ELEKTRONİK TİCARET VE VERGİLENDİRİLMESİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ELEKTRONİK TİCARET VE VERGİLENDİRİLMESİ"

Transkript

1 T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İŞLETME ANABİLİM DALI ELEKTRONİK TİCARET VE VERGİLENDİRİLMESİ Yüksek Lisans Tezi Yasemen Karaduman Ankara, 2005

2 İÇİNDEKİLER GİRİŞ... 1 BÖLÜM I - ELEKTRONİK TİCARET... 3 Kısım 1 - Elektronik Ticaret ve Bilişim Teknolojileri Elektronik Ticaretin Tanımı ve İçeriği Elektronik Ticaretin Tanımlanması Elektronik Ticarette Kullanılan Araçlar Elektronik Ticarette Ödeme Yöntemleri Elektronik Ticaretin Kapsamı Elektronik Ticaretin Şekilleri İşletmeden Tüketiciye İşletmeden İşletmeye Diğer E-Ticaret Şekilleri Elektronik Ticaret ve Yeni İş Metotları...20 Kısım 2 - Elektronik Ticaretin Gelişimi Küreselleşme ve Uluslararası Ticaret Bilgi Toplumu ve Yeni Ekonomi Yeni Pazar Yeri Olarak İnternet E-Ticarette Dünyadaki Gelişmeler ve Güncel Durum Türkiye de Elektronik Ticaretin Gelişimi Elektronik Ticaret Altyapı Çalışmaları Elektronik Ticarette Güncel Durum...47 i

3 Kısım 3 - Elektronik Ticaretin Önündeki Engeller Yasal Engeller Dijital İmzanın Geçerliliği ve Uygulanması Dijital Sertifika ve Sertifikasyon Kurumu Elektronik Sözleşmeleri Oluşumu ve Geçerliliği Fikri ve Sınaî Hakların Korunması Yapısal Engeller Erişim Maliyetleri Güvenlik Toplumsal Unsurlar...66 BÖLÜM II - E-TİCARETİN VERGİLENDİRİLMESİ...68 Kısım 1 - E-Ticaretin Vergi Sistemleri Üzerindeki Etkileri Ekonomik Unsurlar Ekonomik Büyüme üzerindeki Etkiler Vergilendirmede Adalet Devletlerin Gelir Elde Etme Gereksinimleri Vergi Cennetleri Transfer Fiyatlamaları Teknik Unsurlar Verginin Kaynağı Mükellefiyet Gelirin Elde Edildiği Yer / İşyeri Kavramları Kaynak veya Varış İlkesi Vergi Tabanının Belirlenmesi Vergiyi Doğuran Olayın Varlığı Elde Edilen Gelirin Niteliği Vergi Matrahının Belirlenmesi ii

4 Kısım 2 - E-Ticaretin Vergilendirilmesi Üzerine Güncel Uygulamalar Uluslararası Konferans ve Düzenlemeler Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü Dünya Ticaret Örgütü Birleşmiş Milletler Ulusal Düzenlemelerden Örnekler Amerika Birleşik Devletleri Avrupa Birliği Elde Edilen Gelirin Niteliği E-ticaret İşlemlerinde Mükellefiyet Uygulama Sorunları Eleştiriler, Öneriler ve Beklentiler Diğer ülkeler Kısım 3 - Türkiye de E-Ticaretin Vergilendirilmesi Vergi Mevzuatındaki Güncel Durum Verginin Kaynağı Vergi Tabanının Belirlenmesi Defter ve Belge Düzeni Elektronik Ticaretin Devlet Gelirleri üzerindeki Etkileri Gelecek Üzerine Bir Değerlendirme SONUÇ TABLO / ŞEKİL DİZİNİ KAYNAKÇA iii

5 GİRİŞ Bilişim teknolojilerinin gelişimi işletmelere çok çeşitli imkânlar sunmakta ve en önemlisi iş süreçlerinin tamamını üretimden teslim de dâhil olmak üzere satış sonrası hizmetlerine kadar elektronik araçlara yürütmeyi mümkün kılmaktadır. Özellikle internet teknolojileri sayesinde, işletmelerin tedarikçileri ve tüketicileriyle iletişim ağları üzerinden kurdukları bağlantılar ile görsel, işitsel ve etkileşimli veri aktarımı çalışma yöntemlerine yenilik ve çeşitlilik getirmektedir. Bunun da ötesinde, yeni teknolojiler bilgisayara ve internete erişimi olan dünya üzerindeki bütün işletme ve tüketicilerin yer değiştirmeksizin birbirleriyle ticaret yapabilmesini sağlamaktadır. İş süreçlerin kısmen veya tamamen elektronik araçlarla küresel iletişim ağları üzerinden yürütülmesi genel anlamıyla elektronik ticaret (veya kısaca e-ticaret) olarak adlandırılmaktadır. Bu bağlamda, internet yeni bir pazaryeri haline gelmekte, geleneksel ticarette bulunmayan dijital ortama özgü yeni ürünler ortaya çıkmakta ve yeni hizmet çeşitleri doğmaktadır. Gelişmelerin yeni bir ekonomi oluşturup oluşturmadığı tartışılmakla birlikte, elektronik ticaret özellikle 1990 lı yılların sonlarından beri hızla büyümektedir. Resmi veya şahsi fark etmeksizin bütün kullanıcılara sunduğu yeni fırsatlar nedeniyle, e-ticaretin gelişmesinin önündeki yasal ve yapısal engellerin kaldırılması ortak kanı olarak karşımıza çıkmaktadır. Yeni teknolojilere dayanan e-ticaret yapısı ve faaliyetleri devletler için ayrı bir önem taşımaktadır. Ulusal sınırlardan ve fiziksel gerekliliklerden bağımsız küresel çapta işleyen yeni düzen, e-ticaretten doğan gelirlerin vergilendirilmesi konusunda sorunlar yaratmaktadır. Uygulamada olan ulusal ve özellikle uluslararası vergi ilke ve düzenlemeleri (örn. daimi işyeri, mal-hizmet sınıflamaları veya gelirlerin niteliği) yetersiz hale gelmekte ve vergi kayıpları ortaya çıkmaktadır. Yeni ticaretin küresel 1

6 yapısı ise ayrıca sorunların yerel düzenlemelerle çözülemeyeceğine işaret etmektedir. Bu nedenle, her ne kadar ulusal yaklaşımlar ülkelerin kendi çıkarları doğrultusunda şekillense de, bu alanda uluslararası çalışmaların yapılması ve ülkelerin bu düzenlemeleri takip etmesi sorunların çözümüne dair etkin bir sistem oluşturulmasında koşul görünmektedir. Tezin konusu, e-ticaretin geleneksel ticaretten farklı özelliklerinin saptanması ve farklılıkların vergi sistemlerini nasıl etkilediğinin incelenmesidir. Tezin amacı ise, mevcut vergi sistemlerinin e-ticarete uygulanıp uygulanamayacağının ortaya çıkarılması ile alternatif düzenlemelerin değerlendirilmesidir. Bu bağlamda, hızla büyüyen uluslararası e-ticaretin vergilendirilmesinde Türkiye nin meşru haklarının korunması ile e-ticaret yoluyla yabancı kişi ve kurumlara mal veya hizmet sunan işletmelerin karşılaşabilecekleri vergisel yükümlülüklerin ve yasal sorunların belirlenmesine katkıda bulunmak hedeflenmektedir. Tezin birinci bölümünde, e-ticaretin özellikleri belirlenecektir. Bu bağlamda ilk kısımda e-ticaretin tanımı ve kapsamı, ikinci kısımda ise gelişimi incelenecektir. Son kısımda, elektronik ticaretin gelişiminin önündeki yasal ve yapısal engeller gözden geçirilecektir. Tezin ikinci bölümünde ise, e-ticaretin vergilendirilmesine dair sorunlar ile yaklaşımlar incelenecektir. İlk kısımda, e-ticaretin mevcut mevzuat altında vergi alanında yarattığı sorunlar ekonomik ve teknik açıdan değerlendirilecektir. Ekonomik olarak ülke ekonomisinin büyümesi, vergi adaletinin sağlanması ile devlet gelirleri üzerindeki etkilerine değinilecektir. Teknik olarak ise, mevcut mevzuat altında e- ticarette vergi kaynağının ve tabanının belirlenmesindeki sorunlar çözüm önerileriyle birlikte incelenecektir. İkinci kısımda ise, e-ticaretin vergilendirilmesi üzerine yapılan uluslararası ve ulusal çalışmalardan bahsedilecektir. Ve son kısımda, incelenen unsurlar ışığında e-ticaretin vergilendirilmesi üzerine Türkiye deki düzenlemeler ve olası gelişmeler ele alınacaktır. 2

7 BÖLÜM I - ELEKTRONİK TİCARET Kısım 1 - Elektronik Ticaret ve Bilişim Teknolojileri Bilişim teknolojilerinin hızla gelişmesi, geleneksel yöntemlerden farklı yeni bir yöntem olarak e-ticaretin ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Bu kısımda, söz konusu yeni ticaret şekli ile birlikte gelen yeni tanımlamalara, ödeme yöntemlerine, ticaret şekillerine ve iş metotlarına değinilecektir Elektronik Ticaretin Tanımı ve İçeriği Elektronik Ticaretin Tanımlanması Elektronik ticaretin tanımlanması üzerinde uluslararası örgütler bir söz birliği oluşturmaya çalışsalar bile, kavram farklı ihtiyaçlar için farklı tanımlanmaktadır. İletişim yönüyle, e-ticaret bilginin, mal ve hizmetlerin veya para akışlarının telefon veya bilgisayar ağları gibi araçlar ile el değiştirmesini ifade etmektedir. İşletme süreci bakımından, iş süreç ve akışlarının otomasyonunda teknolojinin uygulanması anlamına gelmektedir. Veya hizmetler bakımından ise e-ticaret, hizmet hızını ve kalitesini artırırken maliyetleri düşürmek için, işletmelerin, tüketicilerin ve yönetimlerin ihtiyaçlarının anlamak için kullanılan bir araç olarak görülmektedir. 1 Uluslararası örgütler de esasen kendi amaçları bakımından elektronik ticaret üzerine farklı tanımlamalara gitmektedirler. Örneğin, Dünya Ticaret Örgütü ne göre elektronik ticaret, mal ve hizmetlerin üretim, reklâm, satış ve dağıtımlarının telekomünikasyon ağları üzerinden yapılmasıdır. 2 Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği 1 R. Kalakota, A. Whinson, Electronic Commerce: a Managers Guide, USA: Addison-Wesley, 1997, s.3. 2 World Trade Organization, Special Studies 2: Electronic Commerce and the Role of the WTO, Geneva, 1998a. 3

8 Örgütüne göre ise geniş anlamda, bilgisayara dayalı çeşitli ağ sistemleri üzerinden kişiler veya kurumlar arasında gerçekleşen, mal ve hizmetlerin alım satımını ifade eden elektronik işlemlerdir. Bununla birlikte, aynı işlemlerin yalnızca internet üzerinden yapılması halinde, elektronik ticaret dar anlamda bir internet işlemi olarak kabul edilmektedir. 3 Birleşmiş Milletler ise farklı bir yaklaşımla elektronik ticareti yatay ve dikey olarak tanımlamaktadır. Yatay model işletmelerin tedarik zincirinde e- ticaret ile meydana gelen değişiklikleri göz önünde bulundurmaktadır. Dikey model ise süreçler yerine hükümetlerin, yasal ve kamusal organların veya işletmelerin ticari işlemler üzerinde elektronik ticaret ile değişen rollerine odaklanmaktadır. 4 Avrupa Birliği, Amerika Birleşik Devletleri ve diğer ülkeler de farklı gereksinimleri doğrultusunda e-ticareti ölçmek için farklı tanımlamalara gitmektedir. Türkiye de ise örneğin vergilendirme gereksinimleri bakımında TÜRMOB, elektronik ticareti bir firmanın ticari faaliyetlerini internet web boyutuna taşıması ve faaliyetlerinin en azından bir bölümünü bu boyut üzerinden gerçekleştirmesi olarak dar anlamda ifade etmektedir. 5 Ancak, kavramın doğru anlaşılması için veri alınan ölçütlerin (örn. web boyutu) açıklanması veya tanımlanması beklenmektedir Elektronik Ticarette Kullanılan Araçlar Internet teknolojilerinin gelişiminden ve yaygınlaşmasından önce, tamamen veya büyük oranda olmasa bile, ticarette elektronik araçların kullanıldığını belirtmek gerekmektedir. Telefon, faks, televizyon, kredi kartları ve elektronik veri değişimi sistemlerinin ticarette kullanımını, iletişim teknolojilerinin geleneksel ticarete uygulanmasının ilk örnekleri olarak kabul etmek mümkündür. Ancak bu araçların, 3 OECD, Measuring the Information Economy, OECD Publications, Paris, 2002, s UNCTAD, Building Confidence: Electronic Commerce and Development, United Nations, s K. Koçer, Sirküler Rapor: E-Ticaret. Ankara: TÜRMOB Yayınları - 134, 2000, s.6 4

9 ticaretin hemen her evresinde ve ticarete konu olan aktörlerin hemen hepsine ulaşacak yapıda olmaması nedeniyle elektronik ticaret kavramı internetten önce kullanılmamıştır. İşletmeler arasındaki veri akışını hızlandırarak büyük maliyet avantajları kazandıran Elektronik Veri Değişimi (EVD) sistemleri 6, elektronik ticaretin başlangıcı olarak yaygın şekilde kabul görmektedir. Elektronik ticaretin en eski ve yaygın aracı olan ve ağ sistemiyle çalışan telefon, internetin de temelini oluşturmaktadır yılı itibariyle telefon, dünya çapında yaklaşık 1,2 milyar hatlık alanda işlemektedir. Cep telefonu kullananların sayısının ise 1991 yılında 16 milyon iken, 2003 yılında bu rakamın 1,3 milyar kullanıcıya ulaştığı görülmektedir. 7 Telefon aracılığıyla sağlanan hizmetler telefon faturasıyla birlikte veya kredi kartı ile ödenebilmektedir. Faks makinesi ise işletmeler arasındaki mektup ile iletişimin yerini alarak, belgelerin aktarılmasını çok hızlı bir şekilde gerçekleştirmektedir. Yeni teknolojilerle karşılaştırıldığında, uzun belgelerin ulaştırılmasının göreli olarak zaman alması, kâğıt gereksinimi ve israfı, sesli iletişime imkân tanımaması ve nihai tüketiciler tarafsından kullanılmaması faksın eksik yönleri olarak gözlenmektedir. Ancak yeni teknolojiler, telefon, yazdırma, tarama, kopyalama ve faks gibi yöntemleri tek makinede toplayacak şekilde yapılandırabildiğinden, faks kullanımının daha ucuz ve yaygın hale geldiğini söylemek mümkündür. Görsel ve işitsel özellikleriyle tüketiciler üzerinde daha etkili olan televizyon, özellikle reklâm bakımından işletmeler için önemli bir araçtır. Eğlence ve bilgilenme ihtiyacı ile hemen her evde bulunan televizyon, telefonun yardımı ile evde alışverişi mümkün kılmaktadır. Televizyon, çok yönlü iletişime imkân sağlamaması ile 6 Yabancı yazında Electronic Data Interchange ya da kısaca EDI olarak kullanılmaktadır. 7 International Telecommunication Union, Key Global Telecom Indicators for the World Telecommunication Service Sector, 1999, D/ict/statistics/at_glance/KeyTelecom99.html 5

10 eleştirilirken, yeni dijital televizyon teknolojileri bu sorunu büyük ölçüde ortadan kaldırmaktadır lı yıllarda ortaya çıkan, videotex olarak adlandırılan, uzaktaki bir bilgisayardan bilginin televizyon ekranına aktarıldığı iletim sistemiyle evden alışverişin hızla artacağı tahmin edilmekteydi. 8 Ulaşımdaki gecikmeler, mal ve hizmetlerin kalitesi, garanti ve geri ödemedeki sorunlar ile fiziksel olarak ürüne dokunamamak televizyon aracılığıyla alışverişin önündeki engeller olarak kabul edilmektedir. Bununla beraber, tüketicinin geleneksel alışverişe doymuş olması, ürün hakkında televizyondan kapsamlı bilgi alabilme imkânı ile evde alışverişin rahatlığı ve güvenliği bu yöntemin yaygınlaşacağına dair inancı desteklemekteydi. 9 Ancak televizyon aracılığıyla alışverişin sağladığı imkânları ve daha fazlasını sağlayan internetin aynı dönemde yaygınlaşmış olmasının, televizyonun ticaret aracı olarak kullanımının artmasına engel olmuş olabileceğini tahmin etmek mümkündür. Kredi kartları, elektronik fon transferi sistemleri ve benzeri ödeme yöntemlerinin ortaya çıkması ise ödeme şekillerinde elektronik araçların kullanımını sağlamıştır. Paranın fiziksel olarak el değiştirmesine gerek bırakmayan yeni elektronik bankacılık araçları, televizyon veya internet üzerinden alışverişi daha da kolaylaştırmaktadır. Bu durum, malın sadece alıcıya tanıtımını değil paranın da elektronik araçlar ile el değiştirmesini sağlayarak, ticaretin büyük bölümünün elektronik ortama kaymasını mümkün kılmaktadır lı yıllarda kamu ve özel sektör kuruluşlarının etkin bir biçimde iletişim kurma ihtiyacından doğan Elektronik Veri Değişimi, farklı kuruluşların bilgisayarları arasında standart hale getirilmiş verilerin transferi anlamına gelmektedir. 10 EVD sayesinde işletmeler arasında veri iletiminde kullanılan kâğıt belgeler ortadan 8 E. Linke, New Home-Shopping Technologies. OECD Publications, The OECD Observer, Iss: 178, Paris, B. Solomon, TV Shopping Comes of Age, Management Review, Vol:83, Iss:9, World Trade Organization, 1998a. 6

11 kalkmakta, bu sayede maliyetlerde düşüş yaşanırken, veri iletişim hızı da artmaktadır. EVD, tüm tarafların bilgiye elektronik ortamda ulaşmasını mümkün kılarak, süreyi kısaltmakta, işlemlerin tekrarlanmasını ve insandan doğacak birçok olası hatanın ortadan kalkmasını sağlamaktadır. 11 İşletmeler arasındaki, siparişler, faturalar ve benzeri veri değişimini sağlaması ve bu süreçte kâğıt ve insan unsurlarının ortadan kalkarak işlemlerin saniyeler içinde tamamlanması bakımından günümüzdeki e-ticaretin başlangıcı olarak kabul edilmektedir. Verimli kullanımın zorluğu ve maliyetli olması nedeniyle fazla yaygınlaşamamış, yalnızca pazardaki büyük oyuncuların maliyeti karşılayan büyüklükte veri aktarımlarında kullanılmıştır. 12 Internet ise, uluslararası telekomünikasyon ağları üzerinden bilgisayar aracılığıyla çok yönlü iletişimi mümkün kılması, ses veya görüntü gibi veri aktarımını saniyeler içinde gerçekleştirmesi, kullanım ve erişiminin kolaylığı ve yaygınlığı, nihai tüketiciler tarafından kullanılması gibi özellikleriyle elektronik ticaretin her alanda yaygınlaşmasına temel oluşturmaktadır. Sadece dağıtım kanalı veya iletişim yöntemi olmaktan öte, bir pazar, bir bilgi sistemi ve mal ile hizmetlerin üretilmesinde bir araç olmaktadır. Dolayısıyla internet, yeni tedarikçilerin konumlandırılmasından, bir proje yönlendirilmesine ve tüketici verilerinin toplanıp yönetilmesine kadar işletme hayatını çok farklı yönlerden etkilemektedir. İnternetin beraberinde getirdiği değişimler daha önceki her türlü yöntemden daha yaygın ve çeşitli olmaktadır. 13 Taşınabilir cep telefonu teknolojilerinin kısa sürede yaygınlaşması ve kablosuz bağlantı hizmetleri ile bilgisayarların teknolojilerin bir araçta toplanabilir 11 E-ticaret Çalışma Grubu, Elektronik Ticaretin Tanımı ve Temel Araçları, T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı, E-ticaret Genel Koordinatörlüğü, 2005, 12 M. Greenstein, M. Vaserhelyi, Electronic Commerce: Security, Risk Management and Control, NY: McGraw-Hill, 2002, p L. Percival-Straunik, E-Commerce, The Economist Newspaper Ltd. in association with London: Profile Books, 2001, s.5. 7

12 hale gelmesi elektronik ticarette yeni bir boyut açmaktadır. 14 Mobil ticaret olarak da adlandırılan bu yeni yöntem, ticaretin elektronik ortamda olmanın yanı sıra mekândan bağımsız olarak kablosuz ağ bağlantısı kurulabilen her yerde her zaman yapılabilmesini mümkün kılmaktadır Elektronik Ticarette Ödeme Yöntemleri Elektronik araçlar ile yapılan ödemeler internetin ve bilişim teknolojilerinin ilerlemesiyle çeşitlenmektedir. Banka kartları, elektronik para, elektronik cüzdan ve diğer değer yüklenen kartlar giderek geleneksel anlamda paranın yerini almaktadır. Banka kartları genel olarak özellikle tüketicilerin ödeme yapmak için kullandıkları bütün plastik kartları kapsamaktadır. Kredi kartları, debit kartlar ve veresiye kartları banka kartlarının başlıca örnekleri olarak sayılmaktadır. Kredi kartları en çok kullanılan araçlardan biridir. Visa veya MasterCard gibi bir kredi kartı, sınırı sahibinin kredi geçmişine bağlı olarak, 30 günlük dönemlerle ödenmek üzere sahibine harcama imkânı sağlamaktadır. Debit kart ise kredi kartına benzemekle birlikte, ondan farklı olarak yapılan ödeme miktarını kart sahibinin banka hesabından alarak, satıcının banka hesabına hemen transfer etmektedir. Amerikan Express veya Diner s Club gibi veresiye kartların ise harcama sınırı bulunmamaktadır. Bunun yerine, karta yüklenen her türlü harcama fatura döneminin sonunda ödenmektedir. Bu kartlar, kartların fiziksel varlığına gerek duyulmaksızın banka kartı işlemci ağları üzerinden tanımlanarak onaylanabildiği için internet üzerinden ödeme yapmayı mümkün kılmaktadır. Ayrıca, dünya çapında geçerlilikleri olduğu için internet gibi sınırları olmayan bir ortamda avantaj kazanmaktadırlar. Ayrıca, tüketici kartı kullanmak için ek bir yazılım veya donanıma gereksinim duymamaktadır ibid, s G.P. Schneider, Electronic Commerce, Course Technology, London, 2003, s

13 Ancak, kart bilgilerinin açık ağlar üzerinden alıcıdan satıcıya aktarılması güvenlik sorunları yarattığından şifreleme ve üçüncü şahıslar tarafından doğrulama teknolojileri geliştirilmiştir. Bu amaçla 1996 yıllında MasterCard ve Visa, SET (Secure Electronic Transaction) güvenlik protokolünün internet veya diğer açık ağlar üzerinden banka kartları ile satın alımları korumak için tek bir teknik standart oluşturduğunu kabul ettiklerini açıklamışlardır. Microsoft, Netscape, IBM ve diğer önde gelen elektronik ve bilişim şirketleri de bu konsorsiyumda yer almışlardır. Açık ve gizli anahtar şifrelemesine dayalı SET güvenlik sistemi, bilginin gizliliğini ve bütünlüğünü koruduğu, tüketicinin hesabının ve alıcının kimliğinin doğruladığı ve birçok donanım ve yazılıma uyum sağladığı için ortak kabul görmektedir. 16 Bununla beraber, güvenlik sorununu çözmek için başka bir yöntem olarak American Express ve Discover, tek kullanımlık kredi kartı numaralarını hizmete sunmaktadır. Bu numaralar bir seferlik kullanılmakta ve gün arasında geçerliliğini yitirmektedir. Tekrarlanan veya 30 gün sonrasında yapılacak ödemelerde kullanılamaması başlıca sorunlardır. 17 Güvenlik sorunu teknik anlamda büyük ölçüde çözülmüş görünse de, her işlem için aracı kurumun tüketiciden kesinti yapmakta olması küçük çaplı alışverişleri maliyetli hale getirmektedir. 18 Ek olarak, finansal veya yaş gibi etmenlerle herkesin banka kartı sahibi olamaması alternatif elektronik ödeme araçları arayışını yaratmaktadır. Mikro-ödemeler olarak da bilinen, kredi kartı limitinin altındaki ödemelerde kullanmak veya kredi kartı kesintilerinin yarattığı maliyetten kaçınmak üzere para karşılığı bir değerin bulunması arayışı ortaya çıkmıştır. 19 Elektronik para (e-para veya sayısal para) genel anlamda, kâğıt belge veya madeni para kullanmadan bir 16 R. Kalakota, A. Whinson, 1997, s M. Greenstein, M. Vaserhelyi, 2002, s G.P. Schneider, 2003, s R. Kalakota, A. Whinson, 1997, s.158 9

14 özel kurum tarafından düzenlenen ve hükümet tarafından tedavüle çıkarılan fiziksel paranın yerini tutabilen her türlü değer yükleme ve değişim sistemini olarak tanımlanmaktadır. 20 Elektronik paranın kullanılabilirliğinin, fiziksel parada olan özellikleri taşıması oranında artması beklenmektedir. Öncelikle fiziksel para, kullananlarının kimliğinden bağımsız olarak el değiştirebilmektedir. Bundan başka, alıcı parayı yasal olarak kabul etmek zorundadır. Parayı elinde tutmak ise ona sahip olmanın yeterli ve tek kanıtıdır ve para herkes tarafından tutulabilir ve kullanılabilir. 21 Elektronik paranın taşınabilir, bağımsız ve paraya çevrilebilir olması olumlu yönleridir. Bununla beraber, elektronik para transferleri banka kartı transferlerinden daha az maliyetlidir ve internet gibi mevcut altyapıya uygun olduğu için yeni yatırımlar gerektirmemektedir. Ancak, denetim yapılamaması, gerçek sahibinin adını saklaması, aynı paranın birden fazla kullanılmaması gibi konularda güvenlik sorunları ortaya çıkmaktadır. Ayrıca, hem yabancı hem de yerel hizmetlerde kullanılabilmesi için uluslararası platformda yasal geçerlilik kazanması ve kurumlar arasında eşgüdümün sağlanması gerekmektedir. 22 Avrupa Komisyonu bu yönde, elektronik paranın güvenliğini ve geçerliliğini sağlamak amacıyla elektronik para kurumları ve bankalara yönelik direktifler çıkarmaktadır. 23 Elektronik çek ise veresiye almayı veya taksitle ödeme yapmayı tercih edenlerin para yerine kullanabilecekleri bir diğer elektronik ödeme çeşididir. Elektronik çekler geleneksel çekler gibi çalıştığından tüketicinin özellikle eğimli olmasını gerektirmez ve kolaylıkla uygulanabilir. Küçük ödemelerin yapılmasında veya işletmeler tarafından ağlar üzerinden etkili şekilde kullanılabilir. Ayrıca, elektronik çeklerin alışılageldik şifreleme yöntemleri bu araçların SET gibi 20 G.P. Schneider, 2003, s R. Kalakota, A. Whinson, 1997, s G.P. Schneider, 2003, s Arthur Andersen Yönetim ve İnsan Kaynakları Danışmanlığı, Değişim.tr: İnternetle Gelişimde Türkiye, Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul, 2001, s

15 sistemlerle şifrelenen sayısal paradan daha kolay işlenmesini sağlamaktadır. Ek olarak elektronik çekler el değiştirebildiğinden elektronik ortamda da tercih edilebileceklerdir. 24 Elektronik cüzdan ise fiziksel cüzdana benzer şekilde banka kartı numaraları, elektronik para ile sahibinin kimliğini ve iletişim bilgilerini taşımaktadır. Bu bilgiler elektronik ticaretin ödeme aşamasında satıcıya ulaştırılmaktadır. Uygulama alışveriş esnasında tüketiciye zaman kazandırmaktadır. Fakat bilgiler cüzdan sahibinin bilgisayarına yüklediğinden kişi başka bir bilgisayardan elektronik cüzdanına ulaşamamaktadır. Satıcı ise ayrı bir yazılım veya donanıma ihtiyaç duymaksızın ticari firmanın veya cüzdanı sağlayan kurumun uzaktaki sunucu bilgisayarına bağlanarak söz konusu bilgilere ulaşmaktadır. Bunların yanında, tüketiciler tarafından kabul edilmeden önce, her cüzdan sağlayıcının yeterli hizmeti sağlamak için çok sayıda ve büyüklükte ticari firma ile anlaşmalı olması gerekmektedir. 25 Diğer değer yüklenebilen ve elektronik ortamda kullanılabilen araçlar arasında ise manyetik şeritli karlar ile mikroçipli akıllı kartları saymak mümkündür. Kredi kartları, debit kartlar, telefon kartları, kimlik veya giriş kartları, fotokopi kartları gibi birçok kart manyetik şeritli kartlardır. Bilginin manyetik olarak kartın üzerindeki şeride yüklendiği ve şifrelendiği hallerde kopyalanmaya veya değiştirilmeye karşı savunmasız hale gelmektedirler. Veriler şifrelendiğinde her ne kadar güvenlik artsa da manyetik alanının her zaman zarar görme ihtimali ve dolayısıyla kartın geçersiz hale gelmesi durumu da söz konusudur. 26 Akıllı kartlar ise üzerindeki mikroçip sayesinde daha fazla bilgiyi depolayabilmekte, manyetik şeritli kartlara kıyasla 24 R. Kalakota, A. Whinson, 1997, s G.P. Schneider, 2003, s M. Greenstein, M. Vaserhelyi, 2002, s

16 fiziksel olarak daha zor zarar görmekte ve şifreleme sayesinde geleneksel kredi kartlarından daha güvenli hale gelmektedirler. 27 İnternet başta olmak üzere çeşitli iletişim araçları üzerinden sürdürülen e- ticaret, yeni ödeme yöntemlerini de beraberinde getirmektedir. Yeni bilişim teknolojileri sayesinde giderek ucuzlayan ve yaygınlaşan internet ağı, tedarik zincirinden müşteri ilişkilerine neredeyse bütün iş süreçlerinin elektronik ortama taşınmasına yol açmaktadır Elektronik Ticaretin Kapsamı Elektronik Ticaretin Şekilleri Elektronik ticaretin şekilleri ticarete taraf olan kişi veya kurumlara göre belirlenmektedir. Bu bağlamda e-ticaret işletmeden tüketiciye, işletmeden işletmeye, tüketiciden tüketiciye, tüketiciden işletmeye veya işletmeden devlete olarak şekillenmektedir İşletmeden Tüketiciye İşletmeden tüketiciye elektronik ticaret 28 yapan şirketler, satış, perakende ve dağıtım hizmetleri sağlarken yeni ve teknoloji destekli yöntemler kullanmaktadırlar. İnternetten önce ticarette kullanılan elektronik araçlar da bilgi teknolojilerini kullanmışlar ancak, hizmetlerinde insan faktörünü azaltmak veya kaldırmaktan öteye geçememişlerdir. Internet üzerinden yapılan ticaret ise, tüketicilere pazara sürekli (7/24), etkileşimli, küresel, güvenli ve kolay şekilde erişim imkânı sunmaktadır. 29 Fiziki kısıtlardan bağımsız e-çevredeki yeni teknoloji destekli hizmet anlayışı, 27 G.P. Schneider, 2003, s Yabancı yazında Business to Customer ya da kısaca B2C olarak kullanılmaktadır. 29 A. Pandya, Conceptualizing B2C Businesses as a New Category of Services, Journal of Electronic Commerce in Organisations, Vol:3 Iss:1, Hersley,

17 tüketicileri mekân, zaman, bilgi veya coğrafya gibi her türlü sınırlamadan arındırmaktadır. 30 Bunların yanında, mağazadan alışverişin getirdiği park sorunu veya sırada bekleme sıkıntılarını da ortadan kaldırmakta ve sadece elektronik ticarete özgü alışveriş mahremiyeti kazandırmaktadır. 31 Özellikle uluslararası bir müşteri tabanına sahip olan şirketler aralıksız hizmet vermektedirler. Örneğin Amazon.com müşteri temsilcilerine 7 gün 24 saat telefonla ulaşmak mümkündür. Aynı hizmeti sağlayan ebay.com ise toplam satışlarının % 46 sını Birleşik Devletler in dışındaki müşterilerinden sağlamaktadır. Bununla beraber, çevrimiçi satışların yüzde beşinin gece mağazaların kapalı olduğu 01:00 ve 08:00 saatleri arasında gerçekleştiği görülmektedir. 32 Önde gelen perakende şirketlerinin siteleri, hafta içi çalışma saatlerinde daha çok ziyaret edilmekle birlikte, alışverişler daha çok akşam saatlerinde yapılmaktadır. Ayrıca, söz konusu sitelerin ziyaretçi sayısı ve satışları hafta sonları öğlen saatlerinde en tepe noktaya ulaşacağı gözlenmektedir. 33 Her ne kadar e-alışveriş, yakın zaman içinde geleneksel anlamda mağaza alışverişinin yerini alacak gibi görünmese de 34 internette dolaşan her kişi internet üzerinden satış yapan bir şirket için potansiyel müşteri haline gelmektedir. 35 Ancak yeni tüketici sadece ürünlerin ucuz, uygun ve teknik açıdan ilgi çekici olmasıyla 30 O. C. Eang, Jurisdiction in B2C E-Commerce Redress in the European Community, Journal of Electronic Commerce in Organisations, Vol:3, Iss:4, Hersley, M. Singh, E-services and Their Role in B2C E-Commerce, Managing Service Quality, Vol:12, Iss:6, M. Ritchel, In High-Speed Households, She Surfs, He Snores, New York Times, Dec. 7, 2004, b4aba284&ei=5090&partner=techdirt 33 Coremetrics, Are Shoppers Buying on Company Time?, 2005, media/2005/pr05_11_14_company_time.html 34 P. L. Mokhtarian, A Conceptual Analysis of the Transportation Impacts of B2C E-Commerce, Transportation, Vol:31, Iss:3, M. Singh,

18 yetinmemekte, 36 hızlı, ilgili ve yüksek kalitede hizmet beklemektedirler. 37 Tüketici bakımından maliyet-fayda analizi, internet üzerinden arama, satın alma, teslim, değerlendirme ve iade olmak üzere alışverişin her aşaması dikkate alınarak yapılmaktadır. Amazon.com un web üzerinden kitap satışı işindeki başarısının alıcılara sağladığı kusursuz hizmet ve düşük fiyata bağlı olduğu söylenmektedir. 38 Dolayısıyla, internetin sağladığı imkânlardan yararlanmak ve web üzerinden satış yapmak isteyen her şirket başarılı olamamaktadır. Örneğin ilk çıkan ve fazlaca ziyaret edilen web sitelerinden Boo.com iflas etmiş veya Gloss.com Estee Lauder a zorunlu olarak satılmış bulunmaktadır. 39 İşletmelerin internette sağladığı başarı sundukları hizmetlere, hizmetlerin kalitesine ve çeşitli becerilere sahip olup olmadıklarına bağlanmaktadır. Çevrimiçi satışları artırabilmek için ürün ve hizmetlerin kolayca aranabilmesini, ürün hakkında yeterli bilgi edinilmesini, güvenli elektronik ödeme sistemleri üzerinden işlemlerin tamamlanmasını, güncellenmiş ulaştırma bilgilerinin sunulmasını, tüketici şikâyetlerinin anında yanıtlanmasını ve diğer her türlü çevrimiçi desteğin verilmesini sağlamak gerektiği belirtilmektedir. 40 Hizmetin kalitesi ise Kuzey Avrupa yaklaşımına göre, küresel işlevsellik ve teknik kalite bağlamında değerlendirilmektedir. Başka bir deyişle, çevrimiçi tüketici eline geçen nihai ürüne ve hizmetin nasıl verildiğine bakarak kaliteyi değerlendirmektedir. Amerikan bakış açısına göre ise, geleneksel ticarette hizmet kalitesini ölçmek için kullanılan beş boyut (güvenilirlik; yanıt alabilirlik; güvence; empati; maddesellik) e-ticaret için de kullanılabilecektir. 41 Ancak araştırmalar bu 36 A. Pandya, M. Singh, A. Pandya, V. Vishwanath, G. Mulvin, B2C Storm Survivors: Four Signs of Seaworthiness, European Business Journal, Vol:13, Iss:1, London, M. Singh, A. Pandya,

19 boyutların çevrimiçi hizmetlerde üç grup olarak görüldüğünü 42 ve maddeselliğin tüketici sadakatini, ortak bir boyut olarak güvenilirlik, yanıt alabilirlik, güvencenin ise tüketici güvenini artırmada önemli rol oynadığını ortaya çıkarmıştır. 43 Bununla beraber, empati ile sunulan hizmetlerin tüketiciye göre kişiselleştirilmesi bireysel boyutta olmasa bile kültürel boyutta önemli etkileri bulunmaktadır. Küresel elektronik ticaret ortamında standart mı yoksa farklılaştırılmış pazarlama karmasının mı uygulanacağı tartışma konusu olmaktadır. Küresel ve yerel değerlerin bir arada önemsendiği glokalleşme yaklaşımı ile şirketler, hangi pazarlama karmasını seçeceklerini değil, hangi karmayı nerelerde kullanacaklarını değerlendirmektedirler. Elektronik ticarette de benzer şekilde, tüketicilere mesajlarını iletebilmek için şirketlerin, yerel web hizmetlerini küresel anlayış içinde fakat yerel kültüre uygun hazırlamaları gerekmektedir. 44 Bununla beraber, işletmeler dinamik e-ticaret ortamında ayakta kalmak için belli yetilere sahip olmaları gerekmektedir. Ürünlerin farklı kanallar aracılığıyla satılabilmesi, maliyetlerde ve ürünlerin tedarikçilerden, işletme ve oradan da müşterilere hareketinde iyileşme sağlamak için internetin kullanılması, müşteriler ile bağlantı kurup onları alıcı haline getirecek sitelerin hazırlanması ve yerleşik büyük rakiplerle karşılaştırıldığında benzersiz ürün ve hizmetlerin sunulması söz konusu yetiler arasında sayılmaktadır D. Gefen, Customer Loyalty in E-Commerce, Journal of the Association for Information Systems, Vol: 3, A. Parasuraman, V. A. Zeithaml, A. Malhotra, E-S-QUAL: A Multiple-Item Scale for Assessing Electronic Service Quality, Journal of Service Research, Vol:7, Iss:3, Thousand Oaks, N. Singh, V. Kumar, D. Baack, Adaptation of Cultural Content: Evidence from B2C E-Commerce Firms, European Journal of Marketing, Vol:39, Iss:1/2, Bradford, V. Vishwanath, G. Mulvin,

20 İşletmeden İşletmeye İşletmeler arasındaki elektronik ticaret, 46 son ürün nihai tüketiciye ulaşana kadar ticari işletmeler arasındaki değer yaratma süreci olarak işleyen ticari amaçlı satın alma işlemleri olarak tanımlanmaktadır. Bu işlemler işletmeden tüketiciye yapılan satışlara oranla işlem sayısı olarak daha az olsalar bile hacim olarak daha büyük olmaktadırlar. 47 İşletmelerarası e-ticaret üç yönde biçimlenmektedir. İlki şirketlerin dahili işlevlerine hareketlilik kazandıran intranet gibi içsel ağların kullanılmasıdır. İkincisi, gerek satışların artırılması gerekse stok tedariklerinin kolaylaştırılması amacıyla içsel ağların extranet gibi ağlar ile birlikte iş yapılan diğer firmalara bağlanması, bir başka deyişle bir şirketin intranet inin iş ortakları yaratacak şekilde genişlemesidir. Sonuncusu ise internet gibi açık ağların kullanılmasıdır. 48 Diğerlerinden farklı olarak açık ağlar üzerinden şirketler, sadece kendi yarattıkları iletişim ağı ile sınırlı kalmamakta potansiyel tedarikçilere ve pazar hakkında her türlü bilgiye kolaylıkla ulaşmaktadırlar. Bunun yanında internet gibi açık ağ bağlantıları, intranet ve extranet gibi bağlantıların ötesine geçerek potansiyel müşteriler olarak bütün ağ kullanıcıları ile işletmeleri bir araya getirmektedir. İşletmeden işletmeye yapılan elektronik ticaret faaliyetleri genellikle tedarik zincirinin işletimi ve yönetimi ile ilgilidir. Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki ilerlemeler gerçek zamanlı tedarik zincirlerinin kurulmasını ve siparişlerin en kısa zamanda ve en az hatayla teslimini kolaylaştırmaktadır. Bu şekilde stok devir hızı artmakla beraber, tam zamanında üretim sistemlerindeki gibi büyüklük ve maliyet kısıtlamaları nedeniyle, büyük parçaların dünyanın herhangi bir yerine hemen ulaştırılmaları her 46 Yabancı yazında Business to Business ya da kısaca B2B olarak kullanılmaktadır 47 M. Greenstein, M. Vaserhelyi, 2002, s Yakup Kepenek, Ekonomik Yönleriyle Elektronik Ticaret, Derl. V. Bozkurt, Elektronik Ticaret, Alfa Yayınları, İstanbul, 2000, s

ELEKTRONİK TİCARET DR. AYŞEGÜL SAĞKAYA GÜNGÖR

ELEKTRONİK TİCARET DR. AYŞEGÜL SAĞKAYA GÜNGÖR ELEKTRONİK TİCARET DR. AYŞEGÜL SAĞKAYA GÜNGÖR E-İŞ Elektronik İş (E-iş) Bilgi ve iletişim teknolojilerinin bir şirketin tüm aktivitelerini desteklemek amaçlı uygulanması Şirketin iç ve dış veri sistemlerini

Detaylı

WTO(DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜ): Mal ve hizmetlerin üretim, reklam, satış ve dağıtımlarının telekomünikasyon ağları üzerinden yapılmasıdır.

WTO(DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜ): Mal ve hizmetlerin üretim, reklam, satış ve dağıtımlarının telekomünikasyon ağları üzerinden yapılmasıdır. E-Ticarete Giriş E-Ticaret Tanımı WTO(DÜNYA TİCARET ÖRGÜTÜ): Mal ve hizmetlerin üretim, reklam, satış ve dağıtımlarının telekomünikasyon ağları üzerinden yapılmasıdır. OECD(İKTİSADİ İŞBİRLİĞİ VE KALKINMA

Detaylı

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret www.maviperde.com 1995 li yıllardan sonra Dünyada ve Türkiye'de elektronik ticaretin ön plana çıkmasıyla ve gelecek yıllarda mekanik perde sistemi pazarının çoğunu elektronik ticaretle olacağı varsayımı

Detaylı

E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz.

E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz. Mehmet Can HANAYLI Sanal ortamda hukuksal kurallara uyarak e-ticaret yapabileceksiniz. E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz. E-Ticarette

Detaylı

Tıp ve Eczacılık Alanında Bilgi ve Belge Yöneticisi nin Temel Görevleri

Tıp ve Eczacılık Alanında Bilgi ve Belge Yöneticisi nin Temel Görevleri Tıp ve Eczacılık Alanında Bilgi ve Belge Yöneticisi nin Temel Görevleri Organizasyonun bilgi ihtiyacını analiz etmek ve bu ihtiyacı karşılamak için enformasyon planı geliştirmek, Bilgi ve Belge işlemlerini

Detaylı

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım Kısaca Müşteri İlişkileri Yönetimi Genel Tanıtım Başar Öztayşi Öğr. Gör. Dr. oztaysib@itu.edu.tr 1 MİY Genel Tanıtım 2 MİY Genel Tanıtım İçerik Müşteri İlişkileri Yönetimi Nedir? Neden? Tipleri Nelerdir?

Detaylı

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 HAZIRLAYAN: MURAT KOÇAK Müfettiş KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Teftiş Kurulu

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr İhracat Planı Hazırlanması Süreci 2013 İHRACAT PLANI HAZIRLANMASI SÜRECİ İhracat Planı Neden Hazırlanır? İhracattan ne beklendiğinin belirlenmesi, İhracat amaçlarına

Detaylı

E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz.

E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz. Mehmet Can HANAYLI Sanal ortamda hukuksal kurallara uyarak e-ticaret yapabileceksiniz. E-Ticaretin özelliklerini ve araçlarını tanımlayabileceksiniz. E-Ticaretin yararlarını karşılaştırabileceksiniz. E-Ticarette

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

Detaylı

ELEKTRONİK İŞ SÜREÇLERİ ÜNİTE 8

ELEKTRONİK İŞ SÜREÇLERİ ÜNİTE 8 ELEKTRONİK İŞ SÜREÇLERİ ÜNİTE 8 GİRİŞ Yeni iş ortamında işletmeler hızlı olmak zorundadır. Bunun için daha hızlı tedarik etmek, daha hızlı üretmek ve daha hızlı satmak durumundadır. Bu bölümde yeni bir

Detaylı

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ

TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ TÜRK PERAKENDE SEKTÖRÜ VE BEKLENTİLERİMİZ Türkiye de perakende sektörü, 300 milyar dolara ulaşan büyüklüğü, 365 bin mağaza sayısı ve 2009-2013 yılları arasında yıllık bileşik %7 büyüme ile öne çıkan sektörler

Detaylı

I.BURDUR SEMPOZYUMU EKONOMİ-TİCARET VE SANAYİ

I.BURDUR SEMPOZYUMU EKONOMİ-TİCARET VE SANAYİ I.BURDUR SEMPOZYUMU EKONOMİ-TİCARET VE SANAYİ 1262 I.BURDUR SEMPOZYUMU I.BURDUR SEMPOZYUMU 1263 BURDUR DAKİ KOBİ LERDE ELEKTRONİK TİCARET UYGULAMALARI İrfan ATEŞOĞLU * 1. Elektronik Ticaret Kavramı E-ticaretin

Detaylı

FASIL 10 BİLGİ TOPLUMU VE MEDYA

FASIL 10 BİLGİ TOPLUMU VE MEDYA FASIL 10 BİLGİ TOPLUMU VE MEDYA Öncelik 10.1. 2002 AB düzenleyici çerçevesi için anahtar başlangıç koşullarının kabul edilmesinin ve uygulanmasının tamamlanması 1 Mevzuat uyum takvimi Tablo 10.1.1 1 2002/20/AT

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI Sürdürülebilirlik vizyonumuz 150 yıllık bir süreçte inşa ettiğimiz rakipsiz deneyim ve bilgi birikimimizi; ekonomiye, çevreye, topluma katkı sağlamak üzere kullanmak, paydaşlarımız

Detaylı

Türkiye E-Ticaret Sistemleri

Türkiye E-Ticaret Sistemleri Türkiye E-Ticaret Sistemleri Türkiye E-Ticaret Sistemleri E-Ticaret Sorunları E-Ticaret Sorunları Dağıtılan bilgi üzerindeki denetim eksikliği Bilginin çalınması ve yayılması üzerindeki denetim eksikliği

Detaylı

Multinet in faydalar dünyasını keşfedin!

Multinet in faydalar dünyasını keşfedin! Multinet in faydalar dünyasını keşfedin! 444 87 36 Multinet Çağrı Merkezi Şirketlere, müşterilerine, üye işyerlerine ve çalışanlarına fayda sağlayan ve katma değerli çözümler sunan Multinet ile tanışın.

Detaylı

Street Smart Marketing

Street Smart Marketing Tek bir hedef için tasarlanmış kamu hizmeti şirket programları. Başarı. Street Smart Marketing Müşterilerinizi cezbeden pazarlama kampanyaları 30 yıllık deneyim Tasarlarız. Yakalarız. İlerleriz. 1.4 milyon

Detaylı

Pazarlama Karması BBY 401, 1 Kasım Pazarlama Karması. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü

Pazarlama Karması BBY 401, 1 Kasım Pazarlama Karması. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü Pazarlama Karması Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr Pazarlama Karması (Marketing Mix) Tanım Kurumun hedef pazarına ve belli amaçlarına ulaşmasını destekleyecek olan unsurların

Detaylı

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Amaç Değişen ve gelişen müşteri isteklerinin en verimli

Detaylı

FONKSIYONLARA GÖRE IŞLETME

FONKSIYONLARA GÖRE IŞLETME FONKSIYONLARA GÖRE IŞLETME BILGI SISTEMLERI ÜNİTE 7 GİRİŞ İşletmelerin işlerini yürütebilmeleri için tedarikçileri, müşterileri, çalışanları, faturaları, ödemeleri, mal ve hizmetleri ile ilgili birçok

Detaylı

BÖLÜM 2. Bilişim Sistemleri, İş Süreçleri ve İşbirliği. Doç. Dr. Serkan ADA

BÖLÜM 2. Bilişim Sistemleri, İş Süreçleri ve İşbirliği. Doç. Dr. Serkan ADA BÖLÜM 2 Bilişim Sistemleri, İş Süreçleri ve İşbirliği Doç. Dr. Serkan ADA İş Süreçleri - 1 İş süreçleri, bir ürün yada hizmet üretmek için gerekli olan faaliyetlerin bir derlemesidir. İşletme performansı

Detaylı

VİZYON VİZYON VE DEĞERLER DEĞERLER

VİZYON VİZYON VE DEĞERLER DEĞERLER VİZYON VİZYON VE DEĞERLER DEĞERLER Önsöz Sevgili Çalışma Arkadaşlarım, Şirketimiz için net stratejik öncelikler ve iddialı hedef ler belirledik. Henkel de iş performansımızı arttırmamızda, önceliklerimizi

Detaylı

Pazarlama Karması. Umut Al. umutal@hacettepe.edu.tr - 1. BBY 465, 27 Ekim 2015

Pazarlama Karması. Umut Al. umutal@hacettepe.edu.tr - 1. BBY 465, 27 Ekim 2015 Pazarlama Karması Umut Al umutal@hacettepe.edu.tr - 1 Pazarlama Karması (Marketing Mix) Tanım Kurumun hedef pazarına ve belli amaçlarına ulaşmasını destekleyecek olan unsurların planlanmış bir bütünü Pazarlama

Detaylı

MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ Denizli Verimliliği Artırma Projesi

MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ Denizli Verimliliği Artırma Projesi MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ Denizli Verimliliği Artırma Projesi Verimlilik ve Toplam Kalite Yönetimi 10 Nisan 2010 Hatice EKSEN Uzman MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ MİLLİ PRODÜKTİVİTE MERKEZİ Ülke ekonomisinin

Detaylı

ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I)

ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I) ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I) Günümüzde bilişim ve iletişim teknolojilerindeki hızına erişilemez gelişme ve ilerlemelerin sonucunda özellikle

Detaylı

Pazarlama Karması. Umut Al. umutal@hacettepe.edu.tr - 1. BBY 465, 28 Ekim 2014

Pazarlama Karması. Umut Al. umutal@hacettepe.edu.tr - 1. BBY 465, 28 Ekim 2014 Pazarlama Karması Umut Al umutal@hacettepe.edu.tr - 1 Pazarlama Karması (Marketing Mix) Tanım Kurumun hedef pazarına ve belli amaçlarına ulaşmasını destekleyecek olan unsurların planlanmış bir bütünü Pazarlama

Detaylı

TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ

TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ TEDARİK ZİNCİRİ YÖNETİMİ Tedarik Zinciri Nedir? Hammadde temini yapan, onları ara mal ve nihai ürünlere çeviren, nihai ürünleri müşterilere dağıtan, üretici ve dağıtıcıların oluşturduğu bir ağdır. TARLADAN

Detaylı

E-DEVLET ve E-TİCARET IT 515

E-DEVLET ve E-TİCARET IT 515 E-DEVLET ve E-TİCARET 280 2006-2010 BİLGİ TOPLUMU STRATEJİSİ TEMEL EKSENLER 1. Sosyal Dönüşüm 2. Bilgi ve İletişim Teknolojilerinin İş Dünyasına Nüfuzu Eylem ana temaları: Devlet ile İş Yapma Kolaylıklarının

Detaylı

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015

Elektrik Perakende Sektörü. Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları. 30 Eylül 2015 Elektrik Perakende Sektörü Perakende Pazarında İş Geliştirme Fırsatları 30 Eylül 2015 2015 Deloitte Türkiye. Member of Deloitte Touche Tohmatsu Limited 1 Elektrik perakende pazarında sektör içi/dışı oyuncularla

Detaylı

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Satıcılar Hizmetlerini Nasıl Farklılaştırırlar? Wilson Learning in beş farklı kuruluşla yaptığı araştırmanın amacı, satıcıların farklılık ve rekabet avantajı yaratmadaki

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN

Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Neden? Bir ișletme sistemi için en kilit etken MÜȘTERİdir. Müșteri açısından ișletmeleri etkileyen güncel etkiler: Müșteri sayısı artmaktadır.

Detaylı

Güneş Enerjisi nde Lider

Güneş Enerjisi nde Lider Güneş Enerjisi nde Lider GO Enerji, 2003 yılından itibaren, Güneş enerjisinden elektrik üretimi teknolojilerinde uzmanlaşmış ekibiyle faaliyet göstermektedir. Kendi markaları ile ABD den Avustralya ya

Detaylı

MOBİL PAZARLAMA. -Doğrudan pazarlama faaliyetlerinden biri olarak kabul edilmesine rağmen tele pazarlamadan farklıdır, çünkü:

MOBİL PAZARLAMA. -Doğrudan pazarlama faaliyetlerinden biri olarak kabul edilmesine rağmen tele pazarlamadan farklıdır, çünkü: MOBİL PAZARLAMA -Doğrudan pazarlama faaliyetlerinden biri olarak kabul edilmesine rağmen tele pazarlamadan farklıdır, çünkü: MOBİL PAZARLAMA Doğrudan pazarlama faaliyetlerinden biri olarak kabul edilmesine

Detaylı

İSTATİSTİKLERİ MEHMET ÖZÇELİK

İSTATİSTİKLERİ MEHMET ÖZÇELİK GİRİŞ TÜRKİYE DE İNTERNET KULLANIMI ve E-TİCARET Günümüz teknoloji çağında 2000 li yılların başından itibaren, özellikle bilişim teknolojilerindeki hızlı gelişmeler, bilgi toplumunun oluşmasına büyük katkı

Detaylı

STRATEJİK PLAN, AMAÇ, HEDEF VE FAALİYET TABLOSU

STRATEJİK PLAN, AMAÇ, HEDEF VE FAALİYET TABLOSU FAKÜLTE/BÖLÜM ADI: STRATEJİK PLAN, AMAÇ, HEDEF VE FAALİYET TABLOSU Stj. Amaç No Hedef No Faaliyet No Performans no Stratejik Amaç / Hedef / Faaliyet Tanımı 2008 mevcut durum 2009 2010 2011 2012 2013 Faaliyet

Detaylı

Pazarlama Karması BBY 401, 8 Kasım 2006. Pazarlama Karması. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr

Pazarlama Karması BBY 401, 8 Kasım 2006. Pazarlama Karması. Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr Pazarlama Karması Umut Al H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü umutal@hacettepe.edu.tr Pazarlama Karması Tanım Kurumun hedef pazarına ve belli amaçlarına ulaşmasını destekleyecek olan unsurların planlanmış

Detaylı

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey. GT Türkiye İşletme Risk Hizmetleri Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.com İşletme Risk Hakkında Risk, iş yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır ve kaçınılmazdır.

Detaylı

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON

TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON TÜRKİYE NİN AVRUPA BİRLİĞİ NE ÜYELİK SÜRECİNDE SAĞLIKTA İNOVASYON Z. Güldem Ökem, PhD Research Fellow Centre for European Policy Studies (guldem.okem@ceps.eu) 23 Şubat 2011, Ankara Türkiye nin Avrupa Birliği

Detaylı

AJANDA HAKKIMIZDA EĞİTİMLERİMİZ. Biz Kimiz? Vizyonumuz Misyonumuz Değerlerimiz. Eğitim Bölümlerimiz Eğitim İçeriklerimiz

AJANDA HAKKIMIZDA EĞİTİMLERİMİZ. Biz Kimiz? Vizyonumuz Misyonumuz Değerlerimiz. Eğitim Bölümlerimiz Eğitim İçeriklerimiz AJANDA HAKKIMIZDA Biz Kimiz? Vizyonumuz Misyonumuz Değerlerimiz EĞİTİMLERİMİZ Eğitim Bölümlerimiz Eğitim İçeriklerimiz BİZ KİMİZ? Eğitim Sektöründe 11 yıllık tecrübe ve bilgi birikimine sahip olarak yola

Detaylı

DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME. 1. İşletmenin yapısal özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:

DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME. 1. İşletmenin yapısal özelliklerini şöyle sıralayabiliriz: DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME 1 1. İşletmenin yapısal özelliklerini şöyle sıralayabiliriz: 3 İşletme bir ekonomik kuruluştur. 3 İşletme bağımsız bir kuruluştur. 3 İşletme sosyal bir kuruluştur. 3 İşletme

Detaylı

Önemli Not unuz varsa, buraya yazınız. Versiyon: [Gün Ay Yıl] [İletişim Bilgileri]

Önemli Not unuz varsa, buraya yazınız. Versiyon: [Gün Ay Yıl] [İletişim Bilgileri] İş Planı ÖNEMLİ NOT Önemli Not unuz varsa, buraya yazınız. Versiyon: [Gün Ay Yıl] [İletişim Bilgileri] Firma Bilgileri Firma İsmi İlgili Kişi / Pozisyonu İş Adresi Telefon / Faks Numaraları E-Posta / Web

Detaylı

İşletme (Türkçe) - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation Hukukun Temelleri Fundamentals of Law TR

İşletme (Türkçe) - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation Hukukun Temelleri Fundamentals of Law TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder İşletme (Türkçe) - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 380000000001101 Hukukun leri Fundamentals

Detaylı

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI Bölgesel Yenilik Stratejisi Çalışmaları; Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi İstanbul Bölgesel Yenilik Stratejisi Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi Önemli Not: Bu anketten elde

Detaylı

Mobil cihazlar insanlar için hayatı kolaylaştırıp; evde, ofiste ya da günlük yaşamda ihtiyaç duyulan her türlü bilgi, içerik ve uygulamaya istenilen

Mobil cihazlar insanlar için hayatı kolaylaştırıp; evde, ofiste ya da günlük yaşamda ihtiyaç duyulan her türlü bilgi, içerik ve uygulamaya istenilen 1 2 Mobil cihazlar insanlar için hayatı kolaylaştırıp; evde, ofiste ya da günlük yaşamda ihtiyaç duyulan her türlü bilgi, içerik ve uygulamaya istenilen yerden, istenildiği anda ulaşabilmeyi sağlamaktadır.

Detaylı

Yönetim Bilişim Sistemleri (Karma) - 1. yarıyıl. 380000000001101 Hukukun Temelleri Fundamentals of Law 2 0 0 2 2 5 TR

Yönetim Bilişim Sistemleri (Karma) - 1. yarıyıl. 380000000001101 Hukukun Temelleri Fundamentals of Law 2 0 0 2 2 5 TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder Yönetim Bilişim Sistemleri (Karma) - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 380000000001101 Hukukun

Detaylı

Özet Tanıtım Dokümanı

Özet Tanıtım Dokümanı Özet Tanıtım Dokümanı Istanbul, 2012 UME GLOBAL, kurumsal finansman / özel girişim sermayesi alanlarında danışmanlık hizmeti veren güvenilir bir ortaktır Geçmiş Deneyimler Toplamda 70 yılı aşkın endüstri,

Detaylı

Future Forward Oplsiyon Piyasaları. Doç. Dr. A. Can BAKKALCI 1

Future Forward Oplsiyon Piyasaları. Doç. Dr. A. Can BAKKALCI 1 Future Forward Oplsiyon Piyasaları Doç. Dr. A. Can BAKKALCI 1 Döviz Türevi Ürünler Gelecek piyasasına ait ilk sözleşme 13 Mart 1851 yılında 3000 kile mısırın Haziran ayında Chicago da teslimine yönelik

Detaylı

BÖLÜM 3. Bilişim Sistemleri, Örgütler ve Strateji. Doç. Dr. Serkan ADA

BÖLÜM 3. Bilişim Sistemleri, Örgütler ve Strateji. Doç. Dr. Serkan ADA BÖLÜM 3 Bilişim Sistemleri, Örgütler ve Strateji Doç. Dr. Serkan ADA Bilişim Sistemleri nin Örgütlere Etkisi Örgüt çevre tarafından sağlanan sermaye ve işgücü (ve bilişim teknolojileri) gibi temel üretim

Detaylı

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ

AVRASYA ÜNİVERSİTESİ Ders Tanıtım Formu Dersin Adı Öğretim Dili Dersin Verildiği Düzey E-Ticaret Türkçe Ön Lisans () Lisans (X) Yüksek Lisans( ) Doktora( ) Eğitim Öğretim Sistemi Örgün Öğretim (X) Uzaktan Öğretim( ) Diğer

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ 1 M.İ.Y. ORTAYA ÇIKIŞ NEDENLERİ Kitlesel pazarlamanın gittikçe pahalı bir müşteri kazanma yolu olması Pazar payının değil müşteri payının önemli hale gelmesi Müşteri memnuniyeti

Detaylı

KARADAĞ SUNUMU Natalija FILIPOVIC

KARADAĞ SUNUMU Natalija FILIPOVIC VII. ULUSLARARASI BALKAN BÖLGESİ DÜZENLEYİCİ YARGI OTORİTELERİ KONFERANSI 28-30 MAYIS 2012, İSTANBUL Yeni Teknolojiler ve Bunların Yargıda Uygulanmaları Türkiye Cumhuriyeti Hâkimler ve Savcılar Yüksek

Detaylı

Araştırma Raporu. KONYA TİCARET ODASI Etüd - Araştırma Servisi. Tarih: 06.01.2006. Sayı : 2006 42 / 07 Konu : Elektronik Ticaret ve KOBİ ler

Araştırma Raporu. KONYA TİCARET ODASI Etüd - Araştırma Servisi. Tarih: 06.01.2006. Sayı : 2006 42 / 07 Konu : Elektronik Ticaret ve KOBİ ler KONYA TİCARET ODASI Etüd - Araştırma Servisi Tarih: 06.01.2006 Araştırma Raporu Sayı : 2006 42 / 07 Konu : Elektronik Ticaret ve KOBİ ler Hazırlayan: Seyida TURAN ELEKTRONİK TİCARET VE KOBİ LER GİRİŞ Günümüzde

Detaylı

e-ticaret MESLEK ELEMANI TANIM e-ticaret Meslek Elemanı A- GÖREVLER İZMİR A 1-1 2014/I

e-ticaret MESLEK ELEMANI TANIM e-ticaret Meslek Elemanı A- GÖREVLER İZMİR A 1-1 2014/I TANIM e-ticaret Meslek Elemanı internet üzerinden ürün ve hizmetlerin alınıp satılmasını sağlamak üzere geliştirilmiş yazılım programını kullanan kişidir. A- GÖREVLER e-ticaret Meslek Elemanı çalıştığı

Detaylı

DEĞER MÜHENDİSLİĞİ. Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi. Maltepe Üniversitesi - 2014

DEĞER MÜHENDİSLİĞİ. Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi. Maltepe Üniversitesi - 2014 DEĞER MÜHENDİSLİĞİ Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi Maltepe Üniversitesi - 2014 GİRİŞ Günümüzün rekabetçi koşullarında varlığını sürdürmek isteyen işletmeler, düşük maliyetli, yüksek kaliteli ve müşteri isteklerine

Detaylı

Tasarımda Farklılık ve Sektörel Tasarım Takipleri

Tasarımda Farklılık ve Sektörel Tasarım Takipleri Tasarımda Farklılık ve Sektörel Tasarım Takipleri Hayatın Estetiği Tasarım Rakiplerinizle Aranız Sadece Farklılığınızla Açılsın İçerik Farklılık Gereksinimi Tasarımla Farklılık Yaratmak Farklı Tasarımların

Detaylı

IBM Güvenlik Sistemleri Yeni Nesil Güvenlik Bilgisi Toplama ve Olay Yönetimi

IBM Güvenlik Sistemleri Yeni Nesil Güvenlik Bilgisi Toplama ve Olay Yönetimi Yeni Nesil Güvenlik Bilgisi Toplama ve Olay Yönetimi 6 Aralık 2012 1 2012 IBM Corporation Gündem 2 Günümüzde BT güvenliği gereksinimi IBM güvenlik çerçevesi QRadar: Yeni Nesil Güvenlik Bilgisi Toplama

Detaylı

Doç.Dr. Mehmet MARANGOZ İNTERNETTE PAZARLAMA. Beta

Doç.Dr. Mehmet MARANGOZ İNTERNETTE PAZARLAMA. Beta Doç.Dr. Mehmet MARANGOZ İNTERNETTE PAZARLAMA İstanbul - 2014 Beta I Yayın No : 3055 İşletme-Ekonomi Dizisi : 639 1. Baskı - Ocak 2014 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 333-082 - 0 Copyright Bu kitab n bu bas s

Detaylı

PAZARLAMA. İnsan ihtiyaç ve isteklerini karşılamaya yönelik mübadele işlemidir.

PAZARLAMA. İnsan ihtiyaç ve isteklerini karşılamaya yönelik mübadele işlemidir. 1 PAZARLAMA İnsan ihtiyaç ve isteklerini karşılamaya yönelik mübadele işlemidir. 2 Pazarlama İşlevi Mevcut ve potansiyel alıcılara istek tatmin edici ürün, hizmet ve bilgileri sunmak üzere planlama, fiyatlandırma,

Detaylı

Dile Gift ten ne dilersen!

Dile Gift ten ne dilersen! Dile Gift ten ne dilersen! Multinet in kurumsal firmaların çalışanlarına ve iş ortaklarına yapacakları teşvik ve yardım harcamalarına yönelik geliştirdiği ürünü Gift, firmanıza vergi avantajı ve karlılık

Detaylı

Amerikan Ticaret Servisi Hizmetinizde. ABD Başkonsolosluğu İstanbul 14 Aralık 2010

Amerikan Ticaret Servisi Hizmetinizde. ABD Başkonsolosluğu İstanbul 14 Aralık 2010 Amerikan Ticaret Servisi Hizmetinizde ABD Başkonsolosluğu İstanbul 14 Aralık 2010 ABD den Satın Almanın Sebepleri: Kalite: mükemmel kalite anlayışı ve yenilikçilik Yüksek Ürün Standartları: ABD deki işletmeler

Detaylı

Kamu Sektörü İçin SAP Karar Destek Sistemleri Zirvesi. Gökhan NALBANTOĞLU / CEO, Ereteam 9 Aralık 2014, Salı

Kamu Sektörü İçin SAP Karar Destek Sistemleri Zirvesi. Gökhan NALBANTOĞLU / CEO, Ereteam 9 Aralık 2014, Salı Kamu Sektörü İçin SAP Karar Destek Sistemleri Zirvesi Gökhan NALBANTOĞLU / CEO, Ereteam 9 Aralık 2014, Salı Gündem Biz Kimiz? Geçmişten Günümüze, Ereteam Neden Karar Destek Sistemleri? Kamu Kurumlarının

Detaylı

DÜNYADA E-FATURA. Avrupa da elektronik fatura çalışmalarının yasal kaynağı 2001/115/EC KDV Direktifidir

DÜNYADA E-FATURA. Avrupa da elektronik fatura çalışmalarının yasal kaynağı 2001/115/EC KDV Direktifidir DÜNYADA E-FATURA TARİHÇE 1960 lı yılların başında demiryolu sektöründe ilk defa verinin bir noktadan tanımlanmış diğer bir noktaya şifrelenerek transferine imkan veren EDI (Electronic Data Interchange)

Detaylı

KÜRESEL UZAY ÇAĞINDA VERGİLEMEYE KRİTİK BAKIŞ DOÇ. DR. ERSAN ÖZ PAU İİBF MALİYE BÖLÜMÜ MALİ HUKUK A.B.D.

KÜRESEL UZAY ÇAĞINDA VERGİLEMEYE KRİTİK BAKIŞ DOÇ. DR. ERSAN ÖZ PAU İİBF MALİYE BÖLÜMÜ MALİ HUKUK A.B.D. KÜRESEL UZAY ÇAĞINDA VERGİLEMEYE KRİTİK BAKIŞ DOÇ. DR. ERSAN ÖZ PAU İİBF MALİYE BÖLÜMÜ MALİ HUKUK A.B.D. DÜNYADA İKİ ŞEY KESİNDİR. ÖLÜM VE VERGİLER (B. Franklin) Uzaya çıksak bile ölüm vardır. Yakın zaman

Detaylı

3. Gün: Stratejik Yönetim ve Performans Yönetimi İlişkisi

3. Gün: Stratejik Yönetim ve Performans Yönetimi İlişkisi 3. Gün: Stratejik Yönetim ve Performans Yönetimi İlişkisi Tapio Laamanen 12 Ocak 2011 1 Hükümet Programının Stratejiler Aracılığıyla Uygulaması Kurumsal strateji süreci aşağıdakilerle sıkı bir bağlantı

Detaylı

AKOFiS ÖDEME VE MENKUL KIYMET MUTABAKAT SİSTEMLERİ, ÖDEME HİZMETLERİ VE ELEKTRONİK PARA KURULUŞLARI HAKKINDA KANUN. Halkla İlişkiler Başkanlığı

AKOFiS ÖDEME VE MENKUL KIYMET MUTABAKAT SİSTEMLERİ, ÖDEME HİZMETLERİ VE ELEKTRONİK PARA KURULUŞLARI HAKKINDA KANUN. Halkla İlişkiler Başkanlığı ÖDEME VE MENKUL KIYMET MUTABAKAT SİSTEMLERİ, ÖDEME HİZMETLERİ VE ELEKTRONİK PARA KURULUŞLARI HAKKINDA KANUN Halkla İlişkiler Başkanlığı TA K D İ M Değerli; Ana Kademe, Kadın Kolları, Gençlik Kolları MKYK

Detaylı

Haşmet GÖKIRMAK. Yard. Doç. Dr. 7 Mart 2014

Haşmet GÖKIRMAK. Yard. Doç. Dr. 7 Mart 2014 Haşmet GÖKIRMAK Yard. Doç. Dr. 7 Mart 2014 Pazarlama nedir? Piyasa ve Müşteri İhtiyaçlarının Anlaşılması Müşteri Odaklı Pazarlama Stratejisi Bütünleşmiş Pazarlama Plan ve Programının Hazırlanması Müşteri

Detaylı

Bulut Bilişimin Hayatımızdaki Yeri İnternet Haftası Etkinlikleri 17 Nisan 2014. Yard.Doç.Dr.Tuncay Ercan tuncay.ercan@yasar.edu.tr

Bulut Bilişimin Hayatımızdaki Yeri İnternet Haftası Etkinlikleri 17 Nisan 2014. Yard.Doç.Dr.Tuncay Ercan tuncay.ercan@yasar.edu.tr Bulut Bilişimin Hayatımızdaki Yeri İnternet Haftası Etkinlikleri 17 Nisan 2014 Yard.Doç.Dr.Tuncay Ercan tuncay.ercan@yasar.edu.tr SaaS Gündem Kullanım alanları IaaS PaaS Sanallaştırma Hizmet Şekilleri

Detaylı

Kurumsal Yönetim Sistemleri Sistemleri

Kurumsal Yönetim Sistemleri Sistemleri Yazılım Danışmanlık Ltd. Şti. Kurumsal Yönetim Sistemleri Sistemleri Yönetim Kurumsal Yönetim Sistemleri Kurumsal Yönetim Sistemleri Kurumsal Akosis, sektörel olarak farklılık gösteren dinamikler ve iş

Detaylı

TÜBİSAD Bilişim Çözümleri Platformu

TÜBİSAD Bilişim Çözümleri Platformu TÜBİSAD Bilişim Çözümleri Platformu Bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan hızlı gelişmeler sektörde üretilen mal ve hizmetlerin hedef kitleye yeterli düzeyde ulaşmasını da zorlaştırıyor. Artık sadece

Detaylı

EKLER EK 12UY0106-5/A4-1:

EKLER EK 12UY0106-5/A4-1: Yayın Tarihi: 26/12/2012 Rev. :01 EKLER EK 12UY0106-5/A4-1: nin Kazandırılması için Tavsiye Edilen Eğitime İlişkin Bilgiler Bu birimin kazandırılması için aşağıda tanımlanan içeriğe sahip bir eğitim programının

Detaylı

EDM SAP Business One

EDM SAP Business One EDM SAP Business One SAP Business One Kobileri Dünya Standartlarına taşıyoruz.. SAP Business One Tek sistemle daha verimli ve etkin yönetim SAP Business One tüm KOBİ lerin taleplerini karşılamak üzere

Detaylı

Mobil ödemeler ve dijital cüzdan uygulamaları ödeme sistemlerinin geleceğini belirleyecek

Mobil ödemeler ve dijital cüzdan uygulamaları ödeme sistemlerinin geleceğini belirleyecek BKM Genel Müdürü Canko: Mobil ödemeler ve dijital cüzdan uygulamaları ödeme sistemlerinin geleceğini belirleyecek Son üç yılda İnternet ten ödeme hacminin dünyada yüzde 16, Türkiye de ise 41 büyüme gösterdiğini

Detaylı

Şirketinizin prestijini, özgünlüğünü internet ortamında yansıtmak bizim işimiz!

Şirketinizin prestijini, özgünlüğünü internet ortamında yansıtmak bizim işimiz! Şirketinizin prestijini, özgünlüğünü internet ortamında yansıtmak bizim işimiz! Kurumsal ve tam profesyonel bir çözüm arıyorsanız, uzun soluklu ve kaliteli işleri hayata geçirmek adına Egebilgi sizleri

Detaylı

OKTAY ÖNCEL. Kendisinden hem Avnet hem de Türkiye de son dönemde gerçekleştirilen teknoloji yatırımlarına dair bilgiler aldık.

OKTAY ÖNCEL. Kendisinden hem Avnet hem de Türkiye de son dönemde gerçekleştirilen teknoloji yatırımlarına dair bilgiler aldık. OKTAY ÖNCEL OT/VT sektörünün yakından tanıdığı bir ismi ağırlıyoruz bu sayıda VecTime da; Avnet Technology Solutions Türkiye nin Kurumsal Çözümler Bölümü Yöneticisi Oktay Öncel. Kendisinden hem Avnet hem

Detaylı

1. E-TİCARETTE MAL ve HİZMET ALIP SATMAK 1.1. E- Ticaretin Ögeleri 1.1.1. E-Posta 1.1.2. Elektronik Firma (e-firma) 1.1.3. Alıcı 1.1.4.

1. E-TİCARETTE MAL ve HİZMET ALIP SATMAK 1.1. E- Ticaretin Ögeleri 1.1.1. E-Posta 1.1.2. Elektronik Firma (e-firma) 1.1.3. Alıcı 1.1.4. 1. E-TİCARETTE MAL ve HİZMET ALIP SATMAK 1.1. E- Ticaretin Ögeleri 1.1.1. E-Posta 1.1.2. Elektronik Firma (e-firma) 1.1.3. Alıcı 1.1.4. Bankalar 1.1.5. Sigorta 1.1.6. Nakliye Elektronik posta, bir bilgisayardan

Detaylı

Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği AİFD Türkiye 2006 Yılı İlaç Harcamaları Değerlendirmesi. bilgilendirme notu. Sayfa 1

Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği AİFD Türkiye 2006 Yılı İlaç Harcamaları Değerlendirmesi. bilgilendirme notu. Sayfa 1 Araştırmacı İlaç Firmaları Derneği AİFD Türkiye 2006 Yılı İlaç Harcamaları Değerlendirmesi bilgilendirme notu Sayfa 1 İçindekiler: Konu Sayfa Genel Değerlendirme: Türk ilaç piyasasında neler oldu?... 3

Detaylı

Tanım. Elektronik Ticaret Koordinasyon Kurulu (ETKK) Hukuk Çalışma Grubu nun 8 Mayıs 1998 tarihli raporu

Tanım. Elektronik Ticaret Koordinasyon Kurulu (ETKK) Hukuk Çalışma Grubu nun 8 Mayıs 1998 tarihli raporu E-İŞ E-TİCARET Tanım Bireyler ve kurumların, açık ağ ortamında (internet) ya da sınırlı sayıda kullanıcı tarafından ulaşılabilen kapalı ağ ortamlarında (intranet) yazı, ses ve görüntü şeklindeki sayısal

Detaylı

11/10/14. Yeni ürün geliştirme stratejisi Yeni ürün geliştirme süreci Yeni ürün geliştirme yönetimi Ürün yaşam döngüsü stratejileri

11/10/14. Yeni ürün geliştirme stratejisi Yeni ürün geliştirme süreci Yeni ürün geliştirme yönetimi Ürün yaşam döngüsü stratejileri Yeni ürün geliştirme stratejisi Yeni ürün geliştirme süreci Yeni ürün geliştirme yönetimi Ürün yaşam döngüsü stratejileri Kullanılan Kaynaklar: - Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi

Detaylı

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ

TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ TOPLAM KALİTE YÖNETİMİ Hafta 13 Yrd. Doç. Dr. Semra BORAN Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan Öğretim" tekniğine uygun olarak

Detaylı

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB ÜRETİMDE İNOVASYON BİLAL AKAY Üretim ve Planlama Direktörü 1 İleri teknolojik gelişme ve otomasyon, yeni niteliklere ve yüksek düzeyde eğitim almış insan gücüne eğilimi artıyor. Mevcut iş gücü içinde bu

Detaylı

Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC)

Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC) Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC) Kontrol Fonksiyonu Gerçekleştirilmek istenen amaçlara ne ölçüde ulaşıldığını belirlemek, planlanan amaçlar (standartlar), ile

Detaylı

MALİTÜRK DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş.

MALİTÜRK DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş. Misyon ve Vizyonumuz Müşterilerine en yüksek standartlarda kişisel hizmetler sağlamaya adanmış profesyonel kadro ile küresel bir iş ağı oluşturmaktır. Türkiye nin, yakın gelecekte AB ile üyeliğe varabilecek

Detaylı

Finansal Kesim Dışındaki Firmaların Yurtdışından Sağladıkları Döviz Krediler (Milyon ABD Doları)

Finansal Kesim Dışındaki Firmaların Yurtdışından Sağladıkları Döviz Krediler (Milyon ABD Doları) Bankalardan sağlanan dövizli kredilerde vergisel maliyetler Melike Kılınç I. Giriş Şirketlerin yurtdışı ithalat ihracat işlemleri, döviz cinsinden pozisyon tutmak istemeleri, nihai ürünlerini ya da hizmetlerini

Detaylı

Havariler Çıkarcılar Sadıklar Eğitimliler Rehineler

Havariler Çıkarcılar Sadıklar Eğitimliler Rehineler İLETİŞİMDE HEDEF KİTLE VİZE 1 ) İletişimin sözlü, sözsüz ve yazılı olarak sınıflandırılmasında esas alınan ölçüt aşağıdakilerden hangisidir? Alıcı üzerindeki etki Grup içi konum Kullanılan kod sistemi

Detaylı

Özet Tanıtım Dokümanı

Özet Tanıtım Dokümanı Özet Tanıtım Dokümanı İstanbul, 2012 Kutluşah, yönetim, finans ve süreç danışmanlığı alanlarında hizmet veren güvenilir bir iş ortağıdır Toplamda 85 yılı aşkın finansal kuruluşlar, girişimcilik ve yönetim

Detaylı

5 milyon kişi online ticarete 31 milyar lira harcıyor

5 milyon kişi online ticarete 31 milyar lira harcıyor Tarih: 06.10.2013 Sayı: 2013/16 Türkiye de e-ticaret Raporu na göre online alışveriş beş yılda 3 e katlandı 5 milyon kişi online ticarete 31 milyar lira harcıyor İSMMMO nun Türkiye de e-ticaret adlı raporuna

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri MerSis Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri Bilgi Teknolojileri risklerinize karşı aldığınız önlemler yeterli mi? Bilgi Teknolojileri Yönetimi danışmanlık hizmetlerimiz, Kuruluşunuzun Bilgi

Detaylı

ALİ FUAT ERBİL 9 MART 2010

ALİ FUAT ERBİL 9 MART 2010 ALİ FUAT ERBİL 9 MART 2010 Kısaca Garanti Toplam Varlık 116,3 Milyar TL 9 Milyon Müşteri Toplam Gelir 7,2 Milyar TL 16.918 Çalışan Net Kar 3,1 Milyar TL 792 Şube Garanti de Değer Denklemi a Fırsatları

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

Türkiye İç Denetim Kongresi, 11 Kasım 2013. Sosyal Medya Riski ve Denetimi. Doğan Tanrıseven EY Danışmanlık Hizmetleri, Direktör

Türkiye İç Denetim Kongresi, 11 Kasım 2013. Sosyal Medya Riski ve Denetimi. Doğan Tanrıseven EY Danışmanlık Hizmetleri, Direktör Türkiye İç Denetim Kongresi, 11 Kasım 2013 Sosyal Medya Riski ve Denetimi Doğan Tanrıseven EY Danışmanlık Hizmetleri, Direktör Sosyal Medya Kavramı Anket Soruları Sayfa 2 Sosyal Medya Kavramı Geleneksel

Detaylı

T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı

T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı T.C. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Sinop Yatırım Destek Ofisi Ara Faaliyet Raporu 01.01.2011 30.06.2011 İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER... i TABLOLAR LİSTESİ... ii 1. Sinop Yatırım Destek Ofisine İlişkin Genel

Detaylı

TÜSİAD YÖNETİM KURULU ÜYESİ VE BİLGİ TOPLUMU, BİT VE İNOVASYON KOMİSYONU BAŞKANI ESİN GÜRAL ARGAT IN RAPOR TANITIM TOPLANTISI AÇILIŞ KONUŞMASI

TÜSİAD YÖNETİM KURULU ÜYESİ VE BİLGİ TOPLUMU, BİT VE İNOVASYON KOMİSYONU BAŞKANI ESİN GÜRAL ARGAT IN RAPOR TANITIM TOPLANTISI AÇILIŞ KONUŞMASI TÜSİAD YÖNETİM KURULU ÜYESİ VE BİLGİ TOPLUMU, BİT VE İNOVASYON KOMİSYONU BAŞKANI ESİN GÜRAL ARGAT IN DIGITAL PAZARIN ODAK NOKTASI e-ticaret RAPOR TANITIM TOPLANTISI AÇILIŞ KONUŞMASI 5 Haziran 2014 Sabancı

Detaylı

KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI

KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI KOBİ EĞİTİMLERİ Yaşanan ekonomik gelişmeler sonrasında büyük işletmeler uyum sorunu yaşarken, küçük ve orta ölçekli işletmeler

Detaylı

2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri

2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri 2. Gün: Finlandiya Maliye Bakanlığı ve Birimleri Virpi Einola-Pekkinen 11.1.2011 1 2 Maliye Bakanlığının Yönetim Birimleri Limited Şirketler Kurumlar Ticari işletmeler ve fonlar HANSEL LTD SATIN ALMA KURUMU

Detaylı

Faydaları. Taglette Nedir?

Faydaları. Taglette Nedir? Hızlı Kredi Sistemi Faydaları Taglette Nedir? Taglette, cep telefonlarında tek bir aplikasyon ile ürün üzerinden gereken en önemli bilgi ve hizmetlere ulaşmayı sağlayan yeni bir cep telefonu ve mikrochip

Detaylı

Marketing Anadolu Mektep Eğitimleri. Yerel İşletmeler

Marketing Anadolu Mektep Eğitimleri. Yerel İşletmeler Marketing Anadolu Mektep Eğitimleri Yerel İşletmeler Marketing Anadolu Platformu, üretici Anadolu sanayicisine satışı artırıcı bir fonksiyon olarak pazarlama ve bileşenleri konusunda yön göstermek amacıyla

Detaylı

SERVER TANFER. Yazılım Ürünleri Satış Müdürü IBM Türk

SERVER TANFER. Yazılım Ürünleri Satış Müdürü IBM Türk SERVER TANFER Yazılım Ürünleri Satış Müdürü IBM Türk Rethink IT. Reinvent Business. Onur Buçukoğlu Tivoli Ürün Yöneticisi, Orta ve Doğu Avrupa / Türkiye / Rusya Başlıca Üç Dönüşüm Gerçekleşiyor Akıllı

Detaylı