SAKARBAŞI KARSTİK KAYNAKLARININ (ÇİFTELER-EŞKİŞEHİR) HİDROJEOLOJİSİNİN HİDROKİMYA VE ÇEVRESEL İZOTOP YÖNTEMLERİ KULLANILARAK BELİRLENMESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "SAKARBAŞI KARSTİK KAYNAKLARININ (ÇİFTELER-EŞKİŞEHİR) HİDROJEOLOJİSİNİN HİDROKİMYA VE ÇEVRESEL İZOTOP YÖNTEMLERİ KULLANILARAK BELİRLENMESİ"

Transkript

1 TR SAKARBAŞI KARSTİK KAYNAKLARININ (ÇİFTELER-EŞKİŞEHİR) HİDROJEOLOJİSİNİN HİDROKİMYA VE ÇEVRESEL İZOTOP YÖNTEMLERİ KULLANILARAK BELİRLENMESİ DETERMINATION OF HYDROGEOLOGY OF THE KARSTIC SPRINGS OF SAKARBAŞI BY USING HYDROCHEMISTRY AND ENVIRONMENTAL ISOTOPE TECHNIQUES a) Füsun (GÜVEN) GÜNER b) İsmail Noyan GÜNER a) İller Bankası Genel Müdürlüğü Makina Sondaj Dairesi Yeni Ziraat Mah. 14.sok. No: 14 Dışkapı ANKARA b) MTA Genel Müdürlüğü Enerji Hammadde Etüt ve Arama Dairesi Eskişehir Yolu 5.km Çukurambar ANKARA, tel: /1163 ÖZET Sakaryabaşı Kaynaklan Eskişehir ve Afyon illeri sınırları içerisinde 4222 km 2 'lik bir drenaj alanına sahip Yukarı Sakarya Havzasında yeralmaktadır. Bu çalışmada söz konusu kaynakların hidrojeolojik özellikleri jeoloji, hidroloji, çevresel izotoplar, su kimyası ve uzaktan algılama yöntemlerinin yardımı ile belirlenmesine çalışılmıştır. Bölgesel jeolojik yapı alttan üste doğru; mikaşistlerden oluşan Paleozoyik yaşlı İhsaniye metamorfik karmaşığı, Alt Triyas yaşlı Kıyır formasyonu, Alt Triyas-Üst Kretase yaşlı karbonatlardan oluşan Gökçeyayla formasyonu, Üst Kretase-Alt Paleosen yaşlı Çöğürler karışığı ile Kınık ofiyolitinden oluşmaktadır. Üst Paleosen-Eosen yaşlı Hanköy formasyonu çalışma alanındaki daha yaşlı birimlerin tümünü açısal uyumsuzlukla örtmektedir. Çalışma alanının büyük bir bölümü konglomera-marn-jips, tüf-kumlu kireçtaşları, bazaltlardan oluşan Neojen serileri ile Pliyosen yaşlı pekişmemiş çakıl-kil, kumlar ve Kuvaterner yaşlı alüvyonlardan oluşmaktadır. İnceleme alanında İhsaniye metamorfik karmaşığı içinde yer alan Paleozoyik yaşlı mermerler, güneybatıdan güneye doğru yaygın olarak yüzeylenen Triyas yaşlı Gökçeyayla formasyonuna ait kireçtaşlan ile Neojen kireçtaşları ve Kuvaterner yaşlı alüvyon geçirimli birimlerdir. İhsaniye metamorfik karmaşığı şistleri, Kıyır formasyonu, Çöğürler karışığı, Kınık ofıyoliti ve Hanköy formasyonu geçirimsiz birimleri oluşturmaktadır. Neojen yaşlı formasyonun konglomera-marn, kireçtaşı-kil-jips ardalanmalı kısmı, tüf-aglomera-tüfıt- andezit, Miyosen-Pliyosen yaşlı bazalt ve Pliyosen çekelleri yan geçirimli birim olarak ayırtlanmıştır. Alansal yağış, eş yağış eğrileri yöntemiyle 403 mm/yıl olarak bulunmuştur. Havza genelinde yağış oranı Mayıs ayında, akım oranı ise Mart ayında en yüksek değerini almaktadır. Bu durum havza dışından bir beslenme olduğunu göstermektedir. Gerçek buharlaşma-terleme değeri Türe yöntemi kullanılarak 338 mm olarak bulunmuştur. Sakaryabaşı kaynaklannın toplam verdisi Aralık 1995'te boya seyreltme yöntemi ile 5.6 nvvs olarak belirlenmiştir. 207

2 İnceleme alanında Sakaryabaşı kaynaklan ve diğer kaynaklardan yağışlı ve kurak dönemlerde toplanan izotop ve su kimyası örneklerinin analizleri yapılmıştır. İnceleme alanı genelinde Oksijen- 18 içeriği, her 100 m'lik yükseltide %o (5 18 O) 'lik bir azalma göstermektedir. İzotop içeriklerinden diğer kaynaklara göre Sakaryabaşı kaynaklarının daha yüksek kotlardan beslendiği, daha uzun geçiş süresine sahip olduğu anlaşılmıştır. Sakaryabaşı kaynaklarının beslenme alanı, inceleme alanının güneybatısından güneydoğusuna doğru geniş bir şekilde yayılım gösteren Gökçeyayla formasyonuna ait dolomitik kireçtaşlandır. Su kimyası analiz ve değerlendirme sonuçlarına göre, tüm örnekleme noktalarındaki sular kalsiyum-karbonatlı sular olup, Ca > Mg > Na+K, COa+HCOs > SCM > Cl dizilimi belirlenmiştir. Yapılan doygunluk analizi çalışmaları sonucunda incelenen sular genel olarak kalsit, dolomit ve aragonit minerallerine doygun; halit, jips, anhidrit ve manyezit minerallerine doygun değildir. ABSTRACT Sakarbasi Springs are located in the Upper Sakarya Region, with a drainage area of 4222 km 2, in the Eskişehir and Afyon provinces. Hydrogeologic properties of the mention springs are studied by the aid of geology, hydrology, environmental isotopes, water chemistry and remote sensing techniques. Regional geology consists of, from lower to upper; Paleozoic aged İhsaniye Metamorphic complex consisting of micashists, Lower Triassic aged Kıyır Formation, Lower Triassic-Upper Cretaceous aged Gökçeyayla Formation consisting mainly of carbonates, Upper Cretaceous - Lower Paleocene aged Çöğürler Complex and Kınık Ophiolytes. Upper Paleocene-Eocene aged Hanköy Formation overlays all of the older units discordancely. Most of the exploration area is covered by the Neogene aged conglomerate-marl-gypsum, tuff-sandy limestone, basalts units together with the Pliocene aged unsedimented gravel-clay, sand and Quaternary aged alluvial. Aquifer units in the area are the Paleozoic aged marbles located in the İhsaniye metamorphic complex, limestone of the Triassic aged Gökçeyayla Formation, which extend over a wide area, the Neogene aged limestone and the Quaternary alluvial. The schist of the İhsaniye Complex, Kıyır Formation, Çöğürler Complex, Kınık Ophiolytes and the Hanköy Formation represent aqifuges in the area. The conglomerate-marl, limestone-clay-gypsum, tuff-aglomerate-tuffite-andesite sections of the Neogene aged formation as well as the Miocene-Pliocene aged basalts and Pliocene sediments represent aquitards. Regional precipitation was calculated using iso-rainfall curves as 403 mm/year. In May the precipitation, in March surface flow reaches the maximum value. This indicates a recharge from an outer basin. Real evapotranspiration value, using the Turc method was calculated as 338 mm/year. Total discharge of the Sakarbasi springs in December'95, was determined using the tracer dilution technique as 5.6 m3/sec. Isotope and chemical analysis were realized on samples collected from the Sakarbasi and other springs during the wet and dry periods. Oxigene-18 constituent decreases every 100 meters of elevation by a value of-0.33%o. As a result of the isotopic analysis, it has been observed that the 208

3 Sakarbaşı springs are recharged from higher altitudes, and have longer flow periods with respect to the other springs. Recharge area of the Sakarbaşı springs is the dolomitic limestone widely overlaying from the southwest to the southeast of the investigation area. As a result of the evaluation of the chemical analysis, waters are of Calcium-carbonate type waters, and represent Ca>Mg>Na+K, CO3+HC03>SO4>C1 string. According to the saturation index, inspected waters are saturated to calcite, aragonite and dolomite minerals, unsaturated to halite, gypsum, anhydrite and magnetite minerals. GİRİŞ Sakarya Nehri Eskişehir-Çifteler yöresinde karstik kaynak grubu olarak boşalmaktadır. Bu kaynakların başlıcalan Sakarbaşı, Başkurt, Sadıroğlu, Eminekin, Gümüşbel Kaynak Grupları ile, Hamampınan, Ilıcabaşı ve Nimet Kaynaklarıdır. Orta Anadolu gibi yıllık toplam yağışların düşük olduğu bir alanda bu kadar boşalımlı kaynakların varlığı her zaman dikkat çekmiştir. Bu kaynakların oluşumu ve boşalım mekanizması ile ilgili olarak geçmişte yapılan ciddi ve detaylı çalışmalar Mumcu (1971) ve Esen (1978) tarafından yapılmıştır. Kaynakların yüzeylendiği bölgede topoğrafik yapı düz ova özelliğinde olduğu için jeolojik yapı belirgin değildir. Kaynaklar Neoj en-alüvyon kontağından boşaldığı için, boşalım mekanizmasına neden olan jeolojik ve tektonik özellikler belirgin değildir. Ancak bölgede büyük bir su potansiyeli bulunmaktadır. DSİ tarafından sulama amaçlı açılmış olan işletme kuyularının varlığı bu potansiyelin kanıtıdır. ÇALIŞMA ALANININ COĞRAFİ ÖZELLİKLERİ Çalışma alanının % 50'den fazla büyük bir alanının topoğrafik kotu m arasında yeralmaktadır. Geri kalan ise arasında değişmektedir. Yıllık ortalama sıcaklık 10.5 oc dir. Topografya büyük ölçüde jeolojik yapıya bağlı olarak gelişmiştir. Magmatik, metarnorfik ve Mesozoyik kireçtaşlarının yüzeylendiği alanlarda tektonizma etkisi ile sarp bir görüntü veren topografya, Neojen sedimanter kayaçlann yüzeylendiği alanlarda daha düşük bir eğime sahiptir. 209

4 Şekil 1. Çalışma alanı yerbulduru haritası JEOLOJİ Bu çalışmada, inceleme alanı ve dolayında bulunan temel kayaçlannın jeolojik tanımlamaları ve adlandırmaları (Özcan vd., 1989)'dan alınmıştır. Bunun yanısıra değişik yazarların, inceleme alam ve çevresinde gerçekleştirdikleri jeoloji çalışmalarında yeralan Neojen yaşlı formasyonlar Güven (1996) tarafından sadeleştirilmiştir. Ancak gerek temele ait kayaçlar gerekse Neojen birimlerine ait kayaçlann jeolojik harita sınırlarında Mumcu (1971), Esen (1978),Uman ve Yergök (1979), Metin vd. (1988), Özcan vd. (1989) ve Umut vd. (1991)'e sadık kalınmıştır. Çalışma bölgesinde görülen en eski birimi İnsaniye metamorfik karmaşığı oluşturmaktadır. Alt bölümü granatlı biyotitli mikaşist, metabazik, kloritoyit şist ve bunları kesen metagranitoyit ile temsil edilen birimin üst kesiminde olasılı bir süreksizlik düzlemi üzerinde kuvarsitler ve Permiyen yaşlı karbonatlar yer almaktadır. Alt Triyas yaşlı alacalı kırıntılardan oluşan akarsu ve sığ deniz karakterli Kıyır formasyonu İhsaniye metamorfik karmaşığı üzerinde açısal bir uyumsuzlukla oturur ve üste doğru Gökçeyayla formasyonuna geçer. 210

5 Gökçeyayla formasyonu Triyas-Üst Kretase yaş konağında çökelmiş şelf tipi karbonatlardan oluşmaktadır. Birimin alt bölümünde dolomitik kireçtaşları, üst bölümünde ise çörtlü kireçtaşı hakimdir. Birimin en üst kesiminde ise derinleşmeye işaret eden şeyi ve radyolaritlerin ardından Çöğürler karışığına geçiş izlenir. Çöğürler karışığı Üst Kretase-Alt Paleosen yaş aralığında gelişmiş ofiyolitli bir olistostrom olarak nitelendirilmiştir. Birim, kırıntılı kayalardan oluşan bir matriks ve çok değişik nitelikteki blokları içerir. Ultramafik kayalar ile temsil edilen Kınık ofıyoliti Çöğürler karışığı üzerinde tektonik dokanakla yer alır. Birimin bugünkü yerine yerleşmesinin Üst Kretase sonrası-üst Paleosen öncesi gerçekleştiği düşünülmektedir. Üst Paleosen-Eosen yaşlı Hanköy formasyonu çalışma alanında daha yaşlı birimlerin tümünü açısal uyumsuzlukla örter. Neojen yaşlı birimler, farklı nitelikteki kırıntılı ve karbonat kayaları ile volkanik ve volkanosedimanter kayaların yanal ve düşey geçişleri ile karakterize edilir. 211

6 Os g 8 CO 'J5 1 8 c c CN "o -o (L) cö U- 9i

7 HİDROLOJİ Akarsular Sakarya Nehri inceleme alanındaki ana akarsudur. Çifter yakınında bulunan Sakarbaşı kaynakları nehri besleyen ana kaynaklardır. Bunun yanısıra çalışma alanı içinde bulunan Bardakçı, Sarısu ve Seydisuyu dereleri Hayriye köyü yakınlarında birleşerek Sakarya Nehrini oluşturmaktadır. Kaynaklar İnceleme alanının en büyük ve en önemli kaynağı Sakarya Nehri'nin doğduğu yer olan Sakaryabaşı kaynaklarıdır. Sakaryabaşı kaynakları başlıca 5 gözeden boşalmaktadır. Bu gözeler şunlardır: Sakarbaşı, Havuzbaşı, Kırkgız Gölü, Karaburgu ve Hamampınarı kaynaklarıdır. Çalışma alanındaki diğer önemli karst kaynaklan; Kaymaz kaynağı, Eminekin kaynağı (3 göze), Ilıcabaşı kaynağı, Gümüşbel kaynağı, Nimet kaynağı, Başkurt ve Sadıroğlu kaynaklan, Pınarbaşı kaynağı, Kozyaka, Göcenoluk ve Akpınar kaynaklarıdır. Bölgede yer alan büyük verdili kaynaklann genel özellikleri Çizelge l'de verilmiştir. Kaynaklara ait akım ölçümleri son derece düzensizdir. Ancak Aralık 1995 tarihinde Sakarbaşı kaynak grubundaki akım miktarını tesbit etmek için boya deneyi yapılmış ve akım miktan 5.6 m 3 /s olarak hesaplanmıştır (Şekil 3) Zaman (sariye) Şekil 3. Sakarbaşı kaynaklarında akım ölçümü için yapılan boya deneyinde gözlenen zamankonsantrasyon grafiği (Güven, 1996). 213

8 Çizelge 1. Sakaryabaşı kaynakları ve dolayında yeralan kaynaklara ait genel bilgiler WiMM.wm& &&$''":.; - Sakarbaşı kaynağı Havuzbaşı kaynağı Kırkgız Gölü kaynağı Karaburgu kaynağı Hamampınan kaynağı Kaymaz kaynağı Eminekin kaynağı Ilıcabaşı kaynağı Pınarbaşı kaynağı Başkurt kaynağı Sadıroğlu kaynağı :--fmtiğijori«sycii i Neojen kireçtaşı Neojen kireçtaşı Neojen kireçtaşı Neojen kireçtaşı Neojen kireçtaşı Paleozoyik mermer Neojen kireçtaşı Pliyosen Neojen kireçtaşı-alüvyon Neojen kireçtaşı Neojen kireçtaşı LlJSP&l&aJ : i ğ Çalışma alanının hidrolojisini belirlemek için hidrolojik parametreler incelenmiştir. Toplam 14 adet yağış gözlem istasyonuna ait yağış verileri, verileri, 3 adet akım gözlem istasyonuna ait akım verileri ve gerçek buharlaşma değerinin hesaplanması için yağışlardan toplanan suların Cl" analizleri birlikte değerlendirilmiş ve hidrolojik bütçe yapılmıştır. İnceleme alanı ve çevresinde yeralan Bayat, Bozhüyük, Çifteler, Emirdağ, İdrisyayla, Kaymaz, Kırka, Kümbet, Mahmudiye, Seyitgazi, Sivrihisar ve Ümraniye Devlet Meteoroloji İşleri Yağış Gözlem İstasyonlarının verileri kullanılarak eşyağış eğrisi yöntemi ile alansal yağış 381 mm. olarak bulunmuştur (Güven, 1996). Havzanın hemem hemen kapalı havza olması nedeniyle, Güven (1996) tarafindan hesaplanan yağış yükseklik ilişkisi kullanılarak alansal yağış değeri için 403 mm. kabul edilmiştir (Şekil 4) Yağış = 0.36*yükseklik r = Yükseklik (m) l)beylikahır 4) Mahmudiye 7) Emirdağ 10) Kırka 13) Bozhüyük 2) Ümraniye 5) Kaymaz 8) Kümbet 11) Bayat 14) İdrisyayla 3) Çifteler 6) Seyitgazi 9) Sivrihisar 12) İnsaniye Şekil 4. Çalışma alanı ve çevresinde DMİ tarafindan işletilen yağış gözlem istasyonlarına ait ortalama yağışların yükseklik ile değişim grafiği (Güven, 1996). 214

9 Havza etütlerinde, buharlaşma kayıplarının hesaplanması için geliştirilmiş yaklaşımlar vardır. Bunlar yağışın Cl" iyonu içeirğinden hareketle bulunan buharlaşma oranı, Türe formülü ve Coutange formülüdür. Coutange ve Türe yöntemleri deneysel olarak belirli havzalarda yapılan çalışmalar sonucunda ortaya çıkarılmış ampirik yöntemlerdir. Diğer majör iyonlarla karşılaştırıldığında Cl" iyonunun en önemli özelliği, nisbi olarak asal (konservatif) olduğu için tepkimeye kolay kolay girmemesidir. Bitkiler tarafından da diğer majör iyonlar kadar çok fazla miktarlarda bünyelerine alınmaz. Bunun yanı sıra kolay elde edilebilmesi, kolay örneklenebilmei, analizinin kısa sürede, hızlı ve ucuz olarak yapılabilmesi, Cl" iyonunun buharlaşma hesaplamalarında kullanılmasına izin vermektedir. Bunun yanı sıra beslenme miktarının da hesaplanması mümkündür. Ancak sözü edilen bu hesaplamaların geçerli olabilmesi için, ortama dış kaynaklı (deniz suyu girişimi, evaporitik oluşumlar gibi jeolojik birimler) Cl" iyonu katılımının olmaması, konservatif karışımın olduğu düşünülen kaynakta ise Cl" iyonunun minerali olan halite olan doygunluk indisi değerinin (log(si)) negatif değerler alması gerekmektedir (Sharma, 1988; Edmunds 1988). Cl" iyonundan faydalanarak yapılan buharlaşma hesaplamalarında, yağış suyuna ait Cl" iyonu konsantrasyonunun, yüksek kotlarda, Cl" iyonu katılımının olmadığı bilinen bir ortamda bulunan kaynağın Cl" iyonu konsantrasyonuna oranı, yüzde (%) buharlaşma miktarı olarak değerlendirilmektedir. Çalışma alanında Türe ve Countange eşitlikleri kullanılarak yapılan hesaplamalarda, gözlenen sıcaklık değerleri kullanılır. Bu yaklaşımlar kullanılarak hesaplanan buharlaşma değeri havza geneli için yıllık toplam yağışın % 80'ni olarak bulunmuştur. Bu değer kullanılarak yapılan hidrolojik bütçenin dengelenmesi için 4550 km2'lik çalışma alanına ilave olarak 2750 km2 alan daha gerekmektedir (Güven, 1996). Cl" iyon yöntemi kullanılarak yapılan hesaplamalarda ise kullanılan veriler yağış ve kaynak sularındaki Cl" iyon içerikleridir. Çalışma alanı için Mahmudiye yağışarındaki Cl" iyonu ve Göcenoluk ile Emirdağ yağışlanndaki Cl" iyonu ve Sığracık kaynağındaki Cl" iyonu karşılaştırılmıştır (Çizelge 2). Örnek Adı Mahmudiye Emirdağ Emirdağ Çizelge 2. Yağış ve yüksek kot kaynaklarına ait Cl- iyonları oranı Tarih Kas.+Ara.94 Eki. 94 Kas. 94 Cl (meq/i) G.oluk Nis Kozyaka Nis Sığracık Nis-95 Çizelge 2'de verilen değerler buharlaşma değerleridir. Bu değerlerden beslenme alanı olarak kabul edilen ve dolomitik kireçtaşından oluşan Triyas yaşlı Gökçeyayla Formasyonu'nü temsil edeceği

10 düşünülen Emirdağ-Sığracık oranı kullanılmıştır. Bu değerler kullanılarak kireçtaşmdan beslenimboşalım bütçesi aşağıda Çizelge 3'de verilmiştir. Çizelge 3. Gökçeyayla Formasyonu-karstik kaynaklar arasındaki beslenim boşalım ilişkisi. Alansal yağış 403 mm. olarak alınmıştır. Sakarbaşı, Başkurt, Sadıroğlu, Eminekin, Dıcabaşı, Hamampınarı Kaynakları Friyas (dren. içi, km ) Triyas (dren. dışı, km ) Toplam Süzülme (% 83, m 3 /yıl) Süzülme (m /s) Toplam Süzülme Pınarbaşı Kaynağı Triyas Süzülme (%83, m 3 /yü) * Üst kot y. g. (drenaj içi, km ) Üst kot y. g. (drenaj dışı km ) Toplam Süzülme (%50, m 3 /yıl) Süzülme (m /s) Üst kot y. g. Süzülme (%20, m 3 /yü) Süzülme (m /s) Toplam Süzülme 1.78 Süzülme (m /s) *Üst kot y. g. : Üst kot yan geçirirdi birimler Gözlenen Ört. Verdi (m3/s) Üst kot yangeçirimli birimler Sakarbaşı kaynaklan için, Triyas yaşlı Gökçeyayla formasyonunun üzerinde bulunan Kıyır Formasyonu ve İnsaniye metamorfiklerini içermektedir. Güven (1996) tarafindan geçirimsiz olarak kabul edilen bu birimler üzerinde sürekli akış halinde bulunan Kıyır deresi, Gökçeyayla formasyonu üzerinde akışına devam ettiği akım yolu boyunca debisi %50 azalmaktadır. Bunun yanısıra üst kotlarda Gökçeyayla Formasyonu içinde bulunan Mallıca ve Çukurkuyu köylerinde oldukça çok sayıda dolin ve uvala bulunmaktadır. Bunun yanısıra hem bu köylerden aşağı kotlara doğru inen vadilerde ve bu vadilerin Alüvyon ve Pliyosen birimlerine ulaştığı yerlerde hemde Kurucaköy-Çatmapınar-Mahanoz köyleri arasında kalan bölgede yüzey akışı görülmemektedir. Dolayısıyla Gökçeyayla formasyonunun güneyinde üst kotlarda bulunan geçirimsiz birimler için süzülme katsayısı %50 olarak kabul edilmiştir. Üst kot yangeçirimli birimler Pınarbaşı kaynağı için ise trakiandezit, trakidasit ve riyolitten oluşan, Neojen birimlerinin en üst seviyesini oluşturan ve Nlb olarak adlandınlan birimlerdir. Bol kınklı ve çatlaklı olan bu birimler söz konusu kaynağın beslenme alanlanı bölgesi olduğu düşünülen Emirdağ G-GB'sında, Gökçeyayla Formasyonu'nün üzerinde bir şapka gibi yeralırlar. Gökçeyayla Formasyonu, Çatallı deresi vadisi boyunca yer yer yüzeylenir. Yüzeylendiği yerlerde oldukça karşılaşmıştır. Büyükoluk Tepe batısında vadi içinde yüzeylendiği yerde bir kaç adet küçük mağara ağzı mevcuttur. Mağaralann bulunduğu lokasyonda karen oluşumu gözlenmiştir. HİDROJEOLOJİ Çalişma alanında yeralan birimler geçirimli, yangeçirimli ve geçirimsiz olmak üzere üç değişik hidrojeolojik birime ayrılmıştır 216

11 Geçirimli Birimler İnceleme alanında İhsaniye metamorfık karmaşığına ait mermerler (Pzim), havzanın batısından güneye doğru bir yay şeklinde uzanan ve dolomitik kireçtaşından Mesozoyik yaşlı oluşan Gökçeyayla Formasyonu (Trkg), Seyitgazi ve Eminekin arasında yeralan Neojen yaşlı kireçtaşları (N2) ve Kuvarterner yaşlı alüvyon (Qal) geçirirdi birimleri oluştururlar. Yarı Geçirimli Birimler İnceleme alanında yer alan Neojen yaşlı formasyonun konglomera-marn,kireçtaşı-kil-jips ardalanmalı bölümü (Ns), tüf-aglomera-tüfıt-andezitten oluşan bölümü (Nı a t>), Miyosen-Pliyosen yaşlı Bazalt ((3) ve kil-kum-çakıl-kumtaşı ardalanmasmdan oluşan Pliyosen çekelleri (Pl) yarı geçirimli birimleri oluşturmaktadırlar. Pliyosen'de açılmış sondaj kuyularında yapılan pompalama denemelerine göre hidrolik iletkenlik değeri 200 m 3 /gün/m ve özgül verdi ise 1.1 l/s/m olarak bulunmuştur. Neojen içinde bulunan tüflü seviyeler genellikle yan geçirimli olup, kırık hatlarının yoğun olarak görüldüğü yerlerde (Yapıldak köyü civarı) küçük kaynaklar bulunmaktadır. Geçirimsiz Birimler Bölgede yer alan ve en yaşlı birimi oluşturan İhsaniye metamorfık karmaşığı şistleri (Paleozoyik), Alt Triyas yaşlı Kıyır formasyonu (TRk), Üst Kretase-Alt Paleosen yaşlı Çöğürler karışığı (Kç), Kınık ofıyoliti (Üst Kretase sonrası-üst Paleosen öncesi) ve Üst Paleosen-Eosen yaşlı Hanköy formasyonu (Th) geçirimsiz birimleri oluşturmaktadır. Çöğürler karışığı içinde Gökçeyayla formasyonuna ait kireçtaşı bloklarının bulunduğu yerlerde küçük önemsiz kaynaklar bulunmaktadır. SU KİMYASI Çalışma alanı içinde yeralan kaynaklarda yıllarında su kimyası analizi için 3 dönem örnekleme yapılmıştır. Ayrıca arazide ph, sıcaklık, elektriksel iletkenlik gibi parametreler ölçülmüştür. Sakarbaşı kaynakları, Başkurt, Sadıroğlu, Eminekin ve Pınarbaşı kaynaklarının elektriksel iletkenlik değerleri u.s/cm arasında değişmektedir. Kaynakların elektriksel iletkenlik değerleri gerek yağışlı gerekse kurak dönemler olsun kendi içinde hemen hemen aynıdır. En yüksek iletkenlik değeri Pınarbaşı kaynağına aittir. Bu değerin yüksek olmasının sebebi suyun bünyesindeki çözünmüş SÛ4 iyonundan kaynaklanmaktadır. Söz konusu kaynakların sıcaklık değerleri oc arasında değişmektedir. Yapılan üç dönem arazi çalışmasında, kendi içlerinde hemen hemen sabit değerler almaktadır. Bu da kaynakların derin dolaşımlı olduğunu ve yıllık yağışlardan etkilenmediğini göstermektedir. Piper diagramına göre Sakarbaşı kaynaklan, Başkurt, Sadıroğlu, Eminekin ve Pınarbaşı kaynakları kalsiyum-mağnezyumlu sülfatlı bikarbonat sulandır. Sülfat iyonunun yüksek olması, sulann faylar hatları boyunca yüzeye çıkışı sırasında Neojen birimleri içindeki jipsli seviyelerden dolayıdır. Bu özellik Schöeller grafiğinde de görülmektedir. Göcenoluk, Kozyaka, ve Kaymaz kaynakları ise kalsiyum bikarbonatlı sular sınıfina girmektedir. Akpınar ve Nimet kaynaklanndaki sülfat iyonunun diğer kaynaklara göre yüksek oluşu, Neojen sedimanları içinde bulunan jipslerden kaynaklanmaktadır. 217

12 Ca Mg Na+K Cl SO, HCO, SO Ca (Co^-aka, Akpmar, Göcenoluk, Kaymaz [ Sakarbaşı, Başkurt, Sadıroğlu, Eminddn, Pınarbaşı j lücabaşı, Nimet, Gümüşbel -«-Kaymaz K. -*- Göcenoluk K. -«-Gümuşbel K. Şekil 5. İnceleme alanında yeralan su noktalarına ait Piper ve Schöeller grafikleri * H *b + 0 * * 1 A <yl GKırgı. ı OKozyaka ONimet OPınarbaşı ÖSadıroğlu "ı - 5 J 0.0 So -0.5 î 0.2 * *«.«^^Sı o ~i S ^ 5o 9 * -0.2 ^!* ı- ^* 0c «-0.6 A * -1.5» A o * <^ -1.4.ftji 0.4 & f^nr r -f V,? * M '1 f 0.2 <WlL -1.8 </ * ** 1 o.o * * *&\ W 9, i> o a ***o 1-ıo jj «" ** ** Û w ^ i- o e e -2.8 A -1.0 ^ -3.0 s log(pco,) log(pco ; ) AAkpıriar «Başkurt»Eminekin *Göcenoluk *Gümüşbel + Hamampırian 1 Havuzbaşı -*Ihcabaşı *Karaburgu +Kaymaz â. Sakarbaşı A * * + * O «O + & f, a e * > S.halimpaşa XSigracik HT.M. Ilıksu O T.M Sondaj Şekil 6. İnceleme alanında yeralan kaynakların pcch-sikaisit, Sldoiomit, Slaragonit ve SIji ps grafiği. 218

13 Yapılan üç dönemlik arazi çalışmalarında toplanan su örneklerinin kimyasal analizleri Carlton vd. (1997) tarafından geliştirlen Phreeqci 1.3 bilgisayar programı kullanılarak kalsit, dolomit, aragonit ve jips minerallerine olan doygunlukları ve kısmi karbondioksit basınçları (pcch) hesaplanmıştır (Şekil 6). Buna göre Başkurt, Sadıroğlu, Eminekin, Sakarbaşı, Havuzbaşı, Hamampınarı, Ilıcabaşı, Karaburgu, Kırgız kaynaklan kalsit, dolomit minerallerine doygun ancak Göcenoluk, Kaymaz, Gümüşbel, Kozyaka, Sığracık, Nimet ve Akpınar kaynakları doygun değillerdir. Bütün su noktalan jips minerali açısından doygun değildir. Şekil 6'ya göre Başkurt, Sadıroğlu, Eminekin, Sakarbaşı, Havuzbaşı, Hamampınarı, Ilıcabaşı, Karaburgu, Kırgız kaynaklan derin dolaşımlı birinci grup kaynakları, Göcenoluk, Kaymaz, Gümüşbel, Kozyaka, Sığracık, Nimet ve Akpınar kaynakları sığ dolaşımlı ikinci grup kaynaklan oluşturmaktadır. İZOTOP HİDROLOJİSİ Oksijen 18 - Döteryunı İlişkisi 1963 yılından itibaren IAEA-WMO gözlem ağı çerçevesinde Adana, Antalya ve Ankara yağış gözlem istasyonlannda yağıştaki 6O 18, 8D, T değerleri aylık olarak ölçülmektedir. Ankara Y:G.İ'na istasyonuna ait yılları arasında ölçülmüş olan 5 18 O-6D değerleri kullanılarak Ankara Meteorik Doğrusu çizilmiş ve doğru denklemi 5D = 8 ÖO olarak bulunmuştur. İnceleme alanına ait örneklerin oksijen-18/döteryum ilişkisi Şekil 7'de, gösterilmiştir. İncelenen tüm suların 8D = 8 ÖO Ankara Meteorik Doğrusu ile 6D = 8 ÖO Genel Meteorik doğrulan üzerinde ve arasında yer aldıkları görülmektedir. Karst akiferlerine ait su örneklerinin oksijen-18 ve döteryum içerikleri kullanılarak, ortak yada benzer beslenme süreçlerinin etkisi altında bulunan suların ayırt edilmesi mümkündür. Beslenme alanı aynı olan yada aynı tür yağışlardan beslenen karst akiferlerine ait örnekler oksijen 18- döteryum grafiği üzerinde birbirine yakın konumda bulunurlar. Şekil 7'de oksijen-18 ve döteryum ilişkisi incelendiğinde, aynı karst akış sistemi içinde yer alan su noktalarının birbirine yakın konumlara sahip oldukları gözlenmektedir. Gümüşbel kaynağı hariç diğer tüm kaynaklar grafik üzerinde birbirlerine yakın konumda bulunmaktadırlar. Eminekin kaynağının beslenme alanı diğer su noktalarına göre daha yüksek kottadır, duraylı izotoplar bakımından hafif bir sudur. Başkurt, Havuzbaşı, Hamampınan, Karaburgu, Kozyaka ve Nimet kaynakları da yüksek kotlardan beslenen kaynaklardır. Ilıcabaşı ve Pınarbaşı kaynakları grafik üzerinde birbirlerine yakın konumda yer almaktadırlar. Akpınar, Göcenoluk, Kozyaka ve Gümüşbel kaynaklan kullanılarak çizilen regresyon doğrusunun eğimi, düşük nem içerikli yağışlan işaret etmektedir (Gonfiantini, 1986). Duraylı izotoplardan döteryum ile oksijen-18 arasındaki ilişki, belli yağış rejimleri için değişmemektedir. Bu nedenle, örneklerdeki döteryum fazlası kullanılarak farklı yağış rejimlerinin etkisi ve beslenme alanları konusunda bilgi edinme olanağı vardır. Döteryum fazlası, 5D = 8 5O

14 +10 eşitliği ile hesaplanabilir. İnceleme alanındaki örnekler için hesaplanan döteryum fazlası (Df), Çizelge 5'de verilmiştir. Tarih Çizelge 4. İnceleme alanına ait çevresel izotop verileri (Güven 1996). Örnek Adı Türü SO T (TU) T( C) EC (%o SMOW) (%e SMOW) (ns/cm) Kaymaz K. Kaynak Ilıcabaşı K. Kaynak Eminekin K. Kaynak Başkurt K. Kaynak Sadıroğlu K. Kaynak Pınarbaşı K. Kaynak Gümüşbel K. Kaynak Nimet K Kaynak Havuzbaşı K Kaynak Kırkgız G.K. Kaynak H. pınarı K. Kaynak S. H. Paşa S. Kuyu T. Mecidiye S. Kuyu Kozyaka K. Kaynak Göcenoluk K. Kaynak Akpınar K. Kaynak Karaburgu K. Kaynak Yükselti (m) Çizelge 5. İnceleme alanındaki kaynakların döteryum fazlası değerleri (Güven 1996). Örnek Adı Eminekin K. Başkurt K. Hamampınan K. Df Örnek Adı Kaymaz K. Ilıcabaşı K. Kırkgız Gölü K. Df Örnek Adı Nimet K. Havuzbaşı K. Df Örnek Adı Sadıroğlu K. Pınarbaşı K. Df

15 8 H (% 0 VSMOW) 20. s? o C/3 (O l \ AAkpınar Başkurt Eminekin Göcenoluk *Gümüşbel + H pınarı IHavuzbaşı ^-Ilıcabaşı + Kaymaz * Karaburgu O Kırgız Kozyaka O Nimet ÖP.başı 0Sadıroğlu Saithalimpaşa 3 T.mecidiye Şekil 7. İnceleme alanındaki kaynakların 5 18 O-8D grafiği (Güven, 1996'dan) 221

16 Oksijen 18 - Yükselti İlişkisi İzotop hidrolojisi konusunda geçmişte yürütülen çalışmalar sonucunda oksijen-18 içeriğinin, coğrafi konum, enlem vb. parametrelerin yanısıra, esas olarak yükselti ile ters orantılı biçimde azaldığı gösterilmiştir (Payne and Dinçer, 1965). Genel olarak her 100 m'lik yükseklik artışına karşılık oksijen-18 içeriğindeki azalma -s* ile \* arasında değişmektedir (Clark ve Fritz, 1997). Güven (1996), Göcenoluk, Akpınar ve Gümüşbel kaynaklarını kullnarak yaptığı hesaplamada inceleme alanında 5 18 O/h değişimi f a -0.33/100 m olarak belirlemiştir. Buna göre hesaplanan ortalama beslenme yükseltisi değerleri Çizelge 6'da verilmiştir. - y ^> ^\ 5 18 ( 3 = * h S r = 0.99 S t n d -10 s tc *«* O O * A ^-^ "^ \ Yükseklik (m) A Akpınar Başkurt <g> Eminekin «B Göcenoluk * Gümüşbel -»-H. pınan t Havuzbaşı -X- Ilıcabaşı f- Kaymaz * Karaburgu O Kırgız Kozyaka O Nimet O P. başı Sadıroğlu V Saithalimpaşa O T.mecidiye Şekil 8. İnceleme alanına ait su örneklerinin oksijen-18/yükselti ilişkisi Su örneklerinin oksijen-18 içerikleri ve boşalım örnekleme yükseltileri dikkate alınarak çizilen Şekil 8'den örneklerin belirgin biçimde gruplandıklan gözlenmektedir. Grafiğe göre Eminekin kaynağı en yüksek, Gümüşbel kaynağı da en alçak beslenme alanına sahiptirler. Ayrıca Başkurt, Hamampınan, Havuzbaşı, Karaburgu, Nimet kaynaklan da yüksek beslenme alanına sahiptirler. Kırkgız Gölü, Sadıroğlu, Ilıcabaşı ve Pınarbaşı kaynaklan biraz daha alçak beslenme alanına sahiptirler. Çizelge 6. Su örneklerinin oksijen-18 izotop içeriklerinden belirlenen ortalama beslenme yükseltileri (Güven, 1996) Örnek Adı SO 18 Boşalım Yük. (m) Beslenme Yük. (m) Fark (m) Kaymaz Kaynağı Ilıcabaşı Kaynağı Eminekin Kaynağı Başkurt Kaynağı Sadıroğlu Kaynağı Pınarbaşı Kaynağı

17 Çizelge 6 (devam ediyor) Örnek Adı Nimet Kaynağı Havuzbaşı Kaynağı Kırkgız Gölü Kaynağı Hamampınarı Kaynağı Karaburgu Kaynağı Kozyaka Kaynağı Akpınar Kaynağı ÖO Boşalım Yük. (m) Beslenme Yük. (m) Fark (m) Trityum - Elektriksel İletkenlik İlişkisi Suların izotopik değerlendirilmesinde kullanılan trityum ( 3 H) izotopu, duraysız bir izotop olmasından dolayı yeraltısuyunun rezervuarda kalış süresi ile orantılı olarak radyoaktif bozunmaya uğramaktadır. Dolayısı ile yeraltısulannın bağıl yaşlarının ortaya konmasında 3 H izotopu en önemli parametrelerden biridir. Aynı şekilde örneklere ait EC değeri de, yeraltısuyunun rezervuarda kalış süresine bağlı olarak artış göstermektedir f: \.L ' ~ ' 1U ^ a 10 3 n. > ö 6O jt A. ). C ı L 3 ' İ ' o Elektriksel İletkenlik (^ıs/cm) A Akpınar Başkurt Eminekin Göcenoluk $ Gümüşbel -f H.pınan \ Havuzbaşı y-ilıcabaşı + Kaymaz -k Karaburgu O Kırgız OPbaşı ö Sadıroğlu 3 T.mecidiye Şekil 9. İnceleme alanına ait su örneklerinin trityum/elektriksel iletkenlik ilişkisi. Kaymaz, Göcenoluk, Gümüşbel ve Akpınar kaynaklarının yüksek trityum ve düşük EC değerlerine sahip olmaları, bu kaynaklara ait suların geçiş sürelerinin kısa olduğunu, Başkurt, Sadıroğlu, Eminekin, Kırkgız Gölü, Hamampınarı, Karaburgu, Havuzbaşı ve Pınarbaşı kaynaklarının düşük trityum ve yüksek EC değerlerine sahip olmaları, bu kaynak sularının derin dolaşımlı olduklarını 223

18 göstermektedir. Ilıcabaşı kaynağının EC değeri Sakaryabaşı kaynaklarına göre düşük olmasına rağmen, düşük trityum içeriği bu kaynağında derin dolaşımlı olduğunu göstermektedir (Şekil 9). Yeraltısuyunun Geçiş Süresi Karst hidrojeolojisi çalışmalarında trityum izotopunun başlıca kullanım alanı yeraltısuyunun akiferden geçiş süresinin belirlenmesidir. Yeraltısuyunun akiferden geçiş süresi, kar yada yağmur olarak yüzeye düşen suyun bir kaynak ile akiferi terk etmesine kadar geçen süre olarak tanımlanmaktadır. Radyoaktif trityum izotopu ile hidrojeolojik sistemlerde yeraltısuyu dağılımı ve geçiş süresi hakkında bilgi edinilebilmekte, geçiş süreleri ile suların göreli yaşlan ve aynı sisteme ait olup olmadıkları belirlenebilmektedir. Eriksson (1958) tarafindan geliştirilen tam karışım varsayımına dayalı eksponansiyel model yaklaşımı kullanılarak geçiş süreleri hesaplanmıştır. Model, karst hidrojeolojisinde yaygın dolaşım rejimini ifade etmektedir. 4 o Burada; Co(t) : t anındaki sistemden çıkan trityum derişimi, (TU) Q(t-cp) : (t-q>) anında sisteme giren trityum derişimi, (TU) e" x<p : radyoaktif bozunma düzeltme faktörü X. : değeri olan trityum bozunma sabiti ı : sistemin yenilenme süresi (yıl) Hesaplamalarda trityum girdi değeri olarak inceleme alanı üzerindeki yağışlann izotopik bileşimini temsil edebilecek en yakın istasyon olan Ankara istasyonuna ait veriler kullanılmıştır. Ankara istasyonunun yılları arasındaki verileri Tezcan (1992) tarafindan Ottawa istasyonu ile Ankara istasyonu arasında yapılan korelasyon ile uzatılmıştır. Aynca Ankara yağışlanna ait ağırlıklı ortalama trityum değerlerinin eksik yıllanda yine Tezcan (l992)'a ait korelasyon bağıntılan kullanılarak tamamlanmıştır. Bu değerlerin tamamlanması ve geriye doğru uzatılması için IAEA-WMO gözlem ağı çerçevesinde en uzun gözleme sahip Ottawa istasyonu ile regresyon kurmak, kuzey yan kürede trityum değerlerinin dağılımının homojenliği nedeni ile yaygın olarak kullanılmaktadır (Gat, 1980). Güven (1996) tarafindan hesaplanan trityum çıkış değerleri, kaynaklara ait trityum değerleri ile birlikte Şekil l O'da verilmiştir. 224

19 Çizelge 7. Kaynakların trityum izotopu içeriğine göre akifer içindeki dolaşım süreleri (Güven, 1996) Örnek T T -f- -..' Geçiş Örnek T T + - Geçiş hata hata Kaymaz K ay Gümüşbel K yı! Ilıcabaşı K yıl Havuzbaşı K yıl Eminekin K. Başkurt K. Sadıroğlu K. Pınarbaşı K. Akpınar K yıl 5-7 yıl 6-10 yıl 3-4 yıl yıl Kırkgız K. H. pınarı K. Karaburgu K. Göcenoluk K yıl yıl yıl 1 yıl 1993 YILLAR 1994 ~*~ ly.l -» 2y.l 9y.l -«loy.l 3y,l 4y.l * 5y.l 6yl ÜH 15y.l -B--20y.l -«-30y.l m 7y.l SOy.l» Sy.l 5J~100y>l Şekil 10. Trityum çıkış değerlerinin yılları arasındaki değişimi (Güven, 1996) SONUÇLAR Yukarı Sakarya Havzası'nda yeralan Sakarbaşı Kaynak Grubu, Sadıroğlu, Eminekin, Başkurt, Ilıcabaşı ve Pınarbaşı kaynaklarının hidrojeolojik özellikleri, jeolojik yapı, hidrolojik veriler, arazi gözlemleri, sukimyası ve izotop değerleri ile birlikte değierlendirildiğinde, söz konusu kaynakların beslenme bölgesi havzanın güneybatısından güneyine doğru bir yay şeklinde yüzeylenen ve 225

20 dolomitik Gökçeyayla formasyonudur O-yükseklik ilişkisi kullanılarak hesaplanan yükseklik değerleri, Gökçeyayla formasyonu'na karşılık gelmektedir. Kaynakların bütün arazi dönemlerinde yapılan su kimyası analizlerinde dolomit mineraline doygun olmaları diğer bir gösterge olarak kabul edilebilir. Aynca arazi gözlemlerinde, Gökçeyayla formasyonu içinde bulunan Mallıca ve Çukurkuyu köyleri yakınında, 60km 2 'den fazla bir alan içinde dolin ve uvala bulunmaktadır. Bunun yanısıra hem bu köylerden aşağı kotlara kuzey-kuzeydoğu yönünde uzanan vadilerde ve bu vadilerin Alüvyon ve Pliyosen birimlerine ulaştığı yerlerde hemde Kurucaköy-Çatmapınar- Mahanoz köyleri arasında kalan bölgede yüzey akışı görülmemektedir. Dolayısıyla yüzeyde yeraltına süzülmenin oldukça yüksek değerlerde olması gerekmektedir. Neojen kireçtaşlanndan kaynaklara yeratısuyu katkısının olması düşünülmemektedir. Çünkü Bardakçı deresi ve Seydisuyu yıl boyunca akış halindedir ve bu derelerin K-G yönlü akışının olduğu bölgelerde (havza batısı) geçirimsiz Çöğürler karışığı Neojen kireçtaşlannın içinde yüzeylenmekte dolayısıyla geçirimsiz bariyer özellik göstermektedir. Gökçeyayla formasyonu yüzey alanı kullanılarak yapılan basit subütçesi hesaplamalarında da kaynakların toplam boşalımları ile beslenme birbirini karşılamaktadır. KAYNAKÇA Edmunds, W. M., Darling, W. G. and Kinniburg, D. G., 1988, In estimation of groundwater recharge, I. Simmers (ed.), p Esen, E., 1978, Yukarı Sakarya Havzası Hidrojeolojik Etüt Raporu, DSİ Genel Müdürlüğü, Jeoteknik Hizmetler ve Yeraltısulan Dairesi Başkanlığı, Ankara, 89 s. Eriksson, E., 1958, The Possible Use of Tritium for Estimating Groundwater Storage, Tellus, Vol. 10, p , 48. Gat, J.R., 1980, The Isotopes of Hydrogen and Oxygen In Precipitation, In Handbook of Environmental Isotope Geochemistry, P. Fritz and J.C. Fontes, (Eds.), Vol 1, p.21-48, Elsevier Sc. Publ., 23. Güven, F., 1996, Sakaryabaşı Kaynaklarının Çevresel İzotop İncelemesi, H.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü Jeoloji (Hidrojeoloji) Ana Bilim Dalı Yüksek Mühendislik Tezi, 118 s. Gonfiantini, R., (1986), Isotopes in lake studies, In P. Fritz and J.-Ch Fontes (Eds.) Handbook of Environmental Geochemistry, Vol. 2, The Terrestrial Environment, B, Elsevier Amsterdam, The Nederlands: Metin, S., Genç, Ş., Bulut, V., 1987, Afyon ve Dolayının Jeolojisi, M.T.A. Enstitüsü Jeoloji Dairesi, Rapor No: 6604, Ankara. Metin, S., Genç, Ş., Bulut, V., 1988, Bolvadin (Afyon)-Yunak (Konya) Dolayının Jeolojisi, M.T.A. Enstitüsü Jeoloji Dairesi, Rapor No: 6604, Ankara. Mumcu, N., 1971, Yukan Sakarya Havzası Jeofizik Rezistivite Etüt Raporu, DSİ, Ankara, 16 s. Özcan, A., Göncüoğlu, M.C., Turhan, N., 1989, Kütahya-Çifteler-Bayat-İhsaniye Yöresinin Temel Jeolojisi, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Jeoloji Etütleri Dairesi, Rapor No: 8974, Ankara. Payne, B. and Dinçer, T., 1965, Isotope Survey of Karst Region of Southern Turkey, Proc. of Sixth Int. Conference of Radiocarbon annd Tritium Dating, IAEA, Publ Sharma, M. L., Hughes, M. W., 1988, Groundwater recharge estimation using Chloride, 5 H and 5 O profiles in the deep coastal sands of Western Australia, Journal of Hydrology, 1985,

21 Tezcan, L., 1992, Karst Akifer Sistemlerinin Trityum İzotopu Yardımıyla Matematiksel Modellemesi, Doktora Tezi, H.Ü. Fen Bilimleri Enstitüsü, Beytepe, Ankara, 121 s. Umut, M., Acarlar, M., Gedik, Ş., Güner, E., Saçlı, L., Şen, A. M., (1991), Çifteler-Holanta (Eskişehir ili) - Çeltik (Konya ili) ve Dolayının Jeolojisi, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, Jeoloji Etütleri Dairesi, Rapor No: 9204, Ankara. Uman, Ö. ve Yergök, A.F., 1979, Emirdağ (Afyon) Dolayının Jeolojisi, M.T.A. Enstitüsü Jeoloji Dairesi, Rapor No: 6604, Ankara. Yurtsever, Y., 1978, Tabii İzotopların Hidrolojide Kullanılması Esasları ve Antalya Civarı Karstik Bölgede Yerüstü-Yeraltısuyu İlişkilerinin Tabii İzotoplarla Araştırılması Sonuçları: EİE Bülteni, c ,

22

O genellikle kayaç rezervuarlannda daha yüksek miktarda bulunmaktadır (Clark and Fritz, 1997). 8

O genellikle kayaç rezervuarlannda daha yüksek miktarda bulunmaktadır (Clark and Fritz, 1997). 8 TR0300077 JEOTERMAL SİSTEMLERDE YAPILAN İZOTOP HİDROLOJİSİ ÇALIŞMALARI:AFYON ÖMER-GECEK JEOTERMAL SİSTEMİ ISOTOPE HYDROLOGY STUDIES IN GEOTHERMAL SYSTEMS: AFYON-ÖMER-GECEK GEOTHERMAL SYSTEM Berrin AKAN

Detaylı

KONYA ĐLĐ JEOTERMAL ENERJĐ POTANSĐYELĐ

KONYA ĐLĐ JEOTERMAL ENERJĐ POTANSĐYELĐ Konya İl Koordinasyon Kurulu 26-27 Kasım 2011 KONYA ĐLĐ JEOTERMAL ENERJĐ POTANSĐYELĐ Yrd.Doç.Dr.Güler GÖÇMEZ. Selçuk Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi. gulergocmez@selcuk.edu.tr 1.GĐRĐŞ Jeotermal

Detaylı

Doç. Dr. Ahmet APAYDIN DSİ 5. Bölge Müdürlüğü Jeotek. Hiz. ve Yeraltısuları Şube Müdürü

Doç. Dr. Ahmet APAYDIN DSİ 5. Bölge Müdürlüğü Jeotek. Hiz. ve Yeraltısuları Şube Müdürü Doç. Dr. Ahmet APAYDIN DSİ 5. Bölge Müdürlüğü Jeotek. Hiz. ve Yeraltısuları Şube Müdürü 1 Sunum İçeriği 1- DSİ Planlama Kademesi Hidrojeolojik Havza Etütleri 1970-1985 Dönemi ve sonraki dönem Yeşil Raporlar

Detaylı

EK-3 NEWMONT-OVACIK ALTIN MADENİ PROJESİ KEMİCE (DÖNEK) DERESİ ÇEVİRME KANALI İÇİN TAŞKIN PİKİ HESAPLAMALARI

EK-3 NEWMONT-OVACIK ALTIN MADENİ PROJESİ KEMİCE (DÖNEK) DERESİ ÇEVİRME KANALI İÇİN TAŞKIN PİKİ HESAPLAMALARI EK-3 NEWMONT-OVACIK ALTIN MADENİ PROJESİ KEMİCE (DÖNEK) DERESİ ÇEVİRME KANALI İÇİN TAŞKIN PİKİ HESAPLAMALARI Hydrau-Tech Inc. 33 W. Drake Road, Suite 40 Fort Collins, CO, 80526 tarafından hazırlanmıştır

Detaylı

REZERV DEĞĠġĠMĠNDEN FAYDALANILARAK YERALTISUYU REZERVĠNĠN BELĠRLENMESĠ

REZERV DEĞĠġĠMĠNDEN FAYDALANILARAK YERALTISUYU REZERVĠNĠN BELĠRLENMESĠ REZERV DEĞĠġĠMĠNDEN FAYDALANILARAK YERALTISUYU REZERVĠNĠN BELĠRLENMESĠ Hasan KIRMIZITAġ Etüt ve Değerlendirme ġube Müdürü 0CAK/2000 A N K A R A REZERV DEĞĠġĠMĠNDEN FAYDALANILARAK YERALTISUYU REZERVĠNĠN

Detaylı

Patara-Kekova Tatlı Su Boşalımlarının ve Denizaltı Mağaralarının Araştırılması

Patara-Kekova Tatlı Su Boşalımlarının ve Denizaltı Mağaralarının Araştırılması Patara-Kekova Tatlı Su Boşalımlarının ve Denizaltı Mağaralarının Araştırılması Mehmet Öztan (1), Yalın Baştanlar (2), Güzden Varinlioğlu (3), Serdar Hamarat (3,4), Haldun Ülkenli (2,5), Nur Özyurt (1,6)

Detaylı

Hasan KırmızıtaĢ*, Yalçın Orkun*, Mesut sayın* hasankirmizitas@yahoo.com;mesutsayin@yahoo.com

Hasan KırmızıtaĢ*, Yalçın Orkun*, Mesut sayın* hasankirmizitas@yahoo.com;mesutsayin@yahoo.com VAN-KOÇKÖPRÜ BARAJI KAÇAK SULARININ KÖKENĠNĠN ÇEVRESEL ĠZOTOPLARLA BELĠRLENMESĠ THE INVESTIGATION OF THE ORIGIN OF LEAKAGE WATER IN KOÇKÖPRÜ DAM USING ENVIRONMENTAL ISOTOPES Hasan KırmızıtaĢ*, Yalçın Orkun*,

Detaylı

KENTİMİZ VE ÇEVRESİNİN YERALTISUYU KAYNAKLARI, YERALTISUYUNU KİRLETİCİ ETKENLER VE SU KITLIĞI RİSKİ

KENTİMİZ VE ÇEVRESİNİN YERALTISUYU KAYNAKLARI, YERALTISUYUNU KİRLETİCİ ETKENLER VE SU KITLIĞI RİSKİ 323 KENTİMİZ VE ÇEVRESİNİN YERALTISUYU KAYNAKLARI, YERALTISUYUNU KİRLETİCİ ETKENLER VE SU KITLIĞI RİSKİ Ertan KAZANASMAZ Jeoloji Mühendisi ertankzn@yahoo.com 1. GİRİŞ Bu çalışmada İzmir ve çevresinde yayılım

Detaylı

Hatay- Erzin (Yeşilkent) Ovası ve Burnaz Kaynağının Hidrojeolojiik Özellikleri

Hatay- Erzin (Yeşilkent) Ovası ve Burnaz Kaynağının Hidrojeolojiik Özellikleri Jeoloji Mühendisliği 25 (2) 2001 21 Araştırma Makalesi/Research Article Hatay- Erzin (Yeşilkent) Ovası ve Burnaz Kaynağının Hidrojeolojiik Özellikleri Hydrogeologie Characteristics Of Hatay-Erzin (Yeşilkent)

Detaylı

SİVAS İLİNİN JEOTERMAL. Fikret KAÇAROĞLU, Tülay EKEMEN Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, 58140 SİVAS

SİVAS İLİNİN JEOTERMAL. Fikret KAÇAROĞLU, Tülay EKEMEN Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, 58140 SİVAS SİVAS İLİNİN JEOTERMAL SULARI Fikret KAÇAROĞLU, Tülay EKEMEN Cumhuriyet Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, 58140 SİVAS JEOTERMAL ENERJİ Jeotermal Enerji, yerkabuğunun çeşitli

Detaylı

III. HİDROLOJİDE İZOTOP TEKNİKLERİ SEMPOZYUMU

III. HİDROLOJİDE İZOTOP TEKNİKLERİ SEMPOZYUMU T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Teknik Araştırma ve Kalite Kontrol Dairesi Başkanlığı III. HİDROLOJİDE İZOTOP TEKNİKLERİ SEMPOZYUMU 13-17 EKİM 2008 İSTANBUL III. HİDROLOJİDE

Detaylı

KONYA KENTSEL YERALTI SUYU KĐRLĐLĐK DURUMU VE KĐRLENEBĐLĐRLĐK POTANSĐYELĐ

KONYA KENTSEL YERALTI SUYU KĐRLĐLĐK DURUMU VE KĐRLENEBĐLĐRLĐK POTANSĐYELĐ Konya İl Koordinasyon Kurulu 26-27 Kasım 2011 KONYA KENTSEL YERALTI SUYU KĐRLĐLĐK DURUMU VE KĐRLENEBĐLĐRLĐK POTANSĐYELĐ M. Tahir NALBANTÇILAR Batman Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü BATMAN ÖZET:

Detaylı

Eşref Atabey Türkiye de illere göre su kaynakları-potansiyeli ve su kalitesi eserinden alınmıştır.

Eşref Atabey Türkiye de illere göre su kaynakları-potansiyeli ve su kalitesi eserinden alınmıştır. Eşref Atabey. 2015. Türkiye de illere göre su kaynakları-potansiyeli ve su kalitesi eserinden alınmıştır. TUNCELİ İLİ SU KAYNAKLARI-POTANSİYELİ VE KALİTESİ DR. EŞREF ATABEY Jeoloji Yüksek Mühendisi Tıbbi

Detaylı

Temel Kayaçları ESKİŞEHİR-ALPU KÖMÜR HAVZASININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ GİRİŞ ÇALIŞMA ALANININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ

Temel Kayaçları ESKİŞEHİR-ALPU KÖMÜR HAVZASININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ GİRİŞ ÇALIŞMA ALANININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ ESKİŞEHİR-ALPU KÖMÜR HAVZASININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ İlker ŞENGÜLER* GİRİŞ Çalışma alanı Eskişehir grabeni içinde Eskişehir ilinin doğusunda, Sevinç ve Çavlum mahallesi ile Ağapınar köyünün kuzeyinde

Detaylı

10-11 Şubat 2014 DSİ ETLİK EĞİTİM TESİSLERİ ANKARA

10-11 Şubat 2014 DSİ ETLİK EĞİTİM TESİSLERİ ANKARA 10-11 Şubat 2014 DSİ ETLİK EĞİTİM TESİSLERİ ANKARA ÇALIŞMA GRUBU Adı Soyadı Görevi Çalıştığı Kurum Dr. Ozan DENİZ Başkan Çanakkale Onsekiz Mart Üni. Jeoloji Mühendisliği Bölümü Birol ÖZER Başkan Yardımcısı

Detaylı

PAMUKKALE YÖRESİ (DENİZLİ) TERMAL KAYNAKLARININ HİDROKİMYASAL VE İZOTOPİK İNCELENMESİ

PAMUKKALE YÖRESİ (DENİZLİ) TERMAL KAYNAKLARININ HİDROKİMYASAL VE İZOTOPİK İNCELENMESİ Niğde Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, Cilt 3 Sayı 1, (1999), 35-47 PAMUKKALE YÖRESİ (DENİZLİ) TERMAL KAYNAKLARININ HİDROKİMYASAL VE İZOTOPİK İNCELENMESİ İsmail Noyan GÜNER*, Hatim ELHATİP**

Detaylı

Eşref Atabey Türkiye de illere göre su kaynakları-potansiyeli ve su kalitesi eserinden alınmıştır.

Eşref Atabey Türkiye de illere göre su kaynakları-potansiyeli ve su kalitesi eserinden alınmıştır. Eşref Atabey. 2015. Türkiye de illere göre su kaynakları-potansiyeli ve su kalitesi eserinden alınmıştır. KARABÜK İLİ SU KAYNAKLARI-POTANSİYELİ VE KALİTESİ DR. EŞREF ATABEY Jeoloji Yüksek Mühendisi Tıbbi

Detaylı

TEBLİĞ. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden: İÇME SUYU TEMİN EDİLEN AKİFER VE KAYNAKLARIN KORUMA ALANLARININ BELİRLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ

TEBLİĞ. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden: İÇME SUYU TEMİN EDİLEN AKİFER VE KAYNAKLARIN KORUMA ALANLARININ BELİRLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ 10 Ekim 2012 ÇARŞAMBA Resmî Gazete Sayı : 28437 Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünden: TEBLİĞ İÇME SUYU TEMİN EDİLEN AKİFER VE KAYNAKLARIN KORUMA ALANLARININ BELİRLENMESİ HAKKINDA TEBLİĞ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç,

Detaylı

HİDROJEOLOJİ. Su Kimyasının Önemi

HİDROJEOLOJİ. Su Kimyasının Önemi HİDROJEOLOJİ 9.Hafta Su Kimyası Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr Su Kimyasının Önemi Yüzey ve yeraltısuları farklı oranlarda çözünmüş ve askıda maddeler içerirler. Suyun kimyasal bileşimi

Detaylı

Ders Kitabı. Doç. Dr. İrfan Yolcubal Kocaeli Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü htpp:/jeoloji.kocaeli.edu.tr/

Ders Kitabı. Doç. Dr. İrfan Yolcubal Kocaeli Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü htpp:/jeoloji.kocaeli.edu.tr/ HİDROLOJİ Doç. Dr. İrfan Yolcubal Kocaeli Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü htpp:/jeoloji.kocaeli.edu.tr/ Ders Kitabı Hidroloji Mehmetçik Bayazıt Birsen Yayınevi 224 sayfa, 3. Baskı, 2004 Yardımcı

Detaylı

Karasu Nehri Vadisinin Morfotektonik Gelişiminde Tiltlenme Etkisi

Karasu Nehri Vadisinin Morfotektonik Gelişiminde Tiltlenme Etkisi Karasu Nehri Vadisinin Morfotektonik Gelişiminde Tiltlenme Etkisi Tilting effect on the morpho-tectonic evolution of Karasu River valley Nurcan AVŞİN 1 1 Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Coğrafya Bölümü Öz: Karasu

Detaylı

DENİZLİ BELEDİYESİ MÜCAVİR ALANININ HİDROJEOLOJİK VE HİDROKİMYASAL İNCELEMESİ

DENİZLİ BELEDİYESİ MÜCAVİR ALANININ HİDROJEOLOJİK VE HİDROKİMYASAL İNCELEMESİ PAMUKKALE ÜNİ VERSİ TESİ MÜHENDİ SLİ K FAKÜLTESİ PAMUKKALE UNIVERSITY ENGINEERING COLLEGE MÜHENDİ SLİ K BİL İ MLERİ DERGİ S İ JOURNAL OF ENGINEERING SCIENCES YIL CİLT SAYI SAYFA : 5 : 11 : 1 : 53-62 DENİZLİ

Detaylı

BELEK, PATARA VE KEKOVA ÖZEL ÇEVRE KORUMA BÖLGELERİNDE SU KİRLİLİĞİ İZLEME PROJESİ KESİN RAPOR

BELEK, PATARA VE KEKOVA ÖZEL ÇEVRE KORUMA BÖLGELERİNDE SU KİRLİLİĞİ İZLEME PROJESİ KESİN RAPOR ÇEVRE ve ORMAN BAKANLIĞI ÖZEL ÇEVRE KORUMA KURUMU BAŞKANLIĞI SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ JEOTERMAL ENERJİ, YERALTISUYU ve MİNERAL KAYNAKLARI ARAŞTIRMA ve UYGULAMA MERKEZİ BELEK, PATARA VE KEKOVA ÖZEL

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1 AMAÇ... - 2-2 KAPSAM... - 2-3 ÖNCEKİ ÇALIŞMALARIN TOPLANMASI... - 2-4 HİDROJEOLOJİK HARİTALAR... - 2 -

İÇİNDEKİLER 1 AMAÇ... - 2-2 KAPSAM... - 2-3 ÖNCEKİ ÇALIŞMALARIN TOPLANMASI... - 2-4 HİDROJEOLOJİK HARİTALAR... - 2 - İÇİNDEKİLER 1 AMAÇ... - 2-2 KAPSAM... - 2-3 ÖNCEKİ ÇALIŞMALARIN TOPLANMASI... - 2-4 HİDROJEOLOJİK HARİTALAR... - 2-5 BİLGİLERİN TOPLANMASI VE DEĞERLENDİRİLMESİ... - 3-6 JEOLOJİ... - 4-7 HİDROLOJİ... -

Detaylı

BEŞPARMAK DAĞLARI (KKTC) KARST AKİFERLERİNİN HİDROJEOLOJİSİ HYDROGEOLOGY OF THE BEŞPARMAK (PENTADACTILOS) MOUNTAINS (TRNC) KARSTIC AQUIFER

BEŞPARMAK DAĞLARI (KKTC) KARST AKİFERLERİNİN HİDROJEOLOJİSİ HYDROGEOLOGY OF THE BEŞPARMAK (PENTADACTILOS) MOUNTAINS (TRNC) KARSTIC AQUIFER TR0300087 BEŞPARMAK DAĞLARI (KKTC) KARST AKİFERLERİNİN HİDROJEOLOJİSİ HYDROGEOLOGY OF THE BEŞPARMAK (PENTADACTILOS) MOUNTAINS (TRNC) KARSTIC AQUIFER Barbaros ERDURAN, Osman GÖKMENOĞLU, Erkan KESKİN Maden

Detaylı

Yoğun Kirletilmiş Sığ Akifer Sistemlerde Hidrojeolojik Çalışmalar

Yoğun Kirletilmiş Sığ Akifer Sistemlerde Hidrojeolojik Çalışmalar Yoğun Kirletilmiş Sığ Akifer Sistemlerde Hidrojeolojik Çalışmalar Hydrogeological studies on heavy polluted shallow aquifer systems Mehmet Çelik Ankara Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği

Detaylı

İSTANBUL DERELERİNİN TAŞKIN DEBİLERİNİN TAHMİNİ ESTIMATION OF FLOOD DISCHARGE IN ISTANBUL RIVERS

İSTANBUL DERELERİNİN TAŞKIN DEBİLERİNİN TAHMİNİ ESTIMATION OF FLOOD DISCHARGE IN ISTANBUL RIVERS SAÜ. Fen Bilimleri Dergisi, 16. Cilt, 2. Sayı, s. 130-135, 2012 29.05.2012 İlk Gönderim 14.06.2012 Kabul Edildi İstanbul Derelerinin Taşkın Debilerinin Tahmini O. SÖNMEZ İSTANBUL DERELERİNİN TAŞKIN DEBİLERİNİN

Detaylı

K A R A D E N Ý Z. Bafra. Boyabat. Çarþamba. Vezirköprü. Kavak. Osmancýk Merzifon Gümüþhacýköy. Ladik. Suluova. Çalýþma alaný

K A R A D E N Ý Z. Bafra. Boyabat. Çarþamba. Vezirköprü. Kavak. Osmancýk Merzifon Gümüþhacýköy. Ladik. Suluova. Çalýþma alaný TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odası Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemleri Kongresi 30 Ekim 02 Kasım 2007, KTÜ, Trabzon GÜMÜŞHACIKÖY AKİFERİ NDE YERALTISUYU KİRLİLİĞİNİN MODELLENMESİ A. Fırat Ersoy 1,

Detaylı

Fethiye Özel Çevre Koruma Alanı Kara Sularının Kalite Değeriendîrimi*

Fethiye Özel Çevre Koruma Alanı Kara Sularının Kalite Değeriendîrimi* Jeoloji" MükendisUği 25 (!) 2001 -- Araştırma Notu / Research Note Fethiye Özel Çevre Koruma Alanı Kara Sularının Kalite Değeriendîrimi* Quality Evaluation of Fethiye Special Environmental Protection Area

Detaylı

Yeraltısuları. nedenleri ile tercih edilmektedir.

Yeraltısuları. nedenleri ile tercih edilmektedir. DERS 2 Yeraltısuları Türkiye'de yeraltısularından yararlanma 1950den sonra hızla artmış, geniş ovaların sulanmasında, yerleşim merkezlerinin su gereksinimlerinin karşılanmasında kullanılmıştır. Yeraltısuları,

Detaylı

Bilindiği gibi lateritleşme, ılıman ve yağışlı

Bilindiği gibi lateritleşme, ılıman ve yağışlı Nikel Lateritlerin Aranmasında Jeofizik Yöntemler - Gördes Ferda ÖNER Meta Nikel Kobalt A.Ş. Jeoloji Y. Mühendisi ferda.oner@metanikel.com.tr Tuğrul TOKGÖZ Zeta Proje Mühendislik Jeofizik Y. Mühendisi

Detaylı

JEOTERMAL KAYNAKLAR İÇİN ARAMA/REVİZE ARAMA PROJE FORMATI İLÇE (İL) ARAMA/REVİZE ARAMA PROJESİ

JEOTERMAL KAYNAKLAR İÇİN ARAMA/REVİZE ARAMA PROJE FORMATI İLÇE (İL) ARAMA/REVİZE ARAMA PROJESİ JEOTERMAL KAYNAKLAR İÇİN ARAMA/REVİZE ARAMA PROJE FORMATI İLÇE (İL) ARAMA/REVİZE ARAMA PROJESİ HAZIRLAYAN/TEKNİK SORUMLU (1) (Jeoloji Mühendisi) : Adı Soyadı : Oda Sicil No (*) : AY-YIL Talep/Ruhsat Sahibinin:

Detaylı

TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR

TOPOÐRAFYA ve KAYAÇLAR Magmatik (Püskürük) Kayaçlar Ýç püskürük Yer kabuðunu oluþturan kayaçlarýn tümünün kökeni magmatikdir. Magma kökenli kayaçlar dýþ kuvvetlerinin etkisiyle parçalara ayrýlýp, yeryüzünün çukur yerlerinde

Detaylı

Cilt. 42, Sayı 1,97-103, Şubat 1999 Vol. 42, Number I, , February 1999

Cilt. 42, Sayı 1,97-103, Şubat 1999 Vol. 42, Number I, , February 1999 Türkiye Jeoloji Bülteni Jeological Bulletin of Turkey Cilt. 42, Sayı 1,97-103, Şubat 1999 Vol. 42, Number I, 97-103, February 1999 Aladağ (Yahyalı-Kayseri) akiferinde fiziksel, kimyasal ve izotopik parametreler

Detaylı

MEVZİİ İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU

MEVZİİ İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU SINIRLI SORUMLU KARAKÖY TARIMSAL KALKINMA KOOP. MEVZİİ İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU ÇANAKKALE İLİ BAYRAMİÇ İLÇESİ KARAKÖY KÖYÜ Pafta No : 1-4 Ada No: 120 Parsel No: 61 DANIŞMANLIK ÇEVRE

Detaylı

Afyon mer-gecek jeotermal sisteminde reenjeksiyon uygulamalarýnýn rezervuar sýcaklýûý Ÿzerine etkilerinin modellenmesi

Afyon mer-gecek jeotermal sisteminde reenjeksiyon uygulamalarýnýn rezervuar sýcaklýûý Ÿzerine etkilerinin modellenmesi Yerbilimleri, 28 (2003), 81-97 Hacettepe niversitesi Yerbilimleri Uygulama ve AraßtÝrma Merkezi BŸlteni Bulletin of Earth Sciences Application and Research Centre of Hacettepe University Afyon mer-gecek

Detaylı

JEOLOJĠ TOPOĞRAFYA VE KAYAÇLAR

JEOLOJĠ TOPOĞRAFYA VE KAYAÇLAR JEOLOJĠ TOPOĞRAFYA VE KAYAÇLAR Bir nehir kenarında gezerken çakılların renk ve biçim bakımından birbirlerinden farklı olduğunu görürüz. Bu durum bize, kayaçların farklı ortamlarda oluştuğunu gösterir.

Detaylı

Kuyu Rasatlarından ve Yağışlardan Faydalanılarak Erzurum Ovası Yeraltısuyu Bilançosunun Hesaplanması

Kuyu Rasatlarından ve Yağışlardan Faydalanılarak Erzurum Ovası Yeraltısuyu Bilançosunun Hesaplanması Atatürk Üniv. Ziraat Fak. Derg. 39 (1), 93-100, 2008 ISSN : 1300-9036 Kuyu Rasatlarından ve Yağışlardan Faydalanılarak Erzurum Ovası Yeraltısuyu Bilançosunun Hesaplanması Reşat ACAR Atatürk Üniversitesi

Detaylı

MİLAS (MUĞLA) HAVZASININ TUZLU KARST KAYNAKLARININ HİDROJEOLOJİK DOLAŞIM MODELİNE BİR YAKLAŞIM

MİLAS (MUĞLA) HAVZASININ TUZLU KARST KAYNAKLARININ HİDROJEOLOJİK DOLAŞIM MODELİNE BİR YAKLAŞIM İstanbul Üniv. Müh. Fak. Yerbilimleri Dergisi, C. 18, S. 1, SS. 1-22, Y. 2005 1 MİLAS (MUĞLA) HAVZASININ TUZLU KARST KAYNAKLARININ HİDROJEOLOJİK DOLAŞIM MODELİNE BİR YAKLAŞIM AN APPROACH TO THE HYDROGEOLOGICAL

Detaylı

AKSARAY YÖRESĠNĠN JEOLOJĠK ĠNCELEMESĠ

AKSARAY YÖRESĠNĠN JEOLOJĠK ĠNCELEMESĠ T.C. AKSARAY ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ JEOLOJĠ MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ AKSARAY YÖRESĠNĠN JEOLOJĠK ĠNCELEMESĠ HARĠTA ALIMI DERSĠ RAPORU 3. GRUP AKSARAY 2015 T.C. AKSARAY ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ

Detaylı

YERALTISUYUNDA RADYOKARBON YAŞ TAYİNİ

YERALTISUYUNDA RADYOKARBON YAŞ TAYİNİ YERALTISUYUNDA RADYOKARBON YAŞ TAYİNİ Serdar Bayarı Nur Özyurt Hacettepe Üniversitesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Hidrojeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı, Beytepe 06532 Ankara 5/3/2013 1 Amaç ve Kapsam

Detaylı

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri

Doğal Su Ekosistemleri. Yapay Su Ekosistemleri Okyanuslar ve denizler dışında kalan ve karaların üzerinde hem yüzeyde hem de yüzey altında bulunan su kaynaklarıdır. Doğal Su Ekosistemleri Akarsular Göller Yer altı su kaynakları Bataklıklar Buzullar

Detaylı

Gölbaşı atık sahası yeraltısularının hidrojeokimyası: tik bulgular

Gölbaşı atık sahası yeraltısularının hidrojeokimyası: tik bulgular 47 Füsun CANPOLAT, M. Zeki ÇAMUR ve Hasan YAZICIGÎL Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Ankara Gölbaşı atık sahası yeraltısularının hidrojeokimyası: tik bulgular Mogan ve Eytnir

Detaylı

NEVŞEHİR MİNERALLİ SULARININ SU KİMYASI VE İZOTOP VERİLERİYLE KÖKEN DEĞERLENDİRMESİ, ORTA ANADOLU, TÜRKİYE*

NEVŞEHİR MİNERALLİ SULARININ SU KİMYASI VE İZOTOP VERİLERİYLE KÖKEN DEĞERLENDİRMESİ, ORTA ANADOLU, TÜRKİYE* 6P//1 TR0500013 NEVŞEHİR MİNERALLİ SULARININ SU KİMYASI VE İZOTOP VERİLERİYLE KÖKEN DEĞERLENDİRMESİ, ORTA ANADOLU, TÜRKİYE* EVALUATION OF NEVŞEHİR MİNERAL WATERS BY USING HYDROCHEMİCAL AND İSOTOPİC DATA,

Detaylı

Karstik alanlarda baraj yeri hidrojeolojisi çalışmalarında morfolojik indikatörlerin pratik yararları

Karstik alanlarda baraj yeri hidrojeolojisi çalışmalarında morfolojik indikatörlerin pratik yararları 57 Mehmet EKMEKÇİ Hacettepe Üniversitesi, Hidrojeoloji Mühendisliği Ana bilim Dah, 06532, Beytepe - ANKARA Karstik alanlarda baraj yeri hidrojeolojisi çalışmalarında morfolojik indikatörlerin pratik yararları

Detaylı

2015 YILI SU SONDAJLARI

2015 YILI SU SONDAJLARI T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Jeoteknik Hizmetler ve Yeraltısuları Dairesi Başkanlığı 2015 YILI SU SONDAJLARI BİRİM FİYAT CETVELİ FORMASYON POZ NO: FORMASYONUN YAPISI 10

Detaylı

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YERALTI SUYU KORUMA ALANLARI

T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YERALTI SUYU KORUMA ALANLARI T.C. ORMAN VE SU İŞLERİ BAKANLIĞI SU YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YERALTI SUYU KORUMA ALANLARI SU KALİTESİ YÖNETİMİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI YERALTI SULARI KALİTE ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ Haziran 2014 Sunu İçeriği Koruma

Detaylı

İNM 106 İnşaat Mühendisleri için Jeoloji

İNM 106 İnşaat Mühendisleri için Jeoloji Hafta_1 İNM 106 İnşaat Mühendisleri için Jeoloji Giriş: Jeolojinin tanımı ve alt disipleri Yrd.Doç.Dr. İnan KESKİN inankeskin@karabuk.edu.tr, inankeskin@gmail.com Dersin Amacı Yer bilimlerinin temel kavramlarını

Detaylı

YALOVA TERMAL KAYNAKLARININ HİDROJEOKİMYASAL DEĞERLENDİRİLMESİ * Hydrogeochemical Assesments of Yalova Termal Hotwater Springs

YALOVA TERMAL KAYNAKLARININ HİDROJEOKİMYASAL DEĞERLENDİRİLMESİ * Hydrogeochemical Assesments of Yalova Termal Hotwater Springs YALOVA TERMAL KAYNAKLARININ HİDROJEOKİMYASAL DEĞERLENDİRİLMESİ * Hydrogeochemical Assesments of Yalova Termal Hotwater Springs Halil Beyhan IŞIK Jeoloji Mühendisliği Anabilim Dalı Şaziye BOZDAĞ Jeoloji

Detaylı

DOĞAL MİNERALLİ SULAR İÇİN ARAMA FAALİYET RAPOR FORMATI İLÇE (İL)... NUMARALI RUHSATA İLİŞKİN... DÖNEM (*) ARAMA FAALİYET RAPORU

DOĞAL MİNERALLİ SULAR İÇİN ARAMA FAALİYET RAPOR FORMATI İLÇE (İL)... NUMARALI RUHSATA İLİŞKİN... DÖNEM (*) ARAMA FAALİYET RAPORU DOĞAL MİNERALLİ SULAR İÇİN ARAMA FAALİYET RAPOR FORMATI İLÇE (İL)... NUMARALI RUHSATA İLİŞKİN... DÖNEM (*) ARAMA FAALİYET RAPORU TEKNİK SORUMLUNUN (Jeoloji Mühendisi) Adı Soyadı : Oda Sicil No (**) : AY-YIL

Detaylı

AFYONKARAHİSAR DİNAR DOMBAYOVA LİNYİT SAHASI

AFYONKARAHİSAR DİNAR DOMBAYOVA LİNYİT SAHASI AFYONKARAHİSAR DİNAR DOMBAYOVA LİNYİT SAHASI Yılmaz BULUT* ve Ediz KIRMAN** 1. GİRİŞ MTA Genel Müdürlüğü tarafından ülkemizde kömür arama çalışmalarına 1938 yılında başlanılmış ve günümüzde de bu çalışmalar

Detaylı

TÜRK MÜHENDİS VE MİMAR ODALARI BİRLİĞİ JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI

TÜRK MÜHENDİS VE MİMAR ODALARI BİRLİĞİ JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI TÜRK MÜHENDİS VE MİMAR ODALARI BİRLİĞİ JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI YERALTISUYU ARAMA (HİDROJEOFİZİK) ETÜT RAPOR FORMATI Ocak - 2016 Yönetim Kurulu nun 26/01/2016 tarih ve 100 sayılı kararı ile kabul edilmiştir.

Detaylı

HİDROJEOLOJİ. Yeraltında suyun bulunuşu Akifer özellikleri_gözenekli ortam. 4.Hafta. Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT

HİDROJEOLOJİ. Yeraltında suyun bulunuşu Akifer özellikleri_gözenekli ortam. 4.Hafta. Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT HİDROJEOLOJİ 4.Hafta Yeraltında suyun bulunuşu Akifer özellikleri_gözenekli ortam Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr Hidrolojik Çevrim Bileşenleri Buharlaşma-terleme Yağış Yüzeysel akış Yeraltına

Detaylı

... NO'LU RUHSATA İLİŞKİN (... DÖNEM) ARAMA FAALİYET RAPORU

... NO'LU RUHSATA İLİŞKİN (... DÖNEM) ARAMA FAALİYET RAPORU ARAMA FAALİYET RAPOR FORMATI İLÇE... (İL)... NO'LU RUHSATA İLİŞKİN (... DÖNEM) ARAMA FAALİYET RAPORU HAZIRLAYAN TEKNİK SORUMLU Adı Soyadı JEOLOJİ MÜHENDİSİ Oda Sicil No AY-YIL 1 İLETİŞİM İLE İLGİLİ BİLGİLER

Detaylı

KİŞİSEL BİLGİLER EĞİTİM BİLGİLERİ

KİŞİSEL BİLGİLER EĞİTİM BİLGİLERİ KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı Dr. Nil KORKMAZ Ünvan Ziraat Yüksek Mühendisi Telefon (232) 832 10 02 E-mail nil.korkmaz@gthb.gov.tr Doğum Tarihi - Yeri 1962-İzmir Doktora Üniversite Adı EĞİTİM BİLGİLERİ Ege

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ ÇUBUK OVASI KUZEYDOĞUSUNUN (ANKARA) HİDROJEOLOJİ İNCELEMESİ.

ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ ÇUBUK OVASI KUZEYDOĞUSUNUN (ANKARA) HİDROJEOLOJİ İNCELEMESİ. ANKARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ ÇUBUK OVASI KUZEYDOĞUSUNUN (ANKARA) HİDROJEOLOJİ İNCELEMESİ Mehmet Ali YASTI JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI ANKARA 2008 Her Hakkı Saklıdır

Detaylı

JEOTERMAL KAYNAKLAR İÇİN ARAMA FAALİYET RAPOR FORMATI İLÇE (İL)... NUMARALI RUHSATA İLİŞKİN... DÖNEM(*) ARAMA FAALİYET RAPORU

JEOTERMAL KAYNAKLAR İÇİN ARAMA FAALİYET RAPOR FORMATI İLÇE (İL)... NUMARALI RUHSATA İLİŞKİN... DÖNEM(*) ARAMA FAALİYET RAPORU JEOTERMAL KAYNAKLAR İÇİN ARAMA FAALİYET RAPOR FORMATI İLÇE (İL)... NUMARALI RUHSATA İLİŞKİN... DÖNEM(*) ARAMA FAALİYET RAPORU TEKNİK SORUMLUNUN (Jeoloji Mühendisi) Adı Soyadı : Oda Sicil No (**) : AY-YIL

Detaylı

TARIMSAL YAPILAR VE SULAMA

TARIMSAL YAPILAR VE SULAMA TARIMSAL YAPILAR VE SULAMA 5. YARIYIL KOD DERSLER İş Yükü AKTS K (saat) 0624501 Hidroloji 150 5 3 0624503 Sulama 150 5 3 0624508 Mesleki uygulama 90 3 2 0624509 Sulama Suyu Kalitesi 90 3 3 Seçmeli Ders

Detaylı

Aşağı Değirmendere (Trabzon) Havzasındaki Suların Kalitesi Water Quality of Lower Değirmendere (Trabzon) Basin

Aşağı Değirmendere (Trabzon) Havzasındaki Suların Kalitesi Water Quality of Lower Değirmendere (Trabzon) Basin Jeoloji Mühendisliği Dergisi 29 (1) 2005 21 Araştırma Makalesi/Research Artic/e \ Aşağı Değirmendere (Trabzon) Havzasındaki Suların Kalitesi Water Quality of Lower Değirmendere (Trabzon) Basin Fatma GÜLTEKİN,

Detaylı

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Müh.Mim.Fak.Dergisi C.XX, S.2, 2007 Eng&Arch.Fac. Eskişehir Osmangazi University, Vol..

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Müh.Mim.Fak.Dergisi C.XX, S.2, 2007 Eng&Arch.Fac. Eskişehir Osmangazi University, Vol.. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Müh.Mim.Fak.Dergisi C.XX, S.2, 2007 Eng&Arch.Fac. Eskişehir Osmangazi University, Vol..XX, No:2, 2007 Makalenin Geliş Tarihi : 22.12.2006 Makalenin Kabul Tarihi : 31.01.2007

Detaylı

Prof. Dr. Ahmet GÜZEL

Prof. Dr. Ahmet GÜZEL Prof. Dr. Ahmet GÜZEL ÖĞRENİM DURUMU Derece Üniversite Bölüm / Program Yıllar Lisans Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü 9-9 Y. Lisans Ankara Üniversitesi Ankara Üniversitesi

Detaylı

Türkiye Jeoloji Bülteni, C. 39, Sayı 1,69-74, Şubat 1996 Geological Bulletin of Turkey, V. 39, No.l, 69-74, February Mehmet ÇELİK Nail UNSAL

Türkiye Jeoloji Bülteni, C. 39, Sayı 1,69-74, Şubat 1996 Geological Bulletin of Turkey, V. 39, No.l, 69-74, February Mehmet ÇELİK Nail UNSAL Türkiye Jeoloji Bülteni, C. 39, Sayı 1,69-74, Şubat 1996 Geological Bulletin of Turkey, V. 39, No.l, 69-74, February 1996 Girdev Gölü - Kazanpınarı kaynağı arasındaki (Antalya) allokton birimlerde yeraltı

Detaylı

BİYOLOJİK YÖNTEMLE ARITILAN KENTSEL ATIK SULARIN YENİDEN KULLANIMI İÇİN NANOFİLTRASYON (NF) YÖNTEMİNİN UYGULANMASI

BİYOLOJİK YÖNTEMLE ARITILAN KENTSEL ATIK SULARIN YENİDEN KULLANIMI İÇİN NANOFİLTRASYON (NF) YÖNTEMİNİN UYGULANMASI BİYOLOJİK YÖNTEMLE ARITILAN KENTSEL ATIK SULARIN YENİDEN KULLANIMI İÇİN NANOFİLTRASYON (NF) YÖNTEMİNİN UYGULANMASI Samuel BUNANI a, Eren YÖRÜKOĞLU a, Gökhan SERT b, Ümran YÜKSEL a, Mithat YÜKSEL c, Nalan

Detaylı

1.GİRİŞ. Şevki İSKENDEROĞLU 1, Bahadır İbrahim KÜTÜK 2, Şerife Pınar GÜVEL 3, Aynur FAYRAP 4,Mehmet İrfan ASLANKURT 5

1.GİRİŞ. Şevki İSKENDEROĞLU 1, Bahadır İbrahim KÜTÜK 2, Şerife Pınar GÜVEL 3, Aynur FAYRAP 4,Mehmet İrfan ASLANKURT 5 SULAMA PROJELERİ TABANSUYU İZLEME FAALİYETİNİN COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMİNDE İNCELENMESİ VE DEĞERLENDİRİLMESİNDE AŞAĞI SEYHAN OVASI SOL SAHİL SULAMA PROJESİ ÖRNEĞİ Şevki İSKENDEROĞLU 1, Bahadır İbrahim KÜTÜK

Detaylı

Gökpınar karst kaynaklarının (Gürün-Sivas) hidrojeoloji incelemesi

Gökpınar karst kaynaklarının (Gürün-Sivas) hidrojeoloji incelemesi Yerbilimleri, 27 (3), 181-194 Hacettepe Üniversitesi Yerbilimleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Dergisi Journal of the Earth Sciences Application and Research Centre of Hacettepe University Gökpınar karst

Detaylı

SU BÜTÇESİ ELEMANLARININ BULUNMASINDA İZOTOP YÖNTEMİ ISOTOPE METHODS IN DETERMINING THE WATER BUDGET ELEMENTS

SU BÜTÇESİ ELEMANLARININ BULUNMASINDA İZOTOP YÖNTEMİ ISOTOPE METHODS IN DETERMINING THE WATER BUDGET ELEMENTS TR0300079 SU BÜTÇESİ ELEMANLARININ BULUNMASINDA İZOTOP YÖNTEMİ ISOTOPE METHODS IN DETERMINING THE WATER BUDGET ELEMENTS Vehbi ÖZAYDIN Doktor Mühendis DSİ Teknik Araştırma ve Kalite Kontrol Dairesi Başkanlığı

Detaylı

BÖLÜM-1 HİDROLOJİNİN TANIMI VE ÖNEMİ

BÖLÜM-1 HİDROLOJİNİN TANIMI VE ÖNEMİ BÖLÜM-1 HİDROLOJİNİN TANIMI VE ÖNEMİ 1.1 GİRİŞ Hidrolojinin kelime anlamı su bilimi olup böyle bir bilime ihtiyaç duyulması suyun doğadaki bütün canlıların yaşamını devam ettirebilmesi için gereken çok

Detaylı

KÜÇÜK MENDERES NEHRİ KIYI SULAK ALANININ HİDROJEOKİMYASAL DEĞERLENDİRİLMESİ

KÜÇÜK MENDERES NEHRİ KIYI SULAK ALANININ HİDROJEOKİMYASAL DEĞERLENDİRİLMESİ KÜÇÜK MENDERES NEHRİ KIYI SULAK ALANININ HİDROJEOKİMYASAL DEĞERLENDİRİLMESİ A. Melis SOMAY, Şevki FİLİZ Dokuz Eylül Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Jeoloji Mühendisliği Bölümü, Tınaztepe Yerleşkesi,

Detaylı

KLOROFLOROKARBON (CFC) GAZLARININ YERALTISUYU ÇALIŞMALARINDA KULLANIMI

KLOROFLOROKARBON (CFC) GAZLARININ YERALTISUYU ÇALIŞMALARINDA KULLANIMI KLOROFLOROKARBON (CFC) GAZLARININ YERALTISUYU ÇALIŞMALARINDA KULLANIMI Ozon tabakasında yarattığı inceltisi etkisi ile yakından bilinen Kloroflorokarbon (CFC) grubu gazlar yeraltısuyu geçiş süresi hesaplamasında

Detaylı

TÜRKİYE DE SINIRAŞAN YERALTISUYU REZERVLERİ VE KULLANIMI

TÜRKİYE DE SINIRAŞAN YERALTISUYU REZERVLERİ VE KULLANIMI TÜRKİYE DE SINIRAŞAN YERALTISUYU REZERVLERİ VE KULLANIMI Hasan KIRMIZITAŞ Jeoloji Mühendisi DSİ Genel Müdürlüğü Jeoteknik Hizmetler ve Yeraltısuları Dairesi Başkanlığı Yeraltısuları Etüt ve Değerlendirme

Detaylı

ISSN : 1308-7282 tulayaltay01@hotmail.com 2010 www.newwsa.com Konya-Turkey

ISSN : 1308-7282 tulayaltay01@hotmail.com 2010 www.newwsa.com Konya-Turkey ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 1, Article Number: 4A0038 NATURE SCIENCES Received: October 2010 Accepted: January 2011 Tülay Altay Series : 4A Selcuk University

Detaylı

ARAÇ HAVZASINDA FİZİKSEL BÜTÜNLEŞİK HİDROLOJİK MODEL ÇALIŞMASI. Koray K. Yılmaz Yağmur Derin

ARAÇ HAVZASINDA FİZİKSEL BÜTÜNLEŞİK HİDROLOJİK MODEL ÇALIŞMASI. Koray K. Yılmaz Yağmur Derin ARAÇ HAVZASINDA FİZİKSEL BÜTÜNLEŞİK HİDROLOJİK MODEL ÇALIŞMASI Koray K. Yılmaz Yağmur Derin Orta Doğu Teknik Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Bölümü Türkiye Su Bütçesi Belirlenmesi Çalıştayı Türkiye Ulusal

Detaylı

HEYELAN ETÜT VE ARAZİ GÖZLEM FORMU

HEYELAN ETÜT VE ARAZİ GÖZLEM FORMU HEYELAN ETÜT VE ARAZİ GÖZLEM FORMU İL HEYELAN AKTİVİTE DURUMU Olmuş Muhtemel Her ikisi FORMU DÜZENLEYENİN İLÇE AFETİN TARİHİ ADI SOYADI BELDE ETÜT TARİHİ TARİH KÖY GENEL HANE/NÜFUS İMZA MAH./MEZRA/MEVKİİ

Detaylı

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3

Tablo : Türkiye Su Kaynakları potansiyeli. Ortalama (aritmetik) Yıllık yağış 642,6 mm Ortalama yıllık yağış miktarı 501,0 km3 Dünyadaki toplam su miktarı 1,4 milyar km3 tür. Bu suyun % 97'si denizlerde ve okyanuslardaki tuzlu sulardan oluşmaktadır. Geriye kalan yalnızca % 2'si tatlı su kaynağı olup çeşitli amaçlar için kullanılabilir

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Mehmet Çelik 2. Doğum Tarihi : 10-02-1962 3. Unvanı : Prof. Dr. 4. Öğrenim Durumu : Doktora 5. Çalıştığı Kurum : Ankara Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Derece Alan Üniversite

Detaylı

COĞRAFYA DERGİSİ Sayı 12, Sayfa 1-11, İstanbul, 2004 Basılı Nüsha ISSN No: 1302-7212 Elektronik Nüsha ISSN No: 1305-2128

COĞRAFYA DERGİSİ Sayı 12, Sayfa 1-11, İstanbul, 2004 Basılı Nüsha ISSN No: 1302-7212 Elektronik Nüsha ISSN No: 1305-2128 İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Coğrafya Bölümü COĞRAFYA DERGİSİ Sayı 12, Sayfa 1-11, İstanbul, 2004 Basılı Nüsha ISSN No: 1302-7212 Elektronik Nüsha ISSN No: 1305-2128 HEYELAN SETİ GÖLLERİNE

Detaylı

Türkiye deki En Büyük Taşkınların Zarf Eğrileri *

Türkiye deki En Büyük Taşkınların Zarf Eğrileri * İMO Teknik Dergi, 004 15-10, Yazı 09 Türkiye deki En Büyük Taşkınların Zarf Eğrileri * Mehmetçik BAYAZIT * Bihrat ÖNÖZ ** ÖZ Büyük taşkın debilerinin yağış alanına göre değişimini noktalayarak elde edilen

Detaylı

İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU

İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU AR TARIM SÜT ÜRÜNLERİ İNŞAAT TURİZM ENERJİ SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU ÇANAKKALE İLİ GELİBOLU İLÇESİ SÜLEYMANİYE KÖYÜ TEPELER MEVKİİ Pafta No : ÇANAKKALE

Detaylı

Kemaliye nin (Eğin) Tarihçesi

Kemaliye nin (Eğin) Tarihçesi Kemaliye nin (Eğin) Tarihçesi Fırat ve Dicle vadilerinin genellikle Pers egemenliğinde olduğu dönemlerde Kemaliye (Eğin) de Pers egemenliğinde kalmıştır. Eğin, daha sonra başlayan Roma devri ve onu takiben

Detaylı

YERALTISUYU GEÇİŞ SÜRESİ DAĞILIMI İÇİN DENGELİ VE DENGESİZ TÜMSEL MODELLER

YERALTISUYU GEÇİŞ SÜRESİ DAĞILIMI İÇİN DENGELİ VE DENGESİZ TÜMSEL MODELLER TR0300082 YERALTISUYU GEÇİŞ SÜRESİ DAĞILIMI İÇİN DENGELİ VE DENGESİZ TÜMSEL MODELLER STEADY AND UNSTEADY LUMPED-PARAMETER MODELS FOR DETERMINATION OF GROUNDWATER RESIDENCE TIME DISTRIBUTION N. Nur ÖZYURT

Detaylı

KÖSBUCAĞI (MERSİN-ERDEMLİ) GÖLETİ SU KAÇAKLARININ İNCELENMESİ * The Investıgatıon Of Seepage In Kösbucağı (Mersin-Erdemli) Dam

KÖSBUCAĞI (MERSİN-ERDEMLİ) GÖLETİ SU KAÇAKLARININ İNCELENMESİ * The Investıgatıon Of Seepage In Kösbucağı (Mersin-Erdemli) Dam KÖSBUCAĞI (MERSİN-ERDEMLİ) GÖLETİ SU KAÇAKLARININ İNCELENMESİ * The Investıgatıon Of Seepage In Kösbucağı (Mersin-Erdemli) Dam Tuğba KARABIYIK Jeoloji Mühendisliği Anabilimdalı Aziz ERTUNÇ Jeoloji Mühendisliği

Detaylı

MOCKUS HİDROGRAFI İLE HAVZA & TAŞKIN MODELLENMESİNE BİR ÖRNEK: KIZILCAHAMAM(ANKARA)

MOCKUS HİDROGRAFI İLE HAVZA & TAŞKIN MODELLENMESİNE BİR ÖRNEK: KIZILCAHAMAM(ANKARA) MOCKUS HİDROGRAFI İLE HAVZA & TAŞKIN MODELLENMESİNE BİR ÖRNEK: KIZILCAHAMAM(ANKARA) Tunç Emre TOPTAŞ Teknik Hizmetler ve Eğitim Müdürü, Netcad Yazılım A.Ş. Bilkent, Ankara, Öğretim Görevlisi, Gazi Üniversitesi,

Detaylı

Ergene Havzası nda Yağış ve Yeraltısuyu Seviye Verilerinin Değerlendirilmesi ÖZET

Ergene Havzası nda Yağış ve Yeraltısuyu Seviye Verilerinin Değerlendirilmesi ÖZET Ergene Havzası nda Yağış ve Yeraltısuyu Seviye Verilerinin Değerlendirilmesi Nurettin PELEN 1, Merve İŞLEK 2, Nuriye AYDIN 3 Devlet Su İşleri (DSİ) Genel Müdürlüğü, Jeoteknik Hizmetler ve Yeraltısuları

Detaylı

Potansiyel. Alan Verileri İle. Hammadde Arama. Endüstriyel. Makale www.madencilik-turkiye.com

Potansiyel. Alan Verileri İle. Hammadde Arama. Endüstriyel. Makale www.madencilik-turkiye.com Makale www.madencilik-turkiye.com Seyfullah Tufan Jeofizik Yüksek Mühendisi Maden Etüt ve Arama AŞ seyfullah@madenarama.com.tr Adil Özdemir Jeoloji Yüksek Mühendisi Maden Etüt ve Arama AŞ adil@madenarama.com.tr

Detaylı

4.5. DÖNEN SULAR İŞLETME ÇALIŞMALARI PROJE TAŞKIN DURUMU Taşkın Yinelenme Hidrografları Gözlenmiş Akımlard

4.5. DÖNEN SULAR İŞLETME ÇALIŞMALARI PROJE TAŞKIN DURUMU Taşkın Yinelenme Hidrografları Gözlenmiş Akımlard 1. ÖZET... 1 1.1. YÖNETİCİ BİLGİLENDİRME FORMU... 1 1.2. PROJENİN YERİ... 3 1.3. PROJENİN HAVZADAKİ DİĞER TESİSLERLE İLİŞKİSİNİ GÖSTERİR ŞEMATİK PLAN... 3 1.4. TEKLİF EDİLEN TESİSLER... 4 1.5. PROJE KARAKTERİSTİKLERİ...

Detaylı

YEŞİLYURT (ISPARTA-SÜTÇÜLER) OVASININ HİDROJEOLOJİ İNCELEMESİ

YEŞİLYURT (ISPARTA-SÜTÇÜLER) OVASININ HİDROJEOLOJİ İNCELEMESİ P A M U K K A L E Ü N İ V E R S İ T E S İ M Ü H E N D İ S L İ K F A K Ü L T E S İ P A M U K K A L E U N I V E R S I T Y E N G I N E E R I N G C O L L E G E M Ü H E N D İ S L İ K B İ L İ M L E R İ D E R

Detaylı

Işıklı Gölü nü (Çivril/Denizli) Besleyen Su Kaynaklarının Hidrojeokimyasal Özellikleri

Işıklı Gölü nü (Çivril/Denizli) Besleyen Su Kaynaklarının Hidrojeokimyasal Özellikleri MAKÜ FEBED ISSN Online: 1309-2243 http://dergipark.ulakbim.gov.tr/makufebed Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 6(2): 55-64 (2015) The Journal of Graduate School of Natural and

Detaylı

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL

1.10.2015. Kömür ve Doğalgaz. Öğr. Gör. Onur BATTAL Kömür ve Doğalgaz Öğr. Gör. Onur BATTAL 1 2 Kömür yanabilen sedimanter organik bir kayadır. Kömür başlıca karbon, hidrojen ve oksijen gibi elementlerin bileşiminden oluşmuş, diğer kaya tabakalarının arasında

Detaylı

ARAŞTIRMA MAKALESİ / RESEARCH ARTICLE ESKİŞEHİR-ALPU LİNYİTLERİNİN FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİ

ARAŞTIRMA MAKALESİ / RESEARCH ARTICLE ESKİŞEHİR-ALPU LİNYİTLERİNİN FİZİKSEL VE KİMYASAL ÖZELLİKLERİ ANADOLU ÜNİVERSİTESİ Bilim ve Teknoloji Dergisi A-Uygulamalı Bilimler ve Mühendislik Cilt: 15 Sayı: 1 214 Sayfa: 51-67 ARAŞTIRMA MAKALESİ / RESEARCH ARTICLE Korhan USTA 1, Hatice KUTLUK 2 ESKİŞEHİR-ALPU

Detaylı

MTA Genel Müdürlüğü Tarafından Yürütülen TUCBS ve INSPIRE Standartları Çalışmaları

MTA Genel Müdürlüğü Tarafından Yürütülen TUCBS ve INSPIRE Standartları Çalışmaları 18 19 Kasım 2015, ATO Congresium, Ankara MTA Genel Müdürlüğü Tarafından Yürütülen TUCBS ve INSPIRE Standartları Çalışmaları Dr. Engin Öncü SÜMER, Dr. Erol TİMUR, Yıldız NURLU, Pemra KUMTEPE ve Dr. Türkan

Detaylı

ISSN: (Baskı) ISSN: (Online) SAYI: 120 YIL : NİSAN 2016 DSİ DEVLET SU İŞLERİ TEKNİK BÜLTENİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

ISSN: (Baskı) ISSN: (Online) SAYI: 120 YIL : NİSAN 2016 DSİ DEVLET SU İŞLERİ TEKNİK BÜLTENİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ISSN: 1012-0726 (Baskı) ISSN: 1308-2477 (Online) SAYI: 120 YIL : NİSAN 2016 DSİ DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEKNİK BÜLTENİ ÖNSÖZ Hidrolojik araştırmalarda izotopların kullanımı Birleşmiş Milletler

Detaylı

YAĞIŞ AKIŞ MODELLEMESİ (IHACRES); KONYA KAPALI HAVZASI, KOZANLI VE SAMSAM GÖLLERİ HAVZASI ÖRNEĞİ

YAĞIŞ AKIŞ MODELLEMESİ (IHACRES); KONYA KAPALI HAVZASI, KOZANLI VE SAMSAM GÖLLERİ HAVZASI ÖRNEĞİ YAĞIŞ AKIŞ MODELLEMESİ (IHACRES); KONYA KAPALI HAVZASI, KOZANLI VE SAMSAM GÖLLERİ HAVZASI ÖRNEĞİ İbrahim Gürer 1, Murat Öncü 2 Özet Konya Kapalı Havzası, kuraklık tehlikesi nedeniyle, su kaynaklarının

Detaylı

Akıntı Yönünde süreç geçişi (f (gs) = 1) Drenaj alanı m^2

Akıntı Yönünde süreç geçişi (f (gs) = 1) Drenaj alanı m^2 Kanal Gradyanı (m/m) Akıntı Yönünde süreç geçişi (f (gs) = 1) Ayrılma Sınırlı Rasgele değişken Ayrılma Sınırlı Denge Eğimi Taşınma Sınırlı Taşınma Sınırlı Denge Eğimi Drenaj alanı m^2 Gradyan Karışık temel

Detaylı

Çizelge 1. Yeraltısuyu beslenim sıcaklığı ve yükseltisi tahmininde kullanılan yöntemlerin karşılaştırılması

Çizelge 1. Yeraltısuyu beslenim sıcaklığı ve yükseltisi tahmininde kullanılan yöntemlerin karşılaştırılması YERALTISUYU BESLENİM SICAKLIK VE YÜKSELTİSİNİN BELİRLENMESİ Yeraltısuyu sistemlerinde beslenim kşulları, arazi gözlemleri ile tpgrafik, jeljik, hidrjeljik, meterljik bilgilerin birleştirilmesi ile belirlenebilir.

Detaylı

22.03.2012. Tuzlu Sular (% 97,2) Tatlı Sular (% 2,7) Buzullar (% 77) Yer altı Suları (% 22) Nehirler, Göller (% 1)

22.03.2012. Tuzlu Sular (% 97,2) Tatlı Sular (% 2,7) Buzullar (% 77) Yer altı Suları (% 22) Nehirler, Göller (% 1) Yer altı Suyu Yeraltı Suyu Hidrolojisi Giriş Hidrolojik Çevrim Enerji Denklemleri Darcy Kanunu Akifer Karakteristikleri Akım Denklemleri Akım Ağları Kuyular Yeraltısuyu Modellemesi 1 Su, tüm canlılar için

Detaylı

HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN

HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN HİDROLOJİ Doç.Dr.Emrah DOĞAN 1-1 YARDIMCI DERS KİTAPLARI VE KAYNAKLAR Kitap Adı Yazarı Yayınevi ve Yılı 1 Hidroloji Mehmetçik Bayazıt İTÜ Matbaası, 1995 2 Hidroloji Uygulamaları Mehmetçik Bayazıt Zekai

Detaylı

III. HİDROLOJİDE İZOTOP TEKNİKLERİ SEMPOZYUMU

III. HİDROLOJİDE İZOTOP TEKNİKLERİ SEMPOZYUMU T.C. ÇEVRE VE ORMAN BAKANLIĞI DEVLET SU İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Teknik Araştırma ve Kalite Kontrol Dairesi Başkanlığı III. HİDROLOJİDE İZOTOP TEKNİKLERİ SEMPOZYUMU 13-17 EKİM 2008 İSTANBUL III. HİDROLOJİDE

Detaylı

JEOTERMAL KAYNAK ARAMALARINDA HİDROJEOLOJİ ÇALIŞMALARI

JEOTERMAL KAYNAK ARAMALARINDA HİDROJEOLOJİ ÇALIŞMALARI JEOTERMAL KAYNAK ARAMALARINDA HİDROJEOLOJİ ÇALIŞMALARI Nilgün DOĞDU* GİRİŞ Hidrojeoloji suyun yer altında bulunuşu, kalitesi, miktarı, işletilmesi, su içeren birimin (akifer) hidrolik ve ortam özellikleri

Detaylı

5. YERALTISUYU & SIZMA BASINCI (SEEPAGE PRESSURE)

5. YERALTISUYU & SIZMA BASINCI (SEEPAGE PRESSURE) 5. YERALTISUYU & SIZMA BASINCI (SEEPAGE PRESSURE) Toprak içindeki su: Toprağa giren su, yerçekimi etkisi ile aşağı doğru harekete başlar ve bir geçirimsiz tabakayla karşılaştığında, birikerek su tablasını

Detaylı

MENDERES GRABENİNDE JEOFİZİK REZİSTİVİTE YÖNTEMİYLE JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI

MENDERES GRABENİNDE JEOFİZİK REZİSTİVİTE YÖNTEMİYLE JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI MENDERES GRABENİNDE JEOFİZİK REZİSTİVİTE YÖNTEMİYLE JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI Altan İÇERLER 1, Remzi BİLGİN 1, Belgin ÇİRKİN 1, Hamza KARAMAN 1, Alper KIYAK 1, Çetin KARAHAN 2 1 MTA Genel Müdürlüğü Jeofizik

Detaylı