~BĠLGĠSAYAR DONANIMI~ 03.10.2011 Yrd. Doç. Dr. Nuray Gedik
GEÇEN HAFTA Bilgi çağı gereksinimleri Ekonomiye etki eden kaynaklar Tabi kaynaklar, iş, para ve BĠLGĠ Bilgi nedir? Veri nedir? Bilgisayar okuryazarlığı nedir? Farkında olma, bilgi sahibi olma, etkileşimde bulunma Bilgisayarın temel nitelikleri Hız, güvenilirlik, saklama kapasitesi, üretime sağladıkları yarar
GEÇEN HAFTA Bilgisayar sisteminin parçaları (genel) Donanım, yazılım, insan (son kullanıcılar, yazılımcılar) Bilgisayarların tarihçesi Pascal, Leibniz, Babbage, delikli kartlar, 1946 ENIAC (ilk elekronik bilgisayar) Bilgisayar nesilleri 6. Nesil
GEÇEN HAFTA Bilgisayarların Sınıflandırılmaları (Genel) Sayılar(Digital), Örneksel(Analog), Melez(Hybrid) Sayısal Bilgisayarların Alt Sınıflandırması Süper Bilgisayarlar (Super Computers) Ana Çerçeve Bilgisayarları (Main Frames) Mini Bilgisayarlar (Mini Computers) Micro Bilgisyarlar (Micro Computers)
GEÇEN HAFTA PC: Micro Bilgisyarlar (Micro Computers) RAM CPU Ġşlemci ALU (aritmetik mantık birimi) CU (control birimi ) Registers (CPU içerisindeki çok hızlı hafıza alanları) Çevre birimleri Giriş, Çıkış Depolama
6 BİLGİSAYAR SİSTEMİ DONANIM YAZILIM İNSAN Giriş Çevre Birimleri Çıkış Depolama CPU Sistem Birimleri RAM İşletim Sistemi Hazır Programl ar MS-Office, Antivirus, vb.vb.vb Yazılımcıl ar Son Kullanıcıl ar / Bizler Klavye, Fare, Tarayıcı, Webcam,,... Yazıcı, Monitor, Hoparlor, Sabit Disk, Flash Disk, CD-DVD Rom CU ALU Register s
BU HAFTA Donanım Temel Donanımlar Merkezi Ġşlem Birimi (CPU) Anakart Bellek Ekran Kartı Sabit Disk Flash bellek Ekran Kasa Klavye-Fare Çoklu Ortam Aygıtları Ses kartı CD-Rom/DVD - sürücü/yazıcı Web cam Çevre Birimleri Yazıcı tarayıcı Kesintisiz güç kaynakları Ağ bağdaştırıcıları
2.1 Temel Donanımlar 2.1.1 Merkezi Ġşlem Birimi (MĠB-CPU) Bilgisayarın beyni! Mantıksal ve matematiksel işlemleri yapar Donanımlar arası ilişkiyi düzenler Performans: sahip olduğu çekirdek yapısı ve bir saniyede yapabildiği işlem sayısı, MHZ/GHZ 8
2.1 Temel Donanımlar 2.1.1 Merkezi Ġşlem Birimi (MĠB-CPU) Üreticiler: Intel 1968 yılında Gordon E. Moore tarafından kurulmuştur. Advanced Micro Devices (AMD) Merkezi Austin, Teksas 9
Embedded Intel Architecture Chipsets Intel Core 2 Duo Processors for Embedded Computing Quad-Core Intel Xeon Processor 5300 Series Dual-Core Intel Xeon Processor 5100 Series Dual-Core Intel Xeon Processors LV and ULV Intel Core Duo Processors Intel Xeon Processors Intel Pentium Dual-Core Processor Intel Celeron Processor 440 Intel Pentium M Processors Intel Pentium 4 Processors Intel Pentium III Processors Intel Celeron M Processors Intel Celeron Processors Intel Pentium Processors with MMX Technology 10
2.1 Temel Donanımlar 2.1.1 Merkezi Ġşlem Birimi (MĠB-CPU) CPU temel olarak 3 ayrı bölümde incelenmektedir: Denetim Birimi, CU: Control Unit ALU: Aritmetik Logic Unit Registers: hızlı bellek 11
2.1.1 Merkezi Ġşlem Birimi (MĠB-CPU) i. Denetim Birimi (Control Unit) Orkestra şefi! Notaya bakarak (programı izleyerek) orkestranın ahenk ve uyumunu (bilgisayarın çalışması) sağlar Bünyesinde bulunan Denetim Üreteci (Control generator) aracılığı ile ritmik dalgalar çıkararak ahenk ve uyumu bir arada yürütür. 12
2.1.1 Merkezi Ġşlem Birimi (MĠB-CPU) i. Denetim Birimi (Control Unit) Hz :Hertz 1 saniyede gerçekleşen olay miktarı MHz: MegaHertz: 10 6 Hz(hertz) GHz: GigaHertz: 10 9 Hz 1 Mhz= 1.000.000 Ġşlem/Saniye dir. 13
2.1.1 Merkezi Ġşlem Birimi (MĠB-CPU) ii. Aritmetik Mantık Birimi (ALU) Denetim Birimi, Makine diline çevrilen komutların yapacağı işleme göre, aritmetik mantık biriminin ilgili bölümünü uyarır. Bu uyarı üzerine, bellekte bulunan komutla ilgili adresler içerdikleri değerleri ALU ne gönderirler. 14
2.1.1 Merkezi Ġşlem Birimi (MĠB-CPU) iii. Bellek (Registrars) RAM den daha hızlıdır. (RAM sadece bilgisayar işlerken faaliyet gösterir) yükle-kaydet mimarisi (load-store architecture): CPU, RAM den gerekli bilgileri alarak kendi üzerindeki çok hızlı olan bu belleğe aktarır, gerekli işlemlerden sonra tekrar RAM üzerine aktarır. 15
2.1.1 Merkezi Ġşlem Birimi (MĠB-CPU) BAĞLANTILAR ALU CU ALU Sonuç ALU 16
2.1 Temel Donanımlar 2.1.2 Anakart Omurga! 17
2.1 Temel Donanımlar 2.1.3 Bellek (RAM) Veri ve komutların saklandığı yer Kapasite: MB değeri Performans: işlemci ve anakart ile olan veriyolu hızı SRAM, DRAM, SDRAM 19
2.1 Temel Donanımlar 2.1.4 Ekran kartı Görüntülenecek grafikler için video sinyali oluşturan adaptör Performans: Hafıza miktarı ve çipset özellikleri 20
2.1 Temel Donanımlar 2.1.5 Sabit Disk Kalıcı bellek Kapasite: GB Performans: RPM 21
2.1 Temel Donanımlar 2.1.6 Flash bellek Taşınabilir sabit disk Elektriğe ihtiyaç duymaz Kullanışlı 22
2.1 Temel Donanımlar 2.1.7 Ekran Büyüklük (inch) Çözünürlük Renk derinliği Nokta aralığı Teknoloji: Tüplü Likit kristal 23
2.1 Temel Donanımlar 2.1.7 Kasa Monte edilen birim Donanım barındırma kapasiteleri Soğutma yeteneği Kapladığı alan 24
2.1 Temel Donanımlar 2.1.8 Klavye - Fare Bilgi girişini sağlayan tuş takımı Q klavye F klavye Bir özelliğin işaretlenmesini / komutun çalıştırılmasını sağlayan birim 25
2.1 Temel Donanımlar 2.1.8 Klavye Fare 26
2.2 Çoklu ortam aygıtları 2.2.1 Ses Kartı Analog dijital Dijital analog PCI slot üzerine takılır. 27
2.2 Çoklu ortam aygıtları 2.2.2 CD-ROM/DVD Yazıcı ve Sürücü Dijital medyadan veri okuyan/ okuyan ve yazan birim Anakarta aktarabildikleri boyut ve yazabilme hızlarına göre değerlendirilir 28
2.2 Çoklu ortam aygıtları 2.2.3 Web Kamerası Hareketli görüntüyü bilgisayara aktaran birim Ses kartıyla senkron çalışır Enerjiyi USB üzerinden alır 29
2.3 Çevre Birimleri 2.3.1 Yazıcı Bilgisayardaki çalışmaların kağıda aktarılmasını sağlayan birim Nokta vuruşlu Mürekkep püskürtmeli Lazer Değerlendirme: sn.de yazabildiği karakter sayısı veya dk.da yazabildiği sayfa sayısı 30
2.3 Çevre Birimleri 2.3.2 Tarayıcı Bir belgeden alınan görüntüyü bilgisayara dijital olarak aktaran birim Flatbet (sayfanın tarayıcı camına düz yerleştiği) Drum (bir tambur üzerinde döndüren) Handheld (tarama kafası hareketli) 31
2.3 Çevre Birimleri 2.3.3 Kesintisiz Güç kaynakları Geçici elektrik kaynağı sağlayan birim Değerlendirme: devreye giriş süresi ve ayakta tutma süresi 32
2.4 Ağ bağdaştırıcıları 2.4.1 Ağ kartları Lokal/ genel ağlara bağlanmayı sağlayan birim Değerlendirme: saniyede aktardıkları veri Anakart üzerinde PCI, USB ya da dizüstü bilg. PCMCI yuvalarını kullanırlar 33
2.4 Ağ bağdaştırıcıları 2.4 Ağ kartları Lokal/ genel ağlara bağlanmayı sağlayan birim Değerlendirme: saniyede aktardıkları veri Anakart üzerinde PCI, USB ya da dizüstü bilg. PCMCI yuvalarını kullanırlar 34
!! 10 Dakika ARA!!
Klavye kullanımı: http://www.senselang.org/typing/tutor/tr_instruct.php