Cumhurbaşkanı Seçiminin Düşündürdükleri ya da Hukukun Siyasallaşması *

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Cumhurbaşkanı Seçiminin Düşündürdükleri ya da Hukukun Siyasallaşması *"

Transkript

1 Cumhurbaşkanı Seçiminin Düşündürdükleri ya da Hukukun Siyasallaşması * Nur Uluşahin ** ÖZET Bu çalışmada, son dönemde ülkemizin siyasal gündemini önemli ölçüde meşgul eden 11. Cumhurbaşkanı seçimi ve seçim sürecinde ortaya çıkan siyasal ve hukuksal sorunlar incelenmektedir. Anayasanın 96 ve 102 nci maddelerinin Danışma Meclisi tutanakları ile birlikte deşerlendirilmesi sonucunda, Anayasayı yapan kurucu iktidarın 102 nci maddede özel bir toplantı yeter sayısı öngörmeyerek, Cumhurbaşkanı seçimini kolaylaştırma yolunda bilinçli tercihini açık bir biçimde ortaya koymasına raşmen aksi istikamette ileri sürülen görüşlerin ve bu yönde oluşturulan gündemin hukukun siyasallaşması olgusuna açık bir örnek teşkil ettişi sonucuna varılmıştır. Meclis kararlarının genel bir kategori olarak anayasaya uygunluk denetimi dışında bırakılmasına karşılık, normatif bir düzenleme getirmeyen ve bir defada uygulanmakla tükenen bu yöndeki işlemin Anayasanın açık hükmüne raşmen iptal edilebilmesi Anayasanın iradesine uygun düşmedişi gibi, söz konusu uygulama nın iptali aynı zamanda Anayasanın 153 üncü maddesine aykırı bir biçimde iptal kararının geriye yürümesi sonucunu da doşurmaktadır. Hukuki açıdan savunulamayacak bu tür yaklaşımlar, yasama meclisinde hassas dengelerde ortaya çıkan siyasi iradeyi baltalayarak hukukun siyasallaşmasına zemin hazırlamakta, dürüstlük ilkesi ile başdaşmamakta ve daha da kötüsü hukuk güvenlişinin kolayca kapanmayacak derin yaralar almasına yol açmaktadır. Anahtar Kelimeler: Cumhurbaşkanı seçimi, meclis kararı, Anayasa Mahkemesi, hukukun siyasallaşması, dürüstlük ilkesi. REFLECTIONS ON THE ELECTION OF THE PRESIDENT OF REPUBLIC OR POITICIZATION OF JUDICIARY ABSTRACT In this paper, political and legal problems created by the election of the 11 th President of the Republic of Turkey which have occupied our recent political agenda have been studied. The evaluation of Article 96 and 102 of the Constitution, together with the records the Consultative Assembly proves that the conscious preference of the constitutive power without setting a special quorum for session was making the election of the President of the Republic easier. Therefore, I concluded that the continual discussions on this subject give a clear example of politicization of the law. Although parliamentary decisions cannot be reviewed by the Constitutional Court in principle, the control of constitutionality of the decision concerning the election of the President of the Republic clearly contravenes the Constitution. Moreover the annulment of the decision of the Assembly which does not create a normative regulation also contradicts Article 153 of the Constitution which prevents the annulment decisions to be applied retroactively. Those approaches that cannot be legally justified tend to undermine the political will created by delicate equilibriums in the legislative assembly and prepare a background for the politicization of the judiciary. This decision of the Court cannot be in agreement with the integrity of the law and more importantly it will cause deep traumas to the rule of law which cannot be healed easily. Keywords: Election of the President of the Republic, parliamentary decision, the Constitutional Court, the politicization of judiciary, the principle of integrity. * ** Bu yazı hakem incelemesinden geçmiştir. Yrd. Doç. Dr., Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi ÖŞretim Üyesi. 18 Ankara Barosu Dergisi Yıl: 65 Sayı: 2 Bahar 2007

2 1. Giriş 16 Mayıs 2000 günü göreve başlayan 10 uncu Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer in görev süresinin dolmakta olması nedeniyle seçim takviminin işlemeye başlaması ülkemizi aylar öncesinde başlayan hummalı tartışmalar içerisine sokmuştur. Gelişmiş ve pekişmiş demokrasilerde son derece olaşan bir şekilde yaşanan seçim döngüsü, yazık ki ülkemizde nevrotik bir kısırdöngü içerisinde; korku, kaygı ve paranoid vehimlerle karşılanmıştır. Daha da önemlisi, hastalıklı ruh halimiz bu kez hukukun şaşmaz terazisindeki gerçeşi de kitlelere olanca gücüyle çarpıtarak yansıtmış ve cumhurbaşkanı seçilmesi gibi önemli bir konuda üst düzeydeki hukukçuların ayrı kutuplara düşmesi kitlelerin hukuk güvenlişine duyduşu gitgide azalan inançtan kalanı da alıp götürmüştür. Yargıtay Onursal Cumhuriyet Başsavcısı Sabih KanadoŞlu tarafından ortaya atılan ve TBMM nin üye tamsayısının 2/3 üne karşılık gelen 367 milletvekili hazır olmadan Cumhurbaşkanı seçimine ilişkin oylamanın yapılacaşı oturumun açılamayacaşı, oturum açılsa bile sandıktan çıkan oy sayısının 367 nin altında kalması durumunda toplantının yapılmamış sayılacaşına dair iddia 1 doşal olarak beklenebileceşi gibi anamuhalefet partisinin sıkıca sarıldışı bir argüman olmakla kalmamış, aşaşıda tartışılacaşı üzere şaşırtıcı biçimde önemli akademik çevrelerden de destek almıştır Bu konuda bkz; ErdoŞan TEZşÇ, Mümtaz SOYSAL, Fazıl SAİLAM, Necmi YÜZBA IOİLU, Süheyl BATUM ve Oya ARASLI nın içinde bulunduşu bir grup anayasa hukukçusu yanında, önde gelen dişer bazı hukukçular da bu görüşü savunmaktadır. Bu doşrultudaki bazı yorumlar için bkz; Necmi YÜZBA IOİLU, Cumhurbaşkanı Seçiminin Hukukilik ve Meşruiyet Yönleriyle şrdelenmesi, Güncel Hukuk, ubat 2007/2, s ; şbrahim KABOİLU, CumhurbaşkanlıŞı Seçimi- I, Birgün, 3 Ocak 2007 ve CumhurbaşkanlıŞı Seçimi, II, Birgün, 10 Ocak 2007; Fazıl SAİLAM, Cumhurbaşkanı Seçimiyle şlgili Tartışmalar, 8 Ocak 2007, org/index.php?news=477, Süheyl BATUM, CumhurbaşkanlıŞı Seçiminde Yeni Boyut Vatan, 27 Aralık 2006; pek çok görüşün bir arada bulunduşu kaynak olarak bkz; Anamuhalefet partisinin, cumhurbaşkanı seçimine ilişkin oylamada aksine bir durumun ortaya çıkması halinde, kararın kendileri tarafından derhal Anayasa Mahkemesi ne götürüleceşinin altını defaatle çizmesine karşılık, başlangıçta akla yakın gelmedişinden olsa gerek, söz konusu hukuki öngörü iktidar partisini dişer kesimlerle uzlaşmacı bir tavır içerisine girmeye zorlayacak etkiyi yaratamamıştır. Sonuç olarak, Cumhurbaşkanı seçiminin akıbetinin Anayasa Mahkemesi ne bırakıldışı bu aşamada 3, işin bu noktalara varmasında ortak sorumluluşu bulunan hemen her kesimin hatanın neresinden dönülse kârdır mantışıyla iç hesaplaşmaya yönelmesinde yarar bulunmaktadır. ayet tüm bu olumsuzluklar içerisinde olumlu bir yan aranacak olursa, Anayasa Mahkemesinin vereceşi demokrasi sınavının Türkiye de anayasa yargısının işlevini tartışan yeni kuşak anayasa hukukçularına son derece net ve bilimsel bir veri saşlayacak olmasıdır Anayasa Mahkemesi nin Cumhurbaşkanı se- s çimini iptal yetkisi var mı? Anayasanın 148 inci maddesi birinci fıkrasına göre anayasaya uygunluk denetimine tabi normlar 3 4 avukatlar.net/koseyazisi.asp?id=114, Mümtaz SOYSAL, şki Yorum, Cumhuriyet, 27 Nisan 2007; Mümtaz SOY- SAL, Hukukun KurtarıcılıŞı, Cumhuriyet, 30 Nisan Konu, CumhurbaşkanlıŞı seçiminin ilk turunun yapıldışı 27 Nisan 2007 tarihinde CHP Genel Başkanı Deniz Baykal, CHP Genel Sekreteri Önder Sav ve 134 milletvekilinin imzasını taşıyan bir dilekçe ile Anayasa Mahkemesi ne intikal ettirilmiştir. Dava, Türkiye Büyük Millet Meclisi şçtüzüşü nün 121. maddesinin birinci fıkrasındaki Anayasanın 102 nci maddesi hükümlerine göre ibaresini eylemli olarak deşiştiren Türkiye Büyük Millet Meclisi kararı ve bu uygulamanın ayrılmaz parçası olan günlü, 11. Cumhurbaşkanı seçimi ilk oylamasının iptali ve yürürlüşünün durdurulması istemiyle a- çılmıştır. Bu yargı, yazının tamamlanmasından sonra gerçekleşen bir gelişme nedeniyle son derece tartışmalı hale gelmiştir. 27 Nisan 2007 tarihinde CumhurbaşkanlıŞı seçimlerinin ilk turunun yapılmasından sonra geceyarısı saat da Genelkurmay BaşkanlıŞı nın internet sitesinde yayımlanan muhtıra nitelişindeki açıklama sonucunda, Anayasa Mahkemesi nin vereceşi kararın da olaşan koşullar çerçevesinde verilmiş bir karar olacaşını söylemek zorlaşmıştır. Bu ifadeden de anlaşılacaşı gibi bu makale Anayasa Mahkemesi nin kararının açıklanmasından önce kaleme alınmıştır. Ankara Barosu Dergisi Yıl: 65 Sayı: 2 Bahar

3 kanun, kanun hükmünde kararname ve TBMM şçtüzüşüdür. Hukuki nitelişi itibariyle bir parlamento kararı olan TBMM şçtüzüşü bir kenara bırakılırsa, denetime tabi tutulan dişer parlamento kararları Anayasanın 85 inci maddesinde sayılan yasama dokunulmazlışının kaldırılması ve milletvekillişinin düşmesine ilişkin kararlardır. Bu istisnalar haricinde parlamento kararları Anayasa Mahkemesi nin denetimine tabi kılınmamıştır. Önemli bir kısmı meclisin iç çalışmalarına ilişkin olan parlamento kararlarından iktidar-muhalefet ilişkilerini önemli ölçüde etkileyebilecek olan şçtüzük ile birlikte önem taşıyan sözünü ettişimiz iki karar Anayasanın açık hükmü ile denetim kapsamına alınmıştır. Demek ki, anayasa koyucu vatandaşlar için uyulması gereken genel kurallar getirmeyen meclisin iç çalışmalarına ilişkin dişer parlamento kararlarının denetlenmemesinde ö- nemli bir sakınca olarak görmemiştir. DiŞer bir kısım parlamento kararları ise, yasama meclisinin yürütme organı ile ilişkilerini ilgilendirmektedir. 5 Yasama ve yürütmenin ılımlı işbirlişini gerektiren parlamenter rejimde Bakanlar Kurulu nun göreve başlaması sırasında güvenoyu verilmesi (m. 110), gensorunun gündeme alınıp alınmaması (m. 99), gensoru veya güven istemi sonucunda Bakanlar Kurulu veya bir bakan hakkında güven veya güvensizlik belirtilmesi (m. 99, 111), genel görüşme ve meclis araştırması açılması (m. 98), Başbakan veya Bakanlar hakkında meclis soruşturması açılması ve Yüce Divana sevk kararı (m. 100) gibi 102 nci madde uyarınca Cumhurbaşkanı nın seçimine ilişkin karar da bu gruptaki kararlar içinde yer almaktadır. Bunun gibi, karar biçiminde kullanılan Anayasanın 92 inci maddesinde düzenlenen TBMM nin savaş hali ilânı ve silahlı kuvvet kullanılmasına izin verme yetkisi 6 ve Anayasanın 119 ve 120 nci maddeleri uyarınca olaşanüstü hâl veya sıkıyönetim ilânının TBMM ce onaması parlamentonun dışa dönük kararları 5 6 Bu konuda bkz.; Ergun ÖZBUDUN, Türk Anayasa Hukuku (Ankara: Yetkin Yayınları, Gözden Geçirilmiş 6. Baskı, 2000), s Bu konuda bkz., Nur ULU AHşN, Savaş Hali şlânı ve Silahlı Kuvvet Kullanılmasına şzin Verme Yetkisi ve A- nayasa Mahkemesi'nin Tarihli Kararı, Prof. Dr. Turgut Kalpsüz e ArmaŞan (Ankara: Turhan Kitabevi, 2003), s içerisinde deşerlendirilmelidir. 7 Dikkat edilirse, özellikle ikinci grup kararların hemen hepsi bir biçimde siyasi iradenin tezahürü şeklinde ortaya çıkmaktadır. Dolayısıyla, parlamenter rejimin mantışı çerçevesinde, meşruluşun tek kaynaşı olarak sistemin odaşındaki organ olan parlamentonun Başbakan, Bakanlar Kurulu ya da Cumhurbaşkanı ile ilişkisine dair ya da 92 inci madde örneşinde olduşu gibi dışa dönük kararları siyasal takdir yetkisi çerçevesinde deşerlendirilmelidir. 8 Dolayısıyla, meclisin iç işleyişine dair parlamento kararlarından farklı olarak, bu kategorideki kararların esas yönünden Anayasa Mahkemesi nin denetimine tâbi tutulması zaten bu denetimin nitelişi ile de başdaşmazdı. Buna karşılık, Anayasa Mahkemesi oldukça uzun bir süredir yerleşik içtihadına göre önüne getirilen işlemin Anayasa Mahkemesinin görev alanına girip girmedişini belirlerken işlemin hukuki nitelemesini kendisi yapmaktadır. Yani, yasama meclisi tarafından kabul edilen metnin adı kanun ya da içtüzük olmasa ve metnin oluşturulmasında uygulanan yöntem bu metinler için Anayasa da öngörülen yönteme uymasa bile, eşer içerişinde bu nitelikte kurallar konmakta ise, bu metinler kanun ya da içtüzük sayılarak denetime tabi tu- 7 8 Teziç, yasama meclisinin içe dönük (kendi bünyesi ile ilgili) ve dışa dönük (kendi dışındaki bir organın ya da kuruluşun faaliyetleri üzerinde etkili olmasını saşlayan) kararları arasında ayrım yapmakta ve parlamentonun dışa dönük kararları konusunda şunları söylemektedir: Parlamentonun dışa dönük kararları neler? Örnek olarak demin deşindişim sıkıyönetim ilânının onaylanması, savaş hâlinin onaylanması, Cumhurbaşkanı nın seçimi, hükümete güven oyu verip vermeme konusu ki bunlar Parlamento nun iç hukukunu aşan konular. Bir de Yüce Divana sevk bakanları ya da Cumhurbaşkanı nı. Bunlardan hükümetle olan ilişkiler siyasi sonuçlar doşuran kararlardır. ErdoŞan TEZşÇ, Kanun ve TBMM Kararı, Anayasa Yargısı, Cilt 5, Anayasanın 26. Kuruluş Yıldönümünde Sunulan Bildiriler (Ankara: Anayasa Mahkemesi Yayınları, 1989), s Parlamentonun dışa dönük kararları hakkında daha geniş bilgi için bkz., Erdo- Şan TEZşÇ, Parlamento Kararı ve Kanun, Anayasa Yargısı, Cilt 5, Anayasanın 26. Kuruluş Yıldönümünde Sunulan Bildiriler (Ankara: Anayasa Mahkemesi Yayınları, 1989), s Özellikle olaşanüstü hâl ve sıkıyönetim ilânının TBMM ce onanması kararına ilişkin olarak aynı doşrultuda bir çözümleme için bkz; ÖZBUDUN, a.g.e. s Ankara Barosu Dergisi Yıl: 65 Sayı: 2 Bahar 2007

4 tulmaktadırlar. 9 Böylece, yasama meclisinin denetim dışında bırakabilmek amacıyla karar adı altında yaptışı kanun ya da içtüzük nitelişindeki işlemlerin de denetim kapsamına alınması saşlanmış olmaktadır. Buraya kadar her şey çok a- çık, net ve anlaşılabilir. Vatandaşlar için uyulması zorunlu genel, soyut, objektif ve kişilik-dışı kurallar koyan veya meclisin iç işleyişine ilişkin kurallar getiren ya da yürürlükteki şçtüzük hükümlerinde deşişiklik yaratan bir işlemin parlamento kararı adı altında ve karar için öngörülen usule uyularak çıkarılmış olmasına karşın kanun ya da içtüzük nitelişi taşıyabileceşi tartışma götürmez. Dolayısıyla Anayasa Mahkemesi nin anayasaya karşı hile teşkil edebilecek bu tür durumlar karşısında yorum yoluyla varolan sıkıntıyı aşması da son derece yerinde. Ne var ki, Anayasa Mahkemesi bir adım daha ileri gitmekte ve eylemli içtüzük deşişiklişi adı verilen; Anayasa veya şçtüzükte hakkında hiçbir hüküm bulunmayan bir konuda Anayasaya aykırı yeni bir uygulama tesis edilmesi durumunda söz konusu işlemi denetleme yetkisini de kendisinde görmektedir. Cumhurbaşkanı seçiminde TBMM nin üye tamsayısının 2/3 çoşunlukla toplanması gerektişini öne süren ve seçim sürecine Anayasa Mahkemesi ni ortak eden iddia Cumhurbaşkanı seçiminin ilk tur oylamasını -ortada kanun ya da içtüzük nitelişinde bir işlem olmamasına raşmen- denetim kapsamına alabilmek için böyle bir yol izlemektedir. Bu duruma örnek olarak gösterilen 1996 yılında Mesut Yılmaz hükümetine güvenoyu verilmesine ilişkin meclis kararının 10 Anayasa Mahkemesi tarafından iptalinde ise olay şu şekilde gelişmiştir: TBMM nin günündeki 22. Birleşiminde yapılan güven oylamasına 544 üye katılmış, 257 kabul, 207 ret ve 80 çekimser oy kullanılmıştır. Dava dilekçesinde, Anayasanın 96 ncı maddesine göre 544 oyun salt çoşunluşunun 273 oldu E. 1977/6, K. 1977/14, k.t , AMKD, Sayı 15, s , ; E. 1977/61, K. 1977/47, k.t , AMKD, Sayı 15, s ; E. 1978/50, K. 1978/43, k.t , AMKD, Sayı 16, s günlü, 398 sayılı Bakanlar Kuruluna Güven Oylaması Hakkında Karar. Şundan hareketle hükümetin güvenoyu alabilmesi için en az 273 kabul oyunun gerekli olmasına karşın hükümetin 257 kabul oyu ile güvenoyu aldışının ilân edildişi, bunun da Anayasanın 96 ncı maddesine aykırı olduşu ileri sürülmüştür. Anayasa Mahkemesi ise, Bakanlar Kurulu nun göreve başlarken yapılması gereken güven oylamasını düzenleyen Anayasanın 110 uncu maddesinde görev sırasında güvenoyuna ilişkin 111 nci maddede olduşu gibi özel bir kurala yer verilmedişinden bahisle genel kural olan 96 ncı maddenin uygulanması gerektişini belirtmiş; TBMM şçtüzüşünün 115 nci maddesinde bir oy türü olarak yer verilen çekimser oy un Anayasanın 96 ncı maddesindeki kabul ya da ret oylarına ekleneceşi konusunda da bir açıklık bulunmaması karşısında karar oluşumunda dikkate alınmayacaşına hükmetmiş ve Bakanlar Kurulu nun güvenoyu aldışına ilişkin dava konusu kararı yeni bir içtüzük düzenlemesi nitelişinde görerek, bu düzenlemeyi Anayasa nın 96 ncı maddesine aykırı bulmuş ve kararı iptal etmiştir. 11 Dikkat edilirse, güven oylamasının iptaline dair bu kararda Anayasa Mahkemesi nin yerleşik içtihadından temelde bir fark bulunmaktadır: Burada içtüzük düzenlemesi nitelişinde bulunan sonraki uygulamalara temel olacak normatif bir düzenleme olmayıp, bir kerede gerçekleşip tükenen bir uygulamadır. Ne var ki, güven oylamasına i- lişkin parlamento kararıyla oluştuşu kabul edilen şçtüzük kuralının karardan ayrılmasının olanaksızlışı karşısında 398 sayılı TBMM kararı bir bütün olarak iptal edilmiştir. Kanımızca içtüzük düzenlemesi nitelişinde görülen işlem bir biri ile iç içe geçmiş iki ayrı hukuki işlemden ibarettir. Bunlardan biri yeni bir içtüzük kuralı ihdas eden uygulama, dişeri ise güven oylamasına ilişkin parlamento kararıdır. ayet Anayasa Mahkemesi nin önünde karar adı altında yapılan ve fakat içtüzük kuralı teşkil eden normatif bir düzenleme bulunsaydı, Mahkemenin bu kararı iptal etmesi anlaşılabilirdi. Ne var ki, burada iptal edilen birel işlem olmuştur ve iptal kararlarının geriye yürümemesine ilişkin 153 ncü 11 E. 1996/19, K. 1996/13, k. t , AMKD, Sayı 32/2, s Ankara Barosu Dergisi Yıl: 65 Sayı: 2 Bahar

5 maddedeki genel kurala raşmen güven oylamasının iptali ile iptal kararı da geriye yürümüştür. DoŞru olan, Anayasa Mahkemesi nin Anayasaya aykırı bir içtüzük düzenlemesi nitelişinde olan uygulamayı iptal etmesi ve böylece geleceşe yönelik olarak konuya ilişkin bir yorum kuralı getirmesi olurdu. şki işlemi bir ve ayrılamaz gören aksi yaklaşım ise, söz konusu uygulamayı normatif bir düzenleme gibi iptal ederek, iptal kararının geriye yürümesine yol açmış; siyasi iradenin tezahürüne etkide bulunmuştur. Pekiyi bu durumun sonucu nedir? Buradan hareketle bugün yaşadışımız hukuki kaos ortamına dönersek; Anayasa Mahkemesi nin eylemli içtüzük deşişiklişine dair bu içtihadının, yasama meclisinde hassas dengelerde ortaya çıkan siyasi iradeyi baltalayarak hukukun siyasallaşmasına zemin oluşturmakla kalmayıp iktidarmuhalefet ilişkilerini de olumsuz anlamda dönüştürdüşünü söylemek yanlış olmayacaktır. 3. TBMM şçtüzüşünün 121 nci maddesinin yarat- tışı hukuki durum 16 Mayıs 1996 tarihinde 424 sayılı kararla TBMM şçtüzüşü nde yapılan deşişiklik sonucunda şçtüzüşün 121 nci maddesinde Cumhurbaşkanı A- nayasanın 101 nci maddesinde yazılı nitelikleri taşıyan adaylar arasından Anayasanın 102 nci maddesi hükümlerine göre seçilir şeklinde bir düzenlemeye yer verilmiştir Anayasası döneminde seçilen üç Cumhurbaşkanı ndan Turgut Özal, Süleyman Demirel ve son olarak Ahmet Necdet Sezer in seçiminde TBMM de toplantı yeter sayısına ilişkin herhangi bir tartışma yaşanmamıştır. 12 Buna karşılık, üçüncü turda seçilen üç Cumhurbaşkanı nın seçimlerinde saşlanan toplantı yeter sayılarına bakıldışında Demirel ve Sezer in seçimlerinde söz konusu iddianın aradışı 2/3 oranındaki toplantı yeter sayısının saşlanmasına karşılık, Özal ın seçilmesinde bu yeter sayının saşlanamadışını görmekteyiz. 13 Buna karşı- lık, KanadoŞlu na göre Özal ın cumhurbaşkanı seçilmesinin de Anayasa nın 102 nci maddesindeki yazılı üye tamsayısının üçte iki çoşunluşu ile seçilir hükmüne aykırılışında kuşku bulunmuyor. Buna karşılık, o tarihte yürürlükte olan 1973 tarihli TBMM şçtüzüşünde yukarıda yer vermiş olduşumuz 1996 tarihinde 424 sayılı kararla getirilen düzenleme yer almadışından, Ö- zal ın Cumhurbaşkanı seçilmesine ilişkin meclis kararının da, bu tarihten önce verilen dişer meclis kararları gibi şçtüzüşe aykırı olma ya da yeni bir içtüzük düzenlemesi ihdas etme durumu ortaya çıkmadışından, o dönemde söz konusu meclis kararları aleyhine Anayasa Mahkemesi ne gidebilme olanaşı da bulunmamaktadır. 14 Pekiyi, 1996 tarihinde gerçekleşen şçtüzük deşişiklişi ile deşişen ne olmuştur? Gerçekten de, şçtüzükte CumhurbaşkanlıŞı seçimine ilişkin bir düzenleme yer almasıyla, yukarıda eleştirdişimiz eylemli içtüzük deşişiklişi nitelişinde bulunan ve normatif düzenleme getirmeyen bir uygulamanın da denetim kapsamında bulunacaşı açıktır. Ne var ki, TBMM şçtüzüşü 121 nci maddesinde yer alan düzenleme ile yeni bir kural öngörmemiş; Anayasanın 102 nci maddesine gönderme yapmakla yetinmiştir. Dolayısıyla, Anayasa Mahkemesi nin denetimine kapıyı aralayan bu düzenleme sayesinde Anayasa Mahkemesi olsa olsa ilk incelemeyi geçecek ve işin esasına girebilecektir. Buna karşılık, 121 nci maddenin yeni bir düzenleme getirmemesi karşısında, şçtüzük hükmünün hiçbir işlevi olmayacak; mesele bu hükmün de gönderme yaptışı Anayasanın 102 nci maddesi ile genel kural koyan 96 ncı maddesinin deşerlendirilmesi sonucunda çözülecektir. Bu deşerlendirmeye geçmeden önce, şunu belirtmekte de yarar var: 1996 yılında yürürlüşe giren içtüzük düzenlemesinin Anayasanın 102 nci maddesinde öngörülenin dışında bir toplantı ya da karar yeter sayısı öngörmesi za Sadece 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal ın seçilmesi sırasında Hasan Fehmi Güneş in kayıtlara ve üye sayılarının kayıtlara geçirilmesine yönelik itirazı olmuştur. Bu konuda detaylı bilgi için bkz; yazdir.php?haber_id= Cumhurbaşkanı Turgut Özal 31 Ekim 1989 tarihinde 14 yapılan üçüncü tur oylamada, 450 milletvekilinin yer aldışı TBMM de 284 üyenin katıldışı oylamada 263 milletvekilinin olumlu oyu ile seçilmiştir. Buradan da anlaşılacaşı gibi, Özal ın seçildişi üçüncü tur oylamanın yapıldışı oturumda TBMM nin 2/3 ü hazır bulunmamıştır. 22 Ankara Barosu Dergisi Yıl: 65 Sayı: 2 Bahar 2007

6 ten mümkün de olamazdı. Böyle bir şey olsa idi, Anayasaya açıkça aykırı olan bu içtüzük deşişiklişinin Anayasa Mahkemesi tarafından, bu kez olaşan bir biçimde iptali gerekirdi. Hâl böyleyken, yeni bir düzenleme getirmeyen ve getirmesi de mümkün olmayan içtüzük deşişiklişinin tek işlevi tartışmalı bir şekilde meclis kararı şeklinde ortaya çıkan ve fakat eylemli içtüzük deşişiklişi olarak görülen uygulamanın iptal edilmesine; yani, bir defada tükenen uygulamanın temelindeki siyasi iradeye set çekilerek, halkın temsilcileri ile atanmış yargıçların karşı karşıya getirilmesine hukuki bir kılıf saşlamış olmasıdır. Görünürde, konuyla ilgili bir içtüzük düzenlemesi vardır; gerçekte ise, şçtüzüşün 121 nci maddesi yeni bir düzenleme öngörmedişinden (ve öngöremeyece- Şinden) belirttişimiz gibi bu kılıfın içi boştur. Dolayısıyla da, aslında TBMM nin cumhurbaşkanı seçimine dair kararının eylemli olarak şçtüzü- Şün 121 nci maddesini herhangi bir biçimde de- Şiştirmesi de mümkün deşildir. 4- Anayasanın 96 ncı ve 102 nci maddelerinin deşerlendirilmesi Tüm bunlara raşmen, Anayasa Mahkemesi nin şçtüzüşün 121 nci maddesini eylemli içtüzük deşişiklişi ne ilişkin içtihadına esas teşkil edecek bir vasıta kabul ederek işin esasına geçtişini varsayalım. Acaba, bir tekrardan ibaret olan TBMM şçtüzüşünün 121 nci maddesinin de belirttişi gibi 102 nci maddeye göre Cumhurbaşkanı seçilirken esas alınması gereken toplantı ve karar yeter sayısı ne olmalıdır? Çokça tartışıldışı ve bilindişi gibi Anayasada bu konuya ilişkin iki ayrı düzenleme yer almakta ve yapılan yorumlardaki farklılışa başlı olarak iki düzenleme çatışmaktadır. Bunlardan biri, toplantı ve karar yeter sayısı başlışını taşıyan Anayasanın 96 ncı maddesindeki genel hükümdür. Buna göre, Anayasada, başkaca bir hüküm yoksa, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının en az üçte biri ile toplanır ve toplantıya katılanların salt çoşunluşu ile karar verir; ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz. DiŞer düzenleme ise, TBMM şçtüzüşünün 121 nci maddesinin gönderme yaptışı; ancak bu gönderme olmasa bile doşrudan uygulanabilir nitelikte bir özel hüküm statüsünde olan Anayasanın 102 nci maddesidir. 102 nci maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesine göre Cumhurbaşkanı, TBMM üye tamsayısının üçte iki çoşunluşu ile ve gizli oyla seçilir. Ancak aynı maddenin üçüncü fıkrasında ilk iki tur oylamada aranacak olan üye tamsayısının üçte iki çoşunluşu saşlanamazsa üçüncü oylamaya geçileceşini, üçüncü oylamada bu kez üye tamsayısının salt çoşunluşunun aranacaşını, bu oylamada da üye tamsayısının salt çoşunluşu saşlanamadışı takdirde üçüncü oylamada en çok oy almış bulunan iki aday arasında dördüncü tur oylamanın yapılması gerektişine yer verilmiş; dördüncü turda da üye tamsayısının salt çoşunluşu ile Cumhurbaşkanı seçilemedişi takdirde TBMM seçimlerinin derhal yenileneceşi düzenlenmiştir. Dolayısıyla birinci fıkranın birinci cümlesinde yer alan 2/3 çoşunluşun ilk iki tur oylamada aranacak karar yeter sayısı olduşu açıkça anlaşılmaktadır. Ne var ki, kimi hukukçuların hukuki fantezi den ibaret buldukları 15 karşı görüş, 102 nci maddenin birinci fıkrasının birinci cümlesin- 15 KanadoŞlu'nun bu konuda ortaya attışı görüşü 'hukuki fantezi' olarak nitelendiren Ergun Özbudun, hukuk kurallarının mantık ötesinde zorlanması suretiyle istenilen sonuçlara ulaşmanın mümkün olmadışını söyleyerek bu görüşe karşı çıkmıştır. Ergun ÖZBUDUN, Zaman, 28 Aralık Özbudun un bu konudaki görüşleri için ayrıca bkz., Ergun ÖZBUDUN, Cumhurbaşkanı Seçimi ve Anayasa, Zaman, 17 Ocak Özbudun dan sonra Mustafa ErdoŞan da yorumunu aynı ifadeyi kullanarak aktarmayı seçmiştir. Mustafa ERDOİAN, 367 fanteziden başka bir şey deşil!, Zaman, 27 Nisan Takip edebildişimiz kadarıyla Cumhurbaşkanı seçiminde toplantı yeter sayısı olarak 367 gereşini ileri süren görüşe karşı yazılmış dişer makaleler şunlardır: Osman CAN, CumhurbaşkanlıŞı Seçimi, Radikal şki, 31 Aralık 2006; Ahmet şyşmaya, Kim Demiş ErdoŞan ın Seçilmesi için 367 art Diye? Zaman, 6 Ocak 2007; Yusuf evki HAKYEMEZ, Köşk Seçiminde Toplantı Yeter Sayısı, Radikal, 6 Ocak 2007; Zafer ÜSKÜL, Mahkemenin Seçimi şptal Yetkisi Yok, Zaman, 26 Nisan 2007; Ergun ÖZBUDUN, CumhurbaşkanlıŞı Vesayet Makamı Olmamalı, Aksiyon, 16 Nisan 2007; Levent KÖKER, Türk Demokrasisi Güç Kazanma Yolunda Zaman, 27 Nisan Ayrıca Cem EROİUL, Hikmet Sami TÜRK ve Burhan KUZU da toplantı yeter sayısı olarak 367 şartının aranmasına açık bir şekilde karşı çıkmışlardır. Ankara Barosu Dergisi Yıl: 65 Sayı: 2 Bahar

7 de yer alan Cumhurbaşkanı TBMM üye tamsayısının üçte iki çoşunluşu ile seçilir şeklindeki ibarede geçen 2/3 çoşunluşun toplantı yeter sayısı olarak deşerlendirilmesi gerektişini kabul etmektedir. Bu görüşü dile getiren siyasetçilerin yanısıra hukukçuların da basında yer alan açıklamalarında izlenebileceşi gibi iki ayrı mantık yürüttüşü göze çarpmaktadır. Görüşü savunanların bir kısmı, temelde 102 nci maddenin lafzından hareket etmektedir. Buna göre, 102 nci maddenin ilk cümlesinde Cumhurbaşkanı, TBMM üye tamsayısının üçte iki çoşunluşu ile seçilir ifadesi yer aldışı halde, üçüncü fıkrada cumhurbaşkanlışı seçiminin üçüncü ve dördüncü turlarında salt çoşunluk ile seçilmeye de olanak tanınmıştır. Öyleyse, birinci fıkrada yer verilen üçte iki ço- ŞunluŞun karar yeter sayısı olduşundan söz etmek doşru olmayacaktır. Zira, bu durumda ü- çüncü ve dördüncü turlarda karar yeter sayısı o- larak salt çoşunluşun aranmasını açıklamak mümkün olamaz. Buradan hareketle, birinci fıkranın birinci cümlesinde yer verilen üçte ikilik çoşunluşun karar yeter sayısı deşil, toplantı yeter sayısı olduşu ileri sürülmektedir YüzbaşıoŞlu, Anayasanın 96 ncı maddesine hem toplantı hem de karar yeter sayısı bakımından istisna getirdişini kabul ettişi ve her iki açıdan da başkaca hüküm olarak gördüşü 102 nci maddeye ilişkin olarak şu deşerlendirmeyi yapmaktadır: Bu düzenlemede ilk göze çarpan husus, maddenin hem birinci fıkrasında hem de üçüncü fıkrasında, yukarıda işaret ettişimiz dişerlerinden farklı olarak, iki ayrı yeter sayının öngörülmesidir. Üçüncü fıkrada dört tur oylamanın, ilk ikisinde üye tamsayısının üçte iki çoşunluşunu, üçüncü ve dördüncü turlarda salt çoşunluşunu saşlayan aday seçilmiş olur denilmek suretiyle, dört tur oylamada seçilmek için gerekli olan karar yeter sayıları ayrı ayrı ve açıkça belirlenmiştir. Bu durumda birinci fıkradaki, Cumhurbaşkanı, TBMM üye tamsayısının üçte iki çoşunluşu ile seçilir hükmü ile i- fade edilen yeter sayının, üçüncü fıkradan başımsız, ayrık bir işlev gördüşü ortaya çıkmaktadır. Bu farklı amaç ve işlev ise, Cumhurbaşkanı seçiminde toplantı yeter sayısı bakımından da, 96 ncı maddede genel kuralın istisnası olarak bulunduşu işaret edilen, Anayasada başkaca bir hüküm olmasıdır. Bu nedenlerle Cumhurbaşkanı seçiminde, 102/1 hükmü toplantı yeter sayısı bakımından 102/3 hükmü karar yeter sayısı bakımından, 96 ncı maddedeki toplantı ve karar yeter sayısına ilişkin genel kuralın istisnalarını oluşturan, Anayasadaki başkaca hükümler dir. Bu nedenle 96 ncı maddenin gönderme Ne var ki, Anayasanın 102 nci maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi seçilir yüklemi ile tamamlanmaktadır. 102 nci maddenin birinci fıkrasında üçte iki olarak öngörülen karar yeter sayısı cumhurbaşkanının uzlaşma ile seçilmesi, geniş çoşunlukların cumhurbaşkanı üzerinde oydaşmasının saşlanması yönünde bir temenninin en açık ifadesidir. Böylece Anayasamızda çeşitli hükümler ile tarafsızlışının saşlanması amaçlanan cumhurbaşkanının tüm partilere eşit mesafede duran bir şahsiyet olması mümkün olacaktır. Ancak yine aynı madde ile cumhurbaşkanı seçiminin kolaylaştırılması da hedeflendişinden anayasa koyucu bu temennisini dile getiren birinci fıkra ile yetinmemiş, üçüncü fıkrada açıkça daha düşük bir yeter sayı arayan üçüncü ve dördüncü turların yapılmasını öngörmüştür. Böylece ilk iki turda öngörülen çoşunluşa ulaşılamaması durumunda, cumhurbaşkanlışı seçiminin bir tıkanıklışa neden olmaması için son iki turda daha düşük bir karar yeter sayısı ile seçimin sonuçlandırılması amaçlanmıştır Anayasasını yapan asli kurucu iktidarın, CumhurbaşkanlıŞı seçimine ilişkin neden böyle bir düzenlemeye gittişi ise açıktır. 23 Mart 1980 de TBMM Birleşik Toplantısının 7 nci BiryaptıŞı Anayasadaki başkaca bir özel hüküm olan 102 nci maddeye göre de, Cumhurbaşkanı seçiminde, TBMM nin en az toplantı yeter sayısı üye tamsayısının üçte ikisi (367) ve en az karar yeter sayısı da üye tamsayısının salt çoşunluşu (276) dur. Bkz; Necmi YÜZ- BA IOİLU, Cumhurbaşkanı Seçiminin Hukukilik ve Meşruiyet Yönleriyle şrdelenmesi, Güncel Hukuk, ubat 2007/2, s. 26. Aynı doşrultuda bir yorum 25 Nisan 2007 tarihinde CNN Türk kanalında Burhan Kuzu ile birlikte konuk olduşu haber programında Oya Araslı tarafından da dile getirilmiştir. Bu noktada şbrahim KaboŞlu nun 1982 Anayasası nın CumhurbaşkanlıŞı seçimini kolaylaştırmayıp zorlaştırdı- Şına ilişkin deşerlendirmesinden söz etmekte yarar var. KaboŞlu nun ifadesiyle, 1961'e göre, 1982'nin CB seçimini kolaylaştırdışı doşru mu? 1961'e göre, "üye tamsayısının üçte iki çoşunluşu ile... seçilir; ilk iki oylamada bu çoşunluk saşlanamazsa, salt çoşunlukla yetinilir" (m. 95). Oysa, 1982'ye göre, CB, "üye tamsayısının üçte iki çoşunluşu ile... seçilir" (m. 102/1). Fıkra 3 ise, turları ve seçim sürecini ayrıntılı olarak kurallara başlar; zorlaştırdışı bile söylenebilir. Tek kolaylaştırma, dördüncü oylamanın "üçüncü oylamada en çok oy alan iki aday arasında" yapılması. şbrahim KABOİLU, CumhurbaşkanlıŞı Seçimi, II, Birgün, 10 Ocak Ankara Barosu Dergisi Yıl: 65 Sayı: 2 Bahar 2007

8 leşiminde başlayan oylamalar, 11 Eylül 1980 deki 124 üncü Birleşime kadar devam etmiştir. 5 ay 19 gün süren 119 oturumda cumhurbaşkanlışı seçimi için yapılan 115 tur oylamadan sonuç alınamamış, ülke 5 ay 6 gün cumhurbaşkansız kalmıştır. Meclisin kolay çalışabilmesini saşlayabilmek ve aynı durumun tekrar yaşanmasını önlemek için, 1982 Anayasası hem toplantı ve karar yeter sayılarını düzenleyen 96 ncı maddesinde hem de CumhurbaşkanlıŞı seçimini düzenleyen 102 nci maddesinde karar alınmasını kolaylaştıracak düzenlemelere gitmiştir Anayasası döneminde üye tamsayısının salt çoşunluşu olarak öngörülen toplantı yeter sayısı meclisin çalışmasını kolaylaştırabilmek için üçte bir çoşunluşa düşürülmüştür nci maddenin gerekçesinde de şu ifadeye açıkça yer verilmiştir: GörüldüŞü gibi bu tamamen yeni bir sistemdir. Türkiye Büyük Millet Meclisi uzun olmayan bir süre sonunda karar vermeye zorlanmakta ve seçimin müzminleşmesi önlenmektedir. Seçimin uzamasının gerek Devlet BaşkanlıŞı makamı ve gerekse seçilecek kişiler için arzu edilmeyen eşilim ve düşüncelerin doşmasına yol açtışı görülmüştür. 19 Dolayısıyla, maddenin konuluş gerekçesi de, cumhurbaşkanı seçiminin kolaylaştırılmasının hedeflendişini açıkça ortaya koymaktadır. Karşı görüşün temel dayanaklarından birini de, 1961 Anayasasının 86 ncı maddesinde yer alan Anayasada başkaca hüküm yoksa ibaresinin ka Bu maddeye ilişkin olarak Danışma Meclisi tutanaklarında Anayasa Komisyonu Başkanı Orhan Aldıkaçtı nın şu ifadesine rastlanmaktadır: Bu maddeden amaç, Meclisin toplanmasını saşlamaktır, karar vermesini deşil; Meclisin mümkün olduşu kadar az sayıyla toplanmasını saşlamaktır. şngiliz parlamentosu 40 kişiyle toplanır. Bugün batıda mütemadiyen bu sayıyı azaltmaya doşru gidilmektedir. Biz karar sayısını, normal bir toplantının karar sayısı olarak asgarisini tutmaya çalıştık. Öyle bir sayı kabul ettik, takribi olarak bir sayı kabul ettik, üçte bir uygun gelir dedik. Hiçbir kitabı yok, teorisi yok vesair. Yalnız karar sayısının 101 in altına düşmemesine çalıştık. Bu da, biraz evvel söyledişim gibi Meclisin çalışmasını kolaylaştırmak, toplanmasını kolaylaştırmak için. Danışma Meclisi Tutanak Dergisi, B. 139, , Dördüncü Oturum, Cilt 9 (27 AŞustos 1982 tarihli 137 nci Birleşimden 8 Eylül 1982 tarihli 146 ncı Birleşime kadar) (Ankara: 1982, TBMM Yayınevi), s Gerekçeli 1982 Anayasası. rar yeter sayısına ilişkin genel kuraldan önce gelmesine karşılık aynı ibarenin 1982 Anayasasının 96 ncı maddesinde madde metninin başında gelmesi oluşturmaktadır. 20 Dolayısıyla, 1961 Anayasasından farklı olarak 1982 Anayasasında sadece karar yeter sayısı bakımından deşil, toplantı yeter sayısı bakımından da başkaca hüküm bulunduşundan söz edilmektedir. 21 Gerçekten de, 1982 Anayasasının 96 ncı maddesi sadece karar yeter sayısına ilişkin olarak deşil, toplantı yeter sayısına ilişkin olarak da Anayasada özel düzenleme yer almasını mümkün kılmıştır. Ancak, 102 nci maddenin bir bütün olarak deşerlendirilmesinden bu yönde; yani, 102 nci maddenin ayrı bir toplantı yeter sayısı aradışı şeklinde bir sonuç çıkarılabilseydi, bu yorumun da çıkarılan sonucu destekleyici şekilde kullanılabilmesi mümkün olurdu. DiŞer bir deyişle, 96 ncı maddenin Anayasanın bir başka hükmünde toplantı yeter sayısına ilişkin özel bir düzenlemeye yer verilebileceşini söylemesi, 102 nci maddede böyle bir düzenlemeye yer verildişine; dahası bu düzenlemenin de toplantı yeter sayısını üçte iki olarak belirledişine dair herhangi bir biçimde veri teşkil etmez. Madde metninden 102 nci maddenin ne ayrı bir toplantı yeter sayısı aradışına ne de bu yeter sayının TBMM nin üçte ikisine tekabül etti- Şine ilişkin herhangi bir sonuç çıkarılabilmektedir. Madde metninde bu konuya ilişkin en ufak bir açıklık bulunmazken, 96 ncı maddeyi 1961 Anayasası dönemindeki düzenleme ile karşılaştırmak suretiyle söz konusu iddiaya hukuki dayanak oluşturmak ise mantık sınırlarını zorlamaktadır. Zira, maddenin birinci fıkrası ile üçüncü fıkrasının bir arada ele alınması halinde, cumhurbaşkanı seçimini ayrıntılı biçimde düzenleyen Anayasasının 86 ncı maddesi şu şekildedir: Her Meclis, üye tamsayısının salt çoşunluşuyla toplanır ve Anayasa'da başkaca hüküm yoksa, toplantıya katılanların salt çoşunluşuyla karar verir. Türkiye Büyük Millet Meclisinde toplantı yeter sayısı, her iki Meclis üye tamsayısı toplamının salt çoşunluşudur Anayasasının 96 ncı maddesi ise şu şekildedir: Anayasada, başkaca bir hüküm yoksa, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tamsayısının en az üçte biri ile toplanır ve toplantıya katılanların salt çoşunluşu ile karar verir; ancak karar yeter sayısı hiçbir şekilde üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlasından az olamaz. Bkz., YÜZBA IOİLU, a.g.e., s. 25. Ankara Barosu Dergisi Yıl: 65 Sayı: 2 Bahar

9 bu maddenin birden fazla turda sonuçlandırılacak süreçte turlara göre birden fazla karar yeter sayısı aradışı; buna karşılık, anayasanın dişer maddelerindeki düzenlemelere paralel şekilde cumhurbaşkanı seçimine ilişkin bu düzenlemede de özel bir toplantı yeter sayısı aranmadışı açıkça görülmektedir. Ayrıca Danışma Meclisi tutanakları incelendişinde, taslak metinde cumhurbaşkanı seçimini düzenleyen 102 nci maddede (taslaşın 111 nci maddesi) üçüncü turda salt çoşunluşun saşlanamaması halinde, bu turda en çok oy alanın katılımıyla dördüncü tur oylamanın yapılacaşını; dördüncü turda ise, en çok oy alanın cumhurbaşkanı seçilmiş olacaşının öngörülmesi nedeniyle Danışma Meclisi Üyelerinden Fahri Öztürk ün bir önerge vererek şunları söyledişi görülmektedir: Bu madde 102 nci maddeye 22 gönderme yapmadışına göre, Cumhurbaşkanının dördüncü turda seçimi için 100 oya mı yoksa 68 oya mı ihtiyaç olduşu kuşkuludur. Dördüncü turda 134 kişilik toplantı nisabıyla toplanacak Mecliste, 68 oyla olmasa bile 100 oyla Cumhurbaşkanı seçilebilecektir 23 diyerek 400 kişilik bir Mecliste 100 oyla seçilen Cumhurbaşkanının bu denli geniş yetkileri kullanmasının sorunlu olacaşından bahisle Cumhurbaşkanının bugün olduşu gibi salt ço- Şunlukla seçilmesini önermiştir. Burada önemli olan, Fahri Öztürk ün dördüncü turda 134 kişilik toplantı nisabıyla toplanacak Mecliste, 68 oyla olmasa bile 100 oyla Cumhurbaşkanı seçilebilecektir derken, cumhurbaşkanı seçimi için şu anda 184 e denk gelen -o günkü toplantı yeter sayısı olan- 134 oyla meclisin toplanmasının yeterli olacaşını Danışma Meclisi tutanaklarına geçirmiş olmasıdır. Tutanaklardaki bu ifadede Öztürk ün açıkça TBMM nin o zamanki toplantı yeter sayısı olan 134 le toplanacaşını belirtmesine ve bu konuda bir önerge vermesine karşılık üyelerden hiçbiri aksi yönde bir görüş ileri sürme Burada taslaşın 102 inci maddesinden söz edilmektedir. Bu madde Anayasamızın 96 ncı maddesine karşılık gelmektedir. Danışma Meclisi Tutanak Dergisi, B. 141, , Ü- çüncü Oturum, Cilt 9 (27 AŞustos 1982 tarihli 137 nci Birleşimden 8 Eylül 1982 tarihli 146 ncı Birleşime kadar) (Ankara: 1982, TBMM Yayınevi), s miştir. 24 Tutanakların ayrıntılı bir şekilde incelenmesi ve karar yeter sayısına ilişkin olarak verilen çok sayıda deşişiklik önergesine ilişkin tartışmaların deşerlendirilmesi açıkça göstermektedir ki, bu denli uzun tartışmaların yapıldışı ve Öztürk ün önergesi çerçevesinde TBMM nin üye tamsayısının 1/3 ü ile toplanacaşının kayıt altına alındışı bu oturumlarda, Cumhurbaşkanı seçiminde uygulanacak farklı ve özel bir toplantı yeter sayısına ilişkin herhangi bir tartışma yaşanmadışı gibi, meclisin o dönemde 134 olan toplantı yeter sayısı ile toplanacaşına ilişkin belirlemeye yönelik herhangi bir itiraz da gelmemiştir. Verilen önergeler ve karar yeter sayısına ilişkin olarak uzun uzadıya yapılan tartışmalar dikkate alındışında, 96 ncı maddeden ayrılarak özel bir toplantı yeter sayısı öngörülmek istenseydi bu hususa ilişkin tartışmaların da yaşanacaşı ve böyle bir düzenlemenin madde metninde yer alacaşı hesaba katılmalıdır. Bu görüşü savunanların dişer bir kısmı ise, karar yeter sayısının toplantı yeter sayısından fazla olması gerektişine ilişkin basit bir mantık kuralından hareket etmektedir. Buna göre, Anayasanın 102 nci maddesinde sadece karar yeter sayısının düzenlendişini; buna karşılık, toplantı yeter sayısının düzenlenmedişini kabul ederek 96 ncı maddedeki genel kurala gitmek ve toplantı yeter sayısının TBMM nin üçte birine tekabül eden 184 sayısı olduşunu kabul etmek abesle iştigal etmek anlamına gelir. Toplantıyı açarken 184 kişinin hazır bulunması suretiyle ne 367 ye ne de 276 ya ulaşmak mümkün olacaktır. Dolayısıyla bu görüş, toplantı yeter sayısının en aşaşı karar yeter sayısına eşit olması gerektişini kabul etmektedir Danışma Meclisi üyesi Fahri Öztürk 27 Nisan 2007 günü Zaman Gazetesinde yayımlanan konuya ilişkin röportajında da, Danışma Meclisi görüşmeleri sırasında cumhurbaşkanı seçimi için TBMM nin en az üçte iki ço- Şunlukla toplanması gerektişi konusu gündeme gelmedi. Böyle bir yorum yapılması da söz konusu deşildi. Çünkü 1980 öncesi cumhurbaşkanlışı seçimleri tıkandı- Şı için Danışma Meclisi, seçimin daha kolay ve kısa sürede sonuçlanmasını saşlayacak bir düzenleme yapmayı amaçlamıştı demiştir. 82 Anayasası'nın mimarları konuştu: Anayasa'yı yazarken seçimi kolaylaştırmayı amaçlamıştık, Zaman, 27 Nisan YüzbaşıoŞlu, aynı mantışı şu kelimelerle açıklamaktadır: 26 Ankara Barosu Dergisi Yıl: 65 Sayı: 2 Bahar 2007

10 Bu görüşün haklılışını savunmak da aynı şekilde mümkün deşildir. Anayasanın pek çok maddesinde 96 ncı maddeye istisna getirmek suretiyle özel karar yeter sayısı aranmıştır. Ancak Anayasanın özel bir karar yeter sayısı aranmış olan bu hükümleri dahil hiçbir yerinde bir kanunun ya da meclis kararının çıkarılması için özel bir toplantı yeter sayısı öngörülmüş deşildir. Örnek vermek gerekirse, af kanunu çıkarılabilmesi için 3/5 çoşunluk (m. 87), görev sırasında güvenoyu alınabilmesi için salt çoşunluk (m. 111), Cumhurbaşkanının vatana ihanetten dolayı suçlandırılabilmesi için 3/4 çoşunluk, Anayasa deşişiklişi için 3/5 ve 2/3 çoşunluk (m. 175) aranmıştır. imdi toplantı yeter sayısına ilişkin özel bir düzenleme içermeyen tüm bu hallerde meclisin bu maddelerde yer verilen nitelikli çoşunluklarla toplanarak karar alması mı gerekecektir? Anayasa koyucunun iradesinin bu yönde olduşunu kabul etmek mümkün müdür? Anayasaya aykırı bu tür Bizce Anayasa nın 102 nci maddesinin hükmü son derece açıktır. DiŞer türlü efendim ben 184 le oylama yaparım derseniz, işin mantışı kalmıyor. Yani ilk iki turda 367 oy aranan bir seçim sonucu 184 le nasıl yapılır? Ü- çüncü turda da yine 276 oy aranan da yapılmaz. Yani burada 184 ün hiçbir tutarlılışı yoktur. haberturk.com/haber.asp?id_21428&cat=110&dt=2007/ 04/28. Bu görüşte olan Fazıl SaŞlam ise şöyle demektedir:.. anayasanın üçüncü ve dördüncü turlarda salt ço- Şunlukla yetindişini, birinci ve ikinci turlarınsa üye tamsayısının üçte biriyle yapılabileceşini ileri sürmek, 102 nci maddenin birinci fıkrasındaki ana kuralı anlamsız kılacaşı gibi istisna nitelişindeki bir kuralı ana kuralın önüne geçirme sonucunu doşurur. Fazıl SAİLAM, Cumhurbaşkanı Seçimiyle şlgili Tartışmalar, 8 Ocak 2007, =477. Ayrıca SaŞlam şöyle bir mantık yürütmektedir: Cumhurbaşkanı Türkiye Büyük Millet Meclisi nin üçte iki çoşunluşu ile seçilir. Bu bir Anayasa kuralı mı? Evet. Üstelik CumhurbaşkanlıŞı seçiminin ilk üç oylamasında kesin olarak geçerli bir Anayasa kuralı. O halde geliyorum dişer maddeye: Anayasanın 11. maddesi. Bu madde diyor ki: Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve dişer kuruluş ve kişileri başlayan temel hukuk kurallarıdır. Yani kısacası cumhurbaşkanının meclis üye tamsayısının üçte iki ço- ŞunluŞu ile seçilmesi, yasama organı için ilk üç oylamada başlayıcı bir kural. Peki bu başlayıcılışı Meclis in üçte biri ile toplanarak nasıl saşlayacaksınız? Bir ilkokul öşrencisi bile bunun mantıken mümkün olmayacaşını bilir. cat=110&dt=2007/04/28. bir yorum, Anayasanın nitelikli çoşunlukla karar alınmasını öngördüşü bu durumların tamamında, karar almayı ya son derece güçleştirecek ya da olanaksız hale getirecektir. u an itibariyle cumhurbaşkanlışı seçimini kilitleyen, zora sokan ve yasama meclisinin cumhurbaşkanlışı seçimine ilişkin siyasi iradesini Anayasa Mahkemesinin onayına tabi kılan bu yorum muhalefetin eline son derece tehlikeli bir silah vermekte; bu silahın nerede, ne zaman patlayacaşını baştan kestirmenin olanaksızlışı karşısında sistemin kilitlenmesine ve rejim krizlerine de davetiye çıkarılmış olmaktadır Anayasasının hazırlanması sırasında Danışma Meclisi tutanaklarında Anayasanın 96 ncı maddesine ilişkin olarak (taslaşın 102 nci maddesine karşılık gelmektedir) Danışma Meclisi üyesi Kazım Öztürk ün şu sözleri konunun önemini daha iyi anlatmaktadır: imdi, 1961 Anayasasının 86 ncı maddesinde, Anayasada başkaca bir hüküm yoksa, üye tamsayısının salt çoşunluşuyla toplanır; toplantıya katılanların salt çoşunluşuyla karar verir hükmü mevcut idi. Önerilerimiz ızdıraplarımızın sonucudur. Geçmişte gerek açılışta gerek obstrüksüyonlarda parlamentonun hiç mübalaşasız vaktinin 1/5 i açılıştaki yoklamalarla veya parlamentoyu çalıştırmamaya yönelik usulî tartışmalarla geçmiştir. sık sık hatırlıyorum. Mecliste 225 üyenin mevcudiyeti, Senatoda 92 üyenin mevcudiyetiyle parlamentonun çalışmayıp daşıldışını; hatta gelecek üyelerin kapıdan çevrilerek parlamentonun çalışmamasının saşlanmasının temin edildişi gözlerimin önündedir. Ayrıca, açılışta bir yoklamaya gitmemek ve çalışan parlamentoyu daşılmaya mecbur bırakmamak gibi ulvî bir noktadan hareketle; ayrıca iki ülkeyi örnek olarak arz edece- Şim: ştalya ve şngiltere. Her ikisinde de toplantı nisabı yoktur. şngiltere de 635 üyeli parlamentoda 40 kişiyle oylama yapılır; 21 kabul, 20 ret kararlanır. 26 Demokrasiyi çoşunluk egemenlişi ile özdeş kabul eden bir anlayış asla kabul edilemez. Buna karşılık, çoşunluşun arzularına göre yönetimin 26 Danışma Meclisi Tutanak Dergisi, B. 139, , Dördüncü Oturum, Cilt 9 (27 AŞustos 1982 tarihli 137 nci Birleşimden 8 Eylül 1982 tarihli 146 ncı Birleşime kadar)(ankara: 1982, TBMM Yayınevi), s Ankara Barosu Dergisi Yıl: 65 Sayı: 2 Bahar

11 demokratik ideale azınlışın arzularına göre yönetimden daha yakın olduşu muhakkaktır. Nitelikli çoşunlukla karar alınmasını öngören bu maddelerin tamamında ise, çoşunluşun kapsamının genişletilmesi ve bu suretle uzlaşma ve oydaşmanın saşlanarak meclis iradesinin mümkün olduşunca çok kişinin çıkarına olabilecek şekilde ortaya çıkması amaçlanmıştır. Ancak bu durum çoşunluşun iradesinin azınlık tarafından baltalanabilmesine imkân vermeyi de haklı göstermez. Demokratik idealle de hiçbir biçimde başdaşmayacak böyle bir anlayış ancak bir azınlık rejiminde ya da aristokraside kabul görebilir. Dolayısıyla, 1982 Anayasasının yürürlükte oldu- Şu yirmi yılı aşkın süre içerisinde karar yeter sayısı olarak nitelikli bir çoşunluşun arandışı Anayasanın dişer tüm maddelerinde uygulandışı şekilde, 102 nci madde için de aranması gereken 96 nci maddede yer alan genel kuraldır. Yani, TBMM nin üye tamsayısının 1/3 üne tekabül eden 184 kişi ile toplanması gerekeceşi tartışmaya mahal vermeyecek kadar açıktır. 5. Sonuç CumhurbaşkanlıŞı seçimi sürecinde Türkiye de yaşananlar, yazık ki, hukukun siyasallaşmasına örnek teşkil edecek boyuttadır. Özgürlükler hukuku, hatta salt hukuk için doşru yaklaşım haktemelli yaklaşımdır. 27 Hak-temelli bir yaklaşım kurmak için ise, sonuç yerine süreç ten hareket etmek gereklidir. Sürecin doşrusu, her zaman sonucun doşrusu olmayabilir. Ancak, normatif bir bilim olan hukukta, süreçte olması gere- 27 Bkz, Ronald DWORKIN, Taking Rights Seriously (Cambridge: Harvard University Press, 1977), s Hukuk ve ahlak kuramlarında ilk olarak Dworkin in ortaya koyduşu hak-temelli, ödev-temelli ve a- maç-temelli üçlü ayrımın hukuk felsefesinde önemli bir yeri vardır. Dworkin e göre etik, siyaset ve hukuk kuramı amaç veya ödev temelli deşil, hak-temelli olmalıdır; yani haklar ödevlerden ve kolektif amaçlardan üstün tutulmalı ve bu yolla herkesin eşit ilgi ve saygı görme hakkına saygı gösterilmelidir. Profesör Dworkin in haklar tezi hakların genel yarar düşüncelerinden önce geldişi anlamına gelmektedir. Bkz., Raymond WACKS, Understanding Jurisprudence: An Introduction to Legal Theory (Oxford: Oxford University Press, 2005), s Dworkin in haklar tezine yer verdişi en yeni çalışması i- çin bkz., Ronald DWORKIN, Is Democracy Possible Here? (UK: Princeton University Press, 2006). ken sorgulanmalıdır. ayet süreçte olması gereken yerine, sonuçta olması gereken sorgulanır ve siyasal tercih böylesi bir doşru dan hareketle yapılırsa, bu siyasetin doşrusu olabilirse de, hukukun doşrusu deşildir. DiŞer bir deyişle, böyle bir tercih ancak ödev ya da amaç-temelli yaklaşımı esas alan doşru siyaset olabilir. Liberal siyasal süreç, maksimal seçenekler arasında radikal seçimlerde bulunmak olarak tanımlanabilir. 28 Gerçekten de, belli zamanda ve belli yerdeki kamusal amaçların çokluşu siyasal süreç açısından böyle bir seçimin yapılmasını zorunlu kılmaktadır. Ancak liberal deşerlerle u- yumlu bu seçenekler arasında tercih yapılabilmesi için, başta temel haklar olmak üzere liberal kurumsal araçlara ihtiyaç bulunmaktadır. şşte bu noktada, siyaset de hukukla kesişir. Zira, bu açıdan bakıldışında hak-temelli bir yaklaşımı esas almayan siyaset en azından liberal siyasal sistem için doşru tercih, doşru siyaset de olamaz. Yani, hukuk gibi siyaset de temel haklardan hareket etmek zorundadır. Herkesin siyasal tercihini ya da kişisel temennisini ortaya koymaya hakkı vardır ancak bu, konumunun saşladışı iktidarı kötüye kullanmasını haklı kılmaz. Hukukun temel ilkesi olan hakkın kötüye kullanılması yasaşı, kamusal bir yetkiyi kullanan kişi ve kurumlar için yetkinin kötüye kullanılması yasaşını da beraberinde getirir. Hukukçuların yorum yaparken uyması gereken temel ilke dürüstlük ilkesidir. Dürüstlük ilkesine aykırı ve belli amaca hizmet eden yorumların etik yönden savunulması mümkün olmadışı gibi, bu tür yorumlar hukuk idesi ile de başdaşmamaktadır Jonathan RILEY, Interpreting Berlin s Liberalism, American Political Science Review, Vol.95 (June 2001), s Bu makale yayım aşamasındayken, Anayasa Mahkemesi, Deniz Baykal, Önder Sav ve 134 milletvekili tarafından ileri sürülen Türkiye Büyük Millet Meclisi şçtüzü- Şü nün 121. maddesinin birinci fıkrasındaki Anayasanın 102 nci maddesi hükümlerine göre ibaresini eylemli o- larak deşiştiren Türkiye Büyük Millet Meclisi kararı ve bu uygulamanın ayrılmaz parçası olan günlü, 11. Cumhurbaşkanı seçimi ilk oylamasının iptali ve yürürlüşünün durdurulması istemi ni tarihinde karara başladışından, küçük bir bilgi notu olarak bu 28 Ankara Barosu Dergisi Yıl: 65 Sayı: 2 Bahar 2007

12 Kaynakça BATUM, Süheyl. CumhurbaşkanlıŞı Seçiminde Yeni Boyut Vatan, 27 Aralık CAN, Osman. CumhurbaşkanlıŞı Seçimi, Radikal şki, 31 Aralık Danışma Meclisi Tutanak Dergisi, Cilt 9 (27 AŞustos 1982 tarihli 137 nci Birleşimden 8 Eylül 1982 tarihli 146 ncı Birleşime kadar)(ankara: 1982, TBMM Yayınevi). DWORKIN, Ronald. Taking Rights Seriously (Cambridge: Harvard University Press, 1977). DWORKIN, Ronald.Is Democracy Possible Here? (UK: Princeton University Press, 2006). ERDOİAN,Mustafa. 367 fanteziden başka bir şey deşil!, Zaman, 27 Nisan HAKYEMEZ,Yusuf evki. Köşk Seçiminde Toplantı Yeter Sayısı, Radikal, 6 Ocak şyşmaya, Ahmet. Kim Demiş ErdoŞan ın Seçilmesi için 367 art Diye? Zaman, 6 Ocak KABOİLU, şbrahim. CumhurbaşkanlıŞı Seçimi- I, Birgün, 3 Ocak KABOİLU, şbrahim. CumhurbaşkanlıŞı Seçimi, II, Birgün, 10 Ocak KÖKER, Levent. Türk Demokrasisi Güç Kazanma Yolunda Zaman, 27 Nisan satırlar makaleye eklenmiştir. Mahkeme, Türkiye Büyük Millet Meclisi nin günlü, 96. birleşiminde alınan 11. Cumhurbaşkanı nın seçiminde gözetilmesi gereken toplantı yeter sayısı ile ilgili kararını eylemli içtüzük deşişiklişi nitelişinde görerek söz konusu meclis kararını günlü, E. 2007/45, K. 2007/54 sayılı kararla iptal etmiş; aynı tarih itibariyle, bu kararın uygulanmasından doşacak sonradan giderilmesi güç veya olanaksız durum ve zararların önlenmesi ve iptal kararının sonuçsuz kalmaması için kararın Resmî Gazete de yayımlanacaşı güne kadar da yürürlüşün durdurulmasına karar vermiştir. E. 2007/45, K. 2007/21, k. t (http://www.anayasa.gov.tr/eskisite/kararlar/iptali TIRAZ/YD/YDK07-21.htm, erişim tarihi: 20 Mayıs 2007.) Anayasa Mahkemesi nin verdişi yürürlüşü durdurma kararı tarihinde, sayılı Resmi Gazete de yayımlanmış; E. 2007/45, K. 2007/54 sayılı iptal kararı ise gerekçesi henüz yazılmadışı için yayımlanmamıştır. Gerekçeli kararın açıklanmamış olması nedeniyle daha evvel söylediklerimize ekleyebileceşimiz pek fazla şey bulunmasa da, kararın yayımlanması ertesinde yapılan son derece kapsamlı ve teknik bir deşerlendirmeye katıldışımızı belirtmekle yetinelim. Bkz., Serap YAZICI, Yargısı Hukukla BaŞlı Olmayan Devlet! Zaman, 4 Mayıs SAİLAM, Fazıl. Cumhurbaşkanı Seçimiyle şlgili Tartışmalar, 8 Ocak 2007, erişim tarihi: 29 Nisan ÖZBUDUN, Ergun. Türk Anayasa Hukuku (Ankara: Yetkin Yayınları, Gözden Geçirilmiş 6. Baskı, 2000). ÖZBUDUN, Ergun. Cumhurbaşkanı Seçimi ve Anayasa, Zaman, 17 Ocak ÖZBUDUN,Ergun. CumhurbaşkanlıŞı Vesayet Makamı Olmamalı, Aksiyon, 16 Nisan Anayasası'nın mimarları konuştu: Anayasa'yı yazarken seçimi kolaylaştırmayı amaçlamıştık, Zaman, 27 Nisan RILEY, Jonathan. Interpreting Berlin s Liberalism, American Political Science Review, Vol. 95 (June 2001) SOYSAL, Mümtaz. şki Yorum, Cumhuriyet, 27 Nisan 2007; SOYSAL, Mümtaz. Hukukun KurtarıcılıŞı, Cumhuriyet, 30 Nisan TEZşÇ,ErdoŞan. Kanun ve TBMM Kararı, Anayasa Yargısı, Cilt 5, Anayasanın 26. Kuruluş Yıldönümünde Sunulan Bildiriler (Ankara: Anayasa Mahkemesi Yayınları, 1989), s TEZşÇ, ErdoŞan. Parlamento Kararı ve Kanun, Anayasa Yargısı, Cilt 5, Anayasanın 26. Kuruluş Yıldönümünde Sunulan Bildiriler (Ankara: Anayasa Mahkemesi Yayınları, 1989), s ULU AHşN, Nur. Savaş Hali şlânı ve Silahlı Kuvvet Kullanılmasına şzin Verme Yetkisi ve Anayasa Mahkemesi'nin Tarihli Kararı, Prof. Dr. Turgut Kalpsüz e ArmaŞan (Ankara: Turhan Kitabevi, 2003), s ÜSKÜL, Zafer. Mahkemenin Seçimi şptal Yetkisi Yok, Zaman, 26 Nisan WACKS, Raymond. Understanding Jurisprudence: An Introduction to Legal Theory (Oxford: Oxford University Press, 2005) YÜZBA IOİLU, Necmi. Cumhurbaşkanı Seçiminin Hukukilik ve Meşruiyet Yönleriyle şrdelenmesi, Güncel Hukuk, ubat 2007/2, s YAZICI, Serap. Yargısı Hukukla BaŞlı Olmayan Devlet! Zaman, 4 Mayıs Ankara Barosu Dergisi Yıl: 65 Sayı: 2 Bahar

13 DoŞrudan şnternet Kaynakları 110&dt=2007/04/28, erişim tarihi: 27 Nisan erişim tarihi: 1 Mayıs erişim tarihi: 1 Mayıs , erişim tarihi: 28 Nisan 2007, erişim tarihi: 27 Nisan &task=view&id=1246&itemid=2, erişim tarihi: 29 Nisan erişim tarihi: 29 Nisan ITIRAZ/YD/YDK07-21.htm, erişim tarihi: 20 Mayıs Ankara Barosu Dergisi Yıl: 65 Sayı: 2 Bahar 2007

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi

LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi LAW 104: TÜRK ANAYASA HUKUKU 14 HAFTALIK AYRINTILI DERS PLANI Doç. Dr. Kemal Gözler Koç Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1. HAFTA: OSMANLI ANAYASAL GELİŞMELERİ [Türk Anayasa Hukukukun Bilgi Kaynaklarının Tanıtımı:

Detaylı

2-) Türkiye de tek dereceli seçim ilk kez hangi seçimlerde uygulanmıştır? A) 1942 B) 1946 C) 1950 D) 1962 E) 1966

2-) Türkiye de tek dereceli seçim ilk kez hangi seçimlerde uygulanmıştır? A) 1942 B) 1946 C) 1950 D) 1962 E) 1966 1-) 1921 Anayasası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A) Milli egemenlik ilkesi benimsenmiştir B) İl ve nahiyelerde yerinden yönetim ilkesi kabul edilmiştir. C) Yasama ve yürütme kuvvetleri

Detaylı

ÖZETLE. Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem

ÖZETLE. Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem ÖZETLE Türk ye Cumhur yet Cumhurbaşkanlığı S stem MiLLETiN ONAYIYLA Mevcut Anayasa da Cumhurbaşkanı, Türkiye Cumhuriyeti Devleti nin başıdır. Sistemin işleyişi, devletin bekası ve vatanın bütünlüğü, Türkiye

Detaylı

TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA. Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR

TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA. Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR TEMEL HUKUK DERS NOTLARI SON HAFTA Öğr. Gör. Erkan ÇAKIR ANAYASANıN TEMEL ILKELERI 2 1. madde Türkiye devleti bir cumhuriyettir. 2. Madde Cumhuriyetin nitelikleri Cumhuriyetçilik Başlangıç ilkeleri Atatürk

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN TEMEL HUKUK BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Yargı nedir? Türk hukukunda yargının bölümleri Anayasa Yargısı İdari Yargı Adli Yargı TEMEL HUKUK YARGI Yargı, devletin hukuk

Detaylı

CUMHURBASKANININ YETKİ VE SORUMLULUKLARI

CUMHURBASKANININ YETKİ VE SORUMLULUKLARI CUMHURBASKANININ YETKİ VE SORUMLULUKLARI CİFT BASLILIK BİTİYOR Cumhurbaşkanı ile Başbakanın yetkileri birleştiriliyor. Cumhurbaşkanı yürütmenin başı oluyor. Yönetimde çift başlılık ortadan kalkıyor. Cumhurbaşkanları

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ. 5.Ders. Yrd.Doç.Dr. Uğur ÖZER

KAMU YÖNETİMİ. 5.Ders. Yrd.Doç.Dr. Uğur ÖZER KAMU YÖNETİMİ 5.Ders Yrd.Doç.Dr. Uğur ÖZER 1 TÜRK KAMU YÖNETİMİNİN YAPISI (MERKEZ ÖRGÜTÜ) DEVLETİN TEMEL ORGANLARI KAMU YÖNETİMİNİN YAPISI MERKEZ (BAŞKENT) ÖRGÜTÜ Cumhurbaşkanı Bakanlar kurulu Başbakan

Detaylı

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00

ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 ANAYASA HUKUKU (İKTİSAT VE MALİYE BÖLÜMLERİ) 2014 2015 GÜZ DÖNEMİ ARASINAV 17 KASIM 2014 SAAT 09:00 A. ANLATIM SORUSU (10 puan) Temsilde adalet yönetimde istikrar kavramlarını kısaca açıklayınız. Bu konuda

Detaylı

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI II. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2.

KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ ÖĞRETİM YILI II. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. KTO KARATAY ÜNİVERSİTESİ ANAYASA HUKUKU DERSİ 2015-2016 ÖĞRETİM YILI II. DÖNEM DERS PROGRAMI İÇERİĞİ DERS TARİHİ 1. DERS SAATİ 2. DERS SAATİ 15.02.2016 Türk Hukukunun Bilgi Kaynakları - Mevzuat, Yargı

Detaylı

Anayasa Mahkemesi nin Đki Kararı Üzerine: Haluk Ulusoy ve Cargill Kararı

Anayasa Mahkemesi nin Đki Kararı Üzerine: Haluk Ulusoy ve Cargill Kararı Anayasa Mahkemesi nin Đki Kararı Üzerine: Haluk Ulusoy ve Cargill Kararı Nihat Kayar Mersin Üniversitesi, Đ.Đ.B.F. Kamu Yönetimi Bölümü Giriş Anayasa Mahkemesi ilk defa 1961 Anayasası ile kurulmuş ve ilk

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ TÜRLERİ VE NİTELİKLERİ

ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ TÜRLERİ VE NİTELİKLERİ Ayrıntılı Bilgi ve On-line Satış İçin www.hukukmarket.com İSMAİL KÖKÜSARI Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi ANAYASA MAHKEMESİ KARARLARININ TÜRLERİ VE NİTELİKLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... vii İÇİNDEKİLER...ix

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER...IX BIRINCI BÖLÜM ANAYASA HUKUKUNUN KISA KONULARI 1. 1961 Anayasası ile 1982 Anayasası nın Hazırlanış ve Kabul Ediliş Süreçlerindeki Farklılıklar...1 2. Üniter, Federal ve Bölgeli

Detaylı

ANAYASA HUKUKU DERSİ

ANAYASA HUKUKU DERSİ ÇOKTAN SEÇMELİ SORULAR HİTİT ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ İKTİSAT BÖLÜMÜ (İÖ) ANAYASA HUKUKU DERSİ ARA SINAVI (11 Kasım 2010 Saat 19:00) 1- Amerikan modeli anayasa yargısı için aşağıdakilerden

Detaylı

1-Hâkim ve Savcılar idari görevleri dolayısıyla aşağıdaki kurumlardan hangisine bağlıdır?

1-Hâkim ve Savcılar idari görevleri dolayısıyla aşağıdaki kurumlardan hangisine bağlıdır? 1-Hâkim ve Savcılar idari görevleri dolayısıyla aşağıdaki kurumlardan hangisine bağlıdır? A) Cumhurbaşkanlığı B) Başbakanlık C) Adalet Bakanlığı D) Halk E) HSYK 3-Aşağıdakilerden hangisi adli yargının

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Hukukun kaynakları Normlar hiyerarşisi Hukukun Kaynakları Hukukta kaynak kavramı, hukukun varlık kazanabilmek ve yürürlüğe geçebilmek için hangi

Detaylı

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 5434 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanununun Bir Maddesinde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçeleri ektedir. Gereği bilgilerine

Detaylı

3.Meclisin faaliyetlerine ara vermemesi şeklinde olan meclisin her zaman açık olması yasamanın hangi ilkesi ile ilgilidir?

3.Meclisin faaliyetlerine ara vermemesi şeklinde olan meclisin her zaman açık olması yasamanın hangi ilkesi ile ilgilidir? 1.Aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesinin sadece şekil olarak incelediği bir konudur? A) Anayasa değişiklikleri B) İç Tüzükler C) KHK D) Kanunlar E) Tüzükler 3.Meclisin faaliyetlerine ara vermemesi

Detaylı

Marka, Tasarım ve Patent Hakkına Tecavüz Suçlarına Đlişkin Hükümlerin Anayasaya Aykırılığı Sorunu

Marka, Tasarım ve Patent Hakkına Tecavüz Suçlarına Đlişkin Hükümlerin Anayasaya Aykırılığı Sorunu Ankara Barosu Dergisi Yıl: 65 Sayı: 2 Bahar 2007 149-157 Marka, Tasarım ve Patent Hakkına Tecavüz Suçlarına Đlişkin Hükümlerin Anayasaya Aykırılığı Sorunu Türkay Alıca* I- GşRş * Türkiye de modern anlamda

Detaylı

Türkiye Büyük Millet Meclisi Tutanak Dergisi Fihristi

Türkiye Büyük Millet Meclisi Tutanak Dergisi Fihristi Türkiye Büyük Millet Meclisi Tutanak Dergisi Fihristi Rıza Yurddaş * Ali Akpınar ** 1. Giriş 1.1. Genel Türkiye Büyük Millet Meclisi Tutanak Dergisi Fihristi (Fihrist), Türkiye Büyük Millet Meclisi Tutanak

Detaylı

Sosyal Düzen Kuralları. Toplumsal Düzen Kuralları. Hukuk Kuralları Din Kuralları Ahlak Kuralları Görgü Kuralları Örf ve Adet Kuralları

Sosyal Düzen Kuralları. Toplumsal Düzen Kuralları. Hukuk Kuralları Din Kuralları Ahlak Kuralları Görgü Kuralları Örf ve Adet Kuralları TEMEL HUKUK Sosyal Düzen Kuralları Toplum halinde yaşayan insanların yerine getirmek zorunda oldukları ödevleri ve kullanacakları yetkileri belirten kurallara, sosyal düzen kuralları veya sadece sosyal

Detaylı

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını

İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını İnsanların birbirleriyle ve devletle olan ilişkilerini düzenleyen kurallara hukuk denir. Hukuk kurallarını koyan, uygulanıp uygulanmadığını denetleyen en yüksek organ ise devlettir. Hukuk alanında birlik

Detaylı

YATIRIM İNDİRİMİ KONUSUNDA ANAYASA MAHKEMESİ KARARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

YATIRIM İNDİRİMİ KONUSUNDA ANAYASA MAHKEMESİ KARARININ DEĞERLENDİRİLMESİ YATIRIM İNDİRİMİ KONUSUNDA ANAYASA MAHKEMESİ KARARININ DEĞERLENDİRİLMESİ 1. KONU: Yatırım indirimi müessesesi, yatırımları desteklemek amacıyla bir vergi teşviki olarak ilk defa 1963 Yılında 202 sayılı

Detaylı

TÜRKİYE ADALET AKADEMİSİ GENEL KURULUNUN TOPLANTI, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

TÜRKİYE ADALET AKADEMİSİ GENEL KURULUNUN TOPLANTI, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar TÜRKİYE ADALET AKADEMİSİ GENEL KURULUNUN TOPLANTI, ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin amacı, Türkiye Adalet Akademisi

Detaylı

MEHMET UTKU ÖZTÜRK 1961 KURUCU MECLİSİ

MEHMET UTKU ÖZTÜRK 1961 KURUCU MECLİSİ MEHMET UTKU ÖZTÜRK 1961 KURUCU MECLİSİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XIX GİRİŞ...1 1. DEMOKR AT PARTI İKTIDARININ SONUNA DOĞRU...9 1.1. DP nin Muhalefete Karşı Tutumu...9 1.1.1.

Detaylı

Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu

Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar. Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu Başkentteki Yardımcı Kuruluşlar Türkiye nin Yönetim Yapısı Doç. Dr. Aslı Yağmurlu Yardımcı Kuruluşlar Hükümete veya bakanlıklara görevlerinde yardımcı olmak, belirli konularda görüş bildirmek, bir idari

Detaylı

Türk Parlamento Hukuku (LAW 256) Ders Detayları

Türk Parlamento Hukuku (LAW 256) Ders Detayları Türk Parlamento Hukuku (LAW 256) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Türk Parlamento Hukuku LAW 256 Güz 2 0 0 2 3 Ön Koşul Ders(ler)i Dersin Dili

Detaylı

Yasamanın koyduğu kanunlar çerçevesinde ve kendine özgü düzenleyici işlemler ( KHK, Tüzük ve Yönetmelik) vasıtasıyla devletin genel işleyişini

Yasamanın koyduğu kanunlar çerçevesinde ve kendine özgü düzenleyici işlemler ( KHK, Tüzük ve Yönetmelik) vasıtasıyla devletin genel işleyişini YÜRÜTME Yasamanın koyduğu kanunlar çerçevesinde ve kendine özgü düzenleyici işlemler ( KHK, Tüzük ve Yönetmelik) vasıtasıyla devletin genel işleyişini belirleyen ve parlamenter sistemde yürütme, bir kişi

Detaylı

MALİYE BAKANLIĞI BAŞHUKUK MÜŞAVİRLİĞİ VE MUHAKEMAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇ GENELGELER

MALİYE BAKANLIĞI BAŞHUKUK MÜŞAVİRLİĞİ VE MUHAKEMAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇ GENELGELER MALİYE BAKANLIĞI BAŞHUKUK MÜŞAVİRLİĞİ VE MUHAKEMAT GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İÇ GENELGELER 1 31 Sayılı BAHUM İç KONU; 659 sayılı KHK nın Adli uyuşmazlıkların sulh yoluyla halli, uzlaşma ve vazgeçme yetkileri başlıklı

Detaylı

I sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunun başvuru konusu kuralının Anayasaya aykırılığı sorunu:

I sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunun başvuru konusu kuralının Anayasaya aykırılığı sorunu: Davacı şirket tarafından defter ve belgeler ile aylık ücret bordrolarının kanuna uygun düzenlenmediğinden bahisle 5510 sayılı Kanunun 102/l-e-4ve 5. maddelerine istinaden şirket adına kesilen toplam 3.064,50

Detaylı

GJYKATA KUSHTETUESE УСТАВНИ СУД CONSTITUTIONAL COURT. Dava No: KO 29/11. Başvurucu. Sabri Hamiti ve Kosova Meclisinin diğer milletvekilleri

GJYKATA KUSHTETUESE УСТАВНИ СУД CONSTITUTIONAL COURT. Dava No: KO 29/11. Başvurucu. Sabri Hamiti ve Kosova Meclisinin diğer milletvekilleri REPUBLIKA E KOSOVËS - РЕПУБЛИКА КОСОВO - REPUBLIC OF KOSOVO GJYKATA KUSHTETUESE УСТАВНИ СУД CONSTITUTIONAL COURT Priştine, 30 Mart 2011 Nr. ref.: OM 108/11 Dava No: KO 29/11 Başvurucu Sabri Hamiti ve Kosova

Detaylı

ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ

ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ 5 Aralık 2011 ANAYASA DEĞĠġĠKLĠKLERĠ HAKKINDA GÖRÜġ VE ÖNERĠLERĠMĠZ I.YENĠ BĠR ANAYASA MI? GENĠġ KAPSAMLI BĠR ANAYASA DEĞĠġĠKLĠĞĠ MĠ? Anayasa hazırlığıyla ilgili olarak kamuoyunda önemli bir tartışma yaşanıyor:

Detaylı

Amme Alacaklarının Takibinde Yeni Sorumluluk Esaslarının Geriye Yürümesine Anayasa Mahkemesi Engeli

Amme Alacaklarının Takibinde Yeni Sorumluluk Esaslarının Geriye Yürümesine Anayasa Mahkemesi Engeli Amme Alacaklarının Takibinde Yeni Sorumluluk Esaslarının Geriye Yürümesine Anayasa Mahkemesi Engeli Tahir ERDEM Gelirler Başkontrolörü Giriş 04.06.2008 tarihinde TBMM'de kabul edilen 5766 sayılı Kanun'la

Detaylı

İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI. Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM. Genel Esaslar. I. Devletin şekli... 1...19

İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI. Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM. Genel Esaslar. I. Devletin şekli... 1...19 İÇİNDEKİLER TÜRKİYE CUMHURİYETİ ANAYASASI Madde Sayfa BAŞLANGIÇ...17 BİRİNCİ KISIM Genel Esaslar I. Devletin şekli... 1...19 II. Cumhuriyetin nitelikleri... 2...19 III. Devletin bütünlüğü, resmî dili,

Detaylı

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır

İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesine İlişkin 30.11.2007 Tarihli Yönetmeliğin 11 ve 19. Maddeleri Anayasaya Aykırıdır Doç. Dr. Tuğrul KATOĞLU* * Bilkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ceza

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESÝ KARARLARINDA SENDÝKA ÖZGÜRLÜÐÜ Dr.Mesut AYDIN*

ANAYASA MAHKEMESÝ KARARLARINDA SENDÝKA ÖZGÜRLÜÐÜ Dr.Mesut AYDIN* 1.Giriþ ANAYASA MAHKEMESÝ KARARLARINDA SENDÝKA ÖZGÜRLÜÐÜ Dr.Mesut AYDIN* Toplu olarak kullanýlmasýndan dolayý kolektif sosyal haklar arasýnda yer alan sendika hakký 1 ; bir devlete sosyal niteliðini veren

Detaylı

TÜRKİYE TİPİ BAŞLANLIK SİSTEMİ MODEL ÖNERİSİ. 1. Başkanlık Sistemi Tartışmasının Temel Gerekçeleri

TÜRKİYE TİPİ BAŞLANLIK SİSTEMİ MODEL ÖNERİSİ. 1. Başkanlık Sistemi Tartışmasının Temel Gerekçeleri TÜRKİYE TİPİ BAŞLANLIK SİSTEMİ MODEL ÖNERİSİ Mehmet Uçum 1. Başkanlık Sistemi Tartışmasının Temel Gerekçeleri a. Tartışmanın Arka Planı Ülkemizde, hükümet biçimi olarak başkanlık sistemi tartışması yeni

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

3346 SAYILI KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ İLE FONLARIN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNCE DENETLENMESİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN

3346 SAYILI KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ İLE FONLARIN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNCE DENETLENMESİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN 3346 SAYILI KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ İLE FONLARIN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNCE DENETLENMESİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ İLE FONLARIN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNCE DENETLENMESİNİN

Detaylı

SEZGİN BAŞ TÜRK ANAYASA HUKUKUNDA YASAMA İŞLEMLERİ TEORİSİ VE PARLAMENTO KARARLARI

SEZGİN BAŞ TÜRK ANAYASA HUKUKUNDA YASAMA İŞLEMLERİ TEORİSİ VE PARLAMENTO KARARLARI SEZGİN BAŞ TÜRK ANAYASA HUKUKUNDA YASAMA İŞLEMLERİ TEORİSİ VE PARLAMENTO KARARLARI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... V İÇİNDEKİLER...VII ÖRNEKLER LİSTESİ...XIII KISALTMALAR...XV GİRİŞ...1 BİRİNCİ BÖLÜM YASAMA İŞLEMLERİ

Detaylı

TBMM İÇTÜZÜĞÜNÜN KOMİSYONLARLA İLGİLİ MADDELERİ

TBMM İÇTÜZÜĞÜNÜN KOMİSYONLARLA İLGİLİ MADDELERİ TBMM İÇTÜZÜĞÜNÜN KOMİSYONLARLA İLGİLİ MADDELERİ ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Komisyonlar Komisyonların adları (*) MADDE 20 Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları şunlardır : 1. Anayasa Komisyonu; 2. Adalet Komisyonu;

Detaylı

İdari Yargının Geleceği

İdari Yargının Geleceği İdari Yargının Geleceği Av. Zühal SİRKECİOĞLU DÖNMEZ* * Ankara Barosu. İdari Yargının Geleceği / SİRKECİOĞLU DÖNMEZ Ülkemiz Hukuk Fakültelerinde iki Ana Bilim dalı vardır: Özel Hukuk ve Kamu Hukuku. Özel

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI

ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI ANAYASA MAHKEMESİ NE BİREYSEL BAŞVURU YOLU AÇILDI GENEL OLARAK Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 148. maddesinde yapılan değişiklik ile Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu açılmıştır. 23 Eylül 2012

Detaylı

24 Aralık 2007 PAZARTESİ. Sayı : MAHKEMESİ KARARI. Anayasa Mahkemesi Başkanlığından: İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : İTİRAZIN KONUSU :

24 Aralık 2007 PAZARTESİ. Sayı : MAHKEMESİ KARARI. Anayasa Mahkemesi Başkanlığından: İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : İTİRAZIN KONUSU : 24 Aralık 2007 PAZARTESİ Resmî Gazete Sayı : 26736 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Anayasa Mahkemesi Başkanlığından: Esas Sayısı Karar Sayısı Karar Günü İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : İTİRAZIN KONUSU : 1 / 13 I - OLAY

Detaylı

1.Cumhurbaşkanının Meclise geri gönderemediği ve kabule etmek zorunda olduğu tek kanun aşağıdakilerden hangisidir? I. Cumhurbaşkanı. II.

1.Cumhurbaşkanının Meclise geri gönderemediği ve kabule etmek zorunda olduğu tek kanun aşağıdakilerden hangisidir? I. Cumhurbaşkanı. II. 1.Cumhurbaşkanının Meclise geri gönderemediği ve kabule etmek zorunda olduğu tek kanun aşağıdakilerden hangisidir? A) Bütçe Kanunu B) Türk Medeni Kanunu C) Milletlerarası Anlaşmalar D) Seçim Kanunundaki

Detaylı

BAŞKANLI PARLAMENTER SİSTEM

BAŞKANLI PARLAMENTER SİSTEM Yard. Doç. Dr. ŞULE ÖZSOY Galatasaray Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi BAŞKANLI PARLAMENTER SİSTEM Cumhurbaşkanının Halk Tarafından Seçildiği Parlamenter Hükümet Modeli ve Türkiye İçin Tavsiye

Detaylı

T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü GENELGE NO: 2007/02....VALİLİĞİNE (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü)

T.C. SANAYİ VE TİCARET BAKANLIĞI Tüketicinin ve Rekabetin Korunması Genel Müdürlüğü GENELGE NO: 2007/02....VALİLİĞİNE (Sanayi ve Ticaret İl Müdürlüğü) IV- KREDİ KARTI ÜYELİK ÜCRETİ İLE İLGİLİ GENELGELER 1. GENELGE NO: 2007/02 Tüketicinin ve Rekabetin Korunması lüğü GENELGE NO: 2007/02...VALİLİĞİNE Tüketiciler tarafından Bakanlığımıza ve Tüketici Sorunları

Detaylı

Devletin Şefleri Cumhurbaşkanları

Devletin Şefleri Cumhurbaşkanları Devletin Şefleri Cumhurbaşkanları Cumhuriyetin kuruluşu Anadolu insanının iman, namus, bağımsızlık, özgürlük, vatan ve millete sevgi ile bağlılığının inancı ve iradesi ile kendisine önderlik yapan Mustafa

Detaylı

İlgili Kanun / Madde 6356 S. STSK. /9

İlgili Kanun / Madde 6356 S. STSK. /9 T.C YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ Esas No. 2015/28964 Karar No. 2015/29704 Tarihi: 02.11.2015 İlgili Kanun / Madde 6356 S. STSK. /9 SENDİKALARIN DEMOKRATİK İŞLEYİŞE SAHİP OLUP OLMADIĞINI SENDİKA GENEL KURULLARININ

Detaylı

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN

TEMEL HUKUK ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN ARŞ. GÖR. DR. PELİN TAŞKIN BU DERSTE NELER ÖĞRENECEĞİZ? Hukukun kaynakları (devam) Hukukun Kaynakları Hukukta kaynak kavramı, hukukun varlık kazanabilmek ve yürürlüğe geçebilmek için hangi yolları içermesi

Detaylı

Eylemli İçtüzük Değişiklikleri

Eylemli İçtüzük Değişiklikleri Eylemli İçtüzük Değişiklikleri Emre Topal * Giriş Yasama meclisinde eylemli içtüzük değişikliği şeklindeki işlemlerin anayasaya uygunluk denetimi kapsamında görülmeleri Anayasa Mahkemesi nin kararları

Detaylı

dan itibaren ücret gelirlerine farklı (düşük oranlı) gelir vergisi tarifesi uygulamasına son veren kanuni düzenlemenin,

dan itibaren ücret gelirlerine farklı (düşük oranlı) gelir vergisi tarifesi uygulamasına son veren kanuni düzenlemenin, 04.12.2009 Açıklamalı Sirküler Rapor 2009/16 Konu: ANAYASA MAHKEMESĐ ĐPTAL KARARI SONRASINDA ÜCRETLER ÜZERĐNDEN HESAPLANACAK GELĐR VERGĐSĐNDE DĐKKATE ALINACAK GELĐR VERGĐSĐ TARĐFESĐ VE ĐHTĐRAZĐ KAYITLA

Detaylı

II-15.1 SAYILI ÖZEL DURUMLAR TEBLİĞİ NDE DEĞİŞİKLİK YAPILDI

II-15.1 SAYILI ÖZEL DURUMLAR TEBLİĞİ NDE DEĞİŞİKLİK YAPILDI II-15.1 SAYILI ÖZEL DURUMLAR TEBLİĞİ NDE DEĞİŞİKLİK YAPILDI Sermaye Piyasası Kurulu ( SPK ) tarafından, 10 Şubat 2017 tarihli ve 29975 sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren II-15.1.a sayılı

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİNDEN VERGİ USUL KANUNUYLA İLGİLİ BİREYSEL BAŞVURUYA İLİŞKİN YETKİSİZLİK KARARI

ANAYASA MAHKEMESİNDEN VERGİ USUL KANUNUYLA İLGİLİ BİREYSEL BAŞVURUYA İLİŞKİN YETKİSİZLİK KARARI Sirküler Rapor 28.03.2013/84-1 ANAYASA MAHKEMESİNDEN VERGİ USUL KANUNUYLA İLGİLİ BİREYSEL BAŞVURUYA İLİŞKİN YETKİSİZLİK KARARI ÖZET : Anayasa Mahkemesi, 5.3.2013 tarihli ve 2012/829 sayılı Başvuru Kararında,

Detaylı

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI

TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI TİCARÎ SIR, BANKA SIRRI VE MÜŞTERİ SIRRI HAKKINDA KANUN TASARISI Amaç ve kapsam MADDE 1- (1) Bu Kanunun amacı; kamu kurum ve kuruluşları ile iktisadî, ticarî ve malî sektörlerde üretim, tüketim ve hizmet

Detaylı

Cumhurbaşkanının Görev Süresi

Cumhurbaşkanının Görev Süresi Cumhurbaşkanının Görev Süresi Yrd. Doç. Dr. Kürşat Erdil * Yrd. Doç. Dr. Ömer Keskinsoy ** I. GİRİŞ 23/5/1987 tarihli ve 3376 sayılı Anayasa Değişikliklerinin Halkoyuna Sunulması Hakkında Kanun gereğince,

Detaylı

GÜCLÜ DEMOKRASİ GÜCLÜ MECLİS MECLİS CUMHURBASKANINI VE BAKANLARI DENETLİYOR

GÜCLÜ DEMOKRASİ GÜCLÜ MECLİS MECLİS CUMHURBASKANINI VE BAKANLARI DENETLİYOR GÜCLÜ DEMOKRASİ GÜCLÜ MECLİS MECLİS CUMHURBASKANINI VE BAKANLARI DENETLİYOR Cumhurbaşkanının sorumsuzluğu ortadan kalkıyor, yani yetkili ama sorumsuz olmaktan çıkıyor. Mevcut anayasada Cumhurbaşkanı denetlenemiyor,

Detaylı

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT

HUKUK. Soru Bankası İÇTİHAT HUKUK Soru Bankası ÇTHT G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU G SS - TÜK. TH VT TM T.- 1 SOU 1.. Federal devletin tüzel kişiliği yoktur.. Federe devletlerin ayrılma hakkı yoktur.. Federe devletlerin uluslararası

Detaylı

KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ İLE FONLARIN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNCE DENETLENMESİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN (1)

KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ İLE FONLARIN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNCE DENETLENMESİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN (1) 6927 KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ İLE FONLARIN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİNCE DENETLENMESİNİN DÜZENLENMESİ HAKKINDA KANUN (1) Kanun Numarası : 3346 Kabul Tarihi : 2/4/1987 Yayımlandığı R. Gazete : Tarih

Detaylı

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu..

Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. 28 Nisan 2014 Basın Toplantısı Metni ; (Konuşmaya esas metin) Hükümet in TSK İçinde Oluşturduğu Paralel Yapılar; Cumhurbaşkanı ve AYİM nin Konumu.. -- Silahlı Kuvvetlerimizde 3-4 yıldan bu yana Hava Kuvvetleri

Detaylı

Esas Sayısı : 2015/60 Karar Sayısı : 2016/2

Esas Sayısı : 2015/60 Karar Sayısı : 2016/2 1) 27.3.2015 tarihli ve 6637 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun un 7. maddesiyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 3. maddesinin birinci fıkrasının (n)

Detaylı

6645 SAYILI SON TORBA KANUN İLE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ALANINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

6645 SAYILI SON TORBA KANUN İLE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ALANINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER 6645 SAYILI SON TORBA KANUN İLE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ ALANINDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER Bekir AKTÜRK* 52 1. GİRİŞ Türkiye Büyük Millet Meclisinin 7 Haziran 2015 Pazar günü yapılacak olan 25 inci dönem milletvekili

Detaylı

Komisyon Cumhurbaşkanının süresini belirledi

Komisyon Cumhurbaşkanının süresini belirledi Komisyon Cumhurbaşkanının süresini belirledi Ocak 12, 2012-7:20:33 TBMM Anayasa Komisyonunda, Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu Tasarısı kabul edildi. TBMM Anayasa Komisyonunda, Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu Tasarısı

Detaylı

T.C. CUMHURBAŞKANLIĞI. İLGİ: 07.07.2005 günlü, A.01.0.GNS.0.10.00.02-10376/31448 sayılı yazınız.

T.C. CUMHURBAŞKANLIĞI. İLGİ: 07.07.2005 günlü, A.01.0.GNS.0.10.00.02-10376/31448 sayılı yazınız. T.C. CUMHURBAŞKANLIĞI SAYI : B.01.0.KKB.01-18/A-14-2005-611 22 / 07 / 2005 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA İLGİ: 07.07.2005 günlü, A.01.0.GNS.0.10.00.02-10376/31448 sayılı yazınız. Türkiye Büyük

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ

Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ Yrd. Doç. Dr. Tevfik Sönmez KÜÇÜK Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Anayasa Hukuku Anabilim Dalı Öğretim Üyesi PARTİ İÇİ DEMOKRASİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... IX İÇİNDEKİLER...XIII KISALTMALAR...XXI TABLOLAR

Detaylı

II- UYGULANACAK YASA KURALI DEĞERLENDİRMESİ:

II- UYGULANACAK YASA KURALI DEĞERLENDİRMESİ: Davacı... vekili... tarafından, Manisa Yunusemre İlçe Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacının, ek göstergesinin jandarma personeli esas alınarak 3600 olarak düzeltilmesi talebinin

Detaylı

2 Ders Kodu: KMY Ders Türü: Seçmeli 4 Ders Seviyesi Yüksek Lisans

2 Ders Kodu: KMY Ders Türü: Seçmeli 4 Ders Seviyesi Yüksek Lisans TÜRKİYE NİN GÜNCEL ANAYASAL SORUNLARI 1 Ders Adi: TÜRKİYE NİN GÜNCEL ANAYASAL SORUNLARI 2 Ders Kodu: KMY5120 3 Ders Türü: Seçmeli 4 Ders Seviyesi Yüksek Lisans 5 Dersin Verildiği Yıl: 1 6 Dersin Verildiği

Detaylı

Biz yeni anayasa diyoruz

Biz yeni anayasa diyoruz Biz yeni anayasa diyoruz Ocak 05, 2015-9:32:00 AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Mustafa Şentop, "Biz 'anayasa değişikliği' demiyoruz, 'yeni anayasa' diyoruz. Türkiye'nin anayasayla ilgili sorunu ancak

Detaylı

HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ HAKKINDA BİLGİ NOTU

HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ HAKKINDA BİLGİ NOTU HAKİMLER VE SAVCILAR YÜKSEK KURULU DEĞİŞİKLİK TEKLİFİ HAKKINDA BİLGİ NOTU HSYK Teklifi Teklif; 2797 sayılı Yargıtay Kanunu, 6087 sayılı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanunu, 4954 sayılı Türkiye Adalet

Detaylı

Durdurulmasını İsteyenler : 1- Ankara Gümrük Müşavirleri Derneği

Durdurulmasını İsteyenler : 1- Ankara Gümrük Müşavirleri Derneği Davacı ve Yürütmenin Durdurulmasını İsteyenler : 1- Ankara Gümrük Müşavirleri Derneği 2- Mersin Gümrük Müşavirleri Derneği 3- Bursa Gümrük Müşavirleri Derneği 4- İstanbul Gümrük Müşavirleri Derneği 5-

Detaylı

SEÇİM SİSTEMLERİ SUNUŞU

SEÇİM SİSTEMLERİ SUNUŞU SEÇİM SİSTEMLERİ SUNUŞU Erol Tuncer TESAV Vakfı Başkanı 26 Ekim 2013 (Ülke Politikaları Vakfı nın düzenlediği Açık Oturum) I.TARİHÇE İki dereceli seçim sistemi: 1877 den 1943 seçimlerine kadar Tek dereceli

Detaylı

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 Adı Soyadı : No: Sınıf: 11/ SĠYASET Siyaset; ülke yönetimini ilgilendiren olayların bütünüdür.

Detaylı

ÜYE ROBERT CAROLAN TARAFINDAN BİLDİRİLEN KARŞIOY VE MUTABIK GÖRÜŞ YAZISI

ÜYE ROBERT CAROLAN TARAFINDAN BİLDİRİLEN KARŞIOY VE MUTABIK GÖRÜŞ YAZISI Priştine, 31 Ekim 2012 Nr. Ref.: MMP 304/12 ÜYE ROBERT CAROLAN TARAFINDAN BİLDİRİLEN KARŞIOY VE MUTABIK GÖRÜŞ YAZISI Başvuru No: KO 61/12 Kosova Cumhuriyeti Meclis Başkanı tarafından 22 Haziran 2012 tarihinde

Detaylı

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar:

Sayı: 27/2013 İYİ İDARE YASASI. Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı yapar: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi nin 11 Kasım 2013 tarihli Onbirinci Birleşiminde Oybirliğiyle kabul olunan İyi İdare Yasası Anayasanın 94 üncü maddesinin (1) inci fıkrası gereğince Kuzey

Detaylı

6102 SAYILI YENİ TÜRK TİCARET KANUNU NA GÖRE ANONİM ŞİRKETLERDE VE LİMİTED ŞİRKETLERDE GENEL KURUL TOPLANTI VE KARAR NİSAPLARI

6102 SAYILI YENİ TÜRK TİCARET KANUNU NA GÖRE ANONİM ŞİRKETLERDE VE LİMİTED ŞİRKETLERDE GENEL KURUL TOPLANTI VE KARAR NİSAPLARI 6102 SAYILI YENİ TÜRK TİCARET KANUNU NA GÖRE ANONİM ŞİRKETLERDE VE LİMİTED ŞİRKETLERDE GENEL KURUL TOPLANTI VE KARAR NİSAPLARI HALİL ÇAMÖNÜ AVUKAT halilcamonu@gmail.com 1. GENEL BİLGİ Şirketlerin ticari

Detaylı

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK DANIŞMA MECLİSİ TOPLANTISI İLE ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI YÖNETMELİĞİ

ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK DANIŞMA MECLİSİ TOPLANTISI İLE ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI YÖNETMELİĞİ ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK DANIŞMA MECLİSİ TOPLANTISI İLE ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI YÖNETMELİĞİ (15.12.2011 - R.G. 213 - EK III - A.E. 652 Sayılı Yönetmelik) ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK DANIŞMA MECLİSİNİN

Detaylı

DEVLET MEMURLARININ ŞİKAYET VE MÜRACAATLARI HAKKINDA YÖNETMELİK

DEVLET MEMURLARININ ŞİKAYET VE MÜRACAATLARI HAKKINDA YÖNETMELİK DEVLET MEMURLARININ ŞİKAYET VE MÜRACAATLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (R.G.:12.01.1983 / 17243) BİRİNCİ KISIM Genel Hükümler Amaç Madde 1-Bu Yönetmelik Devlet Memurlarının Şikayet ve Müracaatları ile ilgili

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Anayasa Mahkemesi Başkanlığından: Esas Sayısı : 2001/383 Karar Sayısı : 2003/92 Karar Günü : 16.10.2003 ANAYASA MAHKEMESİ KARARI İPTAL DAVASINI AÇAN : Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet SEZER İPTAL DAVASININ KONUSU

Detaylı

TARIM ORKAM-SEN SENDİKA MERKEZ GENEL MECLİSİ YÖNETMELİĞİ ( ANKARA) (TARIM VE ORMANCILIK HİZMETLERİ KAMU EMEKÇİLERİ SENDİKASI)

TARIM ORKAM-SEN SENDİKA MERKEZ GENEL MECLİSİ YÖNETMELİĞİ ( ANKARA) (TARIM VE ORMANCILIK HİZMETLERİ KAMU EMEKÇİLERİ SENDİKASI) TARIM ORKAM-SEN (TARIM VE ORMANCILIK HİZMETLERİ KAMU EMEKÇİLERİ SENDİKASI) SENDİKA MERKEZ GENEL MECLİSİ YÖNETMELİĞİ (2014 - ANKARA) 1 Amaç BÖLÜM I GENEL HÜKÜMLER Madde 1- Bu yönetmeliğin amacı Tarım ve

Detaylı

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak

İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak Amaç İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KURULLARI HAKKINDA YÖNETMELİK (7 Nisan 2004/25426 R.G.) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak Madde 1 Bu Yönetmelik, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili çalışmalarda bulunmak

Detaylı

Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi

Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesi Çocuk Haklarının Kullanılmasına İlişkin Avrupa Sözleşmesinin Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Kanun No: 4620 Kabul Tarihi : 31/1/2001

Detaylı

iptal davasini açan: türkiye büyük millet meclisi üyeleri deniz baykal, önder sav ve 134 milletvekili

iptal davasini açan: türkiye büyük millet meclisi üyeleri deniz baykal, önder sav ve 134 milletvekili 27 haziran 2007 tarihli ve 26566 sayılı resmi gazetede gerekçeli olarak yayımlanarak yürürlüğe giren; cumhurbaşkanlığı seçimindeki toplantı ve karar yetersayılarına ilişkin anayasa mahkemesi kararı. kişisel

Detaylı

d) Hakem Heyeti: Türkiye Bankalar Birliği Müşteri Şikayetleri Hakem Heyetini, e) Kanun: 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununu,

d) Hakem Heyeti: Türkiye Bankalar Birliği Müşteri Şikayetleri Hakem Heyetini, e) Kanun: 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununu, Türkiye Bankalar Birliği Müşteri Şikayetleri Hakem Heyeti Tebliği ile Türkiye Bankalar Birliği Bireysel Sözleşmeler Tebliğine Aykırılık Başvurularını Değerlendirme Komisyonu Çalışma Esas ve Usulleri Amaç

Detaylı

karar vermiş ve bu Karar, 8 Ocak 2010 tarihinde yürürlüğe girmişti.

karar vermiş ve bu Karar, 8 Ocak 2010 tarihinde yürürlüğe girmişti. Sayın Meslektaşımız; 10.08.2010 Sirküler, 2010 / 12 Konu: Yatırım indirimi istisnasının kullanımı kazancın % 25 i ile sınırlandırılmıģ olduğu, istisnadan sadece 2010 yılında yararlanılabileceği ve 2010

Detaylı

İTİRAZIN KONUSU: günlü, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu nun;

İTİRAZIN KONUSU: günlü, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu nun; ANAYASA MAHKEMESİ KARARI Resmi Gazete tarih/sayı: 11.08.2004/25550 Esas Sayısı : 2004/26 Karar Sayısı : 2004/51 Karar Günü : 15.4.2004 İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Ankara 5. İdare Mahkemesi İTİRAZIN KONUSU:

Detaylı

TÜRK YARGI SİSTEMİ YARGITAY Öğr. Gör. Ertan Cem GÜL MYO Hukuk Bölümü Adalet Programı

TÜRK YARGI SİSTEMİ YARGITAY Öğr. Gör. Ertan Cem GÜL MYO Hukuk Bölümü Adalet Programı TÜRK YARGI SİSTEMİ YARGITAY Öğr. Gör. Ertan Cem GÜL MYO Hukuk Bölümü Adalet Programı Yargıtay, tanımı Anayasa ile yapılan, işlevleri, mensupları ve bunların seçimi ve diğer kuruluş esasları, Anayasa'da

Detaylı

T.C. DANIŞTAY BEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2004/4439 İTİRAZ YOLUYLA ANAYASA MAHKEMESİNE BAŞVURULMASI KARARI

T.C. DANIŞTAY BEŞİNCİ DAİRE Esas No : 2004/4439 İTİRAZ YOLUYLA ANAYASA MAHKEMESİNE BAŞVURULMASI KARARI İTİRAZ YOLUYLA ANAYASA MAHKEMESİNE BAŞVURULMASI KARARI Türk Tabipler Birliği Merkez Konseyi tarafından, 5.5.2004 günlü, 25453 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Sağlık ve Yardımcı Sağlık Personeli Tarafından

Detaylı

SİRKÜLER İstanbul, 14.01.2015 Sayı: 2015/014 Ref: 4/014

SİRKÜLER İstanbul, 14.01.2015 Sayı: 2015/014 Ref: 4/014 SİRKÜLER İstanbul, 14.01.2015 Sayı: 2015/014 Ref: 4/014 Konu: 5434 SAYILI TÜRKİYE CUMHURİYETİ EMEKLİ SANDIĞI KANUNU KAPSAMINDA EMEKLİLİK İKRAMİYESİ HESABINDA 30 YIL SINIRINI İPTAL EDEN ANAYASA MAHKEMESİ

Detaylı

ÖZEN ÜLGEN ANAYASA YARGISINDA İPTAL KARARLARININ ETKİLERİ

ÖZEN ÜLGEN ANAYASA YARGISINDA İPTAL KARARLARININ ETKİLERİ ÖZEN ÜLGEN ANAYASA YARGISINDA İPTAL KARARLARININ ETKİLERİ İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XVII GİRİŞ...1 Birinci Bölüm ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARININ ZAMAN BAKIMINDAN ETKİSİ

Detaylı

M. Gözde ATASAYAN. Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi

M. Gözde ATASAYAN. Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi M. Gözde ATASAYAN Kamu Hizmetlerinin Süreklilik ve Düzenlilik İlkesi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... XI KISALTMALAR...XXI GİRİŞ...1 A. «KAMU HİZMETİ» KAVRAMI...1 1. Kamu Hizmetinin Klasik Tanımı...1

Detaylı

SAVUNMANIN ÖZETİ : Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur.

SAVUNMANIN ÖZETİ : Tesis edilen işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek davanın reddi gerektiği savunulmuştur. T.C. ANKARA 7. İDARE MAHKEMESİ ESAS NO : 2007/1198 KARAR NO : 2008/419 DAVACI :... VEKİLİ : Av. Zafer DİNÇ Mithatpaşa Cad. 34 F No:29 Kızılay -ANKARA DAVALI : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI - ANKARA

Detaylı

Yargı ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler

Yargı ÜNİTE. Amaçlar. İçindekiler Yargı ÜNİTE 9 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; Yargı bağımsızlığı kavramını tanımlayabilecek, Yargı içinde yer alan farklı mahkemeleri ve bunların görevlerini öğreneceksiniz. İçindekiler Yargı Yetkisi

Detaylı

İDARİ YARGI ( ADL104U )

İDARİ YARGI ( ADL104U ) İDARİ YARGI ( ADL104U ) KISA ÖZET kolayaof.com İDARİ YARGI - ADL104U İÇİNDEKİLER Ünite Ünite Adı Sayfa Ünite 1 : İdarenin Denetlenmesi 1 Ünite 2 : İdari Yargı Yetkisi Ve Yargı Düzenleri 4 Ünite 3 : İdari

Detaylı

ELAZIĞ VALİLİĞİNE (Defterdarlık) tarihli ve /12154 sayılı yazınız

ELAZIĞ VALİLİĞİNE (Defterdarlık) tarihli ve /12154 sayılı yazınız T.C. MALİYE BAKANLIĞI Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü Sayı : 80755325-105.05.07-1116 09/02/2016 Konu : Geçici Personele Ek Ödeme Yapılması ELAZIĞ VALİLİĞİNE (Defterdarlık) İlgi : 09.10.2015 tarihli

Detaylı

KPSS 2007 GK (50) DENEME 3 / 52. SORU 50. Aşağıdakilerden hangisi hukuk devleti ilkesinin gereklerinden biri değildir? A) Yasal idare B) Devlet faaliyetlerinin belirliliği C) İdarenin mali sorumluluğu

Detaylı

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANLATIM SORULARI 1- Bir siyasal düzende anayasanın işlevleri neler olabilir? Kısaca yazınız. (10 p) -------------------------------------------

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ OLAY I: İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ HUKUK FAKÜLTESİ 2013 2014 Eğitim Öğretim Yılı Anayasa Hukuku Bütünleme Sınavı 25.06.2014 Tek Numaralı Öğrenciler -CEVAP ANAHTARI- Türkiye de ilk kez serbest seçimlerle Cumhurbaşkanı

Detaylı

MİLLİ GÜVENLİK KURULU VE MİLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ KANUNU

MİLLİ GÜVENLİK KURULU VE MİLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ KANUNU 6219 MİLLİ GÜVENLİK KURULU VE MİLLİ GÜVENLİK KURULU GENEL SEKRETERLİĞİ KANUNU Kanun Numarası : 2945 Kabul Tarihi : 9/11/1983 Yayımlandığı R. Gazete : Tarih : 11/11/1983 Sayı : 18218 Yayımlandığı Düstur

Detaylı

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU

DERSİMİZİN TEMEL KONUSU DERSİMİZİN TEMEL KONUSU 1 1. TÜRK HUKUKUNUN TEMEL KAVRAMLARINI TANIMAK 2. TÜRKIYE DE NELER YAPABİLİRİZ SORUSUNUN CEVABINI BULABİLMEK DERSİN KAYNAKLARI 2 SİZE GÖNDERİLEN MATERYAL: 1. 1982 Anayasası: https://www.tbmm.gov.tr/anayasa/anayasa_2011.pdf

Detaylı

Hukukun Dalları Hukukun Kaynakları. Pozitif Hukuk: İdeal Pozitif Hukuk. Hukukun Dalları. Maddi Hukuk- Biçimsel Hukuk

Hukukun Dalları Hukukun Kaynakları. Pozitif Hukuk: İdeal Pozitif Hukuk. Hukukun Dalları. Maddi Hukuk- Biçimsel Hukuk Hukukun Dalları Hukukun Kaynakları Yrd. Doç. Dr. Çetin ERDOĞAN İdeal Pozitif Hukuk İdeal Hukuk: Doğal (tabii) veya olması gereken hukuktur. İnsanların zihinlerinde ve vicdanlarında yaşayan hukuka denir.

Detaylı

ANAYASA MAHKEMESİNDEN KATMA DEĞER KANUNUYLA İLGİLİ BİREYSEL BAŞVURUYA İLİŞKİN YETKİSİZLİK KARARI

ANAYASA MAHKEMESİNDEN KATMA DEĞER KANUNUYLA İLGİLİ BİREYSEL BAŞVURUYA İLİŞKİN YETKİSİZLİK KARARI Sirküler Rapor 28.03.2013/83-1 ANAYASA MAHKEMESİNDEN KATMA DEĞER KANUNUYLA İLGİLİ BİREYSEL BAŞVURUYA İLİŞKİN YETKİSİZLİK KARARI ÖZET : Anayasa Mahkemesi, 5.3.2013 tarihli ve 2012/73 sayılı Başvuru Kararında,

Detaylı