Güneş Paneli/Süperkapasitör Enerji Sistemlerinde Yük Üzerindeki Gerilimin Bulanık Mantık ile Kontrolü

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Güneş Paneli/Süperkapasitör Enerji Sistemlerinde Yük Üzerindeki Gerilimin Bulanık Mantık ile Kontrolü"

Transkript

1

2 Güneş Paneli/Süperkapasitör Enerji Sistemlerinde Yük Üzerindeki Gerilimin Bulanık Mantık ile Kontrolü Onur Ö. Mengi 1 ve İsmail H. Altaş 2 1 Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü Giresun Üniversitesi, Giresun 2 Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Karadeniz Teknik Üniversitesi, Trabzon Özetçe Yenilenebilir enerji kaynaklarında elde edile gerilimin genliği ve frekansı, ortam koşullarının sürekli olarak değişmesi nedeniyle değişir. Bu durum yük tarafında dalgalanmalara, harmoniklere ve arızalara neden olur. Bu nedenle yük üzerindeki gerilimi sabit tutmak önemlidir. Fotovoltaik (FV) güneş enerji sistemlerinde sıcaklık ve güneş radyasyon seviyesinin sürekli değişimi yük geriliminin değişken olmasına neden olur. Bu durumu ortadan kaldırmak için yük gerilimini sabitleyecek kontrol sistemlerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu bildiride FV Güneş Paneli/SüperKapasitör (FVGP/SK) karma enerji üretim sisteminden elde edilen enerji ile beslenen yüklerin gerilim değerlerini sabit tutmak için tasarlanan Bulanık Mantık Denetleyici (BMD) ayrıntılı bir şekilde anlatılmakta ve elde edilen sonuçların PI denetleyiciye olan üstünlükleri grafiksel olarak gösterilmektedir. BMD sistemi alt blokları ile birlikte MATLAB/Simulink ortamında tasarlanmış ve etkinliği gösterilmiştir. 1. Giriş Son zamanlarda güneş enerjisi ile yapılan çalışmalar tüm dünyada hız kazanmıştır. Artan enerji ihtiyacı ve buna paralel olarak çevre ile ilgili kaygılar nedeniyle petrol ve nükleer gibi enerji üretim kaynaklarından güneş enerjisi gibi çevreci kaynaklara doğru bir değişim görülmektedir. Artık FVGP ve farklı enerji depolama sistemleri üzerinde daha fazla durulmakta ve bu kaynakları ve cihazları geliştirmeye daha fazla bütçe ayrılmaktadır [1]. Güneş enerjisi yaygın olarak kullanılan bir yenilenebilir enerji kaynağıdır. Güneşten gelen fotonların ışığa duyarlı malzemeden kopardığı elektronlar ile elektrik enerjisi elde edilmektedir. Elde edilen bu enerjinin gerilim ve frekans değerlerinin ayarlanması gerekmektedir. Bu aşamada güç elektroniği düzenekleri ve denetleyiciler devreye girer. Güç elektroniği çeviricileri vasıtasıyla elde edilen enerji önce doğru gerilime sonra da tekrar alternatif gerilime çevrilebilir ya da kıyılabilir. Uygun denetleyiciler kullanmak vasıtasıyla da gerilimi ve frekansı istenen düzeye ayarlanabilir [2]. Şekil 1 de önerilen sistemin yapısı görülmektedir. Burada FV güneş panellerinden ve süperkapasitörden elde edilen gerilim bir ön filtreden geçirilmekte daha sonra kontrollü bir IGBT li evirici vasıtasıyla alternatif gerilime dönüştürülmektedir. Bu işlem sırasında gerilimin genliği ve frekansı denetleyici ile ayarlanmaktadır. Evirici çıkışında yeni bir filtreden geçirilen gerilim ile yükler beslenmektedir. Burada denetleyici olarak BMD kullanılmakta ve gerilimin etkin değeri 380V değerine ayarlanırken frekansı da 50 Hz de sabit tutulmaktadır. Kullanılan süperkapasitör ani ortam değişimleri (güneşin önüne bulut gelmesi yada hava sıcaklığının değişmesi gibi) sonucu yüklerin enerjisiz kalmasını engellemek için devreye girerek yükleri beslemektedir. Sistemde aydınlatma ve ısıtıcı tipi yükleri modelleyen omik bir yük ve motor tipi yükleri modelleyen bir RL yükü de kullanılmıştır. GÜNEŞ PANELLERİ SÜPER KAPASİTÖR LC FİLTRE DA-AA Şekil 1: Sistemin ana yapısı. Ortam sıcaklığı ve güneş radyasyon seviyesi sistemde sürekli olarak değiştirilmiştir. Farklı çalışma koşullarında sistemin tepkisi ayrıntılı olarak incelenmiştir. 2. Sistem Bileşenleri 2.1. Güneş Pili Eşdeğer Devresi LC FİLTRE KONTROLÖR YÜKLER ÖLÇÜM FV güneş pilinin yaygın eşdeğer devre modeli Şekil 2 de verilen ve bir akım kaynağı ile temsil edilen modeldir. Bu modelde günışığı ile gelen fotonların etkisi ile üretilen elektrik akımı bir akım kaynağı tarafından temsil edilmektedir. Üretilen bu fotoakımın bir kısmı, Şekil 2 de gösterildiği gibi, tıpkı bir diyotun P-N birleşme noktasına sahip FV pilde diyot ters doyma akımı I D olarak ayrılmaktadır. Şekil 2 de verilen eşdeğer devredeki Rs direnci P-N birleşme noktasındaki ısıl kayıpları temsil etmektedir. 1262

3 IFV ID D RS IPİL VPİL değerlerinin hesaplanması için alt sistemler oluşturulmuştur. FV güneş pili ile ilgili gerekli çizimler yine bu bölümde yapılmaktadır. FV güneş piline ait akım ve gerilim değerleri sürekli olarak görülebilmektedir. Bu sistem Şekil 3 de verilmektedir. Şekil 2: FV güneş pilinin eşdeğer devresi. Şekil 2 de gösterilen devrenin çıkış gerilimini ifade eden denklem: V A k T I ln I I R I pil ph 0 pil pil S pil e I0 (1) Burada; Ipil: FV pilin çıkış akımı (A), Vpil :FV pilin çıkış gerilimi (V), Iph :Işık seviyesi ve P-N birleşim noktası, sıcaklığının fonksiyonu, Fotoakım (5A), I 0 : diyot ters doyma akımı (0.0002A), R S : Eşdeğer devrenin seri direnci (0.0001), e: Elektron yükü ( x10-19 C), k:boltzmann sabiti ( x10-23 J/ o K), Tpil :Referens çalışma sıcaklığı (25 o C), A: Eğri uydurma faktörü (100). Denklem (1) de verilen FV güneş pili çıkış gerilimi bazı sabit değerlerin yanı sıra pil çalışma sıcaklığı (T pil ), günışığı tarafından belirlenen fotoakım (I FV ), ve yük tarafından belirlenen pil akımına (I pil ) bağlıdır. Bu üç değişkenden pil akımı rahatlıkla ölçülebilir. Fakat çalışma sıcaklığı ve günışığı seviyesinin ölçümü modele ek bir yük getirmektedir. Denklem (1) de verilen A katsayısı bir eğri uydurma faktörü olup bu denklemden elde edilecek olan I-V karakteristiğinin deneysel olarak elde edilen gerçek I-V karakteristiğine uyumunu sağlamak için kullanılmaktadır. Denklem (1) ile verilen ifade bir tek FV pilin çıkış gerilimini temsil etmektedir. Bu modeli FV panel modeline dönüştürmek için pil gerilimi seri bağlı pil sayısıyla, pil akımının da paralel bağlı kol sayısı ile çarpılması gerekir. Güneş panelinin bulunduğu ortamın sıcaklığı ve güneş radyasyonu seviyesi değişince, paneldeki FV pillerin çalışma sıcaklığı T pil de değişerek yeni bir fotoakımı ve yeni bir çıkış gerilimi oluşturur. FV pillerin çalışma sıcaklığı, güneş radyasyonu seviyesi ve ortamın sıcaklığına bağlı olarak değişir. Değişken ortam sıcaklığı T X pilin çıkış gerilimi ve fotoakımını etkiler. Sıcaklık akımı katsayısı C TI, sıcaklık gerilimi katsayısı C TV, ışık akımı katsayısı C SI, ve ışık gerilimi katsayısı C SV kullanılarak modele dahil edilmiştir. Şekil 3: FV Güneş pilinin Simulink modeli. Değişen sıcaklık ve günışığı şiddeti değerlerine bağlı olarak güneş pilinin akım ve gerilim değerleri değiştiği için bu etkinin sisteme dahil edilmesi gerekmektedir. Bu nedenle Şekil 3 de görülen Tx ve Sx bloklarına simülasyon sırasında farklı zamanlarda etkin hale gelen basamak fonksiyonları konulmuştur. Bu değerler rasgele değişen veriler de olabilir. C TV, C TI, C SV ve C SI katsayıları Şekil 4-7 deki gibi modellenmiştir [5]. Şekil 4: C TV değerinin hesaplanması. Şekil 5: C TI değerinin hesaplanması. VXpil CTV CSV Vpil ve IXph CTI CSI Iph (2) Burada, V Xpil, ve I Xph değişen sıcaklık ve günışığı etkilerini içeren FV pil çıkış gerilim ve foto akımıdır. (2) ifadesindeki V pil ve I ph ise referans alınan pil çalışma sıcaklığı ve günışığı (güneş radyasyonu) seviyelerindeki pil çıkış gerilimi ve fotoakımının değerleridir. Kısa devre sırasında diyotun I 0 ters doyma akımı, I FV fotoakımına kıyasla çok küçüktür ve ihmal edilebilir [3,4] FVGP MAtlab/Simulink Modeli Fotovoltaik güneş pili Denklem (1) temel alınarak Simulink ortamında gerçekleştirilmiştir. Burada sıcaklık ve güneş radyasyon seviyesi sisteme dahil edilmiştir. Sıcaklık değerlerinin Kelvin e çevrilmesi, C TV, C TI, C SV, ve C SI Şekil 6: C SV değerinin hesaplanması. Şekil 7: C SI değerinin hesaplanması. 1263

4 2.3. Süperkapasitör Ultrakapasitör veya süperkapasitör olarak adlandırılan enerji depolama ve filtre işlemleri için kullanılabilen elemanlardır. Yüksek güç deşarjı gerektiren uygulamalarda kullanılırlar. Yüksek güç yoğunlukları nedeniyle yüzlerce amper akım verebilme kapasitesine sahiptirler. Kısa süreli ani güç ihtiyacını karşılayabildikleri için kullanımları hızla yaygınlaşmaktadır. Bunu kimyasal bir reaksiyon olmadan gerçekleştirirler. Bakımsız ve uzun ömürlü olmaları da bu elemanların diğer özelliklerindendir [6]. Şekil 8 de süperkapasitörün içyapısı görülmektedir. L1 R1 R2 R3 Şekil 8: Süperkapasitörün eşdeğer devre modeli. Süperkapasitörün şarj durumunu ifade eden denklem: SOC 1 V V (V / 2) (3) rated ile gösterilmektedir. Burada V süperkapasitör uç gerilimidir [7]. rated R4 C1 C2 C3 C4 Genellikle BMD nin giriş değişkenleri kontrol hatası (e) ve bu hatanın bir örnekleme süresindeki değişimi (de) şeklindedir. Bu değişkenlere göre BMD nin kural tabanı ünitesinde bir kural tablosu oluşturulur. Bu tablo için bir örnek, Tablo 1 de gösterilmiştir [8]. Bu tablo, PI denetleyicili benzetimde hata ve hatanın değişim grafikleri çizdirip elde edilen sonuçlara göre uygun kuralların atanması ile belirlenmektedir BMD nin Matlab/Simulink Modeli BMD de temel elemanlar üyelik fonksiyonlarıdır. Bu üyelik fonksiyonları üçgen, yamuk, sinüsoid, v.b. olabilir. BMD nin giriş ve çıkış uzaylarındaki bulanık üyelik fonksiyonlarının tanımlanmasında Şekil 10 da görülen üçgen üyelik fonksiyonu kullanılmıştır. Üçgen üyelik fonksiyonundan elde edilen bulanık değerler ise denklem (4) kullanılarak hesaplanmaktadır. Üçgen üyelik fonksiyonunun Simulink modeli ise Şekil 11 de görülmektedir. Yapılan benzetim 5 kurallıdır. ma( x) 1 0 x1 q x xt Şekil 10: Üçgen biçimli üyelik fonksiyonu. x2 x 2.4. Bulanık Mantık Denetleyici Bulanık mantığın endüstride pek çok uygulama alanı bulunmaktadır. Bulanık mantık denetleyicinin genel akış diyagramı Şekil 9 da görülmektedir. x x1 x2 x 1 maü(x) max min,,0 xt x1 x2 x T (4) Hata Hatadaki Değişim Bulanıklaştırıcı Bulanık Mantık Denetleyici Kural Tabanı Durulaştırıcı Çıkış İşareti Şekil 9: BMD nin temel yapısı. Şekil 9 da görüldüğü gibi sistem 3 parçadan oluşmaktadır. Bunlar sırasıyla, bulanıklaştırıcı, kural tabanı ve durulaştırıcıdır. BMD nin ilk elemanı olan bulanıklaştırıcı kendisine uygulanan kesin girişleri bulanık değerlere çevirir. Bu bulanık değerler kural tabanı ünitesine gönderilerek burada bulanık kurallarla işlenir ve elde edilen bulanık sonuç durulaştırma ünitesine gönderilir. Bu kısımda ise bulanık sonuçlar kesin sayıya dönüştürülür. Şekil 11: Üçgen üyelik fonksiyonunun modeli. BMD nin bulanıklaştırma işleminin simulink modeli Şekil 12 de gösterilmiştir. Tablo 1: Benzetimde kullanılan kural tablosu. de e NB NK S PK PB NB NB NB NK NK S NK NB NK NK S PK S NK NK S PK PK PK NK S PK PK PB PB S PK PK PB PB Şekil 12: Bulanıklaştırma işleminin simulink modeli. 1264

5 Giriş uzayından gelen üyelik değerlerinin minimumları alınarak her kural için gerekli ağırlık katsayıları belirlenir. Gerekli ağırlık katsayıları bulanıklaştırma ünitesinde belirlendikten sonra bu değerler çarpılmak üzere kuralların işlendiği kısma gönderilir. Bu yapı Şekil 13 de görülmektedir. üretilmektedir. Şekil 15: Simülasyonu yapılan sistem. Şekil 13: Kuralların işlendiği kısım. (a) Durulaştırma ünitesi ise Şekil 14 de görüldüğü gibidir. Durulaştırma ünitesinde alanların merkezi yöntemi kullanılarak kesin değerler elde edilir. Bu kesin değerler denetleyicinin çıkışıdır [3,9]. (b) Şekil 16: (a) Denetleme işlemi (b) Simulink modeli. Şekil 14: Durulaştırma işleminin simulink modeli. 3. Simülasyonu Yapılan Sistem Simülasyonu yapılan sistem Şekil 15 de görülmektedir. Burada sistem: toplam gücü 100kW olan güneş panelleri, ön filtre, evirici, çıkış filtresi, 25kW lık omik yük, 10kW/10kVAr lık RL yükü ve kontrolörden oluşmaktadır. Ortam değişimlerini de içeren bu simülasyonda sistem bu değişimlerden etkilenmeden yük üzerindeki gerilimi 380V değerinde sabit tutulmaktadır. Şekil 16a ve 16b de sistemin kontrol diyagramı ve simulink modeli görülmektedir. Burada elde edilen 3 fazlı gerilim d-q eksen takımına dönüştürüldükten sonra elde edilen V d ve V q değerleri ayrı ayrı kontrol edilmektedir. Kontrolör olarak PI yada BMD kullanılmaktadır. Daha sonra kontrolör çıkışında tekrar dönüşüm yapılarak elde edilen gerilim ile darbe genişlik modülasyonu için referans işaret Darbe genişlik modülasyonunda üretilen darbeler ile evirici istenen gerilim düzeyinde çıkış verecek şekilde ayarlanmaktadır. Bu bölümde ayrıca faz kilitlemeli çevrim yardımıyla frekans değeri 50 Hz de sabit tutulmaktadır. Sistemde yük üzerindeki gerilimin dalga şeklini düzeltmek için yüklere paralel bağlı bir filtre bulunmaktadır. Bu sayede yük geriliminin dalga şeklide düzeltilmeye çalışılmıştır. Bu esnada toplam harmonik bozulması da ölçülmüştür. Ortam koşullarındaki değişiklikler sistemin çalışmasını etkilemektedir. Bu nedenle ortam sıcaklığı ve güneş radyasyon seviyesi değiştirilerek farklı ortam koşulları oluşturulmaya çalışılmıştır. Bu değişimler Şekil 17a ve 17b de görülmektedir. (a) 1265

6 zaman V aralığında az miktarda bir salınım bulunmaktadır. (b) Şekil 17: FV güneş panellerinin çalıştığı ortam koşulları. (a) Sıcaklık değişimi. (b) Güneş ışık seviyesi değişimi. Kullanılan PI denetleyicinin katsayıları daha önceki çalışmalarımızdan elde ettiğimiz tecrübelerin ışığında seçilmiş ve benzetim sonuçları dikkate alınarak küçük değişiklikler ile son değerleri bulunmuştur. K p =0,4 ve K i =500 olarak alınmıştır. BMD ise; hata ve hatanın değişimi ile çıkış -1 ile +1 aralığında bir değişime sahiptir. Bu değerler hatada 400 ile, hatanın değişiminde ise 0,5 ile çarpılarak ölçeklendirilmektedir. Bu değerler; PI denetleyicide hata ve hatanın değişim grafikleri çizdirilip limit değerleri referans alınarak ve bu değerlerden elde edilen sonuçların ışığında yapılan benzetimler ile tekrar düzeltilerek son haline getirilmiştir. BMD çıkış uzayında herhangi bir ölçekleme işlemi yapılmamaktadır. 4. Sonuçlar Şekil 18 de PI türü denetleyici kullanılarak yapılan kontrolden elde edilen sonuçlar görülmektedir. Burada PI denetleyicinin yük gerilimi olan 380V değerine oturmadığı görülmektedir V aralığında sürekli bir değişim söz konusudur ve ortalama 390V bir gerilim yükler üzerindedir. t=0,1-0,15sn aralığında ve t=0,2-0,25sn aralıklarında ortam koşullarındaki değişimler nedeniyle güneş panellerinin ürettikleri enerji azaldığı için yedek güç olarak kullanılan süperkapasitör devreye girerek yüklere enerji sağlamaktadır. Şekil 19: BMD li yük geriliminin değişimi. Şekil 20 de yük üzerindeki gerilimin değişimi görülmektedir. Burada temiz bir sinüs eğrisi yükler üzerinde bulunmaktadır. Şekil 20: BMD li benzetimde yük gerilimin değişiminin ayrıntısı. Şekil 21 de ise BMD li benzetimde Toplam Harmonik Bozulması (THD) değişimi görülmektedir. Şekil 18: PI denetleyici ile yük geriliminin değişimi. Şekil 19 da ise BMD den elde edilen sonuç görülmektedir. Burada yük üzerindeki gerilim zamanın t=0,025sn noktasında 380V değerine oturmaktadır. Zaman Şekil 21: BMD li benzetimde THD değişimi Şekil 22 de ise üreteçlerden çekilen güç değişimi görülmektedir. 1266

7 Şekil 22: BMD FV güneş panellerinden ve süperkapasitörden çekilen güç değişimi. 5. Değerlendirme Yük üzerindeki gerilimin dalga şeklinin hem PI hemde BMD de sinüse çok yakın olduğu görülmektedir. Sistem ortam değişimlerden etkilenmeden yük üzerindeki gerilimi 380V değerinde sabit tutmaktadır. PI denetleyicide Şekil 18 de görüldüğü gibi dalgalanma Şekil 19 da BMD ye göre daha fazladır. BMD li sistemde yük gerilimi daha düzgündür. BMD oldukça hızlı çalışarak t=0,025sn anında 380V değerine oturmaktadır. BMD hem oturma zamanı hem de maksimum aşma kriterleri göz önüne alındığında PI denetleyiciye göre çok daha iyi bir performans göstermiştir. Ortam şartlarının sürekli değişimi denetleyicileri aşırı miktarda zorlamaktadır. Günlük hayatta bu kadar hızlı bir değişim söz konusu değildir. Değişimler daha uzun zamana yayıldığında denetleyicilerin çok daha iyi çalıştığı gözlenmiştir. Sistemi daha fazla zorlamak için sadece omik yük değil, yanında RL yükü de kullanılmıştır. Bu durum sistemde harmoniklere yol açmaktadır. Fakat BMD nin etkin çalışması sonucunda harmonikler oldukça azaltılmıştır. Mevcut filtreler de bu sonuca olumlu etkide bulunmaktadır. Şekil 20 ve 21 de BMD li sistemde yük üzerindeki gerilimin ayrıntısını incelediğimizde son derece temiz bir sinüs eğrisi olduğu görülmektedir. THD incelendiğinde yükler üzerinde oldukça kaliteli bir enerji bulunduğu sonucunu göstermektedir. [5] O. Ö. Mengi ve İ. H. Altaş, "Fotovoltaik Güneş Pilleri için Genel Amaçlı Bir Matlab/Simulink GUI Modeli", Genç Araştırmacılar Ulusal Mühendislik ve Eğitim Sempozyumu, Kocaeli Üni., s: , [6] H. Babazadeh, W. Gao, J. Lin ve L. Cheng, Sizing of Battery and Supercapasitor in a Hybrid Energy Storage System for Wind Turbines, Transmission and Distribution Conference and Exposition, 2012, p:1-7. [7] B. Kocaman, Akıllı Şebekeler ve Mikro Şebekelerde Enerji Depolama Teknolojileri, Akıllı Şebekeler ve Türkiye Elektrik Şebekesinin Geleceği Sempozyumu, Ankara, Nisan [8] R.E. Bellman ve L.A. Zadeh, Decision Making in a Fuzzy Environment Management Sci, Cilt:17, s: , [9] O. Ö. Mengi ve İ. H. Altaş, "Rüzgar Enerji Sistemlerinde Gerilim Genliği Denetiminin Bulanık Mantıkla Gerçeklenmesi", Otomatik Kontrol Ulusal Toplantısı (TOK 2008), s: , İstanbul, Kasım Kaynakça [1] S. Krauter, Solar Electric Power Generation, Springer, Needherlands, [2] A. Abete, R. Napoli ve F.A. Spertino, Simulation Procedure to Predict the Monthly Energy Supplied by Grid Connected PV Systems, Photovoltaic Energy Conversion, 2003, Proceedings of 3rd World Conference on, Vol:3, s: , May 2003, [3] İ.H. Altaş ve A.M. Sharaf, A Novel Photovoltaic On- Line Search Algorithim For Maximum Energy Utilization, International Conference on Communication, Computer and Power (ICCCP'07), Oman,19-21 February [4] I. H. Altas ave A. M. Sharaf, A Generalized Direct Approach for Designing Fuzzy Logic Controllers in Matlab/Simulink GUI Environment, International Journal of Information Technology and Intelligent Computing, Int. J. IT&IC No.4, Vol:1,

FOTOVOLTAİK GÜNEŞ PİLLERİ İÇİN GENEL AMAÇLI BİR MATLAB/SIMULINK GUI MODELİ

FOTOVOLTAİK GÜNEŞ PİLLERİ İÇİN GENEL AMAÇLI BİR MATLAB/SIMULINK GUI MODELİ FOTOVOLTAİK GÜNEŞ PİLLERİ İÇİN GENEL AMAÇLI BİR MATLAB/SIMULINK GUI MODELİ 1 Onur Ö. MENGİ 2 İsmail H. ALTAŞ 1,2 Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü

Detaylı

AA ve DA Yüklerini Besleyen FV/Akü Grubunun MATLAB/SIMULINK Ortamında Modellenmesi ve Simülasyonu

AA ve DA Yüklerini Besleyen FV/Akü Grubunun MATLAB/SIMULINK Ortamında Modellenmesi ve Simülasyonu AA ve DA Yüklerini Besleyen FV/Akü Grubunun MATLAB/SIMULINK Ortamında Modellenmesi ve Simülasyonu İsmail H. ALTAŞ 1 ve Onur Ö. MENGİ 2 1 KTÜ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

AA ve DA Yüklerini Besleyen FV/Akü Grubunun MATLAB/SIMULINK Ortamında Modellenmesi ve Simülasyonu

AA ve DA Yüklerini Besleyen FV/Akü Grubunun MATLAB/SIMULINK Ortamında Modellenmesi ve Simülasyonu AA ve DA Yüklerini Besleyen FV/Akü Grubunun MATLAB/SIMULINK Ortamında Modellenmesi ve Simülasyonu İsmail H. ALTAŞ 1 ve Onur Ö. MENGİ 2 1 KTÜ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

Akıllı Sistemlerde Yenilikler ve Uygulamaları Sempozyumu. 29 Eylül 1 Ekim 2016 DÜZCE BİLDİRİLER KİTABI. Editör:

Akıllı Sistemlerde Yenilikler ve Uygulamaları Sempozyumu. 29 Eylül 1 Ekim 2016 DÜZCE BİLDİRİLER KİTABI. Editör: Akıllı Sistemlerde Yenilikler ve Uygulamaları Sempozyumu 29 Eylül 1 Ekim 2016 DÜZCE BİLDİRİLER KİTABI Editör: Doç.Dr. Uğur GÜVENÇ Yrd. Doç. Dr. Serdar BİROĞUL Düzenleyen Kuruluş Destekleyen Kuruluş Yakıt

Detaylı

FOTOVOLTAİK VE YAKIT HÜCRELİ KARMA TEMİZ ENERJİ SİSTEMİNİN MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU

FOTOVOLTAİK VE YAKIT HÜCRELİ KARMA TEMİZ ENERJİ SİSTEMİNİN MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU FOTOVOLTAİK VE YAKIT HÜCRELİ KARMA TEMİZ ENERJİ SİSTEMİNİN MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU Onur Ö. MENGİ 1, İsmail H. ALTAŞ 2 1 Giresun Üniversitesi Giresun Meslek Yüksekokulu 28200 GİRESUN 2 Karadeniz Teknik

Detaylı

Fotovoltaj Güneş Pilleri : Eşdeğer Devre Modelleri ve Günışığı ile Sıcaklığın Etkileri

Fotovoltaj Güneş Pilleri : Eşdeğer Devre Modelleri ve Günışığı ile Sıcaklığın Etkileri Fotovoltaj Güneş Pilleri : Eşdeğer Devre Modelleri ve Günışığı ile Sıcaklığın Etkileri Doc. Dr. İsmail H. ALTAŞ Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü 61080 Trabzon FAX:

Detaylı

OTOMOBİLLER İÇİN BULANIK MANTIK TABANLI HIZ SABİTLEYİCİ BİR SİSTEM

OTOMOBİLLER İÇİN BULANIK MANTIK TABANLI HIZ SABİTLEYİCİ BİR SİSTEM ASYU 2008 Akıllı Sistemlerde Yenilikler ve Uygulamaları Sempozyumu OTOMOBİLLER İÇİN BULANIK MANTIK TABANLI HIZ SABİTLEYİCİ BİR SİSTEM Kenan YANMAZ 1 İsmail H. ALTAŞ 2 Onur Ö. MENGİ 3 1,3 Meslek Yüksekokulu

Detaylı

FOTOVOLTA K VE YAKIT HÜCREL KARMA TEM Z ENERJ S STEM N N MODELLENMES VE S MÜLASYONU

FOTOVOLTA K VE YAKIT HÜCREL KARMA TEM Z ENERJ S STEM N N MODELLENMES VE S MÜLASYONU FOTOVOLTA K VE YAKIT HÜCREL KARMA TEM Z ENERJ S STEM N N MODELLENMES VE S MÜLASYONU Onur Ö. MENG 1, smail H. ALTA 2 1 Giresun Üniversitesi Giresun Meslek Yüksekokulu 28200 G RESUN 2 Karadeniz Teknik Üniversitesi

Detaylı

Güneş Paneli ve Yakıt Pili Karma Temiz Enerji Sisteminde Beş Seviyeli BMD li STATCOM

Güneş Paneli ve Yakıt Pili Karma Temiz Enerji Sisteminde Beş Seviyeli BMD li STATCOM KFBD Karadeniz Fen Bilimleri Dergisi / The Black Sea Journal of Sciences 6(14):30-44, 2016 ISSN: 1309-4726 http://kfbd.giresun.edu.tr Güneş Paneli ve Yakıt Pili Karma Temiz Enerji Sisteminde Beş Seviyeli

Detaylı

Rüzgar Enerji Sistemlerinde Gerilim Genli i Denetiminin Bulan k Mant kla Gerçeklenmesi

Rüzgar Enerji Sistemlerinde Gerilim Genli i Denetiminin Bulan k Mant kla Gerçeklenmesi Otomatik Kontrol Ulusal Toplant s, 13-15 Kas m 2008, TOK'08, Istanbul Rüzgar Enerji Sistemlerinde Gerilim Genli i Denetiminin Bulan k Mant kla Gerçeklenmesi Onur Ö. Mengi 1 ve smail H. Alta 2 1 Giresun

Detaylı

FV Panelden Beslenen Ad m Motoru için De i ik Ko ullarda Enerji Süreklili inin Sa lanmas ÖZET

FV Panelden Beslenen Ad m Motoru için De i ik Ko ullarda Enerji Süreklili inin Sa lanmas ÖZET FV Panelden Beslenen Ad m Motoru için De i ik Ko ullarda Enerji Süreklili inin Sa lanmas Onur Ö. MENG 1 ve smail H. ALTA 2 1 Giresun Üniversitesi Giresun Meslek Yüksekokulu, 28200, Giresun onurmengi@yahoo.com

Detaylı

Küçük Rüzgar Türbini ve PV Güç Sistemi Modellemesi

Küçük Rüzgar Türbini ve PV Güç Sistemi Modellemesi Küçük Rüzgar Türbini ve PV Güç Sistemi Modellemesi CENGİZ Kadir 1 ER Enver 2 SUDA Cemil 3 METİN Bengül 4 TOPÇUOĞLU Kıvanç 5 BAŞDAĞ Hüseyin 6 1,2 Muğla Sıtkı Koçman Ün., Muğla M.Y.O., Elektronik ve Otomasyon

Detaylı

Rüzgar Türbini/Yakıt Pili Karma Enerji Üretim Sisteminden Beslenen Yükler Üzerindeki Gerilimin Genliğinin Denetimi

Rüzgar Türbini/Yakıt Pili Karma Enerji Üretim Sisteminden Beslenen Yükler Üzerindeki Gerilimin Genliğinin Denetimi Rüzgar Türbini/Yakıt Pili Karma Enerji Üretim Sisteminden Beslenen Yükler Üzerindeki Gerilimin Genliğinin Denetimi Onur Ö. Mengi 1 ve İsmail H. Altaş 2 1 Giresun Üniversitesi Giresun Meslek Yüksekokulu

Detaylı

Rüzgar Türbini/Yakıt Pili Karma Enerji Üretim Sisteminden Beslenen Yükler Üzerindeki Gerilimin Genliğinin Denetimi

Rüzgar Türbini/Yakıt Pili Karma Enerji Üretim Sisteminden Beslenen Yükler Üzerindeki Gerilimin Genliğinin Denetimi Rüzgar Türbini/Yakıt Pili Karma Enerji Üretim Sisteminden Beslenen Yükler Üzerindeki Gerilimin Genliğinin Denetimi Onur Ö. Mengi 1 ve İsmail H. Altaş 2 1 Giresun Üniversitesi Giresun Meslek Yüksekokulu

Detaylı

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV)

BÖLÜM 2. FOTOVOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (PV) BÖLÜM 2. FOTOOLTAİK GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ (P) Fotovoltaik Etki: Fotovoltaik etki birbirinden farklı iki malzemenin ortak temas bölgesinin (common junction) foton radyasyonu ile aydınlatılması durumunda

Detaylı

TEK BÖLGELİ GÜÇ SİSTEMLERİNDE BULANIK MANTIK İLE YÜK FREKANS KONTRÜLÜ

TEK BÖLGELİ GÜÇ SİSTEMLERİNDE BULANIK MANTIK İLE YÜK FREKANS KONTRÜLÜ TEKNOLOJİ, Yıl 5, (2002), Sayı 3-4, 73-77 TEKNOLOJİ TEK BÖLGELİ GÜÇ SİSTEMLERİNDE BULANIK MANTIK İLE YÜK FREKANS KONTRÜLÜ Ertuğrul ÇAM İlhan KOCAARSLAN Kırıkkale Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik-Elektronik

Detaylı

Doç. Dr. Ersan KABALCI. AEK-207 Güneş Enerjisi İle Elektrik Üretimi

Doç. Dr. Ersan KABALCI. AEK-207 Güneş Enerjisi İle Elektrik Üretimi 6. Bölüm Şebeke Bağlantıları ve Şebeke Giriş-Çıkışları Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 AEK-207 Güneş Enerjisi İle Elektrik Üretimi Giriş Elektrik şebekesinin bulunmadığı yerleşimden uzak bölgelerde enerji ihtiyacını

Detaylı

Eleco 2014 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 27 29 Kasım 2014, Bursa

Eleco 2014 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 27 29 Kasım 2014, Bursa Eleco 214 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 27 29 Kasım 214, Bursa Bulanık Mantık Tabanlı MGNT Sistem Performansının Ani ve Yavaş Değişen Güneş Radyasyonu Koşullarında

Detaylı

Alçak Gerilimde Aktif Filtre ile Akım Harmoniklerinin Etkisinin Azaltılması

Alçak Gerilimde Aktif Filtre ile Akım Harmoniklerinin Etkisinin Azaltılması 618 Alçak Gerilimde Aktif Filtre ile Akım Harmoniklerinin Etkisinin Azaltılması 1 Latif TUĞ ve * 2 Cenk YAVUZ 1 Sakarya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Böl., Sakarya,

Detaylı

BULANIK MANTIK KONTROLLÜ ÇİFT EKLEMLİ ROBOT KOLU. Göksu Görel 1, İsmail H. ALTAŞ 2

BULANIK MANTIK KONTROLLÜ ÇİFT EKLEMLİ ROBOT KOLU. Göksu Görel 1, İsmail H. ALTAŞ 2 Fırat Üniversitesi-Elazığ BULANIK MANTIK KONTROLLÜ ÇİFT EKLEMLİ ROBOT KOLU Göksu Görel 1, İsmail H. ALTAŞ 2 1 Elektrik ve Enerji Bölümü Çankırı Karatekin Üniversitesi goksugorel@karatekin.edu.tr 2 Elektrik-Elektronik

Detaylı

Fotovoltaik Güneş Panellerinden Beslenen Yükler Üzerindeki Gerilim Genliğinin Denetimi

Fotovoltaik Güneş Panellerinden Beslenen Yükler Üzerindeki Gerilim Genliğinin Denetimi Fotovoltaik Güneş Panellerinden Beslenen Yükler Üzerindeki Gerilim Genliğinin Denetimi Onur Ö. Mengi 1 ve İsmail H. Altaş 2 1 Giresun Üniversitesi Giresun Meslek Yüksekokulu Müdürlüğü Depboy 28200 Giresun

Detaylı

AZALTILMASI. smail H. ALTA 1, Onur Ö. MENG 2. Elektrik-Elektronik Mühendisli i Bölümü 61080 TRABZON. 2 Giresun Üniversitesi

AZALTILMASI. smail H. ALTA 1, Onur Ö. MENG 2. Elektrik-Elektronik Mühendisli i Bölümü 61080 TRABZON. 2 Giresun Üniversitesi RÜZGAR ENERJ S STEMLER NDE HARMON KLER N AZALTILMASI smail H. ALTA 1, Onur Ö. MENG 2 1 Karadeniz Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisli i Bölümü 61080 TRABZON 2 Giresun

Detaylı

KÜÇÜK GÜÇLÜ RÜZGAR TÜRBİNLERİ İÇİN FARKLI BİR BULANIK MANTIK KARAR VERİCİLİ MGNİ METODU

KÜÇÜK GÜÇLÜ RÜZGAR TÜRBİNLERİ İÇİN FARKLI BİR BULANIK MANTIK KARAR VERİCİLİ MGNİ METODU Gazi Üniv. Müh. Mim. Fak. Der. Journal of the Faculty of Engineering and Architecture of Gazi University Cilt 30, No 2, 97-206, 205 Vol 30, No 2, 97-206, 205 KÜÇÜK GÜÇLÜ RÜZGAR TÜRBİNLERİ İÇİN FARKLI BİR

Detaylı

Fotovoltaik Beslemeli Bulanık Mantık Denetimli Senkron Alçaltıcı Tip Dönüştürücünün Gerçekleştirilmesi

Fotovoltaik Beslemeli Bulanık Mantık Denetimli Senkron Alçaltıcı Tip Dönüştürücünün Gerçekleştirilmesi Politeknik Dergisi Cilt:15 Sayı: 1 s. 35-41, 2012 Journal of Polytechnic Vol: 15 No: 1 pp. 35-41, 2012 Fotovoltaik Beslemeli Bulanık Mantık Denetimli Senkron Alçaltıcı Tip Dönüştürücünün Gerçekleştirilmesi

Detaylı

Üç-faz Tam Dalga (Köprü) Doğrultucu

Üç-faz Tam Dalga (Köprü) Doğrultucu 427 GÜÇ ELEKTRONİĞİ 3.1 Amaç Üç-faz Tam Dalga (Köprü) Doğrultucu Bu simülasyonun amacı R ve RL yüklerine sahip üç-faz köprü diyot doğrultucunun çalışma ve karakteristiğinin incelenmesidir. 3.2 Simülasyon

Detaylı

ELEKTROLİZ YAPMAK İÇİN PI DENETİMLİ SENKRON DA-DA DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI

ELEKTROLİZ YAPMAK İÇİN PI DENETİMLİ SENKRON DA-DA DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI 5. luslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS 09), 13 15 Mayıs 2009, Karabük, Türkiye LKTROLİZ YAPMAK İÇİN PI DNTİMLİ SNKRON DA-DA DÖNÜŞTÜRÜCÜ TASARIMI DSIGN OF A PI CONTROLLD SYNCRONOS DC-DC CONVRTR

Detaylı

ŞEBEKE BAĞLANTILI FOTOVOLTAİK ELEKTRİK ÜRETİM SİSTEMLERİNİN GÜÇ KALİTESİNE ETKİLERİ VE PERFORMANS ANALİZİ

ŞEBEKE BAĞLANTILI FOTOVOLTAİK ELEKTRİK ÜRETİM SİSTEMLERİNİN GÜÇ KALİTESİNE ETKİLERİ VE PERFORMANS ANALİZİ VI. Enerji Verimliliği, Kalitesi Sempozyumu& Sergisi 4-6 Haziran 2015, Sakarya ŞEBEKE BAĞLANTILI FOTOVOLTAİK ELEKTRİK ÜRETİM SİSTEMLERİNİN GÜÇ KALİTESİNE ETKİLERİ VE PERFORMANS ANALİZİ Selma ERKURT 2015

Detaylı

Kıyıcı Beslemeli DA Motorun Oransal İntegral ve Bulanık Mantık Oransal İntegral Denetleyicilerle Hız Kontrolü Karşılaştırılması

Kıyıcı Beslemeli DA Motorun Oransal İntegral ve Bulanık Mantık Oransal İntegral Denetleyicilerle Hız Kontrolü Karşılaştırılması Kıyıcı Beslemeli DA Motorun Oransal İntegral ve Bulanık Mantık Oransal İntegral Denetleyicilerle Hız Kontrolü Karşılaştırılması Erhan SESLİ 1 Ömür AKYAZI 2 Adnan CORA 3 1,2 Sürmene Abdullah Kanca Meslek

Detaylı

Bulanık Adaptif PI Denetimli Şebeke Etkileşimli Eviricinin Benzetimi Simulation of Fuzzy Adaptive PI Controlled Grid Interactive Inverter

Bulanık Adaptif PI Denetimli Şebeke Etkileşimli Eviricinin Benzetimi Simulation of Fuzzy Adaptive PI Controlled Grid Interactive Inverter Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi Cilt 15, Sayı 3, 2009, Sayfa 325-335 Bulanık Adaptif PI Denetimli Şebeke Etkileşimli Eviricinin Benzetimi Simulation of Fuzzy Adaptive PI Controlled

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 5: Fotovoltaik Hücre Karakteristikleri Fotovoltaik Hücrede Enerji Dönüşümü Fotovoltaik Hücre Parametreleri I-V İlişkisi Yük Çizgisi Kısa Devre Akımı Açık Devre Voltajı MPP (Maximum

Detaylı

Eğitim Amaçlı Güneş Pili Sisteminin Kurulması Ve Kayseri Şartlarında Performansının Ölçülmesi

Eğitim Amaçlı Güneş Pili Sisteminin Kurulması Ve Kayseri Şartlarında Performansının Ölçülmesi 188 Eğitim Amaçlı Güneş Pili Sisteminin Kurulması Ve Kayseri Şartlarında Performansının Ölçülmesi Kemal ATİK Erciyes Üniversitesi, Mustafa Çıkrıkçıoğlu MYO, Elektrik ve Enerji Bölümü ÖZET Anahtar Kelimeler:

Detaylı

Güneş Enerji Sistemleri için Bir Eğitim Aracı

Güneş Enerji Sistemleri için Bir Eğitim Aracı Güneş Enerji Sistemleri için Bir Eğitim Aracı * 1 Serhat DUMAN, 2 Nuran YÖRÜKEREN, 3 İsmail H. ALTAŞ * 1 Teknoloji Fakültesi, Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü, Düzce Üniversitesi, Türkiye 2 Mühendislik

Detaylı

Doğrultucularda ve Eviricilerde Kullanılan Pasif Filtre Türlerinin İncelenmesi ve Karşılaştırılması

Doğrultucularda ve Eviricilerde Kullanılan Pasif Filtre Türlerinin İncelenmesi ve Karşılaştırılması Enerji Verimliliği ve Kalitesi Sempozyumu EVK 2015 Doğrultucularda ve Eviricilerde Kullanılan Pasif Filtre Türlerinin İncelenmesi ve Karşılaştırılması Mehmet Oğuz ÖZCAN Ezgi Ünverdi AĞLAR Ali Bekir YILDIZ

Detaylı

Akıllı Şebekelerde Enerji Depolama Çözümleri 27.04.2015

Akıllı Şebekelerde Enerji Depolama Çözümleri 27.04.2015 Akıllı Şebekelerde Enerji Depolama Çözümleri 27.04.2015 Prof. Dr. Engin ÖZDEMİR KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLĞİ BÖLÜMÜ E-mail: eozdemir@kocaeli.edu.tr İÇERİK: ENERJİ

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU Mehmet SUCU (Teknik Öğretmen, BSc.)

Detaylı

TESCOM UPS TEST TÜM ELEKTRONİK SANAYİ VE TİCARET A.Ş

TESCOM UPS TEST TÜM ELEKTRONİK SANAYİ VE TİCARET A.Ş KESİNTİSİZ GÜÇ,GÜVENLİ ENERJİ TESCOM UPS TEST TÜM ELEKTRONİK SANAYİ VE TİCARET A.Ş KESİNTİSİZ GÜÇ,GÜVENLİ ENERJİ Sunum İçeriği A) Şirkete Genel Bakış B) Hybrid UPS C) Solar Sulama Sistemi Şirkete Genel

Detaylı

Üç Fazlı Sincap Kafesli bir Asenkron Motorun Matlab/Simulink Ortamında Dolaylı Vektör Kontrol Benzetimi

Üç Fazlı Sincap Kafesli bir Asenkron Motorun Matlab/Simulink Ortamında Dolaylı Vektör Kontrol Benzetimi Araştırma Makalesi Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi (05) 6-7 Üç Fazlı Sincap Kafesli bir Asenkron Motorun Matlab/Simulink Ortamında Dolaylı Vektör Kontrol Benzetimi Ahmet NUR *, Zeki

Detaylı

Güneş Pilleri İle Elektrik Üretiminde Kullanılan Evirici Tipleri ve Çok Seviyeli Evirici Kullanımı

Güneş Pilleri İle Elektrik Üretiminde Kullanılan Evirici Tipleri ve Çok Seviyeli Evirici Kullanımı Güneş Pilleri İle Elektrik Üretiminde Kullanılan Evirici Tipleri ve Çok Seviyeli Evirici Kullanımı Sule Özdemir 1 Engin Özdemir 2 1,2 Elektrik Eğitimi Bölümü, Teknik Eğitim Fakültesi, Kocaeli Üniversitesi,

Detaylı

FOTOVOLTAİK ENERJİ DÖNÜŞÜM SİSTEMLERİNDE PARÇALI GÖLGELENME DURUM ANALİZİ

FOTOVOLTAİK ENERJİ DÖNÜŞÜM SİSTEMLERİNDE PARÇALI GÖLGELENME DURUM ANALİZİ FOTOVOLTAİK ENERJİ DÖNÜŞÜM SİSTEMLERİNDE PARÇALI GÖLGELENME DURUM ANALİZİ Murat ÜNLÜ Sabri ÇAMUR Birol ARİFOĞLU Kocaeli Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Elektrik Mühendisliği Bölümü Umuttepe Yerleşkesi,

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) I. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI İ ç e r i k Genel bilgi ve çalışma ilkesi Güneş pili tipleri Güneş pilinin elektriksel

Detaylı

DENEY 16 Sıcaklık Kontrolü

DENEY 16 Sıcaklık Kontrolü DENEY 16 Sıcaklık Kontrolü DENEYİN AMACI 1. Sıcaklık kontrol elemanlarının türlerini ve çalışma ilkelerini öğrenmek. 2. Bir orantılı sıcaklık kontrol devresi yapmak. GİRİŞ Solid-state sıcaklık kontrol

Detaylı

Statik güç eviricilerinin temel görevi, bir DA güç kaynağı kullanarak çıkışta AA dalga şekli üretmektir.

Statik güç eviricilerinin temel görevi, bir DA güç kaynağı kullanarak çıkışta AA dalga şekli üretmektir. 4. Bölüm Eviriciler ve Eviricilerin Sınıflandırılması Doç. Dr. Ersan KABALCI AEK-207 GÜNEŞ ENERJİSİ İLE ELEKTRİK ÜRETİMİ Giriş Statik güç eviricilerinin temel görevi, bir DA güç kaynağı kullanarak çıkışta

Detaylı

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ

4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ 4. ÜNİTE ALTERNATİF AKIMDA GÜÇ KONULAR 1. Ani Güç, Ortalama Güç 2. Dirençli Devrelerde Güç 3. Bobinli Devrelerde Güç 4. Kondansatörlü Devrelerde Güç 5. Güç Üçgeni 6. Güç Ölçme GİRİŞ Bir doğru akım devresinde

Detaylı

FARKLI PANEL TİPLERİ İÇİN EŞDEĞER DEVRE MODELİNİN PARAMETRE DEĞERLERİNİN BULUNMASI

FARKLI PANEL TİPLERİ İÇİN EŞDEĞER DEVRE MODELİNİN PARAMETRE DEĞERLERİNİN BULUNMASI FARKLI PANEL TİPLERİ İÇİN EŞDEĞER DEVRE MODELİNİN PARAMETRE DEĞERLERİNİN BULUNMASI Erdem ELİBOL Melih AKTAŞ Nedim TUTKUN Özet Bu çalışmada fotovoltaik güneş panellerinin matematiksel eşdeğer devrelerinden

Detaylı

FOTOVOLTAİK ENERJİ DÖNÜŞÜM SİSTEMLERİNDE PARÇALI GÖLGELENME DURUM ANALİZİ

FOTOVOLTAİK ENERJİ DÖNÜŞÜM SİSTEMLERİNDE PARÇALI GÖLGELENME DURUM ANALİZİ FOTOVOLTAİK ENERJİ DÖNÜŞÜM SİSTEMLERİNDE PARÇALI GÖLGELENME DURUM ANALİZİ Murat ÜNLÜ Sabri ÇAMUR Birol ARİFOĞLU Kocaeli Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Elektrik Mühendisliği Bölümü Umuttepe Yerleşkesi,

Detaylı

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Power Electronic Circuits (Güç Elektroniği Devreleri)

KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Power Electronic Circuits (Güç Elektroniği Devreleri) KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Power Electronic Circuits (Güç Elektroniği Devreleri) 1. DENEYİN AMACI ÜÇ FAZ EVİRİCİ 3 Faz eviricilerin çalışma

Detaylı

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH

OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH OTOMATİK KONTROL SİSTEMLERİ İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI SIGNAL FLOW GRAPH İŞARET AKIŞ DİYAGRAMLARI İşaret akış diyagramları blok diyagramlara bir alternatiftir. Fonksiyonel bloklar, işaretler, toplama noktaları

Detaylı

Elektrikli Araçlar İçin Çift Çevrim Destekli DA Motor Kontrol Uygulaması

Elektrikli Araçlar İçin Çift Çevrim Destekli DA Motor Kontrol Uygulaması Elektrikli Araçlar İçin Çift Çevrim Destekli DA Motor Kontrol Uygulaması A. M. Sharaf 1 İ. H. Altaş 2 Emre Özkop 3 1 Elektrik ve Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Ne Brunsick Üniversitesi, Kanada 2,3 Elektrik-Elektronik

Detaylı

BMÜ-421 Benzetim ve Modelleme MATLAB SIMULINK. İlhan AYDIN

BMÜ-421 Benzetim ve Modelleme MATLAB SIMULINK. İlhan AYDIN BMÜ-421 Benzetim ve Modelleme MATLAB SIMULINK İlhan AYDIN SIMULINK ORTAMI Simulink bize karmaşık sistemleri tasarlama ve simülasyon yapma olanağı vermektedir. Mühendislik sistemlerinde simülasyonun önemi

Detaylı

ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI GÜÇ SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE FİLTRELEMELERİN İNCELENMESİ

ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI GÜÇ SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE FİLTRELEMELERİN İNCELENMESİ ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI EMO ANKARA ŞUBESİ İÇ ANADOLU ENERJİ FORUMU GÜÇ SİSTEMLERİNDE HARMONİKLER VE FİLTRELEMELERİN İNCELENMESİ EMO ŞUBE : KIRIKKALE ÜYE : Caner FİLİZ HARMONİK NEDİR? Sinüs formundaki

Detaylı

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI

DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DEVRE ANALİZİ LABORATUARI DENEY 6 KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIM DAVRANIŞI DENEY 6: KONDANSATÖRÜN VE BOBİNİN DOĞRU AKIMDA DAVRANIŞI 1. Açıklama Kondansatör doğru akımı geçirmeyip alternatif akımı

Detaylı

Tek Fazlı Tam Dalga Doğrultucularda Farklı Yük Durumlarındaki Harmoniklerin İncelenmesi

Tek Fazlı Tam Dalga Doğrultucularda Farklı Yük Durumlarındaki Harmoniklerin İncelenmesi Tek Fazlı Tam Dalga Doğrultucularda Farklı Yük Durumlarındaki Harmoniklerin İncelenmesi Ezgi ÜNVERDİ(ezgi.unverdi@kocaeli.edu.tr), Ali Bekir YILDIZ(abyildiz@kocaeli.edu.tr) Elektrik Mühendisliği Bölümü

Detaylı

2011 Third International Conference on Intelligent Human-Machine Systems and Cybernetics

2011 Third International Conference on Intelligent Human-Machine Systems and Cybernetics 2011 Third International Conference on Intelligent Human-Machine Systems and Cybernetics Özet: Bulanık bir denetleyici tasarlanırken karşılaşılan en önemli sıkıntı, bulanık giriş çıkış üyelik fonksiyonlarının

Detaylı

BİR SOĞUTMA GRUBUNDA KOMPRESÖR HIZININ BULANIK MANTIK ALGORİTMA İLE KONTROLÜ

BİR SOĞUTMA GRUBUNDA KOMPRESÖR HIZININ BULANIK MANTIK ALGORİTMA İLE KONTROLÜ BİR SOĞUTMA GRUBUNDA KOMPRESÖR HIZININ BULANIK MANTIK ALGORİTMA İLE KONTROLÜ Öğr. Gör. Orhan EKREN Ege Üniversitesi Doç. Dr. Serhan KÜÇÜKA Dokuz Eylül Üniversitesi SUNUM İÇERİĞİ ÇALIŞMANIN AMACI DENEY

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ İLERİ SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ İLERİ SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ İLERİ SEVİYE TEKNİK ÖZELLİKLER Yenilenebilir enerji sistemleri eğitim seti temel olarak rüzgar türbini ve güneş panelleri ile elektrik üretimini uygulamalı eğitime taşımak

Detaylı

DENEY 9- DOĞRU AKIM DA RC DEVRE ANALİZİ

DENEY 9- DOĞRU AKIM DA RC DEVRE ANALİZİ 9.1. DENEYİN AMAÇLARI DENEY 9- DOĞRU AKIM DA RC DEVRE ANALİZİ RC devresinde kondansatörün şarj ve deşarj eğrilerini elde etmek Zaman sabiti kavramını öğrenmek Seri RC devresinin geçici cevaplarını incelemek

Detaylı

DAMITMA KOLONLARININ BULANIK DENETLEYİCİLERLE DENETİMİ

DAMITMA KOLONLARININ BULANIK DENETLEYİCİLERLE DENETİMİ DAMITMA KOLONLARININ BULANIK DENETLEYİCİLERLE DENETİMİ Halil Murat Öztürk, H. Levent Akın 2 Sistem ve Kontrol Mühendisliği Bölümü, Boğaziçi Üniversitesi, 885 Bebek, İstanbul 2 Bilgisayar Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

Pasif devre elemanları (bobin, kondansatör, direnç) kullanarak, paralel kol olarak tasarlanan pasif

Pasif devre elemanları (bobin, kondansatör, direnç) kullanarak, paralel kol olarak tasarlanan pasif Pasif devre elemanları (bobin, kondansatör, direnç) kullanarak, paralel kol olarak tasarlanan pasif filtre düzeneği, tasarlandığı harmoniğin frekans değerinde seri rezonans oluşturarak harmonik akımını

Detaylı

Simulink Ortamında Pv Modul Simülasyonu Araç Kutusunun Oluşturulması

Simulink Ortamında Pv Modul Simülasyonu Araç Kutusunun Oluşturulması Simulink Ortamında Pv Modul Simülasyonu Araç Kutusunun Oluşturulması Turab Selçuk, Ahmet Alkan KSU Elektrik - Elektronik Mühendisliği Bölümü Kahramanmaraş turabselcuk@ksu.edu.tr aalkan@ksu.edu.tr Ve Pvsystem

Detaylı

DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri

DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri DC motorların sürülmesi ve sürücü devreleri Armatür (endüvi) gerilimini değiştirerek devri ayarlamak mümkündür. Endüvi akımını değiştirerek torku (döndürme momentini) ayarlamak mümkündür. Endüviye uygulanan

Detaylı

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Seri ve Paralel RLC Devreleri

Mekatronik Mühendisliği Lab1 (Elektrik-Elektronik) Seri ve Paralel RLC Devreleri YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ MAKİNA FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ELEKTRİK-ELEKTRONİK LABORATUARI (LAB I) DENEY 3 Deney Adı: Seri ve Paralel RLC Devreleri Öğretim Üyesi: Yard. Doç. Dr. Erhan AKDOĞAN

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI Özgür GENCER Semra ÖZTÜRK Tarık ERFİDAN Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Elektrik Mühendisliği Bölümü, Kocaeli San-el Mühendislik Elektrik

Detaylı

SÜRÜCÜLÜ SİSTEMLERDE ENERJİ KALİTESİ PROBLEMLERİNİN İNCELENMESİ

SÜRÜCÜLÜ SİSTEMLERDE ENERJİ KALİTESİ PROBLEMLERİNİN İNCELENMESİ SÜRÜCÜLÜ SİSTEMLERDE ENERJİ KALİTESİ PROBLEMLERİNİN İNCELENMESİ Ahmet Can YÜKSEL a.canyuksel@gmail.com Elektrik Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi Denizhan AKIN akindenizhan@gmail.com İstanbul Teknik Üniversitesi

Detaylı

Endüstriyel Sensörler ve Uygulama Alanları Kalite kontrol amaçlı ölçme sistemleri, üretim ve montaj hatlarında imalat sürecinin en önemli aşamalarındandır. Günümüz teknolojisi mükemmelliği ve üretimdeki

Detaylı

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör.

(Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK KONTROLÜ. DENEY SORUMLUSU Arş.Gör. T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI 1 (Mekanik Sistemlerde PID Kontrol Uygulaması - 3) HAVA KÜTLE AKIŞ SİSTEMLERİNDE PID İLE SICAKLIK

Detaylı

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri U : AC girişteki efektif faz gerilimi f : Frekans q : Faz sayısı I d, I y : DC çıkış veya yük akımı (ortalama değer) U d U d : DC çıkış gerilimi, U d = f() : Maksimum

Detaylı

Akım Modlu Çarpıcı/Bölücü

Akım Modlu Çarpıcı/Bölücü Akım Modlu Çarpıcı/Bölücü (Novel High-Precision Current-Mode Multiplier/Divider) Ümit FARAŞOĞLU 504061225 1/28 TAKDİM PLANI ÖZET GİRİŞ AKIM MODLU ÇARPICI/BÖLÜCÜ DEVRE ÖNERİLEN AKIM MODLU ÇARPICI/BÖLÜCÜ

Detaylı

Fotovoltaj Güneş Pilleri : Yapısal Özellikleri ve Karakteristikleri

Fotovoltaj Güneş Pilleri : Yapısal Özellikleri ve Karakteristikleri Fotovoltaj Güneş Pilleri : Yapısal Özellikleri ve Karakteristikleri Doc. Dr. İsmail H. ALTAŞ Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü 61080 Trabzon FAX: (462) 325 7405 E-POSTA

Detaylı

Tek-faz Yarım Dalga Doğrultucu

Tek-faz Yarım Dalga Doğrultucu 427 GÜÇ ELEKTRONİĞİ Tek-faz Yarım Dalga Doğrultucu Simülasyon. Amaç: Bu simülasyonun amacı R ve RL yüklerine sahip tek-faz yarım dalga diyot doğrultucunun çalışma ve karakteristiğinin incelenmesidir..2

Detaylı

EEM220 Temel Yarıiletken Elemanlar Çözümlü Örnek Sorular

EEM220 Temel Yarıiletken Elemanlar Çözümlü Örnek Sorular EEM220 Temel Yarıiletken Elemanlar Çözümlü Örnek Sorular Kaynak: Fundamentals of Microelectronics, Behzad Razavi, Wiley; 2nd edition (April 8, 2013), Manuel Solutions. Bölüm 3 Seçme Sorular ve Çözümleri

Detaylı

Küçük ve Mikro Ölçekli Enerji Yatırımları için Hibrit Enerji Modeli

Küçük ve Mikro Ölçekli Enerji Yatırımları için Hibrit Enerji Modeli Küçük ve Mikro Ölçekli Enerji Yatırımları için Hibrit Enerji Modeli Mustafa Yıldız Enerji Mühendisliği Yüksek Lisans Programı Bitirme Tezi Danışman: Yard. Doç. Dr. Ferhat Bingöl 4. İzmir Rüzgar Sempozyumu

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Mustafa NİL

Yrd. Doç. Dr. Mustafa NİL Yrd. Doç. Dr. Mustafa NİL ÖĞRENİM DURUMU Derece Üniversite Bölüm / Program Fırat Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Y. Kocaeli Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Ana Bilim Dalı

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ

GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ DENEY 1 GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ YENİLEBİLİR ENERJİ SİSTEMLERİ LABORATUAR YRD. DOÇ. DR. BEDRİ KEKEZOĞLU DENEY 1 GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMLERİ 1. GÜNEŞ ENERJİ SİSTEMLERİ Dünyamızın en büyük enerji kaynağı olan

Detaylı

GÜNEŞ ENERJĐSĐYLE HĐDROJEN ÜRETĐMĐ Kim. Müh. Serdar ŞAHĐN / Serkan KESKĐN

GÜNEŞ ENERJĐSĐYLE HĐDROJEN ÜRETĐMĐ Kim. Müh. Serdar ŞAHĐN / Serkan KESKĐN GÜNEŞ ENERJĐSĐYLE HĐDROJEN ÜRETĐMĐ Kim. Müh. Serdar ŞAHĐN / Serkan KESKĐN 1. GĐRĐŞ Güneş enerjisinden elektrik enerjisi üretilmesi işlemi, çeşitli alanlarda uygulanmıştır. Fakat güneş enerjisinin depolanması

Detaylı

Eleco 2014 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 27 29 Kasım 2014, Bursa

Eleco 2014 Elektrik Elektronik Bilgisayar ve Biyomedikal Mühendisliği Sempozyumu, 27 29 Kasım 2014, Bursa Fotovoltaik Sistemlerde Değiştir Gözle ve Artan İletkenlik Algoritmalarının Karşılaştırılması Comparison of P&O and Incremental Conductance Algorithms for Photovoltaic Systems Yunus Emre KESKİN 1, Mustafa

Detaylı

TEK FAZLI DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI DOĞRULTUCULAR ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK ÜHENDĠSLĠĞĠ GÜÇ ELEKTRONĠĞĠ LABORATUAR TEK FAZL DOĞRULTUCULAR Teorik Bilgi Pek çok güç elektroniği uygulamasında, giriş gücü şebekeden alınan 50-60 Hz lik AC güç şeklindedir ve uygulamada

Detaylı

14. ÜNİTE GERİLİM DÜŞÜMÜ

14. ÜNİTE GERİLİM DÜŞÜMÜ 14. ÜNİTE GERİLİM DÜŞÜMÜ KONULAR 1. GERİLİM DÜŞÜMÜNÜN ANLAMI VE ÖNEMİ 2. ÇEŞİTLİ TESİSLERDE KABUL EDİLEBİLEN GERİLİM DÜŞÜMÜ SINIRLARI 3. TEK FAZLI ALTERNATİF AKIM (OMİK) DEVRELERİNDE YÜZDE (%) GERİLİM

Detaylı

RÜZGAR TÜRBİNLERİNİN KANAT AÇILARININ YAPAY SİNİR AĞI TABANLI DENETİMİ

RÜZGAR TÜRBİNLERİNİN KANAT AÇILARININ YAPAY SİNİR AĞI TABANLI DENETİMİ RÜZGAR TÜRBİNLERİNİN KANAT AÇILARININ YAPAY SİNİR AĞI TABANLI DENETİMİ Zafer ÖZER A. Serdar YILMAZ, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Elektrik-Elektronik Müh. Bölümü zaferozer@ksu.edu.tr ABSTRACT Bu

Detaylı

DENEY 7 DALGALI GERİLİM ÖLÇÜMLERİ - OSİLOSKOP

DENEY 7 DALGALI GERİLİM ÖLÇÜMLERİ - OSİLOSKOP DENEY 7 DALGALI GERİLİM ÖLÇÜMLERİ - OSİLOSKOP Amaç: Bu deneyin amacı, öğrencilerin alternatif akım ve gerilim hakkında bilgi edinmesini sağlamaktır. Deney sonunda öğrencilerin, periyot, frekans, genlik,

Detaylı

Güç elektroniği elektrik mühendisliğinde enerji ve elektronik bilim dalları arasında bir bilim dalıdır.

Güç elektroniği elektrik mühendisliğinde enerji ve elektronik bilim dalları arasında bir bilim dalıdır. 3. Bölüm Güç Elektroniğinde Temel Kavramlar ve Devre Türleri Doç. Dr. Ersan KABALC AEK-207 GÜNEŞ ENERJİSİ İLE ELEKTRİK ÜRETİMİ Güç Elektroniğine Giriş Güç elektroniği elektrik mühendisliğinde enerji ve

Detaylı

Easy9. Alçak gerilim tesisatı için güvenilir koruma ürünleri.

Easy9. Alçak gerilim tesisatı için güvenilir koruma ürünleri. Alçak gerilim tesisatı için güvenilir koruma ürünleri. Easy9 un kalitesi ve güvenilirliği daha üretken olmamı sağladı. Güvendiğiniz markadan yeni ve sağlam bir seri... Yeni Easy9 serisi, bir elektrikçi

Detaylı

FOTOVOLTAİK SİSTEMLERDE MAKSİMUM GÜÇ NOKTASI İZLEYİCİSİNİN VERİMLİLİĞE ETKİSİ

FOTOVOLTAİK SİSTEMLERDE MAKSİMUM GÜÇ NOKTASI İZLEYİCİSİNİN VERİMLİLİĞE ETKİSİ FOTOVOLTAİK SİSTEMLERDE MAKSİMUM GÜÇ NOKTASI İZLEYİCİSİNİN VERİMLİLİĞE ETKİSİ Mehmet Ali Özçelik 1, A.Serdar Yılmaz 2 ozcelik@gantep.edu.tr, asyilmaz@ksu.edu.tr 1 Gaziantep Meslek Yüksekokulu, Elektrik

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ

YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ YENİLENEBİLİR ENERJİ EĞİTİM SETİ KULLANIM KİTAPÇIĞI ve Deneyler İÇİNDEKİLER Eğitim Seti Özellikleri 3 Hibrid Şarj Regülatörü Modülü Özellikleri 4 DC-AC İnverter Modülü Özellikleri 5 AKÜ Modülü Özellikleri

Detaylı

3.6 kw gücündeki fotovoltaik generatörünmatlab simulink ile modellenmesi

3.6 kw gücündeki fotovoltaik generatörünmatlab simulink ile modellenmesi 198 3.6 kw gücündeki fotovoltaik generatörünmatlab simulink ile modellenmesi Gökay BAYRAK 1, Mehmet CEBECİ 2 Fırat Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik Elektronik Mühendisliği, ELAZIĞ ÖZET Anahtar

Detaylı

Easy9. Alçak gerilim tesisatı için güvenilir koruma ürünleri Easy 9 katalog.indd 1 1/17/14 2:33 PM

Easy9. Alçak gerilim tesisatı için güvenilir koruma ürünleri Easy 9 katalog.indd 1 1/17/14 2:33 PM Alçak gerilim tesisatı için güvenilir koruma ürünleri. 00205 Easy 9 katalog.indd 1 1/17/14 2:33 PM Easy9 un kalitesi ve güvenilirliği daha üretken olmamı sağladı. Güvendiğiniz markadan yeni ve sağlam bir

Detaylı

BAZI İLLER İÇİN GÜNEŞ IŞINIM ŞİDDETİ, GÜNEŞLENME SÜRESİ VE BERRAKLIK İNDEKSİNİN YENİ ÖLÇÜMLER IŞIĞINDA ANALİZİ

BAZI İLLER İÇİN GÜNEŞ IŞINIM ŞİDDETİ, GÜNEŞLENME SÜRESİ VE BERRAKLIK İNDEKSİNİN YENİ ÖLÇÜMLER IŞIĞINDA ANALİZİ Güneş Günü Sempozyumu 99-28 Kayseri, 2-27 Haziran 1999 BAZI İLLER İÇİN GÜNEŞ IŞINIM ŞİDDETİ, GÜNEŞLENME SÜRESİ VE BERRAKLIK İNDEKSİNİN YENİ ÖLÇÜMLER IŞIĞINDA ANALİZİ Hüsamettin BULUT Çukurova Üni. Müh.

Detaylı

ELEKTRİK TESİSLERİNDE HARMONİKLERİN PASİF FİLTRE KULLANILARAK AZALTILMASI VE SİMÜLASYONU. Sabir RÜSTEMLİ

ELEKTRİK TESİSLERİNDE HARMONİKLERİN PASİF FİLTRE KULLANILARAK AZALTILMASI VE SİMÜLASYONU. Sabir RÜSTEMLİ ELEKTRİK TESİSLERİNDE HARMONİKLERİN PASİF FİLTRE KULLANILARAK AZALTILMASI VE SİMÜLASYONU Sabir RÜSTEMLİ Elektrik tesislerinin güvenli ve arzu edilir bir biçimde çalışması için, tesisin tasarım ve işletim

Detaylı

Fotovoltaik (PV) Güneş Pilinin İki Diyotlu Modellenmesi. Photovoltaic (PV) Solar Battery Modeling of Two-Diode

Fotovoltaik (PV) Güneş Pilinin İki Diyotlu Modellenmesi. Photovoltaic (PV) Solar Battery Modeling of Two-Diode Fotovoltaik (PV) Güneş Pilinin İki Diyotlu Modellenmesi * 1 Şaban YILMAZ, 2 Erdal KILIÇ, 3 Hasan Rıza ÖZÇALIK, 4 Ahmet GANİ * 1 KSÜ Kahramanmaraş Meslek Yüksekokulu, Kahramanmaraş, Türkiye 2 KSÜ Afşin

Detaylı

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELĐŞTĐRME PROJESĐ. 1. Endüstride kullanılan Otomatik Kontrolun temel kavramlarını açıklayabilme.

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELĐŞTĐRME PROJESĐ. 1. Endüstride kullanılan Otomatik Kontrolun temel kavramlarını açıklayabilme. PROGRAMIN ADI DERSĐN ADI DERSĐN ĐŞLENECEĞĐ YARIYIL HAFTALIK DERS SAATĐ DERSĐN SÜRESĐ ENDÜSTRĐYEL OTOMASYON SÜREÇ KONTROL 2. Yıl III. Yarıyıl 4 (Teori: 3, Uygulama: 1, Kredi:4) 56 Saat AMAÇLAR 1. Endüstride

Detaylı

ISSN : 1308-7231 sherdem@selcuk.edu.tr 2010 www.newwsa.com Konya-Turkey BİR DC MOTORUN BULANIK MANTIK DENETLEYİCİ İLE KONTROLÜ

ISSN : 1308-7231 sherdem@selcuk.edu.tr 2010 www.newwsa.com Konya-Turkey BİR DC MOTORUN BULANIK MANTIK DENETLEYİCİ İLE KONTROLÜ ISSN:1306-3111 e-journal of New World Sciences Academy 2011, Volume: 6, Number: 2, Article Number: 1A0175 İlker Ali Özkan ENGINEERING SCIENCES İsmail Sarıtaş Received: November 2010 Saadetdin Herdem Accepted:

Detaylı

Sürekli Mıknatıslı Senkron Motorun Sayısal İşaret İşlemcisi ile Histerezis Akım Denetleyicili Alan Yönlendirme Kontrolünün Gerçekleştirilmesi

Sürekli Mıknatıslı Senkron Motorun Sayısal İşaret İşlemcisi ile Histerezis Akım Denetleyicili Alan Yönlendirme Kontrolünün Gerçekleştirilmesi Fırat Üniv. Mühendislik Bilimleri Dergisi Fırat Univ. Journal of Engineering 27(1), 15-22, 2015 27(1), 15-22, 2015 Sürekli Mıknatıslı Senkron Motorun Sayısal İşaret İşlemcisi ile Histerezis Akım Denetleyicili

Detaylı

Elektronik-I Laboratuvarı 1. Deney Raporu. Figure 1: Diyot

Elektronik-I Laboratuvarı 1. Deney Raporu. Figure 1: Diyot ElektronikI Laboratuvarı 1. Deney Raporu AdıSoyadı: İmza: Grup No: 1 Diyot Diyot,Silisyum ve Germanyum gibi yarıiletken malzemelerden yapılmış olan aktif devre elemanıdır. İki adet bağlantı ucu vardır.

Detaylı

PIC16F877 Mikrodenetleyicisi İle Uzay Vektör PWM İşaretlerinin Üretilmesi

PIC16F877 Mikrodenetleyicisi İle Uzay Vektör PWM İşaretlerinin Üretilmesi PIC16F877 Mikrodenetleyicisi İle Uzay Vektör PWM İşaretlerinin Üretilmesi Hakan ÇELİK 1 Eyyüp ÖKSÜZTEPE 2 Hasan KÜRÜM 3 1 TEİAŞ, Doğu Anadolu Yük Tevzi İşletme Müdürlüğü, 25020, Erzurum 2 Milli Eğitim

Detaylı

FOTOVOLTAİK SİSTEMLER ŞEBEKEYE BAĞLI OLDUĞUNDA OLUŞAN SORUNLAR

FOTOVOLTAİK SİSTEMLER ŞEBEKEYE BAĞLI OLDUĞUNDA OLUŞAN SORUNLAR FOTOVOLTAİK SİSTEMLER ŞEBEKEYE BAĞLI OLDUĞUNDA OLUŞAN SORUNLAR Çiğdem KANDEMİR Mehmet BAYRAK Sakarya Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü ÖZET Yenilenebilir enerji kaynaklarından enerji

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ DENEY FÖYÜ DENEY ADI AC AKIM, GERİLİM VE GÜÇ DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEY SORUMLUSU DENEY GRUBU: DENEY TARİHİ : TESLİM

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ SİVİL HAVACILIK ANABİLİM DALI YENİ DERS ÖNERİSİ/ DERS GÜNCELLEME

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ SİVİL HAVACILIK ANABİLİM DALI YENİ DERS ÖNERİSİ/ DERS GÜNCELLEME / DERS GÜNCELLEME Dersin Kodu SHA 615 Dersin Adı İSTATİSTİKSEL SİNYAL İŞLEME Yarıyılı GÜZ Dersin İçeriği: Olasılık ve olasılıksal süreçlerin gözden geçirilmesi. Bayes kestirim kuramı. Büyük olabilirlik

Detaylı

Ders 3- Direnç Devreleri I

Ders 3- Direnç Devreleri I Ders 3- Direnç Devreleri I Yard.Doç.Dr. Ahmet Özkurt Ahmet.ozkurt@deu.edu.tr http://ahmetozkurt.net İçerik 2. Direnç Devreleri Ohm kanunu Güç tüketimi Kirchoff Kanunları Seri ve paralel dirençler Elektriksel

Detaylı

DOĞRU AKIM DA RC DEVRE ANALİZİ

DOĞRU AKIM DA RC DEVRE ANALİZİ DENEYİN AMAÇLARI DOĞRU AKIM DA RC DEVRE ANALİZİ RC devresinde kondansatörün şarj ve deşarj eğrilerini elde etmek Zaman sabiti kavramını öğrenmek Seri RC devresinin geçici cevaplarını incelemek Deney Malzemeleri:

Detaylı

PV PANELLERİN YAPISI VE PANELLERDEN ELEKTRİK ÜRETİMİNE SICAKLIĞIN ETKİSİ

PV PANELLERİN YAPISI VE PANELLERDEN ELEKTRİK ÜRETİMİNE SICAKLIĞIN ETKİSİ PV PANELLERİN YAPISI VE PANELLERDEN ELEKTRİK ÜRETİMİNE SICAKLIĞIN ETKİSİ Taner ÇARKIT Elektrik Elektronik Mühendisi tanercarkit.is@gmail.com Abstract DC voltage occurs when light falls on the terminals

Detaylı

1. Diyot Çeşitleri ve Yapıları 1.1 Giriş 1.2 Zener Diyotlar 1.3 Işık Yayan Diyotlar (LED) 1.4 Fotodiyotlar. Konunun Özeti

1. Diyot Çeşitleri ve Yapıları 1.1 Giriş 1.2 Zener Diyotlar 1.3 Işık Yayan Diyotlar (LED) 1.4 Fotodiyotlar. Konunun Özeti Elektronik Devreler 1. Diyot Çeşitleri ve Yapıları 1.1 Giriş 1.2 Zener Diyotlar 1.3 Işık Yayan Diyotlar (LED) 1.4 Fotodiyotlar Konunun Özeti * Diyotlar yapım tekniğine bağlı olarak; Nokta temaslı diyotlar,

Detaylı