Bireysel Emeklilik Sistemi



Benzer belgeler
ERGO EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU

Sermaye Piyasası Araçlarında Kaydileştirme

ERGO EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT KAMU EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU

KATILIMCILARA DUYURU ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. EMEKLİLİK YATIRIM FONLARI İÇTÜZÜK VE İZAHNAME DEĞİŞİKLİKLERİ

ASYA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTERNATİF KATKI EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU ÖNEMLİ BİLGİ

BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ VE DEVLET KATKISI

İlgili olduğu maddeler : Gelir Vergisi Kanunu Madde 22, 40, 63, 75, 86, 89, Sayılı Kanun Geçici Madde 1. Verilmesini Gerektiren Gelirler

BİREYSEL EMEKLİLİK PLAN VE FON AÇIKLAMALARI. Hayat ve Emeklilik Satış Departmanı 2013

AXA HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU

AXA HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. PARA PİYASASI LİKİT ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU

DEVLET KATKISI REHBERİ BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNDE DEVLET KATKISI

ERGO EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. STANDART EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU

Bireysel Emeklilik Sistemi Kamu Sosyal Güvenlik Sistemi nin alternatifi değil tamamlayıcısıdır.

AXA HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU

6327 sayılı kanun ile yapılan değişikliklerin vergi uygulamalarına etkileri madde madde aşağıdaki gibidir.

Bireysel Emeklilik Sistemi Kamu Sosyal Güvenlik Sistemi nin alternatifi değil tamamlayıcısıdır.

Devlet katkısı katılımcının aylık olarak ödediği katkı payı tutarının %25 i kadardır.

GROUPAMA EMEKLİLİK A.Ş. KATKI EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU ÖNEMLİ BİLGİ

DEVLET KATKISI REHBERİ BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNDE DEVLET KATKISI

300 yılı aşkın uzmanlığımızla bugün olduğu gibi yarın da yanınızdayız. SABANCI ÇALIŞANI GÜVENCE PLANI YATIRIM FONLARI TANITIM KILAVUZU - BİREYSEL

ANADOLU HAYAT EMEKLĠLĠK A.ġ. BÜYÜME AMAÇLI YÜKSELEN ÜLKELER ESNEK EMEKLĠLĠK YATIRIM FONU (AHE BRIC PLUS FON) TANITIM FORMU

DEVLET KATKISI REHBERİ BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNDE DEVLET KATKISI

AXA HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. AXA HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş.GELİR AMAÇLI KAMU DIŞ BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU

KATILIM EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTERNATİF KATKI EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU

DEVLET KATKISI REHBERİ BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNDE DEVLET KATKISI

METLIFE EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTERNATİF KATKI EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU

BNP PARIBAS CARDIF EMEKLİLİK A.Ş. PARA PİYASASI EMANET LİKİT KARMA EMEKLİLİK YATIRIM FONU

300 yılı aşkın uzmanlığımızla bugün olduğu gibi yarın da yanınızdayız. MUTLU BİRİKİM PLANI (PLAN 158) YATIRIM FONLARI TANITIM KILAVUZU

AXA HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI STANDART EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU

Soru ve cevaplarla yeni Bireysel Emeklilik Sistemi

KATILIM EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş ALTERNATİF STANDART EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU

ERGO EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. GELİR AMAÇLI KAMU BORÇLANMA ARAÇLARI EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU

Bireysel Emeklilik Sistemine Kimler Katılabilir?

DEVLET KATKISI REHBERİ BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNDE DEVLET KATKISI

SERMAYE PİYASASI KURULU

BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ VE DEVLET KATKISI SORULAR / CEVAPLAR

Yatırmış olduğunuz katkı paylarının %25 i oranında devlet emeklilik hesabınıza devlet katkısı ödemesi yapmaktadır.

NN Hayat ve Emeklilik Turuncu Plus Emeklilik Planı

AXA HAYAT VE EMEKLİLİK A.Ş. KATKI EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU

TÜRMOB GRUP EMEKLİLİK PLANI. Anadolu Hayat Emeklilik Kurumsal Satış

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. KATKI EMEKLİLİK YATIRIM FONU NA AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU. Fonun Yatırım Amacı

Emekliliğim Güvende Emeklilik Planı

KATILIMCILARA DUYURU

YATIRIM FONLARI TANITIM KILAVUZU

IÇINDEKILER BIRINCI BOLUM. BIREYSEL EMEKLILIK SISTEMI VE ŞAHıS SIGORTA SISTEMI HAKKıNDA GENEL AÇıKLAMALAR

%25 DEVLET KATKISI / anadoluhayat.com.tr

Sözleşmemden ayrılmak istiyorum. Devlet katkısı hesabımdaki tutar da bana ödenecek mi?

I. STOPAJ YÖNTEMĠNE TABĠ MENKUL SERMAYE GELĠRLERĠ VE DEĞER ARTIġ KAZANÇLARI

KATILIM EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş ALTERNATİF ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU

Dr. Şuayyip Doğuş DEMİRCİ

1.1 ) Yarınlara Özel Emeklilik Planı EMEKLİLİK YATIRIM FONLARIMIZ :

Allianz Hayat ve Emeklilik A.Ş. Büyüme Amaçlı Hisse Senedi Emeklilik Yatırım Fonu Tanıtım Formu ÖNEMLİ BİLGİ

ASYA EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI KATILIM HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU ÖNEMLİ BİLGİ

NN Hayat ve Emeklilik Özel Emeklilik Planı

Konu : Bireysel emeklilik sistemine ödenen katkı payları ile şahıs sigorta primleri

ALLIANZ YAŞAM VE EMEKLİLİK A.Ş. PARA PİYASASI EMANET LİKİT ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 31 ARALIK 2008 TARİHİ İTİBARİYLE MALİ TABLOLAR

Ürün Yönetimi - BES de Yeni Bir Döneme Hazır Mısınız? 1

Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklıkları

ALLIANZ YAŞAM VE EMEKLİLİK A.Ş. KATKI EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU ÖNEMLİ BİLGİ

VERGİ SİRKÜLERİ NO: 2012/57 TARİH:

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI ESNEK TURUNCU EMEKLİLİK YATIRIM FONU 31 ARALIK 2008 TARİHİ İTİBARİYLE MALİ TABLOLAR

T.C. MALİYE BAKANLIĞI Gelir İdaresi Başkanlığı. TASLAK Gelir Vergisi Sirküleri/85

6327 sayılı Kanunun 6 ncı maddesiyle Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinde yapılan değişiklikler uyarınca;

DİPNOT YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK LTD.ŞTİ.

BNP PARIBAS CARDIF EMEKLİLİK A.Ş.KATKI EMEKLİLİK YATIRIMFONU TANITIM FORMU

ANADOLU HAYAT EMEKLİLİK A.Ş. BÜYÜME AMAÇLI ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU 31 ARALIK 2007 TARİHİ İTİBARİYLE MALİ TABLOLAR

NN Hayat ve Emeklilik Mavi Emeklilik Planı

Asya Emeklilik e Hoş Geldiniz Emekliliğiniz hayırlı olsun... Asya Emeklilik e Hoş Geldiniz...

KATILIM EMEKLiLiK VE HAYAT A.Ş. KATILIM STANDART EMEKLiLiK YATIRIM FONU FAALİYET RAPORU

Yıl Dilimleri (x=yıl) Oran 1 Oran 2 I.Dilim 2003<=x<=2013) %11,00 %9,00 II. Dilim (2013+) %8,00 %6,00

KATILIM EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş GRUP ALTERNATİF ESNEK EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU

SİRKÜLER NO: POZ-2012/ 72 İST. 04/07/2012 BİREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİNDE DEVLET KATKISI. Katılımcılardan bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra;

Şirket Kodu 1060 Yıl 2013 Tablo Kodu Frekans Versiyon 2. Açıklama Yabancı Para (YP) 0

Şirket Unvanı. HÜR SİGORTA AŞ Şirket Kodu Yıl 2012 Tablo Kodu Frekans. Q3 Versiyon 2

FİBA EMEKLİLİK VE HAYAT OYAK PORTFÖY HİSSE SENEDİ EMEKLİLİK YATIRIM FONU'NA AİT PERFORMANS SUNUM RAPORU. Fon'un Yatırım Amacı

BAKIŞ MEVZUAT KONU: 85 NO LU GELİR VERGİSİ KANUNU SİRKÜLERİ SAYI: 2012/118

11 Finansal Varlıklar ile Riski Sigortalılara Ait Finansal Yatırımlar

GROUPAMA EMEKLİLİK A.Ş. STANDART EMEKLİLİK YATIRIM FONU TANITIM FORMU

Transkript:

SERMAYE PİYASASI KURULU Bireysel Emeklilik Sistemi SPK Yatırımcı Bilgilendirme Kitapçıkları-7

SPK Yatırımcı Bilgilendirme Kitapçıkları-7 Uyarı: Bu kitapçık yatırımcıları (tasarruf sahiplerini) bilgilendirmek amacıyla hazırlanmıştır. Bu kitapçıktaki bilgilere dayanarak alınacak yatırım ya da benzeri kararların sonuçlarından Sermaye Piyasası Kurulu sorumlu tutulamaz. Bu kitapçığın tüm hakları Sermaye Piyasası Kurulu na aittir. Copyright Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Web Adresi: http://www.spk.gov.tr/ Adres: Eskişehir Yolu 8. Km. No:156 06530-ANKARA Tel: (0312) 292 90 90 Faks: (0312) 292 90 00 Ankara, Mart 2007 2

İÇİNDEKİLER Bireysel emeklilik sistemi ve emeklilik fonları Bireysel Emeklilik Sistemi nin Özellikleri Emeklilik sisteminin yatırımcıya getirdiği maliyetler nelerdir? Vergi düzenlemeleri Bireysel emeklilik hizmeti kimler tarafından sunulacaktır? Bu şirketlerin sunacakları hizmetin, mevcut hayat sigortası şirketlerinin emekliliğe yönelik olarak sundukları emeklilik ürünlerinden nasıl bir farkı olacaktır? Kişinin kendi tercihleri ön planda olacağına göre, kişi doğru yatırım tercihini nasıl yapabilecektir? Kişinin yatırım alternatifleri nelerdir? Nelere yatırım yapabilir? Ödenen katkılar emeklilik şirketi tarafından ne şekilde değerlendirilebilir? Katılımcının katkı paylarının tamamını hisse senedi bulunan bir fona yatırması durumunda, ekonominin ve buna paralel olarak borsanın olumsuz bir tablo içinde olduğu dönemlerde zarar etmesi gibi bir risk söz konusu olmayacak mıdır? Ya da yabancı menkul kıymetlere yatırım sırasında döviz riski ile karşılaşılmayacak mıdır? Bu sisteme katılmaya karar veren bir kişi katkı paylarını ne şekilde ödeyecektir? Asgari katkı payı ödenmesi zorunluluğu var mıdır? Emeklilik şirketinden memnun olmayan ya da yatırım yaptığı fonun getirisini beğenmeyen bir yatırımcı fonlarını, planını ya da şirketini değiştirebilir mi? Katılımcılar sisteme katkı payı ödemeye ara verebilirler mi? Katılımcının emekliliğe hak kazanmadan sistemden ayrılma hakkı var mıdır? Emekliliğe hak kazanmanın şartları nelerdir? Emekliliğe hak kazandıktan sonra birikimler ne şekilde ödenir? Bu sisteme katılan kişi, SSK ya veya diğer sosyal güvenlik kurumlarına ödediği primleri aktarabilir mi? Birikimli hayat sigortası bulunan sigortalılar birikimlerini bireysel emeklilik sistemine aktarabilir mi? Bireysel emeklilik sistemi devlet güvencesi altında mıdır? Emeklilik şirketinin iflası halinde katılımcıların haklarını koruyacak düzenlemeler var mı? Bu sisteme katılmak isteyen kişiler nerelere başvurmalıdır? Kimlere danışmalıdır? 3

Bireysel emeklilik sistemi ve emeklilik fonları Ülkemizdeki sosyal güvenlik reformunun bir parçası olarak ve kamu sosyal güvenlik sistemimizi tamamlayıcı nitelikte özel emeklilik programlarının oluşturulması amacıyla hazırlanan 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu, 7 Nisan 2001 tarih ve 24366 sayılı Resmi Gazete de yayımlanmış ve yayımından itibaren 6 ay sonra yürürlüğe girmiştir. Bireysel emeklilik tasarruf ve yatırım sistemi, bireylerin emekliliğe yönelik tasarruflarının yatırıma yönlendirilmesi suretiyle emeklilik döneminde ek bir gelir sağlanarak refah düzeyinin yükseltilmesine, ekonomiye uzun vadeli kaynak yaratarak istihdamın artırılmasına ve ekonomik kalkınmaya katkıda bulunulmasına, sosyal güvenliğin kapsamının genişletilmesine, kamunun sosyal güvenlikten kaynaklanan yükünün azaltılmasına, mali sektörde uzun vadeli fonların artarak kurumsal yatırımcıların gelişmesine ve sermaye piyasalarının derinleşmesine olanak sağlayacak bir özel emeklilik sistemidir. Emeklilik Fonu, emeklilik şirket tarafından emeklilik sözleşmesi çerçevesinde alınan ve katılımcılar adına bireysel emeklilik hesaplarında izlenen katkıların, riskin dağıtılması ve inançlı mülkiyet esaslarına göre işletilmesi amacıyla oluşturulan malvarlığıdır. Emeklilik fonlarının yatırım yapabileceği araçlar şunlardır: a) Nakit, vadeli ve vadesiz mevduat (YTL ve yabancı para cinsinden), b) Borçlanma araçları (ters repo dâhil) ile hisse senetleri, c) Kıymetli madenlere ve gayrimenkule dayalı varlıklar, d) Repo işlemleri, e) Vadeli işlem ve opsiyon sözleşmeleri, f) Borsa para piyasası işlemleri, g) Yatırım fonu katılma belgeleri, h) Kurulca uygun görülen ve kamuya ilan edilen diğer para ve sermaye piyasası araçları. 4

Bireysel Emeklilik Sistemi nin Özellikleri Bireysel emeklilik sisteminin temel özelliklerini aşağıdaki şekilde sıralamak mümkündür: Sistem, gönüllülük esasına göre işleyecek ve her kesimin katılımına açık olacaktır. Tasarruflar, Hazine Müsteşarlığı nın denetimine tabi olarak kurulacak emeklilik şirketleri tarafından, Sermaye Piyasası Kurulu mevzuatı çerçevesinde oluşturulacak emeklilik yatırım fonlarında değerlendirilecektir. Emeklilik şirketleri en az 3 farklı risk ve getiri bileşimine sahip emeklilik yatırım fonu kuracak, bu şekilde bireylerin kendi risk ve gelir beklentilerine uygun yatırım tercihleri yapabilmelerine olanak tanınacaktır. Yatırımların kamu borçlanma senetleri ve ters repo gibi sabit getirili yatırım araçlarının yanısıra, hisse senedi gibi değişken getirili yatırım araçlarına da yönlendirilmesi mümkün olacaktır. Emeklilik yatırım fonları, Sermaye Piyasası Kurulu na tabi portföy yönetim şirketleri tarafından profesyonel portföy yönetim ilkeleri çerçevesinde yatırıma yönlendirilecektir. Birikimlerin asgari bir süre sonunda başka bir emeklilik yatırım fonuna ya da emeklilik şirketine aktarılması mümkün olacaktır. Emeklilik yatırım fonunun varlıkları, emeklilik şirketinin malvarlığından ayrı olarak Sermaye Piyasası Kurulu nca uygun görülen merkezi bir saklama kuruluşunda saklanacaktır. Emeklilik sisteminin yatırımcıya getirdiği maliyetler nelerdir? Katılımcının bireysel emeklilik sistemine ilk kez katılması sırasında veya yeni bir bireysel emeklilik hesabı açtırması halinde alınan belirli bir giriş aidatı alınabilecektir. Giriş aidatı asgari ücretin aylık tutarını aşamaz, emeklilik sözleşmesi kuruluşu aşamasında azami bir yıl süre içinde taksitler halinde de alınabilir. Ayrıca; yapılan katkı payları üzerinden azami %8 oranını aşmamak kaydıyla yönetim gideri kesintisi, fonun net varlık değeri üzerinden hesaplanan günlük azami % 0,010 oranında fon işletim gideri kesintisi, katkı payı ödenmesine ara verilmesi veya yasal bildirimler ve sunulan standart hizmetler dışında emeklilik sözleşmesinde tanımlanmış özel hizmetlerin talep edilmesi halinde katılımcıya bildirimde bulunmak kaydıyla asgari ücretin aylık tutarının azami %25 ini aşmamak kaydıyla kesinti tutarına karşılık gelen fon adetlerinin katılımcının bireysel emeklilik hesaplarındaki fon adetlerinden indirim suretiyle yapılacak kesintisi, katılımcının katkı paylarını kredi kartı veya diğer ödeme araçları ile yapması nedeniyle ortaya çıkan giderlerin diğer katılımcılara yansıtılmamasını teminen söz konusu giderlerin karşılanmasına yönelik piyasa rayiçlerini aşmayacak tutar veya oranda katkı payına ek olarak tahsil edilecek kesinti, söz konusu olabilir. 5

Vergi düzenlemeleri - İndirilebilecek Katkı Tutarları Bireysel emeklilik sisteminde katkı payları, ücretlilerde, ödendiği ayda elde edilen ücretin %10 unu ve yıllık olarak asgari ücretin yıllık tutarını; yıllık beyana tabi vergi mükelleflerinde ise, beyan edilen gelirin %10 unu ve asgari ücretin yıllık tutarını aşmamak üzere gelir vergisi matrahından indirilebilecektir. Bakanlar Kurulu %10 olarak belirlenen oranı %20 ye, asgari ücretin yıllık tutarını ise 2 katına kadar artırmaya yetkilidir. İşverenler, çalıştırdıkları ücretliler adına bireysel emeklilik sistemine ödedikleri katkı paylarının yıllık bazda asgari ücretin yıllık tutarını aşmaması kaydıyla, ücretlinin katkı payının ödendiği aydaki ücretinin %10 una karşılık gelen kısmını doğrudan gider olarak kaydedebilirler. - Emeklilik Fonunun Vergilendirilmesi Emeklilik yatırım fonlarının portföy işletmeciliğinden doğan kazançları kurumlar vergisinden istisnadır. - Fondan Yapılacak Ödemelerin Vergilendirilmesi Bireysel emeklilik sisteminden emeklilik hakkı kazananlar ile bu sistemden vefat, maluliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemelerin %25 i gelir vergisinden ve her türlü stopajdan müstesna olacaktır. Emekliliğe hak kazandıktan sonra alınan ve % 25 i her türlü vergiden muaf olan emeklilik aylığı veya toplu paralar menkul sermaye iradı olarak kabul edilecek ve beyan yerine stopaj ile vergilendirilecektir. Emeklilik şirketleri tarafından; a. On yıl süreyle prim, aidat veya katkı payı ödemeden ayrılanlara yapılan ödemeler %15, b. On yıl süreyle katkı payı ödemiş olmakla birlikte bireysel emeklilik sisteminden emeklilik hakkı kazanmadan ayrılanlara yapılan ödemeler %10, c. Bireysel emeklilik sisteminden emeklilik hakkı kazananlar ile bu sistemden vefat, malûliyet veya tasfiye gibi zorunlu nedenlerle ayrılanlara yapılan ödemeler % 5, oranında stopaja tabi olacaktır. 6

-Diğer Vergiler Sigorta ve emeklilik şirketleri ile emeklilik yatırım fonlarının kuruluşları dâhil her türlü işlemlerinde düzenlenen kağıtlar damga vergisinden müstesna tutulacaktır. Bireysel emeklilik hizmeti kimler tarafından sunulacaktır? Bireysel emeklilik hizmeti, 20 milyon TL sermaye ile kurulacak emeklilik şirketleri tarafından sunulacaktır. Bu sermayenin başlangıçta 10 milyon TL sinın ödenmiş olması gerekmektedir. Emeklilik şirketleri için Bireysel Emeklilik Kanunu nda çok sıkı kuruluş ve faaliyet esasları düzenlenmiş, ayrıntılı denetim mekanizmaları oluşturulmuştur. Bu şirketlerin sunacakları hizmetin, mevcut hayat sigortası şirketlerinin emekliliğe yönelik olarak sundukları emeklilik ürünlerinden nasıl bir farkı olacaktır? Bireysel emeklilik sisteminin temeli sigorta mekanizmasından ziyade, uzun vadeli portföy yönetimi esasına dayanmaktadır. Hayat sigortası sistemi aktüeryal esaslara dayalı olarak işler ve ölüm, maluliyet gibi çeşitli risklerle karşılaşıldığında kişileri bu risklerden korumak amacını taşır. Bireysel emeklilik sistemi ise temelde, bireylerden toplanan katkı paylarının, yatırıma yönlendirilmesi suretiyle kişilere yaşlılık döneminde ilave bir gelir temin etmeyi amaçlamaktadır. Hayat sigortalarında asgari prim ödeme süresi 10 yıl olup, bireysel emeklilik sisteminde 10 yıllık prim ödeme süresine ilave olarak 56 yaşında emekli olma koşulu öngörülmüş olmakla birlikte katılımcı dilediği an sistemden ayrılmakta serbesttir. Hayat sigortası poliçelerinin başka bir hayat sigortası şirketine aktarılması mümkün değil iken, bireysel emeklilik sisteminde birikimlerin 1 yıllık sürenin sonunda, başka bir emeklilik şirketine aktarılması mümkündür. Hayat sigortalarında bireylerin yatırdıkları paralar havuz şeklinde yönetilirken, bireysel emeklilik sisteminde, birikimler katılımcının risk ve getiri tercihine uygun olarak belirleyeceği, profesyonel portföy yönetim şirketleri tarafından yönetilen emeklilik fonlarında değerlendirilecektir. 7

Kişinin kendi tercihleri ön planda olacağına göre, kişi doğru yatırım tercihini nasıl yapabilecektir? Sistemde kişinin kendi tercihlerine uygun yatırım alternatifini seçmesi konusunda, kişiye yol gösterecek lisanslı kişiler ve her bir yatırım alternatiflerinin risklerinin, avantaj ve dezavantajlarının ayrıntılı olarak çeşitli kılavuzlarla ve prospektüslerle açıklanması zorunluluğu bulunmaktadır. Emeklilik şirketinin ve fonun faaliyetleri ile ilgili bilgiler katılımcıya belirli dönemlerde aylık, üç aylık ve yıllık raporlarla, izahname gibi belgeler vasıtasıyla periyodik olarak sunulacaktır. Örneğin; kişinin birikimlerinin hangi fonda değerlendirileceği konusunda risk getiri profili formu diye bir belge düzenlenecektir. Katılımcı, fona yatırım yapmadan önce emeklilik şirketi tarafından hazırlanması zorunlu olan ve katılımcının risk getiri profilini belirlemeye yönelik risk getiri profili formu doldurup imzalayacak ve bu form çerçevesinde elde edilen bilgilere göre kendisine verilen tavsiyeler doğrultusunda yatırım kararını verecektir. Katılımcı yatırım tavsiyelerine uymak zorunda değildir ama katılımcıya yol gösterilmesi zorunlu tutulmuştur. Kişinin yatırım alternatifleri nelerdir? Nelere yatırım yapabilir? Ödenen katkılar emeklilik şirketi tarafından ne şekilde değerlendirilebilir? Katkı payları, emeklilik şirketleri tarafından kurulacak emeklilik fonlarında değerlendirilecektir. Bu fonlar, yerel ya da yabancı hisse senedi, ters repo, hazine bonosu, devlet tahvili, mevduat gibi değişik para ve sermaye piyasası araçlarına yatırım yapabilmektedir. Emeklilik şirketi en az 3 tane, değişik risk ve getiri yapısına sahip fon kurmak zorundadır. Bu fonların her birisi en az %80 oranında belirli bir para ya da sermaye piyasası aracını portföyünde bulundurmak ve fonun adını bunu yansıtacak şekilde belirlemek zorundadır. Örneğin; emeklilik şirketi Kamu Borçlanma Araçları Fonu kurarsa bu fon portföyünün en az %80 i ters repo dâhil devlet iç borçlanma senetlerine yatırılacaktır. Hisse Senedi Fonu kurarsa; fon portföyünün en az %80 i borsada işlem gören şirketlerin hisse senetlerine yatırılacaktır. Katılımcı, risk üstlenmeyi ve buna bağlı olarak yüksek getiri elde etmeyi seven bir kişi ise, katkı paylarını ağırlıklı olarak hisse senedi fonuna, riskten kaçınan ve dengeli bir gelir elde etmeyi tercih eden bir kişi ise, katkı paylarını devlet iç borçlanma senetlerinin olduğu bir fona yönlendirecektir. 8

Katılımcının katkı paylarının tamamını hisse senedi bulunan bir fona yatırması durumunda, ekonominin ve buna paralel olarak borsanın olumsuz bir tablo içinde olduğu dönemlerde zarar etmesi gibi bir risk söz konusu olmayacak mıdır? Ya da yabancı menkul kıymetlere yatırım sırasında döviz riski ile karşılaşılmayacak mıdır? Bu konuda emeklilik fonlarına ilişkin düzenlemelerde bir hüküm yer almaktadır. Bu hükme göre katılımcılar katkı paylarının en fazla %15 ini, portföyünün en az %80 i yabancı para ve sermaye piyasası araçlarından oluşan fonlara, katkı paylarının en az %30 unu ise portföyünün en az %80 ini ters repo dâhil devlet iç borçlanma senetlerinin oluşturduğu fonlara yönlendirirler ve emeklilik şirketi katılımcıların katkılarının bu türdeki fonlarda değerlendirilmesi konusunda gerekli tedbirleri alır. Buna göre katkı paylarının %100 ü hisse senedi fonları ya da yabancı fonlara yönlendirilemeyecek olup riskin bir ölçüde dağıtılması sağlanmıştır. Bu sisteme katılmaya karar veren bir kişi katkı paylarını ne şekilde ödeyecektir? Asgari katkı payı ödenmesi zorunluluğu var mıdır? Emeklilik şirketi, katılımcının dâhil olacağı emeklilik planının yönetim ve fon işletim giderlerini de kapsayacak şekilde asgari katkı payı tutarını belirleyecektir. Asgari katkı payının altında ödeme yapılmasına ilişkin esaslar emeklilik sözleşmelerinde belirtilecektir. Katılımcının yapmış olduğu katkı payı, şirkete intikalinden itibaren iki iş günü içinde kişinin yapmış olduğu fon dağılımı doğrultusunda yatırıma yönlendirilecektir. Emeklilik şirketinden memnun olmayan ya da yatırım yaptığı fonun getirisini beğenmeyen bir yatırımcı fonlarını, planını ya da şirketini değiştirebilir mi? Katılımcı, mevcut emeklilik sözleşmesinde yer alan fonlar arasında, katkı payı dağıtım oranlarını veya tutarlarını, planda belirlenen sınırlamalar içinde kalacak şekilde yılda dört defa değiştirebilir. Katılımcının, emeklilik sözleşmesinde belirtilen esaslara göre dâhil olduğu emeklilik planını değiştirebilmesi için ise, son emeklilik planı değişikliğinden itibaren en az bir yıl geçmesi gerekir. Ayrıca, katılımcı, emeklilik sözleşmesinin yürürlük tarihinden itibaren en az bir yıl geçtikten sonra hesabındaki birikimlerini başka bir şirkete aktarabilir. Katılımcının sisteme giriş tarihinden kaynaklanan hakları aktarım yapılan şirkette aynen korunur. 9

Katılımcılar sisteme katkı payı ödemeye ara verebilirler mi? Katılımcı, sisteme katkıda bulunmaya ara verebilir. Emekliliğe hak kazanılması için gereken sürenin hesabında, katılımcının dâhil olduğu emeklilik planı kapsamında ara verilen döneme karşılık gelen, işlem tarihindeki asgari katkı payı toplam tutarlarının ödenmesi kaydıyla katkı payı ödemeye ara verilen dönem dikkate alınır. Katılımcının emekliliğe hak kazanmadan sistemden ayrılma hakkı var mıdır? Katılımcı herhangi bir anda veya sürekli işgörememezlik durumunun ortaya çıkması halinde bireysel emeklilik sisteminden birikimlerini alarak çıkabilir. Emekliliğe hak kazanmanın şartları nelerdir? Katılımcı sisteme giriş tarihinden itibaren en az on yıl sistemde bulunmak koşulu ile 56 yaşını tamamladıktan sonra emekliliğe hak kazanır. Sistemde on yıl bulunma koşulu, katılımcının birikimlerini almaksızın ilk emeklilik sözleşmesinin yürürlük tarihinden itibaren bireysel emeklilik sisteminde on tam yıl kalması kaydıyla on yıl süreyle asgari katkı payı ödemesi veya emeklilik planları dâhilinde on yıllık asgari katkı payı ödemesine karşılık gelecek toplu katkı payı tutarını ödemesi halinde yerine gelmiş olur. Katılımcının tüm emeklilik sözleşmelerinden bireysel emekliliğe hak kazanması için en az bir emeklilik sözleşmesinden emekliliğe hak kazanmış olması yeterlidir. Emekliliğe hak kazandıktan sonra birikimler ne şekilde ödenir? Şirket, emeklilik sözleşmesi gereği emekliliğe hak kazanacağı tarihi en geç bir ay önce katılımcıya bildirecektir. Emekliliğe hak kazanan katılımcı, bireysel emeklilik hesabındaki birikimlerinin bir kısmının veya tamamının toplu olarak ödenmesini ya da yapacağı yıllık gelir sigortası sözleşmesi hükümlerine göre kendisine maaş bağlanmasını talep edebilir. 10

Bu sisteme katılan kişi, SSK ya veya diğer sosyal güvenlik kurumlarına ödediği primleri aktarabilir mi? Bireysel Emeklilik Sistemi mevcut sosyal güvenlik kurumlarından ayrı olarak işleyecektir. Bu sistem, sosyal güvenlik kurumlarından farklı olarak gönüllü katılıma dayalı, hesapların katılımcılar bazında tutulduğu ve takip edildiği bir sistemdir. SSK ya ya da Emekli Sandığı na ödenen primlerin buraya aktarılması söz konusu değildir. Birikimli hayat sigortası bulunan sigortalılar birikimlerini bireysel emeklilik sistemine aktarabilir mi? Emeklilik şirketine dönüşen şirketlerde veya emeklilik şirketine asgari %10 payla ortak olmuş hayat branşında faaliyet gösteren ve yeni poliçe akdetme yetkisine sahip şirketlerde birikimli hayat sigortası bulunan sigortalılar, sisteme giriş aidatı ve aktarıma ilişkin masraf kesintisine tabi tutulmaksızın, birikimlerini ve diğer haklarını bireysel emeklilik sistemine aktarabilir. Bireysel emeklilik sistemi devlet güvencesi altında mıdır? Emeklilik şirketinin iflası halinde katılımcıların haklarını koruyacak düzenlemeler var mı? Bireysel emeklilik sistemi devlet güvencesi altında değildir. Fakat Hazine Müsteşarlığı, SPK, Emeklilik Gözetim Merkezi, Takasbank, bağımsız denetim şirketleri dâhil olmak üzere birçok kurumun denetimi ve kontrolü altındadır. Katılımcıların katkı paylarını yönlendirdiği fonların portföylerindeki varlıklar Takasbank ta saklanmaktadır. Fon malvarlığı kesinlikle haczedilemez, rehnedilemez ve teminat olarak gösterilemez. 11

Bu sisteme katılmak isteyen kişiler nerelere başvurmalıdır? Kimlere danışmalıdır? Kişi doğrudan emeklilik şirketine başvurabilir ancak yaygın bir pazarlama ve tanıtım faaliyeti yapılabilmesi için bireysel emeklilik aracıları ile ilgili düzenlemeler yapılmıştır. Bireysel emeklilik aracısı, bir sözleşmeye dayanarak, daimi bir surette şirketlerin emeklilik sözleşmelerine aracılık eden veya bunları şirket adına yapan kişidir. Bireysel emeklilik aracılığını aşağıda belirtilmiş olan kişiler yapabilir: Herhangi bir şirkete bağlı olmaksızın, bir sözleşmeye dayanarak, daimi bir surette şirketlerin emeklilik sözleşmelerine aracılık eden veya şirket adına yapan bireysel emeklilik aracıları, Bireysel emeklilik, hayat veya ferdi kaza ürünlerinin tanıtım, pazarlama ve satış faaliyetinde bulunmak üzere kurulmuş, sermayesinin en az %51 i bir şirkete veya hayat sigorta şirketine ait pazarlama ve satış şirketlerinde çalışan ve emeklilik sözleşmelerine aracılık eden bireysel emeklilik aracıları, Sigorta acentesi veya hayat sigorta brokeri olan veya kuruluşunda çalışan bireysel emeklilik aracıları, Şirketlerde çalışan pazarlama ve satış elemanları. Bunlar potansiyel katılımcılara sistemi tanıtarak, katılımcıların daha sağlıklı karar vermelerine yardımcı olacak kişilerdir. Bu kişiler için yeterlilik sınavları yapılmakta ve başarılı kişilere lisans verilmektedir. O nedenle sistemin nitelikli kişiler tarafından doğru olarak tanıtılması ve pazarlanması konusunda gerekli tedbirler alınmıştır. 12

SERMAYE PİYASASI KURULU ve SERMAYE PİYASASI KURULU İLE İLİŞKİLİ KURULUŞLARIN İLETİŞİM BİLGİLERİ Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) Web Adresi: http://www.spk.gov.tr/ Adres: Eskişehir Yolu 8. Km. No:156 06530-ANKARA Tel: (0312) 292 90 90 Faks: (0312) 292 90 00 İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) Web Adresi: http://www.imkb.gov.tr/ Adres: Reşitpaşa Mah. Tuncay Artun cad. Emirgan 34467-İSTANBUL Tel: (0212) 298 21 00 Faks: (0212) 298 25 00 Merkezi Kayıt Kuruluşu A.Ş. (MKK) Web Adresi: http://www.mkk.com.tr/ Adres: Askerocağı cad. No:15 Süzer Plaza Kat:2 34367 Elmadağ-Şişli/İSTANBUL Tel: (0212) 334 57 00 Faks: (0212) 334 57 57 Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği (TSPAKB) Web Adresi: http://www.tspakb.org.tr/ Adres: Büyükdere cad. No:173 1. Levent Plaza A Blok Kat:4 34394 Levent-İSTANBUL Tel: (0212) 280 85 67 Faks: (0212) 280 85 89 Borsaya Kote Ortaklık Yöneticileri Derneği (KOTEDER) Web Adresi: http://www.koteder.org.tr/ Adres: İş Kuleleri Kule-2 Kat:8 34330 4. Levent-İSTANBUL Tel: (0212) 350 24 10 Faks: (0212) 350 24 11 Türkiye Kurumsal Yönetim Derneği (TKYD) Web Adresi: http://www.tkyd.org/ Adres: Yıldızposta cad. Dedeman İşhanı No:48 Kat:7 34349 Esentepe-İSTANBUL Tel: (0212) 347 62 73 Faks: (0212) 347 62 76 13

İstanbul Altın Borsası (İAB) Web Adresi: http://www.iab.gov.tr/ Adres: Rıhtım cad. No: 231-233 34425 Karaköy- İSTANBUL Tel: (0212) 292 66 00 Faks: (0212) 292 66 18 İMKB Takas ve Saklama Bankası A.Ş. (Takasbank A.Ş.) Web Adresi: http://www.takasbank.com.tr Adres: Şişli Merkez Mahallesi Abide-i Hürriyet Cad. Mecidiyeköy Yolu Sok. No: 286 34381 Şişli-İSTANBUL Tel: (0212) 315 25 25 Faks: (0212) 315 25 26 Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Derneği (GYODER) Web Adresi: http://www.gyoder.org.tr/ Adres: Nispetiye cad. Levent İşmerkezi No: 6/2 Levent-İSTANBUL Tel: (0212) 282 53 65 (0212) 325 28 25 Faks: (0212) 282 53 93 Türkiye Kurumsal Yatırımcı Yöneticileri Derneği (TKYD) Web Adresi: http://www.kyd.org.tr/ Adres: İş Kuleleri Kule-2 Kat:8 34330 4. Levent-İSTANBUL Tel: (0212) 279 03 99 Fax: (0212) 325 16 45 (0212) 279 07 44 14