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 447 46 Dr. Fethi Akşıray,TOPTA Sayfa 459 47 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 469 48 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 469 49 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 474 50 Dr. Fethi Akşıray,TDEfTA Sayfa 474 51 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 476 52 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 476 53 Dr. Fethi Akşıray,TDETTA Sayfa 476 54 Dr. Fethi Akşıray,TDffTA Sayfa 478 55 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 478 56 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 484 57 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 491 58 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 492 59 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 494 60 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 516 61 Dr. Fethi Akşıray,TDBrA Sayfa 516 62 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 518 63 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 518 64 Dr. Fethi Akşray,TDBTA Sayfa 538 65 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 550 66 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 554 67 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 560 68 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 565 69 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 573 70 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 584 71 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 587 72 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 590 73 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 598 74 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 611 75 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 606 76 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 628 77 Dr. Fethi Akşıray,TDBTA Sayfa 606