ve hala içlerinde idealizm olan gençler durumu kavrayacak ve kendi geleceklerini kurtarmak üzere harekete geçecekler Her zaman bir umut vardır.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ve hala içlerinde idealizm olan gençler durumu kavrayacak ve kendi geleceklerini kurtarmak üzere harekete geçecekler Her zaman bir umut vardır."

Transkript

1 Kötünün Kötüsü Büyük kısmınız iklim değişikliği ni duymuştur. Belki medyadan takip ettiniz, belki hakkında belgesel izlediniz, kitap okudunuz. Belki etkilerini farketmektesiniz. Yaşı ilerlemiş olanlarınız gençlik yıllarınızla şimdileri karşılaştırdığında büyük farkları anlatabiliyor: geçmişte hava sıcaklıkları nadiren 30 derecenin üzerine çıkardı. Güneş kremi bilmezdik. Güneş altında saatlerce kalsak ta bir şey olmazdı. Mevsim normalleri vardı, bahar yağmurları vardı, kışın belli bölgelerde mutlaka kar yağardı Aşırı kuraklar, seller, fırtınalar, orman yangınları nadiren olurdu. Dereler temiz akardı, pırıl pırıl bir denize girerdik ve serinlerdik. Denizde balık boldu, hayat vardı. Doğa daha canlıydı; meralar, kırlar yemyeşildi Ama şimdi Şimdi yazın sıcaklıklar nadiren 30 derecenin altına giriyor. 50 derece ve üzeri sıcaklar görüyoruz. Güneş kremi kullanmadan üstsüz güneş altında kalsak yanıyoruz, hastanelik oluyoruz. Yağmurların ne zaman yağacağı belli olmuyor, bazen hiç yağmıyor, bazen de öyle yoğun yağıyor ki seller oluyor Her selde mutlaka büyük maddi zararlar oluşuyor ve birçoğunda da insanlar ölüyor. Fırtınalar arttı, eskiden buralarda bilinmedik hortumlar oluşmaya başladı ve bu hortumlar can da almaya başladı. Kışın bazen çok az kar yağıyor veya hiç yağmadığı da oluyor. Yazın ülkenin dört bir yanında sürekli orman yangınları çıkıyor, sürekli bu şekilde ormanları kaybeder olduk. Nehirler, dereler artık temiz akmıyor, kirletildiler. Bazı dereler neredeyse hiç akmıyor çünkü önlerine HES ler, barajlar yapıldı. Denizler de kirlendi, çocuklar, gençler artık temiz deniz bulmakta zorlanıyor. Denizlerde balık çok azaldı, deniz hayatı ölüyor çünkü denizler aşırı ısındı ve gittikçe asitlik oranı artıyor. Yazın denize girince artık serinlenemiyor. Havalardaki ani değişimler, kuraklık, aşırı sıcaklar doğadaki tüm canlı hayatını strese sokuyor, doğa direncini yitiriyor. Bazı bitkiler dayanamayıp ölüyor, bazı canlılar da daha serin bölgelere göç ediyor. Meralar kuruyor, erozyonla toprak kayboluyor Bir kısmınız iklim değişikliğini duymuş olsa bile gerçek olduğunu kabullenmiyor, hiç önemsemiyor. Önemsemeyenler arasında bilim insanı olanlarınız dahi var. Bazılarınız dünyanın uzun dönemler içinde doğal bir döngüsüdür, bazen dünya soğur, bazen de böyle ısınır diyor. Bazılarınız da güneş patlamalarının bir döngüsüdür, güneş daha aktif olunca dünya da daha ısınıyor diyor. Allah tandır, biz bilemeyiz, anlamayız diyenleriniz de az değil. Bilenlerin büyük kısmı da bu konuda herhangi bir şey yapmış değil. Evet iklim değişikliği var ama benim birey olarak etkim nedir ki Bir tek ben mi kurtaracağım dünyayı, mümkün mü bu? diyeniniz de çok. Ama asıl, para kazanmak gerekiyor, malum, bir hayat standardımız var, masraflar var. Öncelik ister istemez budur. Baştakiler çözsün, düzeltsin diyen çoğunlukta. İşi dalgaya alanlar da çok; dünya nasılsa batacak, bari günümüzü gün edelim; yaşadıklarımız yanımızda kalır. Hatta daha ileri gidip bu konuda birşeyler yapmak isteyenleri de ayartmaya çalışanlar var; bir tek sen ne yapabilirsin, boş hayaller, böyle gelmiş böyle gider ve evet dünya batacak ama yapabilecek hiçbir şey yok, sen de uğraşma boşuna, keyfine bak İnsanlar ne zaman farkedecek, uyanacak? Belki de büyük bir felaket gerekiyor. Aslında dünya çapında ciddi felaketler yaşanmakta ve insanların bu felaketleri bir uyarı olarak algılamaları gerekir ama böyle olmuyor uzaklarda bir yerlerde birileri etkileniyor, o kadar. Bu gidişle çok daha fazla insanı etkileyecek felaket(ler) de yaşayacağız. Bakalım o zaman insanlık ne yapacak? Gönül ister ki şimdi dur diyelim bu gidişata, önleyelim dünyanın dengelerinin daha fazla bozulmasını. Belki hayata yeni atılan

2 ve hala içlerinde idealizm olan gençler durumu kavrayacak ve kendi geleceklerini kurtarmak üzere harekete geçecekler Her zaman bir umut vardır. Ne yazık ki gençlerin çoğu iklim değişikliği gerçeklerini bilmiyor. Aslında iklim değişikliği konusu bugüne kadar dünya çapında, ana akım medyada pek yer bulmadı diğer birçok önemli olayların yer bulamadığı gibi. Aralık 2009 da Danimarka nın başkenti Kopenhag da neredeyse tüm dünyanın liderlerinin başbakan, cumhurbaşkanı seviyesinde temsil edildiği, yakın zamanın en üst düzey zirvesi yapılmıştı. Bu zirveyi dünyadaki insanların çoğu bilmiyor çünkü ana akım medyada yer bulmadı. Oysa Birleşmiş Milletler liderleri çok acil bir nedenle bir araya toplamıştı: iklim değişikliği çok ciddi boyutlara ulaştı ve acilen önlemler almak gerekiyor. Liderlerin anlaşıp, fosil yakıt tüketimlerini azaltma yoluna girecekleri bekleniyordu, ama olmadı, anlaşmamayı tercih ettiler. O günden beri fosil yakıt tüketiminde artış ve iklim değişiminde de artış hızla devam ediyor. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Panelinin hazırladığı, 2500 den fazla bilim insanının katkıda bulunduğu İklim Değişikliği Raporu tüm dünya hükümetlerine gönderilir. Bu raporda her ülkenin gelecekte iklim değişikliğinden nasıl etkilenebileceği de belirtilir. Yani hükümetlerin yakın gelecekte ülkelerini nelerin beklediğini bilmemeleri diye bir durum söz konusu olamaz. Hükümetler bilir ama halk, gençler bilmez. Hükümetler iklim değişikliği konusunda gerekli adımları atmazlar, ama birşeyler de yapıyormuş gibi görünmek gerekir; o nedenle bir miktar temiz enerjiye destek verirler, bazıları karbon vergisi alır, karbon kredisi verirler Böyle gelmiş, böyle gider düzeni devam ettirilir; ama nereye kadar? Neden bir lider, tüm bilgilere sahip olduğu ve kendi çocuğunun geleceğinin de yokolacağını bildiği halde, bu kötü gidişatı değiştirmek için yeterli çabayı göstermez? Cevap için bu soruyu şöyle değiştirelim: Neden bir yetişkin, tüm bilgilere sahip olduğu ve kendi çocuğunun geleceğinin de yokolacağını bildiği halde, bu kötü gidişatı değiştirmek için yeterli çabayı göstermez? Çevreyi kirletmemek, ormanları azaltmamak, doğal dengeleri bozmamak, yaşam tarzını değiştirmek, aşırı lüksten/konfordan feragat etmek, daha azla yetinmek, tasarruf etmek bunlar liderler, şirket yöneticileri, yetişkinler için başarması çok zor şeylerdir. Alışılmış bir düzen, benimsenmiş bir rol, belki de yapılan iş çevreye zarar veriyor olsa da, o işin içinde kendini ait ve faydalı hissetme duygusu ağır basabilir. Tabii bir de bu yolla kazanılan paralar, geçim derdi Buna kim cesaret edebilir? Liderler ve yetişkinlerin bugüne kadar cesaret etmedikleri kesin ve gelecekte de büyük ihtimalle cesaret edemeyecekler. O zaman, böyle gelmiş, böyle gider. e döndük. Kısır döngü, kötünün kötüsünü meydana getiren kısır döngü Son zamanlarda iklim değişikliği ile ilgili çok önemli gelişmeler yaşanmakta, özellikle gençlerin bunlardan haberdar olmaları gerekiyor. Yetişkinlere ise şunu söylemek gerekir: aşağıdakileri okuduğunuzda korkmuyorsanız, endişe etmeyin görmemeye devam edip herşey yolundaymış gibi hayatınıza devam edebilirsiniz. Ama bu durumunuz gerçekleri değiştirmeyecek ve o korumak istediğiniz hayat yine de bitecek. Ama eğer okuduklarınız kurkutursa, o zaman daha nelerin kaybedileceğini düşünüp hemen şimdi harekete geçme, silkinme zamanı olduğunu hissedeceksiniz. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Paneli (IPCC) 1990 lardan beri iklim değişikliğini takip eder. Binlerce bilim adamından sürekli raporlar, bulgular gelir ve IPCC belli aralarla global bir rapor yayınlar. En son raporlarını 2007 de yayınlamışlardı ve bu rapora 2500 ün üzerinde bilim insanı katkıda bulunmuştu.

3 IPCC iklim değişikliği ile ilgili gelecek için senaryolar da geliştirir. 4 ana senaryo vardır: genel olarak bu senaryolar iyinin iyisi, iyi, kötü ve kötünün kötüsü olarak adlandırılabilir. Mesela 2000 yılında 2010 lar için senaryolar öngörülür, mevcut insan davranışı olduğu gibi devam ederse şöyle olacak, veya insanlar daha az fosil yakıt kullanırsa şöyle olacak gibi Sonra zaman ilerledikçe bu senaryoların nasıl gerçekleştiği de gözlenir deki raporlarında (ki bu rapor 2000 lerin başlarından beri yazılmaya başlamıştı) öngördükleri senaryolardan kötünün kötüsü nün gerçekleşmekte olduğunu belirtmişlerdi. Bunun üzerine Aralık 2009 da tüm dünya liderlerini Danimarka nın Kopenhag şehrinde İklim Değişikliği Zirvesi nde buluşturmuşlardı. Bilim insanları bu zirve esnasında türlü bulgularla kötünün kötüsü nün gerçekleşmekte olduğunu dile getirdiler ve dünya liderlerinden acilen önlemler almalarını istediler. Liderler bu zirvede somut bir anlaşmaya varamadılar ve bu durum günümüze kadar devam etti. 20 Mayıs 2013 te IPCC başkanı Rachendra Pachauri İstanbul daydı. Boğaziçi Üniversitesi nin davetlisi olarak, iklim değişikliğindeki son bulguları paylaşmak üzere bir konuşma yaptı (konuşmasının özeti: Pachauri tekrar etti: Kötünün kötüsü durumu devam ediyor! İklim Değişikliği, yarın değil şimdi! / Yanlış yolda gidiyorsanız hızın önemi yoktur dedi. Yanlış yolda gitmekle kastettiği şey: fosil yakıt tabanlı, ekonomik büyüme ve sürekli artan tüketim güdümlü mevcut insanlık davranışı Haziran 2013 te yine İstanbul da bu kez Al Gore 97 ülkeden 600 kişiyi topladı ve iklim Liderleri Zirvesi düzenledi hem de Taksim Gezi Parkı nın dibinde İstanbul Kongre Merkezi nde. 15 Haziran da tüm gün Al Gore ünlü İklim Değişikliği prezentasyonunu açıkladı, yanında ünlü bilim insanları da vardı, onların da söylediği şey aynıydı: kötünün kötüsü gerçekleşiyor ve artık zaman kalmadı, tüm gücümüzle mücadele edip bu gidişatı değiştirmezsek yakın gelecekte dünyayı korkunç olaylar bekliyor. 15 Haziran akşamüstü kongre merkezi nin üst katındaki açık alanda kokteyl düzenlendi, herkes birbiriyle tanışıp iklim değişikliği

4 konusunda konuşmaya başlamışken Gezi Parkı na müdahale gerçekleşti ve tomalar, biber gazları kongre merkezi çevresi dahil tüm bölgeye yayıldı. Bu toplantı için ülkemize gelen yüzlerce kişi de tomalardan ve gazlardan nasibini aldı. Ertesi sabah Al Gore dahil birçok kişi kongre salonuna gelmemişti. Haliyle ABD gizli servisi daha o akşamdan Al Gore u apar topar kaçırmıştı kaostan. Bu kez Haziran sonunda yine İstanbul da Global Power Shift for Climate Change (Küresel Eksen Değişimi - globalpowershift.org/turkish/) bir araya geldi. Dünyanın birçok ülkesinden 500 den fazla sivil toplum kuruluşu yöneticisi ve aktivist 10 gün boyunca yakın gelecekte iklim değişikliğine karşı küresel olarak gerçekleştirecekleri çalışmaları organize ettiler, bildiriler yayınladılar. Neden İstanbul ve Neden Bugünlerde? Bu üç aktivite de birbirinden habersiz ve bağımsız olarak ve tam da Gezi olaylarının yaşandığı bir zamanda Istanbul da gerçekleşiyor ki bunlar çok önceden planlanmış aktivitelerdi. Bir rastlantı mıdır? Bu soruya cevap aramadan önce; İklim değişikliği nde kötünün kötüsü ne demek? Önce bunu kavramak gerekli. Doğada dinamik sistemlerde benzer davranış şekilleri vardır, krizlerde de bu böyledir. Aşağıdaki grafik 1987 ile 2007 arasında ABD deki ortalama ev fiyatlarının değişimini gösteriyor sonundaki tepe nokta küresel ekonomik krizin başladığı noktayı temsil ediyor. Tepeye tırmanırken belirtilmiş ünlemler ise uzman ve bilim adamlarının uyarıları: bir kriz yaklaşıyor, bu sürdürülemez, aman dikkat! dedikleri anlar. Tepe noktadan sonra fiyatlarda hızlı bir çöküş ve tüm dünyaya yayılan bir ekonomik kriz.

5 İnsanın en büyük yetersizliği üstel artışın gücünü kavrayamamaktır. Dr. Albert Bartlett Herhangi bir sistemin istikrar ve denge halinden bir dış etki nedeniyle çıkıp üstel artışa geçtiği noktaya Kritik Eşik deniyor. Kritik eşik aşılınca hızlı bir yükseliş başlıyor. ABD Mortgage krizinde bu, ev fiyatlarındaki hızlı yükselişti ve bu yükselişi tetikleyen faktörler de gün geçtikçe arttı: daha fazla insan ev kredisi alır oldu, daha fazla banka bu kredileri verir oldu, daha fazla inşaat şirketi bina yapar oldu, daha fazla kişi bu sektörlerden ekmek yer oldu ve neticede daha fazla kişi kredi ile ev alır oldu kısır bir döngü ve tüm faktörler birbirini daha fazla etkiliyor ( ki buna pozitif geri bildirim deniyor.. ), sinerji etkisi oluşuyor ve tepelere doğru tırmanış artıyor.

6 Bu davranış şekli ekosistemlerde, sosyal sistemlerde de benzerdir:

7 İnsanlık nüfus artışında da benzer bir davranış vardır: İngiliz Guardian gazetesi nde 30 Haziran 2013 te önemli bir yazı yayınlandı: İnsanlar: Dünyadaki yaşama gerçek tehdit! Bu yazıda deniyor ki, eğer nüfus artışı mevcut hızda devam ederse, bizim torunlarımız dünyanın görülmemiş bir çevresel krize girdiğini görecekler (http://www.guardian.co.uk/environment/2013/jun/30/population-growth-wipe-out-lifeearth?intcmp=srch) Birçok alanda benzer artışları görmek mümkün:

8

9

10

11

12 İnsan nüfusu ve tüketimi arttıkça doğal kaynakların da hızla tükendiği, havanın, suyun, çevrenin hızla kirlendiği, doğal afetlerin hızla arttığı kanıtlanmış gerçeklerdir. Fosil yakıt tüketimi arttıkça dünyanın da aynı oranda ısınmakta olduğu da bir gerçektir. Dünya şimdiden yıl öncesine oranla ortalamada neredeyse 1 derece daha sıcak oldu ve bu ısınma devam edecek en az bir derece daha ısınacak ve belki de 6-7 derece ısınacak ki bilim insanları böyle ısınmalar olursa dünyanın cehenneme döneceğini söylüyorlar. Bilim insanları onlarca yıldır bu gidişatı takip ediyordu ve insanlığı sürekli uyarıyordu yılında Nobel ödüllü bilim adamları bir bildiri yayınladılar:.dünyamıza büyük bir tehdide karşı tepki gösterebilmemiz için büyük bir değişim geçirmemiz gereken; Dünya tarihinde çok önemli bir anda bulunuyoruz. Bu değişim hemen başlamalıdır ve hepimiz tarafından desteklenmektedir. 2. Dünya Savaşı ndan sonra ivmelenen küresel çaptaki sosyoekonomik aktiviteler dünyamızı benzeri görülmemiş bir duruma sürükledi: insanlık artık küresel çapta sanki jeolojik bir güç gibi hareket ediyor ve mevcut davranışları devam ederse, Dünya Sisteminin doğal işleyişini somut olarak ve geri dönülmez bir şekilde değiştirecektir Dünya Meteoroloji Örgütü 2012 Raporu: 2012 yılı küresel kara ve deniz yüzey sıcaklıkları yılları arasındaki ortalamanın 0.45 C (±0.11 C) daha üzerinde gerçekleşti. Sıcaklık kayıtlarının tutulmaya başlandığı 1850 den bu yana 9. en sıcak yıl yaşandı yılları arası kayıtlara geçmiş en sıcak 13 yıl oldu. El Niño, yanardağ patlamaları ve diğer doğal etmenler ile yıldan yıla ısınma değişse de alçak atmosferdeki sürekli artan ısınma endişe verici bir sinyaldir WMO General Müdürü Michel Jarraud

13 Sera gazlarının atmosferdeki oranlarının sürekli artması da Dünya atmosferinin ısınmaya devam edeceğini belirtiyor Ağustos-Eylül ayları arasında Kuzey Kutbu deniz buzullarındaki rekor erimeler ki önceki rekor düşük seviyenin yaşandığı ve 4,17 milyon km2 buzulun eridiği 2007 yılına göre %18 daha fazla erime oldu bu da iklim değişikliğinin diğer rahatsız edici sinyalidir! 2012 yılında diğer ekstrem olaylar da yaşandı kuraklık ve tropik fırtınalar. İklimdeki doğal değişimlerde hep böyle ekstremler yaşanır ama artık ekstrem hava ve iklim olayları gittikçe daha fazla iklim değişikliği etkisiyle şekillenir oldu. İngiliz Guardian gazetesi 12 Mayıs 2013 teki bir yazı: İklim Değişikliği Yüz Milyonlarca İnsanı Evsiz Bırakacak Karbondioksit seviyeleri sıcaklıklarda artışı belirtiyor ve bu da tarımın tüm kıtalarda azalmasına neden olacak. Geçen hafta atmosferdeki karbon dioksit seviyesinin milyonda 400 ü geçmesi üzerine iklim değişikliği üzerindeki endişeler de arttı (http://www.guardian.co.uk/environment/2013/may/12/climate-change-expert-sterndisplacement?intcmp=srch) Nüfus artışı ile birlikte tüketim de arttıkça ve özellikle fosil yakıt tüketimi arttıkça iklim değişikliğinde de hızlı ve kötünün kötüsüne doğru bir gidiş kaçınılmazdı.

14 Ve bilinen şey de sonsuza kadar bu davranışın devam etmesinin mümkün olmadığı idi. Sürdürülemez bir yolda son hızla ilerlemenin sonu mutlak bir çöküş tür. Haziran 2013 te da önemli bir konuşma yayınlandı, konusu Sonraki Finansal Krizi Nasıl Tahmin Edebiliriz? Didier Sornette bir finansal risk ekonomistidir ve arkadaşları ile birlikte ekonomik krizleri önceden tahmin edebilecek bir matematiksel hesaplama geliştirmişlerdir. İlginç olan Didier in de krizlere neden olan davranışı ekonomiler dışında başka dinamik sistemlerde de tespit etmiş olmasıdır. Krize, çöküşe neden olabilecek bu davranışın şu anda da gerçekleşmekte olduğunu tespit etmiştir. Ne yazık ki insanlık böyle devam ederse, Didier in hesaplamalarına göre 2030 ile 2060 arasında dünyanın küresel ekosistemlerinde ciddi bir çöküş/değişim yaşanacaktır. (http://www.ted.com/talks/didier_sornette_how_we_can_predict_the_next_financial_crisis.html) İşin ciddiyetini tüm bilimsel verilerle açıklamak ve insanların bunu kavramasını sağlamak gerekiyor. Geçmişte nadiren görülen doğal afetler artık çok sık görülür oldu. Şu anda dahi dünyanın %10 u sürekli doğal afetlere maruz kalıyor ve bu oran hızla artacak.

15 Yaşam kaynağımız olan Dünyayı cehenneme çeviriyoruz. İklimlerdeki Hızlı Değişimin İstatistiksel Kanıtı:

16 Al Gore a iklim değişimi ile ilgili bilimsel veri hazırlayanlardan biri de ünlü iklim bilimci James Hansen dir. Kendisinin Torunlarımın Fırtınaları Storms for my Grandchildren adlı kitabı iklim değişikliğini en iyi anlatan kitapların başında gelir. James Hansen in Al Gore un prezentasyonu için hazırladığı ve çok önemli grafikler: Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) 1950 de kurulmuştur ve bu tarihten bu yana dünyanın hemen her bölgesindeki iklim verilerinin kaydını tutmaktadır. Yukarıdaki grafikte arasındaki ortalama sıcaklık değişimini görüyorsunuz. Geçmişte ( arası) sıcaklık ortalamalarından sapmalar düzenli idi, hemen hemen aynı oranda ve en fazla 3 derecelik sıcaklık sapmaları yaşanırdı. Çan eğrisini bilenler, yukarıdaki grafiğin neredeyse mükemmel bir çan eğrisini temsil ettiğini hemen anlayacaktır. Çoğunluk ortada, standart sapması az, bir denge, düzen var. Dünya ikliminde milyonlarca yıl içinde bir denge, düzen oluşmuştu. Mevsim normalleri vardı, bahar yağmurları, kışın bol yağış ve kar. Uzun yıllar içindeki aylara göre sıcaklık ortalamaları da istikrarlı idi. Şimdi arasını baz alarak, arasındaki değişime bakalım:

17 1980 lerde daha sıcağa doğru bir kayma yaşanıyor ve aşırı sıcaklar başlıyor mevsim ortalamalarından 4-5 derece daha sıcak günler yaşanır oluyor larda sıcağa doğru kayma hızlanıyor:

18 Ve 2000 ler: Artık bir yılın 365 gününün büyük kısmında geçmişe göre çok daha sıcak günler yaşıyoruz. Ortalamaların 4-5 derece üzerinde günlerin sayısı da gittikçe artıyor Ortalamalarına göre Haziran 2013 teki Sıcaklık Farklılıkları (Nasa):

19 değerleri ile 2000 lerin değerleri karşılaştırıldığında dağılımda bir diğer önemli davranış ta beliriyor: ortalamadan sapma artıyor! Bunu şöyle açıklamak mümkün: bir sınıf düşünün ki not ortalaması 7. Bu sınıftaki öğrencilerin çoğunluğu 7 ye yakın notlar almışlar; biri 6.5, diğeri ise 7.5; biri 6.2 diğeri ise 7.8 gibi ve ortalama 7 oluyor: bu sınıfın standart sapması azdır: yani notlar birbirine yakındır ve denebilir ki öğretmen iyi bir iş başarmış, öğrencilerin büyük kısmına dersi iyi verebilmiş ve öğrencilerini hepsi sınıfı geçmiştir. Başka bir sınıfın da not ortalaması 7 ama zıplamalar var; öğrencinin biri 2 alırken diğeri 9 almış, biri 5 alırken diğeri 10 almış gibi. Her iki sınıfın da not ortalaması 7 olduğu halde, bu sınıfta standart sapma fazladır ve öğretmen bazı öğrencilere hiç iyi öğretememiştir, öğrenciler sınıfta kalmıştır. İklimde de böyle bir durum söz konusu arasında ortalamadan sapma çok daha az iken son yıllarda bu sapma ciddi oranda artmıştır. Yani eskiden mevsim normalleri vardı: bahar yağmurları, kış soğukları, kar, vesaire. Ama şimdi sıcaklıklar sürekli zıplıyor, istikrar azalıyor: Kışın bile bazı günler aşırı sıcak olabiliyor, mesela Ocak ayı başında öğle üzeri 27 derece gibi. Bu durumlar dünya çapında ekosistemleri için çok ciddi strese sokuyor. Bitkilerin bir kısmı bu strese dayanamayıp ölüyor etrafınıza bakarsanız ölü ağaçlar görebilirsiniz sebebi budur. Arılar, kurbağalar, kuşlar topluca ölüyor. Bazı canlılar göç ediyor Çok değil 30 yıl içinde nasıl hızlı bir değişimin yaşanmakta olduğunun kanıtıdır yukarıdaki grafikler ve anlayabilen için de çok ciddi bir uyarıdır. Aslında sadece bu grafikler mevcut gidişatın hemen şimdi durması gerektiğini gösteriyor. Çünkü değişimin yıllar içinde hızlandığı da görülüyor. Eğer böyle giderse önümüzdeki on yıl içinde dahi daha nelerin olabileceği düşüncesi yeteri kadar korkutucudur: çok daha sıcak günler, ani sıcaklık zıplamaları, daha fazla düzensizlik, stres Ve haliyle strese giren dünyada insan topluluklarının da stres düzeyi sürekli artacaktır. Daha fazla toplumsal çalkantılar kaçınılmaz olacaktır. Peki böyle giderse ne kadar zamanımız kaldı dünya cehenneme dönmeden önce? Birçok bilim insanı 2030 sonrasının felaketler dönemi olacağını söylüyor. 18 yıl sonradan bahsediyoruz. Birçoğumuz hayatta olacak çocuklarımız, torunlarımızın geleceği bu. Al Gore un Istanbul sunumunda dünyanın mevcut kuraklık durumu renk haritası ile gösterildi:

20 Bilim insanlarının tahminlerine göre 2060 lardaki kuraklık durumu: Türkiye dünyanın en fazla kuruyan bölgesi içinde! Aşırı sıcaklar ve kuraklık, eğer böyle giderse bizleri bekleyen gelecektir. Bilim insanları 2013 te alarm zillerini çalmaya başladılar. Kuzey Kutbu ndaki buzul erimelerinde ve hem karada hem de denizde metan gazı salımlarında beklenmeyen, ani ve hızlı bir artış başladı. Kuzey Kutbu dünyanın en çabuk ve hızlı ısınan bölgesidir. Dünyanın diğer bölgelerinde sıcaklık ortalama 0.9 derece atmış iken Kuzey Kutbu nda 2.5 derece artmıştır. Burada hem karada hem de denizin derinlerinde, buzullar altında donuk vaziyetteki ölü bitkilerin içinde metan gazları bulunmaktadır.

21 Buzullar eridikçe işte bu metan gazları da fokurdayarak yüzeye çıkıp atmosfere karışıyor. Metan gazı en tehlikeli sera gazıdır ve küresel ısınmayı kontrol edilemeyecek seviyelere çıkarma potansiyeli vardır. Bilim insanları şimdi kontrol edilemeyecek geri bildirim döngüleri nden bahsetmeye başladılar şunu demek istiyorlar: ısınma devam ettikçe daha fazla metan gazı çıkacak ve bu metan gazları daha fazla ısınmaya neden olacak ve bu da daha fazla metan gazının çıkmasına yol açacak yani kendi kendini besleyen ve aşırı büyümeye neden olan bir kısır döngü... Buzullar altında dünyanın cehenneme dönmesine yetecek kadar metan gazı var. En korkunç senaryo ise bir noktada tüm ormanların, bitkilerin kavrulması ve alev topuna dönüşmesi! Konularında dünyanın en iyisi olan 4 uzmanın birleştiği nokta çok kritik bir dönemece girdiğimiz ve acilen birşeyler yapılması. Eğer eriyen buzullar altında sıkışmış metan gazı çıkması önlenemezse dünya çok hızlı bir şekilde ve yakın zamanda gerçekten cehenneme dönebilir. Bu kişilerin konuşmaları ve uyarıları: Arctic Methane: Why The Sea Ice Matters Ve Haziran 2013, İstanbul İklim değişikliği ile ilgili birbirinden habersiz, bağımsız 3 önemli aktivite, Gezi olayları Neden şimdi, neden Türkiye? Şimdi çünkü artık bir şeyler yapmak için zaman kalmadı. Bunu artık yukarıdaki bilgilerden farketmiş, kavramış olmak gerekir. Neden Türkiye? Çünkü Türkiye bir kenar ülkesi dir. İki büyük kıta arasındadır, dünyanın geometrik ortasındadır, Zengin kuzeyliler ile fakir güneyliler arasında orta halli bir ülkedir. Modern tarım uygulanan bazı ülkelerdeki gibi toprağı henüz aşırı bozulmamıştır, temiz su kaynakları henüz yokolmamıştır, ormanları, biyoçeşitliliği hala direnmektedir. Ekolojide kenar etkisi denen bir davranış vardır. İki farklı habitat türünün buluştuğu noktalarda topluluk ve nüfus yapılarında bir değişim oluşur ve buna kenar etkisi denir. Bu noktalarda biyoçeşitlilik ve zenginlik artar. Mesela nehirlerin denizlere aktığı deltalarda, ormanların bitip ovaların başladığı kenarlarda bu gözlemlenebilir. Başka yerlerde mümkün olamayacak zenginlik, olasılıklar buralarda gerçekleşebilir. Ekonomik olarak gelişmiş ülkelerde insanlar dünyanın geri kalanına göre oldukça lüks bir yaşam standardına ulaşmışlardır ve bu elde edilmiş konfordan vazgeçmek istemezler. Oysa dünyanın sürdürülebilir bir yola girebilmesi için bu ülke insanlarının bu konfordan yani aşırı tüketimden vazgeçmeleri gerektiğini birçok bilim insanı söylüyor. Çünkü böyle bir konforu devam ettirebilmek için dünyada yeterli doğal kaynak yoktur lerde dünyanın taşıma kapasitesi aşılmıştı ve şu anda dünyanın sürdürülebilir taşıma kapasitesi 1.4 oranında aşılmış haldedir yani karınca/ağustos böceği hikayesindeki gibi, mevcutta insanlar konforlarını devam ettirebilmek için aslında gelecek nesillere kalması gereken kısıtlı doğal kaynakları tüketiyorlar ve ne yazık ki bu davranışla kendi çocuklarının, torunlarının rıskından kesiyorlar. Eğer ki dünyadaki her insan bir ABD li gibi yaşasa tam 5.5 dünya gerekir dünyanın kısıtlı doğal kaynakları böyle bir lüksü karşılayamaz. Kısıtlı bir ortamda sonsuza kadar üremek ve tüketmek mümkün değildir.

22 Çin ve Hindistan gibi ülkelerde ise insanların büyük bölümü fakir, sefil. İnsanlar yaşam mücadelesi veriyor ve yaşamak için gerekirse ormanlarını keserler, temiz sularını bitirirler, kirletirler, ne gerekiyorsa yaparlar. Ne zengin ülkelerde ne de fakir ülkelerde değişim için bir insiyatif kolay kolay ortaya çıkamaz. İkisinin arasındaki kenar ülkede, Türkiye de bunun olabilme olasılığı çok daha yüksektir. Ve eğer değişim gerçekleşirse, kenar etkisi başlayabilir: çeşitlilik, yaratıcılık, zenginlik, üreticilik, bolluk. Gezi Parkı nda kısa süre de olsa gençlerin yarattığı o güzel parlama, yaratıcılık patlaması gibi Ve Türkiye tüm dünyaya örnek olabilir. İşte bu yüzden Türkiye. Şehrin ortasındaki nadir kalmış olan yeşilliği korumak çok önemli bir semboldür ama asıl gerisindeki gerçekler önemlidir. Şehirlerin bunca devasa boyutlara büyümesi ve etrafındaki tüm doğallıkları yoketmesi kanıksanır bir durum haline geldi. Sürekli savunulan büyüme, iş, aş için bunun böyle olması gerekiyor Ama böyle devam edemeyeceği de belli, doğa artık bunu kaldıramıyor. Artık ekonomik büyümeyi sadece insanların refah seviyesini artırmak olarak görmekten vazgeçilmeli; doğaya, yaşama olan etkilerini görmeli Yıllardır süregelen yanlışlar birçokları tarafından biliniyor ama bana dokunmayan yılan bin yaşasın anlayışı hakim. Hayattaki kazanımlar, yaşam tarzları risk edilemiyor, korkuluyor. Kazanılmış konforu sürdürebilmek için fosil yakıt ve tüketim tabanlı ekonomik sistemin bir parçası olundu. Sorunların her gün büyüdüğü görüldüğü halde umursanmadı. Artan doğa kıyımı, kirlilik, sıcaklıklar, seller, fırtınalar, kuraklık, yangınlar, toplu canlı ölümleri, hastalıklar hiçbiri fayda etmedi, vurdumduymazlık devam etti. İnsanlar belki de kötüyü yaşamalıdır ki, iyiyi farkedebilsinler, değerini anlayabilsinler. Dünyanın birçok ülkesinde iklimi, çevreyi, doğayı koruma için yapılan eylemler şiddetle bastırılıyor; hatta ölenler oluyor. İnsanların bu tür gösterilere çıkması korku ve baskı ile önlenmeye çalışılıyor. Ahlaki ve doğru olarak kabul edilen birçok değer ters ediliyor. Çevrecilik marjinalleştiriliyor. İnsanların mevcut durumu, gidişatı doğruymuş, iyiymiş gibi kabul etmesi dikte ediliyor. Oysa kötüyü yaşıyoruz. Daha kötüsünü de yaşayacağız. İnsanoğlu olarak hep birlikte değişemiyorsak, değiştiremiyorsak; doğa tepkisini daha şiddetli gösterecek. Daha büyük felaketler meydana gelecek, daha çok insan zarar görecek, ölecek. O zaman farkedebilecek miyiz? Umursamayanlar, umursanmasını istemeyenler farkedebilecek mi, değişebilecek mi? İlle de kötünün kötüsünü mü yaşamak zorundayız? İnsanların ille de bölünmesi, ötekileşmesi, ötekileştirilmesi mi gerekiyor? Oysa zaman bölünme, ötekileşme/ötekileştirme zamanı değil. Gerçi bazı güçler tam da bunu isteyebilir. Neticede uzun yıllardır dünyanın kısıtlı kaynaklarının yetersiz olduğu, insan nüfusunun da çok hızla arttığı, artacağı; dünyanın ikliminin de değiştiği biliniyor. Eğer herkes için yeterli kaynak yoksa, o zaman yer açalım! diyenler olabilir. Bunun için de belli ülkelerde kitleleri %50-50 ayrıştırıp, iç savaşlar çıkartmak ve ülkeleri bu şekilde çökertip nüfusu azaltmak çare olarak görülebilir. Düşüncesi bile korkunç ama korkunç şeylerin yaşanmaya başladığı bir döneme girdik. Bunun karşısında sadece dirayetli ve inançlı kitlelerin birlikte hareketi sağlam durabilir. Son zamanda gerçekleşmekte olan olayları rastlantı olarak görmek mümkün ama hepsi bir araya geldiğinde rastlantı olamayacak kadar az olasılıklar bunlar, tekrar görelim:

23 20 Mayıs 2013: Pachauri nin Istanbul Konferansı nda tüm dünyayı uyarması: Yanlış yolda gidiyorsanız hızın önemi yoktur Mayıs sonu: Gezi olayları başlangıcı Haziran 2013: Al Gore un dünyanın 97 ülkesinden 600 kişiyi Gezi parkı nın dibinde toplamış olması ve iklim değişikliği ile ilgili son bulguların verilmesi, dünyanın her yerinden gelen insanların iklim değişikliğine karşı birlikte mücadele etmek üzere paylaşımlara başlaması 15 Haziran: Gezi Parkı na polis müdahalesi Haziran: Global Power Shift - Küresel Eksen Değişimi (GPS) Istanbul buluşması: Tüm dünyadan gelen 500 iklim aktivistinin iklim adaletsizliğine karşı yeni bir çabanın başlangıcı; iklim hareketinin dünya çapında farklı bir seviyeye çekilebilmesi için beceri, kapasite ve strateji paylaşım... Didier Sornet in Haziran 2013 TED konuşmasında dünyayı uyarması: 2030 ve sonrasında felaket(ler) gelecek Bilim insanlarının Kuzey Kutbu ndaki metan salımı hakkında acil önlem çağrısı: Kötünün kötüsü geliyor, artık silkelenin Bunca kötü olaylar ve durumlar arasında bir umut doğdu. Türk gençleri ve hatta dünya çapında tüm gençlik uyanıyor. Şimdi artık gençlerin kendi geleceklerini kurtarma zamanı! Tanrı iyinin, doğrunun yanındadır, bunu da bazen rastlantı gibi algılanabilecek olaylarla gösterir görebilene, görmek isteyene... Tanrı yarattığı en muhteşem varlığın, yani insanın, kendisinin ve tüm canlıların yaşam kaynağı olan dünyayı yoketmesini tabii ki istemez. İyinin kazanabilmesi için doğru ve yeterli bilgiye erişebiliyoruz. Tüm dünyanın bilgiyi en hızlı şekilde elde edebilmesi, tüm insanların birbirleriyle haberleşebilmesi, paylaşabilmesi için internet var. Faydalı olan birçok şeye çok hızlı erişim artık mümkün. Dünyayı cennete çevirebilecek, dünyanın her yerinde çok uzun yıllar doğa ile barışık yaşamayı başarmış olan yerel toplulukların ve atalarımızın bilgileri bir araya geldi. Teknoloji inanılmaz gelişti ve insanlığa görülmemiş güçler verdi. Çok daha iyisini yapmak ve dünyayı çok daha keyifle ve mutlulukla yaşanır hale getirmek tarihte hiçbir zaman bu kadar mümkün olmamıştı. Temiz enerji var, biraz tasarruf ve yetinme ile dünyanın birçok sorunu hızla çözülebilir. Topraklarımızı, sularımızı, doğamızı koruyabilsek, bozulmuş toprakları yeniden canlandırabilsek, doğa bize yaşamamız için fazlasını verecektir. Nasıl yapılacağını da artık çok iyi biliyoruz veya bilmiyorsak ta çok hızlı öğrenebiliriz. Ama öncelikle ve acilen artık DURMAK gerekiyor. Dünyanın doğal dengelerini böylesine bozan ve ciddi felaketlere yol açan davranış biçimine son vermek gerekiyor. Yanlış istikamette son hızla yola devam etmek yerine, durmak ve doğru yolu bulmak için araştırmak, anlamak daha doğru strateji olacaktır.

2014 dünyanın en sıcak yılı olabilir

2014 dünyanın en sıcak yılı olabilir 2014 dünyanın en sıcak yılı olabilir Prof. Dr. Etem Karakaya: Ocak itibariyle neredeyse hiç kar yağmadı. Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) 2014 Mayıs ayını dünyanın en sıcak ayı ilan etti. Bu yıl dünya tarihinin

Detaylı

İKLİM VİDEO 3 Sera etkisi ne demek? Sera gazları hangileri? Sera gazı nedir? karbondioksit metan diazot monoksit

İKLİM VİDEO 3 Sera etkisi ne demek? Sera gazları hangileri? Sera gazı nedir? karbondioksit metan diazot monoksit İKLİM VİDEO 3 Sera etkisi ne demek? Güneşten dünyaya belli bir miktar enerji geliyor. Bu enerji dünyanın atmosferi olmayacak olsa dışarı kaçacak ve dünya şimdi olduğundan çok daha serin olacaktı. Fakat

Detaylı

Küresel İklim Değişikliği ve Ülkemize Etkileri

Küresel İklim Değişikliği ve Ülkemize Etkileri Küresel İklim Değişikliği ve Ülkemize Etkileri Küresel İklim Değişikliği Nedir? Çeşitli gaz ve çevre kirliliği gibi olaylar sonucu atmosfer incelmeye başlamıştır.böylece güneş ışınları dünyaya daha fazla

Detaylı

İnsanlar tarafından atmosfere salınan gazların sera etkisi yaratması sonucunda dünya yüzeyinde sıcaklığın artmasına küresel ısınma denmektedir.

İnsanlar tarafından atmosfere salınan gazların sera etkisi yaratması sonucunda dünya yüzeyinde sıcaklığın artmasına küresel ısınma denmektedir. Küresel Isınma İnsanlar tarafından atmosfere salınan gazların sera etkisi yaratması sonucunda dünya yüzeyinde sıcaklığın artmasına küresel ısınma denmektedir. fosil yakıtların yakılması, ormansızlaşma,hızlı

Detaylı

Hava Durumu İKLİM İklim Değişiyor Peki Siz Bunun Farkında mısınız? Sera Etkisi Ve İklim Değişikliği En önemli sera gazları Karbon dioksit (CO2) Metan (CH4) Diazot monoksit(n2o) İklim Değişikliğine Sebep

Detaylı

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000)

Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) Türkçe Ulusal Derlemi Sözcük Sıklıkları (ilk 1000) 14.08.2014 SIRA SIKLIK SÖZCÜK TÜR AÇIKLAMA 1 1209785 bir DT Belirleyici 2 1004455 ve CJ Bağlaç 3 625335 bu PN Adıl 4 361061 da AV Belirteç 5 352249 de

Detaylı

Küresel. İklim değişikliği

Küresel. İklim değişikliği Küresel İklim değişikliği ÇEVRE KORUMA ve KONTROL DAİRESİ BAŞKANLIĞI 1 nedir? Küresel iklim değişikliği Çeşitli gaz ve çevre kirliliği gibi olaylar sonucu atmosfer incelmeye başlamıştır. Böylece güneş

Detaylı

Dünyanın sağlığı bozuldu; İklim Değişikliği

Dünyanın sağlığı bozuldu; İklim Değişikliği Dünyanın sağlığı bozuldu; İklim Değişikliği Dr. Hüseyin Toros (İTÜ Meteoroloji Mühendisliği) huseyintoros@yahoo.com (İnsan ve Hayat Dergisi Kasım 2011) İklim değişiklikleri, seller ve aşırı sıcaklar gündemden

Detaylı

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA

YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA YAZILI SINAV CEVAP ANAHTARI COĞRAFYA CEVAP 1: (TOPLAM 10 PUAN) 1.1: 165 150 = 15 meridyen fark vardır. (1 puan) 15 x 4 = 60 dakika = 1 saat fark vardır. (1 puan) 12 + 1 = 13 saat 13:00 olur. (1 puan) 1.2:

Detaylı

ĞİŞİKLİĞİ. Yeni Mücadele ile Yüzleşmek. Kasım 2006

ĞİŞİKLİĞİ. Yeni Mücadele ile Yüzleşmek. Kasım 2006 İKLİM M DEĞİŞİ ĞİŞİKLİĞİ Yeni Mücadele ile Yüzleşmek Kasım 2006 WWF Kimdir? WWF 5 kıtada, 50 den fazla ülkede temsilciliği bulunan dünyanın en büyük ve saygın doğa kuruluşlarındandır. 100 den fazla ülkede

Detaylı

1. İklim Değişikliği Nedir?

1. İklim Değişikliği Nedir? 1. İklim Değişikliği Nedir? İklim, en basit ifadeyle, yeryüzünün herhangi bir yerinde uzun yıllar boyunca yaşanan ya da gözlenen tüm hava koşullarının ortalama durumu olarak tanımlanabilir. Yerküre mizin

Detaylı

Eğitim Permakültür Tasarım Sertifika Kursu

Eğitim Permakültür Tasarım Sertifika Kursu Eğitim Permakültür Tasarım Sertifika Kursu www.belentepe.org PTS Kursu 12 gün, 72 saat Uluslararası Geçerliliği Olan Sertifika verilir. Şehirlerde balkonda, çatıda kendi doğal gıdanı yetiştirmekten, kırsalda

Detaylı

Bulguları kaydetme, karşılaştırma, gözlem yapma. Anlatım, tartışma, beyin fırtınası

Bulguları kaydetme, karşılaştırma, gözlem yapma. Anlatım, tartışma, beyin fırtınası İklim Değişikliği Dünyamız Isınıyor! Ana Tema Önerilen Süre Kazanımlar Öğrenciye Kazandırılacak Beceriler Yöntem ve Teknikler Araç ve Gereçler İnsan etkinlikleri sonucunda atmosfere salınan kimyasal maddeler,

Detaylı

KÜRESEL ISINMA NEDİR?

KÜRESEL ISINMA NEDİR? HAVA Hava, dışarıda kısa sürede meydana gelen olaylar bütünüdür. Soğur, yağmur yağar, ısınır. Basınç artar veya düşer, ısı yükselir veya düşer. Rüzgar oluşur. Meydana gelenler o güne ve kısa zamana aittir.

Detaylı

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK

İKLİM ELEMANLARI SICAKLIK İKLİM ELEMANLARI Bir yerin iklimini oluşturan sıcaklık, basınç, rüzgâr, nem ve yağış gibi olayların tümüne iklim elemanları denir. Bu elemanların yeryüzüne dağılışını etkileyen enlem, yer şekilleri, yükselti,

Detaylı

World Energy Outlook Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011

World Energy Outlook Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011 World Energy Outlook 2011 Dr. Fatih BİROL UEA Baş Ekonomisti İstanbul, 1 Aralık 2011 Bağlam: halihazırda yeterince kaygı verici olan eğilimlere yeni zorluklar ekleniyor Ekonomik kaygılar dikkatleri enerji

Detaylı

ANKARA İLİ T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ANKARA İL MÜDÜRLÜĞÜ. Ankara da bilinçli. Çevre Gönüllüleri Yetişiyor

ANKARA İLİ T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ANKARA İL MÜDÜRLÜĞÜ. Ankara da bilinçli. Çevre Gönüllüleri Yetişiyor ANKARA İLİ T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ANKARA İL MÜDÜRLÜĞÜ 1923 Ankara da bilinçli Çevre Gönüllüleri Yetişiyor BOYAMA KİTABI İdris GÜLLÜCE Çevre ve Şehircilik Bakanı Çevreye yapılan yatırımın aslında

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

Yerel Yönetimler İçin Sera Gazı Salım Envanteri (Karbon Ayak İzi) nin Önemi

Yerel Yönetimler İçin Sera Gazı Salım Envanteri (Karbon Ayak İzi) nin Önemi Yerel Yönetimler İçin Sera Gazı Salım Envanteri (Karbon Ayak İzi) nin Önemi Prof. Dr. Cengiz Türe Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Danışma Kurulu Üyesi ve Anadolu Üniversitesi Ekoloji Anabilim Dalı Başkanı

Detaylı

SU HALDEN HALE G İ RER

SU HALDEN HALE G İ RER SU HALDEN HALE GİRER Doğada Su Döngüsü Enerji Kaynağı Güneş Suyun yeryüzünde, buharlaşma, yağış, yeraltına süzülme, kaynak ve akarsu olarak tekrar çıkma, bir göl veya denize akma vs gibi hareketlerine

Detaylı

Suyun yeryüzünde, buharlaşma, yağış, yeraltına süzülme, kaynak ve akarsu olarak tekrar çıkma, bir göl veya denize akma vs gibi hareketlerine su

Suyun yeryüzünde, buharlaşma, yağış, yeraltına süzülme, kaynak ve akarsu olarak tekrar çıkma, bir göl veya denize akma vs gibi hareketlerine su Suyun yeryüzünde, buharlaşma, yağış, yeraltına süzülme, kaynak ve akarsu olarak tekrar çıkma, bir göl veya denize akma vs gibi hareketlerine su döngüsü denir. Su döngüsünü harekete geçiren güneş, okyanuslardaki

Detaylı

Sunan: Prof.Dr.Alper Çabuk

Sunan: Prof.Dr.Alper Çabuk Bir CBS Akademisyeni Gözüyle Çevre ve Şehircilik Bakanlığı CBS Genel Müdürlüğü Belgelendirme ve Yaygınlaştırma Dairesi Başkanlığı nın Projeleri ve Ülkemiz Geleceği Açısından Önemi Sunan: Prof.Dr.Alper

Detaylı

Çevre Yüzyılı. Dünyada Çevre

Çevre Yüzyılı. Dünyada Çevre Çevre Yüzyılı Çevre; canlıların yaşamı boyunca ilişkilerini sürdürdüğü dış ortamdır. Hava, su ve toprak bu çevrenin fizikî unsurlarını; insan, hayvan, bitki ve diğer mikroorganizmalar ise, biyolojik unsurlarını

Detaylı

KRİZ ÖNCESİNİN TEK İYİ HABERİ

KRİZ ÖNCESİNİN TEK İYİ HABERİ KRİZ ÖNCESİNİN TEK İYİ HABERİ Necmi Gürsakal 1 I. GİRİŞ Bursa Ticaret ve Sanayi Odası, Bursa daki 250 Büyük Firma Araştırması nın 2000 yılı sonuçlarını yayınladı. 1997 yılından başlayarak 2000 yılına kadar

Detaylı

12. Araştırmacılar Zirvesi nin açılış konuşmasını yapmak için beni davet etmenizden, bana bu fırsatı vermenizden dolayı sizlere teşekkür ederim.

12. Araştırmacılar Zirvesi nin açılış konuşmasını yapmak için beni davet etmenizden, bana bu fırsatı vermenizden dolayı sizlere teşekkür ederim. 1 GÜLER SABANCI KONUŞMA METNİ 12. ARAŞTIRMACILAR ZİRVESİ 12. Araştırmacılar Zirvesi nin açılış konuşmasını yapmak için beni davet etmenizden, bana bu fırsatı vermenizden dolayı sizlere teşekkür ederim.

Detaylı

İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ?

İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ? İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ? Gülçin Özsoy REC Türkiye Proje Uzmanı İklim Platformu Program Yöneticisi 22 Mart 2012, İzmir REC Türkiye REC Kuruluş Sözleşmesi Ekim 2002 de imzalandı; Ocak 2004 te yürürlüğe

Detaylı

Dü nyamızdaki Hassas Denge

Dü nyamızdaki Hassas Denge Dü nyamızdaki Hassas Denge 4,5 milyar yıllık geçmişi olan Dünya'da insanın macerası yaklaşık 100.000 yıldır. Hamam böceklerinin bile 200 milyon yıllık fosillerine rastlanıldığı düşünülürse, ne kadar yeni

Detaylı

Yaşar Topluluğu nda Su Riski ve Verimlilik Çalışmaları

Yaşar Topluluğu nda Su Riski ve Verimlilik Çalışmaları Yaşar Topluluğu nda Su Riski ve Verimlilik Çalışmaları 16 Aralık 2015/İZMİR Dilek EMİL Kurumsal İlişkiler Koordinatörü Birleşmiş Milletler Çevre Programı na göre dünyada 1.400 milyon km 3 su bulunuyor.

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ. Cihan DÜNDAR. Tel: Faks :

RÜZGAR ENERJİSİ. Cihan DÜNDAR. Tel: Faks : RÜZGAR ENERJİSİ Cihan DÜNDAR Tel: 312 302 26 88 Faks : 312 361 20 40 e-mail :cdundar@meteor.gov.tr Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü A r a ş t ı r m a Ş u b e M ü d ü r l ü ğ ü Enerji Kullanımının

Detaylı

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : İNSAN VE ÇEVRE

ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : İNSAN VE ÇEVRE ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT ÜNİTE 6 : İNSAN VE ÇEVRE C ÇEVRE SORUNLARI VE ETKİLERİ (5 SAAT) 1 Ekosistemlerin Bozulma Nedenleri (Çevre Sorunları) 2 Çevre Kirliliğine Neden Olan (İnsan Kaynaklı) Faktörler

Detaylı

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI

ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI ALTERNATİF ENERJİ KAYNAKLARI KONULAR 1-Güneş Enerjisi i 2-Rüzgar Enerjisi 4-Jeotermal Enerji 3-Hidrolik Enerji 4-Biyokütle Enerjisi 5-Biyogaz Enerjisi 6-Biyodizel Enerjisi 7-Deniz Kökenli Enerji 8-Hidrojen

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİR ŞEHİRLER ve TÜRKİYE. Rifat Ünal Sayman Direktör, REC Türkiye SBE16 Swissotel, İstanbul 14 Ekim 2016

SÜRDÜRÜLEBİLİR ŞEHİRLER ve TÜRKİYE. Rifat Ünal Sayman Direktör, REC Türkiye SBE16 Swissotel, İstanbul 14 Ekim 2016 SÜRDÜRÜLEBİLİR ŞEHİRLER ve TÜRKİYE Rifat Ünal Sayman Direktör, REC Türkiye SBE16 Swissotel, İstanbul 14 Ekim 2016 Bölgesel Çevre Merkezi (REC) Ø Bağımsız, tarafsız ve kâr amacı gütmeyen uluslararası bir

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Ağustos 2013

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Ağustos 2013 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Ağustos 2013 DÜŞÜK BÜYÜMEYE DEVAM Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen 19.07.2013 Yönetici Özeti Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (SÜE) Haziran

Detaylı

KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ

KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ KUTUPLARDAKİ OZON İNCELMESİ Bilim adamlarınca, geçtiğimiz yıllarda insan faaliyetlerindeki artışa paralel olarak, küresel ölçekte çevre değişiminde ve problemlerde artış olduğu ifade edilmiştir. En belirgin

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Haziran 2011

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Haziran 2011 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Haziran 2011 İKİNCİ ÇEYREKTE BÜYÜME YAVAŞLAMAYA DEVAM EDECEK 10.06.2011 Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen Yönetici Özeti Bu hafta açıklanan Nisan ayı verilerine göre mevsimsellikten

Detaylı

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır.

5. SINIF SOSYAL BİLGİLER BÖLGEMİZİ TANIYALIM TESTİ. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. 1- VADİ: Akarsuların yataklarını derinleştirerek oluşturdukları uzun yarıklardır. PLATO: Çevresine göre yüksekte kalmış, akarsular tarafından derince yarılmış geniş düzlüklerdir. ADA: Dört tarafı karayla

Detaylı

II. ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU

II. ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU II. ULUSAL TAŞKIN SEMPOZYUMU İKLİM DEĞİŞİMİ, ERKEN UYARI SİSTEMLERİ VE YENİLİKLER ÇALIŞTAYI BİLDİRİ SUNUMU ÇALIŞTAY KOMİTESİ ADINA AYŞE TÜRKMEN Alternatifi olmayan ve insanoğlu tarafından üretilemeyen

Detaylı

Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. 9.sınıf YGS Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler

Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. 9.sınıf YGS Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler 2010 YGS SOS.BİL. TESTİNDEKİ / COĞRAFYA SORULARININ MÜFREDAT AÇISINDAN ANALİZİ Soru Sınıf ve Nu: Müfredat 18. Harita Bilgisi-Arazi Rehberimiz: İzohipsler 19. Hayali Rehberler: Paraleller ve Meridyenler

Detaylı

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014 Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye ile Kürdistan arasındaki ekonomik ilişkiler son yılların en önemli rakamlarına ulaşmış bulunuyor. Bugünlerde petrol anlaşmaları ön plana

Detaylı

Ekim. Günlük Araştırma Bülteni Gün Sonu RAPORU

Ekim. Günlük Araştırma Bülteni Gün Sonu RAPORU 26 Ekim Günlük Araştırma Bülteni Gün Sonu RAPORU İsviçre Merkez Bankası negatif faize devam edecek İsviçre Merkez Bankası Başkan Yardımcısı Fritz Zurbruegg, "Faiz oranlarını para politikası bunu gerektirdiği

Detaylı

Hava nedir? Hava durumu nedir?

Hava nedir? Hava durumu nedir? İKLİM VİDEO 1 Hava nedir? Hava durumu nedir? Diyelim yarın pikniğe gideceksiniz. Bir gün önceden yapacağınız hazırlık esasında hava durumunu seyretmekle başlar. Hava durumu ertesi gün yağmurlu olacaksa

Detaylı

DSÖ Sağlıklı Kentler YaklaĢımında Su Yönetimi

DSÖ Sağlıklı Kentler YaklaĢımında Su Yönetimi ULUSAL SU VE SAĞLIK KONGRESĠ (Uluslararası Katılımlı) DSÖ Sağlıklı Kentler YaklaĢımında Su Yönetimi Prof.Dr.E.Didem Evci Kiraz Adnan Menderes Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı 26-30

Detaylı

7. SINIF DENEME SINAVLARI DAĞILIMI / TÜRKÇE

7. SINIF DENEME SINAVLARI DAĞILIMI / TÜRKÇE TÜRKÇE Öğrenme Alanı 3. OKUMA Alt Öğrenme Alanı 2. Okuduğu Metni Anlama ve Çözümleme 3. Okuduğu Metni Değerlendirme 4. Söz Varlığını Zenginleştirme 4. YAZMA 6. Yazım ve ktalama Kurallarını Uygulama 5.

Detaylı

Kuş Gözlemciliği. Süleyman Ekşioğlu Kuş Araştırmaları Derneği

Kuş Gözlemciliği. Süleyman Ekşioğlu Kuş Araştırmaları Derneği Kuş Gözlemciliği Süleyman Ekşioğlu Kuş Araştırmaları Derneği Kuş Gözlemciliği Nedir? Kuşları doğal ortamlarında izleme uğraşısına kuş gözlemciliği, bunu yapanlara da kuş gözlemcisi denir Kimler Kuş Gözlemcisi

Detaylı

Sizleri şahsım ve TOBB adına saygıyla selamlıyorum. Biliyorsunuz başkasına gönderilen selam kişinin üzerine emanettir.

Sizleri şahsım ve TOBB adına saygıyla selamlıyorum. Biliyorsunuz başkasına gönderilen selam kişinin üzerine emanettir. Sayın Sizleri şahsım ve TOBB adına saygıyla selamlıyorum. Biliyorsunuz başkasına gönderilen selam kişinin üzerine emanettir. Başkanımız Rifat Hisarcıklıoğlu TUSAF yönetimi başta olmak üzere, kongremizin

Detaylı

Muson Yağmurlarını Atlatmak Kelsey, Dylan, and Trevor Bölüm 1 Fen Bilimleri

Muson Yağmurlarını Atlatmak Kelsey, Dylan, and Trevor Bölüm 1 Fen Bilimleri Muson Yağmurlarını Atlatmak Kelsey, Dylan, and Trevor Bölüm 1 Fen Bilimleri Hedefimiz Arizona, Phoenix te yaşayan sizleri büyük Phoneix bölgesindeki musonların olası riskleri hakkında bilgilendirmek. Bir

Detaylı

CLIMES: İklim-Dostu Okul Yönetimi Sistemleri Etkinlik - 1: Türkiye de İklim Değişikliği

CLIMES: İklim-Dostu Okul Yönetimi Sistemleri Etkinlik - 1: Türkiye de İklim Değişikliği CLIMES: İklim-Dostu Okul Yönetimi Sistemleri Etkinlik - 1: Türkiye de İklim Değişikliği Öğretmenler, ön koşul olarak, öğrencilere hava durumu ve iklimin ne olduğu öğretmelidir. Tanımları genişletmek için

Detaylı

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:5

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:5 EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:5 Bu sayıda; Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından yayımlanan Dünya Ekonomik Görünümü Raporu tahminleri değerlendirilmiştir. i Küresel

Detaylı

14.74- Kalkınma Politikasının Temelleri

14.74- Kalkınma Politikasının Temelleri MIT OpenCourseWare http://ocw.mit.edu 14.74- Kalkınma Politikasının Temelleri Bahar 2009 Ders materyallerini alıntılamak için bilgi almak ya da Kullanım Koşulları nı öğrenmek için lütfen aşağıdaki siteyi

Detaylı

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002.

C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. C.Can Aktan (ed), Yoksullukla Mücadele Stratejileri, Ankara: Hak-İş Konfederasyonu Yayını, 2002. DEVLET PLANLAMA TEŞKİLATI NIN GELİR DAĞILIMINDA ADALETSİZLİK VE YOKSULLUK SORUNUNA YAKLAŞIMI (SEKİZİNCİ

Detaylı

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Bu sunum Greener and Smarter, ICTs, the Environment and Climate Change başlıklı Eylül 2010 tarihli OECD raporundan uyarlanmıştır.

Detaylı

Güneşten Elektrik Üretme Zamanı! Etik Olarak Doğru, Finansal Olarak Akılcı, Çocuklarımızın Geleceği için Kritik Bu Yatırımı Yapmalıyız!

Güneşten Elektrik Üretme Zamanı! Etik Olarak Doğru, Finansal Olarak Akılcı, Çocuklarımızın Geleceği için Kritik Bu Yatırımı Yapmalıyız! Güneşten Elektrik Üretme Zamanı! Etik Olarak Doğru, Finansal Olarak Akılcı, Çocuklarımızın Geleceği için Kritik Bu Yatırımı Yapmalıyız! Ocak 2014 te Durum: Son dönemde PV panel fiyatlarında büyük düşüş:

Detaylı

PROJE DESTEKLĐ DENEY UYGULAMASI. Ders Sorumlusu:Prof. Dr. Đnci Morgil

PROJE DESTEKLĐ DENEY UYGULAMASI. Ders Sorumlusu:Prof. Dr. Đnci Morgil KĐMYA EĞĐTĐMĐNDE ĞĐTĐMĐNDE PROJE DESTEKLĐ DENEY UYGULAMASI Ders Sorumlusu:Prof. Dr. Đnci Morgil Proje Hedef Sorusu: Sıcaklık bitkilerin CO2 emilimini azaltıp, küresel ısınmayı daha da arttırır mı? Küresel

Detaylı

SONUN BAŞLANGICI KÜRESEL ISINMA HÜLYA KUZU METİN ÇİVİLER LİSESİ/ANTALYA

SONUN BAŞLANGICI KÜRESEL ISINMA HÜLYA KUZU METİN ÇİVİLER LİSESİ/ANTALYA SONUN BAŞLANGICI KÜRESEL ISINMA HÜLYA KUZU METİN ÇİVİLER LİSESİ/ANTALYA Küresel ısınma nedeniyle ortaya çıkan trajik görüntüler 31 Temmuz 2009 Humboldt buzulunun erimesinden sonra geriye kalanlar. 27 Ekim

Detaylı

"Satmam" demiş ihtiyar köylü, "bu, benim için bir at değil, bir dost."

Satmam demiş ihtiyar köylü, bu, benim için bir at değil, bir dost. Günün Öyküsü: Talih mi Talihsizlik mi? Bir zamanlar köyün birinde yaşlı bir adam yaşıyormuş. Çok fakirmiş. Ama çok güzel beyaz bir atı varmış. Kral bu ata göz koymuş. Bir zamanlar köyün birinde yaşlı bir

Detaylı

KÜRESEL ISINMA VE İKLİM DEĞİŞİKLİKLERİ İLE HAYVANSAL BESLENMENİN (HAYVANCILIK SEKTÖRÜ) İLİŞKİLERİ VE SONUÇLARI; BİTKİSEL GIDA SEKTÖRÜ İLE

KÜRESEL ISINMA VE İKLİM DEĞİŞİKLİKLERİ İLE HAYVANSAL BESLENMENİN (HAYVANCILIK SEKTÖRÜ) İLİŞKİLERİ VE SONUÇLARI; BİTKİSEL GIDA SEKTÖRÜ İLE KÜRESEL ISINMA VE İKLİM DEĞİŞİKLİKLERİ İLE HAYVANSAL BESLENMENİN (HAYVANCILIK SEKTÖRÜ) İLİŞKİLERİ VE SONUÇLARI; BİTKİSEL GIDA SEKTÖRÜ İLE EKONOMİK-ÇEVRESEL- AHLAKİ YÖNLERDEN KIYASLANMASI KÜRESEL ISıNMA

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ PERFORMANS ENDEKSİ 2017

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ PERFORMANS ENDEKSİ 2017 BURÇİN KABAKCI Araştırma Raporu Ekonomik Araştırmalar ve Proje Müdürlüğü KONYA Aralık, 2016 www.kto.org.tr İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 1 1.1 SERA ETKİSİ NEDİR?... 1 1.2KARBONDİOKSİT (CO2) VE DİĞER SERA GAZLARININ

Detaylı

Dünyanın ısısı düzenli olarak artıyor. Küresel ortalama yüzey ısısı şu anda15 santigrat derece civarında. Jeolojik ve diğer bilimsel kanıtlar,

Dünyanın ısısı düzenli olarak artıyor. Küresel ortalama yüzey ısısı şu anda15 santigrat derece civarında. Jeolojik ve diğer bilimsel kanıtlar, Dünyanın ısısı düzenli olarak artıyor. Küresel ortalama yüzey ısısı şu anda15 santigrat derece civarında. Jeolojik ve diğer bilimsel kanıtlar, geçmişte yüzey ısısının en yüksek 27 santigrat,en düşük de

Detaylı

Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak

Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak Dağlık alanda yaşayan insanlar ve yaşadıkları çevreler için birlikte çalışmak BİZ KİMİZ? Dağ Ortaklığı bir Birleşmiş Milletler gönüllü ittifakı olup, üyelerini ortak hedef doğrultusunda bir araya getirir.

Detaylı

tepav Tasarruf kamudan başlar Nisan2012 N201124 DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Tasarruf kamudan başlar Nisan2012 N201124 DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı DEĞERLENDİRMENOTU Nisan2012 N201124 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp KALKAN 1 Analist, Ekonomi Etütleri Tasarruf kamudan başlar Türkiye nin cari açık sorunu ve bunun altında yatan

Detaylı

8. Kamu Yönetimi Sempozyumu

8. Kamu Yönetimi Sempozyumu 8. Kamu Yönetimi Sempozyumu Üniversitemiz İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi ve Türkiye Belediyeler Birliği nin işbirliği ile Yönet imi Sempoz yumu Antakya Ottoman Palace ta çok sayıda davetlinin katılımı

Detaylı

Sürdürülebilir bir gelecek için karbon ayak. siliyoruz

Sürdürülebilir bir gelecek için karbon ayak. siliyoruz Sürdürülebilir bir gelecek için karbon ayak izimizi siliyoruz Dünyamız ısınıyor... Son yıllarda yapılan ölçümler bize dünyanın kaybettiği ısıdan daha fazlasını atmosferde tutmaya başladığını gösteriyor.

Detaylı

Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri

Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri On5yirmi5.com Ekosistemi oluşturan varlıklar ve özellikleri Bir bölgedeki canlı varlıklarla cansız varlıkların oluşturduğu bütünlüğe ekosistem denir. Ekosistemdeki canlı ve cansız varlıklar birbiriyle

Detaylı

EKOLOJİ EKOLOJİK BİRİMLER

EKOLOJİ EKOLOJİK BİRİMLER EKOLOJİ EKOLOJİK BİRİMLER EKOLOJİK BİRİMLER *Ekoloji: Canlıların birbirleriyle ve yaşadıkları ortamla olan ilişkisini inceleyen bilim dalıdır. Ekolojik birimlerin küçükten büyüye doğru sıralaması: Ekoloji

Detaylı

Enerji Kaynakları ENERJİ 1) YENİLENEMEZ ENERJİ KAYNAKLARI 2) YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

Enerji Kaynakları ENERJİ 1) YENİLENEMEZ ENERJİ KAYNAKLARI 2) YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Enerji, iş yapabilme kabiliyetidir. Bir sistemin enerjisi, o sistemin yapabileceği azami iştir Enerji Kaynakları 1) YENİLENEMEZ ENERJİ KAYNAKLARI 2) YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEMEZ ENERJİ

Detaylı

Harita 12 - Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası

Harita 12 - Türkiye Deprem Bölgeleri Haritası AFET YÖNETİMİ Kütahya ve çevresi illeri yoğun deprem kuşağında olan illerdir. Bu çevrede tarih boyunca büyük depremler görülmüştür. Kütahya ve çevre iller doğal afet riski taşıyan jeolojik ve topografik

Detaylı

Fezalar Eğitim Kurumları MSO 2013. Matematik ve Fen Bilgisi Olimpiyatı 6. SINIF AÇIKLAMALAR. Bu soru kitapçığında, çoktan seçmeli 40 soru vardır.

Fezalar Eğitim Kurumları MSO 2013. Matematik ve Fen Bilgisi Olimpiyatı 6. SINIF AÇIKLAMALAR. Bu soru kitapçığında, çoktan seçmeli 40 soru vardır. GROUP A M S O Fezalar Eğitim Kurumları Matematik ve Fen Bilgisi Olimpiyatı (23 ŞUBAT 2013, CUMARTESİ) 2 0 1 3 6. SINIF AÇIKLAMALAR Bu soru kitapçığında, çoktan seçmeli 40 soru vardır. Matematik bölümünün

Detaylı

Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım

Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım Denizlerimizi ve Kıyılarımızı Koruyalım Denizlerimiz ve kıyılarımız canlı çeşitliliği bakımından çok zengin yerler. Ancak günümüzde bu çeşitlilik azalma tehlikesiyle karşı karşıya. Bunun birçok nedeni

Detaylı

Diyanet'in yaz Kur'an kursları bugün başladı

Diyanet'in yaz Kur'an kursları bugün başladı On5yirmi5.com Diyanet'in yaz Kur'an kursları bugün başladı Türkiye ve İstanbul çapında verilecek olan Yaz Kur an Kursu eğitimlerini İstanbul Müftü Yardımcısı Mehmet Yaman ile konuştuk Yayın Tarihi : 15

Detaylı

Sera Etkisi. Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte. Cam tarafından tutulan ısı

Sera Etkisi. Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte. Cam tarafından tutulan ısı Sera Etkisi Bir miktarda ısı arz dan kaçmakta Gelen güneş ışınlarının bir kısmı bulutlar tarafında bloke edilmekte CO2 tarafından tutulan Isının bir kısmı tekrar atmosfere kaçabilir. Cam tarafından tutulan

Detaylı

Hafta Ünite Adı Konular Kazanımlar Etkinlik Kodu

Hafta Ünite Adı Konular Kazanımlar Etkinlik Kodu Hafta Ünite Adı Konular Kazanımlar Etkinlik Kodu 16. Hafta Madde ve Türkiye de Kimya Endüstrisi a) Ağırlıklı olarak ithal ve ihraç edilen kimyasal ürünleri karşılaştırarak Türkiye kimya endüstrisinin işleyişini

Detaylı

Kyoto Protokolü. Nurel KILIÇ

Kyoto Protokolü. Nurel KILIÇ Kyoto Protokolü İklim değişikliğine neden olan karbondioksit (CO 2 ) emisyonlarını azaltmaya yönelik eylem stratejilerini ve yükümlülüklerini, Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (İDÇS)

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 73

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 73 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 73 i Bu sayıda; 2012 Gelir Dağılımı ve Yaşam Koşulları Anket sonuçları değerlendirilmiştir. i 1 Gelir düşerken, gelirin dağılımı düzelir mi?

Detaylı

1.Aşama (Cüzdanını doldurmaya başla) Para kazanmanın birçok yolu var. Bu yolların hepsi birer altın kaynağıdır ve işçiler bu kaynaktan

1.Aşama (Cüzdanını doldurmaya başla) Para kazanmanın birçok yolu var. Bu yolların hepsi birer altın kaynağıdır ve işçiler bu kaynaktan Nasıl daha çok para kazanabiliriz? Nasıl para sorunlarımızı çözeriz. Bunun herkes için yöntemi farklıdır. Gelin George S.Clason Babil in en zengin adamı adlı kitabında para kazanmak için önerdiği yedi

Detaylı

Artan Küresel ısınma bilinci..

Artan Küresel ısınma bilinci.. ENVER Artan Küresel ısınma bilinci.. Enerji ve yiyecek krizinin Türkiye yansımaları.. Hangisi Enerji Tasarruflu ampul? Evinizde 10 adet Ampulünüzü enerji tasarruflu ampul ile değiştirseniz? Yılda 200 YTL

Detaylı

Göl, gökyüzü ve deniz... Eşsiz bir huzur içindesiniz...

Göl, gökyüzü ve deniz... Eşsiz bir huzur içindesiniz... www.oncuteras.com Göl, gökyüzü ve deniz... Eşsiz bir huzur içindesiniz... İstanbul un güzellikleri sarmış dört bir yanınızı Bir yanınızda sakinliğiyle içinize huzur veren Küçük Çekmece Gölü, diğer yanınızda

Detaylı

Enerji ve İklim Haritası

Enerji ve İklim Haritası 2013/2 ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Enerji ve Çevre Yönetimi Dairesi Başkanlığı Enerji ve İklim Haritası Uzm. Yrd. Çağrı SAĞLAM 22.07.2013 Redrawing The Energy Climate Map isimli kitabın çeviri özetidir.

Detaylı

ÖSYM YGS / SOS M Diğer sayfaya geçiniz.

ÖSYM YGS / SOS M Diğer sayfaya geçiniz. 17. 18. Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti sadece iki şeye güvenir. Biri millet kararı, diğeri en elim ve güç şartlar içinde dünyanın takdirlerine hakkıyla layık olan ordumuzun kahramanlığı; bu iki şeye güvenir.

Detaylı

Küresel Isınma ile Mücadelede Kentlerin Rolü: Ulaşım ve Yapı Sektöründen Uluslararası Örnekler 12 Eylül 2014

Küresel Isınma ile Mücadelede Kentlerin Rolü: Ulaşım ve Yapı Sektöründen Uluslararası Örnekler 12 Eylül 2014 TÜRKİYE SAĞLIKLI KENTLER BİRLİĞİ 10. Yıl Kırşehir Konferansı Küresel Isınma ve Kentlerimizin Geleceği 10-11-12 Eylül 2014 Küresel Isınma ile Mücadelede Kentlerin Rolü: Ulaşım ve Yapı Sektöründen Uluslararası

Detaylı

Soğuk Havaların Kalp Krizine Olumsuz Etkisi

Soğuk Havaların Kalp Krizine Olumsuz Etkisi Soğuk Havaların Kalp Krizine Olumsuz Etkisi Soğuk Havaların Kalp Krizine Olumsuz Etkisi yazımızda soğuğa maruz kalan kalbimizin kriz geçirme olasılığının yükselmesi ve kalbimize olan zararlı etkilerini

Detaylı

Kerem Efe Ö.: Aydınlık olduğunda çiçekler büyür, karanlık olduğunda da çiçekler büyüyemez. Hep karanlık olursa da hiç çiçek açmaz.

Kerem Efe Ö.: Aydınlık olduğunda çiçekler büyür, karanlık olduğunda da çiçekler büyüyemez. Hep karanlık olursa da hiç çiçek açmaz. Işık Ve Karanlığın Yapısı Canlı Yaşamını Etkiler Neler Biliyoruz? İpek A.: Çiçeklere su ve güneş ışığı gerekiyor. Deniz Can K: Güneş toprağa ışık verir, topraktan ot çıkar, otları da canlılar yer. Mustafa

Detaylı

Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar

Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar Türkiye de Dünya Bankası: Öncelikler ve Programlar Dünya Bankası Grubu Hakkında Dünya Bankası nedir? 1944 te kurulan Banka, kalkınma desteği konusunda dünyanın en büyük kaynağıdır 184 üye ülke sahibidir

Detaylı

İş yerinde anne ve babalık: Dünya da hukuk ve uygulamadaki yansımaları 1

İş yerinde anne ve babalık: Dünya da hukuk ve uygulamadaki yansımaları 1 1 İş yerinde anne ve babalık: Dünya da hukuk ve uygulamadaki yansımaları 1 Bu çalışma,işyerinde annelik ve babalık konusunda ulusal hukuk ve uygulamayı 185 ülkede değerlendirirken işyeri, çocuk bakımı

Detaylı

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Aralık 2013

Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Aralık 2013 Ekonomik Görünüm ve Tahminler: Aralık 2013 SON ÇEYREKTE GÖRÜNÜM YATAY Zümrüt İmamoğlu* ve Barış Soybilgen 13.12.2013 Yönetici Özeti Mevsim ve takvim etkisinden arındırılmış Sanayi Üretim Endeksi (SÜE)

Detaylı

PROJE TABANLI DENEY UYGULAMASI

PROJE TABANLI DENEY UYGULAMASI PROJE TABANLI DENEY UYGULAMASI DERSĐN SORUMLUSU:Prof.Dr.Đnci MORGĐL HAZIRLAYAN:S.Erman SEVDĐ DENEYĐN ADI:FOTOVOLTAĐK PĐL YAPIMI;GÜNEŞ ENERJĐSĐNDEN ELEKTRĐK ÜRETĐMĐ DENEYĐN AMACI:GÜNEŞ ENERJĐSĐNDEN ELEKTRĐK

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Nisan 2013, No: 58

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Nisan 2013, No: 58 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Nisan 2013, No: 58 i Bu sayıda; Ocak ayı işgücü ve istihdam verileri; Ocak-Mart Merkezi Yönetim Bütçe Sonuçları, IMF Küresel Ekonomik Görünüm Raporu değerlendirilmiştir.

Detaylı

UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı

UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı UNIDO Eko-Verimlilik (Temiz Üretim) Programı 27 Nisan 2011 KAYSERĠ OSB ġenol ATAMAN 7 Haziran 2011 NĠĞDE OSB 8 Haziran 2011 ADANA Ticaret Odası Kapsam İklim Değişikliği, Küresel Isınma Azaltım (Mitigasyon),

Detaylı

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir.

COĞRAFYA-2 TESTİ. eşittir. B) Gölün alanının ölçek yardımıyla hesaplanabileceğine B) Yerel saati en ileri olan merkez L dir. 2012 LYS4 / COĞ-2 COĞRAFYA-2 TESTİ 2. M 1. Yukarıdaki Dünya haritasında K, L, M ve N merkezleriyle bu merkezlerden geçen meridyen değerleri verilmiştir. Yukarıda volkanik bir alana ait topoğrafya haritası

Detaylı

Entegre Acil Durum Yönetimi Sistemine Giriş

Entegre Acil Durum Yönetimi Sistemine Giriş İstanbul Teknik Üniversitesi Geomatik Mühendisliği Bölümü CBS & UA ile Afet Yönetimi Entegre Acil Durum Yönetimi Sistemine Giriş Amaçlar (1) Kriz yönetimi kavramının tartışılması Tehlike, acil durum ve

Detaylı

İklim Değişikliği. Dr. Aslı Numanoğlu Genç. Atılım Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü

İklim Değişikliği. Dr. Aslı Numanoğlu Genç. Atılım Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü İklim Değişikliği Dr. Aslı Numanoğlu Genç Atılım Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ? İklimi değiştiren nedir? Gerçekten iklim değişikliği var mı? Var ise nasıl kanıtlıyoruz? Bizi

Detaylı

NURULLAH- Evet bu günlük bu kadar çocuklar, az sonra zil çalacak, yavaş yavaş toparlana bilirsiniz.

NURULLAH- Evet bu günlük bu kadar çocuklar, az sonra zil çalacak, yavaş yavaş toparlana bilirsiniz. Bozuk Paralar KISA FİLM Yaşar AKSU İLETİŞİM: (+90) 0533 499 0480 (+90) 0536 359 0793 (+90) 0212 244 3423 SAHNE 1. OKUL GENEL DIŞ/GÜN Okulun genel görüntüsünü görürüz. Belki dışarı çıkan birkaç öğrenci

Detaylı

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOGY)

JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOGY) JAA ATPL Eğitimi (METEOROLOGY) Hazırlayan: Ibrahim CAMALAN Meteoroloji Mühendisi 2012 TROPİKAL OLAYLAR Ekvatoral Trof (ITCZ) Her iki yarım kürede subtropikal yüksek basınçtan nispeten alçak basınca doğru

Detaylı

BOJ TOPLANTI TUTANAKLARI ÖNCESİ

BOJ TOPLANTI TUTANAKLARI ÖNCESİ BOJ TOPLANTI TUTANAKLARI ÖNCESİ Japonya Merkez Bankası (BOJ) bu hafta 30 Nisan Çarşamba günü gerçekleştireceği Para Politikası toplantısında ekonomideki son görünümü ortaya koyacaktır. Japonya nın genel

Detaylı

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI

ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI ÇALIŞMA YAPRAĞI KONU ANLATIMI HATUN ÖZTÜRK 20338647 Küresel Isınma Küresel ısınma, dünya atmosferi ve okyanuslarının ortalama sıcaklıklarında belirlenen artış için kullanılan bir terimdir. Fosil yakıtların

Detaylı

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı,

3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği Konutu, Ankara Saat: 16:00. Çevre ve Orman Bakanlığı nın Saygıdeğer Müsteşar Yardımcısı, Türkiye nin İklim Değişikliği Ulusal Eylem Planı nın Geliştirilmesi Projesi nin Açılış Toplantısında Ulrika Richardson-Golinski a.i. Tarafından Yapılan Açılış Konuşması 3 Temmuz 2009 İngiltere Büyükelçiliği

Detaylı

Örnek Proje Hamitler Doğal Yaşam Parkı

Örnek Proje Hamitler Doğal Yaşam Parkı Örnek Proje Hamitler Doğal Yaşam Parkı www.belentepe.org Nasıl Başladı? Bağlı olduğumuz Bursa Osmangazi Belediyesi yöneticileri çiftliğimizi ziyaret etti, çalışmalarımızı değerli buldu ve şehirde benzer

Detaylı

İklim ve İklim değişikliğinin belirtileri, IPCC Senaryoları ve değerlendirmeler. Bölgesel İklim Modeli ve Projeksiyonlar

İklim ve İklim değişikliğinin belirtileri, IPCC Senaryoları ve değerlendirmeler. Bölgesel İklim Modeli ve Projeksiyonlar 1/36 İklim ve İklim değişikliğinin belirtileri, Dünya da ve Türkiye de gözlemler IPCC Senaryoları ve değerlendirmeler Bölgesel İklim Modeli ve Projeksiyonlar Uluslararası Kuruluşlar, Aktiviteler için Sektörler

Detaylı

SU Lise Yaz Okulu. Hubble Yasası, Evrenin Genişlemesi ve Büyük Patlama

SU Lise Yaz Okulu. Hubble Yasası, Evrenin Genişlemesi ve Büyük Patlama SU Lise Yaz Okulu Hubble Yasası, Evrenin Genişlemesi ve Büyük Patlama Doppler Etkisi Kaynak tra)ndan üre-len dalgaların tepe noktalarına bakalım. Ne kaynak, ne de gözlemci hareket ediyor olsun. λ=vdalga.t

Detaylı

S:2014-1 10. Sayı. İklim Değişikliği ve Çevre Bülteni Ocak Sayısı ENERJİ VE ÇEVRE YÖNETİMİ DAİRE BAŞKANLIĞI

S:2014-1 10. Sayı. İklim Değişikliği ve Çevre Bülteni Ocak Sayısı ENERJİ VE ÇEVRE YÖNETİMİ DAİRE BAŞKANLIĞI S:2014-1 10. Sayı ENERJİ VE ÇEVRE YÖNETİMİ DAİRE BAŞKANLIĞI İklim Değişikliği ve Çevre Bülteni Ocak Sayısı *Bu bülten Yurtiçi ve Yurtdışı Haber Kaynaklarından derlenerek hazırlanmıştır. Haber amaçlıdır.

Detaylı

ÜLKELERİN 2015 YILI BÜYÜME ORANLARI (%)

ÜLKELERİN 2015 YILI BÜYÜME ORANLARI (%) 2016/17 Global İhracat-Büyüme Tahminleri Kaynak : EDC Export Credit Agency - ÜLKE ANALİZLERİ BÜYÜME ORANLARI ÜLKELERİN YILI BÜYÜME ORANLARI (%) Avrupa Bölgesi; 1,5 % Japonya; 0,50 % Kanada ; 1,30 % Amerika;

Detaylı