3ds Max Design ve AutoCAD Civil 3D için Autodesk Civil Görselleştirme Eklentisi Kullanımı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "3ds Max Design ve AutoCAD Civil 3D için Autodesk Civil Görselleştirme Eklentisi Kullanımı"

Transkript

1 3ds Max Design ve AutoCAD Civil 3D için Autodesk Civil Görselleştirme Eklentisi Kullanımı İçindekiler Altyapı Projeleri için Tasarım Görselleştirmenin Faydaları Ayrıntılı olarak İnşaat Görselleştirme İş Akışı AutoCAD Civil 3D için ipuçları ve tavsiye edilen uygulama şekilleri Autodesk 3ds Max ve Dynamite VSP için ipuçları ve tavsiye edilen uygulama şekilleri Daha hızlı Render için İpuçları ve En İyi Uygulamalar Dış Bağlantılar Ek A Ek B Bu belge AutoCAD Civil 3D 2011 veya 2010 yazılımı üzerinde Autodesk 3ds Max Design 2011 veya 2010 ve Autodesk Civil Visualization Extension (Görselleştirme Eklentisi) kullanarak görselleştirme yaratmanın en iyi yollarını sunar. Civil Visualization Extension, 3ds Max Design içerisinde çalışan ve AutoCAD Civil 3D verilerinin aktarılmasını kolaylaştıran Autodesk Dynamite VSP eklentisini içerir. Dinamit VSP bir sahneyi 3 boyutlu içeriklerle doldurmayı da büyük ölçüde kolaylaştırarak, küçük veya büyük projelerde, inşaat mühendisliği tasarımları üzerinde çalışan hemen herkesin göz alıcı görselleştirmeler yaratmasını sağlar. Dynamite VSP AutoCAD Civil 3D içerisindeki sık tasarım değişikliklerine hızlı cevap verir. Bu da görselleştirmeyi tasarım sürecinin ayrılmaz bir parçası yaparken, Autodesk 3ds Max Design içerisindeki görselleştirmelerin, Autodesk Civil 3D içerisindeki modellerle bire-bir gelişmesini sağlar. Bu belge inşaat mühendislerinin, özellikle AutoCAD Civil 3D kullanıcılarının kullandıkları terminolojileri kullanmaktadır. Belgenin ilk amacı, yüksek kalitede görselleştirmelerin, projelerin halka sunumunda ve tasarım doğrulama aşamalarında kullanılmak üzere, tasarım sürecine entegre bir iş akışıyla nasıl daha hızlı üretilebileceğini göstermektir.. Belgenin diğer amacı, inşaat mühendisliğinde kullanılan görselleştirmelerin üretiminin karmaşık ve zaman alıcı olduğu ve görselleştirme uzmanlarına bırakılması gerektiği inanışının yanlışlığını göstermektir. Belge, bu tekniklerin, projelerin çevre ve genel görünüme etkilerinin daha iyi anlaşılmasına ve AutoCAD Civil 3D kullanıcılarının tekliflerinin müşterilerine daha iyi sunmalarına olanak sağlayıp böylelikle iş hacimlerini artırmalarına yardım ederek, tasarımların kalitesinin genelde nasıl artırılabileceğini gösterecektir. 1

2 . Hedef Kitle Bu belgenin birincil hedef kitlesi AutoCAD Civil 3D kullanan inşaat mühendisleridir. Mümkün olabildiği kadar görselleştirme jargonu kullanılmayıp yazılanların inşaat mühendislerince kolay anlaşılabilmesi amaçlanmıştır. Okuyucu, AutoCAD Civil 3D içindeki temel tasarım kavramlarıyla aşina olmalı, 3ds Max Design kullanarak 3 boyutlu bir sahne içerisinde gezinebilmeli, ve malzeme, ışıklandırma ve render konularının temel ilkelerini biliyor olmalıdır. Terminoloji Rehberleri Bir tasarım görselleştirme iş akışını inşaat mühendislerine iletirken karşılaşılan en büyük zorluklardan biri AutoCAD Civil 3D ile Autodesk 3ds Max Design arasındaki genel terminoloji farkıdır. Bu okuyucunun çalıştığı alana göre karışıklığa neden olabilir. Bu belgede kullanılan terminoloji, her iki ürünün iş akışında kullanılan bölümlerinden en uygun terimleri birlikte sunarak iki ürünü de kapsamaktadır. Temel AutoCAD Civil 3D terminolojisini ve bunların kullanılan 3ds Max karşılıklarına hızla göz atmak için Ek A'ya başvurabilirsiniz. Bu belgede belirtilen iş akışını takip etmek için temel bir 3ds Max bilgisine ihtiyaç olsa da, inşaat mühendislerinin alışık olamayabileceği terimlerin bir listesi Ek B'de verilmiştir. 2

3 Altyapı Projeleri için Tasarım Görselleştirmenin Faydaları İnşaat mühendisliğinde altyapı projeleri sürecinde tasarım görselleştirmesi sıklıkla çok gereksiz sayılır, ancak bu teknikler mühendislik tasarım ekiplerine bir çok iş faydaları sağlamaktadır. Sağladıkları hayli belirgin iletişim faydalarının yanında, görselleştirme teknikleri tasarım ekiplerine teklif değerlendirme aşamasında, onay aşamasını hızlandırmada ve hatta yeni iş kazanmaları konularında yardım eder. Altyapı projelerinde tasarım görselleştirmenin kullanımını en iyi sağlayacak davranış, görselleştirme araçlarını mühendis ve tasarımcıların ellerine vermektir. Geleneksel olarak bu iş uzman görselleştirme bürolarına "outsource" edilir. Ancak, bu hizmetler, özellikle sık sık yapılan tasarım değişikliklerinin görselleştirmelere sürekli eklenmesi gerektiğinden, çok pahalı olabilir. Birçok kişi görselleştirmeyi, proje tasarım döngüsünün sonunda uygulanan bir süreç olarak düşünmektedir. Ama neden öyle olsun? Görselleştirme, karayolları ve demiryolları üzerinde görüş hattı gereksinimlerini kontrol etmek için, tasarımın ön aşamasında projenin görsel etkisini en aza indirmek için, ve tasarımın bazı yönlerini, mühendislik çizimlerini okuyabilecek teknik altyapıya sahip olmayan bazı proje paydaşlarına sunmak için tercih edilen bir mecradır. Şekil 1- Çok kapsamlı bir proje üzerinde altyapı görselleştirmesinin geleneksel uygulaması Parsons Brinckerhoff izniyle. Altyapı Tasarımı Değerlendirmeleri Bazen, tasarlanmış otoyol bütün teknik standartlara uygun olsa bile, tasarımcının endüstri deneyimi, sürücünün bakış açısından veya konfor açısından tasarımda bir şeylerin tam yerine oturmadığını söyleyebilir. Bu düşüncelerin her ikisi de sonuçta emniyeti etkileyecek şeylerdir, ama proje inşa edilmeden böylesi soruları nasıl değerlendirip önlem alabilirsiniz? Arup firmasından Piotr Janicki görselleştirme tekniklerini kullanarak önerilen karayolları üzerindeki emniyet sorunlarını ortaya çıkarmak için çalışmaktadır. Piotr şöyle açıklıyor: "Bütün tasarım standartları yerine getirilmesine rağmen doğabilecek sıkıntıları tasarım ekibinin diğer elemanlarına anlatmanız zor olabilir. Sürücünün bakış açısını kullanarak yaratacağınız bir kaç basit 3 boyutlu modelleme, otoyolun yatay ve dikey hizalamalarının birleşik etkileri ile otoyolun çevresinde nasıl konuşlandığı konularını anlayabilmek için vazgeçilmez olacaktır." Şekil 2 - Arup önerilen karayolu aliynmanlarında potansiyel emniyet sorunlarını meydana çıkarmak için görselleştirme teknikleri kullanır 3

4 Hollanda merkezli bir mühendislik firması olan Oranjewoud, inşaat altyapı tasarım dünyasında görselleştirmenin artan önemini anlayan firmalara iyi bir örnektir. Firmanın amacı, görselleştirmeyi tasarım aşamasının bir parçası olarak, makul fiyata ve üçüncü şahıslara ihtiyaç kalmadan müşterilerine sunmaktır. Oranjewoud firmasından Remco Bastiaans şöyle diyor: "Görselleştirmeyi, müşterilere hazırladığımız tekliflere dahil etmenin çok yararlı olduğunu fark ettik. Deneyimlerimizden, fikirlerimizi böyle etkin şekilde müşterilerimize iletmenin, hizmetlerimizi daha hızlı ve kolayca seçmelerini sağladığını gördük." Oranjewoud AutoCAD Civil 3D ile yaratılmış tasarımların görselleştirmelerini, tasarım aşamasında sürekli yaratarak, daha aşamanın başlarında tasarım değerlendirmesini kolaylaştırmaktadır. Şekil 3 - Oranjewoud, AutoCAD Civil 3D tasarım modellerinin bütünlüğünü doğrulamak istiyor, böylelikle tasarım görselleştirmesini doğrulama sürecinin bir parçası haline getiriyorlar.. Remco şöyle devam ediyor: "Tasarımdaki 3 boyutlu elemanların düzgün hizalandığını hızla kontrol etmemiz gereken durumları sıklıkla yaşıyoruz. Arabanın ya da diğer aracın yolda nasıl sürüleceğini hızla simüle edebilmek çok faydalı oluyor. Biz tasarımın bir kısmının değiştirilmesi gerektiğini fark ettiğimizde, AutoCAD Civil 3D uygulamasına geri dönerek gerekli değişiklikleri yapıyor, ardından görselleştirmeyi güncelleyip gerekli düzeltmelerin yapıldığını kontrol ediyoruz. Bu işlemi müşterinin beklentilerini karşıladığımızdan ve hatta geçtiğimizden emin olana kadar tekrarlıyoruz." Bütün bu faktörler, bir çok firma için tasarım görselleştirmesinin altyapı tasarım süreçlerinin ayrılmaz bir parçası haline gelmekte olduğunu gösteriyor. 4

5 Ayrıntılı olarak İnşaat Görselleştirme İş Akışı Herhangi bir inşaat mühendisliği projesini görselleştirme ihtiyacı doğduğunda, modeli ya da projeyi sıfırdan üretmek gerekli olmamalıdır. Aslında bu tip herhangi bir görselleştirmenin bir numaralı şartı, mevcut proje tasarımını daha doğru olarak yansıtıyor olmasıdır. Çevresel etkilerin değerlendirilmesinde veya halkın katılımı gerektiğinde, sanatsal olunmasına gerek olmayacaktır. Şekil 1 - Benelux Civil 3D Kullanıcı Grubu İzniyle Burada anlatılan iş akışı, AutoCAD Civil 3D içerisindeki modelleme ve tasarım araçları ile üretilen 3 boyutlu içerikleri kapsamaktadır. AutoCAD Civil 3D içerisinde model tabanlı bir tasarım yaklaşımı ile, render edilmiş görselleştirme geliştirmek için güçlü bir altyapı zaten sağlanmaktadır. 3ds Max Design Autodesk 3ds Max Design yazılımı, en başta mimarlara, mühendislere, tasarımcılara ve görselleştirme uzmanlarına gelişmiş modelleme, animasyon, görsel efekt, render ve ışıklandırma analizi araçları sağlamak için Autodesk 3ds Max yazılımının ödül kazanmış teknolojisi üzerine kurulmuştur. 3ds Max Design için Autodesk Civil Visualization Extension (Görselleştirme Uzantısı) Civil Visualization Extension, 3ds Max için Dynamite VSP eklentisi ve AutoCAD Civil 3D için Dyanmite VSP Exporter (Aktarıcısı)nı içerir ve inşaat mühendisliği projelerinin görselleştirme işlemini hızlı ve kolay yapılması için üretilmiştir. Bu kısmen, 3ds Max Design içinde basitleştirilmiş bir kullanıcı arayüzü üzerinden sağlanır. Bu uzantı AutoCAD Civil 3D ile güçlü bir entegrasyona sahiptir, böylelikle Civil 3D içerisindeki 3 boyutlu modellemeden yüksek kaliteli görselleştirmeler üretilmesinde faydanılmasını sağlar. Malzemeler otomatik olarak atanır ve yönetilir, stil veya şablon odaklı bir yaklaşım ise sahnenin 3 boyutlu içeriklerle doldurulmasını neredeyse tamamen otomatikleştirir. Şekil 2 - İnşaat tasarım verilerinin Civil Visualization Eklentisi ve diğer içeriklerin Dynamite VSP'ye aktarılmasındaki iş akışı 5

6 Dynamite VSP içerisine aktarılmış içerikler, aktarılmış aliynman ve hatlarının AutoCAD Civil 3D'den gelen bağıntılarını korur. Bu da, projeler geliştikçe otoyol aliynmanları ve diğer detaylar daha da belirginleştikçe, görselleştirmenin bu değişikliklere uyum sağlaması demektir. Dynamite VSP Eklentisi Kullanıcı Arabirimine Genel Bakış Dynamite VSP Civil Explorer paneli, Dynamite VSP için birincil odak noktasıdır (Dynamite VSP > Dinamit VSP Civil Explorer). Bu panelin temel amaçları şunlardır: İstenilen anlarda sahne içeriğinin neredeyse anlık görüntüsünü sağlamak Dynamite VSP programının neredeyse her komutuna, bağlam-duyarlı açılır menüler ve sağ-tıklama menüleriyle erişim sağlamak Günışığı ayarları, çevre, pozlama kontrolü, dolaylı aydınlatma ve aktif malzemeler gibi inşaat mühendisliğinde sık kullanılan 3ds Max işlevlerini daha ulaşılabilir şekilde sunmak Dynamite VSP içinde Stiller Dynamite VSP içerisindeki çoğu normal iş akışı şablon ya da stil tabanlıdır, böylelikle 3ds Max içerisinde emek yoğun olabilecek işlemler neredeyse tamamen otomatikleştirilmiştir. Dynamite VSP içerisinde stil tabanlı işlemlere örnekler: yol işaretleri ve koruma raylarının üretimi, modellerin işaret, ağaç, sokak lambaları ve hareketli araçlar ile doldurulması, sayılabilir. Bu stil tabanlı yaklaşımın çoğu AutoCAD Civil 3D çizgilerinin adlarıyla belirlenmesi ve bunlarla, modelde 3 boyutlu daha fazla içerik için yolların daha iyi tanımlanması esasına dayanmaktadır Ürün ayrıca, aktarılmış AutoCAD Civil 3D yüzeylerine coğrafi-referanslı ortografik fotoğrafların geçirilmesine olanak sağlar: köprüler, tüneller, istinat duvarları, ses bariyerleri böylelikle aktarılmış AutoCAD Civil 3D hatları boyunca eklenebilir. İnşaat Mühendisliğindeki Görselleştirmede Önemli Adımlar Görselleştirme süreci, beş önemli adıma bölünebilir: 1. AutoCAD Civil 3D verilerini 3ds Max Design programına aktarma 2. Dynamite VSP kullanarak sahneye daha fazla 3 boyutlu içerik ekleme 3. 3ds Max Design programı ile sahneyi aydınlatma 4. 3ds Max Design ile render etme 5. Dynamite VSP ile Civil 3D tabanlı tasarım değişikliklerini görselleştirilmeye dahil etme Şimdi bu adımları daha ayrıntılı inceleyelim. Şekil 3 - Dynamite VSP Civil Explorer paneli 6

7 Adım 1 - AutoCAD Civil 3D verilerini Autodesk 3ds Max Design programına aktarma Şekil 1 - AutoCAD Civil 3D içerisinde Dynamite VSP Aktarıcısını kullanma AutoCAD Civil 3D modelleri, Dynamite VSP tarafından nasıl yorumlanır AutoCAD Civil 3D programında üretilmiş içeriklerin, Dynamite VSP ve 3ds Max Design programlarına aktarılması aşamasında bir kaç önemli hedef vardır: Kullanıcı tarafından aksi belirtilmedikçe, yeraltı koridor yüzeyleri yok sayılır. Bu 3ds Max sahnesindeki geometrik karmaşıklığı her daim düşük tutmaya yardım eder. Yinelenen noktalar, aktarılan tüm yüzey geometrilerinden kaldırılır. Aktarma esnasında AutoCAD Civil 3D kaynaklı bütün bilgiler, Dynamite VSP programında mümkün olabildiği kadar korunur. 3ds Max Design programında, hatların, koridor bölgelerinin, tip kesitlerin, bağlantı kodlarının ve KM/ölçümlerin tek tek belirlenmesi için aktarılmış geometri aranabilir. Malzemeler, aktarılmış koridor geometrisinde bilinen tip kesitlerin ve bağlantı kodlarının belirlenmesi ile uygulanır. İstenirse, dokular (texture) yolun yönünü takip edecek şekilde otomatik olarak ölçeklendirilip yönlendirilebilir, ve parametleri her tip kesit ve bağlantı kodu için tek tek düzenlenebilir Global Import Shift (Aktarım Kayma) Değerleri 3ds Max Design programının doğasındaki kayar-nokta hesaplamaları yüzünden, çok büyük ya da çok küçük mesafeler ciddi yuvarlama hataları doğurabilir. Bunun belirtileri, navigasyon sıkıntıları (yakınlaştırma ve çevrinmelerin çok hızlı ya da çok yavaş olması), istenmeyen viewport kırpmaları, ve en önemlisi büyük koordinat değerlerinin yanlış yorumlanması gibi problemlerdir. Bu sorunlar, görselleştirilen sahnenin 3ds Max sahnesindeki orijine (0,0,0 noktasına) mümkün olabildiği kadar yakın üretilmesiyle önlenebilir. Bunun nedeni 3ds Max Design programındaki yuvarlamadan doğan hataların, orijinden uzaklaştıkça daha da belirginleşmesidir. Dynamite VSP, aktarılan AutoCAD Civil 3D projelerinde en uygun global kayma değerlerini sizin için hesaplar ve yönetir, böylelikle bu projelerin her zaman ve manuel müdahale gerektirmeksizin, sahne orijinine mümkün olabildiği kadar yakın yerleştirilmesine yardım eder 7

8 AutoCAD Civil 3D için Dynamite VSP Exporter, Genel Bakış AutoCAD Civil 3D için Dynamite VSP Exporter programı, inşaat mühendisliğinin 3 boyutlu tasarım verilerinin AutoCAD Civil 3D programından, 3ds Max programı içerisinde kullanılan Dynamite VSP programına aktarılması için özel bir çözümdür. Dynamite VSP Exporter dosya formatı, 3 boyutlu tasarım geometrilerinin görselleştirmede kullanılmak için hazırlanması amacıyla, özel olarak geliştirilmiş kapalı bir formattır. Dynamite VSP Exporter, Autodesk Abonelik Merkezinde, Civil Visualization Uzantısının da bulunduğu ZIP dosyası içerisinde sunulur. Kurulduktan sonra, AutoCAD Civil 3D Araç panelinde Araç Kutusu (toolbox) sekmesinde bulunan Export to Dynamite VSP (Dynamite VSP'ye aktar) sağ-tıklama menüsünden çalıştırılabilir. Exporter programı, sadece AutoCAD Civil 3D programındaki üç boyutlu modeli tanır ve standard AutoCAD çizim varlıklarını yok sayar. Panel, tasarımın istenilen bölümlerinin aktarma için seçilmesine olanak sağlayan basit bir Prospector (Arayıcı) görünümüne, bağlantı kodu filtresine, ve malzeme yapılandırma tablosuna sahiptir. Şekil 2 - AutoCAD Civil 3D Toolbox (Araç seti) içerisinden Dynamite VSP Exporter programını çalıştırmak Şekil 3 - AutoCAD Civil 3D için Dynamite VSP Exporter AutoCAD Civil 3D için Dynamite VSP Exporter - Desteklenen Nesneler Aşağıdaki AutoCAD Civil 3D nesne tipleri, Dynamite VSP tarafından desteklenmektedir: Point Groups (Nokta Grupları) - Nokta Grupları, Dynamite VSP Point System nesnelerine aktarılır. Dynamite VSP Point System elemanları, standard 3ds Max Parçacık Sistemi işlevselliğinden türetilmiştir. Grading/Site Feature Lines (Sınıflandırma/Site Özellik Hatları) - Hatlar 3ds Max şekil nesnelerine aktarılır. Ortaya çıkan 3ds Max Design şekil nesnesi, AutoCAD Civil 3D içerisinde tek bir hattı temsil eden ve bağlanmış noktalardan oluşmuş sürekli bir dizi içeren spline'lardan (şerit) oluşmuş bir çok spline içerebilir. 8

9 Koridor taban Hatları- Koridor taban hatları, 3ds Max Design programına şekil nesneleri olarak aktarılır. Koridor Özellik Hatları - Koridor özellik hatları 3ds Max Design şekil nesneleri olarak aktarılmaktadır. Ortaya çıkan 3ds Max Design şekil nesnesi, AutoCAD Civil 3D içerisinde tek bir hattı temsil eden ve bağlanmış noktalardan oluşmuş sürekli bir dizi içeren spline'lardan (şerit) oluşmuş bir çok spline içerebilir. Koridor bölgelerindeki her Özellik hattı için bir 3ds Max Design şekli oluşturulur. Bir koridor bölgesinde aynı özellik hattı ismini kullanan özellik hatları bulunursa, spline'lar önce başlangıç KMsi/ölçümlerine, sonra da koridor tip kesitinde soldan sağa doğru olarak sıralanacaktır. Böylesi tutarlı bir spline sıralaması, aktarılan hatların Dynamite VSP içerisinde köprüler, tüneller ve istinat duvarları gibi süpürülmüş nesneler yaratılmasında temel olarak kullanılacağı durumlarda çok önemlidir. Koridor Yüzeyleri - Dynamite VSP Exporter, aktarılmış her koridor için otomatik olarak bir yüzey ağı (surface mesh) oluşturur. Böylelikle, koridor yüzey geometrisini Dynamite VSP programına aktarmak için AutoCAD Civil 3D içerisinde koridor yüzeyini manuel olarak yaratmaya gerek kalmamaktadır. Bu da, yüzey ağı yaratırken çok daha fazla bilginin göz önünde bulundurulabilmesi demektir. Dynamite VSP programına aktarıldığında, her ağ tepesinin (mesh vertex) KM, ofset ve yükseklik değerleri, her tip kesite ya da bağlantıya bağımsız, doğru texture mapping sırasında kullanılır. Koridor Ofset Tip Kesitleri- Ofset tip kesitlerden (offset assemblies) türetilmiş koridor yüzeyleri ve özellik hatları, normal koridor özellik hatları gibi ele alınır, tek farkla: her tip kesit bölgesi için yapılacağına, her ofset tip kesiti için tek bir yüzey/özellik hattı tanımlaması yapılır. Şekil 4 - Dynamite VSP programında otomatik olarak doğru hizalanmış doku geçirimi (texture mapping) 9

10 AutoCAD Civil 3D için Dynamite VSP Exporter - Otomatik Malzeme Ataması Dynamite VSP Exporter programı, kullanıcının özelleştirebileceği bir yapılandırma dosyası ile çalışır, bu dosya Dynamite VSP malzemelerinin AutoCAD Civil 3D modelinden her bir parçaya nasıl atanacağını bütünüyle kontrol eder. AutoCAD Civil 3D içindeki standartlaştırılmış yüzey adlandırmalarını ve standart alttip kesit kütüphanelerini kullanmak, projelerde kullanılacak tek bir yapılandırma dosyası kullanımına yardımcı olur. Ayrıca koridor hizalama sırasında ölçeklendirme, tekrarlama, ve doku giydirme (texture mapping) işlemlerini daha iyi kontrol edebilmenizi sağlar Dynamite VSP Exporter dosyalarını Dynamite VSP içerisine aktarmak Her Dynamite VSP ile görselleştirme projesinin temelinde, AutoCAD Civil 3D gibi desteklenen tasarım programlarından 3 boyutlu inşaat mühendisliği verilerinin aktarılması yatmaktadır. Şekil 5 - VSPCFG Yapılandırma Dosyasını Özelleştirme Dynamite VSP AutoCAD Civil 3D Aktarma Paneli, Dynamite VSP Exporter dosyalarının 3ds Max Design programına doğrudan aktarılmasını sağlar. Dynamite VSP Civil Exlorer panelinde, Imported Shapes (Aktarılmış Şekiller) yada Imported Surfaces (Aktarılmış Yüzeyler) noktasını sağ tıklayıp, Import from Civil 3D (Civil 3d'den Aktar) seçeneğini seçerek ulaşılabilir. Tasarım modelinin orijinal hiyerarşisini koruyan panel, modelin elemanlarını koridor, temel yüzey hatta bölge düzeyinde tek tek seçebilmenizi kolaylaştırır. Bu ise, kullanıcın görselleştirilen sahneye nelerin aktarılması gerektiğini daha iyi seçmesine olanak verirken karmaşık inşaat mühendisliği projelerinin 3ds Max Design programı ile görselleştirilmesi sürecinde büyük avantajlar sağlar. Genel prensip, 3ds Max Design içerisinde genel geometriyi mümkün olabildiği kadar sade tutmanın, sonradan yapılacak render işlemlerini hızlandıracağı için, çok daha iyi bir yaklaşım olduğudur. Dynamite VSP içerisinde Civil 3D Import (Aktarım) Paneli 10

11 Adım 2-3ds Max Design için Dynamite VSP Uzantısını kullanarak sahneye daha fazla 3 boyutlu içerik ekleme Ortografik Fotoğraf Serme Dynamite VSP kullanarak bir kaç basit adımla, aktarılmış zemin yüzeylerine ortografik fotoğrafları sermek mümkündür. Dinamit VSP programı, uyumlandırma (geo-referencing) amacıyla kullanılan World dosya formatını tanır (Dış Bağlantılar'a bakınız). Aktarılmış AutoCAD Civil 3D yüzeyine bir ortografik fotoğraf uygulamak için, hedef yüzeyi 3ds Max Design programında seçin, ardından Dynamite VSP Civil Explorer panelinde Draping (serme) sekmesini seçin. Surface Parameters (Yüzey parametreleri) menüsünde doğru Malzeme Kimliği (Material ID)'nin seçili olduğunu kontrol ettikten sonra, Choose Bitmap düğmesi, tercihan destekleyen World dosyası ile, bir görüntü dosyası seçilmesine olanak sağlar. Şekil 7 - Aktarımış yüzeye Ortografik Fotoğraf eklendikten önce ve sonra 11

12 Yol İşaretleri Ekleme Yol İşaretleri, sahneye bağlam ve ölçek verdikleri için, otoyolların görselleştirilmesinde hayati önem taşırlar. Ancak, yol işaretlerinin yaratılması geleneksel olarak karmaşık bir süreç olmuştur. Dynamite VSP programı, kesik işaret çizgilerinin, zikzakların ya da taranmış (hatched) bölgelerin temsil edilmesinde Opacity Maps (Ek B'deki 3ds Max Terminolojisi Rehberine gözatınız) özelliğinin sıkça kullanılmasına yardım eden özel parametrik yol işaretleme nesneleri sunmaktadır. Bu Opacity Maps nesneleri, her işaretleme bloğu için ayrı bir 3 boyutlu geometri yapılması gereğini ortadan kaldırmaya yardımcı olurlar. Yol işaretleri geometrisi ile yolun altındaki yüzey arasındaki render zamanlarının çatışmasını önlemek için, Dynamite VSP programında yol işaretleri, kendi özellik hatlarından dikey olarak biraz yukarıda çizilirler. Yol işaretleme nesneleri, varsayılan olarak, ilgili ana nesnelerin şekillerine sabit şekilde bağlantılıdır, bu şekiller de aktarılmış özellik hatlarından türetilmiştir. Yol işaretlerini uygulamanın en etkili yolu, Road Markings Style Editor (Yol İşaretleri Biçem Düzenleyicisi) kullanarak aktarılmış her özellik hattına uygulanacak yol işareti boyutlarını tanımlamaya yardımcı olmaktır. Aktarılmış özellik hat isimleri, modelin her kısmında kullanılacak belirli yol işareti tiplerinin belirlenmesi için, yol işareti biçeminin içerikleriyle eşleştirilir. 12

13 Basit Yapı Elemanları ekleme Yapı elemanları, köprüler, istinat duvarları ve gürültü bariyerleri Dynamite VSP içerisindeki Swept Object Style Editor (Taranmış Nesne Stil Editörü) kullanılarak modellenebilir (Dynamite VSP > Swept Object Style Editor yoluyla erişilebilir). Ana şekiller, taranmış (swept) şekillerin yollarını tanımlamaya yardım etmek için kullanılır. Ana şekiller genelde aktarılmış AutoCAD Civil 3D aliynmanlarından ya da özellik hatlarından türetilebilir. Dynamite VSP içerisinde taranmış (swept) şekillerin kullanımı, AutoCAD Civil 3D içerisinde tip kesitlerin kullanımı gibidir. Taranmış nesne profilleri, bir dizi profil elemanı ile tanımlanabilir, bu dizi tekrar kullanılabilir bir stil altında saklanıp başka bir ana şekil yada farklı bir projede dahi kullanılabilir. Bu elemanlar, toplu olarak, aday ana şekil hattında sürüklenmesi istenilen herhangi bir şeklin kesitini tanımlar. Profil içerisinde her eleman (ya da bağlantı) değişken bir yatay/dikey ofset ve bağımsız malzeme atama özelliğine sahip olacaktır.. Şekil 8 - Dynamite VSP içinde Swept Object Style Editor Her bir profil elemanı için ofsetler yatay ve dikey dinamik olarak değiştirilebilir, bu da konik elemanların tanımlanabileceği anlamına gelir. Ayrıca, her bir elemanın texture mapping koordinatları ve yumuşatma (smoothing) grubu, bağımsız olarak ayarlanabilir. Bu da dokuların, her bir taranmış (swept) nesne profiline uygulanması sürecinde tam kontrol sağlanmasına yardımcı olur. Taranmış nesne profilinde iki bitişik nokta arasında boşluk oluşmasını, boşluk elemanları tanımlama yardımıyla engelleyebilirsiniz. Bu, ana şekil veya şekiller ile aralarında bir uzaklık bulunacak şekilde üretilen nesneler için yararlı olacaktır. Herhangi bir taranmış nesne profilinde, en çok 32 eleman tanımlanabilir. Bu profil isteğe bağlı olarak ana şeklin iki tarafında da uygulanarak, ana şeklin her iki tarafında en çok 32 özdeş eleman olan simetrik bir taranmış nesne yaratılmasında kullanılabilir. Taranmış Nesnelerin kendi ana şekillerine kalıcı bir bağlantıları olacaktır. Ana şekil herhangi bir şekilde güncellendiğinde, ona bağlı olan taranmış nesnenin şekli de buna göre güncellenecektir. 13

14 Korkuluk Eklemek Görselleştirmeye korkuluk, siper, ray hattı geometrisi ekleme işlemi, Dynamite VSP Rail Object Style Editor (Dynamite VSP Demiryolu Nesnesi Stil Editörü) ile yapılır (Dynamite VSP > Rail Object Style Editor yoluyla erişilebilir). Bir dizi ana şekil yardımıyla her bir ray hattı nesnesinin yolu tanımlanır. Ana şekiller genelde aktarılmış AutoCAD Civil 3D aliynmanları veya özellik hatlarından türetilir. Dinamit VSP demiryolu nesneleri üç ana bileşen içerir: bir direk, bir bağ, ve bir yada iki ray. Bu bileşenlerin her birinin geometrisini denetleyebilir ve bu bileşenlerden bir yada fazlasını devreden çıkarabilirsiniz. Bu da, sadece eşit aralıklı direkler veya mesela ray bileşenini kullanan duvarlar üretmenize olanak sağlayacaktır. Direkler, şu iki kesit profilinden biri şeklinde üretilebilir: dikdörtgen direk, z direk. Bağlar, şu iki kesit profilinden biri kullanılarak üretilebilir: I kirişi veya dikdörtgen kiriş Raylar şu üç kesit profilinden birisiyle oluşturulabilir: Sade düşey kesit (otoyol korkulukları için) Flanşlı düşey kesit (gene otoyol korkulukları için) Ray kesiti (çok kullanışlıdır, duvar, demiryolu, beton bariyer üretilmesinde de kullanılabilir - Esasında temel dikdörtgen kesite sahip herhangi bir nesnenin üretilmesinde kullanılabilir.) Şekil 9 - Dynamite VSP ray nesneleri kullanılarak modellenen aktarılmış ray hizalamalarını takip eden demiryolu. 14

15 Modele Yerleştirilmiş Nesneler (Populated Objects) eklenmesi Nesne yerleştirme işlemi Dynamite VSP Object Placement (Nesne Yerleştirme) ile yönetilir Bu işleme Stil Editöründen erişilir (Dynamite VSP > Object Placement Style Editor). Şekil 10 - Nesne yerleştirme Object Placement Style Editor (Nesne Yerleştirme Stil Editörü) lamba kolonları, ağaçlar ve işaretler gibi statik; kameralar ve araçlar gibi dinamik nesnelerin, önceden tanımlanmış ana şeklin hattı boyunca yerleştirilmesini sağlar. Ana şekiller genelde aktarılmış AutoCAD Civil 3D aliynmanları veya özellik hatlarından (feature lines) türetilir. Bir aracın hareketini altındaki yüzeye göre anime eden ve bunu yaparken ana şekille bağlantısını koruyan yüzey izleme, isteğe bağlı olarak yapılabilir. Yerleştirilen bu nesnelerin şekil ve boyutları, Dynamite VSP içerisinde özelleştirilebilen ve araçlar, ağaçlar, kameralar, yol işaretleri ve bunun gibi bileşenleri içeren bir nesne kütüphanesinden türetilebilir. Bu nesne kütüphaneleri standart Dynamite VSP yükleme kısmını oluşturan ve tamamen özelleştirilebilir, ülkeye uyarlanmış bir Ülke Kaynak Seti içinde saklanır. Varsayılan olarak, yerleştirilen nesnelerin kendi ana şekillerine kalıcı bir bağlantıları olacaktır. Bu bağlantıların ise, AutoCAD Civil 3D programından aktarılmış özellik hizalandırması veya hattına kalıcı bir bağlantısı vardır. Bir tasarım değişikliği olduğunda, yerleştirilmiş tüm ilgili nesnelerin konumları de otomatik olarak güncellenecektir.. Yerleştirme talimatlarını tanımlarken seçilmiş ana şekilden yatay ofset, dikey ofset, dönme açısı parametreleri ve KM bilgileri kullanılır. İsteğe bağlı animasyon parametresi, nesnelerin belirlenmiş başlangıç noktası ve bitiş KMu arasında sabit hızla anime edilmesini sağlar. Negatif hız girilerek aracın yada kameranın, ana şeklin hareketinin ters yönünde hareket etmesi sağlanabilir. Varsayılan olarak, araçlara dokuz rastgele renkten bir tanesi atanır, ve tek bir nesne yerleştirme talimatından, rasgele seçilmiş araçlar üretilebilir. 15

16 Adım 3-3ds Max Design programında Sahne Aydınlatma Görselleştirme "render" edilmeden, mental ray programına dayalı bir günışığı sistemi sahneye eklenir, böylelikle günışığının etkileri simüle edilerek çok daha inandırıcı sahneler yaratılabilir. Bu Dynamite VSP Civil Explorer (Gezgin) yardımıyla bir kaç kolay adımda yapılabilir.. Bir günışığı sistemi oluşturmadan önce, görselleştirilen nesneye en uygun program ayarlarının seçilmiş olduğundan emin olmak için 3ds Max Design içerisinde bir kaç önemli global ayarı gözden geçirmek yararlı olacaktır. 3ds Max Design içinde İlk Ayarlar 3ds Max Design içerisinde Araç Seçeneklerindeki İlk Ayarları kullanmak, varsayılan ayarların çalışılan sisteme olabildiğince uygun olmasını sağlayacaktır. Bu, farklı sektörlerden sanatçılar ve tasarımcıların, 3ds Max Design programını farklı şekillerde kullandığı gerçeğini bir kez daha yansıtmaktadır. 3ds Max Design programı içerisinde mevcut araç ayarları, Customize (Özelleştir) menüsünden, Custom UI & Defaults Switcher (Özel Arayüz ve Varsayılan Ayarları Değiştirici) seçilerek kontrol edilebilir. İlk Araç Ayarı olarak DesignVIZ.mentalRAY seçeneğinin seçili olduğunu kontrol edin. Mevcut ayarı değiştirmeniz gerekirse, 3ds Max Design programını yeniden başlatmanız gerekecektir. DesignVIZ.mentalRay ayarını seçmek, render işlemi için mental ray'i seçecektir. (Ek B'deki 3ds Max Design Terminolojisine göz atınız) Böylece günışığı sistemleri, pozlama kontrolleri, ve malzemelerin mental ray için optimize edilmiş veya üretilmiş bileşenlerden otomatik olarak üretildiğinden emin olmanıza yardımcı olacaktır.. 16

17 Bir Günışığı Sistemi Oluşturulması Temel ayarlar oluşturulduktan sonra, fiziksel olarak doğru günışığı ile sahneyi aydınlatmak şu basit adımlarla yapılabilir: Dynamite VSP Civil Explorer panelinde, Daylight (Günışığı) düğümünü tıklatın ve açılan menüden Daylight System (Günışığı Sistemi)ni seçin. Önerilen Pozlama Kontrolü ayarlarının etkinleştirildiğini doğruladıktan sonra, viewport'da Günışığı Sisteminiz için bir hedef konum seçin. Güneş ışınları paralel olarak kabul edildiğinden, model içerisinde hedef noktasının nereye konumlandırıldığı önemli değildir. Günışığı sistemi oluşturulduktan sonra, hedef noktasında bir pusula simgesi görünecektir. Güneş, farenin ikinci tıkında oluşturulur. Güneşin hedefine göre açısı, belirlenmiş saat ve coğrafi konum ayarlarına göre sabitlenmiştir. Bu ayarlar 3ds Max Design Command Panel (Komuta Paneli) üzerinde ayrıca ayarlanabilir. Şimdilik, imlecinizi modelden uzak bir yere sürükleyerek Güneşi konumlandırın. Günışığı sistemi iki bileşenden oluşur: Doğrudan ışığı simüle etmenize yardımcı olan "Güneş ışığı", ve güneş ışığının atmosferde kırınımdan oluşan dolaylı ışığı simüle etmenize yardımcı olan "Aydınlık". Gerektiğinde pusula simgesi döndürülerek mevcut projenin esas konumuna göre Güneşin kuzey-güney-doğu-batı yönlerinde döndürülmesi sağlanır. Günışığı Sisteminde ayarlamalar yapmak için, Güneş simgesini seçin. Bu simgenin Günışığı Sistemi yönelimi viewport'unun sadece görsel bir temsili olduğunu unutmayın. Günışığı etkisinin gerçek kaynağının modelden sonsuz uzaklıkta olduğu kabul edilir. Resim 11 - Bir sahneye mental ray günışığı sistemi eklemeden önce (sol) ve sonra (sağ). Bir günışığı sistemi kullanmanın çok daha gerçekçi sonuçlar verdiğini unutmayın. Sahneye özellikle gölgelerin eklenmesi, ortaya çıkan resime üç boyutlu bir derinlik duygusu katar. 17

18 Saati ve coğrafi konumu ayarlama 3ds Max Design viewport içerisinde Güneş simgesinin seçili olduğundan emin olduktan sonra, 3ds Max Design Command Panel (Komuta Paneli) içerisinde Motion (Hareket) sekmesini açın. Simüle etmek istediğiniz saati ve tarihi belirlemenize yardımcı olması için Time (Zaman) grubu kontrollerini kullanın. Gün ortası olarak belirlenmiş varsayılan zamanı, sabah saatlerine ya da ikindi saatlerine ayarlamak, sahneniz içerisinde ilginç gölgeler yaratmak açısından iyi bir fikir olabilir. Son olarak, Get Location (Konumu Belirle) düğmesini tıklatıp, seçilmiş tarih ve saat için güneş ışınlarının sahnenize düşecek doğru açılarını tanımlayın. Ayrıca, güneş ışınlarının açısı ve yoğunluğu, EPW formatında hava durumu dosyalarından türetilebilir. Daha fazla detay için 3ds Max Design kullanım kılavuzuna bakınız. Şekil 12 - Günışığı Sisteminin Coğrafi Konum Ayarları ile sahneye giren ışığı kontrol etmek Şekil Eylül, 08:30, Amsterdam Şekil Eylül, 12:00, Amsterdam Şekil Eylül, 15:00, Amsterdam Şekil Eylül 15:00, Sydney 18

19 Pozlama Kontrolü Pozlama kontrolleri render edilmiş sahnenin, fotoğraf makinalarının verdiği kontroller gibi kontrollerle değiştirilebilmesine olanak sağlar. Sanki fotoğraf filminde pozlama yapıyormuş gibi render edilmiş sahnenin çıkış seviyelerini ve renk aralığını ayarlamanızı sağlarlar. 3ds Max Design programının sunduğu Günışığı Sistemleri ile çalışırken pozlama kontrolünü etkinleştirmek önemlidir. 3ds Max Design içerisinde bir mental ray günışığı sistemi yaratıldığında, mental ray Photographic Exposure Control (Fotografik Pozlama Kontrolü) otomatik olarak etkinleştirilir. Pozlama kontrolü parametreleri Dynamite VSP Civil Explorer (Gezgin) içerisindeki Exposure Control (Pozlama Kontrolü) düğümü seçilerek ayarlanabilir. Render edilmiş görüntülerin pozlama kontrolünü yapmanın en kolay yolu, Photographic Exposure Control (Fotoğrafik Pozlama Kontrolü) bölümünde Exposure Value (Pozlama Değeri) parametresini değiştirmektir. Örnekte görüldüğü gibi, daha yüksek değerler daha koyu görüntüler sağlayacak, daha düşük değerler ise daha parlak görüntüler verecektir. Şekil Eylül, 15:00, Sydney, EV = 14,25 Şekil 17 - Dynamite VSP Civil Explorer panelinden pozlama ayarı yapmak Şekil Eylül, 15:00, Sydney, EV = 15,00 Şekil Eylül, 15:00, Sydney, EV = 13,50 19

20 Adım 4 - Render Bir görselleştirme sürecinin genelde en son adımı, render adımıdır. Render etme, sahnenin 3 boyutlu içeriğine dayanarak 2 boyutlu görseller veya animasyonlar yaratma sürecidir. 3 boyutlu ortamı aydınlatma, malzeme ve gökyüzü arka planı ve atmosfer gibi çevre ayarları kullanarak gölgelendirir. Render ayarları 3ds Max Design Render Scene (Sahneyi Render Et) diyalog kutusunda uygulanır. Bu ayarlara 3ds Max Design içerisinde Rendering > Render Setup (Render Kurulumu) menüsünden ulaşılabilir. Render Setup diyalog kutusu, seçilen render tipine göre bir kaç sekmeden oluşabilir. Common (Ortak) sekmesi, adından da anlaşılacağı gibi bütün render tipleri için ortaktır. Time Output (Zaman Çıktısı) Zaman çıktısı grubu hangi karelerin render edileceğini belirlemekte kullanılır. Bu belirleme sırasında tek bir kare, animasyon oluşturacak bir dizi kare, ya da dizi takip etmeyen bir kaç karenin bir kombinasyonu seçilebilir. Output Size (Çıktı boyutu) Çıktı boyutu alt menüsü bir dizi standart film ve video çıktı çözünürlüğü ile boy oranlarını sunar. Görselleri diğer boyutlarda render etmek için özel ayarlar da uygulanabilir. Animasyon için render ederken, DVD ve TV yayın prodüksiyonunda kullanılan tipik çözünürlüklerin, PAL sisteminde 720 X 576 ve saniyede 25 kare, NTSC sisteminde 720 X 486 ve saniyede 30 kare olduğunu unutmayınız. Yüksek çözünürlük (HD) yayınlarının devreye girmesiyle bu boyutlar belirgin oranda büyümüştür - tam yüksek çözünürlükteki kareler 1920 X 1080 boyutlarında render edilmelidir ki bu render üretme zamanını ciddi oranda artırmaktadır.. Baskı için fotoğrafları render ederken, render çıktı boyutunu belirlerken çıktı aletinin baskı çözünürlüğünün dikkate alınması gerekmektedir. Baskı için çıktı boyutları genellikle animasyon için çıktı boyutlarından çok daha büyüktür, bu da kare başına render zamanını ciddi oranda artırmaktadır. 3ds Max Design içerisindeki Print Size Assistant (Baskı Boyutu Asistanı) çeşitli standart kağıt boyutlarına ve baskı çözünürlüklerine göre gereken çıktı boyutunu tanımlamakta size yardımcı olabilir. Bu asistana Rendering > Print Size Assistant yoluyla erişebilirsiniz. Render Output Bu grup render edilmiş çıktıların bir kaç dosya formatında diske kaydedilmesini sağlar. Bir animasyon render ediyor olsanız bile, bir dizi hareketsiz görüntüyü PNG, TIF ya da TDA formatını kullanarak render etmek iyi bir yaklaşımdır. Böylece animasyon oluşturmakta en fazla zaman alan süreç olan 3 boyuttan render etme sürecinde en yüksek kalite sağlanacaktır. Şekil 21-3ds Max Design Render Scene Configuration Dialog (Sahne Render Yapılandırma Diyalog Kutusu) 20

BÖLÜM 04. Çalışma Unsurları

BÖLÜM 04. Çalışma Unsurları BÖLÜM 04 Çalışma Unsurları Autodesk Inventor 2008 Tanıtma ve Kullanma Kılavuzu SAYISAL GRAFİK Çalışma Unsurları Parça ya da montaj tasarımı sırasında, örneğin bir eskiz düzlemi tanımlarken, parçanın düzlemlerinden

Detaylı

İç Mimari için BIM 1. bölüm

İç Mimari için BIM 1. bölüm İç Mimari için BIM 1. bölüm BIM (Yapı Bilgi Sistemi) hakkındaki görüşler genellikle binanın dış tasarımı ve BIM in mimari tasarımın bu alanına getirdiği faydalar üzerine odaklanır. Binaların katı modelleri,

Detaylı

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ BİLGİ İŞLEM DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Autodesk Çözümleri Eğitimin Hizmetinde. Öğrenci ve Öğretmenler İçin: Autodesk Eğitim Topluluğu

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ BİLGİ İŞLEM DAİRESİ BAŞKANLIĞI. Autodesk Çözümleri Eğitimin Hizmetinde. Öğrenci ve Öğretmenler İçin: Autodesk Eğitim Topluluğu ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ BİLGİ İŞLEM DAİRESİ BAŞKANLIĞI Autodesk Çözümleri Eğitimin Hizmetinde Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığımız ile Autodesk firması arasında yapmış olduğumuz ortak çalışmalar neticesinde

Detaylı

Metin Tabanlı İçerik Oluşturma Araçları

Metin Tabanlı İçerik Oluşturma Araçları Metin Tabanlı İçerik Oluşturma Araçları Microsoft Office Word Kelime işlemci, görsel nesnelerin veya çizimlerin resim ya da arka plan olarak kullanıldığı metinler oluşturabilen, harita ve tablo gibi şekiller

Detaylı

1.1 Web Kavramlar. 1.1.1.3 URL terimini tanımlayınız ve anlayınız.

1.1 Web Kavramlar. 1.1.1.3 URL terimini tanımlayınız ve anlayınız. 1.1 Web Kavramlar 117 Anahtar 7erim/er 1.1.1.1 Web ve Internet terimlerini tanımlayınız. Her birinin anahtar özelliklerini tanımlayınız. Web bir Internet hizmetidir. Web Internet üzerinde bağlantılı html

Detaylı

BÖLÜM 17 17. ÜÇ BOYUTLU NESNELERİ KAPLAMA VE GÖLGELENDİRME

BÖLÜM 17 17. ÜÇ BOYUTLU NESNELERİ KAPLAMA VE GÖLGELENDİRME BÖLÜM 17 17. ÜÇ BOYUTLU NESNELERİ KAPLAMA VE GÖLGELENDİRME 17.1. HİDE Üç boyutlu katı modelleme ve yüzey modellemede Wireframe yapılarının görünmemesi için çizgileri saklama görevi yapar. HİDE komutuna

Detaylı

AutoCAD 2012 Yenilikler

AutoCAD 2012 Yenilikler AutoCAD 2012 Yenilikler www.abcadcam.com.tr AutoCAD 2012: Tasarım ve Dokümantasyon Fikirlerinizi yüzey, örgü (mesh) ve katı modelleme araçlarıyla tam olarak keşfedin. Model dokümantasyon araçlarıyla çok

Detaylı

MS POWERPOINT 2010. Şekil 111 Powerpoint 2010 Programını Başlatmak

MS POWERPOINT 2010. Şekil 111 Powerpoint 2010 Programını Başlatmak MS POWERPOINT 2010 1.Giriş: PowerPoint, Windows ortamında çalışan bir sunu paket programıdır. Metin, taslak, çizim ve grafikler kullanılarak sunular, slaytlar, broşürler, bildiriler, konuşmacı notları

Detaylı

BÖLÜM 8 B- SUNU PROGRAMI 1. MICROSOFT POWERPOINT NEDİR? 2. POWERPOINT PROGRAMININ BAŞLATILMASI

BÖLÜM 8 B- SUNU PROGRAMI 1. MICROSOFT POWERPOINT NEDİR? 2. POWERPOINT PROGRAMININ BAŞLATILMASI BÖLÜM 8 B- SUNU PROGRAMI 1. MICROSOFT POWERPOINT NEDİR? Microsoft Office Paketi ile birlikte kullanıcıya sunulan Powerpoint Programı, etkileşimli sunular (Presentation) hazırlamaya yarayan metin tabanlı

Detaylı

Archive Player Divar Series. Kullanım kılavuzu

Archive Player Divar Series. Kullanım kılavuzu Archive Player Divar Series tr Kullanım kılavuzu Archive Player İçindekiler tr 3 İçindekiler 1 Giriş 4 2 Çalışma 5 2.1 Programın başlatılması 5 2.2 Ana pencere tanıtımı 6 2.3 Açma düğmesi 6 2.4 Kamera

Detaylı

ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU. 3D Studio Max Eğitim İçeriği

ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU. 3D Studio Max Eğitim İçeriği ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU 3D Studio Max Eğitim İçeriği 3ds Max (daha önceki ismi ile 3D Studio Max), Autodesk tarafından geliştirilen bir 3D modelleme, Görselleştirme ve Animasyon programıdır. MSDOS ortamında

Detaylı

Teknik Doküman. Şekil 01. Şekil 02

Teknik Doküman. Şekil 01. Şekil 02 Teknik Doküman Teknik Doküman Numarası: 10740 Yayım Tarihi: 03.02.2006 Ürün: Autodesk Revit 7-9 Konu: 3B AutoCAD ve 3ds MAX nesnelerinin Revit e alınması Tür: Öğretici Revizyon No: 0 Revizyon Tarihi: Autodesk

Detaylı

Hızlı Başlangıç Kılavuzu

Hızlı Başlangıç Kılavuzu Hızlı Başlangıç Kılavuzu Microsoft Excel 2013 önceki sürümlerden farklı görünüyor, bu nedenle öğrenmenizi kolaylaştırmak için bu kılavuzu oluşturduk. Hızlı Erişim Araç Çubuğu'na komutlar ekleme Şeridi

Detaylı

Teknik Doküman. Şekil 01

Teknik Doküman. Şekil 01 Teknik Doküman Teknik Doküman Numarası: 10741 Yayım Tarihi: 04.01.2006 Ürün: Autodesk Revit 7-9 Konu: Revit Building modelinin 3ds Max e yada VIZ 2006 ya bağlanması Tür: Öğretici Revizyon No: 0 Revizyon

Detaylı

Temel Bilgi Teknolojileri - II Ayrıntılı Ders İçerikleri

Temel Bilgi Teknolojileri - II Ayrıntılı Ders İçerikleri Temel Bilgi Teknolojileri - II Ayrıntılı Ders İçerikleri Hesap Tabloları(Excel 2007) HAFTA 1 1. Hesap Tablolarına Giriş 1.1. Hesap tablosu tanımı, kullanım amacı ve yerleri 1.2. MS Excel Uygulamasına giriş

Detaylı

22. Ölçü ve Kot Eklemek

22. Ölçü ve Kot Eklemek 22. Ölçü ve Kot Eklemek Bu Konuda Öğrenilecekler: Ölçülendirme birimi ve hassasiyetini ayarlamak Doğrusal ölçülendirme aracı geçerli ayarları ile çalışmak Doğrusal ölçülendirme çizgisi oluşturmak Mevcut

Detaylı

MS WORD 4.BÖLÜM. Bölüm Adı: NESNE EKLEME Bölümün Amacı: Belgeye nesne ekleme işlemlerini gerçekleştirmek.

MS WORD 4.BÖLÜM. Bölüm Adı: NESNE EKLEME Bölümün Amacı: Belgeye nesne ekleme işlemlerini gerçekleştirmek. MS WORD 4.BÖLÜM Bölüm Adı: NESNE EKLEME Bölümün Amacı: Belgeye nesne ekleme işlemlerini gerçekleştirmek. Neler Öğreneceksiniz? Bu bölümü bitiren kişi: 1. Ekle sekmesini tanır. 2. Kapak sayfası oluşturabilir.

Detaylı

2- Kontrol Sil... 17. 3-En Öne Getir... 13 4-En Arkaya Gönder... 13 4.5.8.2 Resim... 14. 1-Özellikler:... 18 Genel Özellikler...

2- Kontrol Sil... 17. 3-En Öne Getir... 13 4-En Arkaya Gönder... 13 4.5.8.2 Resim... 14. 1-Özellikler:... 18 Genel Özellikler... i İçindekiler Kullanıcı Giriş Ekranı... 1 Ana Sayfa... 2 1-Projeler... 3 1.1 Yeni Proje... 3 1.2 Proje Düzenle... 3 1.3 Proje Sil... 3 1.4 Listeyi Güncelle.... 3 2-Gruplar... 4 2.1.1 Grup Adı.... 5 2.1.2

Detaylı

Program Tercihleri. Bölüm 5 Tercihler

Program Tercihleri. Bölüm 5 Tercihler Bölüm 5 Tercihler Windows masaüstü çalışırken ZoomText in nasıl başladığını, oluştuğunu ve göründüğünü kontrol eden özelliklerdir. Ayrıca buradan otomatik güncellemelerde yapılabilir. Böylece ZoomText

Detaylı

www.elektrikogretmenleri.com

www.elektrikogretmenleri.com FIREWORKS (MENU OLUŞ TURMA) 1 Önce Başlat menüsü Programlar Adobe Web Premium CS3 Adobe Fireworks CS3 kısayol simgesi ile Fireworks programı açılır. 2 Fireworks programı açıldığında Karşımıza gelen Yeni

Detaylı

16. Kesit ve Cephe Aracı

16. Kesit ve Cephe Aracı 16. Kesit ve Cephe Aracı Bu Konuda Öğrenilecekler: Kesit/cephe bilgi kutusu ile çalışmak Kesit/cephe oluşturmak Kesit/cephe geçerli ayarlarıyla çalışmak Kesit/cephelere erişmek ve değiştirmek Kesit/cephelerin

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ 3 ÖĞRENME FAALİYETİ 3

ÖĞRENME FAALİYETİ 3 ÖĞRENME FAALİYETİ 3 ÖĞRENME FAALİYETİ 3 ÖĞRENME FAALİYETİ 3 AMAÇ Bu öğrenme faaliyeti ile tasarım düzenlemelerini yapabileceksiniz. ARAŞTIRMA Tema ne demektir? Temayı oluşturan ögeler nelerdir? Araştırınız. Arka plan ne demektir?

Detaylı

P-touch Transfer Manager Kullanmı

P-touch Transfer Manager Kullanmı P-touch Transfer Manager Kullanmı Sürüm 0 TUR Giriş Önemli Not Bu belgenin içindekiler ve bu ürünün özellikleri önceden bildirilmeksizin değişikliğe tabidir. Brother, burada bulunan teknik özellikler ve

Detaylı

10. Döşeme Aracı. Döşemeler katları birbirinden ayıran yapı elemanlarıdır. Döşeme Aracı Araç Kutusu üzerinde simgesi ile temsil edilmektedir.

10. Döşeme Aracı. Döşemeler katları birbirinden ayıran yapı elemanlarıdır. Döşeme Aracı Araç Kutusu üzerinde simgesi ile temsil edilmektedir. 10. Döşeme Aracı Bu Konuda Öğrenilecekler: Döşeme oluşturmak Döşeme kotu ve kalınlığını tanımlamak Döşeme şeklini değiştirmek Döşeme üzerine boşluk açmak Farklı şekillerden döşeme yaratmak Döşeme geçerli

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM (TEKNİK RESİM-II) Yrd.Doç.Dr. Muhammed Arslan OMAR

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM (TEKNİK RESİM-II) Yrd.Doç.Dr. Muhammed Arslan OMAR BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM (TEKNİK RESİM-II) Yrd.Doç.Dr. Muhammed Arslan OMAR Bilgisayar Destekli Tasarım Nedir? CAD (Computer Aided Design) Bütün mühendislik alanlarında olduğu gibi makine mühendislerinin

Detaylı

KOCAELİ TEKNİK LİSESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK BÖLÜMÜ OTOMASYON ATÖLYESİ EKTS (Elektrik Kumanda Teknikleri Simülatörü ) DERS NOTU. Kaynak : www.veppa.

KOCAELİ TEKNİK LİSESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK BÖLÜMÜ OTOMASYON ATÖLYESİ EKTS (Elektrik Kumanda Teknikleri Simülatörü ) DERS NOTU. Kaynak : www.veppa. KOCAELİ TEKNİK LİSESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK BÖLÜMÜ OTOMASYON ATÖLYESİ EKTS (Elektrik Kumanda Teknikleri Simülatörü ) DERS NOTU Kaynak : www.veppa.com Hakkında EKTS (Elektrik Kumanda Teknikleri Simülatörü

Detaylı

Teknik Doküman. Revit te 2B profil (family) nesne yaratmak

Teknik Doküman. Revit te 2B profil (family) nesne yaratmak Teknik Doküman Teknik Doküman Numarası: 10829 Yayım Tarihi: 31.07.2007 Ürün: Autodesk Revit 8-2008 Tür: Öğretici Konu: Revitte 2B profil (family) nesne yaratmak Revizyon No: 0 Revizyon Tarihi: Revit te

Detaylı

MICROSOFT OFFICE WORD 2010 ÖRNEK TEST SORULARI

MICROSOFT OFFICE WORD 2010 ÖRNEK TEST SORULARI MICROSOFT OFFICE WORD 2010 ÖRNEK TEST SORULARI 1-) Word 2010 nedir? A-) Hesap Programıdır B-) Tablo - Grafik Programıdır C-) Kelime İşlem Programıdır D-) İşletim Sistemidir 2-) Microsoft Word 2007 programında

Detaylı

Autodesk Revit Architecture 2012

Autodesk Revit Architecture 2012 Autodesk Revit Architecture 2012 Esnek ve yumuşak yüzey oluşturmalarda revit artık daha esnek. 1- Konsepten modelleme Enerji Analizleri Nokta Bulutu Diğer mühendislik yazılımları ile birlikte çalışa bilirlik.

Detaylı

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA TEMEL BİLGİSAYAR Ders Notları Yrd. Doç. Dr. Seyit Okan KARA Pencerenin ortasında bulunan beyaz sayfa, slayt tasarımında kullanacağımız sayfamızdır. Sol panelde bu slayt sayfasının küçültülmüş halde bir

Detaylı

Edgecam 2012 R1. Yenilikleri; Kaba işlemelerde Waveform işleme yöntemi eklendi.

Edgecam 2012 R1. Yenilikleri; Kaba işlemelerde Waveform işleme yöntemi eklendi. Edgecam 2012 R1 Yenilikleri; Kaba işlemelerde Waveform işleme yöntemi eklendi. -Takım ömrünü uzatır, -Malzeme ile sabit bağlantı (kalkma yok), -Takımın kesici boyunun tamamı işlemde kullanılabilir, -Kesim

Detaylı

BÖLÜM 10 10. KATMAN OLUŞTURMA (LAYER) Command line: Layer (veya transparent komutu için 'Layer kullanın)

BÖLÜM 10 10. KATMAN OLUŞTURMA (LAYER) Command line: Layer (veya transparent komutu için 'Layer kullanın) BÖLÜM 10 10. KATMAN OLUŞTURMA (LAYER) Çizim alanına yeni katmanlar oluşturur. Object Properties toolbar: Format menu: Layer Command line: Layer (veya transparent komutu için 'Layer kullanın) LAYER komutu

Detaylı

EZCAM Versiyon 20 - Yenilikler

EZCAM Versiyon 20 - Yenilikler EZCAM Versiyon 20 - Yenilikler 3D Stoktan Kaba Frezeleme EZ-CAM V20 ile birlikte gelen yeni özelliklerden biri, yüklenmiş olan 3D formlu stok (kütük) modeli üzerinden kaba frezeleme işlemi yapılabilmesi.

Detaylı

ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU. Microsoft Office Kursu Eğitim İçeriği

ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU. Microsoft Office Kursu Eğitim İçeriği ÖNDER BİLGİSAYAR KURSU Microsoft Office Kursu Eğitim İçeriği Microsoft WORD 1. PENCERE ELEMANLARI VE GÖRÜNTÜLEME BİÇİMLERİ 1.1. Genel Bilgiler 1.2. Ekran Görünümleri 1.3. Metin Sınırları ve Basımda Çıkmayan

Detaylı

Orion Bina Tasarım Sistemi Modelleme Teknikleri Prota Yazılım Ltd.Şti.

Orion Bina Tasarım Sistemi Modelleme Teknikleri Prota Yazılım Ltd.Şti. Orion Bina Tasarım Sistemi Modelleme Teknikleri Prota Yazılım Ltd.Şti. Orion Bina Tasarım Sistemi Modelleme Teknikleri Farklı Noktalardan Kiriş Bağlanan Kolonların Tanımlanması 1 PROBINA Orion (Bina Sistemleri

Detaylı

Ağınız üzerinde tarama yapmak için Web Hizmetleri'ni kullanma (Windows Vista SP2 veya üzeri, Windows 7 ve Windows 8)

Ağınız üzerinde tarama yapmak için Web Hizmetleri'ni kullanma (Windows Vista SP2 veya üzeri, Windows 7 ve Windows 8) Ağınız üzerinde tarama yapmak için Web Hizmetleri'ni kullanma (Windows Vista SP2 veya üzeri, Windows 7 ve Windows 8) Web Hizmetleri protokolü, Windows Vista (SP2 veya üstü), Windows 7 ve Windows 8 kullanıcılarının,

Detaylı

Sade ve tam ekran masaüstü kullanımının temel çıkış noktası, aranılan özelliğe çabuk erişimi sağlayan yenilikçi kullanıcı deneyimidir.

Sade ve tam ekran masaüstü kullanımının temel çıkış noktası, aranılan özelliğe çabuk erişimi sağlayan yenilikçi kullanıcı deneyimidir. Netsis 3 Netsis 3 Netsis 3, Netsis ERP ürün ailesinin 3. Boyuta taşınmış yeni arayüz ve işlevleriyle karşımıza çıkan yeni yüzüdür. 3. Boyut, Logo ürün ailesi için ortak bir hedefi işaret eder, çünkü yapılan

Detaylı

Kullanım Kılavuzu Milli Eğitim Bakanlığı 2010

Kullanım Kılavuzu Milli Eğitim Bakanlığı 2010 Kullanım Kılavuzu Milli Eğitim Bakanlığı 2010 Bu belge BT Sınıfı Etkinliklerinde Kullanılmak Üzere Hazırlanmıştır İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 3 ÜYE (KAYIT) OLMA... 3 YÖNETİM PANELİ İŞLEMLERİ... 5 ŞABLON AYARLARI...

Detaylı

Video Hazırlama Programı ile Öğretim Materyali Oluşturulması

Video Hazırlama Programı ile Öğretim Materyali Oluşturulması Öğretim Teknolojileri Destek Ofisi Instructional Technology Support Office Video Hazırlama Programı ile Öğretim Materyali Oluşturulması Orta Doğu Teknik Üniversitesi Middle East Technical University İletişim

Detaylı

Akıllı Mürekkep Tasarrufları Kılavuzu

Akıllı Mürekkep Tasarrufları Kılavuzu Akıllı Mürekkep Tasarrufları Kılavuzu Fiery proserver, her zaman mümkün olan en düşük mürekkep hacmini kullanır ve dolayısıyla son derece düşük maliyetlidir. Varsayılan ayar bile ICC profilleri kullanarak

Detaylı

Temel Bilgi Teknolojileri - I Ayrıntılı Ders İçerikleri

Temel Bilgi Teknolojileri - I Ayrıntılı Ders İçerikleri Temel Bilgi Teknolojileri - I Ayrıntılı Ders İçerikleri Bilgi Teknolojileri (IT) Kavramları, Bilgisayar Kullanımı ve Dosyaların Yönetimi, Bilgi ve İletişim HAFTA 1 1. Genel Kavramlar(Bilgisayarın tanımı,bilgi

Detaylı

Kopya Hakkı 2005 The European Computer Driving Licence Foundation Ltd

Kopya Hakkı 2005 The European Computer Driving Licence Foundation Ltd Tüm haklar mahfuzdur. Bu yayının hiçbir kısmı ECDL Kuruluşundan izin almadan hiçbir şekilde çoğaltılamaz. Çoğaltım talepleri yayıncıya yapılmalıdır. The European Computer Driving Licence Foundation Ltd

Detaylı

Photoshop ta Web Sayfaları Oluşturma

Photoshop ta Web Sayfaları Oluşturma Photoshop ta Web Sayfaları Oluşturma Dilimleme Photoshop ta üzerinde çalışılan resim dosyaları, düzenlenen fotoğraflar veya tasarlanan sayfalar web ortamında kullanılmak üzere hazırlanabilir. Bir web sayfasını

Detaylı

Microsoft Office Access Ders İçeriği 25 Saat. Access Temel 10 saat

Microsoft Office Access Ders İçeriği 25 Saat. Access Temel 10 saat Microsoft Office Access Ders İçeriği 25 Saat Access Temel 10 saat 1) Bölüm 1 : Office Çalışma Alanı Temelleri a) Temel Pencere Bileşenleri b) Backstage Görünümünü Tanıma c) Şerit İle Çalışma d) Hızlı Erişim

Detaylı

4 Front Page Sayfası Özellikleri

4 Front Page Sayfası Özellikleri 4 Front Page Sayfası Özellikleri İsterseniz Frontpage penceresinin sağ tarafından, isterseniz araç çubuklarından faydalanarak yeni bir sayfa açın. Frontpage te çeşitli sayfa şablonları bulunmaktadır. Ancak

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM AUTOCAD DERSİ. 1. HAFTA 27.09.2012 Öğr. Gör. Serkan ÖREN

BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM AUTOCAD DERSİ. 1. HAFTA 27.09.2012 Öğr. Gör. Serkan ÖREN BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM AUTOCAD DERSİ 1. HAFTA 1 AutoCAD, tüm dünyada başta mühendisler ve mimarlar tarafından kullanılan, dünyaca tanınan yazılım firması Autodesktarafından hazırlanan, bilgisayar

Detaylı

ÜNİTE 1: KELİME İŞLEMCİ PROGRAMI

ÜNİTE 1: KELİME İŞLEMCİ PROGRAMI ÜNİTE 1: KELİME İŞLEMCİ PROGRAMI Kelime İşlemci Nedir? Bilgisayarda yazıların(metinlerin) yazılmasını ve düzenlenebildiği, resimlerin ve tabloların eklenebildiği yazılımların(programların) genel adıdır.

Detaylı

Leica DISTO D3a / BT Çok fonksiyonel, hassas ölçüm imkanı

Leica DISTO D3a / BT Çok fonksiyonel, hassas ölçüm imkanı Leica DISTO Da / BT Çok fonksiyonel, hassas ölçüm imkanı Leica DISTO Bu kadar hassas ölçüm yapabilir mi? ±.0 mm ölçüm hassasiyetle; Leica DISTO Da tek tuşa basarak hassas ölçüm yapabilmenize olanak sağlar.

Detaylı

Kurs Planı ve Açıklamaları

Kurs Planı ve Açıklamaları İçindekiler... Başvuru Formu... 2 Kurs Planı... 3 Kurs İçeriği... 4 Kurs Planı ve Açıklamaları Türkiye 2010 KATILIM FORMU MicrostationV8i Temel ve İleri Düzey Çizim Teknikleri 15-18/03/2010 İstanbul 850+KDV

Detaylı

Yazılım Arayüzünün Tanıtılması

Yazılım Arayüzünün Tanıtılması İçindekiler Yazılım arayüzünün tanıtılması Sunu tasarımı ilkeleri Sunu şablonlarını kullanma Slayt işlemleri (Yeni slayt ekleme, slaytı çoğaltma kopyalama taşıma, slayta metin ekleme) Slaytlar arası geçişler

Detaylı

24. Yazdırma ve Plot Alma

24. Yazdırma ve Plot Alma 24. Yazdırma ve Plot Alma Bu Konuda Öğrenilecekler: Yazdırma işlemini gerçekleştirmek Plot etme işlemini gerçekleştirmek PlotMaker programı ile çalışmak Projenin kağıda dökülme evresinde yazdırma ve plot

Detaylı

Modüler Yangın Paneli 5000 Serisi Planlarınız kadar esnek

Modüler Yangın Paneli 5000 Serisi Planlarınız kadar esnek Modüler Yangın Paneli 5000 Serisi Planlarınız kadar esnek 2 Modüler Yangın Paneli 5000 Serisi ile endişelerinizden kurtulun Sistemi ihtiyaçlarınız belirler sadece size gereken için ödeme yaparsınız Uzak

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ İLERİ SEVİYE EĞİTİMLERİ BUILDING GEODATABASE EĞİTİMİ

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ İLERİ SEVİYE EĞİTİMLERİ BUILDING GEODATABASE EĞİTİMİ COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ İLERİ SEVİYE EĞİTİMLERİ BUILDING GEODATABASE EĞİTİMİ http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr Kursun Süresi: 3 Gün 18 Saat COĞRAFİ

Detaylı

Teknik Resim Çıkartılması

Teknik Resim Çıkartılması Teknik Resim Çıkartılması Open komutuna tıklayarak daha önce çizmiş olduğumuz D2-Revolved Feature isimli part dosyamızı açalım. New komutuna tıklayarak yeni bir Drawing dokümanı oluşturalım. Karşımıza

Detaylı

Havuz Modelleme. Bina Tasarım Sistemi. www.probina.com.tr. Prota Yazılım Ltd. Şti.

Havuz Modelleme. Bina Tasarım Sistemi. www.probina.com.tr. Prota Yazılım Ltd. Şti. Bina Tasarım Sistemi Havuz Modelleme [ Probina Orion Bina Tasarım Sistemi, betonarme bina sistemlerinin analizini ve tasarımını gerçekleştirerek tüm detay çizimlerini otomatik olarak hazırlayan bütünleşik

Detaylı

MAK4061 BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM

MAK4061 BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM MAK4061 BİLGİSAYAR DESTEKLİ TASARIM (Shell Mesh, Bearing Load,, Elastic Support, Tasarım Senaryosunda Link Value Kullanımı, Remote Load, Restraint/Reference Geometry) Shell Mesh ve Analiz: Kalınlığı az

Detaylı

Çoklu Ortam Uygulamaları. FATİH Projesi PARDUS Temel Eğitim Kursu

Çoklu Ortam Uygulamaları. FATİH Projesi PARDUS Temel Eğitim Kursu Çoklu Ortam Uygulamaları FATİH Projesi PARDUS Temel Eğitim Kursu Gwenview Gwenview uygulama yazılımı,genel resim göstericisi ve temel fotoğraf düzenleyicisidir. Resim ve Fotoğraf Gösterici ve aynı zamanda

Detaylı

Teknik Doküman. Revit te tonoz biçimli ışıklık yaratmak

Teknik Doküman. Revit te tonoz biçimli ışıklık yaratmak Teknik Doküman Teknik Doküman Numarası: 10814 Yayım Tarihi: 23.05.2007 Ürün: Autodesk Revit 7-2008 Tür: Öğretici Konu: Revitte tonoz biçimli ışıklık yaratmak Revizyon No: 0 Revizyon Tarihi: Revit te tonoz

Detaylı

Sisteme giriş yapıldığında ana sayfa üzerinde işlem menüleri, Hızlı erişim butonları ve mail gönderim istatistikleri yer alır.

Sisteme giriş yapıldığında ana sayfa üzerinde işlem menüleri, Hızlı erişim butonları ve mail gönderim istatistikleri yer alır. Kullanım Kılavuzu 1. Sisteme Giriş... 2 2. JetMail Ana Sayfa... 2 3. Kişi Listesi Ekleme... 3 3.1. Özel Alan Ekleme... 3 3.2. Segment Görüntüleme... 4 3.3. Bounced Kabul Edilen Mailler... 5 4. Kişi Ekleme...

Detaylı

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ MICROSOFT POWERPOINT ve MICROSOFTPOWERPOINT ÇALIŞMA SORULARI

BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ MICROSOFT POWERPOINT ve MICROSOFTPOWERPOINT ÇALIŞMA SORULARI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ MICROSOFT POWERPOINT ve MICROSOFTPOWERPOINT ÇALIŞMA SORULARI 1. Powerpoint ne tür bir programdır? a) Sunu Tasarım Programıdır b) Tablo - Grafik Programıdır c) Kelime

Detaylı

Capture Pro Yazılımı. Başvuru Kılavuzu. A-61640_tr

Capture Pro Yazılımı. Başvuru Kılavuzu. A-61640_tr Capture Pro Yazılımı Başvuru Kılavuzu A-61640_tr Kodak Capture Pro Yazılımı'na Başlarken Bu kılavuz, kısa sürede başlamak için, Kodak Capture Pro Yazılımı'nın yüklenmesi ve başlatılmasına yönelik basit

Detaylı

Probina Orion Modelleme Teknikleri

Probina Orion Modelleme Teknikleri Şubat 2009 KULLANIM HAKLARI PROTA YAZILIM BİLİŞİM ve MÜHENDİSLİK LTD. ŞTİ. ODTÜ Teknokent Teknoloji Geliştirme Bölgesi Galyum Blok No: 20 ANKARA Tel: (312) 210 17 88 Fax: (312) 210 17 86 Email: probina@prota.com.tr

Detaylı

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA. Yrd. Doç. Dr. Beytullah EREN beren@sakarya.edu.tr 0264 295 5642

BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA. Yrd. Doç. Dr. Beytullah EREN beren@sakarya.edu.tr 0264 295 5642 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA Yrd. Doç. Dr. Beytullah EREN beren@sakarya.edu.tr 0264 295 5642 EXCEL DE GRAFİK UYGULAMA GRAFİKLER Grafikler, çok sayıda verinin ve farklı veri serileri arasındaki ilişkinin anlaşılmasını

Detaylı

Windows Live Movie Maker

Windows Live Movie Maker Windows Live Movie Maker Nedir? Movie Maker ile, bilgisayarınızda yer alan fotoğraf ve videolarınızı kullanarak, bunlar üzerinde düzenlemeler, değişiklikler yapabilir, müzik dosyaları ekleyebilir, mikrofon

Detaylı

Programın Adı: Eğitim ve Öğretim Yöntemleri Proje/Alan Çalışması. Diğer Toplam Kredi AKTS Kredisi

Programın Adı: Eğitim ve Öğretim Yöntemleri Proje/Alan Çalışması. Diğer Toplam Kredi AKTS Kredisi Dersin Adı Kodu: Bilgisayar II Yarıyıl Teori Uyg. Lab. Programın Adı: Eğitim ve Öğretim Yöntemleri Proje/Alan Çalışması Krediler Diğer Toplam Kredi AKTS Kredisi I (Güz) 28 28 56 3 6 Ders Dili Türkçe Zorunlu

Detaylı

Yükleme kılavuzu Fiery Extended Applications 4.2 ile Command WorkStation 5.6

Yükleme kılavuzu Fiery Extended Applications 4.2 ile Command WorkStation 5.6 Yükleme kılavuzu Fiery Extended Applications 4.2 ile Command WorkStation 5.6 Fiery Extended Applications Package (FEA) v4.2 Fiery Server ile ilişkili görevleri gerçekleştirmek için Fiery uygulamalarını

Detaylı

Fatura Dosyalarını Yükleme ile ilgili Detaylar. 14 Temmuz 2014

Fatura Dosyalarını Yükleme ile ilgili Detaylar. 14 Temmuz 2014 14 Temmuz 2014 İlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL İlgili Modül/ler : E-Fatura Gelen e-fatura Dosyalarının Transferi Firmalara tedarikçilerinden veya hizmet aldıkları firmalardan gelen e-faturalar,

Detaylı

NOT: LÜTFEN BU BELGEYİ OKUMADAN YAZILIMI YÜKLEMEYİ DENEMEYİN.

NOT: LÜTFEN BU BELGEYİ OKUMADAN YAZILIMI YÜKLEMEYİ DENEMEYİN. INSITE YÜKLEME BÜLTENİ Sayfa 2: INSITE yükleme Sayfa 8: INSITE kaldırma NOT: LÜTFEN BU BELGEYİ OKUMADAN YAZILIMI YÜKLEMEYİ DENEMEYİN. HATALI YÜKLEME VEYA KULLANIM YANLIŞ VERİLERE VEYA EKİPMANIN ARIZALANMASINA

Detaylı

MİCROSOFT OFFİCE 2007-2010 POWER POİNT SORULARI

MİCROSOFT OFFİCE 2007-2010 POWER POİNT SORULARI MİCROSOFT OFFİCE 2007-2010 POWER POİNT SORULARI 1) Power Point e yeni slayt hangi kısayol tuşu ile eklenir? a) Ctrl+N b) Ctrl+M c) Ctrl+C d) Ctrl+E 2) Aşağıdaki uzantılardan hangisi Power point programının

Detaylı

Akdeniz Üniversitesi

Akdeniz Üniversitesi F. Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Akdeniz Üniversitesi Bilgi Teknolojileri Kullanımı Türkçe Dersin Verildiği Düzey Ön Lisans ( ) Lisans (x) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi

Detaylı

Kurulum ve Başlangıç Kılavuzu. DataPage+ 2012 için

Kurulum ve Başlangıç Kılavuzu. DataPage+ 2012 için DataPage+ 2012 için Son Güncelleme: 29 Ağustos 2012 İçindekiler Tablosu Önkoşul Olan Bileşenleri Yükleme... 1 Genel Bakış... 1 Adım 1: Setup.exe'yi Çalıştırın ve Sihirbazı Başlatın... 1 Adım 2: Lisans

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİ. İŞLETİM SİSTEMİ Kavramı. Klasör ve Dosya Mantığı. Klasör ve Dosya Mantığı

İŞLETİM SİSTEMLERİ. İŞLETİM SİSTEMİ Kavramı. Klasör ve Dosya Mantığı. Klasör ve Dosya Mantığı İŞLETİM SİSTEMİ Kavramı İŞLETİM SİSTEMLERİ İşletim sistemini, bir bilgisayar sisteminde kullanıcı ile iletişim kurarak, donanım ve yazılım nitelikli kaynakların kullanıcılar arasında adil bir biçimde paylaştırılmasını

Detaylı

GPS NAVIGATION SYSTEM QUICK START USER MANUAL

GPS NAVIGATION SYSTEM QUICK START USER MANUAL GPS NAVIGATION SYSTEM QUICK START USER MANUAL TURKISH Başlarken Araç navigasyon yazılımını ilk kez kullanırken, bir başlangıç ayarı süreci otomatik olarak başlar. Aşağıdaki adımları takip edin: Program

Detaylı

Autodesk Inventor 2012 Yenilikler

Autodesk Inventor 2012 Yenilikler Autodesk Inventor 2012 Yenilikler AB CAD CAM SİSTEMLERİ Autodesk Inventor 2012 Yenilikler Kolay Hızlı Açık Autodesk Inventor 2012 Yenilikler Kolay Kullanıcı Etkileşimi / müdahalesi Geliştirilmiş Modelleme

Detaylı

MS WORD 5. BÖLÜM. Şekil 3. 100. Sayfa Düzeni Sekmesi. Şekil 3. 101. Temalar Grubu

MS WORD 5. BÖLÜM. Şekil 3. 100. Sayfa Düzeni Sekmesi. Şekil 3. 101. Temalar Grubu MS WORD 5. BÖLÜM Bölüm Adı: SAYFA DÜZENİ Bölümün Amacı: Sayfa yapısı ve düzenini değiştirmek. Neler Öğreneceksiniz? Bu bölümü bitiren kişi: 1. Ofis temalarını bilir. 2. Kenar boşluklarını, sayfa yönlendirmesini,

Detaylı

BİL 101 - Bilişim Teknolojileri. PowerPoint 2007. http://bil.etu.edu.tr/bil101

BİL 101 - Bilişim Teknolojileri. PowerPoint 2007. http://bil.etu.edu.tr/bil101 BİL 101 - Bilişim Teknolojileri PowerPoint 2007 http://bil.etu.edu.tr/bil101 Etkili Sunum Hazırlama Teknikleri 2 Etkili Sunum Hazırlama Dinleyici kitlenizi belirleyin. Dinleyiciler uzman kişiler mi? Sıradan

Detaylı

www.elektrikogretmenleri.com

www.elektrikogretmenleri.com DREAMWEAVERDA NESNELERE DAVRANIŞ EKLEME Dreamweaver da fare hareket olaylı, animasyonlu görüntüler oluşturmak istenildiğinde hazır scriptler anlamına gelen Davranışlar(behaviors) kullanılmaktadır. Yukarıdaki

Detaylı

AirPrint Kılavuzu. Bu Kullanıcı Kılavuzu şu modeller içindir:

AirPrint Kılavuzu. Bu Kullanıcı Kılavuzu şu modeller içindir: AirPrint Kılavuzu Bu Kullanıcı Kılavuzu şu modeller içindir: HL-L340DW/L360DN/L360DW/L36DN/L365DW/ L366DW/L380DW DCP-L50DW/L540DN/L540DW/L54DW/L560DW MFC-L700DW/L70DW/L703DW/L70DW/L740DW Sürüm A TUR Not

Detaylı

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER

BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER BSM 532 KABLOSUZ AĞLARIN MODELLEMESİ VE ANALİZİ OPNET MODELER Yazılımı ve Genel Özellikleri Doç.Dr. Cüneyt BAYILMIŞ Kablosuz Ağların Modellemesi ve Analizi 1 OPNET OPNET Modeler, iletişim sistemleri ve

Detaylı

WEB SİTESİ YÖNETİM PANELİ KULLANMA YÖNERGESİ

WEB SİTESİ YÖNETİM PANELİ KULLANMA YÖNERGESİ WEB SİTESİ YÖNETİM PANELİ KULLANMA YÖNERGESİ Web Sitesi Yönetim Paneli, Üniversitemiz web sitesinde, birimlerimize ait web sitelerindeki içerikler üzerinde ekleme, silme, değiştirme gibi güncelleme işlemlerini,

Detaylı

Web Hizmeti Bağlantıları

Web Hizmeti Bağlantıları Web Hizmeti Bağlantıları Web hizmeti için bağlantılar, Sistem Yönetmeni program bölümünde Yönetim menüsü altında yer alan Web Hizmeti Bağlantıları seçeneği ile kaydedilir. WEB Sayfası Tasarımları WEB sayfasında

Detaylı

Açılan programın pencere görünümü aşağıdaki gibidir. 2. Araç Çubuğundan kaydet düğmesi ile

Açılan programın pencere görünümü aşağıdaki gibidir. 2. Araç Çubuğundan kaydet düğmesi ile POWERPOINT PROGRAMI Powerpoint bir sunu hazırlama programıdır. Belirli bir konu hakkında bilgi vermek için, derslerle ilgili bir etkinlik hazırlamak için, dinleyicilere görsel ortamda sunum yapmak için

Detaylı

İçindekiler. Giriş... 1. Kanuni Uyarılar... 3. IRISCompressor Yüklemesi ve Kurulumu... 5. Sistem Gereksinimleri... 5. Kurulum... 5. Etkinleştirme...

İçindekiler. Giriş... 1. Kanuni Uyarılar... 3. IRISCompressor Yüklemesi ve Kurulumu... 5. Sistem Gereksinimleri... 5. Kurulum... 5. Etkinleştirme... Kullanım Kılavuzu İçindekiler Giriş... 1 ÖNEMLİ NOTLAR... 1 Kanuni Uyarılar... 3 IRISCompressor Yüklemesi ve Kurulumu... 5 Sistem Gereksinimleri... 5 Kurulum... 5 Etkinleştirme... 7 Otomatik Güncelleme...

Detaylı

AutoCAD 2011 Kurulumu

AutoCAD 2011 Kurulumu AutoCAD 2011 Kurulumu AutoCAD Installation Wizard Kurulum için AutoCAD 2011 DVD sini sürücüye yerleştirdiğinizde, DVD-ROM un içeriğinin okunduğunu belirten Setup Initialization penceresinden sonra, karşınıza

Detaylı

Google Cloud Print Kılavuzu

Google Cloud Print Kılavuzu Google Cloud Print Kılavuzu Sürüm 0 TUR ların açıklamaları Bu kullanıcı kılavuzunda aşağıdaki simgeyi kullanıyoruz: lar ortaya çıkabilecek durumu nasıl çözmeniz gerektiğini size bildirir veya işlemin diğer

Detaylı

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 6. SINIF 2. DÖNEM 2. SINAV ÇALIŞMA NOTLARI

2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 6. SINIF 2. DÖNEM 2. SINAV ÇALIŞMA NOTLARI 2014-2015 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ VE YAZILIM DERSİ 6. SINIF 2. DÖNEM 2. SINAV ÇALIŞMA NOTLARI İşletim Sisteminde Yapılan Uygulamalar Bir Bilgisayarda Hangi İşletim Sistemi Yüklü Olduğunu

Detaylı

4.1. Grafik Sihirbazını kullanarak grafik oluşturma

4.1. Grafik Sihirbazını kullanarak grafik oluşturma BÖLÜM14 4. EXCEL DE GRAFİK Excel programının en üstün özelliklerinden bir diğeri de grafik çizim özelliğinin mükemmel olmasıdır. Excel grafik işlemleri için kullanıcıya çok geniş seçenekler sunar. Excel

Detaylı

OBJECT GENERATOR 2014

OBJECT GENERATOR 2014 OBJECT GENERATOR 2014 GİRİŞ Sonlu elemanlar modellemesindeki Mechanical ortamında temas tanımlanması, bağlantı elemanı, mesh kontrolü veya yük girdilerinin uygulanması aşamasında çoklu bir yüzey varsa

Detaylı

Programın Adı: Eğitim ve Öğretim Yöntemleri Proje/Alan Çalışması. Diğer Toplam Kredi AKTS Kredisi

Programın Adı: Eğitim ve Öğretim Yöntemleri Proje/Alan Çalışması. Diğer Toplam Kredi AKTS Kredisi Dersin Adı-Kodu: Bilgisayar II Yarıyıl Teori Uyg. Lab. Programın Adı: Eğitim ve Öğretim Yöntemleri Proje/Alan Çalışması Krediler Diğer Toplam Kredi AKTS Kredisi I (Güz) 28 28 - - - 56 3 6 Ders Dili Türkçe

Detaylı

Kurulum ve Başlangıç Kılavuzu. DataPage+ 2013 için

Kurulum ve Başlangıç Kılavuzu. DataPage+ 2013 için DataPage+ 2013 için En Son Güncellenme Tarihi: 25 Temmuz 2013 İçindekiler Tablosu Önkoşul Olan Bileşenleri Yükleme... 1 Genel Bakış... 1 Adım 1: Setup.exe'yi Çalıştırın ve Sihirbazı Başlatın... 1 Adım

Detaylı

Dersin Konusu ve Amaçları: Ders P lanı: Bölüm 1: Bilgi Teknolojilerinde Temel Kavramlar

Dersin Konusu ve Amaçları: Ders P lanı: Bölüm 1: Bilgi Teknolojilerinde Temel Kavramlar Bilgi Teknolojileri ve Uygulamalarına Giriş Dersin Konusu ve Amaçları: Bu dersin amacı daha önce bilgisayar ve bilgi teknolojileri alanında herhangi bir bilgi ve/veya deneyime sahip olmayan öğrenciye bilgi

Detaylı

VERİ TABANI UYGULAMALARI

VERİ TABANI UYGULAMALARI V. Ünite VERİ TABANI UYGULAMALARI A. BAŞLANGIÇ B. BİR VERİ TABANI YARATMA C. FORMLARIN KULLANIMI D. BİLGİYE ERİŞİM E. RAPORLAMA 127 A BAŞLANGIÇ Konuya Hazırlık 1. Veri tabanı programları hangi amaç için

Detaylı

Prezi kullanım hatırlatmaları

Prezi kullanım hatırlatmaları Prezi kullanım hatırlatmaları Prezi bize daha ilgi çekici sunumları hazırlama olanağı sunan çevrimiçi bir araç. edu uzantılı e-posta adresiyle alınan üyelikler daha kapsamlı özelliklere sahip. Hesabımızı

Detaylı

UNIVERSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ

UNIVERSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ UNIVERSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) ile Bilgisayar Destekli Tasarım (CAD) Sistemleri Arasındaki Temel Farklar Universal Bilgi Teknolojileri Ltd. Şti. 2010. Tüm hakları saklıdır.

Detaylı

4. HAFTA ENM 108 BİLGİSAYAR DESTEKLİ TEKNİK RESİM. Yrd.Doç.Dr. İnan KESKİN. inankeskin@karabuk.edu.tr

4. HAFTA ENM 108 BİLGİSAYAR DESTEKLİ TEKNİK RESİM. Yrd.Doç.Dr. İnan KESKİN. inankeskin@karabuk.edu.tr 4. HAFTA ENM 108 BİLGİSAYAR DESTEKLİ TEKNİK RESİM Yrd.Doç.Dr. İnan KESKİN inankeskin@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 İçindekiler Tablosu Koordinat Kullanımı...

Detaylı

Teknik Doküman. Autodesk Revit Building te yeni ölçü tipleri yaratmak

Teknik Doküman. Autodesk Revit Building te yeni ölçü tipleri yaratmak Teknik Doküman Teknik Doküman Numarası: 10771 Yayım Tarihi: 24.03.2006 Ürün: Autodesk Revit 6-9 Konu: Revit te yeni ölçülendirme tipleri yaratmak Tür: Öğretici Revizyon No: 0 Revizyon Tarihi: Autodesk

Detaylı

MODÜL BİLGİ SAYFASI İÇERİK

MODÜL BİLGİ SAYFASI İÇERİK MODÜL BİLGİ SAYFASI KODU : ALAN : BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ MODÜL : ÜÇ BOYUTLU GRAFİK ANİMASYON (3Ds MAX) SÜRE : 40/32 ÖN KOŞUL : AÇIKLAMA : Bu modül bilgisayar ve donanımlarının sağlandığı ortamda uygulamalı

Detaylı

Hızlı Başlangıç Kılavuzu

Hızlı Başlangıç Kılavuzu Hızlı Başlangıç Kılavuzu Microsoft Publisher 2013 önceki sürümlerden farklı görünüyor, bu nedenle öğrenmenizi kolaylaştırmak için bu kılavuzu oluşturduk. Hızlı Erişim Araç Çubuğu En sevdiğiniz komutları

Detaylı

POWERPOINT 2010 KULLANIMI

POWERPOINT 2010 KULLANIMI Modül 7 MODÜL 7 POWERPOINT 2010 KULLANIMI TEMEL SUNUM İŞLEMLERİ SUNUMA SES, VIDEO EKLEME SUNUM TASARIMI ANİMASYONLAR SLAYT GEÇİŞİ KÖPRÜ KAYDETME SUNUM TASARIM TEKNİKLERİ ETKİNLİKLER Powerpoint 2003 Uzantısı.doc

Detaylı