ZKÜ DEVREK MESLEK YÜKSEKOKULU

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ZKÜ DEVREK MESLEK YÜKSEKOKULU"

Transkript

1 ZKÜ DEVREK MESLEK YÜKSEKOKULU TURĐZM VE OTEL ĐŞLETMEC LETMECĐLĐĞĐĐĞĐ PROGRAMI MENÜ PLANLAMA DERS NOTLARI ÖĞR.GÖR.AFĐTAP BULUT 2012

2 Đçerik/Konular 1. hafta: Gastronomi, Beslenme Đlkeleri 2. hafta: Beslenme Đlkeleri 3.hafta: Menü ön n hazırl rlıkları yapılmas lması (menü tanımı, çeşitleri, 4.hafta: Menü hazırl rlığında dikkat edilmesi gerekenler) 5.hafta: Standart reçete ete hazırlama 6.hafta:Đçecek menüleri oluşturmak 7.hafta: Özel menüleri oluşturmak 8.hafta: Porsiyon maliyetlerini hesaplamak 9.hafta: Menü planlama 10.hafta: Menü tasarımı 11.hafta: Menü tasarımı 12. hafta:menü fiyatlandırma 13.hafta:Menü kartlarını hazırlamak 14.hafta: Menü kartlarını hazırlamak

3 1.hafta Beslenme Đlkeleri

4 Besin: Yenebilen bitki ve hayvan dokularıdır. r. Metabolizma: Besinlerin alınmas nması, sindirilmesi, hücrelere h taşı şınması, solunumla alınan oksijen varlığı ığında enerjiye dönüştürülmesi, d küçük üçük k parçalar aların birleştirilerek yeni ve yıpranan y hücrelerin h yapılmas lmasına metabolizma denir.

5 Yeterli ve dengeli beslenme: : Vücudun V büyümesi, yenilenmesi ve çalışması için in gerekli olan besin öğelerinin her birinin yeterli miktarlarda alınmas nması ve vücutta v uygun şekilde kullanılmas lması durumudur. Yetersiz beslenme: : Besin öğeleri vücudun v gereksinmesi düzeyinde alınmazsa, yeterli enerji oluşmad madığı ve vücut v dokuları yapılmad lmadığından yetersiz beslenme durumu oluşur. ur. Dengesiz beslenme: Đnsan gereğinden çok yerse besin öğeleri gereğinden fazla alınır r ve bunlar vücutta v yağ olarak birikir. Bu durum dengesiz beslenmedir.

6 *Yetersiz ve dengesiz beslenmenin zararları Yetersiz ve dengesiz beslenme *Hastalıklar kların n ortaya çıkması (beriberi, skorbüt, marasmus, raşitizm v.s.) *Birçok hastalığı ığın n kolay yerleşmesi ve ağıa ğır r seyretmesi *Đnsanın çalışma, planlama ve yaratma yeteneğini düşürür. d r. Çözüm m Beslenme eğitimie

7 BESĐN ÖĞELERĐ PROTEĐNLER YAĞLAR KARBONHİDRATLAR BESİN ÖĞELERİ VİTAMİNLER MİNERALLER

8 PROTEĐNLER Proteinler, büyüme ve gelişme için in başta gelen besin öğesidir. Yani vücudun v yapıta taşıdır, hücrelerin h esas yapısını oluşturur. Yeni hücrelerin h yapılmas lmasını,, yenilenmesini sağlar. Hemoglobinin bir kısmk smı da proteindir. Hücreleri mikroorganizmalara karşı korur. Hücre içi i i ve dışıd sıvıların n basınç dengesini düzenler. d Enzimlerin esas yapısı da proteindir. Enzimler vücutta v enerji oluşmas ması için in gereklidir. Hormonların n bir kısmk smı da proteindir. Hormonlar vücudun düzenli d çalışmasını sağlar. Karbonhidrat ve yağ az kullanıld ldığında enerji için i in protein kullanılır. Proteinin en küçük üçük k yapı birimi aminoasitlerdir ve proteinler ince bağı ğırsaklarda emilir.

9 PROTEĐN N KAYNAKLARI Hayvansal protein kaynakları - Et, tavuk, balık - Yumurta - Peynirler Bitkisel protein kaynakları - Kuru baklagiller - Soya fasulyesi -Tahıllar - Süt, yoğurt (düşük k kaliteli) (üstün n kaliteli)

10 Protein yetersizliği i Protein fazlalığı -Büyümenin yavaşlaması ve zamanla durmasına neden olur. -KUVAŞİORKOR : Yeteri kadar protein alınmaması sonucunda ödem, dalak büyümesi, cilt yaraları İle seyreder. -MARASMUS: Hem protein hem de enerji yönünden yetersiz beslenme sonucu oluşur. Aşırı ağırlık kaybı söz konusudur. (6 ay- 3 yaş) Karaciğer ve böbrekler b brekler üzerinde çeşitli zararlı etkileri vardır. r. GUT hastalığı ığına neden olur.(ürik rik asidin kanda yükselmesi) y

11 KARBONHĐDRATLAR Karbonhidratların n asıl l işlevi i ENERJĐ oluşturmakt turmaktır. r. AğıA ğır beden hareketleri için i in en elverişli li enerji kaynağı ğıdır. Yani, karbonhidratlar,enerji kaynağı olarak bedenin kullanabileceği i en iyi yakıtt ttır. Normal diyet alan,yetişkinlerde enerjinin %55-60 ı karbonhidratlardan sağlanmal lanmalıdır. Dolayısıyla yla günlg nlük diyetimizi oluşturan yiyeceklerde en çok bulunan besin maddesidir. Vücudun sıvı-elektrolit s dengesinin sağlanmas lanmasında nda yardımc mcıdır. Posayı oluşturan karbonhidratlar bağı ğırsakların çalışmasını artırır. r.

12 Karbonhidrat Kaynakları Karbonhidratlar çoğunlukla bitkisel yiyeceklerde bulunurlar. Ekmek, makarna, pirinç,, meyve, sebze, şeker vb. besinler en iyi karbonhidrat kaynağı ğıdır. Besinlerin karbonhidrat içerii eriği % Şeker 99 Bal-pekmez 75 Tahıllar 73 K.Baklagil 55 Patates 18 Meyve 17 Sebze 8 Süt 5

13 Karbonhidratların n kimyasal yapısı Karbonhidratlar Monosakkaritler (basit k.) Disakkaritler (bileşik ik k.) Polisakkaritler (kompleks k.) -Glikoz (üzüm şekeri) -Früktoz (meyve şekeri) -Galaktoz -Sakkaroz (çay şekeri) -Maltoz (malt şekeri) -Laktoz (süt şekeri) -Nişasta -Glikojen -Sellülozloz

14 Monosakkaritler (basit karbonhidratlar) GLĐKOZ: KOZ: Đnsan vücudunda v serbest halde kanda bulunur (100 mi. kanda mg. civarında). Beyin dokusu ve alyuvarlar (eritrositler) enerji yakıtı olarak sadece glikozu kullanırlar. En çok üzüm m ve üzümden yapılan yiyecek ve içeceklerde, i bal da bulunur. Saf olarak eczanelerden de temin edilebilir. FRUKTOZ: Meyve şekeridir. Pekmez, üzüm, incir, dut'ta ve % 50 oranında nda bal da bulunmaktadır. Glikoz ve früktoz sindirim sisteminde değişikli ikliğe uğramadan kana karışı ışırlar.

15 Disakkaritler (bileşik ik karbonhidratlar) Đki monosakkaritin birleşmesiyle meydana gelirler. En önemlileri laktoz ve sakkarozdur. Laktoz ve sakkaroz incebağı ğırsaklarda monosakkaritlere ayrıld ldıktan sonra kana karışı ışırlar. SAKKAROZ: Genelde şeker pancarı ve şeker kamışı ışından elde edilir. (Sofra şekeri) LAKTOZ: Süt şekeri ve hayvansal kaynaklı bir şekerdir. Đnsanların n sütünde s de bulunur.

16 Polisakkaritler (kompleks karbonhidratlar) Bileşiminde iminde birçok monosakkarid bulunan karbonhidratlardır. r. NĐŞASTA: Bir çok glikoz molekülünün n birleşmesinden meydana gelmiştir. Bitkilerin tanelerinde, tohumlarında ve yumrularında depo edilmiş halde bulunan bir karbonhidrattır. r. Bitkilerin enerji deposudur. Sindirimi ağıa ğız z ve ince bağı ğırsaklarda olmak üzere kademeli olduğu u için i in daha uzun sürer. s Bağı ğırsaklarda glikoza çevrilerek kullanılır. GLĐKOJEN: Đnsan ve hayvan vücudundaki v karbonhidratın depolanmış şeklidir. Gerektiğinde inde hemen kullanılabilecek labilecek yedek enerjidir. Đnsan vücudunda v 350 g. civarında glikojen vardır. r. En fazla karaciğer ve kaslarda bulunmaktadır.kurumaya ve mantarda da bulunduğu u bilinmektedir. Çalışma sırass rasında glikojen ATP (adenozin trifosfat) üretmek için i in glikoza dönüşür. d

17 Polisakkaritler (devam) SELLÜLOZ: LOZ: Bitkisel yapıda yer alırlar. Yiyeceklerin sindirilemeyen kısımlarıdır r (posa). GünlG nlük k diyetimiz gram kadar sellüloz loz içermektedir. AğıA ğızdan alınan sellülozun lozun % 43'ü dışkı ile atılmaktad lmaktadır. Bağı ğırsak hareketlerini artırarak, rarak, bağı ğırsağın n düzenli d çalışmasını sağlarlar. Kabızl zlığın önlenmesinde ve mide ile bağı ğırsaklarda dolgunluk hissi sağlad ladığından zayıflama rejimlerinde önerilir. Çiğ ve kabuğu u ile yenen meyve ve sebzeler ile kepekli tahıl ürünleri sellüloz loz yönünden y nden zengin yiyeceklerdir. ***Özellikle kompleks karbonhidratların n ve kaynaklarının n, daha sağlıkl klı besinler olduğu u bilinmektedir. Bu nedenle mümkm mkün n olduğunca unca kompleks karbonhidratlar ( kepekli doğal taş değirmen unu,kepekli esmer pirinç işlenmemiş pancar şekeri, meyveler, sebzeler ) kullanmalı,daha az sağlıkl klı olan işlenmiş karbonhidratlardan (beyaz şeker,beyaz un,reçel,patates el,patates püresi p ve cipsi) kaçınılmal lmalıdır. Karbonhidratlarda bulunan lifler, karbonhidratların n en sağlıkl klı parçalar aları,vitamin,mineral ve birçok doğal antioksidanın n taşı şıyıcısı olduğundan undan rafine edilmemiş kompleks karbonhidratların n besin değeri eri yüksektir.

18 Karbonhidrat metabolizması Karbonhidrat Glikoz Kan dolaşı şımı Dokular (oksijen ile birleşir, ir, yanar) Enerji, su, karbondioksit Fazla glikoz glikojene dönüşür d r ve karaciğerde depolanır. Ani gereksinimlerde kullanılır. Glikojen fazlası yağ olarak depolanır.

19 Karbonhidrat yetersizliği Karbonhidrat fazlalığı -Vücut enerji için yağları ve proteinleri fazla kullanır. Bu durumda kanı asit yapan maddeler artar. Üremi oluşur. -Gereksinim fazlası karbonhidrat yağa çevrilerek şişmanlığa a neden olur. -Diş çürükleri (Dişe e yapış ışan şeker bakterilerin oluşmas masına neden olur. Bakteriler asit üretir ve diş çürür) r)

20 Yağlar Yağlar çok az tüketilmesi t gereken gıdalardg dalardır. r. Fakat A, D, E ve K vitaminleri gibi vücudumuz v için i in önemli vitaminleri taşı şıma görevi g yaptıklar klarından sağlığı ığımız z için i in yenilmesi de çok önemlidir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) nün önerilerine uygun olarak günlük k enerji tüketimimizint %25-30 unun yağlardan gelmesi gerekir. Yağlar en önemli enerji kaynağı ğıdır. Yağlar aynı miktardaki karbonhidrat ve proteinlerin iki mislinden fazla kalori verir. Yağlar, yağ asitlerinden oluşur ur ve bu yağ asitlerinin vücutta v çok önemli görevleri g bulunmaktadır r (özellikle( yağ asitlerinden linoleik asit organizmamız z için i in elzemdir) Yağ asitleri kalp ve cilt sağlığı için in gereklidir. Yağlar organların n etrafını kapatarak dışd etkilerden zarar görmesini ve ısı kaybını önler. Yağlı bir gıda g aldığı ığınızda midenizi,karbonhidrat ve proteinlere göre daha geç terk ettiği i için i in tokluk hissinizin bir süre s daha devam etmesini sağlarlar. Đşte bu nedenle çok düşük d k yağlı bir öğün n tükettikten t, yalnızca bir iki saat sonra acıkırs rsınız.

21 Yağlar ların n kaynakları Bitkisel yiyecekler: Ceviz, fındf ndık, çekirdekler, soya fasulyesi, mısır, m kurubaklagil, zeytin, susam. Hayvansal yiyecekler: Et, yumurta, süt-s yoğurt.

22 Yağ asidi grupları DOYMUŞ yağlar (oda ısısında katı halde bulunan margarin, tereyağı ğı,, kuyrukyağı vb) SıvıS yağlara hidrojen eklenerek margarinler yapılır. DOYMAMIŞ yağlar olarak gruplandırılır r (oda ısısında sıvıs halde bulunanlar ;zeytinyağı ğı,ayçiçek yağı vb) Yağ asitlerinin bazılar ları vücut tarafından yapılabilirken(endojen) bazılar ları dışarıdan (ekdojen) alınmal nmalıdır. Örneğin Omega 3 ve 6 (linoleik) dışd ışarıdan alınır. Bunlar beynin gelişimi, imi, büyüme b ve kanın n akıcılığı ığını korur. Oleik asit ise vücut v tarafından yapılır. Doymuş yağ içeriği i yüksek y besinleri tüketmek, t kan kolesterol düzeyini yükselterek y koroner kalp hastalığı riskini attırır. r. Bunun yanı sıra doymamış yağ asitlerinden zengin özellikle zeytin yağı ayçiçek yağı vb. Kan kolesterol düzeyini d arttırmayarak rmayarak koruyucu Öğr.G etki r.gör.afitap r.afitap sağlarlar. BULUT

23 Yağı ğın n sindirim ve metabolizması Yağ parçalan alanır safra yardımı ile suda dağı ğılır hale gelir pankreastan salgılanan lanan lipaz enzimi ile digliserid monogliserid d yağ asidi gliserol e ince bağı ğırsaklar kan ve lenf sisteminde emilir proteinle birleşir ve hücrelere h taşı şınır. hücrede oksidasyon ENERJĐ *Enerji fazlası tekrar yağa a dönüştürülmek d üzere depolanır. *Karaciğer ve safra kesesi rahatsızl zlıklarında yağı parçalamak alamak için i in yeterince safra olmadığı ığından yağ sindirimi zorlaşı şır.

24 Kolesterol Kan ( serum) Kolesterolü: : Kolesterol kan dolaşı şımında bulunur. Kanınızdaki kolesterolün n bir kısmk smını vücudunuz kendi üretir.geri kalan kısmı da besinlerle alınan miktardır. r. Kolesterol aynı zamanda safra ve D vitamininde aktif maddesidir Kolesterolün n kaynakları endojen eksojen yani vücut v tarafından üretilen (karaciğer,deri,bağı ğırsaklar,adrenal korteks) (yiyeceklerle dışd ışarıdan alınan) *Kolesterol yalnızca hayvansal kaynaklı besinlerde bulunur. Bitkisel kaynaklı besinler yağ içerseler bile kolesterol içermezler i. HDL HDL iyi kolesterol olarak bilinir. Çünk nkü dokularımızdaki kolesterolü toplayarak dışd ışarı atılmas lmasını sağlarlar. HDL yalnızca vücudunuzda v bulunur, besinler içersinde i bulunmaz. LDL LDL kötük kolesterol olarak da bilinir. Kolesterolü karaciğerden vücudun v diğer organlarına na taşı şınması işlemini gerçekle ekleştirir. Çünk nkü kolesterolün dokularınıza taşı şınarak arter ve diğer kan damarların n duvarlarında birikmesine neden olabilir. LDLyalnızca vücudumuzda v bulunur, besinler içersinde i bulunmaz.

25 Günlük k yağ gereksinimi Yaklaşı şık k gr.dır. Bu miktar günlg nlük k alınmas nması gereken kalori miktarına göre g değişir. ir. Yüksek yağ tüketimi şişmanlık k (obesite), diyabet,hipertansiyon, kalp ve damar hastalıklar kları,kanser gibi kronik hastalıklar kları beraberinde getirir.

26 2.hafta Beslenme Đlkeleri 2

27 Vitaminler Vitaminler hücresel h metabolik reaksiyonlar için in çok az miktarları yeterli olan, eksikliklerinde bazı sorunlara neden olan organik bileşiklerdir. iklerdir. Đnsan vücudu v tarafından ya hiç yapılamamakta ya da yeterli miktarda yapılamad lamadıkları için in besinlerle dışd ışarıdan sağlanmalar lanmaları gerekir. Kendi isimleri olmasına karşı şın n daha kolay anlaşı şılmaları için in alfabenin harfleri ile anılırlar.

28 Vitaminlerin özellikleri Emilim ve dolaşı şım Yağda eriyenler yağlarla birlikte emilir, taşı şınır r ve atılırlar. Yağlar ların n diyette az veya hiç olmaması,, safra veya pankreas salgılar larının n eksikliği, i, bağı ğırsaklardan emilimi engelleyen anatomik veya fonksiyonel bozukluklar bu grup vitaminlerin eksikliğine ine yol açar. a ar. Suda eriyenlerin emilimi daha sorunsuz olmaktadır. Depolama ve atılım Yağda eriyen vitaminlerin fazlası idrarla atılamaz, depolanır. Bu işlem i yeri de karaciğerdir. *E vitamini dışıd ışındaki yağda eriyenler uzun süre, s gereğinden fazla alınmas nması sonucunda toksik etki yapabilirler. Suda eriyenler yüksek y miktarlarda depolanamazlar, kullanılan lan miktarın n fazlası idrarla atılır. Bu nedenle bunların n eksikliklerine daha sık s k rastlanır. r.

29 Vitamin çeşitleri Vitaminler Yağda eriyen Suda eriyen vitaminler vitaminler ( A,D, E ve K) ( C, B vitamin türleri)

30 A vitamini 2 şekilde bulunur A vitamini (Ya (Yağda eriyenler ) 1) Hayvansal yiyeceklerde bulunan A vitamini, buna retinol da denir. 2) Bitkisel kaynaklı yiyeceklerde bulunan karoten, yiyecek içinde i inde A vitamini şeklinde değildir. Vücuda V alınd ndıktan sonra ince bağı ğırsaklarda ve karaciğerde A vitamini haline gelir. Görevleri: 1) Sindirim, solunum, görme g ve üreme organlarının n ve vücut v dışd yüzeyinin sağlıkl klı olması için in gereklidir. Özellikle epitel hücrelerinin h düzenli d çalışması için in gereklidir. 2) Alacakaranlıkta kta görebilme g A vitamini ile ilgilidir. Uzun süreli s A vitamini yetersizliği i sonunda insanda gece körlk rlüğü gelişir. ir. DünyanD nyanın n bazı yerlerinde A vitamini yetersizliği i içinde i inde olan çocuklarda önemli göz g z bozuklukları ve hatta körlük k olmaktadır. 3) A vitamini yetersizliğinde inde kemikler ve dişler normal olarak gelişemez. emez. 4) Çeşitli enfeksiyonlara karşı vücudun savunma sisteminde yardımc mcıdır.

31 A vitamini Kaynakları Hayvansal Kaynaklar Bitkisel Kaynaklar Balık k yağı ğı,, yumurta Havuç,, kuru fasulye hayvan karaciğeri ve ıspanak, tere, roka böbreği, süt s t ve süt s ürünleri karalahana, domates (koyu yeşil yapraklı ve sarı sebzeler ile, sarı meyveler) *A vitaminin fazlası vücutta depo edildiği i için i in zararlıdır. r. Zehirlenmelere yol açar. a ar.

32 D vitamini En önemli D vitamini kaynağı güneştir. Doğal yiyeceklerde yeterince bulunmaz. En iyi kaynak (besin) balık k yağı ğıdır. Yetersizliğinde inde raşitizm hastalığı görülür. r. Bu hastalık, kemiklerde yeterince kalsiyum birikmemesi sonucunda uzun kemiklerde çarpıklıklara, klara, gelişme geriliğine, ine, eklemlerde şişmelere, göğüs g s kemiğinde inde de boncuk dizini gibi büyümelere b yol açar. a ar. D vitamini ihtiyacı: Büyüme ve hamilelik döneminde d fazladır. Günde G bir çay kaşığı balık k yağı ihtiyacı karşı şılar. Bu da A vitamini gibi karaciğerde birikir ve fazlası zehirler. Fazlası kireçlenmeye yol açar. a ar.

33 E vitamini E vitamini A vitamininin okside olmasını ve vitamin özelliğini ini kaybetmesini önler. Kanser, kalp ve damar hastalıklar klarından korur. Yiyeceklerde yeteri kadar bulunduğundan undan yetersizliğine ine sık s k rastlanmaz. Ancak eksikliğinde inde anemi görülebilir. E vitamini kaynakları: Bitkisel yağlar, tahıl l taneleri, yeşil yapraklı sebzeler, fındık, ceviz.

34 K vitamini *Karaciğere gelen K vitamini burada üretilen bazı pıhtılaşma faktörlerinin yapımında rol alır. K vitamini takviyesi yalnızca kanamalı hastalarda verilir. Kanın n pıhtp htılaşmasını sağlar. Yaraların n iyileşmesine yardımc mcı olur. Bir yerimizi kestiğimizde imizde kan durmuyorsa beden K vitamininden yoksun demektir. *Bu vitamin bağı ğırsaktaki bakteriler aracılığı ığıyla bedende oluşur. ur. Soya fasulyesi yağı ğı,, fındf ndık, ceviz, domates, havuç ve yeşil sebzelerde bol miktarda; balık, süt s t ve ette yeteri kadar bulunur.

35 B grubu vitaminler (suda eriyen vitaminler) B grubu vitaminler karbonhidrat, yağ ve protein metabolizmasında düzenleyici d olarak görev yapar. Suda eridiği i için i in vücutta v depolanmazlar. B grubu vitaminleri B1 B2 PP (B3) (Tiamin) (Riboflavin) (Niasin) (Pridoksin) B6 Pantotenik Biotin Folik B12 asit asit

36 Tiamin (B1) vitamini Karbonhidratları enerjiye çevirir. B1 vitamini eksikliğinde; inde; 1) Đştahs tahsızlık, yorgunluk, kusma, baş dönmesi ve sindirim sistemi bozuklukları 2) Sinir sistemi bozuklukları gibi belirtileri olan beriberi hastalığı ığına neden olur. Tiamin kaynakları : Karaciğer, böbrek, b brek, dalak ve sakatat. Bitkilerde: kuru baklagiller ve buğday, çavdar, mısır m r ve pirinç gibi tahıllar. Ceviz,fınd ndık, süt t ve ürünleri, yumurta, et ve sebzelerde az oranda bulunur.

37 Riboflavin (B2 vitamini) B2 vitamini karbonhidrat, yağ ve protein metabolizması için in gereklidir. B2 eksikliğinde; inde; 1) GözüG besleyen kan damarları genişler ve gözde g yanma hissi duyulur. 2) Ciltte yaralar, özellikle dudak, burun göz g z kenarlarında nda beyazlık k kuruluk ve hatta yara görülebilir. g 3) Sinir sistemi bozuklukları ve kansızl zlık k da meydana gelebilir. Riboflavin kaynakları: karaciğer, dalak, böbrek, b brek, et, süt s ve ürünleri. Yumurta, yeşil yapraklı sebzeler ve kuru baklagillerde de bulunur.

38 Niasin (Nikotinik asit, vitamin PP, B3 vitamini) Niasin yiyeceklerden enerji temin eder Eksikliğinde; inde; 1) Sinir sistemi bozuklukları (depresyon, anormal hareketler) 2) Sindirim sistemi bozuklukları 3) Ciltte yaralar oluşur. ur. Uzun süre s devam ettiğinde inde Pellegra hastalığı oluşur. ur. Bu hastalıkta deri yaraları, ishal, unutkanlık, k, bunama olur ve ölümle sonuçlan lanır.(4 D hastalığı ığı) Niasin kaynakları: Maya, karaciğer, böbrek, b brek, kalp ve diğer sakatatlar. Et,balık, ceviz, fındf ndık, fıstf stık, kuru baklagiller, süt s t ve yumurta

39 B6 Vitamini (Pridoksin) Aminoasit metabolizmasında görev g yapar. Hemoglobin sentezi için i in gereklidir. Eksikliğinde inde konvülsiyonlar (havale), anemi ve deri yaraları görülür. r. Kaynakları : Et ve benzeri karaciğer, sakatat, süt s t ve ürünleri, tahıllar ve kuru baklagiller

40 B 12 Vitamini (Kobalamin) *Aminoasit metabolizması için in gereklidir. Yetersizliğinde inde pernisiyöz z anemi (alyuvar ve akyuvar sayısı ile hemoglobin azalır), sinir sistemi hücrelerinin h harabiyeti, yorgunluk, baş ağrısı görülür Kaynakları et, süt s t ve ürünleri, balık, tavuk, karaciğer ve diğer sakatat. Sindirim sistemi bozukluklarında B12 verilmelidir.

41 Pantoteik Asit Karbonhidrat ve yağlar ların n enerji sağlamas lamasında kullanılır. Doğada bol bulunduğu u için i in yetersizliği görülmez. Folik asit (Folat) *Aminoasit metabolizması ve kan hücrelerinin h yapımı için in gereklidir. *Folik asit eksikliğinde inde anemi, ve deride yaralar görülür.ayrıca hamilelerde yetersiz alınırsa Nöral N tüp p defekti (sinir tüp t p bozukluğu) u) görülür. g r. *Kaynakları: karaciğer, koyu yeşil sebzeler, etler, tahıl l taneleri, süt. s

42 Biotin Yağ metabolizması için in gereklidir. Yetersizliği i yalnızca çiğ yumurta akı yendiğinde inde görülür. g r. (Çiğ( yumurta akında bulunan bir protein biotinin kullanımını engeller) Saç dökülmesi ve cilt yaraları oluşur. ur. Yiyeceklerde yeterince bulunur.

43 C Vitamini (Askorbik asit) Önemi; *Bağ dokusu oluşumu umu için i in gereklidir. (dokuların n bir aramaya gelmesini sağlayan kollajenin oluşumu umu için i in gereklidir. *Bazı aminoasitlerin metabolizması ve folik asidin etkin olması için in gereklidir. *Zehirlenmelere ve enfeksiyonlara karşı koruyucudur. *Demirin kana geçmesini kolaylaştırır. r. Yetersizliğinde inde diş etlerinde kanama, eklemlerde şişlik ve ağrı, a, diş kayıplar pları,yorgunluk, tembellik, iştahsi tahsızlık, ufak darbelerde kanama görülür. r. Bunlar uzun sürerse s skorbüt t hastalığı oluşur. ur. Bu hastalıkta kişi i hareketsiz kalır r ve yaralar geç iyileşir. ir. Kaynakları: Meyve ve sebzelerde bol bulunur. Maydanoz, portakal, limon, greyfurt, koyu yeşil sebzeler, domates, yeşil ve kırmk rmızı biber, çilek, patates, kuşburnu, böğürtlende b boldur.

44 MĐNERALLER Minerallerin 3 temel görevi g vardır: r: 1) Kemiklerin ve dişlerin normal olarak oluşmas ması,büyümesi ve gelişmesi. Bu işlev i için i in en gerekli madenler kalsiyum, fosfor ve magnezyumdur. 2) Vücut V ve hücre h sularının n bileşimlerini imlerini kontrol eden eriyik tuzlar olarak. Bu eriyik tuzlar, hücre h dışı sıvı içinde inde sodyum, klor hücre h içi i i sıvıda s ise potasyum, magnezyum ve fosfordur. 3) Madensel maddeler, vücut v içindeki i indeki bir çok enzimin ve hemoglobin gibi proteinlerin yapısını oluşturur. Bunlar demir, fosfor ve diğer iz elementlerdir. (çinko,( magnezyum, mangan gibi)

45 Kalsiyum Vücutta en çok bulunan madensel maddedir. Đskelet, kasların n kasılmas lması,, sinir fonksiyonları,, kanın pıhtılaşması ve bazı enzimlerin çalışması için in gereklidir. Eksikliği kemik erimesi(osteoporoz) ve raşitizm yapar. Alınan nanın n %20-30u emilir. Mayalanmamış ekmek emilimi azaltır. Atılımı böbrek brek ve terledir. En iyi kaynak süt s t ve ürünleridir. Balık k ve yeşil sebzelerde bulunur. D vitamini kalsiyumun ince bağı ğırsaklardan emilerek kemiklerde depo edilmesini sağlar. Erişkinler günde g 2 su bardağı süt,1 su bardağı yoğurt ve 1 kibrit kutusu kadar sert peynir yiyerek günlg nlük k kalsiyum gereksinimlerini karşı şılayabilirler. Fosfor Kemikleri kuvvetlendirir.yiyeceklerde bol olduğu u için i in eksiklik görülmez. g Eksikliği i spazmlara yol açar. a ar. Süt S t ve ürünleri, yumurta, et, tavuk ve balık k iyi kaynaklardır. r. D vitamini ve kalsiyumun emilimini kolaylaştırır r.

46 Demir Demir hemoglobinde ve kas proteininde vardır. r. Karaciğer ve omurilikte depo edilir. Oksijen kullanımında nda rol oynar. Eksikliği i demir eksikliği i anemisi görülür. g r. En çok etten sağlan lanır. C vitamini emilimini arttırır. r. Sebzelerdeki demir kolayca emilmez. Demir kaynakları önem sırass rasına göre: g Et, karaciğer, pekmez, tahin helva, mercimek, havuç,, yumurta, et, tavuk, bulgur. Kadınlarda demir ihtiyacı daha çoktur. Yemekle içilen i ilen çay demirin emilimini azaltır.

47 Sodyum Sodyum vücudun v su dengesini sağlar. Sinir ve kasların çalışması için in gereklidir. Eksikliği i kramplara neden olur. Tansiyon hastaları ve bebekler tuzu az tüketmelidir. Fazlası idrar ve terle atılır.yiyeceklerde az bulunur. Yemek hazırlan rlanırken rken katılır. GünlG nlük k kullanım m miktarı 6 gramı geçmemelidir. Potasyum Vücut s cut sıvılarında bulunur. Hücrelerin çalışmasını düzenler. Kaybı kalp yetmezliğine ine yol açar. a ar.

48 ÇĐNKO Çinko yaklaşı şık k 100 enzimin yapısına giren ve vücutta oluşan biyokimyasal reaksiyonların n devamı için in gerekli vazgeçilmez minerallerden biridir. Çocuklarda büyüme b gelişmede,bağışı ğışıklık sisteminde,tat,ve koku almada önemli,rol oynar. Kabuklu deniz ürünleri,kırmızı et, karaciğer, tavuk eti,kuru baklagiller ve kuruyemişde fazla miktarda bulunur. Erişkin kadın n ve erkekler beslenmelerinde ortalama 3 köfte k kadar yağsız z dana eti ve yanında nda 1 kase yoğurt tüketirse t günlg nlük çinko gereksinimleri karşı şılamış olurlar.

49 BAKIR Hücrenin en önemli organellerinden biri olan mitokondri de de enerji oluşumu umu için i in gerekli mineraldir. Bakır r yetersizliğinde inde kalpte ve damarlarında hasar, bağışı ğışıklık k sisteminde önemli derecede azalma gözlenir.anemi g görülür. g r. Bakır r için i in organ etleri,kabuklu deniz ürünleri, taneli tahıl ürünleri,kuru baklagiller fındf ndık,susam,yeşil yapraklı sebzeler en iyi kaynaklardır. r.

50 MAGNEZYUM Kemik ve diş yapısında kalsiyum ve fosfor ile birlikte değişmeyen mineral olarak bulunur. Kas ve sinir sisteminde etkindir. Yetersizliğinde inde huzursuzluk, mental bozukluk,sinir ve kas çalışmasında sorunlar başlıcalar calarıdır. r. Magnezyum,hipertansiyon, eklampsi,kalp hastalıklar kları,şeker hastalığı ığı,migren ve baş ağrısı,astım m tedavisinde kullanılmaktad lmaktadır. En iyi kaynakları badem, ceviz, fındf ndık, kuru baklagiller ve yeşil yapraklı sebzelerdir. Erişkin erkekler ve kadınlar günde g 1 kase kuru baklagil yemeği i ve 2 kase yeşil yapraklı sebze yemeği i yediklerinde günlg nlük magnezyum gereksinimlerini karşı şılayabilmektedirler.

51 Đyot Đyot, tiroit hormonu yapımı için in elzem olan bir maddedir. Tiroit hormonları (T4 ve T3) birçok hücrenin metabolik işlemlerini düzenler, d birçok organın özellikle beynin erken büyümesi b ve gelişmesininde rol oynar. Đnsanlarda beynin büyüyüp b gelişmesinin büyük b k bir kısmk smı hamilelik sırass rasında ve doğumdan ilk yıl y l sonra olur. Đyot genel olarak yüksek y miktarda deniz ürünlerinde (balık) daha az miktarda süt, s yumurta ve ette, çok az miktarda sebzelerde ve meyvelerde bulunur. Birçok insanın çok az miktarda iyoda ihtiyacı olur. Eksikliğinde inde guatr hastalığı oluşur. ur. Đyotlu tuz guatrı iyileştirmez ama oluşmas masını önler.

52 Fluorid Dişin in içi ve mine kısımlark mlarının n oluşumu umu için i in gereklidir. Kemiklerin yapısına da katılır. Esas kaynağı sudur. Yetersizliğinde inde diş çürümesi görülür. g r.

53 Selenyum Selenyum antioksidan etki gösterir. g Böylece B kasların zayıflamas flamasını ve kan hücrelerinin h çabuk yıkılmasy lmasını önler. Toprakta bulunması nedeniyle yetişen en bitkilerde ve bununla beslenen hayvanlarda vardır. r. Đçme sularında da bulunur. GıdalarG daların n selenyum içerikleri i hakkında yeterli araştırmalar rmalar yapılmam lmamıştır. Anne sütüs inek sütünden çok daha fazla selenyum içerir. i Selenyum şampuan ve cilt toniklerinde de kullanılır. Bunların içindeki indeki selenyumun deriden de emilmesi mümkm mkündür. Bira mayası,, tahıllar, karaciğer, tereyağı ğı,, balık, kırmk rmızı et, sebzeler, selenyumdan zengin topraklardan elde edilmişlerse lerse yeterlidirler.

54 Bunlar yaşlılığı ığı durdurur Kahvaltılık k tahıl: Yulaf, kara buğday gevreği, buğday ya da pirinç gevreği Süt ürünleri: Soya sütü, s, gravyer, permesan peynirleri ve yoğurt. Ekmek çeşitleri: Kara ekmek, tahıll llı ekmek, arpa, yulaf ve çavdar ekmeği Sebze, baklagiller: Brokoli, lahana, havuç, ıspanak, bal kabağı ğı, domates, tere, bezelye, nohut, mercimek, semizotu, mısır, m avakado, pırasa, soya. Tahıllar: Bulgur, esmer pirinç, basmati pirinci. Balık k ve kabuklu deniz ürünleri: Somon, alabalık, barbunya, istiridye, karides, uskumru, kalkan. Meyve ve tatlılar: lar: Kayısı,, muz, kiraz, elma, çilek, pembe greyfurt, mango, kavun, karpuz, üzüm, dut, kuru meyveler, ceviz, badem, fındf ndık. Alkolsüz z içecekler: i Çorbalar, çay ve yeşil çay Alkollü içecekler: KırmK rmızı şarap Yağlar: Zeytinyağı

55 Bunlar yaşland landırır Mısır r gevreği, demirle zenginleştirilmi tirilmiş tahıllar Yağlı peynirler, demirle zengnleştirilmi tirilmiş süt Beyaz ekmek, bisküvi, turta, pizza. Beyin, böbrek, b brek, sosis, salam, füme f jambon, Kızarmış patates, cips, hormonlu sebzeler Düdüklü tencerede pişirilmi irilmiş beyaz pirinç Turna balığı ığı,, kılıç, k, ton, ançuez uez,, köpek k balığı ığı, tuzlanmış balık. Şuruplu meyveler, reçel, el, çikolata, bal, dondurma, tereyağ, hindistan cevizi Kahve, şurup, hazır çorbalar.

56 Đdeal beslenme için i in Günde bir kez: Yeşil salata, sebze, tahıl, baklagiller. Günde iki kez: Çiğ sebze, kepek ekmeği, bir kadeh şarap Günde üç kez: Yoğurt Günde beş kez: Meyve, çay, maden suyu, çorba Günde 12 tane: FındF ndık k ya da badem Haftada bir kez: KırmK rmızı et Haftada iki kez: Yağlı balık

Anti-oksidan nedir? Etkileri Nelerde bulunur?

Anti-oksidan nedir? Etkileri Nelerde bulunur? Yaşamımız boyunca mükemmel işleyişine akıl sır erdiremediğimiz vücudumuz belli bir yaştan sonra ihanet eder ve toksit maddeler, cildin kolejen tabakasını tahrip eden serbest radikaller ve karbon monoksit

Detaylı

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler

BESİNLER. Süt, yumurta, peynir, et, tavuk, balık gibi hayvansal kaynaklı besinler BESİNLER Yaşam için gerekli besin öğelerini sağlayan bitkisel ve hayvansal gıdalar BESİN olarak tanımlanır. Besinler, elde edildikleri kaynaklara göre iki gruba ayrılır: Süt, yumurta, peynir, et, tavuk,

Detaylı

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK

BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK BESLENME İLKELERİ BESLEME, BESİN ÖĞESİ VE SAĞLIK Beslenme İle İlgili Temel Kavramlar Beslenme: İnsanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması, Yaşam kalitesini artırması için

Detaylı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı

Sporcu Beslenmesi Ve Makarna. Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı Sporcu Beslenmesi Ve Makarna Prof. Dr. Funda ELMACIOĞLU Beslenme ve Diyetetik Bölümü Bölüm Başkanı BESLENME Genetik yapı PERFORMANS Fiziksel kondisyon Yaş Cinsiyet Yaş Enerji gereksinimi Vücut bileşimi

Detaylı

neden az yağlı az kolesterollü diyet?

neden az yağlı az kolesterollü diyet? neden az yağlı az kolesterollü diyet? DYT-YRD07 Rev / 2 Yürürlük Tarihi / 30.12.2005 Rev Tarihi / 17.18.2012 neden az yağlı az kolesterollü diyet? Kolesterol insan vücudunda doğal olarak bulunan yağa benzer

Detaylı

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur..

Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. Can boğazdan gelir.. Deveyi yardan uçuran bir tutam ottur.. 1 BESLENME BİLİMİ 2 Yaşamımız süresince yaklaşık 60 ton besin tüketiyoruz. Besinler sağlığımız ve canlılığımızın devamını sağlar. Sağlıklı bir

Detaylı

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME BESİN ÖGELERİ

İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME BESİN ÖGELERİ İLKÖĞRETİM ÇOCUKLARI İÇİN SAĞLIKLI BESLENME Doğumdan itibaren büyüme ve gelişme, sağlıklı ve uzun bir yaşam için vücudumuza gerekli olan bütün maddeleri besinlerle alırız. Besin; yenilebilen ve yenildiğinde

Detaylı

Yağlar ve Proteinler

Yağlar ve Proteinler Yağlar ve Proteinler Yağlar Yağlar, yağ asitleri ve gliserolden oluşmuş organik bileşiklerdir. Yağlar en ekonomik enerji kaynaklarıdır. Yağlar aynı miktardaki karbonhidrat ve proteinlerin iki katından

Detaylı

Böbrek Hastalıklarında BESLENME. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir. BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ

Böbrek Hastalıklarında BESLENME. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir. BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Böbrek Hastalıklarında BESLENME TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Böbrek Hastalıklarında BESLENME Diyetiniz günlük enerji gereksiniminize

Detaylı

BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ

BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ BESLENME İSTANBUL İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ 2008 SUNU PLANI Sağlıklı ve dengeli beslenme Temel besin öğeleri ve grupları Öğün içerikleri: Kahvaltı Fast-food ve zararları Çocuğunuzun beslenme çantası

Detaylı

Beslenme Dersi sunusu

Beslenme Dersi sunusu Beslenme Dersi sunusu Beslenme ile ilgili kavramlar Besin (lat.aliment): Yenebilen bitki ve hayvan dokularıdır. Su, organik ve inorganik ögelerden oluşur. Hayvansal ve bitkisel olarak iki kaynaktan elde

Detaylı

VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup

VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup VİTAMİN NEDİR? Vitaminler organik besinler grubunda bulunup normal yaşamın sürdürülmesi için gerekli olan, yiyecekler içerisinde doğal olarak bulunan basit yapılı bileşiklerdir. VİTAMİNLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ=)

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI YETERLİ VE DENGELİ BESLENME Beslenme; insanın büyümesi, gelişmesi, sağlıklı ve üretken olarak uzun süre yaşaması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin vücuda alınıp kullanılabilmesidir.

Detaylı

AĠLEM VE BEN BESLENME (TEMEL BESĠN GRUPLARI) YAZAN: MERAL ġahġn

AĠLEM VE BEN BESLENME (TEMEL BESĠN GRUPLARI) YAZAN: MERAL ġahġn AĠLEM VE BEN BESLENME (TEMEL BESĠN GRUPLARI) YAZAN: MERAL ġahġn Geçen sayıda beslenme konusuna genel bir giriş yaparak besin öğeleri hakkında bilgiler vermiştim. Bu sayıda ise temel besin grupları ve doğru

Detaylı

HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ

HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ HİPERLİPİDEMİ TEDAVİ KILAVUZU VE YAŞAM TARZI ÖNERİLERİ Hiperlipidemi; kanda çeşitli yağların yüksekliğini ifade etmek için kullanılan bir terimdir. Bu çeşitli yağ tipleri kolesterol, trigliserid, LDL-kolestroldür.

Detaylı

1- Süt ve Sütten Yapılan Besinler

1- Süt ve Sütten Yapılan Besinler Besin Grupları Doğada çok çeşitli besinler bulunmakta ve her besinin besin öğesi bileşimi farklılık göstermektedir. Besin öğelerini tek bir besinle vücudumuza almamız imkansızdır. Besin öğelerinin dengeli

Detaylı

ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1. YETERLİ ve DENGELİ BESLENME. PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ

ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1. YETERLİ ve DENGELİ BESLENME. PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ ÖZEL KAŞGARLI MAHMUT İLKÖĞRETİM OKULU Sağlık Bülteni-1 YETERLİ ve DENGELİ BESLENME PSİKOLOJİK DANIŞMA ve REHBERLİK BÖLÜMÜ OKUL ÇAĞINDA BESLENME Okul çağı dönemi, büyüme ve gelişmenin hızlı olduğu, besin

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik 2. Ders YB 205 Beslenme İkeleri 2015 Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr BESLENME Dünya Sağlık Örgütü (WHO-DSÖ)

Detaylı

5. SINIF FEN VE TEKLONOJİ DERSİ

5. SINIF FEN VE TEKLONOJİ DERSİ 02.12. 5. SINIF FEN VE TEKLONOJİ DERSİ VÜCUDUMUZUN BİLMECESİNİ ÇÖZELİM AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ SINIF ÖĞRETMENLİĞİ BÖLÜMÜ ÖĞRENCİLERİ TARAFINDAN 2.12. TARİHİNDE ENFORMATİK BÖLÜM BAŞKANLIĞINDA HAZIRLANMIŞTIR.

Detaylı

1800 KALORİLİK ZAYIFLAMA DİYETİ ÖRNEK YEMEK LİSTESİ

1800 KALORİLİK ZAYIFLAMA DİYETİ ÖRNEK YEMEK LİSTESİ 1800 KALORİLİK ZAYIFLAMA DİYETİ BİR GÜNDE ALINMASI GEREKEN YİYECEK MİKTARLARI BESİN GRUBU DEĞİŞİM MİKTARI SÜT 3 ET 5 EKMEK VE EKMEK YERİNE GEÇEN 10 SEBZE YEMEĞİ 2 MEYVE 5 YAĞ 4 SABAH: ÖRNEK YEMEK LİSTESİ

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 2. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

Besin Değerleri Tablosu ve İçerik Bilgisi

Besin Değerleri Tablosu ve İçerik Bilgisi Besin Değerleri Tablosu ve İçerik Bilgisi ALERJEN UYARISI Ürünlerimiz gluten, süt, yumurta, fındık gibi sert kabuklu meyveler, soya ve susam içerebilir. Detaylı bilgi için, ürün içerik bilgilerini incelemenizi

Detaylı

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan

Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz. Diyetisyen Serap Orak Tufan Sağlıklı besleniyoruz Sağlıkla büyüyoruz Diyetisyen Serap Orak Tufan İstanbul 2015 NEDEN OKULA GİDERİZ? PEKİ NEDEN YEMEK YERİZ? Hastalanmamak için Daha Güçlü olmak için Daha çabuk büyümek için Karnımızı

Detaylı

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ

İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON İkinci Bölüm GIDA HİJYENİ, TANIMI ve ÖNEMİ Üçüncü Bölüm PERSONEL HİJYENİ İÇİNDEKİLER Birinci Bölüm HİJYEN ve SANİTASYON Hijyenin Tanımı ve Önemi... 1 Sanitasyon Tanımı ve Önemi... 1 Kişisel Hijyen... 2 Toplu Beslenme Sistemlerinde (TBS) Hijyenin Önemi... 3 Toplu Beslenme Sistemlerinde

Detaylı

ALKALİ BESLENME HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER

ALKALİ BESLENME HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER ALKALİ BESLENME HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER VE ALKALİ GIDA LİSTESİ ph değerinin sağlığımız için önemi nedir? Asidik bir vücut hastalıkları kendine çeken güçlü bir mıknatıstır. Bu nedenle de vücudun ph

Detaylı

Index. Besin Grubu kalori Cetveli. 1... Süt ve Süt Ürünleri. 5... Meyveler. 4... Sebzeler. 6... Yağlar. 3...Tahıllar. 7...

Index. Besin Grubu kalori Cetveli. 1... Süt ve Süt Ürünleri. 5... Meyveler. 4... Sebzeler. 6... Yağlar. 3...Tahıllar. 7... Sayfa Besin Grubu kalori Cetveli 1... Süt ve Süt Ürünleri Index 1... Tatlılar 2... Et Gurubu 3...Tahıllar 3...Sebzeler 4... Sebzeler 5... Meyveler 6... Yağlar 7... Kahvaltılıklar 8... Erişteli Ayran Aşı

Detaylı

ZAYIFLAMA DiYETi. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir. BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ

ZAYIFLAMA DiYETi. TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir. BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ ZAYIFLAMA DiYETi TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ ZAYIFLAMA DiYETi Diyetiniz günlük enerji gereksiniminize göre size özgü planlanmıştır.

Detaylı

Vitaminlerin Sınıflandırılması. Vitaminler. Suda Çözünen Vitaminler. Yağda Çözünen Vitaminler. C ve B vitaminleri. A,D,K,E vitaminleri

Vitaminlerin Sınıflandırılması. Vitaminler. Suda Çözünen Vitaminler. Yağda Çözünen Vitaminler. C ve B vitaminleri. A,D,K,E vitaminleri VİTAMİNLER Vitaminler, normal büyüme ve yaşamın sürdürülebilmesi için gıdalarla dışardan alınması zorunlu olan bileşiklerdir. Her vitaminin vücutta belirli ve kendine özgü bir işlevi olduğundan, yiyeceklerle

Detaylı

BESLENME. Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Şenay GÖRÜCÜ YILMAZ

BESLENME. Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Şenay GÖRÜCÜ YILMAZ BESLENME Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Şenay GÖRÜCÜ YILMAZ 2 SAĞLIKLI BESLENME O Beslenme, O Yeterli ve dengeli beslenme O Besin O Besin öğeleri 3 İnsanlar neden yemek yer? Beslenme; İnsanın büyümesi, gelişmesi,

Detaylı

PERİTON DİYALİZLİ ÇOCUKLARDA BESLENME

PERİTON DİYALİZLİ ÇOCUKLARDA BESLENME PERİTON DİYALİZLİ ÇOCUKLARDA BESLENME FR-HYE-04-423-05 Bu broşürün amacı diyaliz hastalarında hasta ve hasta yakınlarına beslenme ile ilgili önemli noktaları hatırlatmak ve diyetimizde dikkat edilmesi

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ GÜNLÜK BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-12

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ GÜNLÜK BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-12 FR-HYE-04-719-12 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ GÜNLÜK BESLENME KILAVUZU Hazırlayan AD/BD/Birim(ler): Beslenme ve Diyet Birimi Sayfa 1 / 9 İlk yayın tarihi: 01.05.2007

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI

SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI SAĞLIKLI BESLENME TABAĞI Ekmek, diğer tahıllar ve patates Meyve ve sebzeler Et, balık ve alternatifleri Yağ ve şeker oranı yüksek yiyecek ve içecekler Süt ve süt ürünleri Sağlıklı beslenme tabağı insanların

Detaylı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı

Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebeğinizin Beslenme Sağlığı ve Zeytin Yağı Bebek beslenmesinde 0-3 yaş arası kritik bir dönemdir. Bu dönemde annelerin her konuda olduğu gibi beslenme konusunda bebekleri için mümkün olan en 1 / 7 iyi

Detaylı

SAĞLIĞIN DENGESİ. 5 Gıda Grubu. Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir SÜGAV yayınıdır.

SAĞLIĞIN DENGESİ. 5 Gıda Grubu. Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir SÜGAV yayınıdır. SAĞLIĞIN DENGESİ 5 Gıda Grubu Bu yayın, FSA nın (Food Standards Agency) izniyle tercüme edilmiştir. Bu kitapçık, bir SÜGAV yayınıdır. SÜGAV Yayın No: 05/2011 Sağlığın Dengesi Yeterli ve dengeli beslenebilmek

Detaylı

DiYABET VE BESLENME N M.-

DiYABET VE BESLENME N M.- DiYABET VE BESLENME Diyabet tedavisinin amacı;kan şekeri kontrolünü sağlayarak diyabetin seyrinde gelişebilecek bozuklukları (komplikasyonları) önlemek veya geciktirmek; böylece yaşam kalitenizi yükseltmektir.

Detaylı

Sağlığın A B C si. http://vitamingiller.com

Sağlığın A B C si. http://vitamingiller.com Sağlığın A B C si A Vitamini Göz Sağlığı Cilt Sağlığı Üreme Sağlığı Bağışıklık Sisteminin Çalışması 1. 2. 3. 4. 5. Hindi Ciğeri Süt Danası Ciğeri Dana Ciğeri Ciğer Salamı Kuzu Ciğeri (75,337 IU) (70,559

Detaylı

Gıdalar ve Güzellik Ananas Armut Avokado Balık Balkabağı Biber Böğürtlen Brezilya fıstığı Çilek Elma

Gıdalar ve Güzellik Ananas Armut Avokado Balık Balkabağı Biber Böğürtlen Brezilya fıstığı Çilek Elma Gıdalar ve Güzellik Besinlerin dengeli bir şekilde tüketilmesi cildin sağlıklı bir görünüme sahip olmasını sağlar. Aşağıda cilt sağlığına katkıları olan besinler ve içerdikleri vitaminler ile mineraller

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ

SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIKLI BESLENME VE MENÜ PLANLAMA BİLKENT ÜNİVERSİTESİ KAFETERYALAR İŞLETMESİ MÜDÜRLÜĞÜ SAĞLIK; Fiziksel, zihinsel ve sosyal yönden tam bir iyilik halidir. BESLENME; Büyüme, gelişme, sağlıklı ve üretken

Detaylı

1 gr yağ: 9 kilokalori, 1 gr protein ve karbonhidrat: 4 kilokalori, 1 gr alkol 7 kilokalori verir.

1 gr yağ: 9 kilokalori, 1 gr protein ve karbonhidrat: 4 kilokalori, 1 gr alkol 7 kilokalori verir. Doğru beslenme için karbonhidrat, yağ ve proteinler belirli oranlarda belirli miktarlarda düzenli olarak alınmalıdır. Alınan kalori verilen kaloriden fazla olduğu zaman kilo alımı başlar. Her gün yenilen

Detaylı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı

Dengeli Beslenme. Efe Kaan Fidancı Dengeli Beslenme Yaşamımız boyunca sürekli büyürüz. Bebeklikten itibaren sağlıklı bir şekilde büyümek ve gelişmek için düzenli, dengeli ve yeterli beslenmemiz gerekir. Beslenmek yani yemek yemek günlük

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 4. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri

Kansız kişilerde görülebilecek belirtileri Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın

Detaylı

TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ

TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ 1. Hafta - 1.Gün TURGUT ÖZAL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ Hayat sağlıkla güzeldir Diyet Günlüğü BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Diyetisyenimizden Öneriler 1. Sabah kahvaltı yapmadan güne başlamayın!

Detaylı

Kanser Hastalarında Beslenme

Kanser Hastalarında Beslenme Kanser Hastalarında Beslenme Tedavi Öncesi, Tedavi Süresince ve Tedavi Sonrası Beslenme İpuçları Uzm.Dyt.Elvan YILMAZ AKYÜZ Hedefler Sağlıklı kiloyu korumak Vücudun onarımını ve tedavisini sağlayan sağlıklı

Detaylı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HASTA BİLGİLENDİRME FORMU HİPERLİPİDEMİ Hiperlipidemi; kanda çeşitli yağların yüksekliğini

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ OBESİTE HASTALARI İÇİN BESLENME KILAVUZU OBESİTE HASTALARI İÇİN BESLENME KILAVUZU

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ OBESİTE HASTALARI İÇİN BESLENME KILAVUZU OBESİTE HASTALARI İÇİN BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-01 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ OBESİTE HASTALARI İÇİN BESLENME KILAVUZU Hazırlayan AD/BD/BİRİM(ler) : Beslenme ve Diyet Birimi Sayfa 1 / 9 OBESİTE HASTALARI

Detaylı

DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein,

DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein, DİYABET DİYETİ * Diabet diyeti, yeterli ve dengeli beslenme temeline dayanmaktadır. Size önerilen miktarlardaki yiyecekler günlük protein, karbonhidrat, yağ ve enerji ihtiyacınızı karşılayacaktır. * Bu

Detaylı

21 OCAK 2015. 21.01.2015 Prof. Dr. A. Emel Önal

21 OCAK 2015. 21.01.2015 Prof. Dr. A. Emel Önal Prof. Dr. A. Emel Önal 21 OCAK 2015 21.01.2015 Prof. Dr. A. Emel Önal 1 Doğru beslenme çocukların normal büyüme ve gelişmesini sağlar ve daha sonra da yaşamı sağlıklı sürdürmek için gereklidir. Protein,

Detaylı

Suda çözünebilen nişasta molekülleri pityalin (amilaz) enzimiyle küçük moleküllere parçalanır.

Suda çözünebilen nişasta molekülleri pityalin (amilaz) enzimiyle küçük moleküllere parçalanır. CANLILARDA ENERJİ Besinlerin Enerjiye Dönüşümü Besin öğeleri: Karbonhidratlar, yağlar, proteinler, vitaminler, mineraller Besin maddelerindeki bu öğelerin vücut tarafından kullanılabilmesi için sindirilmesi

Detaylı

5. Sınıf Fen ve Teknoloji

5. Sınıf Fen ve Teknoloji KONU: Besinler ve Dengeli Beslenme Besinlerin gerekliliği Bütün canlılar büyümek, gelişmek, ve yaşamını sağlıklı bir şekilde devam ettirebilmek için beslenmeye ihtiyaç vardır. Canlılar koşmak, yürümek

Detaylı

Karbonhidrat Nedir? Bitkiler klorofil, güneş enerjisi, su ve karbondioksiti kullanarak karbonhidratları sentezlerler.

Karbonhidrat Nedir? Bitkiler klorofil, güneş enerjisi, su ve karbondioksiti kullanarak karbonhidratları sentezlerler. Karbonhidratlar Karbonhidrat Nedir? Karbonhidratlar vücudumuza enerji sağlayan besin maddelerinde en fazla bulunan besin öğesidir. Daha çok bitkisel kaynaklı besin maddelerinde yaygın olarak bulunur. Bitkiler

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ KOAH LI HASTANIN BESLENMESİ FR-HYE-04-719-41

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ KOAH LI HASTANIN BESLENMESİ FR-HYE-04-719-41 FR-HYE-04-719-41 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ KOAH LI HASTANIN BESLENMESİ Hazırlayan AD/BD/Birim(ler): Beslenme ve Diyet Birimi Sayfa 1 / 7 İlk yayın tarihi: 01.05.2007

Detaylı

Aylara Göre Meyve, Sebze ve Balık Tüketimi

Aylara Göre Meyve, Sebze ve Balık Tüketimi Aylara Göre Meyve, Sebze ve Balık Tüketimi OCAK Balık: Kefal, tekir,kırlangıç, istrongilos, levrek, Sebze: Kereviz, lahana, brüksel lahanası, brokoli, havuç, pırasa, ıspanak, pazı, kara turp, kırmızı turp

Detaylı

DOĞA OKULLARI OKUL MENÜSÜ KILAVUZU

DOĞA OKULLARI OKUL MENÜSÜ KILAVUZU DOĞA OKULLARI OKUL MENÜSÜ KILAVUZU EKİM 2015 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ 2. BENİM TABAĞIM KONSEPTİ 3. BESİN GRUPLARI 4. MENÜ KILAVUZU a. ARA ÖĞÜNLER b. ANA ÖĞÜNLER c. SALATA BAR 5. MENÜNÜN YAĞ VE ŞEKER İÇERİĞİ

Detaylı

KARBONHİDRATLAR. Glukoz İNSAN BİYOLOJİSİ VE BESLENMESİ AÇISINDAN ÖNEMLİ OLAN

KARBONHİDRATLAR. Glukoz İNSAN BİYOLOJİSİ VE BESLENMESİ AÇISINDAN ÖNEMLİ OLAN KARBONHİDRATLAR Normal diyet alan kişilerde enerjinin % 55-60 ı karbonhidratlardan sağlanır. Bitkiler karbonhidratları fotosentez yoluyla güneş ışığının yardımıyla karbondioksit ve sudan yararlanarak klorofilden

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ DİABETLİ HASTALAR İÇİN BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-02

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ DİABETLİ HASTALAR İÇİN BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-02 FR-HYE-04-719-02 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ DİABETLİ HASTALAR İÇİN BESLENME KILAVUZU Hazırlayan AD/BD/Birim(ler):Beslenme ve DiyetBirimi Sayfa 1 / 10 İlkyayın tarihi:

Detaylı

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ

ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ Prof. Dr. Nilgün KARAAĞAOĞLU Doç. Dr. Gülhan EROĞLU SAMUR 3. Baskı Prof. Dr. Nilgün Karaağaoğlu Doç. Dr. Gülhan Eroğlu Samur ANNE ve ÇOCUK BESLENMESİ ISBN 978-605-364-200-8 Kitapta

Detaylı

YAZILIYA HAZIRLIK SETİ. 5. Sınıf FEN BİLİMLERİ

YAZILIYA HAZIRLIK SETİ. 5. Sınıf FEN BİLİMLERİ YAZILIYA HAZIRLIK SETİ 5. Sınıf FEN BİLİMLERİ 1. Fasikül İÇİNDEKİLER 3 Besin İçerikleri 10 Vitamin, Su ve Mineraller 17 Dengeli Beslenme ve Besinlerin Tazeliği 24 Besinlerin Sindirimi 31 Vücudumuzda Boşaltım

Detaylı

Besin Değerleri Tablosu ve İçerik Bilgisi

Besin Değerleri Tablosu ve İçerik Bilgisi Besin Değerleri Tablosu ve İçerik Bilgisi ALERJEN UYARISI Ürünlerimiz gluten, süt, yumurta, fındık gibi sert kabuklu meyveler, soya ve susam içerebilir. Detaylı bilgi için, ürün içerik bilgilerini incelemenizi

Detaylı

KALP DAMAR SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI RİSKLERİNDEN KORUNMA

KALP DAMAR SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI RİSKLERİNDEN KORUNMA KALP DAMAR SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI RİSKLERİNDEN KORUNMA BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? KALP DAMAR HASTALIĞI NEDİR? DAMARLAR NEDEN DARALIR? KALP DAMAR HASTALIĞININ BULGULARI RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR? KALP

Detaylı

BESLENME DERSİ SORU BANKASI

BESLENME DERSİ SORU BANKASI BESLENME DERSİ SORU BANKASI 1- Aşağıdakilerden hangisi kasaplık hayvan de ğ ildir? A)Sığır B)Manda C)Keklik D)Koyun 2- Protein ihtiyacı, ekonomik olarak, hangi besinlerden sağlanabilir? A)Yumurta, kuru

Detaylı

UZUNLU CUMHURİYET ORTAOKULU

UZUNLU CUMHURİYET ORTAOKULU UZUNLU CUMHURİYET ORTAOKULU SPOR KULUBÜ YAYINI VUCUDUMUZ VE DENGELİ BESLENME 2015 BOĞAZLIYAN / YOZGAT SUNU PLANI * Sağlıklı ve Dengeli beslenme * Temel besin öğeleri ve grupları * Öğün içerikleri: Kahvaltı

Detaylı

OKUL ÇAĞINDA BESLENME

OKUL ÇAĞINDA BESLENME OKUL ÇAĞINDA BESLENME Doç. Dr. Yeşim ÖZTÜRK Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Pediatrik Gastroenteroloji, Beslenme ve Metabolizma Ünitesi Nisan 2008-İZMİR ADÖLESAN DÖNEM 1. Biyolojik değişim BÜYÜME

Detaylı

ŞEKER HASTALARINDA SAĞLIKLI BESLENME NASIL OLMALIDIR? Uzm. Dyt. Yonca SEVİM Haseki Eğ. ve Araş. Hast. Diyet Polikliniği

ŞEKER HASTALARINDA SAĞLIKLI BESLENME NASIL OLMALIDIR? Uzm. Dyt. Yonca SEVİM Haseki Eğ. ve Araş. Hast. Diyet Polikliniği ŞEKER HASTALARINDA SAĞLIKLI BESLENME NASIL OLMALIDIR? Uzm. Dyt. Yonca SEVİM Haseki Eğ. ve Araş. Hast. Diyet Polikliniği Diyabet Nedir? Önce Hastalığımızı Tanıyalım! Şeker Glikoz Karbonhidrat! İnsülin!

Detaylı

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ

SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ SÜTÜN BİLEŞİMİ ve BESİN DEĞERİ Prof. Dr. Metin ATAMER Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Süt Teknolojisi Bölümü Aralık 2006 ANKARA Sütün Tanımı ve Genel Nitelikleri Süt; dişi memeli hayvanların, doğumundan

Detaylı

Beslenme: Yaşamın sürdürülmesi için besin öğelerinin alınması ve kullanılmasıdır.

Beslenme: Yaşamın sürdürülmesi için besin öğelerinin alınması ve kullanılmasıdır. BESLENME Beslenme: Yaşamın sürdürülmesi için besin öğelerinin alınması ve kullanılmasıdır. Besin: İlaç hariç ağızdan aldığımız bitki ve hayvan dokularının yenebilen bölümleri (katı maddeler), sıvı maddeler

Detaylı

Dr. Mehmet PENSE S.Ü. Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu

Dr. Mehmet PENSE S.Ü. Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu Dr. Mehmet PENSE S.Ü. Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu İnsan ve hayvan organizması temel olarak; organik, inorganik maddelerden kuruludur. Organik Yapıyı: Karbonhidrat, Lipit, Protein, Hormon İnorganik

Detaylı

DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ

DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ İstanbul Üniversitesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı DİYABETTE BESLENME PRENSİPLERİ Dr. Dyt. Cemile İdiz Ne yemeliyim? DİYABET Tatlı meyve yeme!! Limon şekeri düşürür

Detaylı

ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Yemek sonrası şişkinlik hissediyorum... Yemeklerden sonra hazımsızlık hissediyorum...

ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Yemek sonrası şişkinlik hissediyorum... Yemeklerden sonra hazımsızlık hissediyorum... ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Yemek sonrası şişkinlik hissediyorum... Yemeklerden sonra hazımsızlık hissediyorum... ŞİKAYETİNİZ Mİ VAR??? Ha4ada 2-3 defa kabızlığım oluyor... Kabız olduğumda fissür/hemoroid şikayetlerim

Detaylı

Kanser tedavisi sırasında sağlıklı bir diyet hemen hemen başka zamanlardakiyle aynıdır. Her gün çeşitli gıdalar yemeniz gerekir.

Kanser tedavisi sırasında sağlıklı bir diyet hemen hemen başka zamanlardakiyle aynıdır. Her gün çeşitli gıdalar yemeniz gerekir. KANSER HASTALARINDA BESLENME DESTEĞİ Dengeli ve sağlıklı beslenme sadece tedavi gören kanser hastaları için değil tedavi sonrası süreçte de sağlıklı yaşamı oluşturan önemli unsurlardan biridir. Kanser

Detaylı

YAŞLILIKTA BESLENME Doç.Dr. Neslişah Rakıcıoğlu

YAŞLILIKTA BESLENME Doç.Dr. Neslişah Rakıcıoğlu YAŞLILIKTA BESLENME Doç.Dr. Neslişah Rakıcıoğlu Yaşlılık döneminde yeterli ve dengeli beslenmenin sağlanması; sağlığın korunması, iyileştirilmesi ve geliştirilmesi, yaşam süresinin ve kalitesinin arttırılmasında

Detaylı

ANTALYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ

ANTALYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ ANTALYA İL SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTİM ŞUBESİ BESLENME: Büyüme, yaşamın sürdürülmesi ve sağlığın korunması için besinlerin kullanılmasıdır. BESİNLER VE BESİN ÖĞELERİ Yaşamımız için gerekli olan bütün besinleri,

Detaylı

Su vücudun her yanına dağılmıştır Su oranı, kas, karaciğer, böbrek gibi organlarda yüksek, kemik ve dişlerde düşüktür.

Su vücudun her yanına dağılmıştır Su oranı, kas, karaciğer, böbrek gibi organlarda yüksek, kemik ve dişlerde düşüktür. Su ve Mineraller Su Suyun Önemi Su bütün canlıların yapılarının en büyük bölümünü oluşturan önemli bir maddedir. İnsan, besin almadan haftalarca canlılığını sürdürmesine karşın, susuz ancak birkaç gün

Detaylı

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr

EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr EKMEKSİZ DİYET OLUR MU? ŞİŞMANLIĞIN TEK SUÇLUSU EKMEK Mİ? Dilara Koçak Beslenme ve Diyet Uzmanı 8 Mart 2013 www.dilarakocak.com.tr Ağacın kökü toprak İnsanın kökü EKMEK tir. 2 BİR AYDA 7-12 KG. VERMEK

Detaylı

2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ADSIZ SEDAT SEZGİN ORTAOKULU OBEZİTE VE BESLENME KONULU BİLGİLENDİRME ÇALIŞMASI

2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ADSIZ SEDAT SEZGİN ORTAOKULU OBEZİTE VE BESLENME KONULU BİLGİLENDİRME ÇALIŞMASI 2015-2016 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI ADSIZ SEDAT SEZGİN ORTAOKULU OBEZİTE VE BESLENME KONULU BİLGİLENDİRME ÇALIŞMASI İLKÖĞRETİM ÇAĞINDAKİ ÇOCUKLARDA OBEZİTE VE BESLENME Obezite vücut ağırlığının ve vücuttaki

Detaylı

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-17

ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA BESLENME KILAVUZU FR-HYE-04-719-17 FR-HYE-04-719-17 ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK KURULUŞLARI BESLENME ve DİYET BİRİMİ PERİTON DİYALİZİ HASTALARINDA BESLENME KILAVUZU AD ve SOYAD :... TARİH :... Hazırlayan AD/BD/Birim(ler): Beslenme ve Diyet

Detaylı

Diyabette Beslenme. Diyabet

Diyabette Beslenme. Diyabet Diyabette Beslenme Diyabet BR.HLİ.044 Diyabet Hastası Nasıl Beslenmeli? Halk arasında şeker hastalığı olarak adlandırılan diyabet, düzenli beslenme programı gerektirir. Düzenli ve bilinçli bir beslenme

Detaylı

Suda eriyen vitaminler. Vücutta kullanılması TİAMİN (B 1 VİTAMİNİ)

Suda eriyen vitaminler. Vücutta kullanılması TİAMİN (B 1 VİTAMİNİ) TİAMİN (B 1 VİTAMİNİ) Suda eriyen vitaminler B grubu vitaminleri içinde ilk tanınanıdır. Bitkilerde serbest, hayvanlarda ise fosfat veya proteine bağlı olarak bulunur. Vücutta kullanılması Bazı çiğ balıklardaki

Detaylı

Sağlıklı Beslenme. Sağlık. Sağlıklı Beslenme. Temel Besin Maddeleri. Doç. Dr. Ferda Şenel

Sağlıklı Beslenme. Sağlık. Sağlıklı Beslenme. Temel Besin Maddeleri. Doç. Dr. Ferda Şenel Sağlık Doç. Dr. Ferda Şenel Sağlıklı Beslenme Sağlıklı Beslenme İnsanın gelişmesi ve sağlıklı yaşaması için gerekli olan gıdaları tüketme sürecine beslenme denir. Vücudun ihtiyacı olan gıdalardan birinin

Detaylı

Çeşitli tohumların yağ bileşimi. USDA Nutrient Database. Tekli doymamış. Çoklu. Kanola Keten Mısır Fındık Zeytin Ayçiçeği Susam Soya Ceviz

Çeşitli tohumların yağ bileşimi. USDA Nutrient Database. Tekli doymamış. Çoklu. Kanola Keten Mısır Fındık Zeytin Ayçiçeği Susam Soya Ceviz LİPİTLER Hayvan ve bitki dokularının eter, benzin, kloroform gibi yağ çözücülerinde eriyen bölümlerine ham lipit denir. Organizmanın başlıca besin kaynağını oluştururlar, enerji verme ve depolama yönünden

Detaylı

BESLENMENİN ÖNEMİ BESİN GRUPLARI BESİN ÖĞELERİ VE BESLENME-SAĞLIK İLİŞKİSİ

BESLENMENİN ÖNEMİ BESİN GRUPLARI BESİN ÖĞELERİ VE BESLENME-SAĞLIK İLİŞKİSİ BESLENMENİN ÖNEMİ BESİN GRUPLARI BESİN ÖĞELERİ VE BESLENME-SAĞLIK İLİŞKİSİ Beslenme, tüm canlıların yaşamını devam ettirebilmesi için vazgeçilemez bir faaliyettir. Doğumdan ölüme kadar ihtiyaç duyduğumuz

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

ENERJİ METABOLİZMASI

ENERJİ METABOLİZMASI ENERJİ METABOLİZMASI Soluduğumuz hava, yediğimiz ve içtiğimiz besinler vücudumuz tarafından işlenir, kullanılır ve ihtiyaç duyduğumuz enerjiye dönüştürülür. Gün içinde yapılan fiziksel aktiviteler kalp

Detaylı

KALP DAMAR HASTALIKLARI VE BESLENME

KALP DAMAR HASTALIKLARI VE BESLENME KALP DAMAR HASTALIKLARI VE BESLENME Kalp hastalıkları deyince; kalp ve kan damarlarına ilişkin hastalıklar aklımıza gelmektedir. Damar sertliği; Atardamar duvarının kalınlaşmasıdır. Yavaş seyreden ilerleyici

Detaylı

SAĞLIKLI BESLENME. Beslenme BESİN ÖĞELERİ. Beslenme karın doyurmak veya doydurmak demek değildir. Besin maddesi

SAĞLIKLI BESLENME. Beslenme BESİN ÖĞELERİ. Beslenme karın doyurmak veya doydurmak demek değildir. Besin maddesi SAĞLIKLI BESLENME Yrd. Doç. Dr. Omca DEMİRKOL Beslenme Bilim Dalı Beslenme, besinlerin üretiminden hücrede kullanımına değin geçen tüm evrelerde insan-besin ilişkisini inceleyen bir bilim dalıdır. Beslenme

Detaylı

İŞÇİLERDE, SPORCULARDA VE YAŞLILARDA BESLENME

İŞÇİLERDE, SPORCULARDA VE YAŞLILARDA BESLENME İŞÇİLERDE, SPORCULARDA VE YAŞLILARDA BESLENME Besinlerle alınan enerjinin başlıca kaynağı olan besin öğeleri proteinler, karbonhidratlar ve yağlardır. Enerji gereksinimi ne olursa olsun, günlük alınan

Detaylı

T.C. KARAMAN TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat MISIR 604.80 KG 1

T.C. KARAMAN TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat MISIR 604.80 KG 1 HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK T.C. Sayfa: 1-15 ARPA YEMLİK MTS 0.25 0.35 0.2992 116,60.00 KG 3,893.73 1 ARPA YEMLİK TTS 0.28 0.61 0.311 572,115.00 KG 195,152.60 35 ARPA YEMLİK ı: 230,06.33 9 ARPA ı 230,06.33

Detaylı

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN

Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları. Süreyya ÖZCAN Yemlerde Amino asitler ve B Grubu Vitaminlerinin Önemi ve Test Metotları Süreyya ÖZCAN Besin Öğeleri Canlının yaşamını devam ettirmesi için gerekli olan kimyasal element veya bileşiklerdir. Hücrelerin

Detaylı

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Sindirim Sistemi

Kazanım Merkezli Çalışma Kağıdı 1. Ünite Vücudumuzda Sistemler Sindirim Sistemi Fen Bilimleri 7. Sınıf Aşağıda, sindirim sistemi ile ilgili verilen ifadelerden doğru olanlarının yanına (, yanlış olanlarının yanına (Y) koyunuz. Aşağıda verilen resimde sindirim sistemi organlarının

Detaylı

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ

SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ SINCAN İLÇE MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ Bu sunu Sincan İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü Hayatboyu Öğrenme Programı Grundtvig Öğrenme Ortaklığı Projesi kapsamında düzenlenen Eğitim Toplantıları için hazırlanmıştır.

Detaylı

NASIL SAĞLIKLI TABAKLAR OLUŞTURABİLİRİZ?

NASIL SAĞLIKLI TABAKLAR OLUŞTURABİLİRİZ? NASIL SAĞLIKLI TABAKLAR OLUŞTURABİLİRİZ? GİRİŞ Beslenme; sağlığı korumak, geliştirmek ve yaşam kalitesini yükseltmek amacıyla vücudun gereksinimi olan besin öğelerini yeterli miktarlarda ve uygun zamanlarda

Detaylı

Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi

Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi Pazardan Sofraya:Pazarlama ve Tüketim Beslenmede Balığın Yeri ve Önemi Prof. Dr. Yasemen YANAR Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Avlama ve İşleme Teknolojisi Bölüm Başkanı Tarih boyunca medeniyetler

Detaylı

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H

ayxmaz/biyoloji Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H Adı: 1.Aşağıda verilen atomların bağ yapma sayılarını (H) ekleyerek gösterin. C N O H 2.Radyoaktif izotoplar biyologları için önemlidir? Aşağıda radyoakif maddelerin kullanıldığı alanlar sıralanmıştır.bunlarla

Detaylı

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME

GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME GEBELİKTE YETERLİ ve DENGELİ BESLENME NEDEN ÖNEMLİDİR? Hayat sağlıkla güzeldir BESLENME ve DİYET POLİKLİNİĞİ Gebelik öncesi ideal ağırlığında olan yetişkin kadınların ortalama 9-14 kg arasında (ayda 1-1,5kg)

Detaylı

SPORCULARDA YETERLİ VE DENGELİ BESLENME

SPORCULARDA YETERLİ VE DENGELİ BESLENME SPORCULARDA YETERLİ VE DENGELİ BESLENME Spor, büyüme b çağındaki çocuklar için i in hem bedensel sağlık k ve fiziksel gelişme yönünden, y nden, hem de iyi bir kişilik ilik oluşmas ması ve ruh sağlığı bakımından

Detaylı

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME

HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME HASTALIKLARA ÖZEL BESLENME Beslenme Yetersizliğine Bağlı Sorunlar 1 PROTEİN ENERJİ YETERSİZLİĞİ Büyüme ve gelişme için gerekli olan enerji, protein, karbonhidrat, vitamin ve minerallerin yeterince alınmamasına

Detaylı

KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER

KULLANIM KILAVUZUNDA BULUNACAK BİLGİLER İsim: Centrum Silver Birim formülü Bir film tablet içeriği : % ÖGD** Vitaminler Lutein 1000 mcg * A Vitamini 800 mcg 100 (% 50 Beta Karoten) B1 Vitamini 1.65 mg 150 B2 Vitamini 2.1 mg 150 Niasinamid 24

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU SAĞLIKLI BESLENME ÖNERİLERİ

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU SAĞLIKLI BESLENME ÖNERİLERİ T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU SAĞLIKLI BESLENME ÖNERİLERİ 1 YETERLİ ve DENGELİ BESLENME NEDİR? Vücudun büyümesi, yenilenmesi ve çalışması için gerekli olan enerji ve besin öğelerinin

Detaylı

SPORCU ÇOCUK BESLENMESİ PROF.DR.AYSEL PEHLİVAN MARMARA ÜNİVERSİTESİ BESYO

SPORCU ÇOCUK BESLENMESİ PROF.DR.AYSEL PEHLİVAN MARMARA ÜNİVERSİTESİ BESYO SPORCU ÇOCUK BESLENMESİ PROF.DR.AYSEL PEHLİVAN MARMARA ÜNİVERSİTESİ BESYO DENGELİ VE SAĞLIKLI BESLENME NE DEMEKTİR? GÜNLÜK İHTİYACIMIZ OLAN BESİN ÖĞELERİNİN YETERLİ VE DENGELİ OLARAK ALINMASIDIR. BESİN

Detaylı