Medikal Araştırma Tasarımları. Doç. Dr. Oktay ÖZDEMİR Yorum Danışmanlık Ltd

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Medikal Araştırma Tasarımları. Doç. Dr. Oktay ÖZDEMİR Yorum Danışmanlık Ltd"

Transkript

1 Medikal Araştırma Tasarımları Doç. Dr. Oktay ÖZDEMİR Yorum Danışmanlık Ltd 1

2 Tıpta Araştırma Düzenleri Gözlemsel Çalışmalar Tanımlayıcı çalışmalar Retrospektif (Vaka-kontrol) araştırmalar Kesitsel araştırmalar Prospektif kohort araştırmalar Deneysel Çalışmalar = Klinik Çalışmalar Bağımsız kontrollü araştırmalar Kendi kendine kontrollü (self-control) Çapraz çalışmalar Dış kontrollu araştırmalar Metodoloji Çalışmaları 2

3 Gözlemsel Araştırmalar İncelenen faktörler kontrol dışındadır İncelenen faktörler dışındaki faktörler sabit tutulamaz Neden-sonuç ilişkisi kesin olarak saptanamayabilir Kesin neden den çok ilişki (association) saptanabilir Olaylar kendi ortamlarında incelendiği için gerçeğe uygun sonuçlar elde edilebilir Gözlemleri tekrarlamak olanaksızdır 3

4 Deneysel Araştırmalar İncelenen faktörler kontrol altındadır İncelenen faktörler dışındaki faktörler sabit tutulabilir Neden-sonuç ilişkisi kesin olarak saptanabilir Olaylar kendi ortamları yerine planlanmış araştırma koşullarında incelendiği için sonuçların genelleştirilmesinde dikkatli olmak gerekir Deneyi her zaman tekrarlamak olanaklıdır 4

5 Risk etkeni var Retrospektif Çalışma Düzeni Hasta Risk etkeni yok Risk etkeni var Kontrol Risk etkeni yok 0 5

6 Sigara var Retrospektif Çalışma Düzeni Sigara yok Mesane kanseri Sigara var Sigara yok Kontrol grubu 0 6

7 Retrospektif Araştırmalar: Avantajları Nadir veya latent periyodu uzun olan hastalıklar için en uygun yöntemdir Uygulaması kolaydır Ucuzdur Kısa sürede tamamlanır Az sayıda personel gerekir Araştırmayı terk (drop-out) sorunu yoktur 7

8 Retrospektif Araştırmalar Sakıncaları Araştırmaya alınan vaka ve kontrol grupları toplumu temsil etmiyorsa, sonuçlar genellenemez Neden-sonuç ilişkisinin sırası her zaman kesin belli olmayabilir Taraf tutma (bias) olasılığı yüksektir 8

9 Retrospektif Araştırmalar Yanlılık (bias) kaynakları Kayıt kaynakları arasındaki farklılıklar False labelling Tanı kriterleri arasındaki farklılıklar Selective recall Seçici hatırlama Selective survival Seçilmiş vakaların hayatta kalması Berkson yanılgısı Hastaneye başvuru olasılıklarının farklılığı 9

10 Kesitsel Çalışma Düzeni Çalışma Grubu Hasta Kontrol 0 10

11 Kesitsel Çalışma Düzeni Türkiye yi temsil eden bir örneklem Meme kanseri olanlar Meme kanseri olmayanlar 0 11

12 Kesitsel Araştırmalar Avantajları Birden fazla sağlık sorunu aynı anda incelenebilir Düzenli kayıt sistemleri olmayan toplumlarda uygulanabilir Ucuzdur Sonuçlar genellenebilir Kısa sürede tamamlanır 12

13 Kesitsel Araştırmalar Sakıncaları Neden-sonuç ilişkisinin sırası her zaman kesin belli olmayabilir Fatalitesi yüksek hastalıklarda sonuçlar güvenilir değildir Seçici hatırlama (selective recall) 13

14 Prospektif Kohort Çalışma Düzeni Çalışma Grubu Risk etkeni var Hasta Sağlıklı Hasta Risk etkeni yok Sağlıklı 0 14

15 Prospektif Kohort Çalışma Düzeni OKS kullananlar Meme Ca oldu Sağlıklı kadınlar Meme Ca olmadı Meme Ca oldu OKS kullanmayanlar Meme Ca olmadı 0 15

16 Prospektif Kohort Araştırmalar Avantajları Neden-sonuç ilişkisinin belirlenmesi için en uygun yöntemdir Hastalık olasılıkları (relatif risk) hesaplanabilir Seçici hatırlama (selective recall) ve seçici mortalite (selective survival) sorunu yoktur Sık veya latent periyodu kısa olan hastalıklar için en uygun yöntemdir 16

17 Prospektif Kohort Araştırmalar Sakıncaları Personel ve diğer masraflar açısından çok pahalıdır Araştırmayı terk (drop-out) sorunu vardır İzlem süresi uzadıkça araştırmaya ilgi azalır İzlem süresi uzadıkça araya giren başka faktörler nedeniyle neden-sonuç ilişkisi etkilenir Nadir veya latent periyodu uzun olan hastalıklar için uygun değildir 17

18 Çalışma Grubu Retrospektif Kohort Çalışma Düzeni Risk etkeni var Hasta Sağlıklı Hasta Risk etkeni yok Sağlıklı 0 18

19 Retrospektif Kohort Çalışma Düzeni OKS kullananlar Meme Ca oldu Sağlıklı kadınlar Meme Ca olmadı Meme Ca oldu OKS kullanmayanlar Meme Ca olmadı 0 19

20 Çalışma Grubu Bağımsız Kontrollü Klinik Çalışma Düzeni Deney grubu Yanıt var Yanıt yok Yanıt var Kontrol grubu Yanıt yok 0 20

21 Bağımsız Kontrollü Klinik Çalışma Düzeni OKS kullananlar Meme Ca oldu Sağlıklı kadınlar Meme Ca olmadı Meme Ca oldu OKS kullanmayanlar Meme Ca olmadı 0 21

22 Dış Kontrollü Klinik Çalışma Düzeni Çalışma grubu Yanıt var Yanıt yok Başka bir çalışmanın Kontrol grubu Yanıt var Yanıt yok 0 22

23 Çapraz Çalışma Düzeni Çalışma Grubu Deney grubu Kontrol grubu Yanıt var Yanıt yok Yanıt var Yanıt yok 0 Arınma Dönemi 23

24 Klinik Araştırmalarda Sorunlar Araştırma gruplarının karşılaştırılabilirliği Nadir hastalıklarda araştırma uzun sürebilir Uygulanan tedaviye yanıtın ortaya çıkması gecikebilir Uygulamaların standardizasyonu Araştırmayı terk (drop-out) sorunu Hawthorne etkisi (deneklerin araştırmaya katıldıklarının farkında olmaları) Etik sorunlar 24

25 Klinik Araştırmalarda Çözümler Araştırma gruplarının karşılaştırılabilirliği Randomizasyon Önce-sonra (pre-post) tipi çalışmalar Çapraz (cross-over) çalışmalar Tabakalı istatistik analiz Nadir hastalıklar Çokmerkezli çalışma 25

26 Klinik Araştırmalarda Çözümler Uygulamaların standardizasyonu Kör çalışma (blinding) Araştırmanın bağımsız bir kurum tarafından denetimi Araştırmayı terk (drop-out) İzlem süresinin kısa tutulması Hawthorne etkisi Çözüm yok 26

27 Etik sorunlar Klinik Araştırmalarda Çözümler Deneklerin bilgilendirilmesi Deneklerden onay alınması Etik kurullarından onay alınması 27

Taraf tutma (Bias) önlenmiş

Taraf tutma (Bias) önlenmiş Hamdi Akan Ankara Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı hamdiakan@gmail.com 23 Ocak 2015 Toplumu iyi temsil ediyor = Hasta sayısı Doğru tasarım ve metodoloji Taraf tutma (Bias) önlenmiş Sağlam istatistik

Detaylı

Klinik Araştırmalar Metodolojisi, İstatistik, Klinik Araştırma Tasarımı ve Türleri

Klinik Araştırmalar Metodolojisi, İstatistik, Klinik Araştırma Tasarımı ve Türleri Klinik Araştırmalar Metodolojisi, İstatistik, Klinik Araştırma Tasarımı ve Türleri Prof. Dr. Levent Dönmez Akdeniz Üni. Tıp Fak. Halk Sağlığı AD. donmez@akdeniz.edu.tr Amaç ve Hedefler Amaç: Araştırma

Detaylı

Prof. Dr. Nerin Bahçeciler Önder YDÜ Tıp Fakltesi Pediatri Anabilim Dalı

Prof. Dr. Nerin Bahçeciler Önder YDÜ Tıp Fakltesi Pediatri Anabilim Dalı Epidemiyolojik AraştırmaTipleri: örneklerle inceleyelim Prof. Dr. Nerin Bahçeciler Önder YDÜ Tıp Fakltesi Pediatri Anabilim Dalı GÖZLEME DAYALI DENEYSEL TANIMLAYICI ANALİTİK RANDOMİZE KONTROLLU SAHA TOPLUM

Detaylı

Sağlık Bakımıyla İlişkili İnfeksiyonların Epidemiyolojisinde Temel Tanımlar

Sağlık Bakımıyla İlişkili İnfeksiyonların Epidemiyolojisinde Temel Tanımlar Sağlık Bakımıyla İlişkili İnfeksiyonların Epidemiyolojisinde Temel Tanımlar Dr. Alpay AZAP Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikr. AD. Epidemiyoloji Nedir? Sağlıkla ilgili

Detaylı

Klinik Araştırma Nedir? Prof. Dr. Şule OKTAY

Klinik Araştırma Nedir? Prof. Dr. Şule OKTAY Klinik Araştırma Nedir? Prof. Dr. Şule OKTAY KAPPA Eğitim Danışmanlık ve Araştırma Ltd. Şti. İKU Kılavuzunda Klinik Araştırma Tanımı 2 Bir veya birden fazla merkezde, araştırma ürününün/ürünlerinin klinik,

Detaylı

Toplum ve Örnek. Temel Araştırma Düzenleri. Doç. Dr. Ertuğrul ÇOLAK. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyoistatistik Anabilim Dalı

Toplum ve Örnek. Temel Araştırma Düzenleri. Doç. Dr. Ertuğrul ÇOLAK. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyoistatistik Anabilim Dalı Toplum ve Örnek Temel Araştırma Düzenleri Doç. Dr. Ertuğrul ÇOLAK Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyoistatistik Anabilim Dalı Toplum ve Örnek İstatistik, toplumdan kurallara uygun olarak,

Detaylı

Çalışma Dizaynları ve Kullanım Alanları

Çalışma Dizaynları ve Kullanım Alanları TTD Akademik Kurs, 11 Ekim 2015 Çalışma Dizaynları ve Kullanım Alanları Doç.Dr. Özge YILMAZ oyilmaz76@hotmail.com Celal Bayar Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Solunum Alerji Bilim Dalı Çalışma Dizaynları:

Detaylı

30- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ. Dr. VOLKAN DÜNDAR

30- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ. Dr. VOLKAN DÜNDAR 30- İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİNDE ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ Dr. VOLKAN DÜNDAR 1 Epidemiyoloji 1 Toplumlarda sağlıkla ilgili olayların dağılım ve nedenlerini inceleyen bilim dalıdır. İnsan toplulukları üzerine

Detaylı

I.GİRİŞ. İSTATİSTİK teriminin Latince Durum anlamına gelen STATUS kelimesinden türediği kabul edilir. İlk uygulamalar

I.GİRİŞ. İSTATİSTİK teriminin Latince Durum anlamına gelen STATUS kelimesinden türediği kabul edilir. İlk uygulamalar BİYOİSTATİSTİK I.GİRİŞ İSTATİSTİK teriminin Latince Durum anlamına gelen STATUS kelimesinden türediği kabul edilir. İlk uygulamalar Vergi ödeyeceklerin belirlenmesi Askere alınacakların saptanması I.GİRİŞ

Detaylı

Epidemiyolojik Çalışma Tipleri. Doç.Dr. Emel ĐRGĐL Halk Sağlığı Anabilim Dalı

Epidemiyolojik Çalışma Tipleri. Doç.Dr. Emel ĐRGĐL Halk Sağlığı Anabilim Dalı Epidemiyolojik Çalışma Tipleri Doç.Dr. Emel ĐRGĐL Halk Sağlığı Anabilim Dalı Epidemiyolojik Çalışma Tipleri Gözlemsel Tanımlayıcı Olgu bildirimleri Analitik Đlişkisel Kesitsel Olgu-kontrol Topluluk Deneysel

Detaylı

Araştırma Makalesinin Değerlendirilmesi. Dr.Önder Ergönül Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü

Araştırma Makalesinin Değerlendirilmesi. Dr.Önder Ergönül Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü Araştırma Makalesinin Değerlendirilmesi Dr.Önder Ergönül Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü 25 Mart 2015 En büyük yazarlar, Homeros, Dante, Shakespeare,

Detaylı

KANIT TİPLERİNİN TANIMLANMASI

KANIT TİPLERİNİN TANIMLANMASI KANIT TİPLERİNİN TANIMLANMASI KANIT TİPLERİNİN TANIMLANMASI Bilimsel kanıt gücü açısından araştırma tipleri güçlüden güçsüze doğru aşağıdaki gibi sıralanırlar: 1. Meta analiz 2. Sistematik derleme 3. Kanıta

Detaylı

TEMEL ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ Prof. Dr. Gül Ergör

TEMEL ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ Prof. Dr. Gül Ergör TEMEL ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ Prof. Dr. Gül Ergör Tıpta araştırmalar günümüzde giderek artan bir hızla gerçekleştirilmektedir. Araştırmalar eğitimin de ayrılmaz bir parçasıdır. Bir hekimin eğitimi ve akademik

Detaylı

BİYOİSTATİSTİK Sağlık Alanında Kullanılan Araştırma Tipleri Yrd. Doç. Dr. Aslı SUNER KARAKÜLAH

BİYOİSTATİSTİK Sağlık Alanında Kullanılan Araştırma Tipleri Yrd. Doç. Dr. Aslı SUNER KARAKÜLAH BİYOİSTATİSTİK Sağlık Alanında Kullanılan Araştırma Tipleri Yrd. Doç. Dr. Aslı SUNER KARAKÜLAH Ege Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Biyoistatistik ve Tıbbi Bilişim AD. Web: www.biyoistatistik.med.ege.edu.tr

Detaylı

Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çalışan Sağlığı ve Bilimsel Kapasitenin Güçlendirilmesi Projesi

Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çalışan Sağlığı ve Bilimsel Kapasitenin Güçlendirilmesi Projesi Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çalışan Sağlığı ve Bilimsel Kapasitenin Güçlendirilmesi Projesi Şu anki sunumun yapılmasına imkan tanıyan bu proje, 692188 sayılı anlaşma kapsamındaki AB Horizon 2020 Araştırma

Detaylı

DENEYSEL ARAŞTIRMALAR MÜDAHALE ARAŞTIRMALARI Dr. Meltem Şengelen HÜTF Halk Sağlığı AD 12 Şubat 2015 Epidemiyoloji Sağlıkla ilgili tüm sorunların ve hastalıkların kişi-yerzaman özelliklerine göre tanımlanması,

Detaylı

Kanıta Dayalı Tıp ve Epidemiyoloji

Kanıta Dayalı Tıp ve Epidemiyoloji Kanıta Dayalı Tıp ve Epidemiyoloji Doğan Fidan, MD, MSc, PhD Liverpool University, Public Health Department, Liverpool, UK Sanofi-aventis Global Office, Paris, France Türk Toraks Derneği, 9. Yıllık Kongresi,

Detaylı

10 soruda makalelerde sık karşılaştığımız epidemiyolojik terimler Uzm. Dr. Tolga Binbay

10 soruda makalelerde sık karşılaştığımız epidemiyolojik terimler Uzm. Dr. Tolga Binbay 10 soruda makalelerde sık karşılaştığımız epidemiyolojik terimler Uzm. Dr. Tolga Binbay Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Açıklama (2009-2012) Danışman: (-)

Detaylı

Olgu-kontrol araştırmalarının analizi ve değerlendirilmesi. Raika Durusoy

Olgu-kontrol araştırmalarının analizi ve değerlendirilmesi. Raika Durusoy Olgu-kontrol araştırmalarının analizi ve değerlendirilmesi Raika Durusoy 1 Olgu-kontrol araştırmaları Belli bir hastalığı olan ( olgu ) ve olmayan ( kontrol ) bireyler belirlenir Her iki grubun bir etkene

Detaylı

Toksikolojide rma metodolojileri. Dr. Oktay ERAY Akdeniz Üniversitesi Acil Tıp T Anabilim Dalı

Toksikolojide rma metodolojileri. Dr. Oktay ERAY Akdeniz Üniversitesi Acil Tıp T Anabilim Dalı Toksikolojide Araştırma rma metodolojileri Dr. Oktay ERAY Akdeniz Üniversitesi Acil Tıp T Anabilim Dalı İçerik Giriş Toksikoloji araştırmalar rmalarında eğilime Alternatif araştırma rma metodolojileri

Detaylı

KLİNİK ARAŞTIRMALAR YÖNETMELİĞİNE TABİ OLMAYAN ARAŞTIRMALARDA ETİK YAKLAŞIM (KAPSAM DIŞI ARAŞTIRMALAR)

KLİNİK ARAŞTIRMALAR YÖNETMELİĞİNE TABİ OLMAYAN ARAŞTIRMALARDA ETİK YAKLAŞIM (KAPSAM DIŞI ARAŞTIRMALAR) KLİNİK ARAŞTIRMALAR YÖNETMELİĞİNE TABİ OLMAYAN ARAŞTIRMALARDA ETİK YAKLAŞIM (KAPSAM DIŞI ARAŞTIRMALAR) PROF.DR. ÜNAL KUZGUN İ.Ü.İSTANBUL TIP FAKÜLTESİ KLİNİK ARAŞTIRMALAR ETİK KURUL ÜYESİ ŞİŞLİ ETFAL EAH

Detaylı

KANSER İSTATİSTİKLERİ

KANSER İSTATİSTİKLERİ 1 KANSER İSTATİSTİKLERİ Kanser, günümüzün en önemli sağlık sorunlarından biridir. Sık görülmesi ve öldürücülüğünün yüksek olması nedeniyle de bir halk sağlığı sorunudur. Tanı olanaklarının gelişmesi ve

Detaylı

Klinik Araştırmalarda Tasarım

Klinik Araştırmalarda Tasarım Klinik Araştırmalarda Tasarım Dr Ayşe Gelal Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Farmakoloji Ab Dalı Klinik Farmakoloji Bilim Dalı 17 Mart 2016, İzmir Sunum hedefleri Klinik araştırma tanımı Sağlıkta

Detaylı

EPİDEMİYOLOJİ. Konunun Genel Amacı. Öğrenme Hedefleri. Konunun Alt Başlıkları

EPİDEMİYOLOJİ. Konunun Genel Amacı. Öğrenme Hedefleri. Konunun Alt Başlıkları Epidemiyoloji EPİDEMİYOLOJİ Konunun Genel Amacı Katılımcıların; «Katılımcıların, işyerinde kullanılabilecek epidemiyoloji, kayıt - istatistik ve araştırma yöntemlerini tanımalarına ve bu yöntemlere ilişkin

Detaylı

BİLİMSEL MAKALE OKUMAYA YAKLAŞIM. Doç.Dr. Zeliha Öcek

BİLİMSEL MAKALE OKUMAYA YAKLAŞIM. Doç.Dr. Zeliha Öcek BİLİMSEL MAKALE OKUMAYA YAKLAŞIM Doç.Dr. Zeliha Öcek Neden Eleştirel Okuma? Yola Çıkış Noktası 1) Neden okumalıyım? 2) Nasıl okumalıyım? Neden Bu Makale? Konu benimle ilgili mi? Çalışma nerede yayınlanmış?

Detaylı

Prof.Dr. Rian Dişçi İ.Ü.Onkoloji Enstitüsü Kanser Epidemiyolojisi ve Biyoistatistik Bilim Dalı

Prof.Dr. Rian Dişçi İ.Ü.Onkoloji Enstitüsü Kanser Epidemiyolojisi ve Biyoistatistik Bilim Dalı SAĞKALIM (SÜRVİ) ANALİZİ Prof.Dr. Rian Dişçi İ.Ü.Onkoloji Enstitüsü Kanser Epidemiyolojisi ve Biyoistatistik Bilim Dalı Amaç Tedaviden sonra hastaların beklenen yaşam sürelerinin tahmin edilmesi, genel

Detaylı

Antibiyotik Direnç Çalışmalarında Araştırma Planlama ve Sunum Teknikleri. Doç. Dr. Sibel Aşçıoğlu HÜTF İç Hastalıkları AD İnfeksiyon Ünitesi

Antibiyotik Direnç Çalışmalarında Araştırma Planlama ve Sunum Teknikleri. Doç. Dr. Sibel Aşçıoğlu HÜTF İç Hastalıkları AD İnfeksiyon Ünitesi Antibiyotik Direnç Çalışmalarında Araştırma Planlama ve Sunum Teknikleri Doç. Dr. Sibel Aşçıoğlu HÜTF İç Hastalıkları AD İnfeksiyon Ünitesi Tıpta Araştırma Yayınları Altman DG. The scandal of poor medical

Detaylı

Araştırma Yöntemleri. Doç Dr. Zeliha Öcek Halk Sağlığı AD

Araştırma Yöntemleri. Doç Dr. Zeliha Öcek Halk Sağlığı AD Araştırma Yöntemleri Doç Dr. Zeliha Öcek Halk Sağlığı AD Öğrenim Hedefleri Epidemiyolojik araştırmaların Amaçlarının ve kullanım yerlerinin bilinmesi Sınıflandırılması Veri Toplama Tekniğine Göre Araştırmalar

Detaylı

BİLİMSEL BİLGİ BİLİMSEL ARAŞTIRMALARLA ÜRETİLİR. İSTATİSTİKSEL YÖNTEMLERE BİLİMSEL ARAŞTIRMA TAMAMLANDIĞINDA DEĞİL, DAHA PLANLAMA

BİLİMSEL BİLGİ BİLİMSEL ARAŞTIRMALARLA ÜRETİLİR. İSTATİSTİKSEL YÖNTEMLERE BİLİMSEL ARAŞTIRMA TAMAMLANDIĞINDA DEĞİL, DAHA PLANLAMA BRADFORD HILL BİLİMSEL BİLGİ BİLİMSEL ARAŞTIRMALARLA ÜRETİLİR. İSTATİSTİKSEL YÖNTEMLERE BİLİMSEL ARAŞTIRMA TAMAMLANDIĞINDA DEĞİL, DAHA PLANLAMA AŞAMASINDA BAŞVURULMALIDIR. 2 BİLİMSEL MAKALELERDE YAPILAN

Detaylı

Aytaç AKÇAY*, İ.Safa GÜRCAN**

Aytaç AKÇAY*, İ.Safa GÜRCAN** Epidemiyolojik Araştırma Yöntemleri ve Hastalık Nedenlerine İlişkin İstatistiksel Oranlar Aytaç AKÇAY*, İ.Safa GÜRCAN** Özet Epidemiyolojik araştırmalar temel olarak gözlemsel, deneysel ve metodolojik

Detaylı

Prof. Dr. Banu Çakır, HÜTF Halk Sağlığı AD. 5. ULUSAL İLK YARDIM SEMPOZYUMU 18.9.2014, Ankara

Prof. Dr. Banu Çakır, HÜTF Halk Sağlığı AD. 5. ULUSAL İLK YARDIM SEMPOZYUMU 18.9.2014, Ankara Prof. Dr. Banu Çakır, HÜTF Halk Sağlığı AD 5. ULUSAL İLK YARDIM SEMPOZYUMU 18.9.2014, Ankara Prof. Dr. Banu Çakır, 18.9.2014, Ankara 2 } Acil durum ve afetlerde ilk yardımcılardan beklenenler nelerdir?

Detaylı

doğrudur? Veya test, sağlıklı dediği zaman hangi olasılıkla doğrudur? Bu soruların yanıtları

doğrudur? Veya test, sağlıklı dediği zaman hangi olasılıkla doğrudur? Bu soruların yanıtları DÖNEM III HALK SAĞLIĞI-ADLİ TIP-BİYOİSTATİSTİK-TIP TARİHİ VE ETİK Ders Kurulu Başkanı : Prof. Dr. Günay SAKA TANI TESTLERİ (30.04.2014 Çrş. Y. ÇELİK) Duyarlılık (Sensitivity) ve Belirleyicilik (Specificity)

Detaylı

AraĢtırma Konusunun Seçiminde Nelere Dikkat Edilmelidir? Prof. Dr. Levent Altuntop

AraĢtırma Konusunun Seçiminde Nelere Dikkat Edilmelidir? Prof. Dr. Levent Altuntop AraĢtırma Konusunun Seçiminde Nelere Dikkat Edilmelidir? Prof. Dr. Levent Altuntop TIPTA VE DĠġ HEKĠMLĠĞĠNDE UZMANLIK EĞĠTĠMĠ YÖNETMELĠĞĠ MADDE 28 (1) Uzmanlık öğrencilerinin, uzmanlık sınavına girebilmeleri

Detaylı

KOHORT ARAŞTIRMALARI HÜTF HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI EPİDEMİYOLOJİ KONFERANSLARI. Prof. Dr. Bahar GÜÇİZ DOĞAN 22.01.2015

KOHORT ARAŞTIRMALARI HÜTF HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI EPİDEMİYOLOJİ KONFERANSLARI. Prof. Dr. Bahar GÜÇİZ DOĞAN 22.01.2015 KOHORT ARAŞTIRMALARI HÜTF HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI EPİDEMİYOLOJİ KONFERANSLARI Prof. Dr. Bahar GÜÇİZ DOĞAN 22.01.2015 Sağlık ile ilgili uygulamalarda karar verirken konu ile ilgili kanıt olup olmadığı

Detaylı

KANITA DAYALI TIP Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD

KANITA DAYALI TIP Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD KANITA DAYALI TIP Yrd. Doç. Dr. Yasemin ÇAYIR Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği AD 1 Soğuk su içmeyi engelleyerek soğuk algınlığını önleyebilir miyiz? Vitamin C vererek gribi önleyebilir

Detaylı

Akış planı. Kanıt nedir? Meta-analiz Nedir? Neden meta-analiz? Olumlu ve olumsuz yönleri nelerdir? Nasıl hazırlanır?

Akış planı. Kanıt nedir? Meta-analiz Nedir? Neden meta-analiz? Olumlu ve olumsuz yönleri nelerdir? Nasıl hazırlanır? Akış planı Kanıt nedir? Meta-analiz Nedir? Neden meta-analiz? Olumlu ve olumsuz yönleri nelerdir? Nasıl hazırlanır? Kanıt nedir? Bir şeyin doğruluğu, gerçekliği konusunda kanaat verici belge, delil, iz.

Detaylı

Temel Epidemiyoloji. Yrd. Doç. Dr. Sibel Aşçıoğlu Hacettepe Üniversitesi İç Hastalıkları A.D. İnfeksiyon Hastalıkları Ünitesi

Temel Epidemiyoloji. Yrd. Doç. Dr. Sibel Aşçıoğlu Hacettepe Üniversitesi İç Hastalıkları A.D. İnfeksiyon Hastalıkları Ünitesi Temel Epidemiyoloji Yrd. Doç. Dr. Sibel Aşçıoğlu Hacettepe Üniversitesi İç Hastalıkları A.D. İnfeksiyon Hastalıkları Ünitesi Epidemiyoloji Maruziyet Hastalık Sonuç (Exposure) (Disease) (Outcome) (Risk

Detaylı

Tıp Literatürünü Sorgulamak Makale değerlendirme-meta analiz

Tıp Literatürünü Sorgulamak Makale değerlendirme-meta analiz Tıp Literatürünü Sorgulamak Makale değerlendirme-meta analiz Dr. Hakan S. Orer Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Farmakoloji Anabilim Dalı Tıp bilgisi geniş, sürekli artan ve entegre edilmemiş haldedir

Detaylı

Bilimsel araştırmanın amaçları

Bilimsel araştırmanın amaçları Prof.Dr.Besti Üstün Bilimsel araştırmanın amaçları Olayların tanımlanması Olaylar arasındaki ilişkileri bulmak Olayları anlamak ve açıklamak Olayların önceden tahmin edilmesi Olayların kontrolü İlişkilerin

Detaylı

ARAŞTIRMA PROJELERİNİN YAZILMASI, DÜZENLENMESi VE SUNULMASI. Prof.Dr.Emin Kansu. Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü, Ankara

ARAŞTIRMA PROJELERİNİN YAZILMASI, DÜZENLENMESi VE SUNULMASI. Prof.Dr.Emin Kansu. Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü, Ankara ARAŞTIRMA PROJELERİNİN YAZILMASI, DÜZENLENMESi VE SUNULMASI Prof.Dr.Emin Kansu Hacettepe Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü, Ankara DENEYSEL ARAŞTIRMA PROJELERİNDE GENEL DÜZEN Genel Bilgiler ve Projenin Amacı

Detaylı

AÜTF HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI TIPTA UZMANLIK EĞİTİMİ PROGRAMI /

AÜTF HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI TIPTA UZMANLIK EĞİTİMİ PROGRAMI / AÜTF HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI TIPTA UZMANLIK EĞİTİMİ PROGRAMI / 2017-18 TARİH/MODÜL BAŞLIKLAR (Konular) ÖĞRETİM ÜYESİ MODÜL 1 9 Ekim 2017 Halk Sağlığı tanımı, kavramı ve yaklaşımı Geleneksel ve Çağdaş

Detaylı

Sağlık Hizmetlerinde Araştırma Ve İstatistiksel Yöntemler

Sağlık Hizmetlerinde Araştırma Ve İstatistiksel Yöntemler Sağlık Hizmetlerinde Araştırma Ve İstatistiksel Yöntemler Sağlık Yönetimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Sağlık Hizmetlerinde Araştırma Ve İstatistiksel Yöntemler Prof. Dr. Ahmet Tevfik SUNTER 1 Sağlık

Detaylı

KESİTSEL ARAŞTIRMALAR

KESİTSEL ARAŞTIRMALAR KESİTSEL RŞTIRMLR KESİTSEL RŞTIRMLR PREVLNS RŞTIRMSI DURUM SPTM RŞTIRMSI ROSSSETIONL STUDY ROSSSETIONL SURVEY PREVLNE STUDY BSELINE SURVEY 1 2 Kesitsel çalışmalar, belirli bir populasyonda, belirli bir

Detaylı

GÖZLEMSEL ORİJİNAL ARAŞTIRMA NASIL YAZILIR?

GÖZLEMSEL ORİJİNAL ARAŞTIRMA NASIL YAZILIR? KOCAELİ ÜNİVERSİTESİ-SENATURK MAKALE HAZIRLAMA VE SUNUM KURSU 11 Ocak 2013 GÖZLEMSEL ORİJİNAL ARAŞTIRMA NASIL YAZILIR? Bahadır M. GÜLLÜOĞLU Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Dalı

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ-II Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans () Lisans (X) Yüksek Lisans() Doktora ( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan Öğretim(

Detaylı

KANSER KAYITÇILIĞI: AMAÇ VE KULLANIM ALANI. Prof Dr Gül Ergör DEÜTF Halk Sağlığı AD

KANSER KAYITÇILIĞI: AMAÇ VE KULLANIM ALANI. Prof Dr Gül Ergör DEÜTF Halk Sağlığı AD KANSER KAYITÇILIĞI: AMAÇ VE KULLANIM ALANI Prof Dr Gül Ergör DEÜTF Halk Sağlığı AD Kanser Kayıtçılığı Amaç, kanserin boyutunu belirlemek ve gelecekteki durumu hakkında öngörüde bulunmak Tanımlanmış bir

Detaylı

Atrial Fibrilasyon dan Gerçek Kesitler: WATER (Warfarin in Therapeutic Range) Registry den İlk Sonuçlar

Atrial Fibrilasyon dan Gerçek Kesitler: WATER (Warfarin in Therapeutic Range) Registry den İlk Sonuçlar Atrial Fibrilasyon dan Gerçek Kesitler: WATER (Warfarin in Therapeutic Range) Registry den İlk Sonuçlar 1. Ege Üniversitesi İlaç Geliştirme Ve Farmakokinetik Araştırma-Uygulama Merkezi (ARGEFAR) 2. Central

Detaylı

EPİDEMİYOLOJİK ARAŞTIRMA TİPLERİNE GİRİŞ

EPİDEMİYOLOJİK ARAŞTIRMA TİPLERİNE GİRİŞ EPİDEMİYOLOJİK ARAŞTIRMA TİPLERİNE GİRİŞ Prof.Dr.Şanda Çalı Yakın Doğu Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı BÖLÜMÜN AMACI Oturumun sonunda katılımcılar epidemiyolojik araştırma tipleri

Detaylı

TÜRKİYE DE SAĞLIK SEKTÖRÜNÜN GENEL GÖRÜNÜMÜ

TÜRKİYE DE SAĞLIK SEKTÖRÜNÜN GENEL GÖRÜNÜMÜ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ İşletme Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü SAĞLIK POLİTİKASI VE PLANLAMASI TÜRKİYE DE SAĞLIK SEKTÖRÜNÜN GENEL GÖRÜNÜMÜ Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT Bölüm Hedefi *Bu derste; Türkiye de genel

Detaylı

DİSİPLİN/BÖLÜM Teorik TOPLAM AKTS Halk Sağlığı Biyoistatistik. Toplam Teorik Sınav Tarihi: 08 Haziran 2015

DİSİPLİN/BÖLÜM Teorik TOPLAM AKTS Halk Sağlığı Biyoistatistik. Toplam Teorik Sınav Tarihi: 08 Haziran 2015 DİSİPLİN/BÖLÜM Teorik TOPLAM AKTS Halk Sağlığı 102 102 Biyoistatistik 7 7 Toplam 109 109 4 Teorik Sınav Tarihi: 08 Haziran 2015 Dekan Dekan Yardımcıları Eğitim Başkoordinatörü Dönem Koordinatörü Dönem

Detaylı

İLERİ ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ ARAŞTIRMA DESENİ RESEARCH DESIGN

İLERİ ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ ARAŞTIRMA DESENİ RESEARCH DESIGN İLERİ ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ ARAŞTIRMA DESENİ RESEARCH DESIGN 4 Prof. Dr. Mustafa Ergün Araştırma Desenleri (modelleri) Araştırmanın alt problemlerine yanıt aramak veya denenceleri test etmek için yapılan

Detaylı

Epidemiyolojide Nedensellik. Doç Dr. Ali CEYLAN

Epidemiyolojide Nedensellik. Doç Dr. Ali CEYLAN Epidemiyolojide Nedensellik Doç Dr. Ali CEYLAN Amaç Bu dersin sonunda Dönem III öğrencileri epidemiyolojik araştırmalarda etken ile sonuç arasında bir ilişkinin varlığının nasıl araştırılabileceği ve değerlendirebileceği

Detaylı

Doğru Soruyu Sormak. Dr.Önder Ergönül Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü. 10 Haziran 2017 İstanbul

Doğru Soruyu Sormak. Dr.Önder Ergönül Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü. 10 Haziran 2017 İstanbul Doğru Soruyu Sormak Dr.Önder Ergönül Koç Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Bölümü 10 Haziran 2017 İstanbul Beğenilen, takdir edilen yazılar ve kitapları neden beğeniriz?

Detaylı

ETİK KURUL BAŞVURU DOSYASI

ETİK KURUL BAŞVURU DOSYASI ETİK KURUL BAŞVURU DOSYASI Ülkemizde Hematolojik Kanserlerin Yükü, Coğrafi Dağılımı, Demografik Karakteristiği, İmmünohistokimyasal Özellikleri ve Klinik Davranışı Epidemiyolog Danışman Doç. Dr. Mutlu

Detaylı

Prof. Dr. Arzu Kanık Scientific Director, MedicReS

Prof. Dr. Arzu Kanık Scientific Director, MedicReS 1968 Ankara Doğumlu Prof. Dr. Arzu Kanık Scientific Director, MedicReS 1985 Ankara Lisesi Mezunu 1985-1989 Lisans Ankara Üniversitesi 1989-1999 Yüksek Lisans + Doktora Araştırma Görevlisi (Biyometri ve

Detaylı

Deneysel Araştırmalarda Uygun Örneklem Büyüklüğü Ve İstatistiksel Güç Analizi. Doç Dr. Nurhan DOĞAN AKÜ Tıp Fak. Biyoistatistik ve Tıbbi Bilişim AD

Deneysel Araştırmalarda Uygun Örneklem Büyüklüğü Ve İstatistiksel Güç Analizi. Doç Dr. Nurhan DOĞAN AKÜ Tıp Fak. Biyoistatistik ve Tıbbi Bilişim AD Deneysel Araştırmalarda Uygun Örneklem Büyüklüğü Ve İstatistiksel Güç Analizi Doç Dr. Nurhan DOĞAN AKÜ Tıp Fak. Biyoistatistik ve Tıbbi Bilişim AD Giriş Yeterli Örneklem Büyüklüğü Neden Önemlidir? Özel

Detaylı

26 Mart 2018 (Pazartesi) 1. HAFTA

26 Mart 2018 (Pazartesi) 1. HAFTA TIP 104 HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV (7 HAFTA) KURUL SORUMLUSU YRD. DOÇ. DR. LÜTFİYE TUTKUN KURUL SORUMLUSU YARDIMCISI YRD. DOÇ. DR. AYÇA ÇAKMAK TIP104 HÜCRE BİLİMLERİ DERS KURULU IV 26 Mart 2018 (Pazartesi)

Detaylı

ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ ve SUNUMU. Doç Dr Dilek TOPRAK Şişli Etfal EAH

ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ ve SUNUMU. Doç Dr Dilek TOPRAK Şişli Etfal EAH ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ ve SUNUMU Doç Dr Dilek TOPRAK Şişli Etfal EAH Fazla kare nereden geliyor? GÖZLEM... Araştırmanın temelidir Araştırma, herkesin gördüğünü görmek ama kimsenin düşünmediğini düşünmektir.

Detaylı

DERS SAATİ DERS ADI ÖĞRETİM ÜYESİ. Yrd.Doç.Dr. Fatih Ahmet KAHRAMAN 11:30 12:15 Kırık, burkulma ve yumuşak doku yaralanmalarında ilk yardım ilkeleri

DERS SAATİ DERS ADI ÖĞRETİM ÜYESİ. Yrd.Doç.Dr. Fatih Ahmet KAHRAMAN 11:30 12:15 Kırık, burkulma ve yumuşak doku yaralanmalarında ilk yardım ilkeleri SEÇMELİ DERS KURULU II KURUL SORUMLUSU YRD. DOÇ. DR. BAYRAM METİN KURUL SORUMLUSU YARDIMCISI YRD. DOÇ. DR. KADİR KIRBOĞA SEÇMELİ DERS KURULU II 08.05.2017 (Pazartesi) 08:30 09:15 Epidemiyoloji de tanım

Detaylı

Gelişen teknoloji Tanı ve tedavide kullanım Uygulanan teknikler çok gelişmiş bile olsalar kendine özgü komplikasyon riskleri taşımaktadırlar

Gelişen teknoloji Tanı ve tedavide kullanım Uygulanan teknikler çok gelişmiş bile olsalar kendine özgü komplikasyon riskleri taşımaktadırlar Gelişen teknoloji Tanı ve tedavide kullanım Uygulanan teknikler çok gelişmiş bile olsalar kendine özgü komplikasyon riskleri taşımaktadırlar 2 Hastanın hastanede yatış süresini uzatmakta Tedavi maliyetini

Detaylı

İlaçlarla Yapılan Gözlemsel (Farmakoepidemiyolojik) Çalışmalar Kılavuzu

İlaçlarla Yapılan Gözlemsel (Farmakoepidemiyolojik) Çalışmalar Kılavuzu İlaçlarla Yapılan Gözlemsel (Farmakoepidemiyolojik) Çalışmalar Kılavuzu Prof. Dr. Alper B. İskit Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Farmakoloji A.B.D. Ankara T.C. Sağlık Bakanlığı Merkezi Etik Kurul

Detaylı

Dr. Aysun Yalçı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbn-i Sina Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji

Dr. Aysun Yalçı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbn-i Sina Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Dr. Aysun Yalçı Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi İbn-i Sina Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji HKP Prognostik Faktör Tedavi Önceden antibiyotik kullanımı (90 gün içinde), 5 gün

Detaylı

Özgün Problem Çözme Becerileri

Özgün Problem Çözme Becerileri Özgün Problem Çözme Becerileri Research Agenda for General Practice / Family Medicine and Primary Health Care in Europe; Specific Problem Solving Skills ANKARA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ AİLE HEKİMLİĞİ

Detaylı

Renin-Angiotensin System Blockers May Prolong Survival of Metastatic Non-Small Cell Lung Cancer Patients Receiving Erlotinib

Renin-Angiotensin System Blockers May Prolong Survival of Metastatic Non-Small Cell Lung Cancer Patients Receiving Erlotinib Medicine (Baltimore). 2015 Jun;94(22):e887. doi: 10.1097/MD.0000000000000887. Renin-Angiotensin System Blockers May Prolong Survival of Metastatic Non-Small Cell Lung Cancer Patients Receiving Erlotinib

Detaylı

EPİDEMİYOLOJİK ARAŞTIRMALAR

EPİDEMİYOLOJİK ARAŞTIRMALAR EPİDEMİYOLOJİK ARAŞTIRMALAR Epidemiyoloji nin amacı daha önceki bölümde verilen tanımındanda anlaşılacağı gibi insan topluluklarında sağlık problemlerinin veya olayların dağılımını, görülme sıklıklarını

Detaylı

Temel ve Uygulamalı Araştırmalar için Araştırma Süreci

Temel ve Uygulamalı Araştırmalar için Araştırma Süreci BÖLÜM 8 ÖRNEKLEME Temel ve Uygulamalı Araştırmalar için Araştırma Süreci 1.Gözlem Genel araştırma alanı 3.Sorunun Belirlenmesi Sorun taslağının hazırlanması 4.Kuramsal Çatı Değişkenlerin açıkça saptanması

Detaylı

Araştırma Planlama Araştırma Planının Bölümleri

Araştırma Planlama Araştırma Planının Bölümleri Araştırma Planlama Araştırma Planının Bölümleri Epidemiyoloji Konferansları Serisi, 18.06.2015 1 BİLİMSEL ARAŞTIRMALARIN AMACI EVREN TOPLUM (RAT) GRUP(LAR) BİYOLOJİK SOSYOLOJİK FİZİKSEL EKONOMİK DEĞİŞKENLER

Detaylı

Deneysel Yöntem. Yaşar Tonta H.Ü. BBY yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/courses/fall2007/sb5002/ SB5002 SLIDE 1

Deneysel Yöntem. Yaşar Tonta H.Ü. BBY yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/courses/fall2007/sb5002/ SB5002 SLIDE 1 Deneysel Yöntem Yaşar Tonta H.Ü. BBY tonta@hacettepe.edu.tr yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/courses/fall2007/sb5002/ SB5002 SLIDE 1 Babbie, Bölüm 8: Deneyler Deneye uygun konular Klasik deney Deneklerin

Detaylı

Deneysel Araştırma Modelleri. Dr. Şebnem Bozkurt Bartın Devlet Hastanesi

Deneysel Araştırma Modelleri. Dr. Şebnem Bozkurt Bartın Devlet Hastanesi Deneysel Araştırma Modelleri Dr. Şebnem Bozkurt Bartın Devlet Hastanesi Deney Nedir? Deney yapan kişi tarafından bir yada daha çok değişkene müdahale edilerek bu müdahalenin başka bir değişkene etkisini

Detaylı

Tıp Fakültesi. 2014-2015 Eğitim Öğretim Yılı Dönem III Ders Programı. BAŞKOORDİNATÖR Doç. Dr. Aydan ÇELEBİLER

Tıp Fakültesi. 2014-2015 Eğitim Öğretim Yılı Dönem III Ders Programı. BAŞKOORDİNATÖR Doç. Dr. Aydan ÇELEBİLER Tıp Fakültesi 2014-2015 Eğitim Öğretim Yılı Dönem III Ders Programı BAŞKOORDİNATÖR Doç. Dr. Aydan ÇELEBİLER DÖNEM III KOORDİNATÖRÜ Prof. Dr. Vedat GÖRAL DÖNEM III KOORDİNATÖR YARDIMCISI Yrd. Doç. Dr. Önder

Detaylı

DÖNEM III- SEÇMELİ DERS KURULU II KLİNİK DENEMELER. Klinik Deneme Düzenleri Yrd. Doç. Dr. Anıl DOLGUN

DÖNEM III- SEÇMELİ DERS KURULU II KLİNİK DENEMELER. Klinik Deneme Düzenleri Yrd. Doç. Dr. Anıl DOLGUN DÖNEM III- SEÇMELİ DERS KURULU II KLİNİK DENEMELER Klinik Deneme Düzenleri Yrd. Doç. Dr. Anıl DOLGUN SUNUM PLANI Randomize Klinik Deneme Düzenleri Paralel grup (düzen) çalışmaları Çapraz düzen çalışmaları

Detaylı

Modeli - Tarama Modelleri

Modeli - Tarama Modelleri Modeli - Tarama Modelleri Geçmişte varolmuş veya hala varolan bir durumu olduğu şekliyle betimlemeye çalışan yaklaşımdır. Araştırmacı olay, nesne, bireyleri değiştirmeden, onlara deneysel bir müdahalede

Detaylı

BİYOİSTATİSTİK Örnekleme ve Örnekleme Yöntemleri Yrd. Doç. Dr. Aslı SUNER KARAKÜLAH

BİYOİSTATİSTİK Örnekleme ve Örnekleme Yöntemleri Yrd. Doç. Dr. Aslı SUNER KARAKÜLAH BİYOİSTATİSTİK Örnekleme ve Örnekleme Yöntemleri Yrd. Doç. Dr. Aslı SUNER KARAKÜLAH Ege Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Biyoistatistik ve Tıbbi Bilişim AD. Web: www.biyoistatistik.med.ege.edu.tr 1 Araştırmalarda

Detaylı

BİLİMSEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ

BİLİMSEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ BİLİMSEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ Yöntem Dr. Seher Yalçın 3.2.2017 Dr. Seher Yalçın 1 YÖNTEM Araştırmanın Modeli Evren ve Örneklem Veriler ve Toplanması Verilerin Çözümü ve Yorumu 3.2.2017 Dr. Seher Yalçın

Detaylı

GEÇERLİLİK & GÜVENİLİRLİK ARAŞTIRMALARI. Dr. Meltem Şengelen HÜTF Halk Sağlığı AD 19 Şubat 2015

GEÇERLİLİK & GÜVENİLİRLİK ARAŞTIRMALARI. Dr. Meltem Şengelen HÜTF Halk Sağlığı AD 19 Şubat 2015 GEÇERLİLİK & GÜVENİLİRLİK ARAŞTIRMALARI Dr. Meltem Şengelen HÜTF Halk Sağlığı AD 19 Şubat 2015 Epidemiyolojik Araştırmalar I. GÖZLEMSEL 1. TANIMLAYICI 1.1. Toplumsal Populations (ekolojik çalışmalar, vb.)

Detaylı

BİLİMSEL ARAŞTIRMA BASAMAKLARI

BİLİMSEL ARAŞTIRMA BASAMAKLARI BİLİMSEL ARAŞTIRMA BASAMAKLARI Doç. Dr. İsa KILIÇASLAN Gazi Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı 26. Aralık.2014 Sunum Planı Bilimsel Araştırmaların 8 Basamağı 1) Klinik Soru? 2) Hipotezin

Detaylı

ARAŞTIRMA MAKALELERĐNĐN KRĐTĐK ANALĐZĐNDE METODOLOJĐK KAVRAMLAR TSRM BĐLĐMSEL ÇALIŞMA GRUBU TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR

ARAŞTIRMA MAKALELERĐNĐN KRĐTĐK ANALĐZĐNDE METODOLOJĐK KAVRAMLAR TSRM BĐLĐMSEL ÇALIŞMA GRUBU TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR ÜREME SAĞLIĞI VE ĐNFERTĐLĐTE DERNEĞĐ ARAŞTIRMA MAKALELERĐNĐN KRĐTĐK ANALĐZĐNDE METODOLOJĐK KAVRAMLAR TSRM BĐLĐMSEL ÇALIŞMA GRUBU TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR Kanıta dayalı tıp (KDT) kavramı 1990lı yıllardan

Detaylı

Klinik Araştırmalarda Randomizasyon

Klinik Araştırmalarda Randomizasyon Klinik raştırmalarda Randomizasyon Prof. Dr. Hamdi kan nkara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji ilim Dalı 35 Prof. Dr. Hamdi kan bstract One of the two methods is preferred while conducting a clinical

Detaylı

G İ R İ Ş. SBÖ115 SOS. PSİ. - Prof.Dr. H. HARLAK

G İ R İ Ş. SBÖ115 SOS. PSİ. - Prof.Dr. H. HARLAK G İ R İ Ş 1 İnsanın duygu düşünce ve davranışları başka insanlardan nasıl etkilenir, onları nasıl etkiler? İnsanlar birbirlerini nasıl algılar? İnsanlar birbirlerine karşı niçin dostluk veya düşmanlık

Detaylı

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI

İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI RAPOR BÜLTENİ İSTATİSTİK, ANALİZ VE RAPORLAMA DAİRE BAŞKANLIĞI Tarih :11.09.2015 Kanser Vakaları ve Kanserden Ölüm Oranları Sayı :10 Hazırlayan H. Erkin SÜLEKLİ Katkıda Bulunanlar Saadet TURHAL Nurdan

Detaylı

Temel Biyoistatistik Kursu-I

Temel Biyoistatistik Kursu-I Düzenleyen: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyoistatistik ve Tıp Bilişimi AD, Sürekli Eğitim Merkezi Temel Biyoistatistik Kursu-I ÇANAKKALE, 17-20 Şubat 2011 Bilgi ve Kayıt : sem.comu.edu.tr

Detaylı

BİLİMSEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ. Araştırma Modelleri

BİLİMSEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ. Araştırma Modelleri BİLİMSEL ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ Araştırma Modelleri Araştırma Desenleri (modelleri) Araştırmanın alt problemlerine yanıt aramak veya denenceleri test etmek için yapılan araştırma planı Araştırma desenleri

Detaylı

START Çalışmasının Sonuçları: Antiretroviral Tedavide Yeni Bir Dönem mi Başlıyor?

START Çalışmasının Sonuçları: Antiretroviral Tedavide Yeni Bir Dönem mi Başlıyor? START Çalışmasının Sonuçları: Antiretroviral Tedavide Yeni Bir Dönem mi Başlıyor? Dr. Sabri Atalay İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Kliniği KLİMİK

Detaylı

ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ

ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ Bilimsel Araştırmaların Sınıflandırılması İlişki Aramayan Araştırmalar Betimsel Araştırmalar Deneysel Olmayan Araştırmalar İlişki Arayan Araştırmalar Sebep-Sonuç İlişkisine Dayalı

Detaylı

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DERS YILI DÖNEM III HALK SAĞLIĞI, BİYOİSTATİSTİK, TIP TARİHİ VE ETİK

DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ DERS YILI DÖNEM III HALK SAĞLIĞI, BİYOİSTATİSTİK, TIP TARİHİ VE ETİK DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2016 2017 DERS YILI DÖNEM III HALK SAĞLIĞI, BİYOİSTATİSTİK, TIP TARİHİ VE ETİK 03.05.2017 05.06.2017 Dersler Teorik Pratik Toplam Halk Sağlığı 82 82 Biyoistatistik 14 14

Detaylı

SAĞLIK ALANINDA KULLANILAN EPİDEMİYOLOJİK ÖLÇÜTLER

SAĞLIK ALANINDA KULLANILAN EPİDEMİYOLOJİK ÖLÇÜTLER SAĞLIK ALANINDA KULLANILAN EPİDEMİYOLOJİK ÖLÇÜTLER HÜTF Halk Sağlığı AD Epidemiyoloji Konferans Serisi: 10 Dr.A.Tülay Bağcı Bosi MSc,PhD,MSc Bu yansı seti sadece HÜTF Halk Sağlığı Anabilim Dalı Epidemiyoloji

Detaylı

Epidemiolojik Araştırma Türleri. Dr. Ahmet Uğur Demir Hacettepe Üniversitesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı

Epidemiolojik Araştırma Türleri. Dr. Ahmet Uğur Demir Hacettepe Üniversitesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Epidemiolojik Araştırma Türleri Dr. Ahmet Uğur Demir Hacettepe Üniversitesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Eğitim Hedefleri Araştırma şekilleri ile ilgili tanımlar ve örneklerle birlikte özetlenecek

Detaylı

İLAÇ DIŞI KLİNİK ARAŞTIRMALARI BAŞVURU FORMU

İLAÇ DIŞI KLİNİK ARAŞTIRMALARI BAŞVURU FORMU A. BAŞVURUNUN YAPILDIĞI YER Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu ve Etik Kurula yapılacak olan başvurular için aynı form kullanılmalı ve ilgili kutu işaretlenmelidir. A.1. Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu

Detaylı

:Bezmialem Vakıf Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik. Derece Alan Üniversite Yıl

:Bezmialem Vakıf Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik. Derece Alan Üniversite Yıl KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı Unvanı Adres Bölümü İletişim :Elif KOYUNCUOĞLU :Öğretim Görevlisi :Bezmialem Vakıf Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü : Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları

Detaylı

309 HALK SAĞLIĞI-ADLİ TIP-DEONTOLOJİ- BİYOİSTATİSTİK

309 HALK SAĞLIĞI-ADLİ TIP-DEONTOLOJİ- BİYOİSTATİSTİK Ders Kurulu 309 Akademik Yılın 36. Haftası 12 Mayıs 13 Mayıs 14 Mayıs 15 Mayıs 16 Mayıs Halk Sağlığı Kavramı Sarp Üner Uluslararası Sağlık Bakış Açısıyla Ulusların Sınıflandırılması Epidemiyolojinin Kullanım

Detaylı

:Bezmialem Vakıf Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü Eyüp Yerleşkesi Eyüp/İstanbul. Derece Alan Üniversite Yıl

:Bezmialem Vakıf Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü Eyüp Yerleşkesi Eyüp/İstanbul. Derece Alan Üniversite Yıl KİŞİSEL BİLGİLER Adı Soyadı Adres :Elif KOYUNCUOĞLU :Bezmialem Vakıf Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Hemşirelik Bölümü Eyüp Yerleşkesi Eyüp/İstanbul Telefon-GSM : 0 542 435 42 00 e-mail Doğum yeri

Detaylı

BİYOİSTATİSTİK DERSLERİ AMAÇ VE HEDEFLERİ

BİYOİSTATİSTİK DERSLERİ AMAÇ VE HEDEFLERİ BİYOİSTATİSTİK DERSLERİ AMAÇ VE HEDEFLERİ DÖNEM I-I. DERS KURULU Konu: Bilimsel yöntem ve istatistik Amaç: Biyoistatistiğin tıptaki önemini kavrar ve sonraki dersler için gerekli terminolojiye hakim olur.

Detaylı

ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ. Araştırma Yöntemleri

ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ. Araştırma Yöntemleri ARAŞTIRMA YÖNTEMLERİ Yrd. Doç. Dr. Ünal ERKORKMAZ Sakarya Üniversitesi Tıp Fakültesi Biyoistatistik Anabilim Dalı uerkorkmaz@sakarya.edu.tr Araştırma, çevremizdeki sorunların çözülmesi için; güvenilir

Detaylı

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ

İNÖNÜ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ FAKÜLTESİ HEMŞİRELİK BÖLÜMÜ Dersin Kodu HEM 00352 Dersin Adı AFETLERDE HEMŞİRELİK BAKIMI VE İLK YARDIM Yıl III Yarı Yıl Bahar 1- Afetlerde hemşirelik bakımı ve ilk yardıma giriş 2- Hasta ve yaralının muayenesi ve değerlendirilmesi

Detaylı

ŞİMDİ META-ANALİZ ZAMANI

ŞİMDİ META-ANALİZ ZAMANI ŞİMDİ META-ANALİZ ZAMANI Dr. Hakan Bozcuk T. Onkoloji BD. Akdeniz Üniversitesi, Antalya, 2014 + = PLAN Giriş (Metaanaliz nedir? ne değildir?) Bazı örnekler Hadi metaanaliz yapalım. Sonuç PLAN Giriş (Metaanaliz

Detaylı

ARAŞTIRMALARIN KANIT DEĞERLERİ VE KANIT KATEGORİLERİ

ARAŞTIRMALARIN KANIT DEĞERLERİ VE KANIT KATEGORİLERİ ARAŞTIRMALARIN KANIT DEĞERLERİ VE KANIT KATEGORİLERİ ARAŞTIRMALARIN KANIT DEĞERLERİ VE KANIT KATEGORİLERİ KDU açısından klinik araştırmaların kanıt değeri birbirinden farklıdır. Bazı çalışma tipleri daha

Detaylı

Bilim ve Araştırma. ar Tonta. H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü

Bilim ve Araştırma. ar Tonta. H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü Bilim ve Araştırma Yaşar ar Tonta H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü tonta@hacettepe.edu.tr http://yunus.hacettepe.edu.tr/~tonta/tonta.html Bilim Evrenin ya da olayların bir bölümünü konu olarak seçen,

Detaylı

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması

Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması Özel Bir Hastanede Diyabet Polikliniğine Başvuran Hastalarda İnsülin Direncini Etkileyen Faktörlerin Araştırılması 20 24 Mayıs 2009 tarihleri arasında Antalya da düzenlenen 45. Ulusal Diyabet Kongresinde

Detaylı

Gözlemsel Araştırmalar

Gözlemsel Araştırmalar TFD-KFÇG ELEKTRONİK BÜLTENİ Sayı: 2009-01 Ocak 2009 Baş Editör: Prof. Dr. Şule Oktay sule.oktay@kappa-crt.com.tr Teknik Editör: Doç. Dr. Zafer Güney zguney@gazi.edu.tr Bilimsel Editör: Doç. Dr. Ahmet Akıcı

Detaylı

DEĞİŞKEN NEDİR? Bir durumdan diğerine, gözlemden gözleme farklılık gösteren özelliklere değişken adı verilir.

DEĞİŞKEN NEDİR? Bir durumdan diğerine, gözlemden gözleme farklılık gösteren özelliklere değişken adı verilir. DEĞİŞKEN NEDİR? Bir durumdan diğerine, gözlemden gözleme farklılık gösteren özelliklere değişken adı verilir. Değişkenin belli özelliklerine karşı getirilen sayı ve sembollere ise değişkenin değeri adı

Detaylı