T.C. TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI"

Transkript

1 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İLKYARDIM VE ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI Dr. Tacetin KAKİLLİOĞLU* Zülfinaz KURT** Dr. Müjdegül DALKILINÇ*** ANKARA 2002 * İlkyardım ve Acil Sağlık Hizmetleri Daire Başkanı ** İlkyardım Şube Müdürü *** Doktor-İlkyardım Şube Müdürlüğü Taslak / Revizyon: 002 / /56

2 ÖNSÖZ Yaşadığımız sürece çeşitli nedenlerle yaralanmalar veya hastalıklarla karşılaşmamız kaçınılmazdır. Yaşamımızın çeşitli dönemlerinde, bulunduğumuz her ortamda kaza ve hastalanma riski taşımaktayız. Bu gibi durumlarla karşılaştığımızda, müdahalede bulunanların ilkyardım eğitimi almış olmaları, yaşamın sürdürülmesinde, sakatlanmaların önlenmesinde ve iyileşme sürecinin kısaltılmasında belirleyici rol oynayacaktır. Ülkemizde ev, iş yada trafik kazaları ve doğal afetler nedeni ile çok sayıda vatandaşımız yaşamını kaybetmekte yada sakat kalmaktadır. Bu gibi durumlarda olay yerinde her zaman bir sağlık görevlisi olamayacağı için olaydan etkilenen yada ortamda bulunan kişilerin kendilerine yada başkalarına yapacakları ilkyardım uygulamaları son derece önemlidir. Toplumumuzda genel bir anlayış olarak, ilkyardım ile acil yardım ifadeleri birbirlerinin yerine kullanılmaktadır. Oysa acil yardım, sağlık çalışanları tarafından gerekli donanımla yapılan tıbbi müdahaleleri kapsamasına rağmen; ilkyardım, bu konuda eğitim almış kişilerce olay yerinde bulunan malzemelerle ilaçsız olarak yapılan, uygulamalardır. Ancak ilkyardım eğitimi almamış kişilerin, ilkyardım uygulamalarında bulunmaları sakıncalı sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle ilkyardım uygulayacak olan kişilerin, mutlaka ilkyardım eğitimi almış olmaları, öncelikli amaçlarının kişilere zarar vermemek olduğunu bilmeleri ve hayati tehlike oluşturabilecek müdahalelerde bulunmamaları son derece önemlidir. Bakanlığımız tarafından toplumda ilkyardım bilincinin geliştirilmesi, ilkyardım eğitimi almış kişilerin sayısının artırılması ve konuya gereken duyarlılığın gösterilmesi amacıyla ilkyardım konusunda bir dizi yeni çalışma başlatılmıştır. Bu nedenle öğretmen, polis, itfaiyeci, arama ve kurtarma hizmetlerinde görev alan kişiler gibi öncelikli meslek grupları başta olmak üzere tüm halkımızın ilkyardım konusundaki eksik yada yanlış bilgilerinin giderilmesi ve güncelleştirilmesi amacıyla İlkyardım Temel Uygulamaları Eğitim Rehberi hazırlanmıştır. Bu amaçla, Bakanlığımız tarafından hazırlanan ve 22 Mayıs 2002 tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanan İlkyardım Yönetmeliği çerçevesinde, önümüzdeki yıllarda ilkyardım eğitimi almış sertifikalı ilkyardımcıların sayılarının ve niteliklerinin artmasına ve toplumumuzun ilkyardım konusunda bilinçlendirilmesine katkı sağlayacak olan bu rehberin hazırlanmasında emeği geçen İlkyardım ve Acil Sağlık Hizmetleri Daire Başkanlığı çalışanlarına teşekkür ederim. Dr.İsmail TOPRAK Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürü Taslak / Revizyon: 002 / /56

3 İÇİNDEKİLER: 1-GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ: İlkyardım nedir? 8 Acil tedavi nedir? 8 İlkyardımcı kimdir? 8 İlkyardım ve acil tedavi arasındaki fark nedir? 8 İlkyardımın öncelikli amaçları nelerdir? 8 İlkyardımın temel uygulamaları nelerdir? nin aranması sırasında nelere dikkat edilmelidir? 9 İlkyardımcının müdahale ile ilgili yapması gerekenler nelerdir? 9 İlkyardımcının özellikleri nasıl olmalıdır? 9 Hayat kurtarma zinciri nedir? 10 İlkyardımın ABC si nedir? 10 2-HASTA/YARALININ VE OLAY YERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ: İlkyardımcının bilmesi gereken ve vücudu oluşturan sistemler nelerdir? 11 Vücutta nabız alınabilen bölgeler nelerdir? 12 Hasta/yaralının değerlendirilmesinin amacı nedir? 12 Hasta/yaralıların ilk değerlendirilme aşamaları nelerdir? 12 Hasta/yaralının ikinci değerlendirmesi nasıl olmalıdır? 13 Olay yerini değerlendirmenin amacı nedir? 14 Olay yerinin değerlendirilmesinde yapılacak işler nelerdir? 14 3-TEMEL YAŞAM DESTEĞİ: Solunum ve kalp durması nedir? 15 Temel yaşam desteği nedir? 15 Hava yolunu açmak için Baş-Çene pozisyonu nasıl verilir? 15 Yapay solunum nasıl yapılır? 15 Dış kalp masajı nasıl yapılır? 16 Çocuklarda (1-8 yaş) Temel Yaşam Desteği nasıl yapılır? 17 Bebeklerde (0-1 yaş) Temel Yaşam Desteği nasıl yapılır? 17 Hava yolu tıkanıklığı nedir? 18 Hava yolu tıkanıklığı belirtileri nelerdir? 18 Tam tıkanıklık olan kişilerde Heimlich manevrası nasıl uygulanır? 18 Kısmi tıkanıklık olan kişilerde nasıl ilkyardım uygulanır? 20 Taslak / Revizyon: 002 / /56

4 4-KANAMALARDA İLKYARDIM: Kanama nedir? 21 Kaç çeşit kanama vardır? 21 Kanamalarda ilkyardım uygulamaları nelerdir? 21 Vücutta baskı uygulanacak noktalar nelerdir? 22 Kanamalarda üçgen bandaj uygulaması nasıl yapılmalıdır? 22 Hangi durumlarda turnike uygulanmalıdır? 23 Turnike uygulamasında dikkat edilecek hususlar neler olmalıdır? 23 El ve ayak kopmalarında turnike nasıl uygulanır? 23 Şok nedir? 24 Kaç çeşit şok vardır? 24 Şok belirtileri nelerdir? 25 Şokta ilkyardım uygulamaları nelerdir? 25 Şok pozisyonu nasıl verilir? 25 5-YARALANMALARDA İLKYARDIM: Yara nedir? 26 Kaç çeşit yara vardır? 26 Yaraların ortak belirtileri nelerdir? 26 Yaralanmalarda ilkyardım nasıl olmalıdır? 27 Ciddi yaralanmalar nelerdir? 27 Ciddi yaralanmalarda ilkyardım nasıl olmalıdır? 27 Delici göğüs yaralanmalarında ne gibi sorunlar görülebilir? 27 Delici göğüs yaralanmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır? 28 Delici karın yaralanmalarında ne gibi sorunlar olabilir? 28 Delici karın yaralanmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır? 28 Kafatası ve omurga yaralanmaları neden önemlidir? 28 Kafatası yaralanmaları çeşitleri nelerdir? 29 Kafatası ve omurga yaralanmalarının nedenleri nelerdir? 29 Kafatası ve omurga yaralanmalarında belirtiler nelerdir? 29 Kafatası ve omurga yaralanmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır? 30 6-YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLKYARDIM: Yanık nedir? 31 Kaç çeşit yanık vardır? 31 Taslak / Revizyon: 002 / /56

5 Yanığın ciddiyetini belirleyen faktörler nelerdir? 31 Yanıklar nasıl derecelendirilir? 31 Yanığın vücuttaki olumsuz etkileri nelerdir? 31 Isı ile oluşan yanıklarda ilkyardım işlemleri nedir? 32 Kimyasal yanıklarda ilkyardım nasıl olmalıdır? 32 Elektrik yanıklarında ilkyardım nasıl olmalıdır? 32 Sıcak çarpması belirtileri nelerdir? 33 Sıcak çarpmasında ilkyardım nasıl olmalıdır? 33 Sıcak çarpmasında risk grupları var mıdır? 33 Sıcak yaz günlerinde sıcak çarpmasından korunmak için alınması gereken önlemler nelerdir? 34 Donuk belirtileri nelerdir? 34 Donukta ilkyardım nasıl olmalıdır? 34 7-KIRIK, ÇIKIK VE BURKULMALARDA İLKYARDIM: Kırık nedir? 35 Kaç çeşit kırık vardır? 35 Kırık belirtileri nelerdir? 35 Kırığın yol açabileceği olumsuz durumlar nelerdir? 35 Kırıklarda ilkyardım nasıl olmalıdır? 35 Burkulma nedir? 36 Burkulma belirtileri nelerdir? 36 Burkulmada ilkyardım nasıl olmalıdır? 36 Çıkık nedir? 36 Çıkık belirtileri nelerdir? 36 Çıkıkta ilkyardım nasıl olmalıdır? 36 Kırık çıkık ve burkulmalarda tespit nasıl olmalıdır? 36 Tespit sırasında dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir? 36 Tespit yöntemleri nelerdir? 37 8-BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLKYARDIM: Bilinç bozukluğu/bilinç kaybı nedir? 40 Bilinç kaybı nedenleri nelerdir? 40 Bilinç bozukluğu belirtileri nelerdir? 40 Bilinç bozukluğu durumunda ilkyardım nasıl olmalıdır? 41 Koma pozisyonu (Yarı yüzükoyun-yan pozisyon) nasıl verilir? 41 Taslak / Revizyon: 002 / /56

6 Havale nedir? 42 Havale nedenleri nelerdir? 42 Nedenlerine göre havale çeşitleri nelerdir? 42 Ateş nedeniyle oluşan havale nedir? 42 Ateş nedeniyle oluşan havalede ilkyardım nasıl olmalıdır? 42 Sara krizi ( Epilepsi) nedir? 42 Sara krizinin belirtileri nelerdir? 43 Sara krizinde ilkyardım nasıl olmalıdır? 43 Kan şekeri düşüklüğü nedir? 43 Kan şekeri düşmesinin nedenleri nelerdir? 43 Kan şekeri aniden düştüğünde hangi belirtiler görülür? 43 Kan şekeri düşüklüğü yavaş ve uzun sürede oluşursa hangi belirtiler görülür? 44 Kan şekeri düşmesinde ilkyardım nasıl olmalıdır? 44 Göğüste kuvvetli ağrı nedenleri nelerdir? 44 Göğüste kuvvetli ağrı belirtileri nelerdir? 44 Göğüs ağrısında ilkyardım nasıl olmalıdır? 45 9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM: Zehirlenme nedir? 46 Zehirlenmelerde genel belirtiler nelerdir? 46 Zehirlenme hangi yollarla meydana gelir? 46 Sindirim yoluyla zehirlenmede ilkyardım nasıl olmalıdır? 46 Solunum yolu ile zehirlenmelerde ilkyardım nasıl olmalıdır? 47 Cilt yolu ile zehirlenmelerde ilkyardım nasıl olmalıdır? 47 Zehirlenmelerde genel ilkyardım kuralları nelerdir? HAYVAN ISIRMALARINDA İLKYARDIM: Hayvan ısırmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır? 48 Arı sokmalarının belirtileri nelerdir? 48 Arı sokmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır? 48 Akrep sokmalarının belirtileri nelerdir? 48 Akrep sokmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır? 48 Yılan sokmalarının belirtileri nelerdir? 48 Yılan sokmalarında ilkyardım nasıl olmalıdır? 48 Deniz canlıları sokmasında belirtiler nelerdir? 49 Taslak / Revizyon: 002 / /56

7 Deniz canlıları sokmasında ilkyardım nasıl olmalıdır? GÖZ, KULAK VE BURUNA YABANCI CİSİM KAÇMASINDA İLKYARDIM: Göze yabancı cisim kaçmasında ilkyardım nasıl olmalıdır? 50 Kulağa yabancı cisim kaçmasında ilkyardım nasıl olmalıdır? 50 Buruna yabancı cisim kaçmasında ilkyardım nasıl olmalıdır? BOĞULMALARDA İLKYARDIM: Boğulma nedir? 51 Boğulma nedenleri nelerdir? 51 Boğulmalarda genel belirtiler nelerdir? 51 Boğulmalarda genel ilkyardım işlemleri ne olmalıdır? HASTA/YARALI TAŞIMA TEKNİKLERİ: Hasta/yaralı taşınmasında genel kurallar nelerdir? 52 Acil taşıma teknikleri nelerdir? 52 Sürükleme yöntemleri nelerdir? 52 Araç içindeki yaralıyı taşıma (RENTEK manevrası) 53 Kısa mesafede süratli taşıma teknikleri nelerdir? 53 Sedye üzerine yerleştirme teknikleri nelerdir? 54 Sedye ile taşıma teknikleri nelerdir? 55 Taslak / Revizyon: 002 / /56

8 İlkyardım nedir? (1) GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ Herhangi bir kaza veya yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda, sağlık görevlilerinin yardımı sağlanıncaya kadar, hayatın kurtarılması ya da durumun kötüye gitmesini önleyebilmek amacı ile olay yerinde, tıbbi araç gereç aranmaksızın, mevcut araç ve gereçlerle yapılan ilaçsız uygulamalardır. Acil tedavi nedir? Acil tedavi ünitelerinde, hasta/yaralılara doktor ve sağlık personeli tarafından yapılan tıbbi müdahalelerdir. İlkyardımcı kimdir? İlkyardım tanımında belirtilen amaç doğrultusunda hasta veya yaralıya tıbbi araç gereç aranmaksızın mevcut araç gereçlerle, ilaçsız uygulamaları yapan eğitim almış kişi ya da kişilerdir. İlkyardım ve acil tedavi arasındaki fark nedir? Acil tedavi bu konuda ehliyetli kişilerce gerekli donanımla yapılan müdahale olmasına karşın, ilkyardım bu konuda eğitim almış herkesin olayın olduğu yerde bulabildiği malzemeleri kullanarak yaptığı hayat kurtarıcı müdahaledir. İlkyardımın öncelikli amaçları nelerdir? Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak, Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini sağlamak, Hasta/yaralının durumunun. kötüleşmesini önlemek, İyileşmeyi kolaylaştırmak. İlkyardımın temel uygulamaları nelerdir? Taslak / Revizyon: 002 / /56

9 İlkyardım temel uygulamaları Koruma, Bildirme, Kurtarma (KBK) olarak ifade edilir. Koruma: Kaza sonuçlarının ağırlaşmasını önlemek için olay yerinin değerlendirilmesini kapsar. En önemli işlem olay yerinde oluşabilecek tehlikeleri belirleyerek güvenli bir çevre oluşturmaktır. Bildirme: Olay / kaza mümkün olduğu kadar hızlı bir şekilde telefon veya diğer kişiler aracılığı ile gerekli yardım kuruluşlarına bildirilmelidir. Türkiye'de ilkyardım gerektiren her durumda telefon iletişimleri, 112 acil telefon numarası üzerinden gerçekleştirilir. Kurtarma (Müdahale): Olay yerinde hasta / yaralılara müdahale hızlı ancak sakin bir şekilde yapılmalıdır. 112 nin aranması sırasında nelere dikkat edilmelidir? Sakin olunmalı yada sakin olan bir kişinin araması sağlanmalıdır. 112 merkezi tarafından sorulan sorulara net bir şekilde cevap verilmelidir; Kesin yer ve adres bilgileri verilirken, olayın olduğu yere yakın bir caddenin yada çok bilinen bir yerin adı verilmelidir, Kimin, hangi numaradan aradığı bildirilmelidir, Hasta/yaralı(lar)ın adı ve olayın tanımı yapılmalıdır, Hasta/yaralı sayısı ve durumu bildirilmelidir, Eğer herhangi bir ilkyardım uygulaması yapıldıysa nasıl bir yardım verildiği belirtilmelidir, 112 hattında bilgi alan kişi, gerekli olan tüm bilgileri aldığını söyleyinceye kadar telefon kapatılmalıdır. İlkyardımcının müdahale ile ilgili yapması gerekenler nelerdir? Hasta / yaralıların durumunu değerlendirmek (ABC) ve öncelikli müdahale edilecekleri belirlemek Hasta/yaralının korku ve endişelerini gidermek Hasta/yaralıya müdahalede yardımcı olacak kişileri organize etmek Hasta/yaralının durumunun ağırlaşmasını önlemek için kendi kişisel olanakları ile gerekli müdahalelerde bulunmak Kırıklara yerinde müdahale etmek Hasta/yaralıyı sıcak tutmak Hasta/yaralının yarasını görmesine izin vermemek Hasta/yaralıyı hareket ettirmeden müdahale yapmak Hasta/yaralının en uygun yöntemlerle en yakın sağlık kuruluşuna sevkini sağlamak (112) (Ancak, ağır hasta/yaralı bir kişi hayati tehlikede olmadığı sürece asla yerinden kıpırdatılmamalıdır.) İlkyardımcının özellikleri nasıl olmalıdır? Taslak / Revizyon: 002 / /56

10 Olay yeri genellikle insanların telaşlı ve heyecanlı oldukları ortamlardır. Bu durumda ilkyardımcı sakin ve kararlı bir şekilde olayın sorumluluğunu alarak gerekli müdahaleleri doğru olarak yapmalıdır. Bunun için bir ilkyardımcıda aşağıdaki özelliklerin olması gerekmektedir: İnsan vücudu ile ilgili temel bilgilere sahip olmak, Önce kendi can güvenliğini korumak, Sakin, kendine güvenli ve pratik olmak, Eldeki olanakları değerlendirebilmek, Olayı anında ve doğru olarak haber vermek (112 yi aramak), Çevredeki kişileri organize edebilmek ve onlardan yararlanabilmek, İyi bir iletişim becerisine sahip olmak. Hayat kurtarma zinciri nedir? Hayat kurtarma zinciri 4 halkadan oluşur. Son iki halka ileri yaşam desteğine aittir ve ilkyardımcının görevi değildir. 1.Halka - Sağlık kuruluşuna haber verme 2.Halka - Olay yerinde yapılan Temel Yaşam Desteği 3.Halka - Ambulans ekiplerince yapılan müdahaleler 4.Halka - Hastane acil servisleridir İlkyardımın ABC si nedir? Bilinç kontrol edilmeli, bilinç kapalı ise aşağıdakiler hızla değerlendirilmelidir: A. Hava yolu açıklığının değerlendirilmesi B. Solunumun değerlendirilmesi ( Bak-Dinle-Hisset) C. Dolaşımın değerlendirilmesi (Şah damarından 5 saniye nabız alınarak yapılır) Taslak / Revizyon: 002 / /56

11 (2) HASTA/YARALININ VE OLAY YERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ İlkyardımcının bilmesi gereken ve vücudu oluşturan sistemler nelerdir? Hareket sistemi: Vücudun hareket etmesini, desteklenmesini sağlar ve koruyucu görev yapar. Hareket sistemi şu yapılardan oluşur: Kemikler Eklemler Kaslar Dolaşım sistemi: Vücut dokularının oksijen, besin, hormon, bağışıklık elemanı ve benzeri elemanları taşır ve yeniden geriye toplar. Dolaşım sistemi şu yapılardan oluşur: Kalp Kan damarları Kan Sinir sistemi: Bilinç, anlama, düşünme, algılama, hareketlerinin uyumu, dengesi ve solunum ile dolaşımı sağlar. Sinir sistemi şu yapılardan oluşur: Beyin Beyincik Omurilik Omurilik soğanı Solunum sistemi: Vücuda gerekli olan gaz alışverişi görevini yaparak hücre ve dokuların oksijenlenmesini sağlar. Solunum sistemi şu organlardan oluşur: Solunum yolları Akciğerler Boşaltım sistemi: Kanı süzerek gerekli maddelerin vücutta tutulması, zararlı olanların atılması görevlerini yaparak vücutta iç dengeyi korur. Boşaltım sistemi şu organlardan oluşur: İdrar borusu İdrar kesesi İdrar kanalları Taslak / Revizyon: 002 / /56

12 Böbrekler Sindirim sistemi: Ağızdan alınan besinlerin öğütülerek sindirilmesi ve kan dolaşımı vasıtasıyla vücuda dağıtılmasını sağlar. Sindirim sistemi şu organlardan oluşur: Dil ve dişler Yemek borusu Mide Safra kesesi Pankreas Bağırsaklar Vücutta nabız alınabilen bölgeler nelerdir? Şah damarı (adem elmasının her iki yanında) Ön-kol damarı (Bileğin iç yüzü, baş parmağın üst hizası) Bacak damarı (Ayak sırtının merkezinde) Kol damarı (Kolun iç yüzü, dirseğin üstü) Hasta/yaralıların dolaşımını değerlendirirken, çocuk ve yetişkinlerde şah damarından, bebeklerde kol atardamarından nabız alınır. Hasta/yaralının değerlendirilmesinin amacı nedir? Hastalık yada yaralanmanın ciddiyetini değerlendirmek İlkyardım önceliklerini belirlemek Yapılacak ilkyardım yöntemini belirlemek Güvenli bir müdahale sağlamak Hasta/yaralının ilk değerlendirilme aşamaları nelerdir? Hasta/yaralıya sözlü uyaran yada hafifçe omzuna dokunarak iyi misiniz? diye sorularak bilinç durumu değerlendirmesi yapılır. Bilinç durumunun değerlendirilmesi daha sonraki aşamalar için önemlidir. Buna göre hasta/yaralının ilk değerlendirilme aşamaları şunlardır: A. Havayolu açıklığının değerlendirilmesi: Özellikle bilinç kaybı olanlarda dil geri kaçarak solunum yolunu tıkayabilir yada kusmuk, yabancı cisimlerle solunum yolu tıkanabilir. Havanın akciğerlere ulaşabilmesi için hava yolunun açık olması gerekir. Hava yolu açıklığı sağlanırken hasta/yaralı baş, boyun, gövde ekseni düz olacak şekilde yatırılmalıdır. Bilinç kaybı belirlenmiş ise ağız içi önce göz ile daha sonra işaret parmağı yandan ağız içine sokularak bir çengel gibi kullanılarak diğer yandan çıkartılmak suretiyle kontrol edilmeli, ardından yabancı cisim varsa bir bez aracılığı ile çıkarılmalıdır. Daha sonra bir el hasta/yaralının alnına konarak, diğer elin 2-3 parmağı ile çene tutularak baş geriye doğru itilip Baş-Çene pozisyonu verilir. Bu işlemler sırasında sert hareketlerden kaçınılmalıdır. Taslak / Revizyon: 002 / /56

13 B. Solunumun değerlendirilmesi: İlkyardımcı, başını hasta/yaralının göğsüne bakacak şekilde yan çevirerek yüzünü hasta/yaralının ağzına yaklaştırır, Bak-Dinle-Hisset yöntemi ile solunum yapıp yapmadığını 10 saniye süre ile değerlendirir. Solunum hareketini gözler. Solunum sesini dinler. Yanağında hasta/yaralının nefesini hissetmeye çalışır. Solunum yoksa derhal yapay solunuma başlanır. C. Dolaşımın değerlendirilmesi: Dolaşımın değerlendirilmesi için ilkyardımcı çocuk ve yetişkinlerde şalı damarından, bebeklerde kol atardamarından 3 parmakla 5 saniye süre ile nabız almaya çalışılır. Bu süre içinde nabız alınmıyorsa derhal dış kalp masajına başlanır. İlk değerlendirme sonucu hasta/yaralının bilinci kapalı fakat solunum ve nabzı varsa derhal koma pozisyonuna getirerek diğer yaralılar değerlendirilir. Hasta/yaralının ikinci değerlendirmesi nasıl olmalıdır? İlk muayene ile hasta/yaralının yaşam belirtilerinin varlığı güvence altına alındıktan sonra ilkyardımcı ikinci muayene aşamasına geçerek baştan aşağı muayene yapar. İkinci değerlendirme aşamaları şunlardır : Görüşerek bilgi edinme: Kendini tanıtır, Hasta/yaralının ismini öğrenir ve adıyla hitap eder, Hoşgörülü ve nazik davranarak güven sağlar, Hasta/yaralının endişelerini gidererek rahatlatır, Olayın mahiyeti, koşulları, kişisel özgeçmişleri, sonuç olarak ne yedikleri, kullanılan ilaçlar ve alerjinin varlığı sorularak öğrenilir. Baştan aşağı kontrol yapılır: Bilinç düzeyi, anlama, algılama Solunum sayısı, ritmi, derinliği Nabız sayısı, ritmi, şiddeti Vücut veya cilt ısısı, nemi, rengi Baş: Saç, saçlı deri, baş ve yüzde yaralanma, morluk olup olmadığı, kulak yada burundan sıvı yada kan gelip gelmediği değerlendirilir, ağız içi kontrol edilir. Boyun: Ağrı, hassasiyet, şişlik, şekil bozukluğu araştırılır. Aksi ispat edilinceye kadar boyun zedelenmesi ihtimali göz ardı edilmemelidir. Göğüs kafesi: Saplanmış cisim, açık yara, şekil bozukluğu yada morarma olup olmadığı, hafif baskı ile ağrı oluşup oluşmadığı, kanama olup olmadığı değerlendirilmelidir. Göğüs kafesi Taslak / Revizyon: 002 / /56

14 genişlemesinin normal olup olmadığı araştırılmalıdır. Göğüs muayenesinde eller arkaya kaydırılarak hasta/yaralının sırtı da kontrol edilmelidir. Karın boşluğu: Saplanmış cisim, açık yara, şekil bozukluğu, şişlik, morarma, ağrı yada duyarlılık olup olmadığı ve karnın yumuşaklığı değerlendirilmelidir. Eller bel tarafına kaydırılarak muayene edilmeli, ardından kalça kemiklerinde de aynı araştırma yapılarak kırık yada yara olup olmadığı araştırılmalıdır. Kol ve bacaklar: Kuvvet, his kaybı varlığı, ağrı, şişlik, şekil bozukluğu, işlev kaybı ve kırık olup olmadığı, nabız noktalarından nabız alınıp alınmadığı değerlendirilmelidir. İkinci değerlendirmeden sonra mevcut duruma göre yapılacak müdahale yöntemi seçilir. Olay yerini değerlendirmenin amacı nedir? Olay yerinde tekrar kaza olma riskini ortadan kaldırmak, Olay yerindeki hasta/yaralı sayısını ve türlerini belirlemek. Olay yerinin hızlı bir şekilde değerlendirilmesinin ardından yapılacak müdahaleler planlanır. Olay yerinin değerlendirilmesinde yapılacak işler nelerdir? Herhangi bir olay yerinin değerlendirilmesinde aşağıdakiler mutlaka yapılmalıdır: Kazaya uğrayan araç mümkünse yolun dışına ve güvenli bir alana alınmalı, kontağı kapatılmalı, el freni çekilmeli, araç LPG li ise aracın bagajında bulunan tüpün vanası kapatılmalıdır. Olay yeri yeterince görünebilir biçimde işaretlenmelidir. Kaza noktasının önüne ve arkasına gelebilecek araç sürücülerini yavaşlatmak ve olası bir kaza tehlikesini önlemek için uyarı işaretleri yerleştirilmelidir. Bunun için üçgen reflektörler kullanılmalıdır. Olay yerinde hasta/yaralıya yapılacak yardımı güçleştirebilecek veya engelleyebilecek meraklı kişiler olay yerinden uzaklaştırılmalıdır. Olası patlama ve yangın riskini önlemek için olay yerinde sigara içilmemelidir. Gaz varlığı söz konusu ise oluşabilecek zehirlenmelerin önlenmesi için gerekli önlemler alınmalıdır. Ortam havalandırılmalıdır. Kıvılcım oluşturabilecek ışıklandırma veya çağrı araçlarının kullanılmasına izin verilmemelidir. Hasta/yaralı yerinden oynatılmamalıdır. Hasta/yaralı hızla yaşam bulguları yönünden (ABC) değerlendirilmelidir. Hasta/yaralı kırık ve kanama yönünden değerlendirilmelidir. Hasta/yaralı sıcak tutulmalıdır. Hasta/yaralının bilinci kapalı ise ağızdan hiçbir şey verilmemelidir. Tıbbi yardım istenmelidir (112). Hasta/yaralının endişeleri giderilmeli, nazik ve hoşgörülü olmalıdır. Taslak / Revizyon: 002 / /56

15 Hasta/yaralının paniğe kapılmasını engellemek için yarasını görmesine izin verilmemelidir. Hasta/yaralı ve olay hakkındaki bilgiler kaydedilmelidir. Yardım ekibi gelene kadar olay yerinde kalınmalıdır. (3) TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Solunum ve kalp durması nedir? Solunum durması: Solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalmasıdır. Hemen yapay solunuma başlanmaz ise bir süre sonra kalp durması meydana gelir. Kalp durması: Bilinci kapalı kişide büyük arterlerden nabız alınamaması durumudur. Kalp durmasına 5 dakika içinde müdahale edilmezse dokuların oksijenlenmesi bozulacağı için beyin hasarı oluşur. Temel Yaşam Desteği nedir? Hayat kurtarmak amacı ile hava yolu açıklığı sağlandıktan sonra, solunumu ve/veya kalbi durmuş kişiye yapay solunum ile akciğerlerine oksijen gitmesini, dış kalp masajı ile de kalpten kan pompalanmasını sağlamak üzere yapılan ilaçsız müdahalelerdir. Temel yaşam desteğine başlarken eğer çevrede biri varsa hemen 112 aratılmalıdır. Boğulma ve travmalarda ilkyardımcı yalnız ise 1 siklusdan sonra kendisi yardım çağırmalıdır. Bebek ve çocuklarda, ilkönce iki solunum yapılır, ardından 112 aranır. Hava yolunu açmak için Baş-Çene pozisyonu nasıl verilir? Bilinci kapalı bütün hasta/yaralılarda solunum yolu kontrol edilmelidir. Çünkü dil geriye kayabilir yada herhangi bir yabancı madde solunum yolunu tıkayabilir. Ağız içi kontrol edilerek temizlendikten sonra hastaya baş-çene pozisyonu verilir. Bunun için ; Bir el alına yerleştirilir, Diğer elin iki parmağı çeneye yerleştirilir, Baş geriye doğru itilir. Böylece dil yerinden oynatılarak hava yolu açıklığı sağlanmış olur. Taslak / Revizyon: 002 / /56

16 Yapay solunum nasıl yapılır? Hasta/yaralının hava yolu açıldıktan sonra, solunum Bak-Dinle-Hisset yöntemi ile değerlendirilir, Solunum yoksa tıbbi yardım istenir (112), Hemen yapay solunuma başlanır. YAPAY SOLUNUMA BAŞLAMADAN ÖNCE SOLUNUMUN OLMADIĞINDAN KESİNLİKLE EMİN OLUNMALIDIR! Ağızdan ağıza tekniği için hasta/yaralıya Baş-Çene pozisyonu verilir, Bir elin baş ve işaret parmakları ile burun kanatları hava çıkmayacak şekilde kapatılır, İlkyardımcı, hasta/yaralının ağzını hava çıkmayacak şekilde kendi ağzı ile kavrar, Hasta akciğerine ml hava gidecek şekilde ağızdan iki kez üflenir, Şah damarından 5 saniye süre ile nabız kontrolü yapılır. Nabız varsa dakikada kez olacak şekilde yapay solunuma devam edilir. 1 yaşın altındaki bebeklerde kez olacak şekilde hava verilir (Eğer nabız alınamıyorsa suni solunum ile birlikte kalp masajına da başlanır), Bu şekilde verilen hava hayati organları koruyacak yeterli oksijene (%16-18) sahiptir, Bebeklerde ve çene kilitlenmesi gibi durumlarda yetişkinlerde, yapay solunum ağızdan buruna hava verilerek yapılmalıdır, Yapay solunumun etkili olup olmadığı Bak-Dinle-Hisset yöntemi ile her 10 üflemede bir kontrol edilmelidir, Nabız olup olmadığı şah damarından kontrol edilmelidir, İlkyardımcı kendini korumak için yapay solunum sırasında ince bir tülbent, gazlı bez gibi araçlar kullanabilir. Dış kalp masajı nasıl yapılır? Yapay solunum sırasında şah damarından 5 saniye süre ile nabız kontrolü yapılır, nabız yoksa dış kalp masajına başlanır. KALP MASAJINA BAŞLAMADAN ÖNCE KALBİN TAMAMEN DURDUĞUNDAN KESİNLİKLE EMİN OLUNMALIDIR! Temel yaşam desteğine başlarken eğer çevrede biri varsa hemen 112 aratılmalıdır. Boğulma ve travmalarda ilkyardımcı yalnız ise 1 siklusdan sonra kendisi yardım çağırmalıdır. Bebek ve çocuklarda, ilkönce iki solunum yapılır, ardından 112 aranır. (*) Alttaki kaburgalar elle tespit edilir, eller kaydırılarak göğüs kemiğinin alt ucu belirlenir. Her iki kaburganın birleştiği noktaya (sternum ucu) iki parmak konur ve üstüne diğer el topuğu yerleştirilerek bası noktası tespit edilir. Bu elin üzerine diğer el yerleştirilir. Her iki el parmakları birbirine geçirilir ve hastaya temas etmemesine dikkat edilir. Eller sabit tutulmalıdır. Dirsekler ve omuz düz ve hasta/yaralının vücuduna dik tutulacak şekilde tutulmalıdır. Vücut ağırlığı ile kaburga kemikleri 4-5 cm içe çökecek şekilde (yandan bakıldığında göğüs yüksekliğinin 1/3 ü kadar ) ritmik olarak sıkıştırma-gevşetme şeklinde bası uygulanır. Erişkinlerde dakikada 100 bası uygulanmalıdır. Dış kalp masajı 1 yaşın altındaki bebeklerde göğüs kemiği alt ucuna iki parmakla, göğüs kemiği 1-1,5 cm içe çökecek şekilde dakikada 100 bası olarak yapılır. 1-8 yaşına kadar Taslak / Revizyon: 002 / /56

17 çocuklarda tek elle cm çökecek şekilde yapılmalıdır (yandan bakıldığında göğüs yüksekliğinin 1/3 ü kadar). Yapay solunum ve dış kalp masajı birlikte uygulandığında, yetişkinlerde tek ya da iki ilkyardımcı ya da iki ilkyardımcı ile 15/2 olarak uygulanır. (Bebek ve 1-8 yaş çocuklarda ise 5/1 olarak uygulanır.) Her siklusta hasta/yaralının solunumu ve şah damarından nabzı 5 saniye süre ile kontrol edilmelidir (1 siklus:15 kalp masajı ve 2 yapay solunum uygulamasının 4 kez tekrarlanmasıdır). Temel yaşam desteğine bu konuda eğitim almış bir sağlık personeli gelinceye kadar devam edilmelidir. (*)Temel yaşam desteği yapılırken yaş önemli bir faktördür. Orta yaş ve üzerindeki bir hastada ölüm nedenlerinin başında ventriküler fibrilasyon gelmektedir. Böyle bir durumda olay yerine gelen 112 ekibi defibrilasyon yaparak hastayı kurtarma şansını artırabilir. Bu nedenle süratle 112 yi aramak son derece önemlidir. Çocuklarda (1-8 yaş) Temel Yaşam Desteği nasıl yapılır? Çocuğun hava yolu açıldıktan sonra, solunum Bak-Dinle-Hisset yöntemi ile değerlendirilir, Solunum yoksa tıbbi yardım istenir (112), Çocuğa önce Baş-Çene pozisyonu verilir, Hemen yapay solunuma başlanır. YAPAY SOLUNUMA BAŞLAMADAN ÖNCE SOLUNUMUN OLMADIĞINDAN KESİNLİKLE EMİN OLUNMALIDIR! Yapay solunum ağızdan ağıza ya da ağızdan ağız ve buruna tekniği ile çocuğun yaşı ve yüzünün büyüklüğüne göre gerçekleştirilir, Yapay solunuma iki kez hava üflenerek başlanır ve tıbbi yardım istenir (112), Yapay solunum dakikada olacak şekilde yapılır, Nabız kontrolü yetişkinlerdeki gibidir (şah damarından 5 saniye süreyle kontrol edilir), NABIZIN ALINAMADIĞINDAN YANİ KALBİN ATMADIĞINDAN KESİN OLARAK EMİN OLUNDUKTAN SONRA KALP MASAJINA BAŞLANMALIDIR! Kalp masajı tek elle basılarak yapılır, Bası noktası yetişkinlerde olduğu gibi belirlenir. Büyük çocuklarda tek elin basısı yetersiz görülürse yine yetişkinlerdeki gibi uygulama yapılır, Çocuklarda dakikada 100 bası uygulanır, Bası gücü ise göğüs boşluğu cm çökecek şekilde (yandan bakıldığında göğüs yüksekliğinin 1/3 ü kadar), Çocuklarda bir ya da iki ilkyardımcı ile 5/1 olacak şekilde uygulama yapılır, ancak çocuğun iriliğine göre bu uygulama gerekirse yetişkinlerde olduğu gibi 15/2 olarak gerçekleştirilir. Bebeklerde (0-1 yaş) Temel Yaşam Desteği nasıl yapılır? Bebeğin topuğuna hafifçe vurularak bilinç kontrolü yapılır, Çocuğun hava yolu açıldıktan sonra, solunum Bak-Dinle-Hisset yöntemi ile değerlendirilir, Taslak / Revizyon: 002 / /56

18 Solunum yolunun açılması için bebeğe Baş-Çene pozisyonu verilir (bebeğin başı hafifçe itilir). Başın fazla gerdirilmesi solunum yollarını tıkayıp olumsuz sonuçlar yaratabileceğinden başa hafif bir eğim vermek son derece önemlidir! Yapay solunuma başlanırken ilkyardımcı ağzını bebeğin ağzı ve burnunun üstüne yerleştirilmelidir, Yapay solunuma iki kez hava verilerek başlanır, Tıbbi yardım istenir (112), Üflemenin ayarı bebeğin göğsünün kalkış hareketlerine göre olmalıdır, çocuğun akciğerlerinin alacağından daha fazla hava üflenmemelidir, Solunum sıklığı dakikada olmalıdır, Nabız kontrolü dirsek önyüz iç kısmındaki kol atardamarı hissedilerek yapılır, NABIZIN ALINAMADIĞINDAN YANİ KALBİN ATMADIĞINDAN KESİN OLARAK EMİN OLUNDUKTAN SONRA KALP MASAJINA BAŞLANMALIDIR! Bebeğin iki memesi arasında hayali bir çizgi olduğu varsayılarak bu çizginin orta noktasında göğüs kemiği tespit edilir. Buraya iki parmağı bastırmak suretiyle kalp masajına başlanır, Kalp masajı göğüs kemiği cm içeri çökecek şekilde yapılır, Bebeklere de dakikada 100 bası uygulanır, Bebeklerde de kalp masajı ve yapay solunum sayısı 5/1 olacak şekilde uygulanır. Hava yolu tıkanıklığı nedir? Hava yolunun, solunumu gerçekleştirmek için gerekli havanın geçişine engel olacak şekilde tıkanmasıdır. Tıkanma tam tıkanma yada kısmi tıkanma şeklinde olabilir. Hava yolu tıkanıklığı belirtileri nelerdir? Tam tıkanma belirtileri: Nefes alamaz, Acı çeker, ellerini boynuna götürür, Konuşamaz, Rengi morarmıştır, Bu durumda Heimlich Manevrası (=Karına bası uygulama) yapılır. Kısmi tıkanma belirtileri: Öksürür Nefes alabilir Konuşabilir Bu durumda hastaya dokunulmaz, öksürmeye teşvik edilir. Tam tıkanıklık olan kişilerde Heimlich Manevrası (=Karına bası uygulama) nasıl uygulanır? Bilinci yerinde olan(=bilinci açık) kişilerde Heimlich manevrası: Taslak / Revizyon: 002 / /56

19 Hasta ayakta ya da oturur pozisyonda olabilir, Arkadan sarılarak gövdesi kavranır, Bir elin baş parmağı midenin üst kısmına, göğüs kemiği altına gelecek şekilde yumruk yaparak konur. Diğer el ile yumruk yapılan el kavranır, Kuvvetle arkaya ve yukarı doğru bastırılır, Bu hareket 5-7 kez yabancı cisim çıkıncaya kadar tekrarlanır, Şah damarından nabız ve solunum değerlendirilir, Tıbbi yardım istenir (112). Bilincini kaybetmiş(=bilinci kapalı) kişilerde Heimlich Manevrası: (*) Hasta yere yatırılır, yan pozisyonda sırtına 5 kez vurulur, Tıkanma açılmadığı taktirde hasta düz bir zeminde başı yana çevrilir, Hastanın bacakları üzerine ata biner şekilde oturulur, Bir elin topuğunu göbek ile göğüs kemiği arasına yerleştirilir, diğer el üzerine konur, Göbeğin üzerinden kürek kemiklerine doğru eğik bir baskı uygulanır, Şah damarından nabız ve solunum değerlendirilir, İşleme yabancı cisim çıkıncaya kadar devam edilir, Tıbbi yardım istenir (112), Bu hareketi 5-7 kez yabancı cisim çıkıncaya kadar ya da yardım gelinceye kadar devam edin, Bu tür olgularda havayolu tıkanıklığından şüphelenildiğinde, ilkyardımcılar Temel Yaşam Desteği uygulamalarını yapacaklardır. Kurtarıcı nefes verdikten sonra hava gitmiyorsa tıkanıklık olduğu düşünülür, ilkyardımcı ağız içinde yabancı cisim olup olmadığını kontrol etmeli, yabancı cisim görüyorsa çıkarmalıdır. Havayolu tıkanıklığı varsa havayolunu açacak manevraları profesyonel acil yardım ekibi uygular. (*)Yukarıdaki bilgiler sadece ilkyardım eğitmenleri için verilmiş olup bilinci kapalı olan erişkinlerde havayolunun açılması için gerekli olan girişimler ve hareketler ilkyardımcılara öğretilmeyecektir. Bebeklerde tam tıkanıklık olan hava yolunun açılması (**): Bebek ilkyardımcının bir kolu üzerine ters olarak yatırılır, Başparmak ve diğer parmakların yardımıyla bebeğin çenesi kavranarak boynundan tutulur ve yüzüstü pozisyonda öne doğru eğilir, Baş gergin ve gövdesinden aşağıda bir pozisyonda tutulur, 5 kez el bileğinin iç kısmı ile bebeğin sırtına kürek kemiklerinin arasına hafifçe vurulur, Diğer kolun üzerine başı elle kavranarak sırtüstü çevrilir, Yabancı cismin çıkıp çıkmadığına bakılır, Çıkmadıysa başı gövdesinden aşağıda olacak sırtüstü şekilde tutulur, Taslak / Revizyon: 002 / /56

20 5 kez iki parmakla göğüs kemiğinin alt kısmından karnın üs kısmına baskı uygulanır, Yabancı cisim çıkana kadar devam edilir, Tıbbi yardım istenir (112). (**)Bebek çok küçük ise ve karından baskı uygulanamıyorsa bebekler için yukarıda anlatılan uygulamalar yapılır. Ancak diğer hallerde bebeklerde yapılan uygulamalar, bilinci kapalı erişkinlerde yapılan Heimlich Manevrası uygulamaları ile aynıdır. Yukarıdaki bilgiler sadece ilkyardım eğitmenleri için verilmiş olup bebeklerde havayolunun açılması için gerekli olan girişimler ve hareketler ilkyardımcılara öğretilmeyecektir. Kısmi tıkanıklık olan kişilerde nasıl ilkyardım uygulanır? Eğer kişinin hava yolunda yeterli hava giriş çıkışı mevcutsa, kazazede öksürmeye teşvik edilmeli, yakından izlenmeli ve başka bir girişimde bulunulmamalıdır. Kazazedenin henüz ayakta durabildiği bu dönemde onun arka tarafında yer alınmalıdır. Bu durumda, kazazede öncelikle bulunduğu pozisyonda bırakılmalıdır. Kazazedenin solunum ve öksürüğü zayıflarsa ya da kaybolursa ve morarma saptanırsa derhal girişimde bulunulmalıdır. Belirgin bir yabancı cisim, yerinden çıkmış veya gevşemiş takma dişleri varsa bunlar yerinden çıkarılır. Eğer yabancı cisim görülemiyorsa ve hastanın durumu kötüye gidiyorsa yukarıda tam tıkanmada anlatılan uygulamalara başlanır. Taslak / Revizyon: 002 / /56

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar

Kaç çeşit yara vardır? Kesik Yaralar Ezikli Yaralar Delici Yaralar Parçalı Yaralar Enfekte Yaralar YARALANMALAR YARA NEDİR? Bir travma sonucu deri yada mukozanın bütünlüğünün bozulmasıdır. Aynı zamanda kan damarları, adale ve sinir gibi yapılar etkilenebilir. Derinin koruma özelliği bozulacağından enfeksiyon

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM V KANAMALARDA İLK YARDIM

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM V KANAMALARDA İLK YARDIM Sağlık Bülteni İLK YARDIM ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN İLKÖĞRETİM OKULU Mart 2014 BÖLÜM V KANAMALARDA İLK YARDIM KANAMA NEDİR? Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar dışına (vücudun içine veya dışına

Detaylı

Kanama Ve Şokta İlk Yardım

Kanama Ve Şokta İlk Yardım Kanama Ve Şokta İlk Yardım Kanama Nedir? Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar dışına (vücudun içine veya dışına) doğru akmasıdır. Kanamanın ciddiyeti aşağıdaki durumlara bağlıdır: Kanamanın

Detaylı

KANAMALARDA İLKYARDIM

KANAMALARDA İLKYARDIM KANAMALARDA LKYARDIM Kanama Nedir? Damar bütünlüğünün bozulması ile kanın damar dışına (vücudun içine veya dışına doğru) akmasıdır. Kanamanın ciddiyeti aşağıdaki durumlara bağlıdır: 1- Kanamanın hızına

Detaylı

KANAMA VE ŞOKTA İLK YARDIM

KANAMA VE ŞOKTA İLK YARDIM KANAMA VE ŞOKTA İLK YARDIM AMAÇ Kanama ve şokta ilk yardım konusunda bilgi, tutum ve beceri kazandırmak. HEDEFLER-1 Kanamanın tanımını ve çeşitlerini söyleyebilme, Dış kanamanın tanımını ve çeşitlerini

Detaylı

KANAMALAR VE ŞOK İLKYARDIM

KANAMALAR VE ŞOK İLKYARDIM KANAMALAR VE ŞOK İLKYARDIM Kanama nedir? Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar dışına (vücudun içine veya dışına doğru) doğru akmasıdır. Kanamanın ciddiyeti aşağıdaki durumlara bağlıdır: Kanamanın

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM I

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM I Sağlık Bülteni ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN İLKÖĞRETİM OKULU Kasım 2013 İLK YARDIM BÖLÜM I Hayatımız boyunca çeşitli nedenlerle yaralanmalar veya hastalıklarla karşılaşmamız kaçınılmazdır. Yaşamımızın çeşitli

Detaylı

1-GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ

1-GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ 1-GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ Ne zaman değil 2 Nerede değil 3 Her zaman ve her yerde Herkes için ilkyardım 4 İLKYARDIM HAYAT KURTARIR TÜM KAZALARDA ÖLÜMLERİN YÜZDE 10 U İLK BEŞ DAKİKADA, YÜZDE 50 Sİ İLK

Detaylı

Yaralanmalarda Ve Göze, Kulağa, Buruna Yabancı Cisim Kaçmalarında İlk Yardım

Yaralanmalarda Ve Göze, Kulağa, Buruna Yabancı Cisim Kaçmalarında İlk Yardım Yaralanmalarda Ve Göze, Kulağa, Buruna Yabancı Cisim Kaçmalarında İlk Yardım Yara Nedir? Bir travma sonucu deri ya da mukoza bütünlüğünün bozulmasıdır. Aynı zamanda kan damarları, adale ve sinir gibi yapılar

Detaylı

Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Kalp Durması: Temel YaĢam Desteği Nedir? ilaçsız 112 112 Hayat Kurtarma Zinciri Nedir?

Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Kalp Durması: Temel YaĢam Desteği Nedir? ilaçsız 112 112 Hayat Kurtarma Zinciri Nedir? Temel Yaşam Desteği Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun, yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalmasıdır. Hemen yapay solunuma başlanmaz

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KANAMALARDA İLKYARDIM BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Kanama

Detaylı

YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLKYARDIM

YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLKYARDIM YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLKYARDIM Yanık nedir? Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku bozulmasıdır. Yanık, genellikle sıcak su veya buhar teması sonucu meydana geldiği gibi, sıcak

Detaylı

YANIK, DONMA VE SICAK ÇARPMASINDA İLKYARDIM Yanık nedir? Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku bozulmasıdır. Yanık, genellikle sıcak su veya buhar teması sonucu meydana geldiği gibi, sıcak

Detaylı

4-KANAMALARDA İLKYARDIM

4-KANAMALARDA İLKYARDIM 4-KANAMALARDA İLKYARDIM KANAMA NEDİR? Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar dışına (vücudun içine veya dışına doğru) doğru akmasıdır. Kanamanın ciddiyeti aşağıdaki durumlara bağlıdır: Kanamanın

Detaylı

Solunum ve Kalp Durması Nedir?

Solunum ve Kalp Durması Nedir? TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum durması: Solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalmasıdır. Hemen yapay solunum ile hasta

Detaylı

Yanık, Donma Ve Sıcak Çarpmasında İlk Yardım

Yanık, Donma Ve Sıcak Çarpmasında İlk Yardım Yanık, Donma Ve Sıcak Çarpmasında İlk Yardım Yanık Nedir? Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku bozulmasıdır. Yanık, genellikle sıcak su veya buhar teması sonucu meydana geldiği gibi, sıcak

Detaylı

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum durması: Solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalmasıdır. Hemen yapay solunum ile hasta

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM VI YANIK, SICAK ÇARPMASI VE DONMADA İLKYARDIM

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM VI YANIK, SICAK ÇARPMASI VE DONMADA İLKYARDIM Sağlık Bülteni İLK YARDIM ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN OKULLARI Nisan 2014 BÖLÜM VI YANIK, SICAK ÇARPMASI VE DONMADA İLKYARDIM YANIKTA İLK YARDIM Yanık nedir? Herhangi bir ısıya maruz kalma sonucu oluşan doku

Detaylı

Yaralanmalar. Bölüm 5

Yaralanmalar. Bölüm 5 Yaralanmalar Bölüm 5 Kapsam: Yara nedir? Kaç çeşit yara vardır? Yaraların ortak belirtileri nelerdir? Yaralanmalarda ilkyardım nasıl olmalıdır? Ciddi yaralanmalar nelerdir? Ciddi yaralanmalarda ilkyardım

Detaylı

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1 İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-1 1) Aşağıdaki durumlardan hangisinde turnike uygulanır? a) Çok sayıda yararı varsa ilkyardımcı tek ise b) Yaralının güç koşullarda bir yere taşınması gerekiyorsa

Detaylı

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-2

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-2 İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-2 1) Aşağıdakilerden hangisi kafatası ve omurga yaralanması nedenlerinden değildir? a) Spor ve iş kazaları b) Şeker hastalığı c) Otomobil kazaları d) Yıkıntı

Detaylı

İNSAN VÜCUDU TEMEL BİLGİLER

İNSAN VÜCUDU TEMEL BİLGİLER İNSAN VÜCUDU TEMEL BİLGİLER Vücudu Oluşturan Sistemler Nelerdir? Hareket sistemi Dolaşım Sistemi Sinir Sistemi Solunum Sistemi Boşaltım sistemi Dolaşım Sistemi Hareket sistemi: Vücudun hareket etmesini,

Detaylı

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: İLKYARDIMIN TEMEL İLKELERİ

İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: İLKYARDIMIN TEMEL İLKELERİ İÇİNDEKİLER BİRİNCİ BÖLÜM: İLKYARDIMIN TEMEL İLKELERİ I. İLKYARDIMIN TEMEL UYGULAMALARI...3 A. İLKYARDIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR...3 1. İlkyardımın Tanımı...3 2. Acil Tedavinin Tanımı...3 3. İlkyardım ve

Detaylı

KANAMA. Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar. dıģına (vücut içine veya dıģına doğru) boģalmasıdır.

KANAMA. Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar. dıģına (vücut içine veya dıģına doğru) boģalmasıdır. KANAMALAR KANAMA Damar bütünlüğünün bozulması sonucu kanın damar dıģına (vücut içine veya dıģına doğru) boģalmasıdır. KANAMANIN CĠDDĠYETĠNĠ BELĠRLEYEN DURUMLAR Kanamanın ciddiyetini belirleyen durumlar

Detaylı

İLK YARDIMIN TEMEL UYGULAMALARI...1

İLK YARDIMIN TEMEL UYGULAMALARI...1 İÇİNDEKİLER Bölüm I: İLK YARDIMIN TEMEL UYGULAMALARI...1 A. İLK YARDIM İLE İLGİLİ KAVRAMLAR...1 1. İlk Yardım ve Acil Bakımın Özellikleri...2 B. KORUMA...12 1. Olay Yerinin Değerlendirilmesi...12 2. Olay

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM III TEMEL YAŞAM DESTEĞİ

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM III TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Sağlık Bülteni İLK YARDIM ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN İLKÖĞRETİM OKULU Ocak 2014 SOLUNUM ve KALP DURMASI NEDİR? BÖLÜM III TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Solunum durması: Solunum hareketleri durunca, vücuda yaşamak için

Detaylı

3.ÜNĠTE TEMEL YAġAM DESTEĞĠ

3.ÜNĠTE TEMEL YAġAM DESTEĞĠ 3.ÜNĠTE TEMEL YAġAM DESTEĞĠ 1. Bilinci kapalı olan hastaya, solunum yolunu açmak için ilkyardımcı hangi müdahaleyi yapmalıdır? A) Hasta oturtularak oksijen verilir. B) Hasta yan yatırılır. C) Hastaya koma

Detaylı

İLKYARDIM GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ

İLKYARDIM GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ İLKYARDIM GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ İlkyardım Nedir? Herhangi bir hastalık veya kaza sonucu sağlığı tehlikeye girmiş olan kişiye, Olay yerinde Sağlık personeli gelinceye kadar Durumun kötüleşmesini önlemek

Detaylı

1-Kendisinin ve hasta/yaralının güvenliğinden emin olunur,

1-Kendisinin ve hasta/yaralının güvenliğinden emin olunur, YETİŞKİNLERDE DIŞ KALP MASAJI VE YAPAY SOLUNUMUN BİRLİKTE UYGULANMASI 1-Kendisinin ve hasta/yaralının güvenliğinden emin olunur, 2- Hasta/yaralının omuzlarına dokunup iyi misiniz? diye sorularak bilinci

Detaylı

T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. Mesleki Gelişim Programı ALAN ALT ALAN KODU. (Özel)

T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü. Mesleki Gelişim Programı ALAN ALT ALAN KODU. (Özel) T.C. MĠLLÎ EĞĠTĠM BAKANLIĞI Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü Mesleki Gelişim Programı ALAN ALT ALAN KODU Yönetim Bilimleri Ġdari Ġşler (Özel) 4.02.02.0.09. ETKĠNLĠĞĠN ADI İş Sağlığı ve

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM VII KIRIK, ÇIKIK VE BURKULMALARDA İLKYARDIM

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM VII KIRIK, ÇIKIK VE BURKULMALARDA İLKYARDIM Sağlık Bülteni İLK YARDIM ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN OKULLARI Mayıs 2014 BÖLÜM VII KIRIK, ÇIKIK VE BURKULMALARDA İLKYARDIM Kırık nedir? Kırık, kemik bütünlüğünün bozulmasıdır. Kırıklar darbe sonucu ya da kendiliğinden

Detaylı

Kırık-Çıkık Ve Burkulmalarda İlk Yardım

Kırık-Çıkık Ve Burkulmalarda İlk Yardım Kırık-Çıkık Ve Burkulmalarda İlk Yardım Kırık Nedir? Kırık, kemik bütünlüğünün bozulmasıdır. Kırıklar darbe sonucu ya da kendiliğinden oluşabilir. Yaşlılık ile birlikte kendiliğinden kırık oluşma riski

Detaylı

İLKYARDIM SINAV SORULARI -1

İLKYARDIM SINAV SORULARI -1 İLKYARDIM SINAV SORULARI -1 SORU- 1--Aşağıdaki durumlardan hangisinde turnike uygulanır? a) ilkyardımcı tek ise ve çok sayıda yaralı varsa b) Yaralının güç koşullarda bir yere taşınması gerekiyorsa c)

Detaylı

YARALANMALARDA İLKYARDIM

YARALANMALARDA İLKYARDIM YARALANMALARDA İLKYARDIM Deri bütünlüğünün bozulması neticesinde yaralanma oluşur. Kanamalar görülebilir Çarpma, vurma, düşme, kesme vb. durumlarda deri bütünlüğü bozulduğu gibi deri altı dokular da yaralanabilir.

Detaylı

Editörler. Doç.Dr.Hicran Yıldız & Dr.Emine Çatal İLK YARDIM

Editörler. Doç.Dr.Hicran Yıldız & Dr.Emine Çatal İLK YARDIM Editörler Doç.Dr.Hicran Yıldız & Dr.Emine Çatal İLK YARDIM Yazarlar Prof. Dr. Sakine Boyraz Doç.Dr.Hicran Yıldız Doç.Dr.Neriman Akansel Yrd.Doç.Dr. Evrim Çelebi Yrd.Doç.Dr. Funda Çetinkaya Yrd.Doç.Dr.

Detaylı

TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI

TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI Sayfa 1 / 47 İÇİNDEKİLER: 1-GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ: İlkyardım nedir? 7 Acil tedavi nedir? 7 İlkyardımcı kimdir? 7 İlkyardım ve acil tedavi arasındaki fark

Detaylı

A) B) C) D) 2. yanlış olan A) B) C) D) 3. uygulanmaz A) B) C) D) 4. A) B) C) D) 5. A) B) C) D) 6. A) B) C) D) 7. A) B) C) D) 8.

A) B) C) D) 2. yanlış olan A) B) C) D) 3. uygulanmaz A) B) C) D) 4. A) B) C) D) 5. A) B) C) D) 6. A) B) C) D) 7. A) B) C) D) 8. 1. Olay yerinde, hastanın durumunun daha da kötüleşmesini engellemek amacıyla ilaçsız olarak yapılan müdahaleye ne isim verilir? A) Acil tedavi. B) Đleri yaşam desteği. C) Đlkyardım D) Acil müdahale. 2.

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ ŞUBESİ TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI İSTANBUL 2006 Sayfa 1 / 47 ÖNSÖZ Yaşadığımız sürece çeşitli nedenlerle yaralanmalar

Detaylı

T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU TIBBİ DÖKÜMANTASYON VE SEKRETERLİK PROGRAMI

T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU TIBBİ DÖKÜMANTASYON VE SEKRETERLİK PROGRAMI T.C. PLATO MESLEK YÜKSEKOKULU TIBBİ DÖKÜMANTASYON VE SEKRETERLİK PROGRAMI 2013-14 Bahar Yarıyılı Dersin adı: İLK YARDIM Dersin Kodu: TDS 108 Dersin Şubesi: ALT AKTS Kredisi: 4 1. yıl 2. yarıyıl Zorunlu

Detaylı

İÇİNDEKİLER: 5-YARALANMALARDA İLKYARDIM: 20 Yara nedir? 20 Kaç çeşit yara vardır? 20 Yaraların ortak belirtileri nelerdir? 21

İÇİNDEKİLER: 5-YARALANMALARDA İLKYARDIM: 20 Yara nedir? 20 Kaç çeşit yara vardır? 20 Yaraların ortak belirtileri nelerdir? 21 İÇİNDEKİLER: 1-GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ: İlkyardım nedir? 4 Acil tedavi nedir? 4 İlkyardımcı kimdir? 4 İlkyardım ve acil tedavi arasındaki fark nedir? 4 İlkyardımın öncelikli amaçları nelerdir? 4 İlkyardımın

Detaylı

T.C. TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI

T.C. TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İLKYARDIM VE ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI H. Fazıl İNAN* Zülfinaz KURT** İlknur KUBİLAY***

Detaylı

TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI İSTANBUL

TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI İSTANBUL syf. 1 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ ACİL VE AFETLERDE SAĞLIK HİZMETLERİ ŞUBESİ TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI İSTANBUL syf. 2 ÖNSÖZ Yaşadığımız sürece çeşitli nedenlerle

Detaylı

İLK YARDIM SUNUSU. HAZIRLAYAN Mustafa KILIÇ

İLK YARDIM SUNUSU. HAZIRLAYAN Mustafa KILIÇ İLK YARDIM SUNUSU HAZIRLAYAN Mustafa KILIÇ İLK YARDIM Herhangi bir kaza yada tehlike durumunda, sağlık görevlileri gelinceye kadar durumun daha kötüye gitmesini önlemek amacıyla yapılan ilaçsız ilk müdahaleye

Detaylı

T.C. TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI

T.C. TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TEMEL SAĞLIK HİZMETLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İLKYARDIM VE ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ DAİRE BAŞKANLIĞI TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI H. Fazıl İNAN* Zülfinaz KURT** İlknur KUBİLAY***

Detaylı

3.TEMEL YAŞAM DESTEĞİ NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ SMYO İLKYARDIM

3.TEMEL YAŞAM DESTEĞİ NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ SMYO İLKYARDIM 3.TEMEL YAŞAM DESTEĞİ NİŞANTAŞI ÜNİVERSİTESİ SMYO İLKYARDIM ÖĞRT.GRV.HÜLYA ER 30.10.2015 1 TYD Solunum ve kalp durması nedir? Temel yaşam desteği nedir? Hava yolunu açmak için baş çene pozisyonu nasıl

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI ANKARA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ ŞUBESİ TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI ANKARA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ ŞUBESİ TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI ANKARA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ ACİL SAĞLIK HİZMETLERİ ŞUBESİ TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI ANKARA 2007 EĞİTİM PROGRAMI İÇERİĞİ: 1-GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ 1- İlkyardıma

Detaylı

TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI

TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI TEMEL İLKYARDIM UYGULAMALARI EĞİTİM KİTABI İSTANBUL 2013 HAZIRLAYANLAR Medipol Üniversitesi İlkyardım Eğitim Merkezi Eğitimcileri 1 ÖNSÖZ Yaşadığımız sürece çeşitli nedenlerle yaralanmalar veya hastalıklarla

Detaylı

ĠÇĠNDEKĠLER: 1-GENEL ĠLKYARDIM BĠLGĠLERĠ: 2-HASTA/YARALININ VE OLAY YERĠNĠN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ: 3-TEMEL YAġAM DESTEĞĠ:

ĠÇĠNDEKĠLER: 1-GENEL ĠLKYARDIM BĠLGĠLERĠ: 2-HASTA/YARALININ VE OLAY YERĠNĠN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ: 3-TEMEL YAġAM DESTEĞĠ: ĠÇĠNDEKĠLER: 1-GENEL ĠLKYARDIM BĠLGĠLERĠ: Ġlkyardım nedir? 8 Acil tedavi nedir? 8 Ġlkyardımcı kimdir? 8 Ġlkyardım ve acil tedavi arasındaki fark nedir? 8 Ġlkyardımın öncelikli amaçları nelerdir? 8 Ġlkyardımın

Detaylı

Beklenmeyen bir anda, plan dışı gelişen, yaralanma ya da ölüm ile birlikte maddi zarara da neden olan durum ancak Çoğu durumda önceden görülebilecek ya da önlenebilecek ve böylece kaçınılabilece k olaylardır.

Detaylı

T.C. TEMEL ĠLKYARDIM UYGULAMALARI EĞĠTĠM KĠTABI

T.C. TEMEL ĠLKYARDIM UYGULAMALARI EĞĠTĠM KĠTABI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI ĠSTANBUL ĠL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ ACĠL VE AFETLERDE SAĞLIK HĠZMETLERĠ ġubesġ TEMEL ĠLKYARDIM UYGULAMALARI EĞĠTĠM KĠTABI ĠSTANBUL 2011 ÖNSÖZ Yaşadığımız sürece çeşitli nedenlerle yaralanmalar

Detaylı

9-15. KST117 İş Güvenliği. Öğr. Gör. E. Ekmel SULAK. ekmelsulak@karabuk.edu.tr

9-15. KST117 İş Güvenliği. Öğr. Gör. E. Ekmel SULAK. ekmelsulak@karabuk.edu.tr 9-15 KST117 Öğr. Gör. E. Ekmel SULAK ekmelsulak@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ İlkyardım nedir? Herhangi bir kaza veya yaşamı

Detaylı

BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLKYARDIM DERS NOTLARI

BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLKYARDIM DERS NOTLARI BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLKYARDIM DERS NOTLARI Yrd. Doç.Dr. Vesile ŞENOL Tıbbi Hizmetler ve Teknikler Böl. Bşk Paramedik Program Koordinatörü E.Ü. H.B.S.H.M.Y.O 1 Bilinç Bozukluğu/Bilinç Kaybı Beynin normal

Detaylı

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-5

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-5 İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-5 1) Trafik kazası geçiren bir yaralıda burun ve kulaktan kan veya açık renkli bir sıvı gelmesi bize neyi düşündürmelidir? a) Kafatası ve omurga yaralanması

Detaylı

İLKYARDIMCININ İNSAN VÜCUDU KONUSUNDA BİLMESİ GEREKENLER

İLKYARDIMCININ İNSAN VÜCUDU KONUSUNDA BİLMESİ GEREKENLER V İÇİNDEKİLER BÖLÜM I İLKYARDIM KONUSUNDA GENEL BİLGİLER İlkyardımın tanımı 3 İlkyardımın öncelikleri 5 İlkyardımda temel uygulamalar 8 Kaza ortamının değerlendirilmesi 18 Yaralı ve hastaların muayenesi,

Detaylı

HİZMET BİR ORTAK SAĞLIK Ve GÜVENLİK BİRİMİ. GENEL SAĞLIK ve İLKYARDIM DERSİNE HOŞ GELDİNİZ

HİZMET BİR ORTAK SAĞLIK Ve GÜVENLİK BİRİMİ. GENEL SAĞLIK ve İLKYARDIM DERSİNE HOŞ GELDİNİZ HİZMET BİR ORTAK SAĞLIK Ve GÜVENLİK BİRİMİ GENEL SAĞLIK ve İLKYARDIM DERSİNE HOŞ GELDİNİZ HİZMETBANK İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ BİRİMİ DERS : GENEL SAĞLIK ve İLKYARDIM 1- İLKYARDIM NEDİR? Herhangi bir kaza

Detaylı

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-4

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-4 İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-4 1) İlkyardımla ilgili yazılanlardan doğru olan hangisidir? a) İlkyardım esnasında ilaç kullanılır. b) İlkyardım eldeki mevcut araç gereçlerle yapılır. c)

Detaylı

Genel İlkyardım Bilgileri

Genel İlkyardım Bilgileri Genel İlkyardım Bilgileri İlkyardım nedir? Herhangi bir kaza veya yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda, sağlık görevlilerinin yardımı sağlanıncaya kadar, hayatın kurtarılması ya da durumun kötüye gitmesini

Detaylı

3. Hangisi ilkyardımın temel uygulamalarından birisi değildir? A) Koruma B) Bildirme C) Kayıt tutma D) Kurtarma

3. Hangisi ilkyardımın temel uygulamalarından birisi değildir? A) Koruma B) Bildirme C) Kayıt tutma D) Kurtarma GENEL İLKYARDIM BİLGİLERİ 1. İlkyardım Nedir? A) Yardım çağırmaktır. B) Olay yerinde ilaç vererek yapılan müdahaledir. C) Hastanedeki hekimler tarafından yapılan ilk müdahaledir. D) Olay yerinde, hastanın

Detaylı

Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü

Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü 18 EYLÜL 2014 1 GENEL MÜDÜRLÜĞÜMÜZE BAĞLI FAALİYETTE BULUNAN KURUMLAR Özel Okullar Okul öncesi İlkokul Ortaokul Lise MTSK (3.437) Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezleri

Detaylı

BOĞULMALAR. Suda boğulmalar özellikle yaz aylarında çok fazla görülen kaza ile ölüm nedenlerindendir.

BOĞULMALAR. Suda boğulmalar özellikle yaz aylarında çok fazla görülen kaza ile ölüm nedenlerindendir. 1 BOĞULMALAR A- SUDA BOĞULMALAR Suda boğulmalar özellikle yaz aylarında çok fazla görülen kaza ile ölüm nedenlerindendir. Su ile temasta olan kişi havaya göre çok daha fazla ve hızlı olarak ısı kaybeder.

Detaylı

9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM

9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM 9-ZEHİRLENMELERDE İLKYARDIM ZEHİRLENMELER Zehirlenme nedir? Vücuda zehirli (toksik) bir maddenin girmesi sonucu normal fonksiyonların bozulmasıdır. Vücuda dışarıdan giren bazı yabancı maddeler, vücudun

Detaylı

İLKYARDIM. www.hiasd.org

İLKYARDIM. www.hiasd.org İLKYARDIM www.hiasd.org Misyon & Vizyon Plan İlkyardım tanımı İlkyardım malzemeleri Haberleşme Kırık-çıkık Kanama Yanık Sara Hayvan dostlarımız Zehirlenme Duman zehirlenmesi Elektrik çarpması Kalp krizi

Detaylı

İLKYARDIM EĞİTİMİN AMACI

İLKYARDIM EĞİTİMİN AMACI İLKYARDIM EĞİTİMİN AMACI Günümüzde ilk yardım gerektiren bir durum ile karşılaşan herkes, hangi durumlarda ne yapması ya da yapmaması gerektiğini bilmelidir. İlk yardımın yaygınlaşması ve standartlarının

Detaylı

İLKYARDIM EĞİTİMİ. Eğitmen Fatma KORKMAZ

İLKYARDIM EĞİTİMİ. Eğitmen Fatma KORKMAZ İLKYARDIM EĞİTİMİ Eğitmen Fatma KORKMAZ AMACIMIZ İlkyardım konusunda temel bir anlayış oluşması. İLKYARDIMIN TANIMI Yaşamı tehlikeye düşüren herhangi bir durumda,sağlık görevlilerin yardımı sağlanıncaya

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1.GENEL İLK YARDIM BİLGİLERİ

İÇİNDEKİLER 1.GENEL İLK YARDIM BİLGİLERİ 1/71 İÇİNDEKİLER 1.GENEL İLK YARDIM BİLGİLERİ 1- İlk Yardım Nedir 2- Acil Tedavi Nedir 3- İlk Yardımcı Kimdir 4- İlk Yardımın Öncelikli Amaçları 5- İlk Yardım Temel Uygulamaları 6- İlk Yardımcının Müdahale

Detaylı

Temel İlkyardım Uygulamaları

Temel İlkyardım Uygulamaları Temel İlkyardım Uygulamaları KOBİ lerde Risk Değerlendirmesi Uygulamalarının İSG Açısından İncelenmesi Projesi "Bu proje T.C. Avrupa Birliği Bakanlığı, AB Eğitim ve Gençlik Programları Merkezi Başkanlığınca

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM VIII BOĞULMALARDA İLKYARDIM

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM VIII BOĞULMALARDA İLKYARDIM Sağlık Bülteni İLK YARDIM ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN OKULLARI Haziran 2014 BÖLÜM VIII BOĞULMALARDA İLKYARDIM BOĞULMA NEDİR? Boğulma, vücuttaki dokulara yeterli oksijen gitmemesi sonucu dokularda bozulma meydana

Detaylı

TRAVMATOLOJİK ACİLLER

TRAVMATOLOJİK ACİLLER 1 TRAVMATOLOJİK ACİLLER Herhangi bir enerjiye maruziyet sonrasında vücudumuzda oluşan yaralanmalar travma olarak adlandırılabilir. İnsan vücudunun yoğun enerjiye ve bunun hasarına karşı direnci son derece

Detaylı

HASTA/ YARALI TAŞIMA TEKNİKLERİ

HASTA/ YARALI TAŞIMA TEKNİKLERİ HASTA/ YARALI TAŞIMA TEKNİKLERİ Hasta/yaralı taşınmasında genel kurallar nelerdir? Hasta/yaralı taşınmasında ilkyardımcı kendi sağlığını riske sokmamalıdır, Gereksiz zorlama ve yaralanmalara engel olmak

Detaylı

Hazırlayan: Emre OKDAN Sertifikalı İlkyardımcı. Bu sunumun amacı, ilkyardımcı sınavına gireceklere destek olmaktır!

Hazırlayan: Emre OKDAN Sertifikalı İlkyardımcı. Bu sunumun amacı, ilkyardımcı sınavına gireceklere destek olmaktır! Hazırlayan: Emre OKDAN Sertifikalı İlkyardımcı Bu sunumun amacı, ilkyardımcı sınavına gireceklere destek olmaktır! İLKYARDIM NEDİR? Herhangi bir kaza veya yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda, sağlık görevlilerinin

Detaylı

İlkyardım nedir? Herhangi bir kaza veya yaşamı tehlikeye. kadar, hayatın kurtarılması ya da durumun. kötüye gitmesini önleyebilmek amacı ile olay

İlkyardım nedir? Herhangi bir kaza veya yaşamı tehlikeye. kadar, hayatın kurtarılması ya da durumun. kötüye gitmesini önleyebilmek amacı ile olay 1 İlkyardım nedir? Acil tedavi nedir? İLKYARDIM Herhangi bir kaza veya yaşamı tehlikeye düşüren bir durumda, sağlık görevlileri gelene kadar, hayatın kurtarılması ya da durumun kötüye gitmesini önleyebilmek

Detaylı

KIRIK, ÇIKIK VE BURKULMA Kırık: Kemik dokusunun bütünlüğünün bozulmasına kırık denir. Çeşitleri: Kapalı kırık: Deri bütünlüğünün bozulmadığı, çevre dokularının ve organların çok fazla zarar görmediği kırıklardır.

Detaylı

KANAMALARDA İLK YARDIM

KANAMALARDA İLK YARDIM 1 KANAMALARDA İLK YARDIM Ciddi acil sorunlarından biridir. Kısa süre içerisinde kanama belirlenmeli, ciddiyeti değerlendirilmeli, kontrol altına alınmalıdır. Damar bütünlüğünün bozulup, kanın damar dışına

Detaylı

YANIKLARDA İLK YARDIM

YANIKLARDA İLK YARDIM 1 YANIKLARDA İLK YARDIM Yanık vücut dokularının yüksek ısıdan zarar görmesi neticesinde oluşan deri bütünlüğü ya da doku bozulmasıdır. Kişinin hayatını tehdit etmesi yanında iz bırakıcı olması sebebiyle

Detaylı

13-HASTA/YARALI TAŞIMA TEKNİKLERİ

13-HASTA/YARALI TAŞIMA TEKNİKLERİ 13-HASTA/YARALI TAŞIMA TEKNİKLERİ Hasta/yaralı taşınmasında genel kurallar nelerdir? Hasta/yaralı taşınmasında ilkyardımcı kendi sağlığını riske sokmamalıdır, Gereksiz zorlama ve yaralanmalara engel olmak

Detaylı

İNSAN VÜCUDU Hücre: İnsan vücudunun en küçük yapı taşına hücre denir. Hücrenin beslenmesinde hücre zarı yardımcı olur. İnsan Yapısı: Hücreler birleşerek dokuları,dokular birleşerek organları, organlar

Detaylı

Bilinci kapalı olan kişiye ilk yardım

Bilinci kapalı olan kişiye ilk yardım Hasta yada yaralı kişiye, hastalanması veya yaralanmasından hemen sonra doktor gelinceye kadar hayatını kurtarmak için zamanında ve yerinde yapılan yardıma denir. Önemi : Yaşamı boyunca insan ilk yardımı

Detaylı

Dr. Armağan EREN 18 Ocak 2013

Dr. Armağan EREN 18 Ocak 2013 Dr. Armağan EREN 18 Ocak 2013 İlk önemli bilgi Kaza ölümlerinin %10 u ilk 5 dakika içinde, %54 ü ilk yarım saat içinde meydana gelmektedir. Yani; Kaza yerinde İlk 5 dakika içerisinde uygulanacak Etkili

Detaylı

DERS BİLGİ FORMU. Okul Eğitimi Süresi 16+16+16+16+ 16+16=96. Ders Kredisi

DERS BİLGİ FORMU. Okul Eğitimi Süresi 16+16+16+16+ 16+16=96. Ders Kredisi DERS BİLGİ FORMU DERSİN ADI BÖLÜM PROGRAM DÖNEMİ DERSİN DİLİ DERS KATEGORİSİ ÖN ŞARTLAR SÜRE VE DAĞILIMI KREDİ DERSİN AMACI ÖĞRENME ÇIKTILARI VE YETERLİKLER DERSİN İÇERİĞİ VE DAĞILIMI (MODÜLLER VE HAFTALARA

Detaylı

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ. Dr. Ayşegül Bayır Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A.D.

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ. Dr. Ayşegül Bayır Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A.D. TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Dr. Ayşegül Bayır Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp A.D. AMAÇ Hastane dışında gelişen kardiyo-pulmoner arrest durumunda TYD ilkelerini bilmek. Recovery (iyileşme) pozisyonunu

Detaylı

AĞIZ VE DĠġ SAĞLIĞI TEKNĠKERLĠĞĠ EĞĠTĠMĠ - VII - SĠSTEMĠK HASTALIKLAR VE ĠLK YARDIM

AĞIZ VE DĠġ SAĞLIĞI TEKNĠKERLĠĞĠ EĞĠTĠMĠ - VII - SĠSTEMĠK HASTALIKLAR VE ĠLK YARDIM AĞIZ VE DĠġ SAĞLIĞI TEKNĠKERLĠĞĠ EĞĠTĠMĠ - VII - SĠSTEMĠK HASTALIKLAR VE ĠLK YARDIM H. Fazıl ĠNAN* Zülfinaz KURT** Ġlknur KUBĠLAY*** ANKARA 2007 * İlkyardım ve Acil Sağlık Hizmetleri Daire Başkanı ** İlkyardım

Detaylı

Koruyucu Muayeneler Eldiven kullanımında dikkat edilecekler KORUYUCU GIYSILER

Koruyucu Muayeneler Eldiven kullanımında dikkat edilecekler KORUYUCU GIYSILER Koruyucu Muayeneler İşyeri koruyucu muayeneleri (Örn. Islak çalışmalar ve cilt hastalığı riski taşıyan çalışmalar) uygulanmalıdır. Gerektiğinde branş düzenlemesine uyulmalıdır. Eldiven kullanımında dikkat

Detaylı

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-3

İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-3 İLKYARDIM TEMEL EĞİTİMİ TEORİ SINAV SORULARI-3 1) Dış kalp masajı hangi bölgeye uygulanır? a) Göğüs kemiğinin 1/3 üst kısmına b) Göğüs kemiğinin 1/3 alt kısmına c) Göğüs kemiğinin 2 parmak üst kısmına

Detaylı

Zehirlenmeler, Böcek Sokması Ve Hayvan Isırmalarında İlk Yardım

Zehirlenmeler, Böcek Sokması Ve Hayvan Isırmalarında İlk Yardım Zehirlenmeler, Böcek Sokması Ve Hayvan Isırmalarında İlk Yardım Zehirlenme Nedir? Vücuda zehirli (toksik) bir maddenin girmesi sonucu normal fonksiyonların bozulmasıdır. Vücuda dışarıdan giren bazı yabancı

Detaylı

BİLİNÇ BOZUKLUKLARINDA İLKYARDIM Bilinç bozukluğu/ bilinç kaybı nedir? Beynin normal faaliyetlerindeki bir aksama nedeni ile uyku halinden başlayarak (=bilinç bozukluğu),, hiçbir uyarıya cevap vermeme

Detaylı

KANAMALARDA İLK YARDIM

KANAMALARDA İLK YARDIM KANAMALARDA İLK YARDIM Dr. Recep GÜLOĞLU İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi, Genel Cerrahi AD, Acil Cerrahi Servisi İLK YARDIM & TEMEL YAŞAM DESTEĞİ; Olay yerinde, Olay yerinde bulunan kişilerce,

Detaylı

Hasta Ve Yaralı Taşıma Teknikleri

Hasta Ve Yaralı Taşıma Teknikleri Hasta Ve Yaralı Taşıma Teknikleri Yaralı Taşınmasında Genel Kurallar Nelerdir? Yaralı taşınmasında ilk yardımcı kendi sağlığını riske sokmamalıdır, Gereksiz zorlama ve yaralanmalara engel olmak için aşağıdaki

Detaylı

İLK YARDIMIN TEMEL İLKELERİ

İLK YARDIMIN TEMEL İLKELERİ 1 İLK YARDIMIN TEMEL İLKELERİ İLK YARDIM NEDİR? Herhangi bir kaza veya yaşamı tehdit eden bir durumda, sağlık görevlilerinin yardımı sağlanıncaya kadar, hayatın kurtarılması veya durumun daha kötüleşmesini

Detaylı

Bilinç Bozukluğu/Bilinç Kaybı Nedir? (bilinç bozukluğu) (bilinç kaybı) Bayılma (Senkop): Koma: Bilinç Kaybı Nedenleri Nelerdir?

Bilinç Bozukluğu/Bilinç Kaybı Nedir? (bilinç bozukluğu) (bilinç kaybı) Bayılma (Senkop): Koma: Bilinç Kaybı Nedenleri Nelerdir? Bilinç Bozukluklarında Kan Şekeri Düşmesinde Ve Göğüs Ağrısında Hastaya/Yaralıya Yaklaşım Bilinç Bozukluğu/Bilinç Kaybı Nedir? Beynin normal faaliyetlerindeki bir aksama nedeni ile uyku halinden başlayarak

Detaylı

Şekil V.l: Nefes Yolunun Yabancı Cisimle Tıkanması

Şekil V.l: Nefes Yolunun Yabancı Cisimle Tıkanması NEFES YOLU TIKANMASI, KOMA VE ŞOK 113 NEFES YOLU TIKANMASI Nefes yolu tıkanıklığı, solunum için gerekli olan havanın akciğerlere geçişini engelleyen kısmi ya da tam tıkanıklıklardır. Bazen nefes yoluna

Detaylı

İLK YARDIM EL KİTABI. Belge Kodu: GDH.Q.107

İLK YARDIM EL KİTABI. Belge Kodu: GDH.Q.107 Belge Kodu: GDH.Q.107 Page: 2 Bu el kitabı GDH Ekip ve yolcularının, olası bir kazadan sonra hayatta kalma durumuna girildiğinde ne yapacakları hakkında bilgilendirilmeleri amacı ile hazırlanmıştır. Pilotlar

Detaylı

SkayGroup İLKYARDIM SINAVI ÇALIŞMA SORULARI

SkayGroup İLKYARDIM SINAVI ÇALIŞMA SORULARI SkayGroup İLKYARDIM SINAVI ÇALIŞMA SORULARI 1. Aşağıdakilerden hangisi ilkyardımın öncelikli amaçlarından biri değildir? a) Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak b) Yaşamsal fonksiyonların sürdürülmesini

Detaylı

SICAK ÇARPMASI ELEKTRİK-YILDIRIM ÇARPMASI. Dr. Mehmet TUĞRUL İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji AD.

SICAK ÇARPMASI ELEKTRİK-YILDIRIM ÇARPMASI. Dr. Mehmet TUĞRUL İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji AD. SICAK ÇARPMASI ELEKTRİK-YILDIRIM ÇARPMASI Dr. Mehmet TUĞRUL İ.Ü.İstanbul Tıp Fakültesi Anesteziyoloji AD. SICAK BİTKİNLİĞİ-Etyoloji Sıcak ve nemli havaya uzun süre maruz kalma Yaşlı, çocuk Bilinçsiz diyet

Detaylı

İLKYARDIM SINAV SORULARI -2

İLKYARDIM SINAV SORULARI -2 İLKYARDIM SINAV SORULARI -2 SORU:1--Donmuş bir kişiye aşağıdakilerden hangisinin yapılması yanlıştır? a) Sıcak içecekler verilir. b) Kuru giysiler verilir. c) Donmuş bölge hızla ovularak ısıtılır. d) Soğukla

Detaylı