VURUNTU. Otto Motorlarında Vuruntu. Vuruntunun nedenleri

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "VURUNTU. Otto Motorlarında Vuruntu. Vuruntunun nedenleri"

Transkript

1 VURUNTU Yakıtın motor silindiri içinde çok hızlı ve darbeli yanışı, Otto motorlarında açık bir çınlama ve dizel motorlarında ise vuruntu şeklindeki gürültü ile anlaşılır. Bu nedenle vuruntu halinde Otto motoru "çınlıyor" dizel motoru "çekiçliyor" denir. Vuruntu gürültüsü, silindirdeki şiddetli basınç dalgasının silindir kapağı ve piston yüzüne çarpması ve orada çekiç darbesine benzer bir etki oluşturmasından kaynaklanmaktadır. Vuruntulu yanmada, özellikle piston termik ve mekanik olarak aşırı yüklenir. Sürekli vuruntu pistonun tahrip olmasına neden olur. Isının aşın derecede açığa çıkması ile piston hızla genleşir ve silindir duvarlarında oluşan yağ filminin bozulmasına neden olur. Bunun sonucunda kuru sürtünme başlar ve daha fazla açığa çıkan ısı ortam sıcaklığını hızla arttırarak piston yüzeyinde ergimelere ve silindir duvarına kaynaklanmalara neden olur. Yer yer oluşan kaynak bağlantıları pistonun hareketi sonucu tekrar koparak şiddetli aşınmalara ve sıcaklığın devamlı yükselmesine sebep olur. Bu zincirleme olay kısa sürede pistonun silindir iç yüzüne tamamen kaynaklanarak tahrip olması ile sonuçlanır. Vuruntu esnasında piston tahrip olmasa bile sürtünme yükü şiddetle artarak motorun efektif gücünün düşmesine neden olur. Dolayısıyla vuruntu saptandığı anda mümkün mertebe hemen giderilmelidir. Otto Motorlarında Vuruntu Vuruntunun nedenleri Normal yanma koşullarında, yakıt-hava karışımı buji bölgesinde tutuşturulur ve alev bir küre yüzeyi gibi yaklaşık 20 m/s lik ortalama hızla yanma odasına yayılır. Bu esnada gazların sıcaklığı ve basıncı artarak, basınç dalgalarının yanma odası içinde yayılmasına neden olur. Kuşkusuz henüz yanmamış kanşımın da sıcaklığı ve basıncı aynı anda yükselmeye devanı eder. Yanmamış bölgede sıcaklığın, yakıtın tutuşma sıcaklığından daha yüksek değerlere erişmesi halinde bu bölgede kendi kendine tutuşmalar oluşarak yeni basınç dalgaları meydana gelecek, bu basınç dalgalarının birbirlerine çarpması ise vuruntu gürültüsünü oluşturacaktır. Vuruntunun önlenme çareleri Vuruntunun önlenmesi çareleri aranırken üç koşul göz önünde bulundurulur. 1. Vuruntu motorun çalıştınlması esnasında oluşuyorsa, büyük bir tahribatın önlenmesi amacıyla derhal çare bulunması gereklidir. 2. Motor, konstrüktör tarafından tasarlanacaksa vuruntuyu önlemek için her türlü imalat olanaklarından yararlanılmalıdır. 3. Yakıt üreticisi vuruntu dayanımı yüksek yakıt üretmelidir. Birinci koşulu inceleyelim. Vuruntu ya ivmelenme esnasında ya da yüksek hızda oluşuyor ise her iki halde de motor aşırı yüklenmiştir. İvmelenme vuruntusu, aracın tam gaz ve düşük motor devrinde oluşur. Bu durumda vitesi bir derece düşürmek yararlı olabilir. Böylece güç sabit kalırken motor devri yükselir ve döndürme momenti düşer. Bu durumda gaz kelebeği biraz daha fazla kapanacağından silindire alınan dolgu azalacak, sıkıştırma sonu basıncı biraz düşecek ve vuruntu kaybolacaktır. Yüksek hız vuruntusu, aracın yüksek hızlarında oluşabilir. Yüksek hızlarda vuruntu sesini duymak pek kolay değildir. Dolayısıyla gereken önleme başvurulamadığından piston yanmasına nadirende olsa rastlanmaktadır. Hızın azaltılması durumunda vuruntu sesi duyulabilir. Normal benzin kullanılması halinde vuruntu yapan motorda süper benzin

2 kullanılacak olursa vuruntu giderilebilir. Ateşleme avansının bir miktar düşürülmesi ile de vuruntu önlenebilir. Avansın düşürülmesi ile silindir basıncı bir miktar düşeceğinden dolgunun kendi kendine tutuşma olasılığı azalacaktır. Ancak bu durumda motor gücü biraz düşecek, yakıt tüketimi artacaktır. İkinci koşulda motor konstrüktörü için aşağıdaki olanaklardan yararlanmak mümkündür: 1. Sıkıştırma oranının seçimi Sıkıştırma oranı, motorun piyasada mevcut benzin kullanırken, vuruntu yapmayacağı kadar büyük seçilmelidir. Normal benzin için sıkıştırma oranı ε ~ 7-8; Süper benzin için ise sıkıştırma oranı ε ~ 8-9; Sıkıştırma oranı seçilirken, yüksek e değerlerinde motor gücünün arttığı ve yakıt tüketiminin azaldığı göz önünde bulundurulmalıdır. 2. Buji yerinin seçimi Silindir içerisinde yanmanın sıcak noktadan başlayarak soğuk bölgeye doğru ilerlemesi halinde vuruntu olasılığı daha azdır. Yanma odasında en sıcak noktalar egzoz supabı civarındadır. Dolayısiyle buji egzoz supabına yakın yerleştirilmelidir. 3. Yanma odası biçimi Yanma odasının da vuruntuya etkisi vardır, yaygın yanma odasına oranla kompakt şekillendirilmiş yanma odalarında vuruntu oluşumu daha azdır, kendi kendine erken tutuşmanın önlenmesi için, yanma esnasında alev cephesiyle en son buluşacak dolgu kısmının, iyi-soğutulmuş, düşük sıcaklıktaki bölgede olması gereklidir. Silindir içerisindeki hava hareketi, homojen karışım oluşumuna yardım ederken sıcaklığın da düzgün dağılımını destekler. Alev yanma odasında daha hızlı ilerler ve darbeli yanma meydana gelmez. Emme manifolduna verilen helezonik biçim ve yanma odası ile piston yüzünün özel şekillendirilmesi dolgu hareketlerini hızlandırılır. Ancak emme manifolduna verilen helezonik biçim gaz akımlarına karşı direnci arttırdığından dolayı volumetrik verimin ve sonuç olarakta motor gücünün küçülmesine neden olur

3 . Şekil 2 Etkin soğutma vuruntuyu önler. Sekil 3 Hidrokarbonların vuruntu dayanımları 4. Soğutma İyi soğutma sayesinde dolgu daha soğuk kalacak ve kendi kendine tutuşma olasılığı azalacaktır, bu görüş açısında su ile soğutma hava ile soğutmaya oranla daha avantajlıdır. Dökme demir yerine ısı iletim katsayısı yaklaşık üç kat daha fazla olan alüminyum alaşımının kullanılması sayesinde silindir kapağı sıcaklığı daha düşük olmakta, dolayısiyle de vuruntu azalmaktadır. 5. Elektronik vuruntu ayarlayıcı monte etmek Ateşleme avansının azaltılması ile vuruntu önlenebilir. Elektronik ateşleme sistemi ile birlikte elektronik vuruntu ayarlayıcısının kullanılmasıyla ateşleme anının (ateşleme avansının) ayarlanması mümkün olmaktadır. Motora monte edilen vuruntu sensörü (ivme sensörü) motor gövdesindeki titreşimleri algılar. Vuruntu sensörü tarafından algılanan ve mikroişlemciye iletilen sinyaller, mikroişlemcide analiz edilerek, vuruntudan kaynaklanan titreşimler belirlenir. Motorda vuruntu saptanınca mikroişlemci ateşleme anını, her vuruntu darbesine karşılık 1 KMA kadar geciktirir (avansı azaltır), bu azalma olayı vuruntunun kaybolduğu ana kadar sürer. Bu durumda motor, ateşleme değerleri topografyasına göre, vuruntu sınır değerlerine çok yakın bir avansla çalışır. Elektronik vuruntu ayarlayıcı kullanılmayacak olursa, emniyet bakımından sınır değerlerden uzaklaşmak gerekebilir. Sınır değerlere yakın çalışma motorun hacımsal gücünü artırır, özgül yakıt tüketimini azaltır. Elektronik vuruntu ayarlayıcının kullanımı ile motorda sıkıştırma oranı artırılabilmekte, daha düşük oktan sayılı benzin kullanımı mümkün olmaktadır. Yani motorun yakıta karşı duyarlılığı azaltılmaktadır. Son olarak, yakıtın etkisini belirleyen 3. koşulu ele alalım. Yakıtlar ham petrolün damıtılması ile üretilmektedirler, ham petrol hidrokarbonların çok çeşitli kombinasyonlanndan oluşmaktadır, bu hidrokarbonlar tamamen farklı vuruntu dayanımı gösterirler. Ham petrolün damıtılması ile elde edilen ürünler bir dizi kimyasal işlemlere tabi tutularak vuruntuya dayanıklı hidrokarbonlar elde edilir. Kaynama noktası 40 C dan 400 C'a kadar olan aralıkta elde edilen (kaynama noktası en fazla 215 C) normal benzin ve süper benzinin ortak yaklaşık ısıl değeri Hu = kj/kg'dır. Ancak süper benzinin vuruntuya dayanımı normal benzine oranla daha fazladır. Süper benzinin yoğunluğu p~0.76 g/cm3 iken bu değer normal benzinde p~0.74 g/cm3

4 olmaktadır. Her iki yakıtında kurşun ilaveli ve kurşunsuz çeşitleri vardır. Kurşunsuz normal benzin ile kurşunlu normal benzin aynı araştırma oktan sayısına (kısaltması ROZ) sahip iken (ROZ ~ 92), kurşunsuz süper benzinin araştırma oktan sayısı kurşunlu süper benzininkinden (ROZ ~ 98) 3 birim daha düşüktür. Egzoz gazlarının katalizatör tarafından arındırıldığı motorlarda kurşunsuz benzin kullanılması gereklidir. Benzine katılan kurşunlu katkının üst sınır değeri 0.15 g/l dir. Bu amaçla kullanılan en önemli katkı maddeleri kurşun tetra metil (Pb(CH 3 ) 4 ) ve kurşun tetra etil (Pb(G 2 H 5 ) 4 ) dir. Bunların her ikiside son derece zehirli maddelerdir. Bu maddeler, yanma odasında yüksek sıcaklığın etkisiyle, daha yanma oluşmadan parçalanarak, ortama toz halinde yayılır ve karışımın kendi kendine tutuşmasını önlerler, kurşun tozlarının yanma esnasında kurşun okside dönüşerek silindir duvarlarını aşındırma etkisini önlemek amacıyla benzine ayrıca Brom ya da Klor bileşikleri ilave edilir. Böylece kurşunun, kurşun bromit ya da Kurşun klorid olarak yanması sağlanır, kurşunun son derece zehirli olan bu bileşikleri 800 C da gaz halinde olup, egzos gazlarıyla beraber motor dışına atılarak hava kirliliğine neden olurlar. Bu nedenle kurşun katkılı benzinlerin kullanımını sınırlayan kanunların uygulamaya konulması ve kurşunlu benzinin yerini kurşunsuz benzinin alması memnuniyet vericidir. Benzine katılacak kurşun miktarının üst sınırlan, litrede gram olarak aşağıda verildiği gibi değişim göstermiştir. Kurşun bileşikleri yanında vuruntuyu önleyen başka katkı maddeleri de vardır. Örneğin Ludwigshafen de BASF tarafından vuruntu önleyicisi oluşturulan demirkarbonil ve monometil anilin burada anılabilir, bu iki katkı maddesi her ne kadar egzoz gazlarına zararlı madde eklemezlerse de sorunsuz sayılmazlar, demirkarbonil yanma esnasında aşınmayı hızlandıran bir tür demir oksit oluşturur. Aynı vuruntu dayanımını elde etmek için benzine katılması gerekli monometilanilin miktarı, kurşun tetra etil miktarının yaklaşık 30 katıdır. Bu kadar çok katkı maddesi ise supap tijleri üzerinde bir tabaka oluşturarak, hareketin zorlaşmasına neden olur. Benzin üretiminde, uygun kimyasal yöntemlerle benzini vuruntu dayanımı yüksek olan İzoparafin ve Aromatlarca zengin hale sokma olanağı da vardır. Ancak bu yöntem dikkatlice uygulanmalıdır, çünkü aromatların egzoz gazlannda kanserojen oldukları yönünde önemli iddialar mevcuttur. Benzine Metanol gibi alkol ilavesi de vuruntu dayanımını arttırmaktadır. Ancak alkoller su içerdiklerinden dolayı benzine fazla oranda katılacak olurlarsa pas tehlikesi başlar örneğin benzine %20 oranında katılan alkol, yakıt iletim borularında aşın paslanmalara neden olabilir. Benzinin vuruntu dayanımının saptanması Benzinin vuruntu dayanımı, onun oktan sayısı ile belirtilir Oktan sayısı bir karşılaştırma sayısı olup, çeşitli benzinlerin vuruntuya dayanımı hakkında bir fikir edinmek için iki yardımcı yakıt esas alınmıştır Bu yakıtlardan biri izo oktan olup oktan sayısı 100 kabul edilmiştir. Diğer yakıt ise vuruntu dayanımı 0 olarak kabul edilen normal heptandır. Böylece hacimsel olarak %80 izo oktan ve %20 normal heptandan oluşan bir karışım ile aynı vuruntu özelliği gösteren benzinin oktan sayısı 80'dir denilir. Vuruntu dayanımı izo oktan yüzdesinin arttırılması ile artar. Oktan sayısının saptanması, DIN normu ile standartlaştırılmıştır. Bu yöntem özel motorlar kullanılarak uygulanır. Kabul edilen deney motorları CFR - deney motoru (Cooperative Feul Research Commitee of the American Society of Automotive Engineers) ve BAFS - deney motoru (Badische Anilin - und Soda Fabrik) dır. Deneme motoru bir silindirli, dört zamanlı ve termosifon prensibi ile soğutulan bir motordur. Motorda su devirdaim pompası yoktur su serbest buharlaşmaktadır. Motorun sıkıştırma oranı çalışma esnasında 4 ila 11 arasında değiştirilebilir.

5 Şeki1 4 - Sıkıştırma oranının değiştirilmesi (Fa. Ruf ' un deney motoru) DIN Normuna göre 3 çeşit oktan sayısı tanımlanmaktadır: 1. Araştırma - oktan sayısı (kısaltma ROZ) 2. Ön oktan sıyısı (FOZ) 3. Motor - oktan sayısı (MOZ) FOZ ve ROZ aynı deney yöntemi ile elde edilirler. Ancak FOZ nin saptanmasında yakıtın, kaynama noktası 100 C'a kadar olan kısmı alınır ve bu kısmın vuruntu dayanımı saptanır. İki deney yöntemi vardır: Araştırma yöntemi ve Motor yöntemi. Her iki deney yönteminin farkları Tablo-2'de gösterilmiştir. Motor yönteminde yakıt hava karışımı karburatörün arkasında, araştırma yönteminde ise hava karbüratörden önce ısıtılmaktadır. Deneme motoru bir alternatif akım jeneratörü ile başlatılır ve yüklenir. Ölçüm daima yakıtın en şiddetli vuruntu anında gerçekleştirilir. Buna ilaveten hava yakıt oranı en yüksek vuruntuya göre ayarlanır. Vuruntu darbeleri, indüktif bir alıcı ve elektronik bir yükseltici üzerinden bir milivoltmetrede gösterilir. Motorda sıkıştırma oranı o şekilde ayarlanır ki, denemeye alınan benzinin vuruntu ölçü ibresi skalanın orta noktasında bulunsun. Bundan sonra oktan sayıları, iki birim farklı olan iki karşılaştırma karışımı alınır. Bu karışımlardan biri denenen benzinden daha şiddetli vuruntu verecek, diğerinin vuruntusu daha zayıf olacaktır. Böylece denenen benzinin oktan sayısını onda bir hassasiyetle bulmak için bu değerler arasında interpolasyon yapılır. Aynı benzin, motor yöntemi ile denenecek olursa araştırma yöntemine oranla daha düşük oktan sayısı elde edilir. Günümüzde piyasada mevcut benzinlerin Motor oktan sayıları (MOZ), Araştırma oktan sayılarından (ROZ) yaklaşık 10 birim daha küçüktür. Bu farkın nedeni her iki yöntemde olefin ve anomatlann içeriklerinin farklı oluşundandır. Piyasada mevcut benzinlerin ROZ değerleri ve süper benzinlerin ki ise civarındadır. Araştırma oktan sayısı ve özellikle ön oktan sayısı, yakıtın ivmelenmedeki vuruntu durumuna uyar. Motor oktan sayısı ise bunun aksine aşın yük altındaki vuruntu için esas alınır.

6 Motor ve Araştırma deney yöntemlerindeki farklar (BASF -deney motoru) Şekil 5 - Oktan sayısının saptanması MOZ, ROZ ve FOZ'un yanında yol oktan sayısı (SOZ)'da vardır Bu "Modifîed Uniontown Methode" da göre yolda hareket halindeki vasıtadan elde edilir. Bu yöntemde motor çalışma sıcaklığına eriştikten sonra, çeşitli İzo oktan - normal heptan karışımları ile tam gaz ve direkt viteste ilerlerken hızdan ivmelenmeye geçilir, her karışım için vuruntu elde edilinceye kadar avans ayan değiştirilebilir ve normal ateşleme avansından kaç derece sapıldığı tesbit edilir. Bu olaylar çeşitli karışımlar için tekrarlanarak elde edilen değerlerle şekil 6 daki gibi bir eğri elde edilir. Bundan sonra denenecek benzin için işlemler tekrarlanır, vuruntunun elde edildiği avans açı farkı bulunarak, bu değer ve şekildeki eğri yardımıyla benzinin oktan sayısı tesbit edilebilir. Çeşitli motorlar kullanılacak olursa aynı benzin için farklı yol oktan sayıları" (SOZ) elde edilecektir.

7 Dizel Motorlarında Vuruntu Vuruntu nedenleri Şekil 6 - Yol oktan sayısının belirtilmesi Dizel motorlarında silindire emilen taze hava, o derece yüksek kompresyon oranı ile sıkıştırılır ki, sıkıştırma sonu sıcaklığı içeriye püskürtülecek yakıtın tutuşma sıcaklığının bir hayli üstünde olsun. Tutuşma gecikmesi süresince silindir içine püskürtülen yakıt miktarı, patlama şeklinde yanar, bu miktar çok olursa şiddetli darbe dalgalan oluşur ve çekiç vuruşlanna benzer bir gürültü doğurur. Vuruntuyu önleme çareleri Genelde vuruntu sesi, soğuk taşıt aracı motorunun rolantide ya da düşük güçte çalışması esnasında, daha şiddetli duyulur, bunun nedeni tutuşma gecikmesinin büyük olmasıdır. Bilindiği gibi anılan tutuşma gecikmesi basınç ve sıcaklığın artması ile azalmaktadır. Rolanti çalışması esnasında oluşan vuruntu motor için tehlikeli olmayıp, güç arttıkça kendiliğinden kaybolur. Direkt püskürtmeli motorlarda, kızgın hava içine doğrudan püskürtülen yakıtın, tutuşma gecikmesi süresindeki miktannı azaltmakla vuruntu önlenebilir. Yakıtın esas kısmı tutuşma sağlandıktan sonra püskürtülür. Bu tedbirle tamemen giderilemeyen bir dezavantaj is oluşumudur. İs oluşumunun nedeni yakıtın buharlaşarak hava ile iyice kanşmasına yeterli zaman bulunamamasıdır. Özellikle basınç ve sıcaklığın yüksek oluşu ve yanma olayı için yeterli havanın bulunmaması durumunda, is oluşumuna neden olan kreking (moleküllerin parçalanması) olayı meydana gelir. Bu is tamamen yanamadığından, egzoz gazlan ile siyah duman şeklinde atılır. Darbe şeklindeki yanma, yanma odasının bölünmesi ile azaltılabilir. Dizel yakıtı, esas yanma odasına bir geçitle bağlanmış olan, ön yanma odasına püskürtülür (Şekil 7). Burada yeterli hava bulunmadığından püskürtülen tüm yakıt yanamaz. Kısmi yanma sonucu ön yanma odasında basınç ve sıcaklık artar ve yakıt gazın yüksek basıncı yardımı ile ana yanma odasına, ara geçitte kazanacağı şiddetli bir hizla, üflenir ve son yanma burada oluşur. Yanma süresinin uzatılması sayesinde, tutuşma gecikmesi büyük olan yakıtların bile vuruntusu önlenebilir. Ancak bu avantajın faturasını artan özgül yakıt sarfiyatı öder. Yakıtın hava içine püskürtüldüğü bu iki karışım oluşturma yöntemi yanında, MAN firmasında Dr. Meurer tarafından, deyişik bir yöntem geliştirilmiştir. Bu yöntemde yakıt, yanma odasının bir duvarında (Örneğin Piston tablasında oluşturulan çanak şeklindeki çukur

8 duvarına) ince bir tabaka oluşturacak şekilde püskürtülür. Bu yöntemde vuruntu olmaz. Çünkü duvara püskürtülen yakıtın sadece buharlaşan kısmı ortamda dönme hareketi yapan hava ile karışır. Bu yöntemle çalışan motorlara "çok yakıtlı motorlar" denir. Çünkü bunlarda dizel yakıtın üstündeki yağlama yağından benzine kadar her türlü yakıt yakılabilir. Vuruntunun önlenmesi, yakıt üreticileri tarafından da sağlanmıştır. Dizel yakıtı ham petrolün damıtılma sürecinde C lik sıcaklık aralığında elde edilmektedir. Bu yakıt tutuşması son derece kolay, düz zincir yapılı parafin esaslı moleküllerden oluşmaktadır. Dizel yakıtın yoğunluğu yaklaşık 0.82 g/cm 3 ve ısıl değeri Hu ~ kj/kg dır Tutuşma hızlandırıcı katkılarla dizel yakıtının tutuşma eğilimi daha da arttırılabilir. Bu katkılar, silindir içine püskürtüldükleri an hemen tutuşarak ortam sıcaklığını arttırdıklarından dizel yakıtının tutuşma gecikmesi süresini kısaltırlar. Bu tutuşma hızlandırıcılarından dizel yakıtına hacimsel olarak sadece %0.1-%1 kadar ilave etmek yeterlidir. Şekil 7 - Bölünmüş yanma odası Dizel yakıtının tutuşma eğiliminin saplanması Dizel yakıtının tutuşma eğilimi onun setan sayısı ile belirtilir Yani dizel yakıtının tutuşma eğilimi, setan (cetan) ve a-metilnaftalinden oluşturulan belli bir karşılaştırma karışımının tutuşma eğilimi ile aynıdır. Bu karışımı oluşturan maddelerden setanın tutuşma eğilimi 100; a- metil naftalininki ise 0 varsayılır. Örneğin setan sayısı 55 olan bir dizel yakıtı, hacimsel olarak %55 setan ve %45 a- metalnaftalin den oluşan bir karışım ile aynı tutuşma eğilimi gösterir. Setan sayısının artması ile orantılı olarak tutuşma eğilimi artar. Setan sayısının saptanması, DIN normu ile tanımlanmıştır. Oktan sayısının saptanmasında olduğu gibi burada da bir deney motoruna gereksinme vardır. Kullanılan motorlar, BASF - deney motoru ve CFR - deney motorudur. Bu motorların her ikiside bir silindirli dizel motoru olup, sıkıştırma sonu basınçlar ayarlanabilir durumdadır. Sıkıştırma sonu basıncı BASF - deney motorunda emme yolunun kısılması ile, CFR - deney motorunda ise sıkıştırma oranını değiştirmek suretiyle ayarlanır. Fa. BASF firması tarafından 1952/54'de geliştirilen bir deney motoru ile setan sayısının ölçülme yöntemi kısa olarak aşağıda verilmiştir. Anılan deney motoru halen Almanya'da setan sayısının saptanmasında kullanılmaktadır. Bu motor bir silindirli, dört zamanlı türbülans odalı, termosifon prensibiyle soğutulan bir dizel motorudur. Motor bir alternatif akım motoru ile çalıştırılır ve 1000 d/dak.'lik bir devir sayısında yüklenir. Motor başlangıçta denenecek dizel yakıtı ile çalıştırılır. Yakıt püskürtme debisi, 8±0.5 cm 3 /dak. 'lık bir tüketime göre ayarlanır ve püskürtme üst ölü noktadan (ÜÖN) 20 KMA evvel yapılır. Motorun emme yolunda bir gaz kelebeği ve onun önünde de, bir vakum ölçere bağlı bir jet

9 (lüle) mevcuttur. Gaz kelebeği kısmen kapatılarak, silindir iç basıncı (sıkıştırma sonu basıncı) o şekilde düşünülür ki tutuşma gecikmesi 20 KMA kadar sürsün. Yani tutuşma tam ÜÖN'da meydana gelsin. Bu durumda vakum ölçerde tespit edilen basınç, sonra değerlendirilmek üzere kaydedilir. Ölçülen vakum değeri küçüldükçe yakıtın tutuşma eğilimi yüksek olur. Gerçekte ölçülen vakum değeri küçüldükçe jetten geçen hava miktarı az ve dolayısıyla sıkıştırma sonu basıncı düşük olacaktır. Dizel yakıtıyla yapılan bu ölçümden sonra motor iki karşılaştırma yakıtı ile aynı koşullar altında çalıştırılır. Karşılaştırma karışımlarında setan sayısı sadece 4 birim farklı olabilir. Ayrıca dizel yakıtının setan sayısı iki karşılaştırma karışımının setan sayılan arasında olmalıdır. Vakum ölçer'in ibresi sabit tutulduğundan dolayı, dizel yakıtın setan sayısı doğrusal interpolasyonla hesaplanarak elde edilen değer, en yakın tam sayı ile belirtilebilir. Bu günkü dizel yakıtlarının setan sayılan 50 ile 55 arasında değişmektedir. Şekil 8 - Otto ve Dizel Vuruntularının Basınç Karakteristikleri

10 Erken Tutuşma Erken tutuşmanın, herhangi bir tutuşturucu kaynağın bujiden önce sebebiyet verdiği ve büyük verim kaybıyla sonuçlanan tutuşma şekli olduğunu biliyoruz. Bu kayıp tabii olarak erken yanmaya başlayan silindir gazlarının piston üzerine uyguladığı basınç sonucu oluşan negatif işten kaynaklanmaktadır. Ancak silindire uzak son gaz bölgesinde buji ateşledikten sonra meydana gelecek bir tutuşmada erken tutuşma olarak bilinir. Şekil 9 - Son Gaz Bölgesinde Alev Nüvesinin Oluşumu Erken tutuşma çok yüksek avans etkisinde olduğundan neticesi vuruntuya sebep olan aşırı son gaz bölgesi sıcaklık ve basıncıdır. Halbuki vuruntu da erken tutuşmaya sebep olabilmektedir. Dolayısıyla bu olaylardan herhangi birinin bir defa ortaya çıkması tehlikeli bir ardışık etkileşim süreci oluşturur. Bu ise motorun gücünün sıfıra inmesi gibi bir sonuç doğurabilir. Erken Tutuşmanın Sebepleri : Erken tutuşmaya kızgın nokta veya yüzeyler sebep olmaktadır. Uygun olarak seçilmemiş veya sürekli ve şiddetli vuruntulu ortamdaki bir buji önde gelen bir erken tutuşma sebebidir. Keza kızgın yüzeyler de erken tutuşmaya yol açar. Isıl iletkenlikleri çok düşük olan karbon birikintileri, hem yüzey sıcaklığını artırarak hem de alevsiz yanma neticesinde yakın bölgedeki karışımı tutuşma sıcaklığına çıkararak erken tutuşma meydana getirirler. Aşırı doldurmalı motorlarda duvarlardan ısı transferi daha yüksek olduğu için erken tutuşma temayülü de daha fazladır. Ancak yüksek oktanlı yakıtlar düşük oktanlılara kıyasla erken tutuşmaya karşı çok daha mukavimdir. Erken Tutuşmanın Zararları : Yüksek güçlü motorlarda erken tutuşma yüksek gaz sıcaklığı oluşturacağından piston kafasının aşın derecede ısınmasına sebebiyet verir. Yüksek basınç sıcak gazların segmanlardan geçmesine sebep olacağından, pistonda kısmi erimeler görülebilir. Giriş basıncı veya ortalama efektif basıncı nisbeten düşük motorlarda ise vuruntu ile bir arada olmayan erken tutuşmanın fazla bir tahribata yol açtığı şüphelidir. Ancak erken tutuşmanın sebep olduğu güç ve verim kaybı oldukça ciddi boyutlardadır. Erken Tutuşmanın Anlaşılması: Erken tutuşmanın anlaşılması için bir metod motorun durdurulmasıdır. Motor kısa bir süre daha çalışmaya devam ederse erken tutuşma var demektir. Ancak bu metod her zaman kesin netice vermez. Mekanik bir arıza söz konusu değilken ani bir güç kaybı olması daha emin bir teşhis yoludur. Denge basınçlı tip yüksek hızlı bir basınç verici ile elde edilen indikatör diyagramı erken tutuşmanın anlaşılması için en güvenilir metoddur.

11 Tutuşma Gecikmesi İndikatör diyagramı dikkatlice incelenecek olursa, tutuşmanın tam bujinin kıvılcım çaktığı yada dizel yakıtının püskürtüldüğü anda oluşmadığı, aksine belli bir süre sonra meydana geldiği görülür (Şekil 10). Yanmanın başlangıcı, basınç eğrisinin eğimindeki ani artış nedeniyle politropik gidişten sapması ile anlaşılmaktadır. Buji kıvılcımı ya da mazot püskürtme anı ile tutuşmanın oluştuğu an arasındaki süreye tutuşma gecikmesi denir. Bu süre yaklaşık olarak 1/1000 saniyelik zaman alır. Tutuşma gecikmesi süresinde yakıt tutuşmaya hazırlanır. Yakıt önce buharlaşır daha sonra kimyasal ön reaksiyonlar meydana gelir. Tutuşma gecikmesi suresi aşağıdaki faktörlere bağlıdır: Şeki Dizel motorunda tutuşma gecikmesi 1. Yakıtın cinsi Dizel yakıtı karbon ve hidrojen atomlanndan meydana gelmiş, kolay parçalanan büyük moleküllerinden oluşmaktadır. Tutuşma gecikmesi küçüktür. Benzin ve özellikle süper benzin, tutuşma gecikmesi büyük karbon hidrojen bileşiklerinden meydana gelmektedir. 2. Sıcaklık ve basınç Artan sıcaklık ve büyüyen basınca karşılık tutuşma gecikmesi küçülür. Dizel motorlarında küçük tutuşma gecikmesi istenir. Esasen dizel yakıtı silindir içine püskürtüldüğü an tutuşmalıdır ki, püskürtme zamanında, püskürtülen yakıt miktarı yardımı ile, yanma basıncının ayarlanması (basıncın kontrolü) mümkün olsun. Tutuşma gecikmesinin büyük olması halinde biriken yakıtın birden bire patlarcasına tutuşması sonucu basıncın aniden artması önlenemez. Otto motorlarında kullanılan yakıtlarda ise yukandakinin aksine tutuşma gecikmesi büyük olmalıdır ki, herhangi bir zamansız tutuşma ve darbeli yanma meydana gelmesin.

12 Şekil 11 Fiziksel ve Kimyasal Tutuşma Gecikmesi

13

MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 4.HAFTA

MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 4.HAFTA MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 4.HAFTA Hazırlayan: Öğr. Gör. Tuğberk ÖNAL MALATYA 2016 1.TEORİK OTTO ÇEVRİMİ Gerçek motor çalışmasında yanma işlemi motor silindirinde gerçekleşir. Yanma sonu açığa çıkan

Detaylı

Soru 5) Pistonun, silindir içersinde iki ölü nokta arasında yaptığı tek bir harekete ne denir? a) Çevrim b) Vakum c) Basma d) Zaman

Soru 5) Pistonun, silindir içersinde iki ölü nokta arasında yaptığı tek bir harekete ne denir? a) Çevrim b) Vakum c) Basma d) Zaman Soru 1) Pistonun silindir içersinde yön değiştirmek üzere bir an durakladığı yere ne ad verilir? a) Silindir başı b) Silindir eteği c) Ölü nokta d) Piston durağı Soru 4) Silindir hacmi aşağıdakilerden

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 5. Soğutma Şekline Göre Hava soğutmalı motortar: Bu motorlarda, silindir yüzeylerindeki ince metal kanatçıklar vasıtasıyla ısı transferi yüzey alanı artırılır. Motor krank milinden hareket alan bir fan

Detaylı

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Sakarya 2010 İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Temel Kavramlar Basınç; Birim yüzeye etki eden kuvvettir. Birimi :bar,atm,kg/cm2

Detaylı

İÇTEN YANMALI MOTORLAR 2. BÖLÜM EK DERS NOTLARI

İÇTEN YANMALI MOTORLAR 2. BÖLÜM EK DERS NOTLARI İÇTEN YANMALI MOTORLAR 2. BÖLÜM EK DERS NOTLARI 1.Kısmi Gaz Konumunda Çalışan Benzin (OTTO) Motoru Şekil 1. Kısmi gaz konumunda çalışan bir benzin motorunun ideal Otto çevrimi (6-6a-1-2-3-4-5-6) Dört zamanlı

Detaylı

MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ

MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ Yrd.Doç.Dr. Alp Tekin ERGENÇ GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ Gerçek motor çevrimi standart hava (teorik) çevriminden farklı olarak emme, sıkıştırma,tutuşma ve yanma, genişleme

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Bu hafta Buji Ateşlemeli -- Dizel (Sıkıştırma Ateşlemeli) Motorlar - Temel Motor parçaları

Detaylı

EGR (Egzoz Gazı Resirkülasyonu) Sistemi :

EGR (Egzoz Gazı Resirkülasyonu) Sistemi : EGR (Egzoz Gazı Resirkülasyonu) Sistemi : İçten yanmalı motorlardan atmosferi kirleten temel üç kirletici CO, HC, NOx lerdir. Bu kirletici oranlar Hava/Yakıt oranıyla doğrudan orantılıdır. Bunun içindir

Detaylı

Benzinli Araç Bakımı Pazar Trendleri Teknik Trendler Problem Çözüm

Benzinli Araç Bakımı Pazar Trendleri Teknik Trendler Problem Çözüm Benzinli Araç Bakımı Pazar Trendleri Teknik Trendler Problem Çözüm Önleyici Bakım Paranızı & Zamanınızı Korur! Benzin : Pazar Trendleri 1981 den buyana, araçların teknik ortalamaları aşağıdaki şekilde

Detaylı

BENZİN MOTORLARI. (Ref. e_makaleleri, Rafineri Prosesleri)

BENZİN MOTORLARI. (Ref. e_makaleleri, Rafineri Prosesleri) BENZİN MOTORLARI (Ref. e_makaleleri, Rafineri Prosesleri) Bir benzin (veya dizel) motorunun görevi yakıtı hareket haline dönüştürmektir. Bunun en kolay yolu yakıtı motor içinde yakmaktır; yanma motorun

Detaylı

Buji ile ateşlemeli motorlar için teorik çevrimin (Hava Standart OTTO çevrimi) Sıkıştırma ile ateşlemeli motorlar için teorik çevrimin (Dizel Teorik

Buji ile ateşlemeli motorlar için teorik çevrimin (Hava Standart OTTO çevrimi) Sıkıştırma ile ateşlemeli motorlar için teorik çevrimin (Dizel Teorik SAKARYA 2010 Buji ile ateşlemeli motorlar için teorik çevrimin (Hava Standart OTTO çevrimi) Sıkıştırma ile ateşlemeli motorlar için teorik çevrimin (Dizel Teorik çevrimi) açıklanması Çevrim Prosesin başladığı

Detaylı

MOTOR LAB. Deney Föyleri

MOTOR LAB. Deney Föyleri T.C. ZONGULDAK KARAELMAS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTOR LAB. Deney Föyleri Hazırlayan: Motor I ve Motor II Deneyleri Hakkında; Deneylere Föyü olmadan gelenler alınmayacaktır!

Detaylı

Çalışma hayatında en çok karşılaşılan soru işyerinden patlama tehlikesi olup olmadığı yönündedir. Bu sorunun cevabı, yapılacak risk

Çalışma hayatında en çok karşılaşılan soru işyerinden patlama tehlikesi olup olmadığı yönündedir. Bu sorunun cevabı, yapılacak risk Çalışma hayatında en çok karşılaşılan soru işyerinden patlama tehlikesi olup olmadığı yönündedir. Bu sorunun cevabı, yapılacak risk değerlendirmesiyle birlikte aşağıdaki sorularla birlikte basitçe değerlendirilebilir.

Detaylı

Otto ve Dizel Çevrimlerinin Termodinamik Analizi. Bölüm 9: Gaz Akışkanlı Güç Çevrimleri

Otto ve Dizel Çevrimlerinin Termodinamik Analizi. Bölüm 9: Gaz Akışkanlı Güç Çevrimleri Otto ve Dizel Çevrimlerinin Termodinamik Analizi 1 GÜÇ ÇEVRİMLERİNİN ÇÖZÜMLEMESİNE İLİŞKİN TEMEL KAVRAMLAR Güç üreten makinelerin büyük çoğunluğu bir termodinamik çevrime göre çalışır. Ideal Çevrim: Gerçek

Detaylı

3. KİRLETİCİ MADDELERİN MOTORLARDAKİ OLUŞUM MEKANİZMALARI. 3.1 Giriş

3. KİRLETİCİ MADDELERİN MOTORLARDAKİ OLUŞUM MEKANİZMALARI. 3.1 Giriş 3. KİRLETİCİ MADDELERİN MOTORLARDAKİ OLUŞUM MEKANİZMALARI 3.1 Giriş Son zamanlara kadara CO 2 bir kirletici olarak düşünülmüyordu. Motor içerisinde yalnızca karbon ve hidrojenden oluşan motor yakıtının

Detaylı

www.dogacelektronik.com GÜNCEL TÜRKÇE OBD II ARIZA KODLARI TEKNİK BİLGİLERİ ARIZA TESPİT CİHAZLARI

www.dogacelektronik.com GÜNCEL TÜRKÇE OBD II ARIZA KODLARI TEKNİK BİLGİLERİ ARIZA TESPİT CİHAZLARI www.dogacelektronik.com GÜNCEL TÜRKÇE OBD II ARIZA KODLARI TEKNİK BİLGİLERİ ARIZA TESPİT CİHAZLARI EGR (Egzoz Gazı Resirkülasyonu) Sistemi: Đçten yanmalı motorlardan atmosferi kirleten temel üç kirletici

Detaylı

İÇTEN YANMALI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DİZEL MOTORLARI

İÇTEN YANMALI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DİZEL MOTORLARI İÇTEN YANMALI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DİZEL MOTORLARI DİZEL MOTORLARI (Tarihçesi) İLK DİZEL MOTORU DİZEL MOTORLARI DÖRT ZAMANLI ÇEVRİM Çalışma prensibi Dizel motor, benzinli motorlardan farklı olarak

Detaylı

MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 9.HAFTA

MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 9.HAFTA MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 9.HAFTA Hazırlayan: Öğr. Gör. Tuğberk ÖNAL MALATYA 2016 DİZEL MOTORLAR Günümüzde endüstriyel gelişmelerin asıl hedefi, yapılan işlerin kısa zamanda daha ucuza ve emniyetli

Detaylı

7. Krank Mili 8. Biyel Kolu 9. Pistonlar 10. Segmanlar 11. Kam Mili 12. Subaplar

7. Krank Mili 8. Biyel Kolu 9. Pistonlar 10. Segmanlar 11. Kam Mili 12. Subaplar Deney-1 1/6 DENEY 1 TEK SĐLĐNDĐRLĐ DĐZEL MOTORUNUN PERFORMANS PARAMETRELERĐNĐN BELĐRLENMESĐ Amaç :Motor parçaları ve motor yapısının incelenmesi. Tek Silindirli bir dizel motorunun performans parametrelerinin

Detaylı

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ

TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA ENDÜSTRİYEL KONTROL SİSTEMLERİ LTD.ŞTİ., ENERJİ YÖNETİMİNDE SINIRSIZ ÇÖZÜMLER SUNAR. HOŞGELDİNİZ TAMGA TRİO YANMA VERİMİ Yakma ekipmanları tarafından yakıtın içerdiği enerjinin, ısı enerjisine dönüştürülme

Detaylı

Bursa Teknik Üniversitesi Doğa Bilimleri, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi

Bursa Teknik Üniversitesi Doğa Bilimleri, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi Bursa Teknik Üniversitesi Doğa Bilimleri, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi Kimya Mühendisliği Bölümü KMS216 Petrol ve Petrol Kimyası Doç. Dr. M. Ferdi FELLAH 1 2 3 4 5 6 Oktan Sayısı Teknik anlamıyla,

Detaylı

Kullanımı: Motor sıcakken 6 Lt motor yağına 500 ml Ekonomizer eklenmesi önerilir.

Kullanımı: Motor sıcakken 6 Lt motor yağına 500 ml Ekonomizer eklenmesi önerilir. Özellikle eski araçlarda, motor parçalarındaki aşınmadan kaynaklanan fazla yağ tüketiminin önüne geçer, böylece yakıt ekonomisi sağlar. Yağın viskozite indeksini düzenler. Egzoz dumanını azaltır. Kullanımı:

Detaylı

Motosiklet Bakım Ürünleri

Motosiklet Bakım Ürünleri Motosiklet Bakımı *Problemler *Nedenler *Çözüm Yolları BG Products Motosiklet Bakım Ürünleri Motosiklet Bakımı Tüm içten yanmalı motorlarda ve şanzımanlarda olduğu gibi, motosiklet motorlarında ve şanzımanlarında

Detaylı

DENİZ MOTORLARI. e. Egzoz Sistemi Motor içinde yanma sonrası oluşan kirli gazların dışarı atılmasını sağlayan sistem.

DENİZ MOTORLARI. e. Egzoz Sistemi Motor içinde yanma sonrası oluşan kirli gazların dışarı atılmasını sağlayan sistem. Motorların Sınıflandırılması A. Kullandıkları Yakıta Göre; a. Benzinli b. Dizel (Mazotlu) c. Elektrikli (Akülü) B. Çalışma Prensibine Göre; a. İki Zamanlı b. Dört Zamanlı C. Soğutma Sistemine Göre; a.

Detaylı

TERMİK MOTORLAR 07.07.2015 TARIMSAL MEKANİZASYON DERSİ NOTLARI 1. Motorların kıyaslanması. Yakıtların genel özellikleri

TERMİK MOTORLAR 07.07.2015 TARIMSAL MEKANİZASYON DERSİ NOTLARI 1. Motorların kıyaslanması. Yakıtların genel özellikleri TERMİK MOTORLAR Termik enerji kaynakları ve makineleri Termik enerji kaynakları odun, kömür, petrol yakıtları (sıvı, gaz), doğal gaz vb. gibi yakıtlardır. Termik makineler; yakıtların bünyesindeki kimyasal

Detaylı

MAHLe OrigiNAL HAvA kompresörleri: t ke r daha yüksek A M kullanim performansi, r e imi t tni daha Az tüketim Af A e L tn AH ü M ür

MAHLe OrigiNAL HAvA kompresörleri: t ke r daha yüksek A M kullanim performansi, r e imi t tni daha Az tüketim Af A e L tn AH ü M ür MAHLE Aftermarket ürün tanıtımı MAHLE Original hava kompresörleri: Daha yüksek kullanım performansı, daha az tüketim Neden MAHLE Original hava kompresörleri, diğerlerine kıyasla daha dayanıklıdır ve nasıl

Detaylı

GÜNÜMÜZÜN, YENİ NESİL MOTORLARI, MODERN ZAMANLARIN PERFORMANS VE TASARIM HARİKALARIDIR.

GÜNÜMÜZÜN, YENİ NESİL MOTORLARI, MODERN ZAMANLARIN PERFORMANS VE TASARIM HARİKALARIDIR. GÜNÜMÜZÜN, YENİ NESİL MOTORLARI, MODERN ZAMANLARIN PERFORMANS VE TASARIM HARİKALARIDIR. PERFORMANS HARİKALARI Saniyede 41,66 devir. Her buji saniyede 20,8 kez ateşleme. Her sübap saniyede 20,8 kez açılıp

Detaylı

Enjektörler. Düşük Yakıt Tüketimi. Motora %100 uyum Doğru basınç ve miktar ile yakıt püskürtme Yüksek tork ve motor performansı 1-2

Enjektörler. Düşük Yakıt Tüketimi. Motora %100 uyum Doğru basınç ve miktar ile yakıt püskürtme Yüksek tork ve motor performansı 1-2 Enjektörler Motora %100 uyum Doğru basınç ve miktar ile yakıt püskürtme Yüksek tork ve motor performansı Düşük Yakıt Tüketimi 1846351 Birim Enjektör HPI 2.103 TL 1.349 TL 1943974 Birim Enjektör PDE 2.292

Detaylı

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB-305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI I

ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB-305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI I ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMB-305 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI I DENEY 2 : BORULARDA BASINÇ KAYBI VE SÜRTÜNME DENEYİ (AKIŞKANLAR MEKANİĞİ) DENEYİN AMACI:

Detaylı

Gaz Türbinli Uçak Motorları

Gaz Türbinli Uçak Motorları UCK 421 - Tepki ile Tahrik 2. Hafta Gaz Türbinli Uçak Motorları İtki Denklemi Gaz Türbinli Motor Bileşenleri Alıklar Sesaltı Sesüstü Kompresörler Merkezcil Eksenel Yanma Odası Türbinler Impuls Reaksiyon

Detaylı

Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU

Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Tozların Şekillendirilmesi ve Sinterleme Yrd. Doç. Dr. Rıdvan YAMANOĞLU Tozların Şekillendirilmesi Toz metalurjisinin çoğu uygulamalarında nihai ürün açısından yüksek yoğunluk öncelikli bir kavramdır.

Detaylı

Uçak motorunun ana fonksiyonu uçağa gereken hareketi sağlamaktır. Motorun uçaktaki diğer fonksiyonları ise

Uçak motorunun ana fonksiyonu uçağa gereken hareketi sağlamaktır. Motorun uçaktaki diğer fonksiyonları ise Uçakların uçuşunu, havada tutunmasını sağlayan kanatlardır. Motorların görevi ise uçağı öne doğru iterek hava akımının kanatların üstünden gitmesini sağlayarak kaldırma kuvveti oluşturmaktır. Uçak motorunun

Detaylı

YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu

YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu Laboratuar Yeri: E1 Blok Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Laboratuvarı

Detaylı

1. BENZİN PÜSKÜRTME SİSTEMLERİ

1. BENZİN PÜSKÜRTME SİSTEMLERİ 1. BENZİN PÜSKÜRTME SİSTEMLERİ Karbüratörün özellikle uçak motorları için uygun olmaması ve bazı sakıncalar yaratması benzinin püskürtme yoluyla havaya karıştırılması fikrini yaratmıştır. 1912 yılında

Detaylı

Gemi Diesel Motorları

Gemi Diesel Motorları Gemi Diesel Motorları Havanın belirli bir oranda sıkıştırılması sonucu oluşan sıcaklığın, yakıtın tutuşma sıcaklığından yüksek olduğu ilk makinanın patenti 1892 yılında Prof. Rudolf Diesel tarafından alınmıştır.

Detaylı

%RVFK U QOHUL %BIB GB[MB LJMPNFUSF EBIB B[ ZBLºU

%RVFK U QOHUL %BIB GB[MB LJMPNFUSF EBIB B[ ZBLºU %RVFK U QOHUL %BIB GB[MB LJMPNFUSF EBIB B[ ZBLºU Çoğu sürücü için yakıt tasarrufu en önemli konudur Daha düşük yakıt tüketimi, depo başına daha çok kilometre ve daha düşük CO2 emisyonları anlamına gelir.

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI İÇTEN YANMALI MOTOR TEST DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEYİ YAPTIRAN ÖĞRETİM ELEMANI

Detaylı

GÜNEŞ ENERJĐSĐ IV. BÖLÜM. Prof. Dr. Olcay KINCAY

GÜNEŞ ENERJĐSĐ IV. BÖLÜM. Prof. Dr. Olcay KINCAY GÜNEŞ ENERJĐSĐ IV. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY DÜZ TOPLAYICI Düz toplayıcı, güneş ışınımını, yararlı enerjiye dönüştüren ısı eşanjörüdür. Akışkanlar arasında ısı geçişi sağlayan ısı eşanjörlerinden farkı,

Detaylı

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma

Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER. Elektriksel Kutuplaşma. Dielektrik malzemeler. Kutuplaşma Türleri 15.4.2015. Elektronik kutuplaşma Dielektrik malzeme DİELEKTRİK ÖZELLİKLER Dielektrik malzemeler; serbest elektron yoktur, yalıtkan malzemelerdir, uygulanan elektriksel alandan etkilenebilirler. 1 2 Dielektrik malzemeler Elektriksel alan

Detaylı

DİESEL MOTORLARIN TARİHÇESİ

DİESEL MOTORLARIN TARİHÇESİ DİESEL MOTORLARIN TARİHÇESİ Diesel makineleri bir çeşit içten yanmalı makineler olup, yaktın kimyasal enerjisi makine silindirleri içinde direkt olarak mekanik enerjiye çevrilir. Birkaç beygir gücünden

Detaylı

Geleneksel sıcaklık ayarı: Önce emniyet Elektronik kontrollü termostat Daha fazla verimlilik için güvenli bir seçim

Geleneksel sıcaklık ayarı: Önce emniyet Elektronik kontrollü termostat Daha fazla verimlilik için güvenli bir seçim MAHLE Aftermarket ürün tanıtımı Elektronik kontrollü termostatlar Geleneksel sıcaklık ayarı: Önce emniyet Bir binek araç motorundaki yanma işlemi, yaklaşık 110 C lik çalışma sıcaklığı seviyesinde mükemmel

Detaylı

Yeni motor yağının eskimesini geciktirir ve uzun süre temiz kalmasını sağlar.

Yeni motor yağının eskimesini geciktirir ve uzun süre temiz kalmasını sağlar. CARBON CLEAN ECONO SERİSİ ENGINE OIL CLEANER (MOTOR YAĞ ÇAMURU TEMİZLEME KİMYASALI) ÜRÜN KODU: ECO-M001 Gramaj: 250 Mililitre Konsantredir. 400 ML lik ürünlerle aynı temizleme gücüne sahiptir. Açıklama:

Detaylı

İçten Yanmalı Motorların Doğalgazla Çalışır Hale Getirilmeleri ve Dönüştürülmüş Motorların Performans Parametrelerinin Analizi

İçten Yanmalı Motorların Doğalgazla Çalışır Hale Getirilmeleri ve Dönüştürülmüş Motorların Performans Parametrelerinin Analizi İçten Yanmalı Motorların Doğalgazla Çalışır Hale Getirilmeleri ve Dönüştürülmüş Motorların Performans Parametrelerinin Analizi (Conversion of Internal Combustion Engines to Usage of Natural Gas and Performance

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Otomotivde Isıtma, Havalandırma ve Amaç; - Tüm yolcular için gerekli konforun sağlanması,

Detaylı

MOTOR YAKITLARI. Benzin

MOTOR YAKITLARI. Benzin MOTOR YAKITLARI Benzin Benzin ham petrolün damıtılması sırasında, damıtma kulesinde, petrol gazlarının altından ve 35-200 o C sıcaklık arasında elde edilir. Benzin buji ile ateşlemeli motorların temel

Detaylı

Universal Tip Susturucu Yuvarlak Şekil

Universal Tip Susturucu Yuvarlak Şekil Universal Tip Susturucu Yuvarlak Şekil ÖZET ÜRÜN BİLGİSİ EGSAN ürünü Üniversal Tip Susturucu: olumsuz iç ve dış etkenlere ve korozif koşullara dayanıklı, tamamen alüminyum kaplı sac gövde ve borudan oluşur.

Detaylı

YARI OTOMATiK PELET KAZANI. Yeni Nesil Eco Mini Serisi

YARI OTOMATiK PELET KAZANI. Yeni Nesil Eco Mini Serisi YARI OTOMATiK PELET KAZANI Yeni Nesil Eco Mini Serisi Yarı Otomatik Pelet Kazanı. Yeni Nesil Eco Mini Serisi Bütçenize Uygun Bir Pellet Kazanı Eco-Mini serisi kazanlar, dikey tasarlanan borulari ve verim

Detaylı

BUHAR KAZANLARI. 1. Kazan Çeşitleri. 1.1. Doğal Dolaşımlı Kazanlar

BUHAR KAZANLARI. 1. Kazan Çeşitleri. 1.1. Doğal Dolaşımlı Kazanlar BUHAR KAZANLARI Buhar üretmekte yararlanılan; kömür, yağyakıt, motorin, doğalgaz ve fosil yakıtları, bazı tesislerde ise artık yakıtın yakılmasıyla ortaya çıkan, ısıyı içindeki suyu ısıtmak için kullanan

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 3. Endüstriyel Kirlenme Problemleri Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK 3.1. Endüstriyel Atık Kaynak ve Türleri Endüstriyel faaliyetlerin asıl amacı; üretim yapmak Endüstriyel

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI MOTORLAR DENEYİ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI MOTORLAR DENEYİ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI MOTORLAR DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKÇAY DENEYİ YAPTIRAN

Detaylı

3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası

3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası HİDROLİK SİSTEM KURMAK VE ÇALIŞTIRMAK 3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası Basınç hattından gelen hidrolik akışkan, 3/2 yön kontrol valfine basılınca valften geçer. Silindiri

Detaylı

YTÜMAKiNE * A305teyim.com

YTÜMAKiNE * A305teyim.com YTÜMAKiNE * A305teyim.com KONU: Kalın Sacların Kaynağı BİRLEŞTİRME YÖNTEMLERİ ÖDEVİ Kaynak Tanımı : Aynı veya benzer cinsten iki malzemeyi ısı, basınç veya her ikisini birden kullanarak, ilave bir malzeme

Detaylı

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir.

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir. Bir fuel cell in teorik açık devre gerilimi: Formülüne göre 100 oc altinda yaklaşık 1.2 V dur. Fakat gerçekte bu değere hiçbir zaman ulaşılamaz. Şekil 3.1 de normal hava basıncında ve yaklaşık 70 oc da

Detaylı

4 SİLİNDİR BENZİNLİ MOTOR COK-G.ENRJ.005

4 SİLİNDİR BENZİNLİ MOTOR COK-G.ENRJ.005 4 SİLİNDİR BENZİNLİ MOTOR COK-G.ENRJ.005 Teknik Açıklama Komple bir motor test standı olarak denet seti amaçlı tasarlanmıştır. Burada kullanılan motor kontrollü bir katalitik konvertör ile dört silindirli

Detaylı

2. Teori Hesaplamalarla ilgili prensipler ve kanunlar Isı Transfer ve Termodinamik derslerinde verilmiştir. İlgili konular gözden geçirilmelidir.

2. Teori Hesaplamalarla ilgili prensipler ve kanunlar Isı Transfer ve Termodinamik derslerinde verilmiştir. İlgili konular gözden geçirilmelidir. PANEL RADYATÖR DENEYİ 1. Deneyin Amacı Binalarda ısıtma amaçlı kullanılan bir panel radyatörün ısıtma gücünü oda sıcaklığından başlayıp kararlı rejime ulaşana kadar zamana bağlı olarak incelemektir. 2.

Detaylı

KOROZYON. Teorik Bilgi

KOROZYON. Teorik Bilgi KOROZYON Korozyon, metalik malzemelerin içinde bulundukları ortamla reaksiyona girmeleri sonucu, dışardan enerji vermeye gerek olmadan, doğal olarak meydan gelen olaydır. Metallerin büyük bir kısmı su

Detaylı

BÖLÜM 3 3. KADEMELİ DOLGULU MOTORLAR

BÖLÜM 3 3. KADEMELİ DOLGULU MOTORLAR BÖLÜM 3 3. KADEMELİ DOLGULU MOTORLAR Karbürasyon bölümünün karışım karakteristikleri kısmında incelendiği gibi max. gücü sağlayan karışımın oranı max ekonomiyi sağlayan karışım oranından daha zengincedir.

Detaylı

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır.

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. HİDROLİK SİSTEMLER Hidroliğin Tanımı Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. Enerji Türleri ve Karşılaştırılmaları Temel Fizik Kanunları

Detaylı

Metal Yüzey Hazırlama ve Temizleme Fosfatlama (Metal Surface Preparation and Cleaning)

Metal Yüzey Hazırlama ve Temizleme Fosfatlama (Metal Surface Preparation and Cleaning) Boya sisteminden beklenilen yüksek direnç,uzun ömür, mükemmel görünüş özelliklerini öteki yüzey temizleme yöntemlerinden daha etkin bir biçimde karşılamak üzere geliştirilen boya öncesi yüzey temizleme

Detaylı

Yakıtların Kullanım Alanları

Yakıtların Kullanım Alanları YAKITLAR Yandığı zaman dışarıya ısı veren ve bu amaçla kullanılan maddelere yakıt denir. Yakıtlar üçe ayrılır: 1-) Katı yakıtlar ( odun, kömür ) 2-) Sıvı yakıtlar ( benzin, gazyağı, mazot ) 3-) Gaz yakıtlar

Detaylı

İÇTEN YANMALI MOTORLARDA MOMENT, GÜÇ ve YAKIT SARFİYATI KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ

İÇTEN YANMALI MOTORLARDA MOMENT, GÜÇ ve YAKIT SARFİYATI KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ İÇTEN YANMALI MOTORLARDA MOMENT, GÜÇ ve YAKIT SARFİYATI KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ 1. Deneyin Amacı İçten yanmalı motorlarda moment, güç ve yakıt sarfiyatı karakteristiklerinin belirlenmesi deneyi,

Detaylı

1000-200000 m3/h, 400-1500 Pa. Kavrama, kayış-kasnak veya direk tahrik Eurovent e göre Kısa/Uzun gövde; kılavuz giriş kanatlı/kanatsız

1000-200000 m3/h, 400-1500 Pa. Kavrama, kayış-kasnak veya direk tahrik Eurovent e göre Kısa/Uzun gövde; kılavuz giriş kanatlı/kanatsız Aksiyal fanlar Üretimin açıklanması Değişik rotor türleri için, çıkış konumu, gövde geometrisi, gövde sacı kalınlığı, ve malzesi yönünden geniş bir seçme olanağı bulunmaktadır. Aşağıdaki açıklamalar standart

Detaylı

Hareket halinde olan cisimler arasında temelde iki tür sürtünme vardır. Bunlar, Cisim. Şekil 1. Kayma sürtünmesine ait serbest cisim diyagramı

Hareket halinde olan cisimler arasında temelde iki tür sürtünme vardır. Bunlar, Cisim. Şekil 1. Kayma sürtünmesine ait serbest cisim diyagramı YAĞ LAR VE YAKITLAR Yağlar Yağlamanın amacı birbiri üzerinde hareket eden parçalar arasındaki sürtünme kuvvetini azaltmaktır. Böylece iş için gerekli olan enerjinin kayıpları azaltılmış olur. Hareket halinde

Detaylı

Vakum Teknolojisi * Prof. Dr. Ergun GÜLTEKİN. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi

Vakum Teknolojisi * Prof. Dr. Ergun GÜLTEKİN. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Vakum Teknolojisi * Prof. Dr. Ergun GÜLTEKİN İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Giriş Bilimsel amaçla veya teknolojide gerekli alanlarda kullanılmak üzere, kapalı bir hacim içindeki gaz moleküllerinin

Detaylı

Toz Patlaması ve Tozdan Kaynaklanan Güvenlik Risklerinin Yönetimi

Toz Patlaması ve Tozdan Kaynaklanan Güvenlik Risklerinin Yönetimi Toz Patlaması ve Tozdan Kaynaklanan Güvenlik Risklerinin Yönetimi Serdar GÜLTEK Makine Müh., FPE, M.Sc. İş Güvenliği Uzmanı (A) Serkan KÜÇÜK Kimya Müh., M.Sc. İş Güvenliği Uzmanı (A) Toz Patlaması Parametreleri

Detaylı

Döküm Kazanlar. G115-21 kw BE MAVİ ALEV BRÜLÖRLÜ KAZAN

Döküm Kazanlar. G115-21 kw BE MAVİ ALEV BRÜLÖRLÜ KAZAN Döküm Kazanlar Modern, Yüksek Kaliteli ve İşletme Emniyetli Kazan Dizaynı: EN 303' e uygun test edilmiş, Thermostream Tekniği sayesinde yüksek işletme emniyetine sahip,lpg,sıvıyakıt veya doğalgaza uygun,

Detaylı

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER BASINÇLI KAPLAR Kazanlar Kompresörler Buhar ve sıcak su kapları Basınçlı asit tankları Gaz tankları Sıvılaştırılmış Petrol Gazı tankları ve tüpleri Asetilen tankları ve tüpleri İçinde zehirli ve zararlı

Detaylı

BACALAR, BACA YANGINLARI, SEBEPLERİ VE ÖNLENMESİ. Mak. Müh. Doğan ÖZDEMİR

BACALAR, BACA YANGINLARI, SEBEPLERİ VE ÖNLENMESİ. Mak. Müh. Doğan ÖZDEMİR BACALAR, BACA YANGINLARI, SEBEPLERİ VE ÖNLENMESİ Mak. Müh. Doğan ÖZDEMİR RESTORAN VE ENDÜSTRİYEL MUTFAK HAVALANDIRMASI Genel olarak bir mutfak havalandırma sisteminde davlumbaz, kanallar, egzoz fanı, baca

Detaylı

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK

ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK ÇALIŞANLARIN PATLAYICI ORTAMLARIN TEHLİKELERİNDEN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK Y r d. D o ç. D r. Fu a t Y I L MAZ G a z iantep Ü n i versitesi M a k ine M ü h endi sliği B ö lümü PATLAYICI ORTAM Patlayıcı

Detaylı

Direkt Enjeksiyonlu Araçlara LPG Dönüşümü. Hazırlayan ve Sunan: Utku Beyaztaş Sercan Küçükbeycan

Direkt Enjeksiyonlu Araçlara LPG Dönüşümü. Hazırlayan ve Sunan: Utku Beyaztaş Sercan Küçükbeycan Direkt Enjeksiyonlu Araçlara LPG Dönüşümü Hazırlayan ve Sunan: Utku Beyaztaş Sercan Küçükbeycan Direkt Enjeksiyonlu Motorlar Bu motor tipinin günümüzde kullanılan diğer motor tiplerinden farkını, yakıtın

Detaylı

Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri www.cukurovaisi.com

Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri www.cukurovaisi.com Yenilikçi ve Güvenilir... Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri www.cukurovaisi.com Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri Çukurova Isı nın kendi markası olan ve son teknolojiyle üretilen Silversun Hot Air Gaz

Detaylı

HİDROLİK-PNÖMATİK. Prof. Dr. İrfan AY. Makina. Prof.Dr.İrfan AY. Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU. Balıkesir - 2008

HİDROLİK-PNÖMATİK. Prof. Dr. İrfan AY. Makina. Prof.Dr.İrfan AY. Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU. Balıkesir - 2008 Makina * Prof. Dr. İrfan AY Arş.Gör.T.Kerem DEMİRCİOĞLU * Balıkesir - 008 1 HİDROLİK VE PNÖMATİK 1.BÖLÜM HİDROLİK VE PNÖMATİĞE GİRİŞ TARİHÇESİ: Modern hidroliğin temelleri 1650 yılında Pascal ın kendi

Detaylı

YENİ INVERTEC SERİSİ INVERTEC 150S & 170S INVERTEC SERİSİ

YENİ INVERTEC SERİSİ INVERTEC 150S & 170S INVERTEC SERİSİ YENİ INVERTEC SERİSİ INVERTEC 150S & 170S INVERTEC SERİSİ INVERTEC 150S & 170S Çok Daha Kompakt Ergonomik Boyutlar Lincoln Electric, Invertec150S ve 170S modellerinin boyutlarını küçültmesine rağmen profesyonel

Detaylı

TURBO GENEL TALIMATLAR

TURBO GENEL TALIMATLAR ADIM 1: TURBOYU DEĞIŞTIRMEDEN ÖNCE Arızanın gerçekten turboşarjdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını belirlemek için motor sisteminde ayrıntılı bir arıza teşhis kontrolü yapmak önemlidir. Güç yetersizliği,

Detaylı

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI HATUN ÖZTÜRK 20338647 Küresel Isınma Küresel ısınma, dünya atmosferi ve okyanuslarının ortalama sıcaklıklarında belirlenen artış için kullanılan bir terimdir. Fosil yakıtların

Detaylı

HİDRODİNAMİK KAYMALI YATAKLARIN TRİBOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN TAYİNİ

HİDRODİNAMİK KAYMALI YATAKLARIN TRİBOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN TAYİNİ HİDRODİNAMİK KAYMALI YATAKLARIN TRİBOLOJİK ÖZELLİKLERİNİN TAYİNİ Hazırlayanlar: Doç.Dr. Gültekin KARADERE 1. Amaç Bu deneyde bir hidrodinamik kaymalı yatak burcu için sıcaklık, hız ve basınç parametrelerinin

Detaylı

www.muhendisiz.net Basınç Ayar Supabının Çalışması :

www.muhendisiz.net Basınç Ayar Supabının Çalışması : DPA TİP YAKIT POMPALARI Distiribitör yakıt pompalarının en büyük özeliği ;yakıtı bir Distiribitör gibi motor ateşleme sırasına göre ve eşit miktarlarda enjökterlere gönderilmesidir. Teknik avantajı da

Detaylı

VSI-2.0 OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ

VSI-2.0 OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ VSI-2.0 OTOGAZ DÖNÜŞÜM KİTİ Prins Otogaz Dönüşüm Kiti ile Üstün Performans Yüksek Sürüş Keyfi Kıymet bilenlerin otogaz dönüşüm kiti, Prins! Kıymet Bilenlerin Otogaz Dönüşüm Kiti, Prins! Dünyada sıralı

Detaylı

7.4.2015. Oturum Başkanı: Zühtü FERAH

7.4.2015. Oturum Başkanı: Zühtü FERAH Oturum Başkanı: Zühtü FERAH Dilşad BAYSAN ÇOLAK SPIRAX INTERVALF 1 Biraz Teori Bu bütün prosesin temelidir Isı transfer alanı Logaritmik ortalama sıcaklık farklılığı İhtiyaç duyulan enerji Q = A k LMTD

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 0 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY İÇİNDE SABİT SICAKLIKTA SİLİNDİRİK ISITICI BULUNAN DİKDÖRTGEN PRİZMATİK SAC KUTU YÜZEYLERİNDEN ZORLANMIŞ TAŞINIM

Detaylı

Motorlarda Yanma Odaları

Motorlarda Yanma Odaları Motorlarda Yanma Odaları Görevi : Piston Ü.Ö.N. de iken üst tarafında kalan boşluğa yanma odası denir. Yanma olayı yanma odasında gerçekleşir. Yanma olayının sonucunda yakıttaki kimyasal enerji önce ısı

Detaylı

PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI - (İşyerinin Unvanı Yazılacaktır) -

PATLAMADAN KORUNMA DOKÜMANI - (İşyerinin Unvanı Yazılacaktır) - GENEL BİLGİLER TABLO İşyeri Unvanı : İşyerinin Adresi : İşveren : İşveren Vekili (Adı, Soyadı, Unvanı) : Faaliyetin Yapıldığı Yerin Adresi* : Tehlike Sınıfı : SGK Sicil No. : Ticaret Sicil No : Vergi No.

Detaylı

KAZANLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ

KAZANLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ KAZANLARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ BİRSEN BAKIR ELEKTRİK MÜH. ENERJİ YÖNETİCİSİ EVD ENERJİ YÖNETİMİ -1- Kazanlar Yakıtın kimyasal enerjisini yanma yoluyla ısı enerjisine dönüştüren ve bu ısı enerjisini taşıyıcı

Detaylı

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER BASINÇLI KAPLAR Kazanlar Kompresörler Buhar ve sıcak su kapları Basınçlı asit tankları Gaz tankları Sıvılaştırılmış Petrol Gazı tankları ve tüpleri Asetilen tankları ve tüpleri İçinde zehirli ve zararlı

Detaylı

Otomotiv Dalı. E-mail : otomotiv@yildiz.edu.tr Web:http://otomotiv.mkm.yildiz.edu.tr/

Otomotiv Dalı. E-mail : otomotiv@yildiz.edu.tr Web:http://otomotiv.mkm.yildiz.edu.tr/ Otomotiv Dalı E-mail : otomotiv@yildiz.edu.tr Web:http://otomotiv.mkm.yildiz.edu.tr/ Öğretim elemanlarımız Prof. Ġrfan YAVAŞLIOL (Anabilim Dalı Başkanı) Prof. Dr. Hakan KALELĠ Doç. Dr. Muammer ÖZKAN Yrd.

Detaylı

MAKİNE SOĞUTMA SİSTEMLERİ

MAKİNE SOĞUTMA SİSTEMLERİ MAKİNE SOĞUTMA SİSTEMLERİ Soğutma Sisteminin Gereği ve Önemi: Motorlar ısı enerjisini mekanik enerjiye çevirirken aynı zamanda çok ısınırlar. İş zamanında yanma odasındaki sıcaklık 2000-2500 C a kadar

Detaylı

Atık Kızartma Yağı Metil Esterinin Bir Dizel Motorunda, Motor Performansı ve Egzoz Emisyonlarına Etkisinin Araştırılması

Atık Kızartma Yağı Metil Esterinin Bir Dizel Motorunda, Motor Performansı ve Egzoz Emisyonlarına Etkisinin Araştırılması Atık Kızartma Yağı Metil Esterinin Bir Dizel Motorunda, Motor Performansı ve Egzoz Emisyonlarına Etkisinin Araştırılması R. Behçet 1, S. Aydın 1, C. İlkılıç 2, H. Aydın 1, A.V. Çakmak 3 1 Batman Üniversitesi,

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 3: Güneş Enerjisi Güneşin Yapısı Güneş Işınımı Güneş Spektrumu Toplam Güneş Işınımı Güneş Işınımının Ölçülmesi Dr. Osman Turan Makine ve İmalat Mühendisliği Bilecik Şeyh Edebali

Detaylı

ARIADNE KC-01 Vuruntu Kontrolü

ARIADNE KC-01 Vuruntu Kontrolü ARIADNE KC-01 Vuruntu Kontrolü Zarardan koruma Yüksek randıman Düşük emisyon Maliyetten kazanma 20 sensöre kadar gözlemleme Bütün uygulamalarla çalışır Farklı Çözümlerin Altında Yatan Zeka ARIADNE - Vuruntu

Detaylı

FARKLILAŞTIRILMIŞ MOTORİN ÜRÜNLERİ: ECOFORCE. Farklılaştırılmış motorin ürünlerinde emisyon, motor temizliği ve araç performansı üzerine

FARKLILAŞTIRILMIŞ MOTORİN ÜRÜNLERİ: ECOFORCE. Farklılaştırılmış motorin ürünlerinde emisyon, motor temizliği ve araç performansı üzerine FARKLILAŞTIRILMIŞ MOTORİN ÜRÜNLERİ: ECOFORCE Farklılaştırılmış motorin ürünlerinde emisyon, motor temizliği ve araç performansı üzerine FARKLILAŞTIRILMIŞ MOTORİN ÜRÜNLERİ: ECOFORCE Farklılaştırılmış motorin

Detaylı

Şekil 1. Elektrolitik parlatma işleminin şematik gösterimi

Şekil 1. Elektrolitik parlatma işleminin şematik gösterimi ELEKTROLİTİK PARLATMA VE DAĞLAMA DENEYİN ADI: Elektrolitik Parlatma ve Dağlama DENEYİN AMACI: Elektrolit banyosu içinde bir metalde anodik çözünme yolu ile düzgün ve parlatılmış bir yüzey oluşturmak ve

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 1.TOZALTI KAYNAĞI

ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 1.TOZALTI KAYNAĞI ÖĞRENME FAALİYETİ 1 ÖĞRENME FAALİYETİ - 1 AMAÇ Bu faaliyet sonucunda uygun ortam sağlandığında tekniğe uygun olarak tozaltı kaynağı ile çeliklerin yatayda küt-ek kaynağını yapabileceksiniz. ARAŞTIRMA Toz

Detaylı

Tüm yollarda Enerji verimli. Hava kompresörleri

Tüm yollarda Enerji verimli. Hava kompresörleri Tüm yollarda Enerji verimli. Hava kompresörleri 3 Yollarda Enerji Verimli. Voith hava kompresörleri Voith, tarihi bir araç lokasyonu olan Saksonya Zschopau da, kamyonlar, otobüsler ve arazi araçları için

Detaylı

Tebliğler Motorlu Kara Taşıtlarının Egzoz Emisyonlarının Ölçüm ve Denetlenmesine İlişkin Tebliğ Çevre Bakanlığından:

Tebliğler Motorlu Kara Taşıtlarının Egzoz Emisyonlarının Ölçüm ve Denetlenmesine İlişkin Tebliğ Çevre Bakanlığından: Tebliğler Motorlu Kara Taşıtlarının Egzoz Emisyonlarının Ölçüm ve Denetlenmesine İlişkin Tebliğ Çevre Bakanlığından: Sayfa: 7 Copyright; TAM Bilgi İletişim A.Ş., -REGA Bilgi Bankasi- Amaç Madde 1- Bu Tebliğin

Detaylı

MOTORLARDA KULLANILAN ALTERNATİF YAKITLAR

MOTORLARDA KULLANILAN ALTERNATİF YAKITLAR MOTORLARDA KULLANILAN ALTERNATİF YAKITLAR Hidrojenin Otto ve Dizel Motorlarında Kullanımı Hidrojen enerjisi yeni bir kavram değildir. Hidrojenin üretimi, depolanması, taşınması ve kullanılması günümüzde

Detaylı

TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ

TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ TIG GAZALTI KAYNAK YÖNTEMİNDE KULLANILAN GAZLAR VE ÖZELLİKLERİ PROF. DR. HÜSEYİN UZUN HOŞGELDİNİZ 1 NİÇİN KORUYUCU GAZ KULLANILIR? 1- Ergimiş kaynak banyosunu, havada mevcut olan gazların zararlı etkilerinden

Detaylı

(SRS; SUPLEMENTARY RESTRAINT SYSTEM)

(SRS; SUPLEMENTARY RESTRAINT SYSTEM) 1 HAVA YASTIĞI SİSTEMİ; AİRBAG (SRS; SUPLEMENTARY RESTRAINT SYSTEM) (Ref. e_makaleleri) (1) merkezi hava yastığı ünitesi (2) yan hava yastığı algılayıcı (3) ön üst algılayıcı algılayıcı (sensor) hava yastığı

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

Prof.Dr.Muzaffer ZEREN SU ATOMİZASYONU

Prof.Dr.Muzaffer ZEREN SU ATOMİZASYONU . Prof.Dr.Muzaffer ZEREN SU ATOMİZASYONU Su atomizasyonu, yaklaşık 1600 C nin altında ergiyen metallerden elementel ve alaşım tozlarının üretimi için en yaygın kullanılan tekniktir. Su atomizasyonu geometrisi

Detaylı

ARAÇ BİLGİSİ VE EKONOMİK ARAÇ KULLANIMI

ARAÇ BİLGİSİ VE EKONOMİK ARAÇ KULLANIMI ARAÇ BİLGİSİ VE EKONOMİK ARAÇ KULLANIMI 1. Basınçlı hava fren sisteminde fren devrelerinden herhangi biri devre dışı kaldığında, diğer devrelerin basınç kaybına uğramaması için hangi parça görev yapar?

Detaylı