BİTİRME ÖDEVİ HAZIRLAYANLAR DANIŞMAN

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "BİTİRME ÖDEVİ HAZIRLAYANLAR DANIŞMAN"

Transkript

1 T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİTİRME ÖDEVİ TÜRK SİVİL HAVACILIK ENDÜSTRİSİ YERLİ TEDARİKÇİ GELİŞTİRMEK İÇİN MODEL ÖNERİSİ HAZIRLAYANLAR Elif DEVRİM Mehmet SEZER DANIŞMAN Yrd.Doç.Dr. Tülay KORKUSUZ POLAT Sakarya 2014

2 T.C. SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ TÜRK SİVİL HAVACILIK ENDÜSTRİSİ YERLİ TEDARİKÇİ GELİŞTİRMEK İÇİN MODEL ÖNERİSİ BİTİRME ÖDEVİ HAZIRLAYAN Elif DEVRİM B Mehmet SEZER B DANIŞMAN Yrd.Doç.Dr. Tülay KORKUSUZ POLAT Bu tez.. /.. /2014 tarihinde aşağıdaki jüri tarafından Oybirliği/Oyçokluğu ile kabul edilmiştir.... Jüri Başkanı Üye Üye 2

3 3

4 ÖNSÖZ Bu tez çalışmamızın başlangıcından itibaren her aşamasını titizlikle yöneten, her türlü fedakârlıkta bulunan, bilgi ve deneyimiyle, desteğini ve katkılarını esirgemeyen, bize yol gösteren, önerilerde bulunan değerli danışmanımız Sayın Yrd. Doç. Dr. Tülay Korkusuz Polat a teşekkür ederiz. Yine bu süreçte, Sivil Havacılık Endüstrisi konusundaki bilgi ve deneyimiyle bize rehberlik ederek, bu konuda vizyon kazandıran, kaynak konusunda her türlü desteği vererek yoğun programında bizlere zaman ayıran, Sayın Reyyan Demir e teşekkür ederiz. Son olarak hayatımız boyunca her daim yanımızda olan, sabır ve emekle maddi manevi desteklerini hiçbir zaman esirgemeyen değerli ailelerimize sonsuz teşekkür ederiz. ii

5 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... ii KISALTMALAR LİSTESİ... v ŞEKİLLER LİSTESİ... vi TABLOLAR LİSTESİ... vii ÖZET... viii BÖLÜM 1 GİRİŞ Türkiye de Sivil Havacılık Endüstrisinin Gelişimi... 2 BÖLÜM 2 2. Sivil Havacılık Endüstrisin Durumu (Sivil Havacılık Kümeleri) Gelişmiş Ülkelerdeki Sivil Havacılık Endüstrisinin Durumu Avrupa (Airbus) Amerika Birleşik Devletleri (Boeing) Kanada (Bombardier) Quebec Havacılık Kümesi Örneği Gelişmekte Olan Ülkelerdeki Durum Çin Halk Cumhuriyeti Malezya Malezya Havacılık Stratejisi ve Ulusal Programlar BÖLÜM 3 3. Sivil Havacılık Endüstrisi Yerli Tedarikçi Geliştirmeye Olan Gereksinim Türk Sivil Havacılık Endüstrisi SWOT Analizi Türk Sivil Havacılık İmalat Sektörü Ekosistemi iii

6 BÖLÜM 4 4. Sivil Havacılık Mükemmelliyet Merkezi Neden Sivil Havacılık Müsteşarlığı? Mükemmelliyet Merkezine Olan Gereksinim BÖLÜM 5 5. Sivil Havacılık Endüstrisi Yerli Tedarikçi Geliştirmek için Stratejik Model Sivil Havacılık Mükemmelliyet Merkezi Paydaşları Başbakanlık/İlgili Bakanlıklar/İlgili Kamu Kurumları Destekleyici İşletmeler Enstitüler Eğitim Kurumları Meslek ve Havacılıkla İlgili Odalar/Kümeler Uluslararası Sivil Havacılık Grupları Uluslararası Uçak Üreticileri Ulusal ve Uluslararası Tedarikçi Firmalar Sivil Havacılık Mükemmelliyet Merkezi nin Görevleri BÖLÜM Sonuç ve öneriler KAYNAKLAR ÖZGEÇMİŞ ÖZGEÇMİŞ iv

7 KISALTMALAR LİSTESİ AIAC ASA AVIC AVIC- I AVIC- II BYU COMAC CRIAQ EACP FAI HDİİ IBAC İTO MÜSİAD OEM OSSA SHGM TAI TCI TEKMER THK THY TOBB TSI TTC TTM TUHESFO TÜSAŞ TÜSİAD UDHB USİMP : Aorespace Industries Association of Canada : Aviation Suppliers Association : China Aviation Industry Corporation : China Aviation Industry Corporation- I : China Aviation Industry Corporation- II : Bölgesel Yerli Uçak : China Ltd. Commercial Aircraft Corporation : Consortium for Research and Innovation in Aerospace in Quebec : The European Aerospace Cluster Partnership : Uluslararası Havacılık Federasyonu : Havayolları Devlet İşletme İdaresi : International Business Aviation Council : İstanbul Ticaret Odası : Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği : Orijinal Ekipman Üreticisi : OSTİM Savunma ve Havacılık Kümelenmesi : Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü : Türk Havacılık Sanayi : Türk Kabin İçi Sistemleri A.Ş. : Teknoloji geliştirme merkezleri : Türk Hava Kurumu : Türk Hava Yolları : Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği : Uçak Koltuk Üretimi Sanayi ve Ticaret A.Ş. : Türk Tayyare Cemiyeti : Teknoloji transfer merkezleri : Türk Havacılık Endüstri Sergisi Forumu ve Fuarı : Türk Uçak Sanayii A.Ş : Türk Sanayici İşadamları Derneği : Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı : Üniversite Sanayi İşbirliği Merkezi Platformu v

8 ŞEKİLLER LİSTESİ Şekil 2.1. Airbus-tedarikçi ilişkisi (Williams, 2012)... 6 Şekil 2.2. Avrupa Havacılık ve Uzay Kümelenmesi Ortaklığı Üyeleri (EACP-2, 2013)... 7 Şekil 2.3. Boing 737 üretiminde kullanılan Geleneksel Tedarik Zinciri Modeli (Tang ve Zimmerman, 2009)... 8 Şekil 2.4. Boeing 787 Dreamliner üretiminde kullanılan Tedarik Zinciri Modeli (Tang ve Zimmerman, 2009) Şekil 2.5. Bombardier-Tedarikçi İlişkisi (Bouchard, 2014) Şekil 2.6. Kanada Havacılık Endüstrisi Tedarikçi Kademeleri Modeli (SCD-Working Group, 2012). 13 Şekil 2.7. Malezya Havacılık Stratejisi ve Ulusal Programlar Modeli (MIDA, 2013) Şekil 2.8. Malezya Havacılık Ekosistemi (MIDA, 2013) Şekil 3.1. Sivil Havacılık Endüstrisine Yerli Tedarikçi SWOT Analizi Şekil 3.2a. Sivil Havacılık Endüstrisi Yerli Tedarikçi için Kuvvetli Yönler Şekil 3.2b. Sivil Havacılık Endüstrisi Yerli Tedarikçi için Zayıf Yönler Şekil 3.2c. Sivil Havacılık Endüstrisi Yerli Tedarikçi için Fırsatlar Şekil 3.2d. Sivil Havacılık Endüstrisi Yerli Tedarikçi için Fırsatlar Şekil 3.2e. Sivil Havacılık Endüstrisi Yerli Tedarikçi için Fırsatlar Şekil 3.2f. Sivil Havacılık Endüstrisi Yerli Tedarikçi için Tehditler Şekil 3.3. Türk Sivil Havacılık İmalat Sektörü Ekosistemi Şekil 5.1. Türk Sivil Havacılık İmalat Sektörü Yerli Tedarikçi Geliştirme Stratejik Modeli Şekil 5.2. Başbakanlık/İlgili Bakanlıklar/İlgili Kamu Kurumları Şekil 5.3. Destekleyici İşletmeler Şekil 5.4. Enstitüler Şekil 5.5. Eğitim Kurumları Şekil 5.6. Meslek ve Havacılıkla İlgili Odalar/Kümeler Şekil 5.7. Uluslararası Sivil Havacılık Grupları Şekil 5.8.Uluslararası Uçak Üreticileri Şekil 5.9: Ulusal ve Uluslararası Tedarikçi Firmalar Şekil 6.1. Sivil Havacılık Endüstrisi yerli tedarikçi geliştirmek için oluşturulan 1.aşama tedarikçi hiyerarşisi Şekil 6.2. Sivil Havacılık Endüstrisi yerli tedarikçi geliştirmek için kurulan 2.aşama tedarikçi hiyerarşisi Şekil 6.3: Sivil Havacılık Endüstrisi yerli tedarikçi geliştirmek için oluşturulan 3.aşama tedarikçi hiyerarşisi vi

9 TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1.1. Türkiye de Sivil Havacılık Endüstrisinin tarihsel gelişimi Tablo 4.1. Türk Savunma ve Havacılık Sanayiinin ihracat performansı (Türk Savunma ve Havacılık Sanayii Performans Raporu, 2013) Tablo 5.1. Sivil Havacılık Mükemmelliyet Merkezinin görevleri Tablo 5.2. Sivil Havacılık Mükemmelliyet Merkezi Zaman Çizelgesi vii

10 ÖZET Türk Sivil Havacılık Endüstrisi için yerli tedarikçi geliştirme kapsamında altı bölümden oluşan tez çalışmasının; ilk iki bölümünde Sivil Havacılık Endüstrisinin önemi vurgulanarak, Türk Sivil Havacılık Endüstrisindeki gelişmeler, küresel ölçekte rekabet edilebilirlik boyutu dünyadan örnekler sunularak açıklanmıştır. Sivil Havacılık Endüstrisi Yerli Tedarikçi Geliştirmeye Olan Gereksinim 3. bölümde ele alınarak Türk Sivil Havacılık Endüstrisinin kuvvetli yönleri, zayıf yönleri, tehditleri ve fırsatlarını gösteren SWOT analizi yapılmış ve aynı zamanda Sivil Havacılık Endüstrisi mevcut ekosistemi gösterilerek yerli tedarikçiye olan gereksinim gözler önüne serilmiştir. 4. bölümde ise yapılan bu tez çalışmasında, Türk Sivil Havacılık Endüstrisi için yerli tedarikçi geliştirmede, organize bir yapıya olan gereksinim açıklanmış ve 5.bölümde Sivil Havacılık Mükemmelliyet Merkezi Modeli oluşturularak, merkezin görevleri ve bu görevlerin öngörülen zaman çizelgesi oluşturulmuştur. Çalışmanın son bölümü olan sonuç ve öneriler kısmında ise oluşturulması gereken tedarikçi hiyerarşisi yapıları aşamalarıyla açıklanmış ve Türkiye nin mevcut potansiyelini bu sektöre çekerek Sivil Havacılık Endüstrisi ekosistemini var olan potansiyeli kullanılarak geliştirmek amaçlanmıştır. viii

11 BÖLÜM 1: GİRİŞ Küreselleşme ve teknolojik gelişmelere paralel olarak bugün dünyada pek çok sektörde olduğu gibi havacılık sektöründe de büyük gelişmeler yaşanmaktadır. Yaşanan tüm bu gelişmeler, Türkiye de de sektörün hızla büyümesini beraberinde getirmiş, sivil havacılık politikaları dünyanın pek çok ülkesinde olduğu gibi, Türkiye nin de temel politikalarından biri haline gelmiştir. Sivil havacılık endüstrisi hem üreticileri hem de tedarikçileri açısından en çok kazandıran sektörlerden biridir. Sivil havacılık sektörüne yapılan yatırımlar aynı zamanda da ülkelerin ihracat paylarını arttırarak ekonomilerine ciddi oranda katkı sağlamaktadır. Türk Sivil Havacılık Endüstrisine yapılacak yatırımlar yerli tedarikçiye olduğu kadar Türkiye ekonomisine de katkıda bulunacaktır. Vizyon 2023 de Sivil Havacılık Endüstrisi için de strateji belirlemiş olan Türkiye yi geleceğe taşıyacak projelerden biri olan yerli uçak projesi nde dışa bağımlılığı azaltarak yerli tedarikçi potansiyelini açığa çıkarmak gerekmektedir. Türk Sivil Havacılık Sektörüne ne gibi yatırımların yapılacağının belirlenmesinden önce endüstrinin gelişimine bakmakta fayda vardır. 1

12 1. Türkiye de Sivil Havacılık Endüstrisinin Gelişimi Sivil havacılık endüstrisi ileri teknoloji gerektirmesi, hızlı ve sürekli gelişme göstermesi, ekonomik büyümeyi desteklemesi nedeni ile en hızlı gelişen iş alanlarından biri ve ülkeler için de hem stratejik açıdan önem taşıyan hem de en çok talep gören sektörlerden biri olmaktadır. Türkiye de Sivil Havacılık Endüstrisinin tarihsel gelişimine bakıldığında Vecihi Hürkuş, Nuri Demirağ gibi sektörün gelişiminde önemli katkıları bulunan kişiler öne çıkmaktadır. Gerek Vecihi Hürkuş gerekse Nuri Demirağ pek çok bürokratik engelle karşılaşmalarına rağmen yine de Türk Sivil Havacılık Endüstrisi için mihenk taşı olmuşlardır yıllarında sivil havacılık faaliyetlerine başlayan Türkiye, uzun yıllar uçak sayısı ve yolcu taşımacılığı ile uçak imalatında büyük gelişmeler içinde olmasına karşın (Korul ve Küçükönal, 2003) İkinci Dünya Savaşı sonrasında Türkiye nin NATO üyeliği ile askeri yardımlar başlamış ve bu gelişmeler henüz kuruluş aşamasında bulunan havacılık ve savunma sanayisinin gelişmesini durdurmuştur (Kisli, 2006). Kendi uçağını kendin yap görüşleri kapsamında, 1974 yılında Türk Uçak Sanayii AS (TUSAS) nin kurulması (Kisli, 2006) Türkiye nin Savunma Sanayisinde büyük yol almasını sağlamış ve böylelikle kurduğu ortaklıklar ile Sivil Havacılık Endüstrisi için de altyapı oluşturmuştur. Sivil Havacılık Endüstrisindeki gelişmeleri anlamak ve bu konudaki hedefleri belirlemek amacıyla Türkiye de Sivil Havacılık endüstrisi tarihsel gelişimine bakılması yararlı olacaktır. Türkiye Sivil Havacılık gelişimi hakkında kronolojik sıralama Tablo 1.1 de verilmiştir 2

13 Tablo 1.1. Türkiye de Sivil Havacılık Endüstrisinin tarihsel gelişimi. TARİH AÇIKLAMA 28 Ocak 1925 Vecihi Hürkuş 1923'te ganimet olarak Yunanlılardan ele geçen motorlardan yararlanarak yaptığı uçağa "VECİHİ K-VI" adını vererek ilk uçağını uçurdu. 16 Şubat 1925 Atatürk ün emriyle, daha sonra Türk Hava Kurumu adını alacak olan Türkiye de kurulan ilk sivil havacılık organizasyonu Türk Tayyare Cemiyeti (TTC) kuruldu. 7 Eylül 1925 Junkers ve Türk Hava Kurumu nun ortağı olduğu TOMTAŞ (Tayyare Otomobil Motor Türk Anonim Şirketi) kuruldu. 6 Ekim 1928 Kayseri de Türk-Alman işbirliği ile Junkers A-20 modeli uçak üretimine başladı Türk Hava Kurumu 1929 yılında Uluslararası Havacılık Federasyonu'na (FAI) üye oldu. 16 Eylül 1930 Vecihi Hürkuş tarafından yapılan İlk Türk Sivil Uçağı "VECİHİ XIV" inşa edildi 29 Nisan 1931 Vecihi HÜRKUŞ Çekoslovakyalı yetkililer tarafından uçuş müsaadesini (sertifika) aldı yılında motoru ve pervanesi hariç yerli yapım olan Selahattin Reşit Alan ın tasarımı M.M.V.1 uçağı, TTC tarafından ilk milli uçak olarak ilan edildi yılında kurulan Havayolları Devlet İşletme İdaresi (HDİİ), Türkiye de sivil havayolları kurmak ve bu yolda taşıma yapmak üzere görevlendirildi. HDİİ daha sonra Türk Hava Yolları (THY) adını aldı. 3 Mayıs 1935 Türk Tayyare Cemiyeti nin adı Türk Hava Kurumu (THK) olarak değiştirildi Selahattin Alan ın projesini çizdiği ND-36 adı verilen tek motorlu Türkiye nin ilk uçağı üretildi NuD38 adında çift motorlu altı kişilik bir yolcu uçağı yapımı başarıyla tamamlandı ve Avrupa A Klası yolcu uçakları kategorisinde birinci seçildi Uçak üretimi görevi Türk Hava Kuvvetlerine verildi yılında THK Etimesgut Uçak Fabrikası üretime başladı. THK Uçak Motoru Fabrikası ise 1944 yılında Gazi Orman Çiftliği nde kuruldu yılında başlayan Amerikan yardımları nedeni ile uçak üretimleri durduruldu Ekim 1948 tarihinde THK Gazi Uçak Motor Fabrikası motor üretimine başladı. Ankara Atatürk Orman Çiftliği nde uçak motoru fabrikası kuruldu. 11 Aralık 1951 Danimarka ya ilk uçak (THK-5A) ihracatı yapıldı Uçak fabrikası Makine Kimya Kurumu'na devredildi yılında o dönem ki adıyla Ulaştırma Bakanlığı bünyesinde Sivil Havacılık Dairesi Başkanlığı kurulmuştur. İlk sivil havayolu şirketi Hürkuş Havayolları kuruldu. Motor fabrikası sessizce kapatılması için Makine Kimya Kurumu'na devredildi Motor fabrikası 1955'de Türk Traktör fabrikasına dönüştürüldü yılları arası Türk Sivil Havacılık Endüstrisi 23 yıllık bir duraklama yaşamıştır. 28 Haziran Türk Uçak Sanayii Anonim Ortaklığı (TUSAŞ), Türkiye'nin savunma sanayiinde 1974 dışa bağımlılığını azaltmak amacıyla Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bünyesinde kuruldu. 3

14 15 Mayıs 1984 Türk Havacılık Sanayi (TAI) kuruldu TUSAŞ Motor Sanayii A.Ş (TEI), Türk Hava Kuvvetleri envanterine girecek F- 16 uçağı ve bu uçağa güç veren F110 motorunun Türk Savunma Sanayiine kazandıracağı yüksek teknolojiler kapsamında stratejik bir iş modeli olarak kuruldu Sivil Havacılık Dairesi Başkanlığı, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü olarak günün koşullarına göre yeniden teşkilâtlandırılmıştır TAI millileştirildi. (TUSAŞ-TAI birleşmesi) 22 Mayıs 2011 Uçak Koltuk Üretimi Sanayi ve Ticaret A.Ş.(TSI) kuruldu Türk Kabin İçi Sistemleri A.Ş.(TCI) kuruldu. Tablo 1.1. hazırlanırken yararlanılan kaynaklar şu şekildedir: Kuşhan (2001), Korul ve Küçükönal (2003), Kenaroğlu ve Yıldız (2011), İTO (2013), TVHMD (2010), Tayyareci (2014). 4

15 BÖLÜM 2 : 2. Sivil Havacılık Endüstrisin Durumu (Sivil Havacılık Kümeleri) Sivil Havacılık Endüstrisinin durumu; gelişmiş ülkelerdeki sivil havacılık faaliyetleri ve gelişmekte olan ülkelerdeki sivil havacılık faaliyetleri olmak üzere iki açıdan ele alınmış ve sektördeki en önemli havacılık kümelerinden ikisi detaylı olarak açıklanmıştır Gelişmiş Ülkelerdeki Sivil Havacılık Endüstrisinin Durumu Sivil Havacılık Endüstrisi özellikle gelişmiş ülkelerde oldukça önem arz eden, yatırım yapılan, işgücünün ve know-how (işi yapabilme bilgisi) ın fazla olduğu, AR-GE desteklerinin ve payının yüksek olduğu bir sektördür. Bu konuda öne çıkan üç örnek (Avrupa dan Airbus, Amerika Birleşik Devletleri nden Boeing, Kanada dan Bombardier) detaylı olarak açıklanmaktadır Avrupa (Airbus) Airbus S.A.S (Fransızca: (S)ociété par (a)ctions (s)implifiée) şirketi 1970 yılında bir Fransız-Alman ortaklığı olarak kurulmuştur. Şirket şu anda Almanya, Fransa, İspanya, İngiltere ve Hollanda ortaklığından oluşmaktadır. Merkezi Fransa'nın Toulouse şehrindedir (Wikipedia-1, 2014). 5

16 Kuruluşundan günümüze, her geçen gün gelişen ve yenilenen teknolojisiyle birlikte Airbus bugün sivil havacılık endüstrisinde dünya liderinden biri konumuna gelmiştir. Bu süreçte kuşkusuz geliştirdikleri tedarikçi stratejilerinin rolü büyüktür. Airbus bu stratejilerinde tedarikçilerine yenilikçi ve öncü teknolojiler, büyüyen pazarda uzun vadeli ortaklık, optimize girdi maliyeti, sürekli gelişim için destek gibi olanaklar sunarak, onlardan fiyat, kalite ve güvenilirlik konusunda rekabetçi ortaklar, endüstriyel mükemmellik, en iyi sınıf proje yönetimi, güçlü tedarik zinciri, satış sonrası ve mühendislik desteklerinde yüksek re-aktiflik beklemektedir (Rohde, 2012). Airbus ın tedarikçileriyle ilişkisi Şekil 2.1. de gösterilmiştir (Williams,2012) Şekil 2.1. Airbus-tedarikçi ilişkisi (Williams, 2012) Şekil 2.1. de Airbus ın Sivil Havacılık tedarikçileriyle olan ortaklıklarının geçmiş, bugün ve gelecek karşılaştırması yapılmış ve birinci kademe tedarikçilerle yapılan stratejik ortaklıkların geçmişte sınırlı sayıda olduğu ve bütün tedarikçilerle direkt olarak Airbus ın ortaklık kurduğu gösterilmiştir. 6

17 Bugün uygulanan stratejide direkt ortaklıkların azaldığını ve 1.kademe tedarikçilerin bütünleştirici olarak sınırlı bir rol oynamaya başladığı, gelecekte ise 1.kademe tedarikçilerinin zamanla diğer alt yükleniciler tarafından üretilen, farklı parça ve alt sistemlerin montajını yapan bütünleştiriciler olarak rol alacağı gösterilmektedir. Avrupa Havacılık ve Uzay Kümelenmesi Ortaklığı (The European Aerospace Cluster Partnership - EACP) 2009 yılında Avrupa Birliği CLUNET projesi kapsamında oluşturulan ortaklıktır. Avrupa Havacılık Endüstrisinin diğer havacılık kümeleri arasındaki durumunu güçlendirmek amacı ile 30 dan fazla Avrupa Havacılık Kümesinin bir araya gelmesi ile oluşturulmuştur. Kümelerin performansını desteklemek için milletler arası diyalog, değişim ve işbirliğini kolaylaştırıcı faaliyetler yapmaktadır (EACP-1, 2010). Avrupa Havacılık ve Uzay Kümelenmesi Ortaklığı üyeleri şekil 2.2 de gösterilmektedir (EACP-2, 2013) Şekil 2.2. Avrupa Havacılık ve Uzay Kümelenmesi Ortaklığı Üyeleri (EACP-2, 2013) 7

18 Şekil 2.2. de üyeleri gösterilen Avrupa Havacılık ve Uzay Kümelenmesi Ortaklığında 2013 yılı Ekim ayı itibari ile 4600 den fazla şirket, 460 araştırma enstitüsü ve 125 kamu kuruluşunun oluşturduğu 14 farklı ülkeden 41 üye yer almaktadır Amerika Birleşik Devletleri (Boeing) Boeing (The Boeing Company), dünyanın en büyük, askeri uçak, helikopter ve sivil havacılık üreticilerinden bir tanesidir. William Edward Boeing tarafından 1916 yılında ABD nin Washington eyaletinde kurulmuştur. Uluslararası Merkezi Chicago, Illinois'dedir. Ticari uçakların yanı sıra askeri uçaklar da üretmektedir. Havacılık ve savunma alanında ise 2011 yılındaki kazancı dikkate alındığında dünyadaki en büyük ikinci şirkettir (Wikipedia-2, 2014). Boeing 737 üretiminde kullandığı geleneksel tedarik zinciri modelinde (şekil 2.3 de verilmektedir); binlerce tedarikçi tarafından üretilen değişik parça ve alt sistemlerin montajı Boeing tarafından yapılmaktadır. Şekil 2.3. Boing 737 üretiminde kullanılan Geleneksel Tedarik Zinciri Modeli (Tang ve Zimmerman, 2009) 8

19 Şekil 2.4 de gösterilen ve Boeing 787 Dreamliner üretiminde kullanılan tedarik zinciri model ise farklı bir modeldir ve uygulanan bu model ile Boeing 787 nin geliştirme zamanını 6 yıldan 4 yıla ve maliyeti de 10 milyon $ dan 6 milyon $ a düşmüştür. Model ile Boeing in üstleneceği finansal riskin bir kısmı tedarikçilerine yayılmıştır. Boeing 787 için oluşturulan tedarik zinciri Boeing e yaklaşık 50 tane 1. Kademe stratejik ortaklık geliştirmesine izin veren kademeli bir tedarikçi yapısına dayanmaktadır. Bu stratejik ortaklar, 2.kademe tedarikçi tarafından üretilen farklı parça ve alt sistemlerin montajını yapan bütünleştiriciler olarak hizmet etmektedirler (Tang ve Zimmerman, 2009). Boeing 787 nin tedarik zinciri yapısında sadece 1.kademe stratejik ortaklar uçağın tüm bölümlerinin teslimi için direkt olarak Boeing e karşı sorumluyken 2.kademe tedarikçiler 1.kademe stratejik ortaklara karşı sorumlu, 3.kademe tedarikçiler de 2.kademe tedarikçilere karşı sorumludur. Boeing 737 nin tedarik zinciri yapısında ise tüm tedarikçiler direkt olarak Boeing e karşı sorumlu olmaktadır. Şekil 2.4. Boeing 787 Dreamliner üretiminde kullanılan Tedarik Zinciri Modeli (Tang ve Zimmerman, 2009). 9

20 Tablo 2.1 de Boeing tarafından üretilen 737 ve 787 Dreamliner modellerinin üretiminde kullanılan tedarik zinciri yapılarının karşılaştırması yer almaktadır. Tablo 2.1. Boeing 737 ve Boeing 787 Dreamliner üretiminde kullanılan Tedarik Zinciri Modellerinin Karşılaştırılması (Tang ve Zimmerman, 2009). Bileşen 737 Programı 787 Programı Satın Alma Stratejisi Taşeron 35-50% Taşeron 70% Tedarikçi İlişkisi Geleneksel tedarikçi ilişkisi (tümüyle sözleşmeye dayalı) Birinci kademe tedarikçilerle stratejik ortaklıklar Tedarikçi Sorumlulukları Boeing için gelişmiş ve üretilmiş parçalar Boeing için gelişmiş ve üretilmiş parça grupları Tedarikçi Sayıları Binlerce Yaklaşık 50 adet 1. Kademe stratejik ortaklar Tedarik Sözleşmeleri Geciktirme cezaları ile sabit Risk paylaşımlı sözleşmeler fiyat sözleşmeleri Montaj İşlemleri Boeing tarafından yapılan son montaj süresi 30 gün Bitmiş ürün gruplarının montajı 3 gün Tablo 2.1 de gösterilen karşılaştırmada Boeing 737 ve Boeing 787 Dreamliner üretiminde kullanılan Tedarik Zinciri Modelleri; satın alma stratejisi, tedarikçi ilişkisi, tedarikçi sorumlulukları, tedarikçi sayıları, tedarik sözleşmeleri, montaj işlemleri başlıklarında yapılmış ve Boeing 787 Dreamliner ın tedarikçi zinciri modelinin Boeing 737 üretiminde kullanılan geleneksel tedarik zinciri modelinden daha etkili ve verimli olduğu sonuçlar ile de gösterilmiştir Kanada (Bombardier) Bombardier Havacılık (İngilizce: Bombardier Aerospace, Fransızca: Bombardier Aéronautique), Bombardier'e bağlı bir kuruluştur. Yıllık uçak teslimatlarına göre dünyanın en büyük üçüncü uçak üreticisidir. Yönetim merkezi Dorval, Quebec, Kanada'da bulunmaktadır. (Wikipedia-3, 2014). Orijinal Ekipman Üreticileri uçağın montaj, tasarım ve entegrasyonunu yaparak son müşterilere pazarlayıp satan şirketlerdir (SCD-Working Group, 2012). 10

21 Kanada da bir Orijinal Ekipman Üreticisi (OEM) olan Bombardier Havacılık, Sivil Havacılık Endüstrisi konusunda belirlediği stratejilerde tedarikçileri odak noktası olarak görmüş ve ürettiği uçak modellerinde uyguladığı tedarik zinciri yönetiminde de bu tedarikçileri kademelere ayırarak Sivil Havacılık Endüstrisi altyüklenicilerini belirlemiştir. Şekil 2.5 de Bombardier-Tedarikçi ilişkisi gösterilmektedir (Bouchard, 2014) Şekil 2.5. Bombardier-Tedarikçi İlişkisi (Bouchard, 2014) Şekil 2.5 de gösterilen Bombardier-Tedarikçi İlişkisinde, tedarik zincirinin 4.kademe tedarikçiden müşterilere doğru olduğu görülmektedir. En alt yüklenici olarak gösterilen 4.kademe tedarikçiler bileşen ve hammadde üretiminde zincire katkıda bulunurken, 3.kademe tedarikçiler ise bazı bileşenlere ek olarak detaylı parçalar üretmektedirler. 2.kademe tedarikçiler, 3. ve 4. kademe tedarikçilerin ürettiği parçaların alt sistemlerini ve alt montaj işlemlerini yapmaktadırlar. 1.kademe tedarikçiler sistem tedarikçileri ve yapısal tedarikçiler olarak ikiye ayrılmaktadır. 11

22 Orijinal Ekipman Üreticisi olan Bombardier, 1.kademe tedarikçiler ve müşteri arasında bulunup 1.kademe tedarikçilerden aldığı ürünlerin son montajını yaparak müşteriye ulaştırılmasını sağlamaktadır. Kanadalı uzay ve havacılık şirketleri kalite, değer, performans ve güvenilirlik açısından haklı bir üne sahiptir. Dünya çapındaki müşterilerince modern, ileri teknoloji çözümlerini tam zamanında ve rekabetçi fiyatlarla teslim etmeleriyle bilinen Kanadalı şirketler, günümüzde çok çeşitli sivil havacılık, savunma ve uzay programlarının tercih edilen tedarikçileridir. Kanadalı uzay ve havacılık şirketleri, küresel orijinal ekipman üreticilerinin tedarik zincirleri ve onların birinci derece ortakları nezdinde sağlam bir konuma sahiptirler (TB, 2010). Kanada Uzay ve Havacılık Endüstrileri kuruluşu (AIAC-Aorespace Industries Association of Canada) 500 ün üzerinde Kanadalı uzay ve havacılık işletmesini doğrudan ve dolaylı olarak temsil etmektedir. Bu şirketlerin rekabet ve ihracat pazarlama güçlerini arttırmaya yönelik işbirliği girişimleriyle ve hükümetlerle doğrudan temasa geçmek suretiyle çalışmalar yapmaktadır (TB, 2010). Kanada Havacılık Endüstrisi Şekil 2.6 da gösterildiği gibi çeşitli tedarikçi kademeleri ile bölünmektedir (SCD-Working Group, 2012). 12

23 Şekil 2.6. Kanada Havacılık Endüstrisi Tedarikçi Kademeleri Modeli (SCD-Working Group, 2012). Şekil 2.6 da sunulan Kanada Havacılık Endüstrisi Tedarikçi Kademeleri modelindeki son müşteriler (havayolları veya başka organizasyonlar gibi uçak satın alan kurumlar) modelin en üstünde yer alır ve alt tedarikçilerde operasyon maliyetlerinin düşürülmesi, teknolojinin geliştirilmesi ve rekabet edilebilirlik zorunluluğunu arttırır (SCD- Working Group, 2012). Modelde yer alan 1.Kademe tedarikçileri orijinal parça üreticilerine sağlanacak ekipman ve sistemlerin tedariğinde sorumluluk sahibidirler ve uçak sistemlerinin (iniş takımı sistemleri, çevresel kontrol sistemleri, navigasyon sistemleri, haberleşme sistemleri, aviyonik sistemler vb) tasarım, geliştirme, üretim ve pazarlamasını yapan tedarikçilerdir. Ayrıca bu tedarikçiler uçak gövdesi, uçak kuyruğu ve kanatlar gibi büyük ve karmaşık yapılarında tasarım ve üretimini yaparlar. 2. Kademe tedarikçiler; dizayn, geliştirme ve çok yönlü (mühendislik, özel ekipman, alt sistemler vb) üretim ve pazarlama yapan şirketlerdir. Genel olarak 2.kademe tedarikçiler, kendilerinin ve çeşitli dış tedarikçilerin üretim operasyonlarını içeren ve pek çok bileşenden oluşan karışık ürünlerin teslimatını yapan taşeronlar olabilirler. 3.kademe tedarikçiler; üst kademe tedarikçilere sağlanacak olan bileşenlerin üretimini yapan alt yükleniciler 13

24 olarak rol oynarlar. 3.kademe şirketlerin müşterileri genellikle 1.kademe ve 2.kademe tedarikçiler, sıklıkla ise yine 3.kademe tedarikçilerdir. Bu tedarikçilerin OEM lere direkt tedariği çok yaygın değildir. 4.kademe tedarikçiler ise; alüminyum, çelik, titanyum, kompozit gibi hammadde sağlayan, donanım ve kablolama ya da koşum takımları gibi standart bileşenlerin tedariğini yapan, bileşenler için işleme hizmeti (kaplama, ısıl işlem vb) veren tedarikçilerdir ve bu tedarikçilerin müşterileri 2. ve 3. kademe tedarikçilerdir (SCD-Working Group, 2012) Quebec Havacılık Kümesi Örneği Montreal; Fransa da ki Toulouse ve Amerika Birleşik Devletlerindeki Seattle ile birlikte 3 uluslararası havacılık başkentinden birisidir. Şehir Kanada'nın havacılık endüstrisinin merkezi ve en büyük havacılık kümesinin yer aldığı bölgedir. Montreal kendi uçak montajı uzmanlığı, motor üretim, bakım, onarım ve revizyon, aviyonik, alt tasarım ve montaj gibi modelleme teknolojileri ile ünlüdür (SCD-Working Group, 2012). Quebec Havacılık Kümelenmesi; Montreal Invivo, Techno Montreal, Quebec Film and Television Council, Finance Montreal, Ecotech Quebec, Cargo-M, Quebec International ve Aero Montreal kümelenmelerinden oluşmaktadır (Olivier ve Gauthier, 2013) yılında yaptığı 11.7 Milyar $ satış ile Kanada Havacılık Sektörü cirosunun %55 ini oluşturmaktadır. Ayrıca Aero Montreal kümesi çalışanı ile Kanadalı Uzay Sanayi işgücünün % 50'sini temsil etmektedir ve Kanada Uzay Ajansı, Havacılık Üretim Teknoloji Merkezi (NRC Havacılık) ve CRIAQ da (Consortium for Research and Innovation in Aerospace in Quebec) dahil olmak üzere 10 dan fazla havacılık araştırma merkezini de kapsamaktadır (SCD-Working Group, 2012). 14

25 Aero Montreal Kümesi aynı zamanda 4 üniversite, 3 profesyonel okul, 234 şirket (4 orijinal parça üreticisi), 15 1.kademe stratejik ortaklık, 215 diğer altyükleniciye ev sahipliği yaparak AR-GE için yapılan bütün Kanada fonlarının %70 ini oluşturmaktadır (SCD-Working Group, 2012). Kümenin ana firmaları Bombardier Aerospace, Bell Helicopter Textron Canada, Pratt & Whitney Canada, CAE, Rolls-Royce, Heroux-Devtek, Messier-Dowty-Bugatti, Aerolia, Safran, Sonaca Montreal, L-3 Communications MAS, Thales, CMC Esterline vb dir (SCD-Working Group, 2012) Gelişmekte Olan Ülkelerdeki Durum Sivil Havacılık Endüstrisinin önemi gelişmekte olan ülkelerde de anlaşılmış ve ülke bazında belirlenen vizyonlarda ve stratejik planlarda sivil havacılığın gelişmesine yönelik hedefler, yol haritaları hazırlanmaktadır. Gelişmekte olan ülkelerdeki Sivil Havacılık Endüstrisinin faaliyetlerinin anlaşılması açısından Çin Halk Cumhuriyeti nin ve Malezya Devleti nin bu konuda yapmış olduğu çalışmalar ayrıntılı olarak verilmektedir Çin Halk Cumhuriyeti Çin Halk Cumhuriyeti nin havacılık ve uzay sanayii, 1950'lerin başında kurulmuştur yılından bu yana çeşitli Çin Havacılık Sanayii ürünleri, birbiri ardından uluslararası pazara girmektedir. Sivil amaçlı uçaklar, 18 ülkeye ve bölgeye toplu olarak ihraç edilmiştir. Amerika Birleşik Devletleri'nden Boeing ve McDonnel- Douglas, Air Canada, Almanya'dan Lufthansa, Avrupa Konsorsiyumu'nun AirBus ve Fransa'dan Space Navigation Company gibi birçok yabancı uçak şirketi, üretimlerinin bir kısmını Çin'de gerçekleştirmektedir (ÇKM, 2012). 15

26 Çin Havacılık Üretimi, AVIC- I (China Aviation Industry Corporation- I) ve AVIC- II (China Aviation Industry Corporation- II) büyük ticari uçak projeleri için tüm kaynaklara konsantre olmayı amaçlayarak, AVIC (China Aviation Industry Corporation) olarak 2008 yılının Ekim ayında birleşmiştir. Çin'in ilk jumbo yolcu uçağı şirketi olan Çin Ticari Hava Taşımacılık Şirketi (China Ltd Commercial Aircraft Corporation COMAC) büyük uçak montajları, pazarlama ve satış sonrası hizmetlerden sorumlu olması için 3 milyar $ yatırım ile 2008 yılının Mayıs ayında kurulmuştur. C919 model büyük ticari uçağın tasarımı 2012 yılında tamamlanarak, ilk deneme uçuşunu 2014 yılında yapması için üretimine başlanmış ve 2016 yılında da ilk satışının yapılması planlanmaktadır. Üretilecek bölgesel yolcu uçağı için sağlanacak tüm parçaların Çinli uçak üreticilerinden sağlanması uzun zaman alacağından, COMAC bu uçağın anahtar bileşenleri ve ekipman temini için (ARJ-21 bölgesel jet uçağında yaptığı gibi) ABD firmalarını seçmiştir (Yang ve Biggs, 2013). Çin Halk Cumhuriyeti nde bulunan ve havacılık endüstrisinde faaliyet gösteren kurumlardan bazıları aşağıda sıralanmaktadır (RAND, 2014): AVIC Aviation Industries of China, CAIGA China Aviation Industry General Aircraft Company, CASC China Aviation Supplies Import and Export Group Corporation, COMAC Commercial Aircraft Company of China, JCCT U.S.-China Joint Commission on Commerce and Trade, S&ED U.S.-China Strategic and Economic Dialogue, SAIC Shanghai Aviation Industrial Company, SAIC Motor Shanghai Automotive Industry Corporation Motor, SAMC Shanghai Aircraft Manufacturing Company (COMAC ın en önemli alt tedarikçilerinden), XAIC - Xi an Aircraft International Corporation 16

27 Malezya Malezya Devleti, Havacılık ve Uzay alanında dünya çapında bir seçim merkezi olmayı planlamaktadır. Devlet, havacılık endüstrisini desteklemek için bu alanda eğitim sistemini yenilemeyi ve geliştirmeyi planlayarak, lisanslı uçak mühendis ve teknisyenlerinin kalite ve sayısını dikkatle incelemektedir. Ülke, dünya çapında bir Havacılık Sektörü olmak için atılgan/rekabetçi bir şekilde yabancı yatırımlar, teşvikler ve sanayi işbirliği yoluyla Orta Doğu meslektaşlarıyla ortaklık etmektedir. Malezya Devleti, Havacılık İmalat alt sektöründe büyümek için aşağıdaki yaklaşımları benimsemektedir (AAIS,2011): Sözleşmeli Üretim: Düşük maliyetli bölgelere satılmış olan işleri yakalamak, Teknoloji Edinme: Havacılık ürünlerinin tedarik/üretimi işine girişmek, Tedarik Zinciri Geliştirme: Şirketleri yabancı şirketlerle işbirliği yapmaları için cesaretlendirmek, Uluslararası Programlara Katılmak: Havacılık gelişim programlarına risk paylaşım ortağı olarak katılmak. Malezya örneğinde, sivil havacılık konusunda ilerlemenin en önemli adımlarından birinin devletin sağlayacağı teşvikler olduğuna da dikkat çekilmektedir. Bu kapsamda Malezya Devleti tarafından aşağıdaki teşvikler sağlanmaktadır (THY-Teknik, 2013): Öncülük durumu (Pioneer Status ) Gelir vergisi muafiyeti (5veya 10 yıl için %70 veya %100) Yatırım vergi indirimi( 5veya 10 yıl için sermaye harcamalarında katlanılan tutarın %60 veya %100) Makine ve ekipman üzerinden alınan ithalat ve satış vergisinden, hammadde malzeme bileşenlerinden ise sadece ithalat vergisinden %60 oranında muaf tutulma 17

28 Malezya Devleti 2007 yılından beri International Civil Aviation Organization ICAO konseyinin üyesi durumundadır (Elvis, 2011) Malezya Havacılık Stratejisi ve Ulusal Programlar Malezya Havacılık Endüstrisi 2015 yılında Havacılık endüstrisinde ana oyunculardan biri olmak amacıyla kurulmuş ve küresel pazarda varlığını güçlendirmek için büyük çaba harcamaktadır. Malezya Havacılık Stratejisi ve Ulusal Programlar Modeli şekil 2.7 de gösterilmektedir (MIDA, 2013). Şekil 2.7. Malezya Havacılık Stratejisi ve Ulusal Programlar Modeli (MIDA, 2013) 18

29 Şekil 2.7 de gösterildiği üzere, Malezya, gelişim için 4 odak noktasına sahip (bakımonarım ve yenileme, parça ve bileşenleri üretimi, aviyonik ve sistem entegrasyonu ve havacılık eğitimi) Ulusal Havacılık Planını 1997 yılında başlatmıştır. Bu plan doğrultusunda Malezya, başkanlığını Başbakanın yaptığı ve Bakanlar Kurulu, Devlet Kurumları Başkanları ve Sanayi Liderleri üyelerinin yer aldığı Malezya Havacılık Konseyi (MAC) ni oluşturmuştur yılında kurulan konseyin amacı Ulusal Havacılık Endüstrisinin yönetimi için vizyonu belirlemek, politika ve yönergeleri sağlamak ve havacılık faaliyetlerini önceliklendirmektir (AeroStrategy, 2009). Malezya Devleti Sivil Havacılık Endüstrisinde istediği başarıyı elde edebilmek için Havacılık Stratejisi adıyla yılları arasını kapsayan bir yol haritası belirlemiştir. Şekil 2.7 de sunulduğu gibi 1997 yılında sektörde yerli ve küçük bir odaklanmaya sahipken, 2015 yılında küresel havacılık pazarında ana bir oyuncu olmayı hedeflemektedir. Yol haritasının 1.basamağı Malezya nın Bakım-Onarım ve Yenileme faaliyetlerinde küresel pazarın %5 ine sahip olmayı hedeflediğini göstermektedir. 2.aşama havacılık üretim faaliyetlerine ayrılırken Malezya nın bu konudaki hedefinin küresel tedarik zinciri içinde yer alan tedarikçilerinin kademelerini arttırmak olduğu söylenebilir. 3.aşama aviyonik ve sistem bütünleştirme adımıdır ve bu aşamadaki hedef ise stratejik ve teknolojik ilerlemenin sağlanmasıdır. Yol haritasının 4. aşaması ise; ilk 3 aşama sırasında da destek olacak ve sürekli kendini geliştirecek olan havacılık eğitim ve becerilerinin oluşturulmasıdır. Her aşama ulusal programlarla desteklenmekte ve Malezya Havacılık Ekosisteminde (şekil 2.8) yer alan her kurum üzerine düşen sorumlulukları yerine getirmektedir. 19

30 Şekil 2.8. Malezya Havacılık Ekosistemi (MIDA, 2013) Şekil 2.8, Malezya Devleti nin yerli uçak üretmek amacıyla öncelikle değer zinciri belirlemiş olduğunu göstermektedir. Değer zincirini oluşturan parçalar tasarım, üretim, montaj ve bakım onarım-yenileme faaliyetleridir. Sonrasında yerli tedarikçiler bu zincire göre gruplandırılmış ve Sivil Havacılık Ekosistemi oluşturulmuştur. Ekosistem içinde ayrıca yerli tedarikçiyi destekleyen firmalar ve ulusal politika ve kurallarda bulunmaktadır. Şekil 2.8 de kırmızı çerçeve içinde gösterilen firmalar Malezya nın yerli tedarikçileridir. Malezya Devleti nin Sivil Havacılık Endüstrisindeki amacı bu firmaların sayısını arttırmaktır. 20

31 BÖLÜM 3: 3. Sivil Havacılık Endüstrisi Yerli Tedarikçi Geliştirmeye Olan Gereksinim TÜBİTAK Vizyon 2023 Strateji Belgesinde yer alan 2023 vizyonu için üzerinde çalışılacak öğelerden birisi olan; Savunma, havacılık ve uzay sanayii alanlarında, küresel düzeyde ülke çıkarlarının korunmasını gözeten ve ulusal güvenlik gereksinimlerini karşılayan sistem ve teknolojileri özgün olarak araştırıp geliştirerek ve üreterek, bu sistem ve teknoloji alanlarında dünya ölçeğinde rekabet, işbirliği veya karşılıklı bağımlılık gücü yaratmak; ülkenin bilim ve teknoloji düzeyinin gelişmesinde öncü rol oynayan; toplumsal refaha katkısı tartışılmaz bir ulusal savunma, havacılık ve uzay sanayiine sahip olmak (TÜBİTAK, 2004) öğesi Sivil Havacılık Endüstrisi için yerli tedarikçi geliştirme gereksinimini oluşturan temel durumlardan birisidir. 5-7 Eylül 2013 tarihleri arasında yapılan 11. Ulaştırma Şurası nda Havacılık Ve Uzay Teknolojileri Sektörü altında alınan 10 karardan biri olan Yerli uçak yapımı için teşvik ve gerekli düzenlemelerin yapılması, ana alt sistemleri büyük oranda yerli olmak üzere değişik çapta ve değişik teknolojilere sahip yurt içi özgün tasarımlı uçakların geliştirilip, sertifikalı olarak seri üretime geçmesi kararı (Pektaş, 2013) da yine Sivil Havacılık Endüstrisi için yerli tedarikçi geliştirme gereksinimini oluşturan bir başka temel durumdur. Hem Vizyon 2023 hem de 11. Ulaştırma Şurası nın sonuçları dikkate alındığında havacılık sektörünün tüm dünyada gelişmekte olan bir sektör olduğu, Türkiye nin bu sektörde yer alabilmek ve yerli uçağını üretebilmesi için Sivil Havacılık Endüstrisine yatırım yapılması ve yerli tedarikçi geliştirilmesi kaçınılmazdır. 21

32 Bu nedenle öncelikle Sivil Havacılık Yerli Sektörünün mevcut durumunun değerlendirilmesini sağlamak amacı ile SWOT analizi yapılmıştır Türk Sivil Havacılık Endüstrisi SWOT Analizi SWOT Analizi bir stratejik plan ve planlama senaryosu kapsamında, senaryonun yaşayan bir kuruluşun mevcut operasyonları için işaret ettiği noktaları özetlemede kullanılabilecek yararlı bir tekniktir (Betz,2010). Strateji oluşturma sürecinde, şirketin güçlü yönleri, zayıf yönleri (kaynak kabiliyeti), dış fırsatları ve tehditleri (dış durum) arasındaki uyumun değerlendirmesi kritik bir aktivitedir. Bu uyuma ulaşılırken şirketin güçlü yönleri, zayıf yönleri, fırsatları ve tehditleri genellikle SWOT analizi olarak bilinen teknikle anlaşılmalıdır (Gupta ve diğerleri, 2008). SWOT teriminin açılımı güçlü yönler, zayıf yönler, fırsatlar ve tehditler (strenghts, weaknesses, opportunites and threats) biçimindedir. Bu teknik bir stratejik plan bağlamında yerinde kullanılabilirse, stratejik planlama açısından sınırlı bir yarar sağlayabilir. SWOT analizi, bir stratejik planın senaryolar ve bilgi bölümünde, süren bir operasyonun öne çıkan unsurlarını özetlemek için uygun bir kullanım olanağı sunabilir. SWOT Analizini oluşturan unsurların (güçlü yönler, zayıf yönler, fırsatlar, tehditler) açıklaması aşağıda verilmektedir (Betz, 2010). Güçlü yönler: Mevcut operasyonların sürdürülmesi gereken, stratejik açıdan güçlü yönlerin dökümü. Zayıf yönler: Mevcut operasyonların düzeltilmesi gereken, stratejik açıdan zayıf yönlerin dökümü. 22

33 Fırsatlar: Yeni operasyonlarda dikkate alınması gereken iş fırsatlarının dökümü. Tehditler: Mevcut operasyonlarına devam eden veya yeni operasyonlara girişen rakiplerin yarattığı tehditlerin dökümü. Sivil Havacılık Endüstrisi Yerli Tedarikçisine yönelik SWOT analizi hazırlanırken, İstanbul Ticaret Odası - İTO için özel bir danışmanlık şirketine yaptırılan Türkiye de Sivil Yerli Uçak Üretiminin Stratejik Analizi nden (İTO, 2013) ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği TOBB tarafından yaptırılan Türkiye Sivil Havacılık Meclisi Sektör Raporu ndan (TOBB, 2012) yararlanılmıştır. Yapılan SWOT analizi genel hatları ile şekil 3.1 de verilmektedir. Şekil 3.1. Sivil Havacılık Endüstrisine Yerli Tedarikçi SWOT Analizi 23

34 Şekil 3.1 de genel hatları ile gösterilen SWOT analizinin detayları şekil 3.2 de ayrıntılı olarak verilmektedir. Şekil 3.2a Sivil Havacılık Endüstrisi Yerli Tedarikçi için belirlenen kuvvetli yönleri, Şekil 3.2b Sivil Havacılık Endüstrisi Yerli Tedarikçi için belirlenen zayıf yönleri, Şekil 3.2c, şekil 3.2d ve şekil 3.2e Sivil Havacılık Endüstrisi Yerli Tedarikçi için belirlenen fırsatları, Şekil 3.2f Sivil Havacılık Endüstrisi Yerli Tedarikçi için belirlenen tehditleri göstermektedir. Şekil 3.2a. Sivil Havacılık Endüstrisi Yerli Tedarikçi için Kuvvetli Yönler Şekil 3.2a da mevcut savunma, otomotiv ve makine sanayilerinden dolayı sahip olduğumuz altyapının Sivil Havacılık Endüstrisinin Yerli Tedarikçisinin geliştirilmesinde kullanılabileceğini gösteren kuvvetli yönler sıralanmaktadır. 24

35 Şekil 3.2b. Sivil Havacılık Endüstrisi Yerli Tedarikçi için Zayıf Yönler Şekil 3.2b de, Sivil Havacılık İmalat Sektöründe başarıyı yakalayabilmek, küresel sivil havacılık endüstrisinde önde gelen aktörlerden olabilmek vb. için iyileştirmeye açık alanlar gösterilmektedir. 25

36 Şekil 3.2c. Sivil Havacılık Endüstrisi Yerli Tedarikçi için Fırsatlar 1 Şekil 3.2d. Sivil Havacılık Endüstrisi Yerli Tedarikçi için Fırsatlar 2 26

İstanbul Havacılık Sektörü Yenilikçi İşbirliği Platformu

İstanbul Havacılık Sektörü Yenilikçi İşbirliği Platformu İstanbul Havacılık Sektörü Yenilikçi İşbirliği Platformu Sivil Havacılıkta Çalışma Alanları, Fırsatlar ve Başarı Örnekleri Hava Aracı ve Komponent Üretimi İtki Sistemleri Talaşlı imalat Hassas döküm Kimyasal

Detaylı

TÜRK HAVA YOLLARI-THY TEKNİK AŞ.

TÜRK HAVA YOLLARI-THY TEKNİK AŞ. Sivil Havacılığın en büyük destekçisi TÜRK HAVA YOLLARI-THY TEKNİK AŞ. Yalnızca Türkiye nin sivil havacılık alanında gururu, Avrupa nın imrenerek izlediği havayolu şirketi THY nin değil, bölgenin öncü

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

Sayın Büyükelçi, Değerli Konuklar, Kıymetli Basın Mensupları,

Sayın Büyükelçi, Değerli Konuklar, Kıymetli Basın Mensupları, Sayın Büyükelçi, Değerli Konuklar, Kıymetli Basın Mensupları, Bugün, ulusal savunmamızın güvencesi ve bölge barışı için en önemli denge ve istikrâr unsuru olan Türk Silahlı Kuvvetleri nin etkinliğini ve

Detaylı

KONYA OTOMOTİV YAN SANAYİ İŞ KÜMESİ

KONYA OTOMOTİV YAN SANAYİ İŞ KÜMESİ KONYA OTOMOTİV YAN SANAYİ İŞ KÜMESİ Ekim 2013 KONYA OTOMOTİV YAN SANAYİ İŞ KÜMESİ Ekim 2013 E-mail:cluster@konyacluster.com Konya Kümelenme Merkezi Konya da kümelenme faaliyetleri 2006-2007 yılında Konya

Detaylı

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023

Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 Orta Karadeniz Bölgesel İnovasyon Stratejisi 2013-2023 İÇERİK Amaç, Vizyon Hazırlık Süreci İnovasyona Dayalı Mevcut Durum Stratejiler Kümelenme ile ilgili faaliyetler Sorular (Varsa) İNOVASYON & KÜMELENME

Detaylı

SANAYİ İŞBİRLİĞİ PROGRAMI (SİP) (SANAYİ KATILIMI/OFFSET)

SANAYİ İŞBİRLİĞİ PROGRAMI (SİP) (SANAYİ KATILIMI/OFFSET) T.C. MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI SANAYİ İŞBİRLİĞİ PROGRAMI (SİP) (SANAYİ KATILIMI/OFFSET) Bilal AKTAŞ Sanayileşme Daire Başkanı GÜNDEM 1) OFFSET KAVRAMI 2) TÜRKİYE DE SAVUNMA ALANINDA

Detaylı

TTGV İnovasyon Esaslı Rekabetçilik Analizi Modeli. Mayıs 2015

TTGV İnovasyon Esaslı Rekabetçilik Analizi Modeli. Mayıs 2015 TTGV İnovasyon Esaslı Rekabetçilik Analizi Modeli Mayıs 2015 Uluslararası Rekabetçi Olmak Uluslararası rekabetçi endüstriler, rekabetçi üstünlük yaratmak ve sürdürülebilir kılmak için firmalarının yeterli

Detaylı

TÜRKİYE VE ESKİŞEHİR SANAYİNİN 2023 STRATEJİSİ

TÜRKİYE VE ESKİŞEHİR SANAYİNİN 2023 STRATEJİSİ TÜRKİYE VE ESKİŞEHİR SANAYİNİN 2023 STRATEJİSİ Savaş M. ÖZAYDEMİR ESO Yönetim Kurulu Başkanı 18 Mayıs 2015 ESOGÜ Türkiye nin Mevcut Durumu ve 2023 Hedefleri! İhracatımız artıyor, ancak yüksek teknolojili

Detaylı

SANGEM nedir ve nasıl bir oluşumdur?

SANGEM nedir ve nasıl bir oluşumdur? SANGEM nedir ve nasıl bir oluşumdur? Kısa adı SANGEM olan Sanayi Geliştirme Merkezi, Eskişehir Sanayi Odası (ESO) nın öncülüğünde Eskişehir sanayine rekabet üstünlüğü kazandırmak, yenilikçi sanayi modeli

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies (guldem.okem@ceps.eu) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği

Detaylı

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr ANKARA KALKINMA AJANSI www.ankaraka.org.tr TÜRKİYE'NİN En Genç Kalkınma Ajansı Ankara Kalkınma Ajansı bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak, bölgenin rekabet gücünü artırmak ve gelişimini hızlandırmak

Detaylı

Başkent Organize Sanayi Bölgesi Makine ve Malzeme Teknolojileri Kümesi İhtiyaç Analizi Bilgilendirme Toplantısı 26 Şubat 2015

Başkent Organize Sanayi Bölgesi Makine ve Malzeme Teknolojileri Kümesi İhtiyaç Analizi Bilgilendirme Toplantısı 26 Şubat 2015 Başkent Organize Sanayi Bölgesi Makine ve Malzeme Teknolojileri Kümesi İhtiyaç Analizi Bilgilendirme Toplantısı 26 Şubat 2015 Selami BABACAN Kümelenme Koordinatörü 26 Şubat 2015 1 26 Kasım 2013 26 Şubat

Detaylı

Sunum Planı. Sanayi Katılımı/Offset t Amaçları. Deniz Araçları Offset Sözleşmeleri. Gemi İnşa Yan Sanayi Firmaları Offsetten Nasıl

Sunum Planı. Sanayi Katılımı/Offset t Amaçları. Deniz Araçları Offset Sözleşmeleri. Gemi İnşa Yan Sanayi Firmaları Offsetten Nasıl SANAYİ KATILIMI OFFSET UYGULAMALARI Atilla GÜÇLÜ Uzman Offset ve Yerli Katkı Şube Müdürlüğü Sunum Planı Sanayi Katılımı/Offset Tanımı Sanayi Katılımı/Offset t Amaçları Sanayi Katılımı / Offset Yönergesi

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynakları ve Milli Rüzgar Türbini Projesi

Yenilenebilir Enerji Kaynakları ve Milli Rüzgar Türbini Projesi Yenilenebilir Enerji Kaynakları ve Milli Rüzgar Türbini Projesi PINAR YALMAN KÜME KOORDİNATÖRÜ Enerji Verimliliği Türkiye nin Geleceği 23.01.2013 OSTİM 1967 yılında kurulan Ostim, 1997 yılında OSB statüsü

Detaylı

SANAYİ KATILIMI OFFSET UYGULAMALARI. Göknur PİLLİ. Şube Müdürü Offset ve Yerli Katkı Şube Müdürlüğü

SANAYİ KATILIMI OFFSET UYGULAMALARI. Göknur PİLLİ. Şube Müdürü Offset ve Yerli Katkı Şube Müdürlüğü SANAYİ KATILIMI OFFSET UYGULAMALARI Göknur PİLLİ Şube Müdürü Offset ve Yerli Katkı Şube Müdürlüğü Sunum Planı Sanayi Katılımı/Offset Tanımı Sanayi Katılımı/Offset Amaçları Sanayi Katılımı / Offset Yönergesi

Detaylı

İhtiyaç Analizi Uygulama Süreci ve Yöntemi

İhtiyaç Analizi Uygulama Süreci ve Yöntemi İhtiyaç Analizi Uygulama Süreci ve Yöntemi Tülay Akarsoy Altay, TTGV Baş Uzman 22 Eylül 2011, Başkent OSB İhtiyaç Analizi Uygulama Yöntemi Firmanın teknolojik yeteneklerinin, yenileşim süreç ve bileşenlerinin

Detaylı

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği

KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI. Bosad Genel Sekreterliği KÜRESEL OTOMOTİV OEM BOYALARI PAZARI Bosad Genel Sekreterliği SEKTÖR ANALİZİ Otomotiv OEM boyaları dünyanın en büyük boya segmentlerinden biridir. Otomotiv OEM boyaları, 2011 yılında toplam küresel boya

Detaylı

Küme Bazlı Yerel Ekonomik Kalkınma Girişimleri ve Yenilikçilik

Küme Bazlı Yerel Ekonomik Kalkınma Girişimleri ve Yenilikçilik AGORADA 2012 BÖLGESEL İNOVASYON STRATEJİSİNİN UYGULANMASI: BİR ADIM SONRASI 19.10.2012 / Samsun Küme Bazlı Yerel Ekonomik Kalkınma Girişimleri ve Yenilikçilik Bülent Açıkgöz BM Ortak Program Yöneticisi

Detaylı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji KASIM 2014 KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ

Detaylı

TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ NDE AR-GE

TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ NDE AR-GE TÜRKİYE İLAÇ SEKTÖRÜ NDE AR-GE Süfyan EMİROĞLU Genel Müdür Sanayi Genel Müdürlüğü İlaç Temel Araştırma Merkezi (İTAM) Projesi Açılış Toplantısı, İstanbul 11 Nisan 2013 AR-GE ve İNOVASYON YENİ VEYA İYİLEŞTİRİLMİŞ

Detaylı

Bilgi Toplumunda Sürekli Eğitim ve Yenilikçi Eğitimci Eğitimi

Bilgi Toplumunda Sürekli Eğitim ve Yenilikçi Eğitimci Eğitimi Bilgi Toplumunda Sürekli Eğitim ve Yenilikçi Eğitimci Eğitimi Bilgi toplumunda, bilgi ve iletişim teknolojilerinin yarattığı hız ve etkileşim ağı içinde, rekabet ve kalite anlayışının değiştiği bir kültür

Detaylı

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 8. Toplantısı Yeni Kararlar İÇİNDEKİLER. Yeni Kararlar.. Üniversitelerin Ar-Ge Stratejilerinin Geliştirilmesine Yönelik Çalışmalar Yapılması [05/0].. Doktora Derecesine

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies(CEPS) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği ne Üyelik

Detaylı

ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara

ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara SUNUM İÇERİĞİ 1. İstanbul Sanayi Odası nın Sanayi Üniversite İşbirliğine Bakışı ve Bu Kapsamdaki Rolü 2. Sanayi- Üniversite

Detaylı

16 Üniversite ile 50 ye yakın proje

16 Üniversite ile 50 ye yakın proje FAALİYETLER VE YANSIMALARI ÜNİVERSİTE-SANAYİ İŞBİRLİĞİ FAALİYETLER VE YANSIMALARI ÜNİVERSİTE-SANAYİ İŞBİRLİĞİ 16 Üniversite ile 50 ye yakın proje FAALİYETLER VE YANSIMALARI ÜNİVERSİTE-SANAYİ İŞBİRLİĞİ

Detaylı

Stratejik Plan 2015-2019

Stratejik Plan 2015-2019 Stratejik Plan 2015-2019 Bu Stratejik Plan önümüzdeki beş yıl Bezmiâlem in gelmesini umut ettiğimiz yeri ve buraya nasıl geleceğimizi anlatan bir Vizyon Belgesidir. 01.01.2015 Rektör Sunuşu Sevgili Bezmiâlem

Detaylı

Türk Sanayii için Ufuk 2020. Prof. Dr. Mehmet ÇELİK TÜBİTAK Başkan V.

Türk Sanayii için Ufuk 2020. Prof. Dr. Mehmet ÇELİK TÜBİTAK Başkan V. Türk Sanayii için Ufuk 2020 Prof. Dr. Mehmet ÇELİK TÜBİTAK Başkan V. 6 Mayıs 2015 2023 Yılı Ulusal Hedeflerimiz Ar-Ge Harcamaları / GSYİH Ulusal Yenilik Sistemi 2023 Yılı Hedefleri Özel Sektör Ar-Ge Harcamaları

Detaylı

T.C. MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI YAN SANAYİ BÜTÜNLEŞTİRME ESASLARI

T.C. MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI YAN SANAYİ BÜTÜNLEŞTİRME ESASLARI T.C. MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI YAN SANAYİ BÜTÜNLEŞTİRME ESASLARI ARALIK 2009 İÇİNDEKİLER TANIMLAR VE KISALTMALAR... 2 1. AMAÇ... 4 2. KAPSAM... 4 3. HEDEFLER... 4 4. GENEL ESASLAR...

Detaylı

İSO İNOVASYON ÖDÜLLERİ: BÜYÜK ÖDÜL. VİKO Elektrik ve Elektronik Endüstrisi San. Tic. A.Ş.

İSO İNOVASYON ÖDÜLLERİ: BÜYÜK ÖDÜL. VİKO Elektrik ve Elektronik Endüstrisi San. Tic. A.Ş. İSO İNOVASYON ÖDÜLLERİ: BÜYÜK ÖDÜL VİKO Elektrik ve Elektronik Endüstrisi San. Tic. A.Ş. Sektörünün lider kuruluşu VİKO 1980 yılında kurulmuş olup, İstanbul Sancaktepe'de 60.000 metrekare kapalı alanda

Detaylı

Amerikan Ticaret Müsteşarlığı. A.B.D. ile Ticaret Ortağınız. Michael Lally, Ticaret Müsteşarı Michael.Lally@trade.gov

Amerikan Ticaret Müsteşarlığı. A.B.D. ile Ticaret Ortağınız. Michael Lally, Ticaret Müsteşarı Michael.Lally@trade.gov Amerikan Ticaret Müsteşarlığı 2012 A.B.D. ile Ticaret Ortağınız Michael Lally, Ticaret Müsteşarı Michael.Lally@trade.gov Rakamlarla Türk-Amerikan Ticaret ve Yatırım İlişkileri TİCARET: 2009 İkili Ticaret:

Detaylı

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Koordinatör Teknoloji Bakanlığı Öncelikli Dönüşüm Programları, 16/02/2015 tarihli ve 2015/3

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ - EBİLTEM TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSİ

EGE ÜNİVERSİTESİ - EBİLTEM TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSİ EGE ÜNİVERSİTESİ - EBİLTEM TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSİ... Semih ERDEN EGE MODELİ 1994 den bu yana faaliyetini sürdürmektedir. Üniversitemiz: Ar-Ge ve Sanayi ilişkilerini Türkiye için tamamen özgün bir yapısı

Detaylı

TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu

TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu TÜSİAD Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele Çalışma Grubu Sunumu Ekonomi Koordinasyon Kurulu Toplantısı, İstanbul 12 Eylül 2008 Çalışma Grubu Amacı Kayıtdışı Ekonomiyle Mücadele M Çalışma Grubu nun amacı; Türkiye

Detaylı

SAVUNMA SANAYİİ 25 ÇALIŞMASI VE SEKTÖR ÖDÜLLERİ DUYURUSU

SAVUNMA SANAYİİ 25 ÇALIŞMASI VE SEKTÖR ÖDÜLLERİ DUYURUSU SAVUNMA SANAYİİ 25 ÇALIŞMASI VE SEKTÖR ÖDÜLLERİ DUYURUSU Türk Savunma Sanayii son yıllarda hızlı bir yükseliş trendi yakalamış ve dikkat çeken bir performans sergilemiştir. Sözkonusu performansın sürdürülebilirliği

Detaylı

SAVUNMA SANAYİİNDE ÜNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ UYGULAMALARI

SAVUNMA SANAYİİNDE ÜNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ UYGULAMALARI T.C. Milli Savunma Bakanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı SAVUNMA SANAYİİNDE ÜNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ UYGULAMALARI Bilal AKTAŞ Sanayileşme Daire Başkanı 10 Haziran 2015 Milli Savunma Bakanı SAVUNMA

Detaylı

www.novusens.com 2012, Novusens

www.novusens.com 2012, Novusens www.novusens.com İNOVASYON VE GİRİŞİMCİLİK ENSTİTÜSÜ Vizyon... Ulusal ve uluslararası paydaşları ile sürdürülebilir büyüme ve rekabeti amaçlayan, ekonomiye ve toplumsal kalkınmaya katma değer yaratacak

Detaylı

TTGV Çevre Projeleri Grubu 13 Aralık k 2006, Ankara

TTGV Çevre Projeleri Grubu 13 Aralık k 2006, Ankara Sürdürülebilir Kalkınma ve İnovasyon: Gelişmeler, EğilimlerE TTGV Çevre Projeleri Grubu 13 Aralık k 2006, Ankara İÇERİK Kavramlar:Sürdürülebilir Kalkınma ve Eko-İnovasyon Çevre Konusunda Gelişmeler AB

Detaylı

T.C. Milli Savunma Bakanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı SAVUNMA SANAYİ Bilal AKTAŞ Sanayileşme Daire Başkanı

T.C. Milli Savunma Bakanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı SAVUNMA SANAYİ Bilal AKTAŞ Sanayileşme Daire Başkanı T.C. Milli Savunma Bakanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı SAVUNMA SANAYİ Bilal AKTAŞ Sanayileşme Daire Başkanı 09 Haziran, Konya SAVUNMA TEDARİK SİSTEMİ SAVUNMA TEDARİK ÇEVRİMİ İhtiyaç Makamı İhtiyaç SAVUNMA

Detaylı

Kurumsal Akademi ve Eğitim Çözümleri. TEKİM www.tekim.com.tr 1

Kurumsal Akademi ve Eğitim Çözümleri. TEKİM www.tekim.com.tr 1 Kurumsal Akademi ve Eğitim Çözümleri TEKİM www.tekim.com.tr 1 Tekim Hakkında Sektörel Deneyim: 1982 > Savunma Sanayii Kuruluş: 2005 > Komuta Kontrol ve Silah Sistemleri Askeri ve Sivil Haberleşme Sistemleri

Detaylı

TÜRKİYE NİN ÜSİ ODAKLI SÜREÇLERİ 2011-2014 (23.BTYK - 27.BTYK) 2014 ve Sonrası (27. BTYK - )

TÜRKİYE NİN ÜSİ ODAKLI SÜREÇLERİ 2011-2014 (23.BTYK - 27.BTYK) 2014 ve Sonrası (27. BTYK - ) TÜRKİYE NİN ÜSİ ODAKLI SÜREÇLERİ 2011 öncesi ( - 23. BTYK) 2011-2014 (23.BTYK - 27.BTYK) 2014 ve Sonrası (27. BTYK - ) ANA HEDEF 2023 YILINDA DÜNYANIN EN BÜYÜK 10 EKONOMİSİNDEN BİRİSİ OLMAK!!! 500 Milyar

Detaylı

HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KURULUŞU Havacılık ve Uzay Teknolojileri Genel Müdürlüğü, 1 Kasım 2011 tarihli Resmi Gazete de yayımlanan Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında 655 Sayılı Kanun

Detaylı

TTGV ÇEVRE PROJE FAALİYETLERİ VE İŞBİRLİĞİ AĞLARI OLUŞTURULMASI PROJESİ

TTGV ÇEVRE PROJE FAALİYETLERİ VE İŞBİRLİĞİ AĞLARI OLUŞTURULMASI PROJESİ TTGV ÇEVRE PROJE FAALİYETLERİ VE İŞBİRLİĞİ AĞLARI OLUŞTURULMASI PROJESİ ÇİMENTO SEKTÖRÜ ÇEVRE GRUBU MESLEKTAŞLAR TOPLANTISI Emrah Alkaya Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı 12 Ekim 2012 Türkiye Çimento

Detaylı

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİNİN DESTEKLENMESİ (UR-GE)

T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİNİN DESTEKLENMESİ (UR-GE) 1 T.C. EKONOMİ BAKANLIĞI ULUSLARARASI REKABETÇİLİĞİN GELİŞTİRİLMESİNİN DESTEKLENMESİ (UR-GE) Türkiye, artan dış ticaret hacmi ve ekonomik performansı ile dünya ekonomisinde önemli bir aktör haline gelmiştir.

Detaylı

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi

Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Piyasaya Hazırlık Ortaklık Girişimi Geleceğin Karbon Piyasaları Şekilleniyor Pazara Hazırlık Ortaklık Girişimi (PMR) Kyoto Protokolü nün ilk yükümlülük döneminin sona ereceği 2020 yılı sonrası yeni iklim

Detaylı

ÖNCELİKLİ TEKNOLOJİ ALANLARINDA TİCARİLEŞTİRME PROGRAMI EYLEM PLANI

ÖNCELİKLİ TEKNOLOJİ ALANLARINDA TİCARİLEŞTİRME PROGRAMI EYLEM PLANI ÖNCELİKLİ TEKNOLOJİ ALANLARINDA TİCARİLEŞTİRME PROGRAMI EYLEM PLANI 1. Programın Amacı ve Kapsamı Türkiye de Ar-Ge faaliyetlerinin artırılması ve yaygınlaştırılmasına yönelik önemli ilerlemeler kaydedilmiş

Detaylı

İstanbul Havacılık Sektörü Yenilikçi İşbirliği Platformu

İstanbul Havacılık Sektörü Yenilikçi İşbirliği Platformu İstanbul Havacılık Sektörü Yenilikçi İşbirliği Platformu Destek ve Teşvik Programları Ürün ve Üretim Geliştirme Destekleri Ticarileştirme ve Pazarlama Destekleri Araştırma-Geliştirme Destekleri Destek

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Koordinatörlüğümüzün Amacı, Üniversite birimleri ile özel sektör, sanayi ve sivil toplum kuruluşları arasında; İşbirliği stratejileri ve politikaları belirlemek, belirlenen ihtiyaçlara

Detaylı

AR-GE VİZYON SAVUNMA SANAYİİNDE GELİŞMELER (2002-2012)

AR-GE VİZYON SAVUNMA SANAYİİNDE GELİŞMELER (2002-2012) Mayıs 2013 Sayı 3 SAVUNMA GEViZYON AK PARTi Ar-Ge Başkanlığı AR-GE VİZYON AK PARTi Ar-Ge Başkanlığı SAVUNMA İNDE GELİŞMELER (2002-2012) SAVUNMA İNDE GELİŞMELER (2002-2012) Milli sanayimizle güçlenen milli

Detaylı

HAVACILIK SEKTÖRÜNDEKİ TAHRİBATSIZ MUAYENE UYGULAMALARI

HAVACILIK SEKTÖRÜNDEKİ TAHRİBATSIZ MUAYENE UYGULAMALARI HAVACILIK SEKTÖRÜNDEKİ TAHRİBATSIZ MUAYENE UYGULAMALARI Buket TOPEL Kurulu Üyesi TEI, Tusaş Motor Sanayi A.Ş 21 Aralık 2012 Dünyada Havacılığın Seyri Kaynak: Dünya Bankası, OECD, ICAO, Boeing, Airbus ve

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİNE UYUM DANIŞMA VE YÖNLENDİRME KURULU 2015 YILI 1. TOPLANTISI 11 MART 2015

AVRUPA BİRLİĞİNE UYUM DANIŞMA VE YÖNLENDİRME KURULU 2015 YILI 1. TOPLANTISI 11 MART 2015 AVRUPA BİRLİĞİNE UYUM DANIŞMA VE YÖNLENDİRME KURULU 2015 YILI 1. TOPLANTISI 11 MART 2015 ANA EYLEM 2: YENİLİK ve İYİ UYGULAMALARIN DEĞİŞİMİ İÇİN İŞBİRLİĞİ Yenilik ve İyi Uygulamaların Değişimi için İşbirliği;

Detaylı

Sosyal Girişimler ve Türkiye

Sosyal Girişimler ve Türkiye Sosyal Girişimler ve Türkiye İhtiyaç Analizi Raporu Yönetici Özeti Yazarlar: Tevfik Başak Ersen Derya Kaya Zeynep Meydanoğlu Yayına Hazırlayan: Tuğçe Demir Giriş Türkiye Üçüncü Sektör Vakfı (TÜSEV) ve

Detaylı

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI

KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI 1. Programın Amacı ve Kapsamı 2013 yılı itibarıyla yaklaşık 105 milyar TL ile GSYH nin yaklaşık yüzde 7 si olarak gerçekleşen

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

Sanayinin Araştırma-Teknoloji Geliştirme Yenileşim (ATGY) Süreçlerinde Üniversitelerin Rolü. Hasan Mandal 2 Haziran 2011

Sanayinin Araştırma-Teknoloji Geliştirme Yenileşim (ATGY) Süreçlerinde Üniversitelerin Rolü. Hasan Mandal 2 Haziran 2011 Sanayinin Araştırma-Teknoloji Geliştirme Yenileşim (ATGY) Süreçlerinde Üniversitelerin Rolü Hasan Mandal 2 Haziran 2011 1 SANAYİ KURULUŞLARI İÇİN REKABET EVRİMİ 1960 lar ÜRETİM üstünlüğü ile rekabet 1970

Detaylı

YAZILIM SEKTÖRÜNDE İŞBİRLİKLERİ MODELLERİ VE POLİTİKA ÜRETME PAYDAŞLARI

YAZILIM SEKTÖRÜNDE İŞBİRLİKLERİ MODELLERİ VE POLİTİKA ÜRETME PAYDAŞLARI YAZILIM SEKTÖRÜNDE İŞBİRLİKLERİ MODELLERİ VE POLİTİKA ÜRETME PAYDAŞLARI Dr. Aydın KOLAT TBV Ankara Temsilcisi VERİSİS A.Ş. Genel Müdürü 29 Aralık 2011 Yazılım Sektöründe İşbirlikleri Modelleri Ve Politika

Detaylı

TURQUALITY Projesine Nasıl Başvurulur?

TURQUALITY Projesine Nasıl Başvurulur? TURQUALITY Projesine Nasıl Başvurulur? BAŞVURU ÖNCESİ Ön Koşul: Müracaat eden markanın Türkiye de tescilinin yapılmış olması, yurtdışında da ibraz edeceği İş Planında belirtilecek hedef pazarlarının en

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI OFFSET (SİP) UYGULAMALARI

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI OFFSET (SİP) UYGULAMALARI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI OFFSET (SİP) UYGULAMALARI 02.04.2015 1 OFFSET E İLİŞKİN YASAL DÜZENLEMELER 663 sayılı KHK nın 13. ve 50. maddeleri, 6518 sayılı Kanunun 45. ve 52. Maddelerine istinaden Bilim, Sanayi

Detaylı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı

ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı ISSAI UYGULAMA GİRİŞİMİ 3i Programı 3i Programme Taahhütname ARKA PLAN BİLGİSİ Temel denetim alanları olan mali denetim, uygunluk denetimi ve performans denetimini kapsayan kapsamlı bir standart seti (Uluslararası

Detaylı

TUSAŞ PROJELERİNDEKİ AR-GE İÇERİĞİNİN BELİRLENMESİ

TUSAŞ PROJELERİNDEKİ AR-GE İÇERİĞİNİN BELİRLENMESİ AR-GE MERKEZLERİ İYİ UYGULAMA ÖRNEKLERİ PAYLAŞIM TOPLANTISI AR-GE YÖNETİMİ TUSAŞ PROJELERİNDEKİ AR-GE İÇERİĞİNİN BELİRLENMESİ TUSAŞ TÜRK HAVACILIK VE UZAY SANAYİİ A.Ş SUNUM PLANI 1. UYGULAMANIN KISA AÇIKLAMASI

Detaylı

MTMD STRATEJİK HEDEFLER VE EYLEMLER 2014 MAYIS.2014 İZMİR

MTMD STRATEJİK HEDEFLER VE EYLEMLER 2014 MAYIS.2014 İZMİR MTMD STRATEJİK HEDEFLER VE EYLEMLER MAYIS. STRATEJİK HEDEFLER ÇALIŞTAYI NEDEN BURDAYIZ? AMACIMIZ, DERNEĞİN AMAÇLARINA ULAŞMASI İÇİN UZUN VADELİ, ORGANİZE, PLANLI VE ORTAK DAVRANIŞLARLA SİSTEMATİK BİR GÜÇ

Detaylı

Başarı İçin Birliktelik Havacılık ve Uzay Kümelenmesi Derneği

Başarı İçin Birliktelik Havacılık ve Uzay Kümelenmesi Derneği İnovasyonu tetikleyecek bir yapılanma Ortak sorunlara ortak çözümler üretecek bir sistem Birlikten kuvvet doğuracak bir model Başarı İçin Birliktelik Havacılık ve Uzay Kümelenmesi Derneği EKONOMİ BAKANLIĞI

Detaylı

HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLERİ GENEL Nihayet! Türkiye nin Havacılık ve Uzay Teknolojileri Bakanlığı var!.. Havacılık ve Uzay Teknolojileri Genel Müdürlüğü, 1 Kasım 2011 tarihli Resmi Gazete de yayımlanan

Detaylı

Teknoloji Geliştirme Alanında Üniversite Sanayi Ortak Çalışmalarında Deneyimler Dr.- Ing. Yalçın Tanes Ak-Kim Ar-Ge Direktörü

Teknoloji Geliştirme Alanında Üniversite Sanayi Ortak Çalışmalarında Deneyimler Dr.- Ing. Yalçın Tanes Ak-Kim Ar-Ge Direktörü Teknoloji Geliştirme Alanında Üniversite Sanayi Ortak Çalışmalarında Deneyimler Dr.- Ing. Yalçın Tanes Ak-Kim Ar-Ge Direktörü Üniversite Sanayi İşbirliğinde Yaklaşımlar 29 Mart 2013 Elazığ Önsöz Çeşitli

Detaylı

Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı

Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı TTGV, 1 Haziran 1991 de bir Sivil Toplum Kuruluşu olarak, Türk Sanayii nin uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü artırmak amacıyla, teknolojiye dayalı inovasyonun

Detaylı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı

Program Koordinatörü Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Onuncu Kalkınma Planı (2014-2018) ÖNCELİKLİ TEKNOLOJİ ALANLARINDA TİCARİLEŞTİRME PROGRAMI EYLEM PLANI Program Koordinatörü KASIM 2014 ÖNCELİKLİ TEKNOLOJİ ALANLARINDA TİCARİLEŞTİRME PROGRAMI VE EYLEM PLANI

Detaylı

TÜBİSAD Bilişim Çözümleri Platformu

TÜBİSAD Bilişim Çözümleri Platformu TÜBİSAD Bilişim Çözümleri Platformu Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan hızlı gelişmeler sektörde üretilen mal ve hizmetlerin hedef kitleye yeterli düzeyde ulaşmasını da zorlaştırıyor. Artık sadece

Detaylı

BÖLGESEL TURİZM GELİŞTİRME KOMİTELERİ BİLGİ NOTU

BÖLGESEL TURİZM GELİŞTİRME KOMİTELERİ BİLGİ NOTU Kuzeydoğu Anadolu Bölgesi İnovasyona Dayali Turizm Stratejisi ve Eylem Planı BÖLGESEL TURİZM GELİŞTİRME KOMİTELERİ BİLGİ NOTU TRA1 / 2012 Her hakkı saklıdır. ÖNSÖZ Bu doküman, Kuzeydoğu Anadolu Kalkınma

Detaylı

Amerikalı İş Ortakları ile Büyüme Fırsatı

Amerikalı İş Ortakları ile Büyüme Fırsatı Amerikalı İş Ortakları ile Büyüme Fırsatı Michael Lally, Ticaret Müsteşarı Berrin Ertürk, Ticaret Ataşe Yardımcısı Nisan 2014 U.S. Commercial Service Ankara, Turkey Amerikan Ticaret Müsteşarlığı Misyonu

Detaylı

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 1 Adana Gelecek Stratejisi Konferansı Çalışmanın amacı: Adana ilinin ekonomik, ticari ve sosyal gelişmelerinde

Detaylı

2015 YILI GİRİŞİMCİLİK SERTİFİKA PROGRAMI EĞİTİM MODÜLLERİ KATALOĞU

2015 YILI GİRİŞİMCİLİK SERTİFİKA PROGRAMI EĞİTİM MODÜLLERİ KATALOĞU 2015 YILI GİRİŞİMCİLİK SERTİFİKA PROGRAMI EĞİTİM MODÜLLERİ KATALOĞU ZORUNLU EĞİTİM MODÜLLERİ ( 30 SAAT) Kodu Adı Açıklama Modül Saati Eğitim Yöntemi (*) GSER01 GSER02 GSER04 GSER14 Girişimciliğin Temelleri

Detaylı

SAĞLIK / TIBBİ CİHAZ KAMU ALIMLARI HAKKINDA TESPİT VE ÖNERİLER

SAĞLIK / TIBBİ CİHAZ KAMU ALIMLARI HAKKINDA TESPİT VE ÖNERİLER SAĞLIK / TIBBİ CİHAZ KAMU ALIMLARI HAKKINDA TESPİT VE ÖNERİLER SİP E İLİŞKİN YASAL DÜZENLEMELER 663 sayılı KHK nın 13. ve 50. maddeleri, 6518 sayılı Kanunun 45. ve 52. Maddelerine istinaden Bilim, Sanayi

Detaylı

YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015

YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015 YENİ HÜKÜMET PROGRAMI EKONOMİ VE HAZIR GİYİM SEKTÖRÜ İÇİN DEĞERLENDİRME EKONOMİ VE STRATEJİ DANIŞMANLIK HİZMETLERİ 30 KASIM 2015 HÜKÜMETİN YAPISI VE BAKANLIKLAR EKONOMİ YÖNETİMİ; REFORMLAR İLE HIZLI EKONOMİK

Detaylı

EGE BÖLGESİ SANAYİ ODASI. Faaliyet Programı

EGE BÖLGESİ SANAYİ ODASI. Faaliyet Programı EGE BÖLGESİ SANAYİ ODASI 2010 Faaliyet Programı İçindekiler 1- Ege Bölgesi Sanayi Odası Yönetim Kurulu 2010 Yılı Faaliyet 1-2 Programı 2- EBSO Üyelerine Yönelik Faaliyetler 3-4 3- EBSO Dışı Kuruluşlarla

Detaylı

ARTEV ENTELEKTÜEL VARLIK YÖNETİMİ İSTANBUL SANAYİ ODASI SUNUMU 30 MART 2012

ARTEV ENTELEKTÜEL VARLIK YÖNETİMİ İSTANBUL SANAYİ ODASI SUNUMU 30 MART 2012 ARTEV ENTELEKTÜEL VARLIK YÖNETİMİ İSTANBUL SANAYİ ODASI SUNUMU 30 MART 2012 İçerik Entelektüel Varlık Yönetimi Avrupa İnovasyon Değerlemesi İstanbul Sanayi Odası - Genel Bilgiler Avrupa İşletmeler Ağı

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

ÜLKEMİZDE SİBER GÜVENLİK

ÜLKEMİZDE SİBER GÜVENLİK ÜLKEMİZDE SİBER GÜVENLİK Emine YAZICI ALTINTAŞ Siber Güvenlik Daire Başkanı HABERLEŞME GENEL MÜDÜRLÜĞÜ MEVZUAT SİBER GÜVENLİK Click to edit Master title style Çalışmaları konusundaki çalışmalar 2012 yılında

Detaylı

ULUSAL SİBER GÜVENLİK STRATEJİ TASLAK BELGESİ

ULUSAL SİBER GÜVENLİK STRATEJİ TASLAK BELGESİ ULUSAL SİBER GÜVENLİK STRATEJİ TASLAK BELGESİ Prof. Dr. Şeref SAĞIROĞLU Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgi Güvenliği Derneği II. Başkan 1 Neden İhtiyaç Duyuldu Diğer Ülke Örnekleri

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

İşletmelerin Karşılaştığı Tehdit Nedir? Zafer-İn Operasyonu nun Hedefleri Nedir?

İşletmelerin Karşılaştığı Tehdit Nedir? Zafer-İn Operasyonu nun Hedefleri Nedir? İşletmelerin Karşılaştığı Tehdit Nedir? Pek çok işletme, sektördeki yeniliklere ve değişen taleplere hızlı uyum sağlayamadığı için rekabet edemez ve hatta devamlılığını sağlayamaz hale gelebilmektedir.

Detaylı

ÜSİMP 2013 Altıncı Ulusal Kongresi, 09-10 Mayıs 2013, Düzce Üniversitesi

ÜSİMP 2013 Altıncı Ulusal Kongresi, 09-10 Mayıs 2013, Düzce Üniversitesi Yrd.Doç.Dr. Altan Özkil Atılım Üniversitesi Sav. Tekno. Uyg. ve Arşt. Merkezi Müdürü Prof.Dr. Hasan AKAY Atılım Üniversitesi Rektör Yardımcısı ÜSİMP 2013 Altıncı Ulusal Kongresi, 09-10 Mayıs 2013, Düzce

Detaylı

Proje Faaliyetleri ve Beklenen Çıktılar

Proje Faaliyetleri ve Beklenen Çıktılar UNIDO EKO-VERİMLİLİK (TEMİZ ÜRETİM) PROGRAMI BİLGİLENDİRME TOPLANTISI Proje Faaliyetleri ve Beklenen Çıktılar Ferda Ulutaş, Emrah Alkaya Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı Ankara, 20 Mayıs 2009 KAPSAM

Detaylı

KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM. Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen

KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM. Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM SEVGİ ÖÇVER Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen 1 Stratejik yönetim, uzun vadeli planlamalar ve kararlar ile konaklama isletmelerinin en üst düzeyde etkin ve verimli

Detaylı

"Yenileşim ve Gelecek" 9. Kalite Sempozyumu. C. Müjdat ALTAY 15 Nisan 2011

Yenileşim ve Gelecek 9. Kalite Sempozyumu. C. Müjdat ALTAY 15 Nisan 2011 "Yenileşim ve Gelecek" 9. Kalite Sempozyumu C. Müjdat ALTAY 15 Nisan 2011 Küresel Rekabetin Sonucu Apple iphone Globalizasyon ve Glokalizasyon Gelişmiş ülkelerin, gelişmekte olan ülkeler için ürün geliştirmesi

Detaylı

İSO YÖNETİM KURULU BAŞKANI ERDAL BAHÇIVAN IN KONUŞMASI

İSO YÖNETİM KURULU BAŞKANI ERDAL BAHÇIVAN IN KONUŞMASI İSO YÖNETİM KURULU BAŞKANI ERDAL BAHÇIVAN IN KONUŞMASI 2023 e 10 Kala Kamu Üniversite Sanayi İşbirliği Bölgesel Toplantısı nda konuya yönelik düşüncelerimi ifade etmeden önce sizleri, şahsım ve İstanbul

Detaylı

Teknoloji Geliştirmede ve Eğitimde Üniversite Sanayi İşbirliği

Teknoloji Geliştirmede ve Eğitimde Üniversite Sanayi İşbirliği Teknoloji Geliştirmede ve Eğitimde Üniversite Sanayi İşbirliği Dr.- Ing. Yalçın Tanes Ak-Kim Ar-Ge Direktörü Ulusal Ar-Ge Merkezleri Sempozyumu 10-11 Nisan 2012 Adana İçerik Türkiye de Satış dan Ar-Ge

Detaylı

UÇAK MÜHENDİSİ TANIM A- GÖREVLER

UÇAK MÜHENDİSİ TANIM A- GÖREVLER TANIM Uçak mühendisi, uçakların tasarlanması ve yapım projelerinin hazırlanması, üretilmesi, geliştirilmesi, bakım-onarımı ve işletilmesi konularında çalışan kişidir. A- GÖREVLER KULLANILAN ARAÇ, GEREÇ

Detaylı

Araç Gövdesi İmalatına Yönelik Sert Lehimleme Çözümleri

Araç Gövdesi İmalatına Yönelik Sert Lehimleme Çözümleri Araç Gövdesi İmalatına Yönelik Sert Lehimleme Çözümleri voestalpine Böhler Welding www.voestalpine.com/welding voestalpine Böhler Welding En İyi Kaynak Sonuçları için Metalürjik Uzmanlık voestalpine Böhler

Detaylı

İstanbul Havacılık Sektörü Yenilikçi İşbirliği Platformu

İstanbul Havacılık Sektörü Yenilikçi İşbirliği Platformu İstanbul Havacılık Sektörü Yenilikçi İşbirliği Platformu Ana Hatlar Dünyada ve Türkiye de Sivil Havacılık Sektörü Sivil Havacılıkta Çalışma Alanları, Fırsatlar ve Başarı Örnekleri Sivil Havacılık Sektöründe

Detaylı

GÜDÜMLÜ PROJE DESTEĞİ

GÜDÜMLÜ PROJE DESTEĞİ GÜDÜMLÜ PROJE DESTEĞİ 1 Kalkınma Ajansı Destekleri Destek Araçları Teknik Destek Mali Destekler Faiz Desteği Faizsiz Kredi Desteği Doğrudan Finansman Desteği Proje Teklif Çağrısı Güdümlü Proje Desteği

Detaylı

BSTB: Kümelenme Destek Programı. Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğü

BSTB: Kümelenme Destek Programı. Sanayi Bölgeleri Genel Müdürlüğü BSTB: Kümelenme Destek Programı 1 Rekabetçilik ve Yenilikçilik Alanlarında Küme Destek Programı Geliştirilmesi Projesi Saha Analizleri Ocak 2011 Kümelenme Destek Programı Yönetmeliği 15/09/2012 1. Çağrı

Detaylı

Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı

Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı Bilgi Toplumu Stratejisi ve Eylem Planı Devlet Planlama Teşkilatı Bilgi Toplumu Dairesi 25 Ekim 2007 Gündem Bilgi Toplumu Stratejisi Yaklaşımı Strateji Bileşenleri Hedefler Eylem Planı İzleme ve Ölçümleme

Detaylı

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015 Elektrik Perakende Sektörü Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları 30 Eylül 2015 2015 Deloitte Türkiye. Member of Deloitte Touche Tohmatsu Limited 1 Elektrik perakende pazarında sektör içi/dışı oyuncularla

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ - EBİLTEM TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSİ

EGE ÜNİVERSİTESİ - EBİLTEM TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSİ EGE ÜNİVERSİTESİ - EBİLTEM TEKNOLOJİ TRANSFER OFİSİ Prof. Dr. Candeğer YILMAZ,... Ege Üniversitesi Rektörü EGE MODELİ 1994 den bu yana faaliyetini sürdürmektedir. Üniversitemiz: Ar-Ge ve Sanayi ilişkilerini

Detaylı

TUBİTAK DESTEKLER NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI

TUBİTAK DESTEKLER NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI TUBİTAK DESTEKLER NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI TUBİTAK DESTEKLERİ 1501- SANAYİ AR-GE PROJELERİ DESTEKLEME PROGRAMI Amaç: Sanayi kuruluşlarının Ar-Ge Projelerine %60 a varan oranlarda hibe(geri ödemesiz)

Detaylı

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Polimer Mühendisliği Bölümü. Polimer Nedir?

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Polimer Mühendisliği Bölümü. Polimer Nedir? Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Polimer Mühendisliği Bölümü Polimer Nedir? Monomer olarak adlandırılan basit moleküllerin kimyasal bağlarla bağlanması sonucu oluşan yüksek molekül ağırlıklı maddelerdir.

Detaylı

Bu toplantı, İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası nın kuruluşunun 50 inci yılına denk gelmesi vesilesiyle bizler için ayrı bir öneme sahip.

Bu toplantı, İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası nın kuruluşunun 50 inci yılına denk gelmesi vesilesiyle bizler için ayrı bir öneme sahip. Saygıdeğer Sosyal Güvenlik Kurumu Başkan Yardımcım, Sayın Kamu Temsilcilerimiz, Akademik Camiamızın Değerli Temsilcileri, Sektörümüzün Değerli Temsilcileri, Değerli Basın Mensupları, Sayın Konuklar, Hoş

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI Sürdürülebilirlik vizyonumuz 150 yıllık bir süreçte inşa ettiğimiz rakipsiz deneyim ve bilgi birikimimizi; ekonomiye, çevreye, topluma katkı sağlamak üzere kullanmak, paydaşlarımız

Detaylı

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Bu sunum Greener and Smarter, ICTs, the Environment and Climate Change başlıklı Eylül 2010 tarihli OECD raporundan uyarlanmıştır.

Detaylı