KENDİ KENDİNE ARALIKLI KATETERİZASYON

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "KENDİ KENDİNE ARALIKLI KATETERİZASYON"

Transkript

1 C.Ü. Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 2001, 5(1) KENDİ KENDİNE ARALIKLI KATETERİZASYON Nevin KUZU* ÖZET, üriner inkontinans ve çeşitli mesane fonksiyon bozukluklarının tedavisinde dikkat çeken bir tedavi şeklidir. Bu makalede, kendi kendine aralıklı kateterizasyonun hangi hastalarda uygulandığı, bu yönteme başlamak için değerlendirme kriterleri, yöntemin yararları ele alınmakta olup yöntem için kullanılan kateter tipleri ve materyalleri, yöntemin temiz mi, yoksa steril mi yapılması gerektiği gözden geçirilmekte ve önerilerde bulunulmaktadır. Ayrıca kadın ve erkek hastalar için kendi kendine aralıklı kateterizasyon uygulama örneği sunulmaktadır. Anahtar Sözcükler: Kendi kendine kateterizasyon, kateter tipleri SUMMARY Intermittent self-catheterization Intermittent self-catheterization has been attracting attention as a form of treatment for patients with problems of urinary incontinance and bladder dysfunction. In this article, in which patients intermittent self-catheterization is performed; which evaluation criterion is needed in order to start this method; and advantages of this method are considered. The catheter types and materials used for this methods are reviewed. The methods based on the clean and steril tecniques are evaluated and the suggestions has been presented. In addidition, intermitttent self catheterization examples was proposed for female and male patients. Key Words: Self catheterisation, catheter types, üriner inkontinans ve mesanede fonksiyon bozukluğu olan hastaların tedavisinde dikkat çeken bir tedavi şeklidir (Winder 1990). Bu yöntemin tarihi, İsa dan önce otuzlu yıllara kadar uzanmaktadır (Winder 1994). Guttmann ve Frankel tarafından 1966 yılında ilk kez steril aralıklı kateter uygulanmıştır. Baklacıoğlu na (1996) göre Lapides ve arkadaşları 1972 yılında, Rabinovitch 1974 yılında ve Lyon ve arkadaşları 1975 yılında aralıklı kateterizasyonun başarılı olduğunu ortaya koymuşlardır. Kendi kendine aralıklı kateterizasyon dünyada uzun süreden beri bilinmesine rağmen, son 20 yıldır yaygın olarak kullanılmaya başlanmıştır. un amacı, mesanenin hastanın yaşamını kontrol etmesinden ziyade, hastaların mesanelerini kontrol etmelerine olanak sağlamaktır. Bu yöntem mesanenin tamamıyle boş olmasını sağlamasının yanısıra, hastanın idrarını kontrol etmesine de yarar., tekrarlayan enfeksiyon vakalarında üst üriner yolun enfeksiyondan korunmasına yardım eder, kronik üriner retansiyon ve mesa- nenin fazla dilatasyonunu da önler. Üst üriner yolu reflü ve buna bağlı gelişebilecek hasardan korumaya yardım eder. Kendi kendine kateterizasyon uygulamasının enfeksiyon insidansını azalttığı, yaşam kalitesini artırdığı ve bu yöntemle hastaların idrar yapma problemleriyle daha rahat yaşayabildikleri bildirilmektedir (Winder 1994). Hangi hasta grupları, kendi kendine aralıklı kateterizasyon uygulamasından yararlanabilir? multiple skleroz, diyabetes mellitüs, spinal kord zedelenmesi ve tümörler, kronik sistit, prostatla ilgili sorunlar, meningomyelosel ve spinal kordun diğer gelişimsel defektleri olan hastalarda başarılı olarak kullanılmaktadır (Moore 1995, Winder 1990, Winder 1994). Bu grupların dışında genellikle erkeklerde üretral darlık gelişmesini önleyici bir yöntem olarak da kullanılabilmektedir (Winder 1990). Ayrıca mesane kasında fonksiyon bozukluğuna neden olan narkotikler, antidepresanlar, psikotroplar, antikolinerjikler, antispazmodikler, beta blokerler * Yrd.Doç.Dr. Pamukkale Üniversitesi Denizli Sağlık Yüksekokulu, Denizli 54

2 gibi ilaçları kullanan bireylerde ve sfinkterlerinde fonksiyon bozukluğuna neden olan tıkanıklık, benign prostat hipertrofisi, prostat kanseri, sistosel, postoperatif ya da postpartum ödemi bulunan hastalarda kullanılır (Moore 1995, Pomfret 1996, Webber-Jones 1991). uygulamasına başlamak için hastalarda değerlendirme kriterleri nelerdir? Bu yöntemin uygulanabilmesinde, hastanın fiziksel ve ruhsal olarak iyi olmasıyla birlikte; bu işlemi yapabilmesi için güdülenmiş olması da gerekir. İşlemin uygulanmasında yaş engel oluşturmamakta, gerektiğinde beş yaşındaki çocuklara bile öğretilebilmektedir (Winder 1990, Winder 1994). Aralıklı kateterizasyon programına başlamadan önce, bu yönteme gereksinim duyan bireyler değerlendirilmeli ve belirli kriterler göz önüne alınmalıdır. Bu kriterler şunlardır: * Hastaların rezidüel idrar miktarı normal olarak 100 ml den az olmamalıdır, * Kateteri kullanabilmek için hastalar yeterli el becerisine sahip olmalıdır, * Hasta yöntemin ilkelerini anlayabilmeli ve yöntemi gerçekleştirmek için güdülenmiş olmalıdır, * Kadınlar özellikle üretrada kateterin giriş yerini saptayabilmelidir, * Hasta günlük ortalama idrar miktarını ve mesanede kalan idrar miktarını saptamalıdır. * Hastanın üretrası sağlam olmalıdır. Hasta yöntemi uygulamaya başlamadan önce bir ürolog tarafından muayene edilmelidir (Howard 1991, Moore 1995, Webber-Jones 1991, Winder 1990, Winder 1994, Winn ve Thompson 1999). a başlamadan önce, hastanın öğrenmeye güdülenmesi ve başaracağına inanmış olmasının sağlanması önemlidir. Yöntemin avantaj ve dezavantajları açıklanmalı ve hastanın durumuyla ilgili diğer alternatif yaklaşımlar tartışılmalıdır. Dikkatli bir tıbbi öykü alınması, kendi kendine aralıklı kateterizasyon uygulanmadan önce önemlidir. Bir çok hasta için kendi kendine aralıklı kateterizasyon; karına basınç uygulayarak boşaltma, uzun süreli kateter uygulanması, cerrahi ya da ilaç tedavilerine alternatif bir tedavi yöntemidir. Bir çok insan için kendi kendine aralıklı kateterizasyon mevcut diğer yöntemlerden daha güvenli, daha etkili ve daha fazla kabul edilebilir bir yöntemdir (Winder 1994). uygulamasının yararları nelerdir? uygulayan hastalardaki üriner yol enfeksiyonları uzun süreli kateter uygulayan hastalarla karşılaştırıldığında en aza indirilmiş olur. Hasta üst üriner yol reflü sonucu gelişebilecek enfeksiyondan korunur. Hasta kendi mesanesini kontrol etme yeteneğine sahip olduğundan, bağımsızlığını yitirmemiş olur. Bu yöntemle mesanenin cinsel ilişki öncesi boş olması sağlanarak inkontinans önlenir, böylece sağlıklı bir cinsel ilişkiye olanak sağlanır. Dolayısıyla hastanın yaşam kalitesi ve memnuniyeti artırılabilir (Pomfret 1996, Webber-Jones 1991, Winder 1990, Winder 1994, Winn ve Thompson 1999). West ve ark. nın (1999) spinal kord zedelenmesi olan hastalarla yaptıkları retrospektif bir çalışmada, hastalar kalıcı kateter kullandıklarında, mesane kanseri olasılığının artmış olduğu, aralıklı kateterizasyon gerçekleştirildiğinde ise, kanser olasılığının azaldığı belirtilmektedir. Aralıklı kateterizasyonun bu yararlarının yanısıra, özellikle uzun süre bu yöntemi kullanan hastalarda, kanama gibi olumsuz etkilerin de oluştuğu bildirilmektedir. Aralıklı kateterizasyon yöntemi uygulanan hastaların %2-19 unda üretritis, %35-42 sinde üriner yol enfeksiyonlarının geliştiği rapor edilmiştir (Winn ve Thompson 1999). uygulamasında hangi tip kateterler kullanılmaktadır? uygulaması için belirli kateterler vardır. En yaygın düzenlenmiş kateter tipi, nelaton tiptir. Bu kateterin ucunda iki tane göz ve huni şekli verilmiş bir uç vardır. Bu, görme yeteneği azalmış insanların, kateterin ucunu üretraya doğru sokabilmelerine olanak sağlamakta ve idrarı enfeksiyon bulguları yönünden gözlemeye yardım etmektedir (Winn ve Thompson 1999). Aralıklı kullanım için kateterlerin çoğu PVC den (poly vinyl chloride) yapılmıştır. Son zamanlarda, hidrophilic ile kaplanmış olan kateter tipleri geliştirilmiştir. Bu tip kateterlerde suda ıslandıktan sonra bu kateterlerin yüzeyine su molekülleri bağlanır, ek bir yağlamaya gereksinim duyulmaz. Bu kateterler, önceden yağlanmış kateterler, hidrophilicle kaplanmış kateterler, düşük sürtünme yaratan kateterler, LoFric ya da 55

3 Easicath olarak adlandırılmaktadır (Pomfret 1996, Winn ve Thompson 1999). Erkek hastalar için nolu, bayan hastalar için nolu kateter kullanılmalıdır. Bu kateterlerin uzunluğu erkekler için ortalama 40 cm, kadınlar için 22 cm.dir. Kateterin mesane içerisinde kalmasına gerek olmadığından, aralıklı kateterizasyon için kateterler üzerinde balon mevcut değildir. Bu kateterler kalıcı kateterlerin kullanımına göre, tek başına kullanıma yardım etmek için daha sert bir yapıya sahiptir (Winn ve Thompson 1999). Aşağıda hidrophilic kaplanmış kateterlerle standart kateterlerin avantaj ve dezavantajları, tekrar kullanıma karşı steril tek kullanımlık kateterler, kateterizasyonun temiz mi yoksa steril mi uygulanacağı ve kateterlerin temizliğinde kullanılan bazı solüsyonların etkinliğini belirten araştırma sonuçları sunulmuştur. Sutherland ve ark. (1996) kendi kendine aralıklı kateterizasyon uygulayan hastalarda hematüri, infeksiyon ve hasta memnuniyetini belirlemek için yaptıkları araştırmada, hidrophilic kaplanmış kateterle, standart polietilen kateteri karşılaştırmıştır. Hidrophilic kaplanmış kateter kullanan grupta, mikroskopik hematüri önemli derecede az gözlenmiştir. Bakteriüri görülen vaka sayısında gruplar arasında istatistiksel olarak önemli bir fark bulunmamıştır. Bununla birlikte erkek çocuklar, hidrophilic kaplanmış kateterin kullanımını polietilen kateterlere göre daha rahat ve uygun bulmuşlardır. Buna göre üretral travma ya da sfinkterik spazm öyküsü olan belirli hastalarda kullanılan hidrophilic kaplanmış kateterin önemli avantajları olduğu ve daha az travmaya sebep olduğu sonucuna varmışlardır. Diokno ve ark. (1995) kendi kendine aralıklı kateterizasyona yeni başlayan 16 hasta ve deneyimi olan 25 hasta üzerinde yürüttükleri pilot çalışmada, hidrophilic kaplanmış kateterin hasta memnuniyeti üzerindeki etkisini incelemişler ve çalışma sonunda katılan tüm yeni hastalar, hidrophilic kaplanmış kateteri kullanmak istemişler, kendi kendine aralıklı kateterizasyonda deneyimli olanlar da uygunluğu ve uygulama kolaylığı nedeniyle yeni kullanmaya başladıkları hidrophilic kaplanmış kateteri tercih etmişlerdir. Vaidyanathan ve ark. (1994) PVC kateter ve lignocaine gel kullanan iki hastada, üretrada hissizlik geliştiğini, eksternal üretral meatus çevresinde kızarıklık ve şişme şeklinde allerjik reaksiyon oluştuğunu rapor etmişlerdir. Bu hastalar hidrophilic kaplanmış katetere geçtiğinde ise problemin ortadan kalktığı bildirilmektedir. Waller ve ark. (1995), 1983 ve 1992 yılları arasında spinal kord zedelenmesi olan 30 hastayı retrospektif olarak izlemişler ve izlenen tüm hastalar beş ile dokuz yıl süre ile hidrophilic kateter kullanmışlardır. Çalışma süresince 30 hastanın dördünde darlık geliştiği, fakat hiçbirinin üretrotomiye gereksinim duymadığı belirlenmiş ve çalışmacılar komplikasyonların önlenmesinde, hidrophilic kaplanmış kateterlerin; polietilen kateterlerden daha etkili olduğu sonucuna varmışlardır. Buna karşılık Vaidyanathan ve ark. (1996) nın bir çalışmasında ise, hidrophilic kaplanmış kateterlerle ilgili üretral kanama rapor edilmiştir. Üç erkek paraplejik hasta üzerinde yapılan çalışmada aşırı gergin haldeki mesanenin boşaltılması sırasında hidrophilic kaplanmış kateterin, üretradan geçemeyecek kadar yapışkan hale geldiği ve bu durumun kateterin geri çekilmesi sırasında zorlanma sonucu üretral mukozada travma ve kanamaya neden olduğu belirlenmiştir. Bu nedenle hastaların uzun süre beklemek yerine kateterizasyonu düzenli aralıklarla uygulamaları ve mesane doluluğunun 450 ml nin üzerine çıkmamasına özen göstermelerinin gerekli olduğu belirtilmektedir. Robertson ve ark. (1991) ve Kjaergaard ve ark. (1994) yaptıkları çalışmalarda tekrarlayıcı üretral darlık durumlarında üretral açıklığı sağlamak için hidrophilicle kaplanmış kateter kullanılmasının yararlı olduğunu bulmuşlar ve bu uygulamanın haftada bir veya iki kez düzenli yapılmasını önermişlerdir. Vaidyanathan ve ark (1994) hidrofilic kateterlerle, PVC kateterleri kullanan hastalar arasındaki üretral değişiklikleri karşılaştırmak için üretral sitolojik inceleme yapmışlar ve çalışma sonunda üretral sitolojideki değişikliklerin çok az olduğunu belirlemiş; hidrofilic kateterlerle darlık gelişimi olasılığının düşük olduğu sonucuna varmışlardır. uygulamasında eğitici ve danışman rolünü üstlenen hemşirenin, hastaya hangi tip kateterleri seçeceği konusunda yol göstermesi beklenir. Çalışmalar gözden geçirildiğinde ortaya çıkan sonuç; hidrofilicle kaplanmış kateterlerin birkaç komplikasyon dışında diğer kateterlerden üstün olduğu, hastalar tarafından daha rahat kullanıldığıdır 56

4 Ülkemizde hidrofilicle kaplanmış kateterler, medikal firmalar tarafından hastalara sağlanmaktadır. Bu kateterler sosyal güvencesi olan hastaların ücretsiz alabilmeleri için reçete edilmektedir. uygulayan bir hasta, bu disposable kateterlerden günde ortalama 6, ayda 180 kateter kullanma gereksinimi duyacaktır. Sosyal güvencesi olmayan bireyler için hidrophilicle kaplanmış kateterler oldukça pahalı olmasına karşın, araştırmalar sonucunda hastalar için uygun bir kateter gibi görülmektedir. Bu nedenle hemşirenin danışmanlık rolünde hidrofilicle kaplanmış kateterleri önermesi uygun olacaktır. uygulaması, temiz mi yoksa steril mi uygulanmalıdır? Temiz aralıklı kateterizasyon ilk defa Lapides ve ark. (1972) tarafından ortaya atılmıştır. Steril kateterlerin bakteriüri ve semptomatik üriner yol enfeksiyonunu azalttığı düşüncesiyle, hekimler ve hemşireler, steril kateter kullanımını tercih etmektedirler. Bununla birlikte, günde dört ya da beş kez yeni bir kateterin kullanılmasının maliyeti artırdığı gerekçesi ile kateterlerin ev kullanımı için farklı çeşitleri geliştirilmiş ve bazıları araştırmacılar tarafından test edilmiştir (Moore ve ark 1995). Bununla ilgili olarak Moore ve ark. (1993) steril, tek kullanımlık plastik kateterler ile yeniden kullanılabilen kateterleri (sıvı deterjanla yıkanan) bakteri insidansı yönünden incelemiştir. Araştırma sonunda steril kateterlerin bakteriüri insidansını azaltmadığı, buna karşılık temiz yeniden kullanılan plastik kateterlerin güvenli olduğu ve bakteriüriye katkıda bulunmadığı gösterilmiştir. Yani her iki kateter arasında hiçbir farklılık bulunmamış ve yazarlar PVC kateterlerin tekrarlı olarak kullanılabileceği sonucuna varmışlardır (Moore 1995). King ve ark. (1992) tarafından yapılan çalışmada en azından 6 saatte bir kendi kendine kateter takmak zorunda olan 46 hasta, temiz ve steril aralıklı kateterizasyon için seçilmişlerdir. Spinal kord zedelenmesi nedeniyle yatan bir grup hastaya temiz (steril olmayan) kateterizasyon, diğer bir grup hastaya ise steril aralıklı kateterizasyon uygulanmıştır. Yapılan çalışmada gruplar arasında infeksiyon insidansı yönünden istatistiksel olarak bir fark bulunmamıştır ve çalışmacılar farklı tanı gruplarında ve farklı klinik ortamlarda daha ileri bir çalışma yapılması gerektiği sonucuna varmıştır. Diğer taraftan çalışmacılar, oluşturdukları kendi kendine aralıklı kateterizasyon rehberinde genç, erkek, nörolojik sorunu olan hastaların temiz aralıklı kateterizasyonu kullanmalarını, yaşlı ve immün sistemi bozuk hastaların ise steril yöntemi kullanmalarını tavsiye etmişlerdir. Hemşirelere hastaları için yukarıdaki önerilere ek olarak, hastanede kros enfeksiyon riski nedeniyle steril, ev kullanımı için temiz aralıklı kateterizasyon yöntemini seçmeleri ve önermeleri tavsiye edilebilir. uygulamasında kullanılan kateterlerin temizliği ve dezenfeksiyonu nasıl yapılmalıdır? Moore un yaptığı (1995) bir çalışmada, bir yıldan daha fazla süredir günde dört ya da beş kez kateterizasyon uygulayan spina bifidalı 31 hasta, hem sıvı deterjan hem de setrimide ile kateterlerini temizlemek için rastgele seçilmiştir. Her deneğe, biri setrimide solüsyonunda ve diğeri ise sıvı deterjanla temizlemek için iki kateter sağlanmıştır. Sıvı deterjan kullananlar on saniye akan suyun altında kateterlerini sıvı deterjanla yıkamış, kateteri durulamış ve kağıt havlu üzerinde kurumasını sağlamışlardır. Setrimide ile kateteri ıslama yolunu seçenler, kateteri 30 dakika setrimide solüsyonunda ıslatmışlar, sonra kateteri akar suyun altında durulamış ve böylece kullanmışlardır. Çalışmanın sonunda sıvı deterjan ve setrimide arasında hiçbir fark olmadığı görülmüş, kateterlerin sıvı deterjanla %60 ı, setrimidle %43 ü steril bulunmuştur. Kurtz ve ark. (1995) tarafından çeşitli kateter temizleme yöntemleri test edilmiştir. Kateterlerin evde yeniden kullanımı için, %0.6 hidrojen peroksit, çeşme suyu ile sulandırılmış 1/4 çamaşır suyu, çeşme suyuyla sulandırılmış 1/2 povidoniodine karşılaştırılmıştır. Kateterler hazırlanan her iki solüsyonda otuz dakika ıslatılmış ve sonra bir dakika çeşme suyunda durulanmıştır. Uygulama sonunda her iki şekilde temizlenen kateterlerin hiçbirinde temizlikten 48 saat sonra saptanabilir bakteriüri tespit edilmemiştir. Yapılan çalışmaların gözden geçirilmesiyle ortaya çıkan diğer bir sonuç ise, steril kullanılan kateterlerle, yeniden kullanılabilen PVC kateterler arasında enfeksiyon gelişimi açısından önemli bir fark bulunmamasıdır. Buna göre, PVC kateterler hidrofilicle kaplanmış kateterlere göre daha ucuzdur ve 57

5 dezenfekte edilerek ya da sabun ve su ile yıkanarak bir çok kez kullanılabilmektedir. Ancak yukarıda belirtilen çalışmalar az sayıda hasta grubu ile ve retrospektif olarak yapılmıştır. Hemşirelere hastaları için yöntem seçiminde bu araştırma sonuçlarını kullanmasının yanısıra, halen ülkemizde kullanılmakta olan kateterler ve dezenfeksiyon yöntemleriyle prospektif kontrollü çalışma yapmaları önerilebilir. Bu çalışmaların sonucunda hastalar için kullanımı kolay, ekonomik ve rahat bir yöntem bulunabileceği düşünülmektedir. Sonuç hastanın bağımsızlığını kazanması ve mesane problemleriyle yaşamasını sağlayan bir uygulamadır. Ülkemizde sistematik olmayan gözlemler sonucunda, kendi kendine aralıklı kateterizasyon uygulamasının birkaç merkez dışında kullanılmadığı; bu yöntemin kullanıldığı merkezlerde de standart bir uygulama yönteminin bulunmadığı gözlenmiştir. Hemşirenin bakım verici rolünün yanısıra eğitim ve danışmanlık rolü de önemli rollerindendir. Bu makalede hemşirelerin bu rollerini yerine getirmelerinde yardımcı olmak için kendi kendine aralıklı kateterizasyon yöntemi ve bu yöntemi uygulamada kullanılan kateterlerin tanıtımı amaçlanmıştır. Hemşirenin bu rolleri kapsamında her uygulama yönteminde olduğu gibi öncelikle hastasını değerlendirmesi gerekir. Bu değerlendirme sonucunda kendi kendine aralıklı kateterizasyon uygulaması gereken hastasını, yöntemin nasıl uygulanacağı, kullanılan kateter tipleri, kateterin temizlenmesi ve temizliğinde kullanılan solüsyonlara ilişkin bilgilendirmesi ve eğitmesi gerekir. Ayrıca hastalarına kullanabileceği yazılı bir yönerge de vermelidir. Bu makalede hemşirelere örnek olarak yararlanabilecekleri, bayan ve erkek hastaların bu yöntemi nasıl uygulayabileceklerine ilişkin bir yönerge verilmiştir (Bkz. Şekil 1, 2, 3, 4, 5, 6) (Webber-Jones 1991). Bu yönerge yalnızca hastalara yöntemi öğretmeyi amaçlamaktadır. Hiç şüphesiz her hemşire kendi kurumu ve hastalarının kullanabileceği farklı yöntemler geliştirebilir. KAYNAKLAR Baklacıoğlu D (1996) Çocuklara Temiz Aralıklı Kateter Uygulamasında Hemşirenin Rolü. Yayınlanmamış Bilim Uzmanlığı Tezi, Ankara, Gülhane Askeri Tıp Akademisi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Diokno AC ve ark. (1995) Patient satisfaction and the lofric catheter for clean intermittent catheterization, J Urol, 153(2): (In: Winn C, Thompson MA (1999) Urinary catheters for intermittent use. Prof Nurse, 14(12): ). Howard P (1991) The benefits of ISC, J District Nurs 10(4):18-19 (In: Winn C, Thompson MA (1999) Urinary catheters for intermittent use. Prof Nurse, 14(12): ). King RB ve ark. (1992) Clean and sterile intermittent catheterization methods in hospitalized patients with spinal cord injury, Arch Phys Med Rehabil, 73: Kjaergaard B ve ark. (1994) Prevention of urethral stricture recurrence using clean intermittent selfcatheterization, Br J Urol, 73: Kurtz MJ, Van Zandt K, Burns JL (1995) Comparison study of home catheter cleaning methods. Rehabil Nurs, 20(4): (In: Winn C, Thompson MA (1999) Urinary catheters for inter-mittent use. Prof Nurse, 14(12): ). Lapides J ve ark. (1972) Clean intermittent catheterization in the treatment of urinary tract disease, J Urol, 107: (In: Moore KN (1995) Intermitttent self-catheterisation: research-based practice. Br J Nurs, 4(18): ). Lavallee DJ ve ark. (1995) Catheter cleaning for reuse in intermittent catheterization: new light on an old problem, Spinal Cord Injury Nurs 12(1):10-12 (In: Moore KN (1995) Intermitttent self-catheterization: research-based practice. Br J Nurs, 4(18): ). Moore KN ve ark. (1993) Bacteriuria in intermittent catheterization users: the effect of steril versus clean reused catheters, Rehabil Nurs, 18(5): (In: Winn C, Thompson MA (1999) Urinary catheters for intermittent use. Prof Nurse, 14(12): ). Moore KN (1995) Intermitttent self-catheterisation: research-based practice, Br J Nurs, 4(18): Pomfret IJ (1996) Catheters: design, selection and management, Br J Nurs, 5(4): Robertson ve ark. (1991) Treatment of recurrent urethral strictures using clean intermittent selfcatheterization. Br J Urol. 69: Sutherland RS ve ark. (1996) Clean intermittent catheterization in boys using the lofric catheter, J Urol 156(6): (In: Winn C, Thompson MA (1999) Urinary catheters for intermittent use. Prof Nurse, 14(12): ). Vaidyanathan S ve ark. (1994) Uretral cytology in spinal cord injury patients performing intermittent catheterization, Paraplegia 32: (In: Moore KN (1995) Intermitttent self-catheterisation: 58

6 research-based practice, Br J Nurs, 4(18): ). Vaidyanathan S ve ark. (1996) Unusual complications of intermittent self catheterization in spinal cord injury patients, Spinal Cord, 34(12): Waller L ve ark. (1995) Clean intermittent catheterization in spinal cord injury patients: long-term folow-up of a hydrophilic low friction technique, J Urol, 153: Webber-Jones JE (1991) Performıng clean, intermittent self-catheterization. Nursing 1991 August: West D ve ark. (1999) Role of chronic catheterization in the development of bladder cancer in patients with spinal cord injury, Urology 53(2): (In: Winn C, Thompson MA (1999) Urinary catheters for intermittent use, Prof Nurse, 14(12): ). Winder A (1994) Achievıng ındependence, Nurs Times, 90(22): Winder E (1990) Intermittent self-catheterisation, Nurs Times, 86(43): Winn C, Thompson MA (1999) Urinary catheters for intermittent use, Prof Nurse, 14(12):

PERİNE BAKIMI. Perine bakımında amaç; Hastayı gelişebilecek enfeksiyonlardan korumak, hastanın rahatlığını, konforunu, temizliğini sağlamaktır.

PERİNE BAKIMI. Perine bakımında amaç; Hastayı gelişebilecek enfeksiyonlardan korumak, hastanın rahatlığını, konforunu, temizliğini sağlamaktır. PERİNE BAKIMI Perine bakımına hoş geldiniz Perine önde simfibis pubis, yanlarda iskial tübositler, arkada koksiks kemik yapıları tarafından sınırlandırılan ve dış genital organları kaplayan alandır. Ter,

Detaylı

SAKRAL NÖROMODÜLASYON

SAKRAL NÖROMODÜLASYON SAKRAL NÖROMODÜLASYON Dr. Ali Ergen Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Üroloji Anabilim Dalı Refrakter Aşırı Aktif Mesane Alternatif tedavilerin uygun zamanda kullanılması için RAAM nin daha spesifik

Detaylı

ÖZEL YALOVA HASTANESİ YOĞUN BAKIM ÜNİTESİ ENFEKSİYON KONTROL TALİMATI

ÖZEL YALOVA HASTANESİ YOĞUN BAKIM ÜNİTESİ ENFEKSİYON KONTROL TALİMATI 1.AMAÇ:Yoğun Bakım Ünitesi (YBÜ) sinde hastane enfeksiyonlarının oluşmasının ve önlenmesinin kontrolünü sağlamak. 2.KAPSAM:Tüm Yoğun Bakım ünitesini kapsar. 3.KISALTMALAR: YBÜ:Yoğun Bakım Ünitesi HHEK:Hastane

Detaylı

Amerika Birleşik Devletleri nde her yıl yaklaşık yeni spinal kord yaralanması (SKY) meydana gelmektedir.

Amerika Birleşik Devletleri nde her yıl yaklaşık yeni spinal kord yaralanması (SKY) meydana gelmektedir. DR. MEHTAP DURAK ARKA PLAN Amerika Birleşik Devletleri nde her yıl yaklaşık 12.500 yeni spinal kord yaralanması (SKY) meydana gelmektedir. Yaralanma nedenleri arasında motorlu taşıt kazaları ilk sırayı

Detaylı

PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM. Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU

PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM. Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU PROSTAT AMELİYATI SIRASI BAKIM Prof. Dr. NEVİN KANAN İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK YÜKSEKOKULU Ürolojik cerrahi daha kompleks ve oldukça fazla mükemmeli hedefleme yolunda gelişmesini

Detaylı

ROBOT YARDIMI İLE PROSTAT KANSERİ AMELİYATINDA HASTA EĞİTİMİ

ROBOT YARDIMI İLE PROSTAT KANSERİ AMELİYATINDA HASTA EĞİTİMİ ROBOT YARDIMI İLE PROSTAT KANSERİ AMELİYATINDA HASTA EĞİTİMİ Prostat kanserinin tedavisinde sık olarak uygulanan robotik radikal prostatektomi ameliyatında, cerrah tarafından yönetilen bir robot aracılığıyla

Detaylı

KALICI ÜRETRAL KATATER UYGULAMA (takılması-çıkarılması) PROTOKOLÜ REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

KALICI ÜRETRAL KATATER UYGULAMA (takılması-çıkarılması) PROTOKOLÜ REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Adem Aköl Sinan Özyavaş Hazırlama Komitesi Kalite Konseyi Başkanı Kalite Koordinatörü 1/5

Detaylı

Yasemin ELİTOK. Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi. Pediatrik Hematoloji-Onkoloji BD, Erzurum

Yasemin ELİTOK. Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi. Pediatrik Hematoloji-Onkoloji BD, Erzurum Yasemin ELİTOK Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Hematoloji-Onkoloji BD, Erzurum Tanı olanaklarının gelişmesi ve sağlık kuruluşlarından yararlanma olanaklarının artması, Toplumun bilgi seviyesinin

Detaylı

Prof Dr Barış Akin Böbrek Nakli Programı Başkanı İstanbul Bilim Üniversitesi Florence Nightingale Hastanesi

Prof Dr Barış Akin Böbrek Nakli Programı Başkanı İstanbul Bilim Üniversitesi Florence Nightingale Hastanesi İSTANBUL AVRUPA YAKASI EĞİTİM VE İSTİŞARE TOPLANTISI 22.02.2015 DİYALİZ HEKİMLERİ DERNEĞİ VE TÜRK NEFROLOJİ, DİYALİZ VE TRANSPLANTASYON HEMŞİRELERİ DERNEĞİ Prof Dr Barış Akin Böbrek Nakli Programı Başkanı

Detaylı

DİSFONKSİYONEL İŞEME (İŞEME FONKSİYON BOZUKLUĞU) NEDİR?

DİSFONKSİYONEL İŞEME (İŞEME FONKSİYON BOZUKLUĞU) NEDİR? DİSFONKSİYONEL İŞEME (İŞEME FONKSİYON BOZUKLUĞU) NEDİR? Tuvalet eğitimi döneminde, nörolojik olarak normal bazı çocuklarda yanlış edinilmiş işeme alışkanlıkları neticesinde ortaya çıkan işeme fazındaki

Detaylı

Omurilik yaralanmalı hastalarda temiz aralıklı kateterizasyona uyum ile ilişkili faktörler

Omurilik yaralanmalı hastalarda temiz aralıklı kateterizasyona uyum ile ilişkili faktörler Pamukkale Tıp Dergisi Pamukkale Medical Journal Omurilik yaralanmalı hastalarda temiz aralıklı kateterizasyona uyum ile ilişkili faktörler Associated factors with compliance to clean intermittent catheterisation

Detaylı

SPİNA BİFİDA VE NÖROJEN MESANE TANILI HASTALARDA MESANE İÇİ HYALURONİK ASİD UYGULAMASI

SPİNA BİFİDA VE NÖROJEN MESANE TANILI HASTALARDA MESANE İÇİ HYALURONİK ASİD UYGULAMASI SPİNA BİFİDA VE NÖROJEN MESANE TANILI HASTALARDA MESANE İÇİ HYALURONİK ASİD UYGULAMASI Harika Alpay, Nurdan Yıldız, Neslihan Çiçek Deniz, İbrahim Gökce Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi

Detaylı

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ

HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ HEMŞİRELERİN HASTALARA VERDİKLERİ EĞİTİMLERİN ETKİNLİĞİNİN BELİRLENMESİ Zelha Türk*, Serpil Türker **, Pelin Gökoğlu***,Eda Ulutaş**** *Fulya Acıbadem Hastanesi Sorumlu Hemşire, **Fulya Acıbadem Hastanesi

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK BİLİMLERİNDE KURAM VE MODELLER Sağlık

Detaylı

Dr. Derya SEYMAN. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği

Dr. Derya SEYMAN. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Dr. Derya SEYMAN Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği Genişlemiş Spektrumlu beta-laktamaz Üreten Escherichia coli veya Klebsiella pneumoniae ya

Detaylı

DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010

DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010 DOĞUM SONU EVDE BAKIM (ANNE EĞİTİMİ) Hazırlayan: Aysun Çakır Acıbadem Kadıköy Hastanesi Eğitim ve Gelişim Hemşiresi 24.06.2010 DOĞUM SONRASI AĞRI Altı haftaya kadar karın alt bölgesinde aralıklı ağrılar

Detaylı

EK-5 MEMNUNİYET ANKETLERİ UYGULAMA REHBERİ. Hastane (Kamu, Üniversite ve Özel)

EK-5 MEMNUNİYET ANKETLERİ UYGULAMA REHBERİ. Hastane (Kamu, Üniversite ve Özel) EK-5 MEMNUNİYET ANKETLERİ UYGULAMA REHBERİ Anket Uygulama Yöntemi Kurumlar, yüzyüze, internet, telefon, posta yolu gibi yöntemler ile anket uygulayabilirler. Anket Uygulanmayacak Kişiler 16 yaşından küçükler

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2016-2017 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK BİLİMLERİNDE KURAM VE MODELLER (HEM 701

Detaylı

AKILCI İLAÇ KULLANIMI AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI. Adana Devlet Hastanesi 2016 Ecz. Gonca DURAK

AKILCI İLAÇ KULLANIMI AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI. Adana Devlet Hastanesi 2016 Ecz. Gonca DURAK AKILCI İLAÇ KULLANIMI AKILCI ANTİBİYOTİK KULLANIMI Adana Devlet Hastanesi 2016 Ecz. Gonca DURAK Akılcı İlaç Kullanımı tanımı ilk defa 1985 yılında Dünya Sağlık Örgütü tarafından yapılmıştır. Kişilerin

Detaylı

EL HİJYENİ. Hazırlayan: SELDA DEMİR Acıbadem Fulya Hastanesi 8. Kat Klinik Eğitim Hemşiresi

EL HİJYENİ. Hazırlayan: SELDA DEMİR Acıbadem Fulya Hastanesi 8. Kat Klinik Eğitim Hemşiresi EL HİJYENİ 2010 Hazırlayan: SELDA DEMİR Acıbadem Fulya Hastanesi 8. Kat Klinik Eğitim Hemşiresi El Hijyeni v El yıkama günlük yaşantı içinde her şeyden önce kişinin kendi sağlığı için önemliyken, çalışma

Detaylı

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu

Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyabetik Ayak Yarası ve İnfeksiyonunun Tanısı, Tedavisi ve Önlenmesi: Ulusal Uzlaşı Raporu Diyb. Hemş. Dr. Selda ÇELİK İstanbul Üniversitesi, İstanbul Tıp Fakültesi Hastanesi, İç Hastalıkları Anabilim

Detaylı

Medikal Araştırma Tasarımları. Doç. Dr. Oktay ÖZDEMİR Yorum Danışmanlık Ltd

Medikal Araştırma Tasarımları. Doç. Dr. Oktay ÖZDEMİR Yorum Danışmanlık Ltd Medikal Araştırma Tasarımları Doç. Dr. Oktay ÖZDEMİR Yorum Danışmanlık Ltd 1 Tıpta Araştırma Düzenleri Gözlemsel Çalışmalar Tanımlayıcı çalışmalar Retrospektif (Vaka-kontrol) araştırmalar Kesitsel araştırmalar

Detaylı

EL YIKAMA VE ELDİVEN KULLANMA TALİMATI. Yönetim Temsilcisi

EL YIKAMA VE ELDİVEN KULLANMA TALİMATI. Yönetim Temsilcisi Sayfa No Sayfa 1/6 1.AMAÇ Hastalarla ve hastane ortamındaki yüzeylerle el teması sonrasında ortaya çıkan enfeksiyon bulaş riskini önlemeye yönelik el hijyeni ve eldiven kullanım kurallarını ve uygulamalarını

Detaylı

İDRAR YOLU ENFEKSİYONU

İDRAR YOLU ENFEKSİYONU İDRAR YOLU ENFEKSİYONU Üriner Enfeksiyon; UTİ; İdrar Yolu İltihabı; İdrar yollarının mikrobik enfeksiyon hastalığıdır. Mikroplar idrar yollarına girer, burada çoğalmaya başlar ve iltihaba neden olur. Enfeksiyon

Detaylı

ÖZEL YALOVA HASTANESİ EL HİJYENİ TALİMATI

ÖZEL YALOVA HASTANESİ EL HİJYENİ TALİMATI 1. AMAÇ:Hastane enfeksiyonlarının oluşmasının önlenmesi, oluşmuş ise kontrol altına alınması amacıyla doğru el yıkama tekniğinin kullanılmasını sağlamaktır. 2. KAPSAM: Hastanedeki Tüm Birimleri kapsar.

Detaylı

Laboratuvarda çalışılan tüm test ve uygulamaları içeren rehber hazırlanmalıdır. Test ve uygulama rehberi;

Laboratuvarda çalışılan tüm test ve uygulamaları içeren rehber hazırlanmalıdır. Test ve uygulama rehberi; Laboratuvarda çalışılan tüm test ve uygulamaları içeren rehber hazırlanmalıdır. Test ve uygulama rehberi; o Örnek türünü, o Örnek kabul ve ret kriterlerini, o Örnek alımı ile ilgili kuralları, o Örneklerin

Detaylı

Temizlik: Mikroorganizmaların çoğalması ve yayılmasını önlemek için, yüzeylerin kir ve organik maddelerden fiziksel olarak uzaklaştırılmasıdır.

Temizlik: Mikroorganizmaların çoğalması ve yayılmasını önlemek için, yüzeylerin kir ve organik maddelerden fiziksel olarak uzaklaştırılmasıdır. DOKÜMAN NO: STR-TL-09 YAYIN TARİHİ : AĞUSTOS 2014 REVİZYON TARİHİ : 00 REVİZYON NO:00 SAYFA 1 / 5 1-Amaç: Ç.Ü Diş Hekimliği Fakültesi klinik ortamından kaynaklanabilecek enfeksiyonları önlemek için hasta,

Detaylı

Spinal Cerrahi Hemşireliği Sempozyumu

Spinal Cerrahi Hemşireliği Sempozyumu Spinal Cerrahi Hemşireliği Sempozyumu SPİNAL CERRAHİ ve ENSTRÜMANTASYON HEMŞİRELİĞİ KURSU 25-28 Eylül 2014 Sheraton Kongre Merkezi Çeşme, İzmir 26 Eylül 2014 Cuma KURS SPİNAL CERRAHİ ve ENSTRÜMANTASYON

Detaylı

VEZİKOSTOMİ BAKIMI. MALZEMELER - Gazlı bez - Antiseptik solüsyon - Sabitleyici - Eldiven - Koruyucu örtü - Atık torbası - İdrar torbası

VEZİKOSTOMİ BAKIMI. MALZEMELER - Gazlı bez - Antiseptik solüsyon - Sabitleyici - Eldiven - Koruyucu örtü - Atık torbası - İdrar torbası VEZİKOSTOMİ BAKIMI Vezikostomi, infravezikal basıncın yüksek olduğu ve üretranın boşaltmayı yapamadığı durumlarda dekompresyonu sağlamak için mesanenin geçici olarak cilde ağızlaştırılmasıdır. Mesanenin

Detaylı

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ

Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi. Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Dönemi Komplikasyonlarda Hemşirelik İzlemi Nevin ÇETİN Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİTÜ Engraftman Sendromu Veno- Oklüzif Hastalık Engraftman Sendromu Hemşirelik İzlemi Vakamızda: KİT (+14)-

Detaylı

LAPAROSKOPİK KOLOREKTAL KANSER CERRAHİSİNİN ERKEN DÖNEM SONUÇLARI:251 OLGU

LAPAROSKOPİK KOLOREKTAL KANSER CERRAHİSİNİN ERKEN DÖNEM SONUÇLARI:251 OLGU LAPAROSKOPİK KOLOREKTAL KANSER CERRAHİSİNİN ERKEN DÖNEM SONUÇLARI:251 OLGU TÜRKİYE YÜKSEK İHTİSAS HASTANESİ GASTROENTEROLOJİ CERRAHİSİ KLİNİĞİ DR.TAHSİN DALGIÇ GİRİŞ Laparoskopik kolorektal cerrahi son

Detaylı

GATA Üroloji AD. Başkanlığı Eğitim-Öğretim Yılı Uzmanlık Öğrencileri için Eğitim-Öğretim Programı

GATA Üroloji AD. Başkanlığı Eğitim-Öğretim Yılı Uzmanlık Öğrencileri için Eğitim-Öğretim Programı GATA Üroloji AD. Başkanlığı 2015-2016 Eğitim-Öğretim Yılı Uzmanlık Öğrencileri için Eğitim-Öğretim Programı EKİM 2015 1 WCE 2 WCE 3 WCE 4 WCE 5 6 ICS 7 ICS 12 13 14 ESPU 19 20 Türk Üroloji K. 26 27 28

Detaylı

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No

REVİZYON DURUMU. Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Hemşirelik Protokolleri Hazırlama Komitesi Adem Aköl Kalite Konseyi Başkanı Sinan Özyavaş Kalite Koordinatörü 1/5

Detaylı

İDRAR KAÇIRMA Dr. Bülent Çetinel. idrar kaçırma(üriner inkontinans) idrar tutamama hali

İDRAR KAÇIRMA Dr. Bülent Çetinel. idrar kaçırma(üriner inkontinans) idrar tutamama hali İDRAR KAÇIRMA Dr. Bülent Çetinel idrar kaçırma(üriner inkontinans) idrar tutamama hali Görülme Sıklığı kadında % 4.5-53 erkekde %1.6-24 Üroloji ve Jinekoloji Polikliniklerine İdrar Kaçırma Yakınması Dışında

Detaylı

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER

T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER T.C. ÜSKÜDAR ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMLARI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL ZORUNLU DERSLER PSH 501 - Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Temelleri

Detaylı

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ

RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ RENOVASKÜLER HİPERTANSİYON ŞÜPHESİ OLAN HASTALARDA KLİNİK İPUÇLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ DR. NİHAN TÖRER TEKKARIŞMAZ 20.05.2010 Giriş I Renovasküler hipertansiyon (RVH), renal arter(ler) darlığının neden

Detaylı

Ameliyat Sırası Hasta Bakımı

Ameliyat Sırası Hasta Bakımı Ameliyat Sırası Hasta Bakımı AMAÇ Hastanın ameliyat sırası hemşirelik bakımının sürdürülmesi ve karşılaşabileceği komplikasyonların önlenmesidir. TEMEL İLKELER Ameliyat sırası dönemde hemşirelik bakımı;

Detaylı

Sterilizasyon ünitesine yönelik fiziki düzenleme yapılmalıdır.

Sterilizasyon ünitesine yönelik fiziki düzenleme yapılmalıdır. Sterilizasyon ünitesine yönelik fiziki düzenleme yapılmalıdır. Sterilizasyon Ünitesi kirli, temiz ve steril alan olmak üzere üç alandan oluşmalıdır. Kirli, temiz ve steril alanlar arasındaki geçiş noktalarında

Detaylı

BPH OLGU SUNUMLARI. Dr. Ferruh Zorlu

BPH OLGU SUNUMLARI. Dr. Ferruh Zorlu BPH OLGU SUNUMLARI Dr. Ferruh Zorlu Olgu -1 Olgu -1 H.A., 50 Y İdrara sık çıkma ve idrar kalma hissi ( Bir yıldır) IPSS : 29 Depolama : 12, Boşaltım : 17 QoL : 5 FM: Glob yok PRM: Prostat gr 1 Benin, sfinkter

Detaylı

Özgün Problem Çözme Becerileri

Özgün Problem Çözme Becerileri Özgün Problem Çözme Becerileri Research Agenda for General Practice / Family Medicine and Primary Health Care in Europe; Specific Problem Solving Skills ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ

Detaylı

An Urgent Treatment of Profuse Bleeding Bladder CA.

An Urgent Treatment of Profuse Bleeding Bladder CA. TÜRK ÜROLOJI DERGISI (T. Urol. Derg.) Ci lt : 2. 4. S: 241-246. 1976 PROFÜZ MESANE KANAMALARINDA ACiL TEDAVI (6 SENELiK BiR UYGULAMANıN SONUCLARI) An Urgent Treatment of Profuse Bleeding Bladder CA. GIRIŞ

Detaylı

BEÜ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ ENFEKSİYON KONTROL KOMİTESİ

BEÜ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ ENFEKSİYON KONTROL KOMİTESİ BEÜ SAĞLIK UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ ENFEKSİYON KONTROL KOMİTESİ 24 Mart 2015 Sürveyans HIV önlenmesi Uygun antibiyotik kullanımı Hastane temizliği Dezenfeksiyon uygulamaları Enfeksiyon kontrolü İzolasyon

Detaylı

17.02.2015. ENTERAL BESLENME (Gavaj) 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği ENTERAL BESLENME ( GAVAJ ) Enteral Beslenme. 36.Hafta ( 01 05 / 06 / 2015 )

17.02.2015. ENTERAL BESLENME (Gavaj) 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği ENTERAL BESLENME ( GAVAJ ) Enteral Beslenme. 36.Hafta ( 01 05 / 06 / 2015 ) 10.Sınıf Meslek Esasları ve Tekniği 36.Hafta ( 01 05 / 06 / 2015 ) ENTERAL BESLENME ( GAVAJ ) Slayt No : 48 4 ENTERAL BESLENME (Gavaj) Besin ve sıvıları ağız yoluyla yeterli alamayan veya hiç alamayan

Detaylı

EVDE BAKIM HİZMETLERİ. Ayşe Güler Aralık 2004

EVDE BAKIM HİZMETLERİ. Ayşe Güler Aralık 2004 EVDE BAKIM HİZMETLERİ Ayşe Güler Aralık 2004 Tanım Bireylere yaşam siklusu içinde, kendi yerleşim alanlarında sağlık hizmeti sağlayan, sağlık bakım sunum sisteminin geniş ve bütüncül bir parçasıdır. Diyabet

Detaylı

DİRENÇLİ AAM CERRAHİ TEDAVİ SEÇENEKLERİ. Doç. Dr. Ali Ersin Zümrütbaş Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim Dalı

DİRENÇLİ AAM CERRAHİ TEDAVİ SEÇENEKLERİ. Doç. Dr. Ali Ersin Zümrütbaş Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim Dalı DİRENÇLİ AAM CERRAHİ TEDAVİ SEÇENEKLERİ Doç. Dr. Ali Ersin Zümrütbaş Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi, Üroloji Anabilim Dalı TARİHÇE Anestezi altında hidrodistansiyon Sistolizis Parsiyel rizotomi Vajinal

Detaylı

Toplum başlangıçlı Escherichia coli

Toplum başlangıçlı Escherichia coli Toplum başlangıçlı Escherichia coli nin neden olduğu üriner sistem infeksiyonlarında siprofloksasin direnci ve risk faktörleri: Prospektif kohort çalışma Türkan TÜZÜN 1, Selda SAYIN KUTLU 2, Murat KUTLU

Detaylı

KADINLARDA İDRAR KAÇIRMA NEDİR VE NASIL TEDAVİ EDİLİR? İdrar kaçırma nedir- nasıl tanımlanır? Bu bir hastalık mıdır?

KADINLARDA İDRAR KAÇIRMA NEDİR VE NASIL TEDAVİ EDİLİR? İdrar kaçırma nedir- nasıl tanımlanır? Bu bir hastalık mıdır? KADINLARDA İDRAR KAÇIRMA NEDİR VE NASIL TEDAVİ EDİLİR? İdrar kaçırma nedir- nasıl tanımlanır? Bu bir hastalık mıdır? İdrar kaçırma her türlü istem dışı idrarın tutulamaması yani kaçırma halidir. Bu durum,

Detaylı

Aşırı Aktif Mesane ve BPH. Bedreddin Seçkin Selçuk Üni. Selçuklu Tıp Fakültesi Üroloji A.D.

Aşırı Aktif Mesane ve BPH. Bedreddin Seçkin Selçuk Üni. Selçuklu Tıp Fakültesi Üroloji A.D. Aşırı Aktif Mesane ve BPH Bedreddin Seçkin Selçuk Üni. Selçuklu Tıp Fakültesi Üroloji A.D. BPH lı hastayı nasıl değerlendirelim? Kılavuzlar eşliğinde yaklaşım nedir? Tanısal değerlendirmede önerilen tetkikler

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK FAKÜLTESİ KLİNİK UYGULAMA DERSİ DEĞERLENDİRME REHBERİ

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK FAKÜLTESİ KLİNİK UYGULAMA DERSİ DEĞERLENDİRME REHBERİ 2015 2016 DEĞERLENDİRME REHBERİ Sevgili öğrencimiz, Klinik Uygulama Dersi nde, lisans eğitimi süresince kazandığınız bilgi ve becerilerinizi birey, aile ve toplumun sağlık bakımı gereksinimlerini karşılamada

Detaylı

Rahim Ağzı Kanseri Korkulu Rüyanız Olmaktan Çıkıyor

Rahim Ağzı Kanseri Korkulu Rüyanız Olmaktan Çıkıyor Rahim Ağzı Kanseri Korkulu Rüyanız Olmaktan Çıkıyor Rahim Ağzı Kanseri Korkulu Rüyanız Olmaktan Çıkıyor Rahim Ağzı Kanserinde Çığır Açan Adım Kadın Kanserleri Hakkında Mutlaka Bilmeniz Gerekenler Özel

Detaylı

1959 yılında ilk infeksiyon kontrol hemşiresi İngiltere de resmen atanmıştır. DİŞ HEKİMLİĞİNDE İNFEKSİYON KONTROL HEMŞİRELİĞİ

1959 yılında ilk infeksiyon kontrol hemşiresi İngiltere de resmen atanmıştır. DİŞ HEKİMLİĞİNDE İNFEKSİYON KONTROL HEMŞİRELİĞİ DİŞ HEKİMLİĞİNDE İNFEKSİYON KONTROL HEMŞİRELİĞİ Hem. Filiz ARIK O.M.Ü. Diş Hekimliği Fakültesi İngiltere ye dönünce sağlık istatistik yöntemlerinin kurucusu kabul edilen Farr ile işbirliği yapmıştır. Yazdığı

Detaylı

Santral Venöz Kateter. Hem. Güliz Karataş Hacettepe Ped KİT Ünitesi

Santral Venöz Kateter. Hem. Güliz Karataş Hacettepe Ped KİT Ünitesi Santral Venöz Kateter Hem. Güliz Karataş Hacettepe Ped KİT Ünitesi 8 yaşında ALL VAKA sürecinde SVK TANI : 8/2010 RELAPS 1/2011 KİT 6/2011 7/2011 3/2013 +55.gün +13.ay hafif kgvhh Santral venöz Port kateter

Detaylı

Çocuklarda Vücut Ağırlığı Ölçümü

Çocuklarda Vücut Ağırlığı Ölçümü Çocuklarda Vücut Ağırlığı Ölçümü AMAÇ Çocuğun vücut ağırlığının doğru olarak ölçülmesi, sonucun çocuğun yaşına göre değerlendirilmesi ve değişikliklerin izlenmesidir. TEMEL BİLGİLER Sağlıklı çocuklarda

Detaylı

HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR

HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR HEMŞİRELİKTE ÖZEL ALANLAR Son yıllarda dünyada meydana gelen hızlı gelişme ve değişmeler her alanda olduğu gibi sağlık bakım sistemi üzerinde de etkisini göstermektedir. Toplum, nüfus özellikleri, ekonomi,

Detaylı

Piyelonefrit Tedavi süreleri? Dr Gökhan AYGÜN CTF Tıbbi Mikrobiyoloji AD

Piyelonefrit Tedavi süreleri? Dr Gökhan AYGÜN CTF Tıbbi Mikrobiyoloji AD Piyelonefrit Tedavi süreleri? Dr Gökhan AYGÜN CTF Tıbbi Mikrobiyoloji AD Neden? Daha az yan etki Ekonomik veriler DİRENÇ! Kollateral hasar! Kinolon Karbapenem Uzun süreli antibiyotik baskısı Üriner Sistem

Detaylı

Prof. Dr. Güler G İÜ Florence Nightingale Hemşirelik YO İstanbul /2009

Prof. Dr. Güler G İÜ Florence Nightingale Hemşirelik YO İstanbul /2009 ÜRİNER SİSTEM S STEM İNFEKSİYONLARI Prof. Dr. Güler G AKSOY İÜ Florence Nightingale Hemşirelik YO İstanbul /2009 1 ÜRİNER SİSTEM İNFEKSİYONLARI Sistemin her alanında oluşur. Böbrekler Üreterler Mesane

Detaylı

SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİMDALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS DERSLERİ

SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİMDALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS DERSLERİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK ANABİLİMDALI TEZLİ YÜKSEK LİSANS DERSLERİ A. YÜKSEK LİSANS ZORUNLU/SEÇMELİ DERSLERİ Ders Kodu Dersler Z/S T U/L TOP K AKTS HEMŞİRELİKTE BİLİŞİM VE SINIFLAMA SİSTEMLERİ

Detaylı

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi

HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ. Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONUNDA HEMŞİRENİN ROLÜ Nevin Çetin Hacettepe Üniversitesi Pediatrik KİT Ünitesi Hematopoetik kök hücre transplantasyonu hematoloji-onkoloji alanında özel bir daldır

Detaylı

Prof. Dr. M. İhsan Karaman. Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2. Üroloji Kliniği

Prof. Dr. M. İhsan Karaman. Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2. Üroloji Kliniği Prof. Dr. M. İhsan Karaman Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi 2. Üroloji Kliniği İşeme Bozukluğu-Tanım Sağlıklı çocuklarda yanlış tuvalet eğitimi yada psikolojik yada ailesel nedenlerle gelişen

Detaylı

Komplike İdrar Yolu Enfeksiyonları

Komplike İdrar Yolu Enfeksiyonları Komplike İdrar Yolu Enfeksiyonları Dr.Kenan HIZEL Gazi Ü.T.F. Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji AD. İçerik 1. Kompike İYE 2. Piyelonefrit 3. Kateterli hastada İYE 4. Asemptomatik bakteriüri

Detaylı

Prof Dr Salim Çalışkan. İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi

Prof Dr Salim Çalışkan. İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi Prof Dr Salim Çalışkan İÜ Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Nefrolojisi FC 12y K Tekrarlayan İYE İYE dikkat çeken noktalar Çocukluk çağında 2.en sık enfeksiyondur Böbrek parankimi zarar görebilir (skar) Skara

Detaylı

ATASAM HASTANESİ EL HİJYENİ EĞİTİMİ

ATASAM HASTANESİ EL HİJYENİ EĞİTİMİ ATASAM HASTANESİ EL HİJYENİ EĞİTİMİ 1 EL HİJYENİ El yıkama günlük yaşantı içinde her şeyden önce kişinin kendi sağlığı için önemliyken, çalışma ortamında diğer kişilerin sağlığı içinde önemlidir. Başta

Detaylı

Üriner enfeksiyon ve Vezikoüreteral reflü

Üriner enfeksiyon ve Vezikoüreteral reflü Üriner enfeksiyon ve Vezikoüreteral reflü Doç Dr Haluk Emir Çocuk Cerrahisi Anabilim Dalı Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı Üriner enfeksiyon Üriner sistemde; mikroorganizma invazyonu ve sayısının artması, Çoğunlukla

Detaylı

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın?

Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Beslenme desteğinde hangi içerik kime, ne zaman, hangi yolla uygulansın? Dr. Beste Atasoy Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyasyon Onkolojisi Anabilim Dalı & Sağlık Bakanlığı-Marmara Üniversitesi Pendik

Detaylı

SELİN ALICI T.C İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİCİLİĞİ YÜKSEK LİSANS

SELİN ALICI T.C İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİCİLİĞİ YÜKSEK LİSANS SELİN ALICI T.C İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİCİLİĞİ YÜKSEK LİSANS ÖNCE ZARAR VERME HATA İNSANA ÖZGÜDÜR!! Hasta düşmeleri, tüm Dünya da sağlık bakım kurumlarında önemli bir hasta güvenliği

Detaylı

Çocuklarda kontinans cerrahisi. Dr.Orhan Ziylan İTF Üroloji Anabilim Dalı Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı

Çocuklarda kontinans cerrahisi. Dr.Orhan Ziylan İTF Üroloji Anabilim Dalı Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı Çocuklarda kontinans cerrahisi Dr.Orhan Ziylan İTF Üroloji Anabilim Dalı Çocuk Ürolojisi Bilim Dalı Çocuklarda inkontinans Mesane ve üreter Üretra Travma İatrojenik Nörojenik Ekstrofi vezikaepispadias

Detaylı

MSÜ de TROUBLESHOOTING Erciyes Üniversitesi Deneyimi

MSÜ de TROUBLESHOOTING Erciyes Üniversitesi Deneyimi MSÜ de TROUBLESHOOTING Erciyes Üniversitesi Deneyimi Dr. Duygu PERÇİN Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji AD MSÜ de sorunlar Hastane yönetiminin MSÜ ye bakışı Personel seçimi ve eğitimi

Detaylı

Ambulatuar Ürodinami. Dr. İlker Şen

Ambulatuar Ürodinami. Dr. İlker Şen Ambulatuar Ürodinami Dr. İlker Şen Ürodinamik Çalışmalar Konvansiyonel ürodinamik çalışmalar - Suni dolum Ambulatuar ürodinamik çalışmalar - Doğal dolum - Günlük aktiviteler sırasında alt üriner sistemin

Detaylı

HASTANE TEMİZLİĞİ AYŞEGÜL LİKOĞLU ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRESİ VE EĞİTİM HEMŞİRESİ

HASTANE TEMİZLİĞİ AYŞEGÜL LİKOĞLU ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRESİ VE EĞİTİM HEMŞİRESİ HASTANE TEMİZLİĞİ AYŞEGÜL LİKOĞLU ENFEKSİYON KONTROL HEMŞİRESİ VE EĞİTİM HEMŞİRESİ Amaç Hastanede çalışan personeli ve yatan hastaları hastane enfeksiyonları açısından korumak, bilinçlendirmek, Gerekli

Detaylı

Burcu Bursal Duramaz*, Esra Şevketoğlu, Serdar Kıhtır, Mey Talip. Petmezci, Osman Yeşilbaş, Nevin Hatipoğlu. *Bezmialem Üniversitesi Tıp Fakültesi

Burcu Bursal Duramaz*, Esra Şevketoğlu, Serdar Kıhtır, Mey Talip. Petmezci, Osman Yeşilbaş, Nevin Hatipoğlu. *Bezmialem Üniversitesi Tıp Fakültesi Burcu Bursal Duramaz*, Esra Şevketoğlu, Serdar Kıhtır, Mey Talip Petmezci, Osman Yeşilbaş, Nevin Hatipoğlu *Bezmialem Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı Merkezi sinir sistemi

Detaylı

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ

PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ VE KANSERİ PROSTAT BÜYÜMESİ Prostat her erkekte doğumdan itibaren bulunan, idrar torbasının hemen altında yer alan bir organdır. Yaklaşık 20 gr ağırlığındadır ve idrar torbasındaki idrarı

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK TANILAMASI (HEM 601 TEORİK 2, 2

Detaylı

Diyabette Bakım,Takip ve İzleme. İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem.

Diyabette Bakım,Takip ve İzleme. İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem. Diyabette Bakım,Takip ve İzleme İ.Ü Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ABD Endokrinoloji,Diyabet ve Metabolizma Uzm.Hem.Alev Kahraman Kan Glukozunun Diyabetli Birey Tarafından Takibi Kan glukozunun

Detaylı

Ameliyathane Ameliyathane Süreci ve Genel Düzenlemeler

Ameliyathane Ameliyathane Süreci ve Genel Düzenlemeler Ferit Bayram DentaFiera 6 Haziran 2016 Ameliyathane Ameliyathane Süreci ve Genel Düzenlemeler A. Temizlik ve Dezenfeksiyon Kurallarına İlişkin Düzenlemeler Sterilizasyon prosedürlerinin düzenli kontrolü

Detaylı

Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant)

Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) 1 Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) 2 Prospektüs 3 Zoladex LA 10.8 mg Depot (Subkütan Implant) Steril,apirojen Formülü Beher Zoladex LA Subkütan implant, enjektör içinde, uygulamaya hazır, beyaz

Detaylı

İBB EŞREFPAŞA HASTANESİ EVDE BAKIM HİZMETLERİ

İBB EŞREFPAŞA HASTANESİ EVDE BAKIM HİZMETLERİ EVDE BAKIM HİZMETİ Teşhis,tedavi veya bakım sürecinde, İhtiyaç sahiplerine kendi ortamlarında sağlık hizmeti verilmesini, Hasta ve yakınlarının desteklenmesini Yaşam kalitesinin arttırılmasını hedefler

Detaylı

Öğrenci Hemşirelerin Eğitiminde. Öğrenci Hemşirelerin Eğitiminde STERİLİZASYON SAĞLIK PERSONELİ YETİŞTİREN OKULLARDA STERİLİZASYON VE

Öğrenci Hemşirelerin Eğitiminde. Öğrenci Hemşirelerin Eğitiminde STERİLİZASYON SAĞLIK PERSONELİ YETİŞTİREN OKULLARDA STERİLİZASYON VE SAĞLIK PERSONELİ YETİŞTİREN OKULLARDA STERİLİZASYON VE DEZENFEKSİYON EĞİTİMİ UZM.HEM.NESİBE ÖZGEN SAYGIN A.Ü.T.F.İBN-İ SİNA ARAŞTIRMA VE UYGULAMA HASTANESİ AMELİYATHANE MSÜ ÜNİTESİ SORUMLU HEMŞİRESİ STERİLİZASYON

Detaylı

Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi

Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi. Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Kronik Böbrek Hastalarında Eğitim Durumu ve Yaşam Kalitesi Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Nefroloji Kliniği, Prediyaliz Eğitim Hemşiresi Giriş: Kaliteli yaşam; kişinin temel ihtiyaçlarını karşıladığı,

Detaylı

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever

HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ. Dr. Lale Sever HEMODİYALİZDE SIK KARŞILAŞILAN KOMPLİKASYONLAR ve YÖNETİMİ Dr. Lale Sever Intradiyalitik Komplikasyonlar Sık Kalıcı morbidite Mortalite Hemodiyaliz Komplike bir işlem! Venöz basınç monitörü Hava detektörü

Detaylı

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu

Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu Bulaşıcı Hastalıklar Daire Başkanlığı Haftalık İnfluenza (Grip) Sürveyans Raporu 29 Nisan 2015 17. Hafta (20-26 Nisan 2015) ÖZET Ülkemiz de 2015 yılı 17. hafta itibariyle çalışılan sentinel numunelerdeki

Detaylı

HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR

HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR HEMODİYALİZ HASTALARININ HİPERTANSİYON YÖNETİMİNE İLİŞKİN EVDE YAPTIKLARI UYGULAMALAR Feray Gökdoğan 1, Duygu Kes 2, Döndü Tuna 3, Gülay Turgay 4 1 British University of Nicosia, Hemşirelik Bölümü 2 Karabük

Detaylı

Derece Bölüm/Program Üniversite Öğretim Yılı

Derece Bölüm/Program Üniversite Öğretim Yılı ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ Adı Soyadı: Yrd. Doç. Dr. Ebru Erek Kazan Doğum Tarihi: 15 Kasım 1978 Derece Bölüm/Program Üniversite Öğretim Yılı Lisans Hemşirelik Bölümü Hacettepe Üniversitesi 1995-1999

Detaylı

1. AMAÇ: Eller aracılığıyla yayılan enfeksiyonların önlenmesi için uygun el temizliği yöntemlerini belirlemektir.

1. AMAÇ: Eller aracılığıyla yayılan enfeksiyonların önlenmesi için uygun el temizliği yöntemlerini belirlemektir. SAYFA No. Sayfa 1 / 8 1. AMAÇ: Eller aracılığıyla yayılan enfeksiyonların önlenmesi için uygun el temizliği yöntemlerini belirlemektir. 2. KAPSAM: Hastanedeki tüm çalışanlar, hastalar, hasta refakatçıları

Detaylı

Doç. Dr. Halil Coşkun. Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu

Doç. Dr. Halil Coşkun. Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu Doç. Dr. Halil Coşkun Dr. Hüseyin Kazim Bektaşoğlu GİRİŞ 2010 verilerine göre dünyada erişkinlerde (20-79 yaş) diabet prevalansı %6,4 (285 milyon). 2030 da bu oranın %7,7 ye (439 milyon) yükseleceği öngörülüyor.

Detaylı

NEFROSTOMİ BAKIMI. - Mikroorganizmaların çevreye temasını önler.

NEFROSTOMİ BAKIMI. - Mikroorganizmaların çevreye temasını önler. NEFROSTOMİ BAKIMI Nefrostomi, karın arka yan duvarından böbrek pelvisine idrar drenajı için kateter yerleştirilmesidir. Perkütan yada açık cerrahi ile yapılır. Nefrostomi tüpü için Maloket kateterler veya

Detaylı

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ

T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ T. C. İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK DOKTORA PROGRAMI 2015-2016 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS İÇERİKLERİ I. YARIYIL (ZORUNLU) SAĞLIK BİLİMLERİNDE KURAM VE MODELLER (HEM 701

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK FAKÜLTESİ KLİNİK UYGULAMA DERSİ DEĞERLENDİRME REHBERİ

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ FLORENCE NIGHTINGALE HEMŞİRELİK FAKÜLTESİ KLİNİK UYGULAMA DERSİ DEĞERLENDİRME REHBERİ 2016 KLİNİK UYGULAMA DERSİ DEĞERLENDİRME REHBERİ Hazırlayanlar: Klinik Uygulama Komisyon Üyeleri Prof. Dr. Nursen NAHCİVAN Prof. Dr. Gülbeyaz CAN Prof. Dr. Nevin ŞAHİN Doç. Dr. Hülya KAYA(Başkan) Doç.

Detaylı

CERRAHİ KONTRASEPSİYON

CERRAHİ KONTRASEPSİYON CERRAHİ KONTRASEPSİYON CERRAHİ KONTRASEPSİYON KADINLARDA OVUMUN, ERKEKLERDE SPERMİUMUN GEÇTİĞİ KANALLARIN CERRAHİ BİR YÖNTEMLE KAPATILMASI İŞLEMİDİR. Kadında Tüplerin Bağlanması (Tüp Ligasyonu) Artık çocuk

Detaylı

Kalp ve Damar Cerrahı Gözüyle. Op.Dr. Mesut KÖSEM Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Acıbadem International Hastanesi

Kalp ve Damar Cerrahı Gözüyle. Op.Dr. Mesut KÖSEM Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Acıbadem International Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahı Gözüyle Op.Dr. Mesut KÖSEM Kalp ve Damar Cerrahisi Uzmanı Acıbadem International Hastanesi Damaryolu konusundaki gelişmeler, kronik hemodiyaliz tedavisini ve diyaliz sektörünü oluşturmuştur.

Detaylı

Vaka Çalışması Prostat Kanseri. Kılavuzu

Vaka Çalışması Prostat Kanseri. Kılavuzu Vaka Çalışması Prostat Kanseri Şubat 2008 te basılmıştır Kılavuzu Teşhis ve tedaviyi kapsar Kılavuzu geliştirenler, yeni maliyet etkinlik analizi için hangi başlıkların uygun olduğunu göz önünde bulundurmak

Detaylı

EL HİJYENİ TALİMATI REVİZYON DURUMU

EL HİJYENİ TALİMATI REVİZYON DURUMU REVİZYON DURUMU Revizyon Tarihi Açıklama Revizyon No 18.08.2014 Madde 5.2 de hasta ve yakınlarına el hijyeni ile 01 ilgili eğitim verilmesi tariflendi. Hazırlayan: Onaylayan: Onaylayan: Enfeksiyon Kontrol

Detaylı

Bası Yarası Tedavisi Sonrası Gelişebilecek Erken ve Geç Dönem Komplikasyonları

Bası Yarası Tedavisi Sonrası Gelişebilecek Erken ve Geç Dönem Komplikasyonları Basınç Yaraları (Dekübütüs Ülserleri ) Basınç Yaralarının Nedenleri Basınç Yarası Oluşmasında Risk Faktörleri Basınç Bölgeleri Basınç Yaralarının Oluşumu ve Evreleri Basınç Yaralarının Önlenmesi Bası Yarası

Detaylı

HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER

HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER HİDROJEN PEROKSİT, SAÇ BOYALARI ve KANSER A)HİDROJEN PEROKSİT Hidrojen peroksit; ısı, kontaminasyon ve sürtünme ile yanıcı özellik gösteren, renksiz ve hafif keskin kokuya sahip olan bir kimyasaldır ve

Detaylı

2012-2013 ÖĞRETİM YILI. Dönem V UROLOJİ STAJI YILLIK DERS PROGRAMI

2012-2013 ÖĞRETİM YILI. Dönem V UROLOJİ STAJI YILLIK DERS PROGRAMI 2012-2013 ÖĞRETİM YILI Dönem V UROLOJİ STAJI YILLIK DERS PROGRAMI 3.GRUP 2 I.HAFTA 01.10.2012 PAZARTESİ DÖNEM 5-10.30-11.20 Pratik eğitim (Ameliyathane, poliklinik, endoskopi) Alim Koşar 11.30-12.20 Ürolojide

Detaylı

Emriye GEÇER. Beyin Ve Sinir Cerrahi Servisi Sorumlu Hemşiresi 2016 Hizmet İçi Eğitim Programı

Emriye GEÇER. Beyin Ve Sinir Cerrahi Servisi Sorumlu Hemşiresi 2016 Hizmet İçi Eğitim Programı Emriye GEÇER Beyin Ve Sinir Cerrahi Servisi Sorumlu Hemşiresi 2016 Hizmet İçi Eğitim Programı İlaç Güvenliği Sözel İstem Uygulamaları Advers Etki Bildirimi Tıbbi Sarf Malzemede Beklenmeyen Etkiler ve Hatalı

Detaylı

TEMİZODALARDA TEMİZLİK VE DEZENFEKSİYON: TEMİZLİK DETAYDA SAKLIDIR!

TEMİZODALARDA TEMİZLİK VE DEZENFEKSİYON: TEMİZLİK DETAYDA SAKLIDIR! TEMİZODALARDA TEMİZLİK VE DEZENFEKSİYON: TEMİZLİK DETAYDA SAKLIDIR! SİNAN CERAN Endüstri Mühendisi Temizoda Marketi TEMİZODA (ISO 14644-1: 2015) Havadan gelen partikül sayısı konsantrasyonunun kontrol

Detaylı

Prostat kanserinde hormonal tedavi ve komplikayonları

Prostat kanserinde hormonal tedavi ve komplikayonları Prostat kanserinde hormonal tedavi ve komplikayonları Dr Haluk ONAT Anadolu Sağlık k Merkezi Hastansei Medikal Onkoloji Gebze, Kocaeli Prostat kanseri Hormonal tedavi Metastatik hastalıkta hormonal tedavi

Detaylı

START Çalışmasının Sonuçları: Antiretroviral Tedavide Yeni Bir Dönem mi Başlıyor?

START Çalışmasının Sonuçları: Antiretroviral Tedavide Yeni Bir Dönem mi Başlıyor? START Çalışmasının Sonuçları: Antiretroviral Tedavide Yeni Bir Dönem mi Başlıyor? Dr. Sabri Atalay İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği KLİMİK

Detaylı

VARİS TEDAVİSİNDE KONFORUN YENİ ADI. Endovenöz Radyofrekans Ablasyon

VARİS TEDAVİSİNDE KONFORUN YENİ ADI. Endovenöz Radyofrekans Ablasyon VARİS TEDAVİSİNDE KONFORUN YENİ ADI Endovenöz Radyofrekans Ablasyon Varis ve venöz yetersizlik toplumda en sık görülen belki de bu nedenle kanıksanabilen ciddi bir hastalıktır.venöz yetersizliğin ana nedeni

Detaylı

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR

DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI D.P.Ü. KÜTAHYA EVLİYA ÇELEBİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ DAMAR HASTALIKLARINDA GÜNCEL YAKLAŞIMLAR PROF. DR. AHMET HAKAN VURAL OP. DR. GÜLEN SEZER ALPTEKİN ERKUL OP. DR. SİNAN ERKUL

Detaylı