Biyokimya II MERT GÖRÜCÜ BİYOKİMYA - II HORMONLAR Ders Notları. Özet. Mert Görücü

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Biyokimya II MERT GÖRÜCÜ BİYOKİMYA - II. 2014-2015 HORMONLAR Ders Notları. Özet. Mert Görücü mertgorucu@gmail.com"

Transkript

1 Biykimya II MERT GÖRÜCÜ 0 BİYOKİMYA - II HORMONLAR Ders Ntları Özet Mert Görücü

2 Biykimya II MERT GÖRÜCÜ 0 HORMONLAR Endkrin bezler tarafından günlük larak çk küçük miktarlarda sentezlenip kan ylu ile hedef dkulara ulaşan ve hedef dkudaki metablik faaliyetleri etkileyen, yön veren kimyasal maddelerdir. Hrmnlarla vitaminleri ayıran en önemli farklardan bir tanesi, günlük larak her ikisinin de çk küçük miktarlarına ihtiyaç duyulmasına rağmen hrmnların rganizmada sentezlenmesi, vitaminlerin de dışarıdan alınmalarıdır. Bazı vitaminler, gerek vücutta sentez gerekse hedef dkulardaki etki tarzlarına yönünden hrmnlara benzerlik gösterirler. (A ve D vitamin.) Hrmnların görevlerini üç başlık altında tplayabiliriz; Üreme ve neslin devamı Büyüme ve gelişme, Metablizmanın sürdürülmesi Üreme Üzerine Etkileri Dişilerde vulasyn ve erkeklerde spermatgenezis kntrlüyle birlikte anatmik ve fnksiynel dimrfizmin kntrlünü üstlenmişlerdir. Dimrfizm : dişilik ve erkeklik özellikleri. Örneğin erkeklerin seslerinin kalın lması Büyüme ve gelişme Büyüme ve gelişme için birçk hrmn işbirliği içinde çalışır. Metablizmanın sürdürülmesi ve diğer görevleri Kan basıncının ayarlanması Vücut sıvılarının kntrlü Elektrlit dengenin ve asit baz dengesinin sağlanması Vücut ısısı ve kalp atım ranının kntrl edilmesi Vücut enerji ihtiyacının karşılanması Fazla enerjinin deplanması Kan şekerini gluksgn gibi düşüren ACTH, GH, EPİNEFRİN ( ADRENALİN ) Hrmnlar Arası İlişkiler Bir hrmn çk yönlü fnksiynlara sahip labildiği gibi Çk sayıda hrmn da tek yönlü fnksiyna sahip labilir. Tek Hrmnun Çk Yönlü Fnksiynları Çk yönlü fnksiyna sahip lan, hatta birbirine zıt yönde fnksiynlara sahip lan hrmnlara örnek larak testesternu gösterebiliriz. Testestern hrmnu Dişilerde urgenital rganların büyümesi Erkeklerde spermatgenezis, Adale gelişimi Erkeklik hrmnudur. Östrjenin salgılanması için testestern hrmnun da lması gereklidir. Çk Hrmnun Tek Yönlü Fnksiynları Kan şeker seviyelerinin ayarlanmasında, direkt larak birbirine zıt yönde etki gösteren insülin ve glukagn hrmnu rl alırlar. Bunlara ilaveten epinefrin, krtizl ve büyüme hrmnları da kan şeker seviyeleri üzerinde etkilidir. Hrmnların Genel Özellikleri Etki gösterebilmeleri için spesifik mekanizmalara ihtiyaç duyarlar. Hrmnların etki gösterebilmeleri için sadece reseptör varlığı yeterli değildir. Hrmn reseptör kmpleksi şekillenmesi takiben etki gözleninceye kadar bir seri ara ürünler devreye girer.bunların nksanlıklarında ise hrmnal uyarıların rtaya çıkmasında yetersizlik görülür. Hedef dkuya kan ve diffüzyn yluyla ulaşarak etki göstermeleri yanında, bazı hrmnların hedef dku hücreleri içerisinde sentezlenerek etki gösterdiği de bilinir. Örneğin pankreas hrmnları

3 1 SENTEZ Peptit Hrmnları Çk sayıda aminasit gelir. Uzun zincirli prtelitik larak parçalanır ve prhrmn larak tanımlanan kısa zincirli peptit luşur ve nihayet bu prhrmnunda prtelitik larak parçalanmasıyla hrmn luşur ve sekretrik granulada dep edilir, bezin salgısı sayesinde serbest bırakılır. Sterid hrmn sentezi Glikkrtikid, Mineralkrtikid Seks steridleri (östragenler,gestagenler, andrjenler) Steridlerin sentezleri klesterl üzerinden gerçekleşir. Klesterlden mitakndriynlarda sentezlenen prgnenln endplazmik retikulum (ER) a gelir. Prgestern, ER da pregnenlndan sentezlenen ilk sterid hrmndur. Aldstern ve 17-beta-östrdil klestrlden sentezlenir. Peptid hrmnlar da membranı geçemediklerinden reseptörleri membran yüzeyinde bulunur. Reseptörlere yüksek bir spesifite ile bağlanabilen kimyasal maddelere (hrmn, ilaç) genel larak ligand adı verilir. Ligandın bağlanmasını takiben az ya da çk bir tepki gözlenmiş ise bu liganda agnist, hiçbir tepki gözlenmemiş ise böyle liganda da antagnist adı verilir. PEPTİT HORMONLARININ ETKİ MEKANİZMASI 1-ADENİLAT SİKLAZ YOLU 2-ADENİLAT SİKLAZIN AKTİVASYONU 3-FOSFOLİPAZ C YOLU Adenilat siklazın aktive edilmesinde hrmn kendine özgü spesifik reseptörlere bağlanır. Hrmn reseptör kmpleksi luşur. Krtizl yangısal reaksiynları iyileştirir. Uzun süre kullanılırsa kemik erimesine neden lurlar. KANDA TAŞINMA Kan dlaşımında bulunan tirksin bağlayıcı glbulin (TBG), testestern bağlayıcı glbulin (TeBG) ve krtizl bağlayıcı glbulin (CBG) gibi taşıyıcı prteinler spesifite yönünden hücrelerde bulunan reseptörlere benzerlik gösterir. İşi bitince karaciğer ve böbrekde parçalanır. HORMONLARDA FEEDBACK KONTROL Metablik faaliyetlerin ayarlanmasında rl alan hrmnlar,hem birbirlerinin faaliyetlerini ve hem de kendilerinindlaşım seviyelerini dengeli bir şekilde kntrl ederler denebilir. Bu kntrl tek bir hrmn üzerinde labildiği gibi birçk hrmn da birbirlerini kntrl edebilirler. İhtiyaç duyulduğunda salgılatıcı etki yapan (+) feedback, durdurucu etki yapan (-) feedback. Örneğin : kanda Ca düzeyi düşünce paratirid bezinden parathrmn salgılanır. Kanda Ca düzeyi yükselir. Buraya kadar (+) feedback. İşini yapınca salgılama işlemi durur. (-) feedback. HORMON RESEPTÖR İLİŞKİSİ Sterid hrmnlar hücre membranından rahatlıkla diffüze lduğundan reseptörleri hücre sitplazmasında bulunur. ADENİLAT SİLAZI AKTİVE EDENLER

4 2 Vazpressin ACTH LH MSH Sekretin Glukagn Histamin GnRH Parathrmn Kalsitnin TSH HİPOFİZİN ÖN LOBUNDAN SALINNA ADENİLAT SİKLAZ ÜZERİNDE ETKİSİZ LİGANDLAR GH Prlaktin Smatstatin Oksitsin HORMONLAR(ADENOHİPOFİZ) 1. Krtiktrpin(ACTH) 2. Gndtrp Hrm (FSH VE LH) 3. Tirtrpin (TSH) 4. Grwth Hrm (GH) 5. Prlaktin (PRL) 6. Liptrpin (Beta-LPH) 7. PankreasHrm(İnsülin,Glukagn) 8. Tirid Bezi Hrm 9. Paratirid Bezi Hrm(Parathrmn, Kalsitnin 10. Böbrek Üstü Bezi H (Glikkrtikidler ve mineralkrtikidler 11. Ovaryum ve Testis Hrm (Östrjenler, Gestagenler, andrjenler STEROİD HORMONLARIN ETKİ MEKANİZMASI Sterid hrmn reseptörleri hücre stplazmasında bulunur Taşıyıcı prteinlerle kanda taşınan sterid hrmnlar hücre membranından klaylıkla diffuze larak stplazmada reseptörlerine bağlanırlar. Hrmn-reseptör kmpleksinin şekillenmesine takiben reseptör aktive lur ve DNA ya yüksek affinite gösterir. Hrmn reseptörü vasıtasıyla nükleusa taşınıp krmatin üzerindeki belirli bir bölgeye bağlanır ve transkripsiynu uyarır. Belirli bir prtein sentezi hızlanır. HİPOFİZİN ARKA LOBUNDAN SALINAN HORMONLAR(NÖYROHİPOFİZ) 1. Vazpressin 2. Oksitsin HİPOFİZİN ORTA LOBUNDAN SALINAN HOMONLAR 1. İntermedin ( MSH) DOKU HORMONLARI VE MEDİATÖRLER

5 3 2. Adrenalin 3. Prstaglandinler Hiptalamus ve Nöyrhipfiz Hrmnlar Hiptalamus hrmnları hipfiz hrmnlarını kntrl eder Sentez ve salgılanmayı artırır veya durdurur. (Releasing veya inhibiting faktörler) Hiptalamus-Hipfiz arasındaki bu kntrl sistemi, sinirsel ve endkrin kntrlün birleştiği bir sistemdir. Relasing ve İnhibiting Faktörler CRF:CRH: ACTH ve -endrfin salınımını uyarır. GnRH:GnRF:LH ve FSH salınımını uyarır. PRF: prlaktin salınımını uyarır. PIF: Prlaktin sekresynunu durdurur. GRF:GRH: GH salınımını uyarır Smatstatin (SIF) GH ve TSH sekresynunu durdurur. TRF ve TRH: THS ve PRL salınımını uyarır. Nöyrhipfiz Hrmnlar(hipfiz arka lbu) Oksitsin ve vazpressin ( antidiüretik hrmn ADH) ADH ykluğunda diabetes insipitus görülür.(şekersiz, yalancı şeker hastalığı ) Oksitsin ( suni sancı ) Prgesternun inhibe edici rlü vardır. Uterus kasının kasılmasını sağlayarak dğuma yardımcı lur. Süt bezlerinde kntraksiyn etkisi ile sentezlenen sütün meme kanalları ve bşluklarına indirilmesinde kullanılır. Vazpressin(Antidiüretik hrmn-adh) Damarlarda vazknstrüktif etki ile kan basıncını artırmak Vücut suyunun kntrl edilmesi Sdyumun geri emilimini artırır. K nın atılımını klaylaştırır. Diabetes insipitus da, pliüri, idrar dansitesi azalır. Hastalık ; ADH sentez ve salınımındaki akasaklığa (primer), sentez salınımının nrmal lmasına karşılık hedef hücrelerdeki tepkinin kayblmasına bağlı larak (nefrjenik diabetes insipitus) şekillenebilir. PRİMERDE; hastalar ADH enjeksiynuna cevap verir, pliuri durur ve idrarın yğunluğu artar. Nefrjenik diabetes insp.da ise su kaybının verdiği stimülasynlardan dlayı dlaşımda yüksek randa vazpressin vardır. Enjeksiynakarşı herhangi bir tepki gelişmez. Adenhipfiz Hrmnları Krtiktrpin : Adrenkrtik trpik H Gndtrp H (FSH ve LH) Tirid stimule edici H:Tirtrpin (TSH) Smattrpin:Grwth H (GH) Lakttrpin:Prlaktin (PRL) Liptrpin (B-LPH) KORTİKOTROPİN:Adrenkrtiktrpin (ACTH) ACTH nın sentez ve sekresynu, hiptalamustan salınan Krtikliberin (CRF) tarafından stimüle edilir. Adrenal krteksi stimüle ederek krtiksterid sentez ve sekresynunu sağlar. Adrenal krteksten salınan krtiksterid hrmnların dlaşım seviyesi arttığında bu hrmnlar, hem CRF hem de ACTH üzerine etki göstererek ACTH salınımını durdururlar. GONODOTROP HORMONLAR(FSH LH) FSH Dişilerde yumurta hücresi gelişimi ve östrjen salınımı, Erkeklerde spermatgenezisi stimule eder. LH Dişilerde lgunlaşan vumun kanala atılması

6 4 Ovaryumda luteinize dku gelişimi (crpus luteum) Prgestern salınımı Erkeklerde de testestern üretiminin stimulasynundan srumludur. AMENORE : adetlerin az görülmesi layıdır. Dişi gnadal bzukluklar : Hirsutizm : kıllanma türü.. Virilizm : dişilerde testesternun yüksek lması Erkek gnadal bzukluklar : Hipgnadizm : testesternda azalma. TİROİD STİMÜLE EDİCİ HORMON (TSH) Prtein tabiatındadır. T 3 ve T 4 salgılar. SOMATOTROPİN : GROWTH HORMON GH salınımını uyaranlar GHRF,glukagn,enkefalin gibi hrmnlar Dpamin agnistleri Hipglisemi Kandaki serbest yag asitlerinde azalma Egzersiz,stres GÖREVLERİ Etkisine diğer faktörler (smatmedin) aracılık eder. Büyüme ve gelişmeyi sağlar. Vücutta azt tutulumu artar. Prtein metablizması artar. Yag dkusunda ise katblik etkisi vardır. Kemik ve kıkırdak dku büyümesini destekler. AKROMEGALİ Büyüme perydunda lanlarda GH salınımındaki artışlar aşırı büyümeye (devlik), azalışlar da büyümenin durmasına (cücelik) yl açar. Büyüme perydunu tamamlayanlarda GH salınımında artış lursavücudun uç kısımlarındaki (el,ayak,yüz) kemiklerde aşırı büyüme rtaya çıkar ve buna akrmegali adı verilir. NOKSANLIGINDA Köpeklerde alpezi ve hiperpigmentasyn Diöstrus fazında aşırı Gh salınımı vardır. Kedilerde hipfizial tümörlerde GH salınımı artar. GH SALINIMINI İNHİBE EDENLER Krtiksterid fazlalığı Hiptridizm Smatstedin Sertnin agnistleri Hiperglisemi, kan FFA seviyesindeki artış Etki şekli iki türlüdür. 1: Hızlı veya metablik etkiler: Etki türü katabliktir. Liplizisi artırır. ( yag yıkımı ) Hücre farklılaşmasında rl ynar. Akuttur. 2.Yavaş ya da hipertrfik etki Krnik ve uzun sürelidir. Anabliktir. İndirek etkilidir. BÜYÜME HORMONUNUN BİYOKİMYASAL ETKİLERİ 1-PROTEİN ETKİSİ : hücreler prtein yapar büyümede hızlanma lur. 2-MİNERAL ETKİSİ : kanda Na,K,Cl,Ca,Mg,P düzeyi artar. 3-KARBONHİDRAT ETKİSİ : glikzun hücre girişi engellenir.

7 5 4-LİPİT ETKİSİ : enerji için yağlar yakılır ketnemi görülür. Lakttrpin:Prlaktin (PRL) Meme bezi gelişimi, süt sentezi ve salınmasında görevlidir. MSH Orta (parsıntermedia) Melansit stimule edici hrmn (MSH), melantrpin, intermedin isimleri ile bilinen hrmnlar salınır. Derideki krmfr hücrelerde pigment luşumunu stimule eder. Diğer Glandüler Hrmnlar A-Pankreas Hrmnları B-Tirid Bezi Hrmnları C-Paratirid Bezi Hrmnları D-Böbrek Üstü Bezi hrmnlar E-Ocaryum ve testis Hrmnları DNA ve RNA sentezlerini artırarak büyüme ve farklılaşmayı hızlandırır. Na-K ATP az ı uyararak hücrelere K girişlerini artırır. Hiperglisemi ve kanda glikzun atması insülin salınımını uyarır. Karbnhidrat, prtein ve yağda anablik bir etkisi vardır. Dmuzda salgılanan insülin insanda salgılanan insüline benzeyen en yakın insülindir. İNSÜLİN NOKSANLIĞI Pankreas adacıklarında harabiyet Kan şeker düzeyinin yüksek lması Devamlı insülin salgılanması Pankreas Hrmnları İnsülin (pankreasın langerhans adacıklarının hücrelerinden) glukagn (pankreasın langerhans adacıklarının - hücrelerinden sentezlenip salgılanırlar. Glikz beyin, germinal epitel hücreleri tarafından kullanılan tek besindir. İnsülin X glukagn,epinefrin (adrenalin),gh,acth İNSÜLİN Kan şeker düzeylerinin yükselmesi (hiperglisemi) insülin hrmnunun salınımını stimüle eder. Etkisi anablik yöndedir. İnsülin hrmnu stimülasynu neticesinde aktifleşen hrmnlar, bir taraftan glikzdan glikjen sentezini, diğer taraftan da gliklizis neticesinde elde edilen asetil C A lardan yağ sentezini katalize ederler. Böylece rganizmada karbnhidrat ve lipid deplanması artar. İnsülin hrmnu bu etkiyi karaciğer ve yağ hücrelerindeki ilgili enzimlerin defsfrilasynla aktifleşmesini sağlayarak gösterir. İNSÜLİN FAZLALIĞI Glikzun hücre içine girişi artar. hipglisemi görülür 1)sempatik sinir ve adrenal medullanın uyarilması Epinefrin ve nrepinefrin salınmasında artış Taşikardi Endişe Sinirlilik Sğuk terleme

8 6 Zayıflık 2) beyinde glikz nksanlığı Baş dönmesi Uyum bzukluğu Stupr ( şuur bzukluğu ile belirgin dalgınlık hali ) Knvulziyn ( istemdışı şiddetli belirgin kasılma ) GLUKAGON Kan şeker seviyelerinin düşmesi (hipglisemi), glukagn salınımını uyarır. Plazma glikz düzeylerinin artırıcı yönde faaliyet gösteririr. Bu sayede yağ deplarından plazmaya serbest yağ asidi, karaciğerden de glikz verilerek plazma glikz ve yağ asidi seviyeleri artar. Renal kan akışı ve glmerular filtrasyn ranını yükseltir. Böylece Na,Cl,K,P ve ürik asit atılımları hızlanır. Kan şeker düzeyini glikgenliz ile artırır. Etkiisi katablik yöndedir. TiridBeziHrmnları(Tirksindiiydt irnin (T2) Hrmnları iki tanedir. Triiydtirnin (T3) prtein sentezi üzerine etkilidir. Transkripsiynu ve translasynu stimüle eder. Tetraiydtirnin (T4) prtein tabiatındadır. Tirksin larak da bilinir. Tirid hrmnunun aktif şekli T3 dür. Tirid hrmnları çk çalışan insanlar çk sinirlidir. DİABETES MELLİTUS DA KLİNİK BULGUSAL BULGULAR Hiperglisemi Glikzüri Ketnemi Ketüri Ketasidzis Hiperkalemi Hipnatremii Kan yag asitlerinde artış DİABETES MELLİTUS DA KLİNİK BULGULAR Pliüri Plifaji Plidipsi Bölüm Etki Klinik Tremrlar,sinirlilik,ekzftalmus,hipe raktive, kil kaybı Fizyljik Isı artışı,kalp fnksiynlarında artış Klrijenik Bazal metablizmada (O 2 tüketimide artış ) k.hidrat metablizması Glikz dönüşümünde ve emiliminde azalış Prtein Anablik, pzitif N dengesi metablizması Lipit Kan klestrlünde azalma metablizması Gelişme Büyüme ve gelişmede uyarılma SENTEZ Tirzin tiyt lazım. Etkisi Hücre membranlarındaki Na-K ATPaz ıuyararak hücrelere Na girişlerini artırır. Tirid hrmnlarının fazla salgılanması guatr hastalığıdır. Guatrın bir sebebi de guatrjen madde alımıdır. Hiptiridizmde anemik bir tabl görülür.

9 7 KLİNİK VE METABOLİK GÖRÜNÜM HİPERTİROİDİZM Yüksek tiridizm tüm hücrelerin metablizmasında artış Taşikardi Sinirlilik ve aşırı duyarlılık(tremr) Kil kaybı Isı üretiminde artış Isıya intlerans Terleme Mide barsak hareketlerinde artış İştahta artış İshal Basedw hastalığı Enerji tüketiminde artış İştahta artış Kalp ranında artış KLİNİK VE METABOLİK GÖRÜNÜM HİPOTİROİDİZM tüm hücre metablizmasında düşüş Mental ve fiziksel gerilikde artış + kngenital tirid bzukluğu : kretinizm Ağırlık artışı Isı üretiminde azalma Mide barsak hareketlerinde azalma İştahta azalma Kabızlık Bradikardi Sert kuru deri Fertilite Sağlıga duyarlılık

10 8 PARATİROİD BEZİ HORMONLARI Parathrmn ( ca seviyesi düştüğünde verilir ) Kalsitnin ( ca seviyesi yükseldiğinde verilir ) Peptit hrmnlarıdır. Kalsiyum fsfr dengesinin ayarlanmasında rl alır. Kan kalsiyum seviyesi süt hummasında düşer. Fsfr verilir. Parathrmn Kan kalsiyum seviyelerinin artırılmasını sağlar. Etkisini D vitamini ile ilişkili bir şekilde bağırsaklardan Ca emilimini artırarak, böbreklerden de Ca ve Mg un geri emilimi ile kemiklerden kana Ca un mbilizasynunu sağlayarak gösterir. Parathrmn Ca seviyelerinin artırılması ile birlikte P seviyelerinin de düşürülmesinde rl alır. Kalsitnin Kan Ca seviyelerinin düşürülmesini, Kemiklerde Ca birikimini sağlar. Hipkalsemili hayvanlara, kan Ca düzeylerini artırmak için fsfr verilir. Fsfr parathrmnunu uyararak Ca seviyesinde artış sağlar. Böbrek Üstü Bezi Hrmnları 1. Adrenal medulla : Adrenalin : Krku heyecan stres halinde bl miktarlarda salınır. Kan şeker seviyelerini artırır. Nradrenalin 2. Adrenal krteks Sterid hrmnlar sentezlenip salgılanırlar. Krteks hrmnları etkilerine gööre Glikkrtikidler, mineralkrtikidler larak iki sınıfta incelenir. Glikkrtikidler (Krtiksteridler) Krtizn- hidrkrtizn-krtikstern Hipfizden salınan ACTH tarafından kntrl edilir. Karaciğerde RNA ve prtein sentezi artarken diğer dkularda prtein katablizması ve plazma amin

11 9 asit seviyesi yükselir,azt atılımı artar (negatif azt dengesine yl açarlar. Gliknegenetik ylla kan şeker düzeyini artırır. Hiperglisemik bir etkisi vardır. Karbnhidrat lmayan maddelerden glikz sentezini artırıcı (gliknegenezis) rle sahiptir. Özellikle beyin dkusunun enerji ihtiyacınının karşılanması yönünde önemlidir. Krtiksteridler yağ hidrlizi ve mbilizasynunu da artırıcı etki gösterirler. Bu özelliklerinden dlayı, uzun süre krtiksterid kullanımını takiben yüzde subkuyan yağ deplanması artar. Glikkrtikidler immunusupresyn etkileri ile iltihabi ve allerjik semptmların rtadan kalkmasını sağlarlar. Antikr sentez ve sekresynunu azaltır ve böylece humral immuniteyi zayıflatır. Uzun süre kullanılırsa immun sistem yavaşlatır Ca kaybına bağlı larak steprz şekillenir. Ülser lma şansı artar. Dezksikrtikstern Su ve elektrlit dengenin sağlanmasından srumludur. Aldestern hrmnu : böbrek tubullerinden Na tutulması ve geri emimini artırır. Adrenal krteks yetersizliği ve hiperfnksiynu Addisn Hastalığı Adrenal krteks yetersizliğinde rtaya çıkar.krtiksterid yetersizliğinde negatif feedback mekanizması bzulacağı için hipfizden ACTH ve B- liptrpin salınımı blke edilemez ve kan düzeyleri artar. Kimyasal larak MSH na benzerlik gösterdikleri için deri renginde kyulaşma luşur. Hipglisemi, zayıflık ve kas zafiyeti, iştah kaybı, gastrintestinal sistem de bzukluk ve duyarlılık artışı şekillenir. Mineralkrtikidler Aldestern

12 10 Mineralkrtikid seviyesinin azalmasına bağlı lark da idrarla Na ve Cl kaybı artarken K ve H tutulumu artar. Plazma vlümü azalır, hipnatremi, hiperkalemi ve hiptansiyn şekillenir. Kuşing (Cushing s disease) Adenhipfizde bazfil hücre hiperplazisi veya tümörlerinin sebep lduğu ACTH salınımındaki artışlar Östrjenler Östrn-Östradil-Östril Östrjenler, uterus, meme kanalları ve bezlerinin gelişiminden srumludur. Uterusun nrmal kasılmasında gerekli iken ksitsinin uterusa lan etkisinde de rl alırlar. Plazmada yağ miktarları azalırken, yağ deplanma artar. Erkeklerde üreme rganlarının nrmal fizyljik fnksiynları için de gereklidir. Ovaryumdan sentezlenir. Bayanlarda östrjen fazladır. bu yüzden erkeklerden daha fazla killudurlar. Kemik gelişimi ve büyümesini baskılar. Epifizde kalsifikasyna yl açar. Bu yüzgen dişilerde pubertal dönem snrası büyüme ve gelişme durur. Erkeklerde andrjenler, östrjenlerin kemik baskılayıcı rllerini engellediklerinden dlayı erkekler vücut yapısı larak dişilerden daha gelişmiş durumdadır. bu hastalığın rtaya çıkışının asıl sebebidir. ACTH sentezindeki artışa bağlı dlaşımdaki krteks hrmnlarının knsantrasynları artar. Hastalarda ; akne kemiklerde demineralizasyn hiperglisemi ve glikzüri saçlarda aşırı büyümenin şekillenmesi Ovaryum Ve Testis Hrmnları Gestagenler Prgestern gestagenler sınıfında incelenirler. Krpus Luteumdan salınan bu hrmn gebeliğin devamından srumludur. Prgestern varyumdan salgılanır. Gebelik de az ise düşük yapma ihtimali vardır. Prgestern aynı zamanda uterus ağırlığının ve bunun gibi kllejen, nükleik asit, glikjen ve lipit içeriğinin artışına neden lur. Atılım şekli pregnndin şeklindedir. Uzun süre prgestern verilmesi vulasynu engeller. Amin asit metablizmasını katablik larak etkiler ve bunun snucuda böbreklerden artan bir azt atılımı görülür. Uzun zaman fazla dzda prgestern verilmesi LH sekresynu ve dğal larak vulasynu engeller. Östrjenler Gestagenler (prgestern) Andrgenler (testestern)

13 11 Glikkrtikid ve minerakrtikid sentezinde 21- hidrksilaz enzimi lmadığı için sentez testestern a sayesinde lur. Snucunda maskulinizasyn ve pseudhermfidizm görülür. Krku ve stres anlarında kana verilen adrenalin, ANDROJENLER(Erkeklik hrmnu) testestern Testislerin leydig hücrelerinde sentezlenirler. Primer ve sekunder erkeklik özelliklerinin gelişiminde rl alırlar. Cinsiyet rganlarının gelişimi, adelelerin gelişimi, kıl ve sakalların meydana gelmesi bu hrmnlar ile ilşkilidir. Testestern; böbreklerden eritrpietin salınımını uyararak eritrpiezi de stimüle eder. Kaslarda prtein ve N miktarını artırır. Prtein sentezini artırıcı etkisi vardır. Testestern sentezinde enzim nksaklıgında pseudherfidizm görülür. DOKU HORMONLARI ve MEDİATÖRLER Mediatör adı, dkuda sentezlenen, diffüzyn ylu ile çevre dkulara dağılarak etki gösteren hrmnlar için kullanılır. Sertnin Histamin Prstaglandinler Kateklaminler Adrenalin Kateşlaminler : adrenalin, nradrenalin kan şeker seviyesinin yükseltilmesine neden lur. Periferik ve şiplenik damarlarda vazknstriksiyna sebep lurken, çizgili kas damarlarında ise vazdilatasyna yl açar. Kan basıncını yükseltir. Kalp atşlarının frekansları artar. Pupillalar genişler. Brnşlar genişler. Hava lama kapasitesi artar. Epinefrin karaciğerde glikjenin parçalanması glikgenliz glikz hiperglisemi Krtizl glikgenezis hiperglisemi Parkinsn hastalığı, tirzinden dpa sentezlenememesi ile ilişkilidir. Tedavisinde, kan beyin bariyerini geçemeyeceği için, dpa kullanılır. Şizfrenide ise; beyinde aşırı dpamin sentezi vardır. Kateşkalaminlerin yıkımı mnaminksidaz enzimi sayesinde lur. Prstaglandinler (PG) ADRENALİN (EPİNEFRİN) Adrenal medülla ile sempatik sinirlerde sentezlenir ve salınır. Prkürsörü Tirzindir ETKİSİ Görevleri arasında herşeyden önce kan basıncının regülasynuna katılmaları sayılabilir. Kan hücreleri üzerine etkirler ve yangı laylanında varlıkları gösterilmiştir.mide salgısını azaltırlar. Abrtu klaylaştırır. Uterusun kasılmasını klaylaştırır. Kan basıncının regülasynunu klaylaştırır.

14 12 Crpus luteum regresynunu sağlar. Adenilat siklaz üzerinden etkisini gösterir. Dğum ve sancısını başlatır. Aklımıza PEG ve PGF gelir. E 1 vende genleşmeyi sağlar. F 1 ve F 2 kntraksiynu sağlar. Prstaglandinin sakinleştirirci etkisi vardır. Mide salgısını azaltır ve mideyi ülserden krur. İntestinal mtiliteyi artırır. Küçük Peptit Yapısında Olan Bazı Dku Hrmnları Sindirim Organlarında Gastrin: Mide ve pankreas salgılarının uyarılmasını sağlar. Sekretin: Pankreastan su ve bikarbnat salımını uyarır. Klesistkinin: Sindirim enzimlerinin sekresynunu uyarır. Mtilin: GİS kas kntraksiynlarının kntrlünü sağlar. Vazaktif intestinal peptit (VIP): Mideden asit ve pepsin salınımının inhibisynu ile rganlarda gevşemeyi sağlar. Gastrik İntestinal peptit (GIP): Gastrin salınımının inhibisynundan srumludur. Kalpte Atrial natriuretik peptit (ANP) diürezi ve düz kaslarda gevşemelere neden lur. Pankreasta Smatstatin: GH salınımını inhibe eder. Sindirim sisteminde; Mide bşalması ve bağırsak hareketlerini Mide bezleri kntraksiynlarını, Pankreasın ekzkrin fnksiynunu, Bağırsaklardan glikz emilimini, Gastrin ve sekretini inhibe eder. Timus hrmnları İmmunljik etkileri (lenfsit hücrelerin tip ve sayıları üzerine) Metablik etkileri (büyüme ve gelişme ile Ca-P üzerinde etkilidir. SERATONİN Triptfan a.a den sentezlenir. Vazkntriksiyn etkisi vardır. Barsak mukzasında bulunur. Peristaltigi artırır. MSS de sinapslarda taşıyıcı madde larak görev alır. Vücutta ağrının algılanması, davranışların nrmal ve anrmal larak özellikle efektif layların düzenlenmesinde görev alır. Uykunun, vücut sıcaklığının düzenlenmesi gibi görevleri vardır. HİSTAMİN Histamin a.a dinin dekarbksilasynu snucu luşur. Hayvan dkularında kuvvetli bir vazdiladatördür. Alerjiye cevap larak büyük miktarda salgılanır. Midede asit salgılanmasını uyarır. Mast hücrelerinden salgılanır. Akciğer, deri ve midede bulunur. H 1ve H 2 diye 2 reseptörü vardır. Subkutan larak verilir. Midede HCL salınımını artırır. Düz kaslarda gevşetici etkisi vardır. Kan basıncını düşürür. Kapillar damarların permeabilitesini artırır. H 1ve H 2 reseptörleri kalpte ve midede bulunur. Stimülasynları taşikardi ve mide mukzasında asit salınımını artırır. Dku yaralanmalarında alerjik reaksiynlarıda kan basıncının arttığı durumlarda histamin salgılanır. BRADİKİNİN Çk güçlü vazdiladötördür. Kan basıncını düşürür. Pankreatiktir.

15 13 İNTERMEDİN (MSH ) Amfibia, reftinler (sürüngenler) de, balıkların çğunda ısı ışık ve nem değişmelerine neden lur. Melanin salgılar. Melaninin görevi deri hücrelerini güneş ışığının zararlı etkilerinden krur. Tirzin hidrksilasynu DOPA malanin Peptit tabiatındadır. RENİN ANGİOTENSİN SİSTEMİ Aldestern sekresynunu regüle etmek suretiyle vücutun sıvı mlekülünü etkiler. Prtebilitik ve rjini böbrek lan bir hrmndur. Angitensin karaciğerde sentezlenir. Angitensinjen 1 in açığa çıkmasını sağlar. Böbreklerde renin salınması düşük plazma vlümünü veya serum sdyumu tarafından stimüle edilir. Renin angitensin 2 nin sentezini artırır. aldestern sekresynunu artırır. Angitensin 2 aldestern sekresynunu ve kan basıncını artırır. ERİTROPOETİN Böbreklerden salınır. Eritrsit sentezlenir. Kemik iliğinde preritrblastları artırır. DNA sentezini uyarır. Periferik kanda FE nin hemglbine katılmasını sağlar. OPİOİDLER AGRI KESİCİLER Endrfin Enkefalin Endmrfin Dimrfin Sindirim, immun, kardiyvasküler, üreme sistemini etkiler. B endrfin kan şekerini düşürür.

Sunum planı. Hipofiz Epifiz Tiroid Paratiroid ve Pankreas hormonları

Sunum planı. Hipofiz Epifiz Tiroid Paratiroid ve Pankreas hormonları Dr. Suat Erdoğan Sunum planı Hipofiz Epifiz Tiroid Paratiroid ve Pankreas hormonları Hipofiz bezi (hypophysis) Hipofizial çukurlukta bulunur (sella turcica) 9 adet hormon üretir İki bölümü vardır: Anterior

Detaylı

ENDOKRİN SİSTEM #4 SELİN HOCA

ENDOKRİN SİSTEM #4 SELİN HOCA ENDOKRİN SİSTEM #4 SELİN HOCA ADRENAL BEZ MEDULLA BÖLGESİ HORMONLARI Böbrek üstü bezinin öz bölgesi, embriyonik dönemde sinir dokusundan gelişir bu nedenle sinir sisteminin uzantısı şeklindedir. Sempatik

Detaylı

Salgısını görev yerine bir salgı kanalıyla ulaştıran bezlerdir. Gözyaşı, tükrük, süt ve ter bezleri bu gruba girer.

Salgısını görev yerine bir salgı kanalıyla ulaştıran bezlerdir. Gözyaşı, tükrük, süt ve ter bezleri bu gruba girer. ENDOKRİN SİSTEMİ Çok hücrelilerde vücudun uyumlu bir şekilde çalışmasını sağlayan sistemlere düzenleyici sistemler denir. Düzenleyici sistemler endokrin sistem ve sinir sisteminden oluşur. A. SALGI BEZLERİ

Detaylı

1. Üretildikleri yerden hedef doku ve organlara kan ile taşınırlar. 2. Her hormonun etkilediği hücre, doku ve organ farklıdır.

1. Üretildikleri yerden hedef doku ve organlara kan ile taşınırlar. 2. Her hormonun etkilediği hücre, doku ve organ farklıdır. ENDOKRİN SİSTEM (HORMONLAR) HORMANLARIN ÖZELLİKLERİ 1. Üretildikleri yerden hedef doku ve organlara kan ile taşınırlar. 2. Her hormonun etkilediği hücre, doku ve organ farklıdır. 3. Hormonlar az miktarda

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 29 ENDOKRİN SİSTEM 4 BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZLER)

11. SINIF KONU ANLATIMI 29 ENDOKRİN SİSTEM 4 BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZLER) 11. SINIF KONU ANLATIMI 29 ENDOKRİN SİSTEM 4 BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZLER) BÖBREK ÜSTÜ BEZLERİ (ADRENAL BEZ) Her bir böbreğin üst kısmında bulunan endokrin bezdir. Böbrekler ile doğrudan bir bağlantısı

Detaylı

EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT

EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT EGZERSİZE ENDOKRİN ve METABOLİK YANIT Prof.Dr.Fadıl Özyener Fizyoloji Anabilim Dalı Sempatik Sistem Adrenal Medulla Kas kan dolaşımı Kan basıncı Solunum sıklık ve derinliği Kalp kasılma gücü Kalp atım

Detaylı

E DOK O RİN İ S İ S S İ T S EM

E DOK O RİN İ S İ S S İ T S EM ENDOKRİN SİSTEM Prof.Dr. Erdal ZORBA Kontrol sistemleri Sinir sistemi Hızlı, anlık değişim ve yanıtlar Endokrin sistem Saniyelerden aylara kadar süren etki ve yanıt endokrin sistem hormonal iletişim 2

Detaylı

ENDOKRİN (HORMONAL) SİSTEM

ENDOKRİN (HORMONAL) SİSTEM ENDOKRİN (HORMONAL) SİSTEM HORMONLARIN GENEL ÖZELLİKLERİ Her canlının kendisi tarafından oluşturulur. Ancak dışarıdan alındığında da etkilidirler. Çok az miktarlarda dahi etkilidirler. (Bu özellikleri

Detaylı

ENDOKRİN SİSTEM. Selin Hoca

ENDOKRİN SİSTEM. Selin Hoca ENDOKRİN SİSTEM Selin Hoca HORMON NEDİR? Endokrin sistemi oluşturan iç salgı bezlerinin (endokrin bez) salgıladığı özel sinyal taşıyan salgılardır. Organik maddelerdir. Hormonların etki ettikleri doku

Detaylı

ANESTEZİ VE REANİMASYON

ANESTEZİ VE REANİMASYON T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI ANESTEZİ VE REANİMASYON ENDOKRİN SİSTEM HASTALIKLARI VE ENDOKRİN SİSTEME ETKİLİ İLAÇLAR 723H00064 Ankara, 2011 Bu mdül, mesleki ve teknik eğitim kul/kurumlarında uygulanan Çerçeve

Detaylı

Adrenal Korteks Hormonları

Adrenal Korteks Hormonları Adrenal Korteks Hormonları Doç. Dr.Fadıl Özyener Fizyoloji AD Bu derste öğrencilerle Adrenal korteks hormonlarının (AKH) sentez ve salgılanması, organizmadaki hücre, doku ve sistemlerde genel fizyolojik

Detaylı

ENDOKRİN SİSTEM ANATOMİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

ENDOKRİN SİSTEM ANATOMİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ ENDOKRİN SİSTEM ANATOMİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ Endokrin sistem Endokrin sistem bir kontrol ve düzenleme sistemidir. Vücuttaki 3 ana fonksiyon ile yakın ilişkilidir. 1. Vücut sıvılarındaki kimyasal maddelerin

Detaylı

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın

İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın İ. Ü İstanbul Tıp Fakültesi Tıbbi Biyoloji Anabilim Dalı Prof. Dr. Filiz Aydın Hücre iletişimi Tüm canlılar bulundukları çevreden sinyal alırlar ve yanıt verirler Bakteriler glukoz ve amino asit gibi besinlerin

Detaylı

Hipotalamus hormonları. Leptin 1/30/2012 HİPOFİZ ÖN LOP HORMONLARI. Growth hormon : Büyüme hormonu Somatotropin

Hipotalamus hormonları. Leptin 1/30/2012 HİPOFİZ ÖN LOP HORMONLARI. Growth hormon : Büyüme hormonu Somatotropin Hipotalamus hormonları Hipotalamik hormonlar, ön hipofiz hormonlarının sentezini ve sekresyonunu düzenler. Hipotalamik hormonlar, hipotalamik-hipofizer sistemin kapillerlerindeki hipotalamik sinir uçlarından

Detaylı

Ayxmaz/biyoloji Homeostasi

Ayxmaz/biyoloji Homeostasi Homeostasi - Değişen dış koşullara rağmen nispeten sabit bir iç fizyolojik ortamı sürdürme sürecidir. -Böylece vücut organlarının, normal sınırlarda verimli bir şekilde çalışması sağlanır. İki ana kontrol

Detaylı

ÜNİTE 10. Hormonlar. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler

ÜNİTE 10. Hormonlar. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler ÜNİTE 10 Hormonlar Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Hormonların nasıl yapıldığını ve hangi yollarla etkili olduklarını bilecek, Hipotalamusun hormon salınımlarını kontrol edici faktörleri öğrenecek,

Detaylı

ÜNİTE 4:HAYVANLARDA KİMYASAL SİNYALLER

ÜNİTE 4:HAYVANLARDA KİMYASAL SİNYALLER ÜNİTE 4:HAYVANLARDA KİMYASAL SİNYALLER Hormon salgılayan bezler endokrin bez olarak adlandırılır.bu bezlerin salgıladıkları kimyasal maddeler kana verilir ve hormon adını alır.oysa ekzokrin bezlerin salgıladıkları

Detaylı

Egzersizde Hormonal Değişimler Ve Düzenleme PROF.DR.MİTAT KOZ

Egzersizde Hormonal Değişimler Ve Düzenleme PROF.DR.MİTAT KOZ Egzersizde Hormonal Değişimler Ve Düzenleme PROF.DR.MİTAT KOZ Egzersizde endokrin sistemin amacı? Egzersizin oluşturduğu stresin ortadan kaldırılmasına yardımcı olmak (homeostazis) Artan enerji tüketimi

Detaylı

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL

Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI DÜZENLEMEK İÇİN PRONEL Rumen Kondisyoneri DAHA İYİ Protein Değerlendirilmesi Enerji Kullanımı Süt Kalitesi Karaciğer Fonksiyonları Döl Verimi Karlılık BY-PASS PROTEİN ÜRETİMİNİ VE ENERJİ ÇEVRİMİNİ ARTTIRMAK, RUMEN METABOLİZMASINI

Detaylı

TIBBI TERMİNOLOJİ ÖZET ÜNİTE

TIBBI TERMİNOLOJİ ÖZET ÜNİTE TIBBI TERMİNOLOJİ ÖZET ÜNİTE 11 ÜNİTE 11 ENDOKRİN SİSTEM İç salgı bezleri, endokrin bezler (glandulae endocrinae) olarak tanımlanır. Bu bezlerin oluşturdukları sisteme de Endokrin Sistem adı verilir. Endokrin

Detaylı

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ...

BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... BÖLÜM I HÜCRE FİZYOLOJİSİ... 1 Bilinmesi Gereken Kavramlar... 1 Giriş... 2 Hücrelerin Fonksiyonel Özellikleri... 2 Hücrenin Kimyasal Yapısı... 2 Hücrenin Fiziksel Yapısı... 4 Hücrenin Bileşenleri... 4

Detaylı

Doğum Sonrası (post-natal) Büyüme

Doğum Sonrası (post-natal) Büyüme Doğum Sonrası (post-natal) Büyüme Doğumdan ergin çağa kadar olan büyümedir. Neonatal (yeni doğan) dönemi Infancy (yavru) dönemi Puberty (ergenlik) dönemi Adölesan (gençlik) dönemi Adult (erginlik) dönemi

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta Verimi Kabuk Kalitesi Yemden Yararlanma Karaciğer Sağlığı Bağırsak Sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA YUMURTA IÇIN AGRALYX!

Detaylı

GENİTAL SİKLUS Östrus Siklusu

GENİTAL SİKLUS Östrus Siklusu GENİTAL SİKLUS Östrus Siklusu Tanım Purbertiye ulaşan bir dişide hormonların kontrolü (hipotalamus, hipofiz ve ovaryum dan salınan) altında ovaryum ve uterusta meydana gelen değişiklikler Genital siklus

Detaylı

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER

DENETLEYİCİ VE DÜZENLEYİCİ SİSTEMLER Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler Vücudumuzda aynı anda birçok karmaşık olayın birbirleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleşmesi denetleyici ve düzenleyici sistemler tarafından sağlanır. Denetleyici ve

Detaylı

4 Endokrin Sistem ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler. Bu üniteyi çalıştıktan sonra,

4 Endokrin Sistem ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler. Öneriler. Bu üniteyi çalıştıktan sonra, ÜNİTE 4 Endokrin Sistem Bu üniteyi çalıştıktan sonra, Amaçlar Hipofiz bezi ve hormonlarını, Tiroid bezi ve hormonlarını, Adrenal korteks hormonlarını, Adrenal medulla ve katekolamin salgısını, Seks hormonlarını,

Detaylı

* Kemoreseptör *** KEMORESEPTÖR REFLEKS

* Kemoreseptör *** KEMORESEPTÖR REFLEKS KEMORESEPTÖR REFLEKS DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VI Dr. Nevzat KAHVECİ Kemoreseptörler, kimyasal duyarlılığı olan hücrelerdir. Kan basıncı 80 mmhg nin altına düştüğünde uyarılırlar. 1- Oksijen yokluğu

Detaylı

YGS ANAHTAR SORULAR #3

YGS ANAHTAR SORULAR #3 YGS ANAHTAR SORULAR #3 1) Bir insanın kan plazmasında en fazla bulunan organik molekül aşağıdakilerden hangisidir? A) Mineraller B) Su C) Glikoz D) Protein E) Üre 3) Aşağıdakilerden hangisi sinir dokunun

Detaylı

DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ

DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ DÖNEM 2- I. DERS KURULU AMAÇ VE HEDEFLERİ Kan, kalp, dolaşım ve solunum sistemine ait normal yapı ve fonksiyonların öğrenilmesi 1. Kanın bileşenlerini, fiziksel ve fonksiyonel özelliklerini sayar, plazmanın

Detaylı

ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ ÜREME SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ Kadın ve erkek üreme sistemi dölün üretilmesi amacı ile özelleşmiş özel organlardan oluşmaktadır. Bazı üreme organları cinsiyet hücrelerini üretir, diğerleri

Detaylı

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER

DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER DERS : ÇOCUK RUH SAĞLIĞI KONU : KİŞİLİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER A) BİYOLOJİK ETMENLER KALITIM İÇ SALGI BEZLERİ B) ÇEVRE A) BİYOLOJİK ETMENLER 1. KALITIM Anne ve babadan genler yoluyla bebeğe geçen özelliklerdir.

Detaylı

ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI. Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU

ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI. Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU ARI ZEHİRİ BİLEŞİMİ, ÖZELLİKLERİ, ETKİ MEKANİZMASI Dr. Bioch.Cristina Mateescu APİTERAPİ KOMİSYONU Arı Zehiri - Tanım Arı zehiri, bal arıları tarafından öncelikle memelilere ve diğer iri omurgalılara karşı

Detaylı

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Boşaltım Sistemi

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Boşaltım Sistemi Fen Bilimleri 7. Sınıf. Ünite Aşağıda, boşaltım sistemi ile ilgili verilen ifadelerden doğru olanlarının yanına (), yanlış olanlarının yanına () koyunuz. Aşağıda verilen resimde sinir hücresinin kısımları

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

ENDOKRİN SİSTEM HASTALIKLARI. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

ENDOKRİN SİSTEM HASTALIKLARI. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire ENDOKRİN SİSTEM HASTALIKLARI Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Hipertiroidi ya da hipertiroidizm, tiroid bezinin fazla çalışmasıyla ortaya çıkan hastalık tablosudur. Hipertoridizme sebep olan birçok mekanizma

Detaylı

11. SINIF KONU ANLATIMI 25 İNSAN FİZYOLOJİSİ SİNİR SİSTEMİ-9 ÇEVRESEL (PERİFERİK) SİNİR SİSTEMİ SİNİR SİSTEMİ HASTALIKLARI

11. SINIF KONU ANLATIMI 25 İNSAN FİZYOLOJİSİ SİNİR SİSTEMİ-9 ÇEVRESEL (PERİFERİK) SİNİR SİSTEMİ SİNİR SİSTEMİ HASTALIKLARI 11. SINIF KONU ANLATIMI 25 İNSAN FİZYOLOJİSİ SİNİR SİSTEMİ-9 ÇEVRESEL (PERİFERİK) SİNİR SİSTEMİ SİNİR SİSTEMİ HASTALIKLARI B) ÇEVRESEL (PERİFERAL) SİNİR SİSTEMİ Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir

Detaylı

KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI:

KISA ÜRÜN BİLGİSİ 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI: 1. BEŞERİ TIBBİ ÜRÜNÜN ADI: KISA ÜRÜN BİLGİSİ NEOFLEKS İZOPLEN-S Dengeli Elektrlit İçeren İnfüzyn İçin Çözelti 2. KALİTATİF VE KANTİTATİF BİLEŞİMİ: Etkin maddeler : Beher 100 ml de ; Sdyum klrür... 0,53

Detaylı

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir Sistemine (MSS) bilgi ileten ve bilgi alan sinir sistemi bölümüdür. Merkezi Sinir Sistemi nden çıkarak tüm vücuda dağılan sinirleri

Detaylı

BİYOİNORGANİK KİMYA 5. HAFTA

BİYOİNORGANİK KİMYA 5. HAFTA BİYOİNORGANİK KİMYA 5. HAFTA ESER ELEMENTLER İnsan vücudunda en yüksek oranda bulunan element oksijendir. İkincisi ise karbondur. İnsan vücudunun kütlesinin %99 u sadece 6 elementten meydana gelir. Bunlar:

Detaylı

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Sindirim Sistemi

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Sindirim Sistemi Fen Bilimleri 7. Sınıf Aşağıda, sindirim sistemi ile ilgili verilen ifadelerden doğru olanlarının yanına (, yanlış olanlarının yanına (Y) koyunuz. Aşağıda verilen resimde sindirim sistemi organlarının

Detaylı

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır.

Normalde kan potasyum seviyesi 3,6-5,0 mmol/l arasındadır. POTASYUM K+; Potasyum yaşam için gerekli önemli bir mineraldir. Hücre içinde bol miktarda bulunur. Hücre içindeki kimyasal ortamın ana elementidrir. Hergün besinlerle alınır ve idrarla atılır. Potasyum

Detaylı

GROWTH HORMON. Klinik Laboratuvar Testleri

GROWTH HORMON. Klinik Laboratuvar Testleri GROWTH HORMON Diğer adı ve kısaltmalar: Büyüme hormonu, somatotropin, somatotrop hormon, GH, STH. Kullanım amacı: Growth hormon üretiminde fazlalık veya yetersizlik bulunup bulunmadığının araştırılması

Detaylı

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA CIVCIV IÇIN OVOLYX!

Özel Formülasyon DAHA İYİ DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA CIVCIV IÇIN OVOLYX! Özel Formülasyon DAHA İYİ Yumurta verimi Kabuk kalitesi Civciv kalitesi Döllülük Çıkım oranı Karaciğer sağlığı Bağırsak sağlığı Bağışıklık Karlılık DAHA DÜŞÜK MALIYETLE DAHA SAĞLIKLI SÜRÜLER VE DAHA FAZLA

Detaylı

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU

LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU LABORATUVAR TESTLERİNİN KLİNİK YORUMU Alanin Transaminaz ( ALT = SGPT) : Artmış alanin transaminaz karaciğer hastalıkları ( hepatosit hasarı), hepatit, safra yolu hastalıklarında ve ilaçlara bağlı olarak

Detaylı

İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri

İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri İlaçların Etkilerini Değiştiren Faktörler, ve İlaç Etkileşimleri Prof. Dr. Öner Süzer Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Farmakoloji ve Klinik Farmakoloji Anabilim Dalı www.onersuzer.com Son güncelleme: 10.03.2009

Detaylı

Meme şekli-büyüklüğü ineğin kalıtsal yapısı, yaşı, süt verim düzeyi, laktasyon dönemi ve laktasyon sayısına bağlı olarak faklılık gösterir.

Meme şekli-büyüklüğü ineğin kalıtsal yapısı, yaşı, süt verim düzeyi, laktasyon dönemi ve laktasyon sayısına bağlı olarak faklılık gösterir. Meme şekli-büyüklüğü ineğin kalıtsal yapısı, yaşı, süt verim düzeyi, laktasyon dönemi ve laktasyon sayısına bağlı olarak faklılık gösterir. a b c Sağım başlangıcında, o sağımda inekten elde edilecek sütün

Detaylı

Karbonhidrat, protein, ya gibi besin maddelerinin yapı ta larına parçalanmasına, sindirim adı verilir. Sindirim iki a amada gerçekle ir.

Karbonhidrat, protein, ya gibi besin maddelerinin yapı ta larına parçalanmasına, sindirim adı verilir. Sindirim iki a amada gerçekle ir. Karbonhidrat, protein, ya gibi besin maddelerinin yapı ta larına parçalanmasına, sindirim adı verilir. Sindirim iki a amada gerçekle ir. Mekanik Sindirim: Besinlerin dil, di ve kaslar yardımı ile küçük

Detaylı

İntrasellüler Sıvı (Hücre İçi Sıvı) Extrasellüler Sıvı (Hücre Dışı Sıvı) Total Vücut Suyu 60 = 42 lt Vücut Sıvı Bölmelerini Etkileyen Faktörler

İntrasellüler Sıvı (Hücre İçi Sıvı) Extrasellüler Sıvı (Hücre Dışı Sıvı) Total Vücut Suyu 60 = 42 lt Vücut Sıvı Bölmelerini Etkileyen Faktörler Vücut ağırlığının yaklaşık %60 ını su oluşturur. Ölçümünde Deuterium Oksid kullanılır. Yağ dokusu ve yaş ile ters, kas dokusu ile doğru orantılıdır. Total vücut suyu, genel anlamda iki büyük kompartmanda

Detaylı

RUMİNANTLARDA KALSİYUM,FOSFOR VE MAGNEZYUM YETMEZLİKLERİ-1

RUMİNANTLARDA KALSİYUM,FOSFOR VE MAGNEZYUM YETMEZLİKLERİ-1 RUMİNANTLARDA KALSİYUM,FOSFOR VE MAGNEZYUM YETMEZLİKLERİ-1 Kalsiyum, fosfor ve magnezyum, kas yapısı, fizyolojik olaylar ve birçok dokunun normal fonksiyonları için gereklidir. Kemik formasyonu, kas kontraksiyonu,

Detaylı

EGZERSİZİN ENDOKRİN SİSTEME ETKİLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ

EGZERSİZİN ENDOKRİN SİSTEME ETKİLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ EGZERSİZİN ENDOKRİN SİSTEME ETKİLERİ DOÇ.DR.MİTAT KOZ Endokrin sistem normal fizyoloji Endokrin sistem bir kontrol ve düzenleme sistemidir. Vücuttaki 3 ana fonksiyon ile yakın ilişkilidir. 1. Vücut sıvılarındaki

Detaylı

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir.

Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. METABOLİZMA ve ENZİMLER METABOLİZMA Hücrelerde gerçekleşen yapım, yıkım ve dönüşüm olaylarının bütününe metabolizma denir. A. ÖZÜMLEME (ANABOLİZMA) Metabolizmanın yapım reaksiyonlarıdır. Bu tür olaylara

Detaylı

İlaçların hedefleri. Hücreler

İlaçların hedefleri. Hücreler İlaçların hedefleri. Hücreler FARMAKOLOJİYE GİRİŞ 1 Yard. Doç. Dr. M. Kürşat Derici Tıbbi Farmakoloji Ab. Dalı mkursatderici@hitit.edu.tr 2 İlaç; bir hastalığı tedavi etmek için insan vücuduna uygulanan

Detaylı

LAKTASYON VE SÜT VERİMİ

LAKTASYON VE SÜT VERİMİ LAKTASYON VE SÜT VERİMİ Prof.Dr. Selahattin Kumlu Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Zootekni Bölümü Antalya Tanım Laktasyon, buzağılama ile başlayan ve kuruya çıkma ile sona eren süt verme dönemidir.

Detaylı

KALSİYOTROPİK İLAÇLAR

KALSİYOTROPİK İLAÇLAR KALSİYOTROPİK İLAÇLAR Kalsiyumun vücut için önemi: Hücrede; membran, mitokondri, Endoplazmik retikulumda bağlı halde ve; stoplazmada serbest halde bulunur. Hücrenin canlılığı ve fonksiyonları için önemlidir.

Detaylı

BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ. İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü. vücudun biyokimyasal süreçlerinin etkin bir şekilde

BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ. İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü. vücudun biyokimyasal süreçlerinin etkin bir şekilde BALIKLARDA SİNDİRİM VE SİNDİRİM ENZİMLERİ İlyas KUTLU Kimyager Su Ürünleri Sağlığı Bölümü Proteinler, yağlar ve karbohidratlar balıklar amino asitlerin dengeli bir karışımına gereksinim tarafından enerji

Detaylı

ENDOKRİN SİSTEM. Hormonlar bir hücre veya hücre topluğu tarafından salınıp kana karışan ve kanla taşınan kimyasal maddelerdir.

ENDOKRİN SİSTEM. Hormonlar bir hücre veya hücre topluğu tarafından salınıp kana karışan ve kanla taşınan kimyasal maddelerdir. ENDOKRİN SİSTEM Canlılarda kararlı bir iç dengenin (homeostasi) sağlanmasında ve yaşamsal faaliyetlerin sürdürülmesinde sinir sistemi ve endokrin sistem birlikte görev alır. Endokrin bezlerden meydana

Detaylı

ENERJİ METABOLİZMASI

ENERJİ METABOLİZMASI ENERJİ METABOLİZMASI Soluduğumuz hava, yediğimiz ve içtiğimiz besinler vücudumuz tarafından işlenir, kullanılır ve ihtiyaç duyduğumuz enerjiye dönüştürülür. Gün içinde yapılan fiziksel aktiviteler kalp

Detaylı

ADRENAL KORTEKS HORMONLARI GLİKOKORTİKOİDLER. Doç. Dr. Fadıl Özyener Fizyoloji Anabilim Dalı

ADRENAL KORTEKS HORMONLARI GLİKOKORTİKOİDLER. Doç. Dr. Fadıl Özyener Fizyoloji Anabilim Dalı ADRENAL KORTEKS HORMONLARI GLİKOKORTİKOİDLER Doç. Dr. Fadıl Özyener Fizyoloji Anabilim Dalı Bu derste amaçlanan öğrencilerle; Glikokortikoid hormonların (GKH) sentez ve salgılanmasını, organizmadaki hücre,

Detaylı

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi;

Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA-s Dehidroepiandrosteron- sülfat; DHEA-sülfat testi; DHEA sülfat böbrek üstü bezi tarafından üretilen zayıf bir erkeklik hormonudur ( androjen ). DHEA- sülfat hem kadın hem erkeklerde üretilir. Kadınlarda

Detaylı

Reprodüktif Endokrinoloji. Prof. Dr. Mithat EVECEN

Reprodüktif Endokrinoloji. Prof. Dr. Mithat EVECEN Reprodüktif Endokrinoloji Prof. Dr. Mithat EVECEN TANIMLAR: Hormon: Yunanca = uyarma, canlandırma, harekete geçirme. Tanım: Bir hücre ya da dokuda sentezlenen ve buralardan kan, lenf ve sinir yoluyla vücudun

Detaylı

2) Kolekalsiferol (D 3)

2) Kolekalsiferol (D 3) Sunum İçeriği Öğretim Görevlisi :Yrd.Doç.Dr.Bekir ÇÖL Hazırlayan ve Sunan : Fulya ÇELEBİ Konu : D Vitamini 31/10/2008 D vitamini formları kaynaklarına genel bakış Deride ve vücutta D vitamini sentezi İnce

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME BİRECİK MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ ZEYNEP ŞAHAN KARADERE

SAĞLIKLI BESLENME BİRECİK MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ ZEYNEP ŞAHAN KARADERE SAĞLIKLI BESLENME BİRECİK MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ ZEYNEP ŞAHAN KARADERE Sağlıklı büyümek ve gelişmek için yeterli ve dengeli beslenmeliyiz. BESLENME İnsanın yaşına, cinsiyetine, çalışma ve özel

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

İNSÜLİN UYGULAMALARI

İNSÜLİN UYGULAMALARI İNSÜLİN UYGULAMALARI İnsülinin Fizyolojik Özellikleri İnsülin; pankreasın langerhans adacıklarındaki beta hücrelerinden salgılanan ve kan glikozunu düşüren bir hormondur. Sağlıklı bireylerde (gebe ve obez

Detaylı

ENDOKRİN SİSTEM FİZYOLOJİSİ ENDOKRİN SİSTEM ENDOKRİN SİSTEM ENDOKRİN SİSTEM. Anabolizma 19/11/2015 ENDOKRİN SİSTEM. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

ENDOKRİN SİSTEM FİZYOLOJİSİ ENDOKRİN SİSTEM ENDOKRİN SİSTEM ENDOKRİN SİSTEM. Anabolizma 19/11/2015 ENDOKRİN SİSTEM. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire ENDOKRİN SİSTEM ENDOKRİN SİSTEM FİZYOLOJİSİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Canlılar yaşadığı dış ortamda meydana gelen değişimlere uyum sağlamak ve iç ortamlarındaki dengeyi korumak zorundadır. İç ortamın

Detaylı

Su / Hasta Değil Susuzsunuz adlı kitapta suyun önemi anlatılıyor ve yazara göre vücudumuz tam 46 nedenle suya ihtiyaç duyuyor.

Su / Hasta Değil Susuzsunuz adlı kitapta suyun önemi anlatılıyor ve yazara göre vücudumuz tam 46 nedenle suya ihtiyaç duyuyor. Su / Hasta Değil Susuzsunuz adlı kitapta suyun önemi anlatılıyor ve yazara göre vücudumuz tam 46 nedenle suya ihtiyaç duyuyor. 1- Hiçbir şey susuz yaşayamaz. 2- Göreceli su yetersizliği vücudun bazı fonksiyonlarını

Detaylı

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ Bu sunu Sincan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Hayatboyu Öğrenme Programı Grundtvig Öğrenme Ortaklığı Projesi kapsamında düzenlenen Eğitim Toplantıları için hazırlanmıştır.

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... III 1: DİYABET...1 Diabetes insipedius...2 Diabetes mellitus...2 Diyabetin Etkileri...3 Belirtiler...4 Nedenler...4 Tedavi...4 Bitkilerin Rolü...5 Tıbbi Faydaları...6 2: KARACİĞER

Detaylı

TRANSFERRİN ERİTROSİT. Transferrinin normal değerleri: Transferin seviyesini düşüren sebepler. Eritrosit; RBC: Red Blood Cell = Alyuvar

TRANSFERRİN ERİTROSİT. Transferrinin normal değerleri: Transferin seviyesini düşüren sebepler. Eritrosit; RBC: Red Blood Cell = Alyuvar TRANSFERRİN Transferin kanda demiri taşıyan bir proteindir. Her bir trasferrin molekülü iki tane demir taşır. Transferrin testi tek başına bir hastalığı göstermez. Beraberinde serum demiri, ferritin, demir

Detaylı

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı OTONOM SİNİR SİSTEMİ. Dr. Sinan CANAN scanan@baskent.edu.tr

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı OTONOM SİNİR SİSTEMİ. Dr. Sinan CANAN scanan@baskent.edu.tr Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı OTONOM SİNİR SİSTEMİ Dr. Sinan CANAN scanan@baskent.edu.tr Bu Bölümde: Eferent sinir sistemi ve görevleri Yollar, reseptörler ve kullanılan aracı

Detaylı

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.-

1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- 1-GİRİ 1.1- BİYOKİMYANIN TANIMI VE KONUSU.- Biyokimya sözcüğü biyolojik kimya (=yaşam kimyası) teriminin kısaltılmış şeklidir. Daha eskilerde, fizyolojik kimya terimi kullanılmıştır. Gerçekten de Biyokimya

Detaylı

Çeşitli tohumların yağ bileşimi. USDA Nutrient Database. Tekli doymamış. Çoklu. Kanola Keten Mısır Fındık Zeytin Ayçiçeği Susam Soya Ceviz

Çeşitli tohumların yağ bileşimi. USDA Nutrient Database. Tekli doymamış. Çoklu. Kanola Keten Mısır Fındık Zeytin Ayçiçeği Susam Soya Ceviz LİPİTLER Hayvan ve bitki dokularının eter, benzin, kloroform gibi yağ çözücülerinde eriyen bölümlerine ham lipit denir. Organizmanın başlıca besin kaynağını oluştururlar, enerji verme ve depolama yönünden

Detaylı

VÜCUDUMUZDAKİ SİSTEMLER. Boşaltım Sistemi

VÜCUDUMUZDAKİ SİSTEMLER. Boşaltım Sistemi VÜCUDUMUZDAKİ SİSTEMLER Boşaltım Sistemi İNSANLARDA BOŞALTIMIN AMACI NEDİR? VÜCUDUMUZDAN HANGİ ATIK MADDELER UZAKLAŞTIRILIR? İDRAR SU TUZ KARBONDİOKSİT BESİN ATIKLARI ÜRE ATIK MADDELERİ VÜCUDUMUZDAN HANGİ

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar?

BÖBREK HASTALIKLARI. Prof. Dr. Tekin AKPOLAT. Böbrekler ne işe yarar? BÖBREK HASTALIKLARI Prof. Dr. Tekin AKPOLAT Böbrekler ne işe yarar? Böbreğin en önemli işlevi kanı süzmek, idrar oluşturmak ve vücudun çöplerini (artık ürünleri) temizlemektir. Böbrekte oluşan idrar, idrar

Detaylı

STRES FİZYOLOJİSİ Prof.Dr. Ertan Yurdakoş. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Fizyoloji Anabilim Dalı

STRES FİZYOLOJİSİ Prof.Dr. Ertan Yurdakoş. İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Fizyoloji Anabilim Dalı STRES FİZYOLOJİSİ Prof.Dr. Ertan Yurdakoş İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi, Fizyoloji Anabilim Dalı Stres, günlük konuşmalarda sık sık geçen ve farklı anlamlarda kullanılan baskı yada gerginlik diye çevirebileceğimiz

Detaylı

Travma Hastalarında Beslenme

Travma Hastalarında Beslenme Doç. Dr. Onur POLAT Travma Hastalarında Beslenme Normal ve sağlıklı organizma travma veya strese maruz kaldığında kendisini korumaya yönelik bazı fizyolojik mekanizmaları harekete geçirir. Genel amaç organ

Detaylı

DOKU. Dicle Aras. Doku ve doku türleri

DOKU. Dicle Aras. Doku ve doku türleri DOKU Dicle Aras Doku ve doku türleri Doku Bazı özel görevler üstlenmiş hücre topluluklarıdır. Bir doku aynı yönde özelleşmiş hücre ve hücreler arası maddelerin bir araya gelmesiyle oluşmuştur. İntrauterin

Detaylı

OTONOM SİNİR SİSTEMİ (Fonksiyonel Anatomi)

OTONOM SİNİR SİSTEMİ (Fonksiyonel Anatomi) OTONOM SİNİR SİSTEMİ (Fonksiyonel Anatomi) Otonom sinir sitemi iki alt kısma ayrılır: 1. Sempatik sinir sistemi 2. Parasempatik sinir sistemi Sempatik ve parasempatik sistemin terminal nöronları gangliyonlarda

Detaylı

HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücrenin fiziksel yapısı. Hücre membranı proteinleri. Hücre membranı

HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücrenin fiziksel yapısı. Hücre membranı proteinleri. Hücre membranı Hücrenin fiziksel yapısı HÜCRE FİZYOLOJİSİ Hücreyi oluşturan yapılar Hücre membranı yapısı ve özellikleri Hücre içi ve dışı bileşenler Hücre membranından madde iletimi Vücut sıvılar Ozmoz-ozmmotik basınç

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf 2 KARBONHİDRAT LİPİT (YAĞ)

YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI. 9. Sınıf 2 KARBONHİDRAT LİPİT (YAĞ) YAZILIYA HAZIRLIK SORULARI 9. Sınıf 2 KARBONHİDRAT LİPİT (YAĞ) DOĞRU YANLIŞ SORULARI Depo yağlar iç organları basınç ve darbelerden korur. Steroitler hücre zarının yapısına katılır ve geçirgenliğini artırır.

Detaylı

Kan Akımı. 5000 ml/dk. Kalp Debisi DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII. Dr. Nevzat KAHVECİ

Kan Akımı. 5000 ml/dk. Kalp Debisi DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII. Dr. Nevzat KAHVECİ MERKEZİ SİNİR SİSTEMİNİN İSKEMİK YANITI DOLAŞIM SİSTEMİ FİZYOLOJİSİ VII Dr. Nevzat KAHVECİ Kan basıncı 60 mmhg nın altına düştüğünde uyarılırlar. En fazla kan basıncı 1520 mmhg ya düştüğünde uyarılır.

Detaylı

Egzersiz ve Hormonlar: Yanlış kullanım ve Doping

Egzersiz ve Hormonlar: Yanlış kullanım ve Doping Egzersiz ve Hormonlar: Yanlış kullanım ve Doping Prof. Dr. Oğuz Karamızrak EÜTF Spor Hekimliği AD Kapsam Besinsel destekler (suplement, ergojenik yardımcılar) Spor ve performansla ilişkili besinsel girişimler

Detaylı

LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI 2 FEN BİLİMLERİ SINAVI BİYOLOJİ TESTİ SORU KİTAPÇIĞI 27 HAZİRAN 2010

LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI 2 FEN BİLİMLERİ SINAVI BİYOLOJİ TESTİ SORU KİTAPÇIĞI 27 HAZİRAN 2010 Ö S Y M T.C. YÜKSEKÖĞRETİM KURULU ÖĞRENCİ SEÇME VE YERLEŞTİRME MERKEZİ LİSANS YERLEŞTİRME SINAVI 2 FEN BİLİMLERİ SINAVI BİYOLOJİ TESTİ SORU KİTAPÇIĞI 27 HAZİRAN 2010 BU SORU KİTAPÇIĞI 27 HAZİRAN 2010 LYS

Detaylı

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar

Kilo verme niyetiyle diyet tedavisinin uygulanamayacağı durumlar nelerdir? -Hamilelik. -Emziklik. -Zeka geriliği. -Ağır psikolojik bozukluklar Diyet denilince aklımıza aç kalmak gelir. Bu nedenle biz buna ''sağlıklı beslenme programı'' diyoruz. Aç kalmadan ve bütün besin öğelerinden dengeli biçimde alarak zayıflamayı ve bu kiloda kalmayı amaçlıyoruz.

Detaylı

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları

Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hedefe Spesifik Beslenme Katkıları Hayvan Beslemede Vitamin ve Minerallerin Önemi Vitaminler, çiftlik hayvanlarının, büyümesi, gelişmesi, üremesi, kısaca yaşaması ve verim vermesi için gerekli metabolik

Detaylı

Amino Asit Metabolizması Bozuklukları. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya ABD

Amino Asit Metabolizması Bozuklukları. Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya ABD Amino Asit Metabolizması Bozuklukları Yrd. Doç. Dr. Bekir Engin Eser Zirve Üniversitesi EBN Tıp Fakültesi Tıbbi Biyokimya ABD Amino Asit Metabolizması Bozuklukları Genelde hepsi kalıtsal ve otozomal resesifir

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI BİYOLOJİ CEVAP 1: (TOPLAM 9 PUAN) 1.1: Eğer terleme ve su emilimi arasındaki ilişkide ortam sıcaklığının etkisini öğrenmek istiyorsa; deneyi aynı sayıda yaprağa sahip aynı tür

Detaylı

Suda çözünebilen nişasta molekülleri pityalin (amilaz) enzimiyle küçük moleküllere parçalanır.

Suda çözünebilen nişasta molekülleri pityalin (amilaz) enzimiyle küçük moleküllere parçalanır. CANLILARDA ENERJİ Besinlerin Enerjiye Dönüşümü Besin öğeleri: Karbonhidratlar, yağlar, proteinler, vitaminler, mineraller Besin maddelerindeki bu öğelerin vücut tarafından kullanılabilmesi için sindirilmesi

Detaylı

DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM

DERSLER TEORİK PRATİK TOPLAM T. C. İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ 2013-2014 EĞİTİM - ÖĞRETİM YILI DÖNEM II IV. DERS (ÜRO-GENİTAL ve ENDOKRİN SİSTEM) KURULU (10 MART 2014 25 NİSAN 2014) DEKAN BAŞKOORDİNATÖR DÖNEM II

Detaylı

gereksinimi kadar sağlamasıdır.

gereksinimi kadar sağlamasıdır. Yeterli beslenme, vücudun yaşamı ve çalışmasını sürdürebilesi için gerekli olan enerjinin sağlanması anlamına gelir. Dengeli beslenme ise, alınan enerjinin yanında bütün besin öğelerini gereksinimi kadar

Detaylı

Elektrokimyasal İleti II

Elektrokimyasal İleti II Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektrokimyasal İleti II Prof. Dr. Cem Şeref Bediz DEUTF Fizyoloji Anabilim Dalı Bu saate neler öğreneceğiz? İmpuls, uyartı, sinyal nedir Hücre zarının elektrokimyasal

Detaylı

Androjenler ve Anabolik Steroidler

Androjenler ve Anabolik Steroidler Androjenler ve Anabolik Steroidler Sentezleri Androjenler kolesterolden sentezlenirler. Testosteron, testisin interstisyel (leydig ) hücrelerinde, 5-Pregnonolon dan sentezlenir. Testosteron salındıktan

Detaylı

her hakki saklidir onderyaman.com

her hakki saklidir onderyaman.com Andropoz: Yaşlanan Erkek: Tarihsel yaklaşım Yaşlanma ile beraber gonadal (testis) fonksiyonlarda azalma ve bu durumun kişi üzerine etkileri antik çağlardan beri bilinmekte ve araştırılmaktadır. Örneğin

Detaylı

HÜCRELERARASI İLETİŞİM

HÜCRELERARASI İLETİŞİM HÜCRELERARASI İLETİŞİM Bazı sorular!!! Bitki hücreleri ne hakkında konuşur? Bir hücre diğerine ne söyler ve diğer hücre buna nasıl cevap verir? Bu sorulara, önce mikroorganizmalar arasındaki iletişime

Detaylı

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı KAS FİZYOLOJİSİ. Düz Kas. Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com www.sinancanan.

Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı KAS FİZYOLOJİSİ. Düz Kas. Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com www.sinancanan. Başkent Üniversitesi Tıp Fakültesi Fizyoloji Anabilim Dalı KAS FİZYOLOJİSİ İ İ İ Düz Kas Dr. Sinan CANAN sinancanan@gmail.com www.sinancanan.net net Düz Kas Kalp kası İskelet kl kası Düz kas Düz Kas Düz

Detaylı

Hücre zarının yapısındaki yağlardan eriyerek hücre zarından geçerler.fazlalıkları karaciğerde depo edilir.

Hücre zarının yapısındaki yağlardan eriyerek hücre zarından geçerler.fazlalıkları karaciğerde depo edilir. DERS: BİYOLOJİ KONU: C.T.B(Vitaminler e Nükleik Asitler) VİTAMİNLER Bitkiler ihtiyaç duydukları bütün vitaminleri üretip, insanlar ise bir kısmını hazır alır. Özellikleri: Yapıcı, onarıcı, düzenleyicidirler.

Detaylı

2 tip düz kas vardır: 1. Viseral düz kaslar. (mide, barsak, üreter, damarlar) 2. Çok üniteli düz kaslar (iris kasları, piloerektör kaslar)

2 tip düz kas vardır: 1. Viseral düz kaslar. (mide, barsak, üreter, damarlar) 2. Çok üniteli düz kaslar (iris kasları, piloerektör kaslar) Düz kaslar 2 tip düz kas vardır: 1. Viseral düz kaslar. (mide, barsak, üreter, damarlar) 2. Çok üniteli düz kaslar (iris kasları, piloerektör kaslar) UYARILMALARI: Düz kaslar tiplerine göre farklı uyarılır

Detaylı

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu

Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma. Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Cerrahi Hastada Beslenme ve Metabolizma Prof.Dr. İsmail Hamzaoğlu Travma ve cerrahiye ilk yanıt Total vücut enerji harcaması artar Üriner nitrojen atılımı azalır Hastanın ilk resüsitasyonundan sonra Artmış

Detaylı

Hipotalamo-hipofizer Hormonlar

Hipotalamo-hipofizer Hormonlar Hipotalamo-hipofizer Hormonlar Ön ve arka hipofizin hipotalamus tarafından kontrolu ÖN HİPOFİZ 1.Hipotalamik nöronlardan salıverici ve inhibe edici hormonlar hipotalamohipofizer portal sisteme salınır

Detaylı

HORMONLAR GÖREVLERİ VE EKSİKLİĞİNDE GÖRÜLEN HASTALIKLAR

HORMONLAR GÖREVLERİ VE EKSİKLİĞİNDE GÖRÜLEN HASTALIKLAR HİPOFİZ ÖN LOB HORMONLAR GÖREVLERİ VE EKSİKLİĞİNDE GÖRÜLEN HASTALIKLAR ENDOKRİN BEZ HORMONU HORMONUN VÜCUTTAKİ ETKİSİ ETKİLEDİĞİ HORMON/Bölge; KONTROLÜ STH *Polipeptid özelliktedir. Hipofiz bezi *Organizmada

Detaylı