Elmaslar sadece işine sadık kalan kömür kütleleridir.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Elmaslar sadece işine sadık kalan kömür kütleleridir."

Transkript

1 Elmaslar sadece işine sadık kalan kömür kütleleridir. B.C. FORBES

2

3 Son yıllarda Türkiye pırlantalı mücevher pazarı, diğer ülkelere kıyasla daha hızlı büyüme kaydederek uluslararası arenada önemli bir yer edinmeyi başardı. Sektörün yatırım, istihdam ve ülke ekonomisine katkısı da önemli bir boyuta ulaştı. Bu başarıların devamı ve her yönüyle güvene dayalı olan sektörün geleceği için pırlanta eğitimi büyük bir önem arz ediyor. Doğanın gerçek bir mucizesi olan pırlanta, oldukça uzun ve zorlu bir yolculuğun ardından alıcısına ulaşabiliyor. Sektör mensuplarının pırlantaya hak ettiği değeri verebilmeleri, ancak bu mucizevi taşı iyi tanımalarıyla mümkün olabilir. Hiç şüphesiz ki, pırlanta hakkında akademik, teknik ve pratik bilgi sahibi olan sektör mensuplarının artması sektöre olumlu katkı sağlayacaktır. Rekabette fark yaratmak için eğitim şart düşüncesiyle hazırlanmış olan bu kitapçıkla amaçlanan, pırlantaya yönelik ilgi ve bilginin arttırılması ve pırlanta sektörü mensuplarının profesyonel kariyerleri boyunca başvurabilecekleri bir kaynağa sahip olmalarıdır. DETAY PIRLANTA INTERNATIONAL DIAMOND LABORATORY 3

4

5 İÇİNDEKİLER Elmasın Tanımı 6 Elmasın Genel Özellikleri 6-7 Elmas Şekilleri 7 Elmas ve Pırlanta 8 Pırlantanın Anatomisi 8-9 Pırlantanın Değerlendirilmesi ve 4C Özellikleri 10 Carat (Karat) 10 Kumpas Karat İlişkisi 11 Clarity (Berraklık) 11 Uluslararası Sembol ve Kısaltmalar İzler 14 Kusurlar 18 Hasarlar 22 Büyüme Yapısı 23 Şeffaflık Bozukluğu 24 Hayali ve Katmerli İzler 25 Berraklık Tespiti ve Standartları 26 Berraklık İle İlgili Resimler 29 Colour (Renk) 32 Renk Standartları 33 Kılavuz Taşların Kullanımı ve Renk Tespiti 34 Floresan Renkli Pırlanta 36 Cut (Kesim) 38 Kırılma İndisi 40 Lostra 40 Ateş (Dispersiyon Özelliği) 40 Proportions (Ölçü Oranları) Pırlanta Taklitleri ve Sentetikleri 46 Kubik Zirkon ve Mozaniti Pırlantadan Nasıl Ayırt Edebiliriz? Uluslararası Elek Numaraları ve Çaplar 48 5

6 Elmas Tanımı Elmaslar, yerin altında yüksek ısı ve basınç altında oluşur ve yer yüzeyine volkanik patlamalar sonucu gelirler. Elmas, saf karbondan oluşmuş bir mineraldir. Elmastaki karbon atomları, birbirine sıkı sıkıya bağlıdır. Elmas atomlarının arasındaki bağlantıyı kırmak için yüksek miktarda enerji gerekir. Elması bir arada tutan bağlar, güçlü kovalent bağlardır. Bu nedenle elmas, mineraller içerisinde en sert olanıdır ve aşınmaya karşı dayanıklıdır. Elmaslar yerin 160 ila 480 km altında oluşur. Bunların çoğu kimberlit adlı volkanik bir kayanın içinde bulunur ve volkanik faaliyetin hâlâ yaygın olduğu bölgelerde çıkarılır. Diğer elmaslar orijinal kimberlitlerinden ayrılarak başıboş vaziyette bulunur. Dünyada yirmi ülkede elmas çıkarılır. Güney Afrika günümüzde elmas üretiminde Avustralya, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Botsvana ve Rusya nın ardından beşinci sıradadır. Elmas, atomik ve moleküler yapısından dolayı, kristal halde bulunur. Elmasın doğada bulunduğu kristal şekilleri: 6 köşeli oktahedron 8 köşeli küp hexahedron 12 köşeli dodekahedron Bunlardan oktahedron, elmasın doğada en çok bulunan ve kesilmeye en elverişli şeklidir. Octahedron şekili elmas octahedron hexahedron dodecahedron Elmasın Genel Özellikleri Sertlik: Sertlik, bir maddenin aşınmaya ve çizilmeye karşı olan direnci olarak tanımlanabilir. Elmas doğada bilinen en sert mineraldir. Bunun sebebi daha önce de belirttiğimiz gibi, karbon atomlarının birbirlerine sıkıca bağlanmış olmalarıdır. Elmasın sertlik derecesi, mohs ölçeğine göre 10 dur. 6

7 Yoğunluk: Yoğunluk bir maddenin kütlesinin hacmine oranıdır. Elmasın yoğunluğu 3.51 dir. Kübik zirkonun ise 5.55 dir. Bu sayede elması benzerlerinden ayırmak mümkündür. Yoğunluğu yüksek olan kübik zirkon, aynı görünüşteki elmastan daha ağır gelecektir. Elmas Şekilleri Elmaslar çeşitli şekillerde kesilebilirler. Ama bir elmasın şekli ile onun kesimi birbiriyle karıştırılmamalıdır. Şekil, pırlantanın ana formu olarak kabul edilebilir. Buna örnek olarak oval, damla, markiz diyebiliriz. Kesim veya ölçüler ile kast edilen ise herhangi bir şeklin ışığı yansıtma yeteneğidir. Pırlantanın şekli, madenden çıkan ham elmasın formu, o şeklin moda olması, kişinin bireyselliğini yansıtan kişisel tercihlere dayalı olabilir. Yuvarlak haricindeki kesimlere genelde fantezi kesimler denir. Ham elmastan az fire verilen ve geniş tablasıyla içini ve rengini daha çok gösteren şekiller, prenses, zümrüt ve radyant kesimlerdir. Ham elmastan çok fire verilen ve pırıltısıyla içini ve rengini daha çok gizleyen pırlanta kesim şekilleri ise yuvarlak, üçgen, oval, damla ve markiz kesimlerdir. Elmasın ışığı en çok yansıtan şekli, tam simetrik olan yuvarlaktır. Örnek Elmas Şekilleri Round Princess Emerald Asscher Marquise (Yuvarlak) (Prenses) (Zümrüt) (Aşer) (Markiz) Oval Radiant Pear Heart Cushion (Oval) (Radyant) (Damla) (Kalp) (Yastık Kesim) 7

8 Elmas ve Pırlanta Pırlantanın işlenmeden önceki ham haline elmas denir. Elmas, bilinen en sert maddelerden biri ve değerli bir taştır. Karbon elementinin bir modifikasyonu grafit, diğeri ise elmastır. Elmas kıymetli taşlar arasında en eski olanıdır. Çoğu elmas, en az 100 milyon yıl yaşındadır. En kıymetli elmasın ise, 3 milyar yıl önce, dünyanın ateş içinde kavrulan derinliklerinde oluştuğu saptanmıştır. Elmas çok serttir. Başka hiç bir doğal madde, sertlik bakımından elmasla boy ölçüşemez. Yakut ve safir den 2000 kat, kübik ve zirkon gibi insan yapısı sentetik taşlardansa, 3000 kat daha serttir. Elmas kesilip, işlendikten sonra pırlantaya dönüşür. Pırlanta 1919 da Marcel Tolkovvsky tarafından yaratılan Brillant kesime verilen isimdir. Bu kesimde ışık, taşın içinde kırılır ve olağanüstü bir ateş ve parlaklık vererek geri yansır. Brillant kesiminde, pek çok değişik biçim elde etmek mümkündür. Ancak, 57 fasetli yuvarlak kesim, en çok kullanılan kesimdir. Faset, ışığı yansıtan açılı yüzeylere verilen isimdir. Pırlantanın Anatomisi Kemerin üstünde bulunan bölüme Taç denir. Taç bölümünde 33 adet faset bulunur. Taç bölümünde bulunan fasetlerin sayısı fazla olduğu için, bu bölümde daha fazla yansıma ve parlaklık gözlemlenir. Kemer bölümü doğal, cilalı ya da fasetli olabilir. Kemer kalınlığı, pırlantanın parlaklığını etkiler. Kalın kemerli bir pırlanta daha mat görünür, ince kemerli pırlanta ise mıhlamaya karşı dayanıksızdır. Kemer, pırlantayı sağlam tutan önemli bir bölümdür. Kemerin altında bulunan bölüme külah denir. Külah bölümünde 24 faset bulunur. Külah bölümü, pırlantaya giren ışığın dışarı yansımasını sağlar. Külah ne kadar doğru açıyla kesilmiş ise, pırlantaya giren ışık 8

9 yansıyarak yine taçtan çıkar. Böylece pırlantada optimum parlaklık sağlanmış olur. Kimi zaman külah ucuna da faset atılabilir. Bu faset ile pırlantanın en hassas kısmı olan külah ucunda oluşabilecek hasarlar önlenmiş olur. Dünyanın en sert madeni olsa da, pırlanta belirli yönlerden gelen darbeye karşı dayanıksızdır ve çabucak kırılabilir. Çap, pırlantanın kemerinin bir uçtan diğer uca kadar olan ölçüsüdür. Derinlik, pırlantanın tabladan külah ucuna kadar olan yüksekliğidir. Pırlanta Üç Bölüme Ayrılır. Tabla Bezel Faseti Yıldız Faseti Üst Yarım Faseti Taç Kemer Külah Külah Ucu Alt Yarım Faseti Külah Yıldızı Faseti 9

10 Pırlantanın Değerlendirilmesi / 4C Özellikleri Bir pırlantayı anlamak ve değerlendirmek için pırlantanın 4C olarak ifade edilen özelliklerini bilmemiz gerekir. Çıplak gözle bakıldığında aynı görünse de hiç bir pırlanta bir diğerinin aynı değildir. Aynı karat ağırlığındaki iki pırlantanın değerinin neden farklı olduğu 4C özelliğine ve bunların bir arada değerlendirilmesine bağlıdır. 4C özelliği; Kesim (Cut), Renk (Color), Berraklık (Clarity), Carat ağırlığı (Carat Weight) Carat (Karat) Karat, pırlantanın ağırlığını ifade eden ölçü birimidir. Karat sözcüğü, eski mücevher tüccarlarının pırlantalarını tartmak için kullandıkları carob adı verilen keçi boynuzu tohumundan gelmektedir. Karat 0.2 gramlık standart bir metrik ölçüdür. Her karat 100 eşit puana bölünür. Örneğin bir çeyrek karat 25 puandır ve 0,25 ct şeklinde yazılır. Türkçe de bu puanlara santim denmektedir. 1 karat= 0,2 gram 0,25ct = 25 puan = 25 santim Karat yükseldikçe fiyat artar. Ancak fiyat, aynı birim fiyat üzerinden değil kademeli olarak artar. Mesela 1 karat pırlantanın fiyatı yarım karat pırlantanın iki katı değildir. Büyük pırlantalar doğada nadir bulundukları için daha değerlidirler. Renk, berraklık ve kesim değerlerinin aynı olduğu düşünülerek, 1 karat pırlanta, yarım karatın 2 katından çok daha pahalıdır. Tabii, kesim ve parlaklık da bir taşın olduğundan daha büyük veya küçük görünmesine sebep olabilir. Kumpas/Karat ilişkisi Pırlantanın ortalama ağırlığını kumpas yardımıyla aşağıdaki formül Ct 3,00 2,50 2, cts ,90 10

11 sayesinde hesaplayabiliyoruz. Maksimum çap x Minumum çap + yükseklik x 0,0062 =.ct Bu formüle göre pırlantada en fazla %10 oynama olacağından taşımızı benzerlerinden ayırabiliriz. Clarity (Berraklık) Doğada her elmasın yalnızca kendine özgü bir karakteri vardır. Bir elmas yerin çok altında, milyonlarca yılda, büyük bir basınçla oluşur. Oluşum esnasında kristalleşme sürecine girer. Elması özgün kılan, kristalleşme sürecinde içine karışan minerallerdir. Doğanın parmak izleri olarak nitelendirilen bu maddeciklerin sayısı, rengi, yapısı, büyüklüğü ve konumu, elmasın doğallığını gösterir. Bu bağlamda berraklık, bir taşın içinde ya da yüzeyinde bulunan izler, kusurlar ve hasarlarla ilgilidir. Bu izlerin görünebilirliğine göre bir standart belirlenir. Bir pırlantanın izleri ne denli az ise taş o kadar nadir ve değerlidir. Taştaki berraklığın derecesi izlerin konumu, miktarı ve boyutuna göre değişiklik gösterir. 4 C ler arasında berraklık, karar verilmesi en zor olandır. Çünkü renk, kesim ve karat standartlara bağlı olarak ölçülebilirken, berraklık için belirli bir standart yoktur. Son karar, araştırmacının inisiyatifine bağlıdır. Berraklık Standartları FL - IF LC- Loupe Clean(Lup Temizi): Lup ile görülmesi mümkün olmayan izler. VVS-Very Very Small Inclusions (çok çok küçük izler): Lup ile görülmesi çok zor olan izler. Bu izler ancak mikroskop yardımıyla deneyimli bir gözlemci tarafından görülebilir. VS-Very Small Inclusions (Çok küçük izler): Lup ile ilk bakışta fark edilmeyen, ancak uzun bir incelemeden sonra göze çarpan küçük izler. SI- Small Inclusions(Küçük izler): Lup ile ilk bakışta fark edilen ancak çıplak gözle görülmeyen izler. Pique: Çıplak gözle görülebilen izler. İzlerin rengine, boyutuna, yerine göre tüm standartlar kendi içinde bölümlere ayrılır. VVS (VVS1-VVS2), VS (VS1-VS2), SI (SI1-SI2), Pique (Pl-P2-P3) 0,70 0,50 0, ,05 11

12 PLOTTING SYMBOLS and ABBREVIATION (Uluslararası Sembol ve Kısaltmalar) INTERNAL CHARACTERISTICS Bruise Cavity (Kopuk) Chip Cleavage Cloud (Bulut) Crystal (Kristal) Feather (Yarık) Grain Center Indented Natural (İç Natürel) Internal Graining (İç Büyüme Çizgileri) Knot (Elmas İç Kristali) Lazer Drill-hole (Lazer delik) Needle (İğne tipi iz) Pinpoint (İğne ucu) Twinning Wisp (Br) (Cv) (Ch) (Clv) (Cld) (Xtl) (Ftr) (GrCnt) (IndN) (IntGr) (K) (LDH) (Ndl) (Pp) (W) INTERNAL CHARACTERISTICS Abrasions (Yüzey hasarları) Natural (Natürel Faset) Nick Pit Polish Lines (Cila çizgileri) (Abr) (N) (Nk) (Pit) (PL) 12

13 PLOTTING SYMBOLS and ABBREVIATION (Uluslararası Sembol ve Kısaltmalar) INTERNAL CHARACTERISTICS Polish Mark (Cila Lekesi) Scratch (Çizik) Surface Graining (Dış Büyüme Çizgileri) Extra Facet (Brn) (S) (SGr) (EF) 13

14 1. İzler Daha önce de belirttiğimiz gibi, berraklığı ilgilendiren izler ve kusurlardır. İzler taş içinde bulunurken, kusurlar yüzeyde bulunur. Bu bölümde izlerin karakterlerini inceleyeceğiz. İzlerin çoğunluğu pırlanta kristalleşmeden önce ya da kristalleşirken oluşmuştur. Bunlar kusur olarak değerlendirilemez çünkü pırlantanın doğal özelliklerinin sadece bir parçasıdır. Günümüzde izler sayesinde doğal pırlantayı sentetiğinden ayırabilmekteyiz. Her ne kadar ticarette izler leke, pike, kusur, kir olarak tanımlansa da, inceleme yaptıkça bunun doğru olmadığını ve izlerin pırlantanın kimliğini gösteren bir parça olduğunu göreceğiz. Daha önce görmüş olduğunuz bir taşı, izlerin yardımıyla tekrar hatırlayacaksınız. Şimdi hep beraber izlere göz atalım. a) Pinpoint (İğne Ucu) Pırlantadaki en küçük izdir. Esasen çok küçük kristaldir. Ancak mikroskop yardımıyla görülebilir. Sertifika Sembolü 14

15 Pinpointler grup halinde ise, bunlara group of pinpoints yani iğne ucu grubu denir. Sertifika Sembolü Grup halindeki pinpointler birleşip taşa daha belirgin şekilde yayıldıkları zaman bulut görüntüsü verirler. Bu çeşit izleri cloud yani bulut olarak tanımlarız. Sertifika Sembolü 15

16 b) Crystal (Kristal) Kristal, pırlantanın içinde bulunan farklı bir mineraldir. Pinpointten daha büyüktür. Geometrik şekli vardır. Çoğunlukla üç boyutludur, yani farklı açılardan bakıldığında görülebilir. Sertifika Sembolü Pırlantada en çok rastlanan garnet kristalidir. Çeşitli renklerde bulunur. Genelde elmasta renksiz, siyah, yeşil, kahverengi ve kırmızı kristaller görünür. 16

17 c) Cleavage (Yarık) Yarık, pırlantada en çok görülen izlerden biridir. Yüzeyden başlar ve taşın içine doğru yol alır. Sertifika Sembolü Yarık, çoğunlukla kesim esnasında çok fazla basınçtan oluşur. Belirli bir yönü vardır. Bu yön elmasın kristal yapısı boyunca olduğu için, yarığa dik bakıldığında düz bir çizgi halinde görülür. Taş biraz oynatıldığı zaman yarığın içe giden tüyümsü bölümü görünür. Ticarette balta diye tabir edilen yarık, pırlantanın kırılmaya en müsait kısmıdır. Pırlanta kırılırsa yarık boyunca bölümlere ayrılır. d) Bearded Girdle (Sakallı Kemer) Kemerin kesimi sırasındaki yoğun baskı sonucunda kemerde küçük yarıklar oluşur. Eğer bu sakallar taşın içine girmiş ise, iz olarak tanımlanır. 17

18 e) Lazer Drilling (Lazer Tedavisi İzleri) Lazer tedavisi berraklığı yükseltmek için kullanılan bir yöntemdir. Bu tedavi sonucunda siyah kristal izlerinin rengi güçsüzleştirilir. Lazer ile ize doğru bir kanal açılır. Daha sonra bu kanala doldurulan asit ile iz yakılır. Üzerinde iyileştirme yapılmış pırlantalar, doğal ve iyileştirme yapılmamış pırlantalar kadar değerli olmadığı için, büyük indirimler üzerinden ticaretleri yapılmaktadır. Bu yüzden, eğer yüksek kalitede bir mücevher istiyorsanız, %100 doğal olan pırlantalara yönelmeli ve iyileştirme yapılmamış pırlanta istediğinizi belirtmelisiniz. Sertifika Sembolü 2. Kusurlar Kusurlar elmasın dış yüzeyinde bulunan, kesim esnasında oluşmuş hatalardır. IDC standartlarına göre, kusurların çok fazla önemi yoktur. Ancak çıplak gözle görülecek kadar büyük ise dikkate alınırlar. Büyük kusurların ortadan kaldırılması yüksek miktarlarda ağırlık kaybına sebebiyet vereceğinden, bunların dikkate alınması gerekmektedir. Kusurlar sertifikalarda yeşil ile gösterilir. 18

19 a) Scratch (Çizik) Yüzey çizikleri çoğunlukla cilalama esnasında oluşur. Ayrıca 10 adet karatlık taşı aynı babette saklarsak büyük ihtimalle birbirini çizecektir. Sertifika Sembolü b) Abraded Facet-Edge (Tahrip Olmuş Faset Uçları) Faset uçlarının birleşmelerindeki küçük, tüyümsü görünüşlü hatalardır. 19

20 c) Bearded (Yüzey sakalları) Sakal, daha önce de belirtiğimiz gibi kemerde oluşur. İzlerden farklı olarak, derine inmeyen sıralı yüzey sakal tipi de bulunmaktadır. Dikkatsiz cilalama sebebiyle oluşurlar. d) Polishing Lines (Cila Çizgileri) Cila çizgileri paralel, tek sıralı çiziklere benzer. Faset yüzeyinin elmas tozlu cila diskinin üzerinde gezdirilmesi esnasında oluşur. Büyüme çizgilerinden farkı, fasetin bir ucundan başlayıp diğer ucunda bitmesidir. Cila çizgilerine özellikle renkli taşlarda rastlanır. Sertifika Sembolü 20

21 e) Extra faset Pırlantanın üzerindeki küçük cilalı yüzeye denir. Çoğunlukla, yüzeye yakın yarıkları ya da kristalleri temizlemek için ekstra faset atılır. Pırlantanın berraklığını etkilemez, ancak kesimini etkiler. Sertifika Sembolü (EF) f) Natural (Natürel Faset) Pırlanta üzerinde, ham elmas kristalinden kalan yüzeyler bulunur. Bunlara natürel faset denir. Pütürlü, tuhaf bir görüntüsü vardır. Natüreller, kesim yapan kişiler için önemli bir delildir, çünkü kemerinde natürel faset olan pırlantalar minimum fire ile kesilmiştir. Natürel fasetler kemer ya da külah ucunda bulunur. Sertifikalarda bulunduğu yerin sınırı yeşil ile çizilir ve üzerine N harfi konur. Sertifika Sembolü (N) 21

22 3. Hasarlar Çoğu zaman kusurlar, pırlantanın içine doğru girer ve bir iz görüntüsü verir. Kusurların izlerle birlikte görüldüğü durumlara hasar denir. Berraklık incelenirken hasarlar izlere nazaran daha önemsizdir. a) Pit (Kopuk) Elmas, diğer bir elması çizer. Aynı şekilde elmas, diğer bir elmasın parçasını kopartabilir. Bu da kopuk olarak adlandırılır. Herhangi bir kristal yüzeye yaklaştıktan sonra, hasar sonucu elmastan kopabilir. Sertifika Sembolü (N) b) Nick (Çentik) Çentik, kemer ucundaki küçük kırıklara denir. Taşın yuvarlaklığını bozar ve zamanla aşınır. 22

23 c) Internal Natural (İç Natürel) Derinliği olan natürel fasetlere iç natürel denir. İç natürel pırlantanın kesimini yarar ve fasetlerini bozar. Sertifika Sembolü (IndN) 4. Büyüme yapısı Pırlantanın kristalleşme döneminde ortaya çıkan büyüme çizgileri ya da düzlemler, kesime başlayacak kişi için bir rehberlik niteliği taşımaktadır. Bu çizgilerin yapısına, yönüne göre kesim işlemine başlanır. Kimi zaman büyüme çizgilerini pırlantanın içinde ya da yüzeyinde görürüz. a) Surface Graining (İç büyüme çizgileri) Sertifika Sembolü (SGr) 23

24 b) External Graining (Dış büyüme çizgileri) İç büyüme çizgileri pırlantada tuhaf renk parıltılarına ya da şeffaflık bozukluğuna yol açabilir. Dış büyüme çizgileri ise- çıplak gözle görülebilen- yüzeyde tuhaf ışık yansımalarına yol açabilir. Bu durumlar berraklık kararımızı etkiler. 5. Şeffaflık Bozukluğu Şeffaf, içinden ışık geçiren olarak tanımlanır. Saydam bir taşı kitabımızın üzerinde gezdirdiğimiz zaman tüm yazıları rahatça okuyabiliriz. Saydam taşlara örnek olarak elmas, yakut, ametist gösterilebilir. Eğer gezdirdiğimiz taş ile yazıları çok zor okuyorsak, bu taşa yarısaydam deriz. Doğadaki minerallerin çoğu yarı-saydam olabilir, bunun sebebi minerallerin içindeki yoğun izlerdir. Örnek: Zümrüt, dumanlı quartz, labrodit. İçinden hiçbir şekilde ışık geçirmeyen taşlara ise opak denir. Örnek: Turkuaz, aventurin, amazonit. Elmas doğada her şekilde bulunabilir. Ancak bizi ilgilendiren içinden ışık geçiren, yani şeffaf elmastır. Kimi zaman pırlanta içindeki 24

25 mikroskobik küçük kristaller pırlantanın şeffaflığını bozar, pırlantaya süt rengine yakın beyazlık verir. Buna ticarette ice-buz ya da milkysütlü denir. Bir taşın transparanlık derecesini tespit ederken, şeffaf olan bir diğer taş ile karşılaştırma yapılır. Çıplak gözle seçilebilen ciddi bir fark varsa berraklık kararımızı değiştiririz. Sütlü ya da Buzlu Pırlantalar 6. Hayali ve Katmerli İzler Hayali İzler Pırlantada bir iz, birçok bölümde görülebilir. Bir fasete yakın olan izin diğer fasetteki yansımasını görürüz. Çünkü karanlık pozisyonlarda karşı faset ayna görevi görür ve izi yansıtır. Bu durumda her zaman külaha yakın olan iz gerçek izdir, tablaya yakın olan ise hayali izdir. 25

26 Katmerli izler Bir iz çeşitli fasetler üzerinden çok kez görülebilir. Bu durumda görülen izlere katmerli izler denir. Yatay düzlemde görülürler. Gerçek iz, tüm görünen izlerin ortasındakidir. Tabladan baktığımız zaman külah ucunun dibindeki izin tüm taşın etrafında yansımasını görürüz. Berraklık standardını iki derece düşürebilecek kadar önemlidirler. 7. Berraklık Tespiti Pırlantanın berraklık derecesini bulmak ilk etapta kolay değildir. İzlerin sistematik bir şekilde incelenmesine alıştıktan sonra tecrübeyle doğru standardı bulabileceğiz. Önemli: Berraklık kararı her zaman *10 lup ile taşın taç kısmından bakılarak verilir. Külah-kemer incelemeleri ve mikroskobik (*25, *40) incelemeler, sistemimizin bir parçasıdır. Ancak son kararı her zaman lup verecektir. Berraklık Tespiti Aşamaları 1) İzlerin tayini : Her zaman dikkate alınan en belirgin üç izdir. İçinde derin yarıklar bulunduran bir taşta iğne uçları dikkate alınmaz. 2) Kontrast : Berraklık kararında en çok dikkat edilmesi gereken husus kontrasttır. İzin rengi ile arka planda kalan rengin birbirine olan zıtlığı arttıkça kontrast yükselir. Kontrast yükseldikçe izi daha belirgin görürüz. Bu da izin görülebilirliğini artırır. Görülebilirlik arttıkça berraklık standardı düşer. Kontrast kararı lup ile taç kısmından, iz dört saatte çevrilerek verilir. 3) İzin yansımaları : İzin adedine göre berraklık standardı düşer. Büyüklüğü VS1 e denk gelen bir izin yansıması tüm taşın etrafına yayılıyorsa standart SI1 e kadar düşebilir. Not: Berraklık tespiti yapabilmek için çok farklı taşlara bakarak tecrübe edinmeliyiz. Bunun en kolay yolu, sertifikalı taşlara bakarak Gemolog un işaretlediği ize sertifikadan bakarak bunu taşta görmektir. 26

27 8. Berraklık Standartları Berraklık standartları konusunda Amerikan Standartları ve Avrupa standartları arasında birkaç nüans vardır. Flawless (Interenally) FL/IF Very Very Slightly Included VVS1 VVS2 Very Slightly Slightly Included Included VS1 VS2 S1 S2 CLARITY Included I1 I2 I3 Loupe Clean - Mercek Temizi: İçinde hiçbir iz bulundurmayan taşlar diye düşünülse de en temiz taşta dahi mikroskobik izler bulunur. Ölçü standartlarına göre 5 milimikrondan küçük olan izlerin lup ortamında görülmesi mümkün değildir. O halde Loupe Clean ve VVS1 arasındaki ayırım önce mikroskobik ölçüm ile yapılır. Daha sonra ise lup ile beyaz ışığa 15 cm mesafede iz incelemesi yapılır. Eğer iz hiçbir şekilde görülmüyorsa Loupe Clean dir. Very Very Slightly Included Çok Çok Hafif İzli: VVS1 : Çok çok küçük izler. Lup ile görülmesi çok zor olan, mikroskop ile iz tayini yapıldıktan sonra ancak belirli bir saatten görülen izlerdir. Taşı çevirdikçe ortadan kaybolan mikroskobik izler bu kategoriye girer. VVS2: VVS1 gibi çok küçük olan ancak sayıca fazla ve birkaç saatten görülebilen izler. Very Slightly Included Çok Hafif İzli: VS1: Çok küçük izler. Lup ile görülmesi zor olan. Birkaç kez taş çevrildikten sonra göze çarpan ancak kontrastı düşük olan, VVS e göre daha büyük izler. Ancak birkaç saatten görülür. 27

28 VS2: VS1 e göre daha yoğun, rahat görülen, birkaç saatten seçilebilen izler. Yine de ilk bakışta göze çarpmaz. Slightly Included Hafif İzli: SI1: Küçük izler. Lup ile ilk bakışta rahatça seçilen izler. Her saatten rahatça seçilebilirler. SI2: Uzun yarıklar, siyah kristal izler ve yoğun bulutlar. Çıplak gözle çok zor görülen, ancak lup yardımı olduktan sonra seçilebilen izler. Included ( Pique ) İzli: I-(P) 1 : Pique 1 çıplak gözle zor seçilen SI 2 de denebilir. SI 2 ile Pique arasında karar verebilmek için, pırlanta beyaz ışık altında çıplak gözle dört saat yönünden incelenir. Eğer bir saatten göze çarpıyorsa Pique 1, lup yardımı ile ancak yeri seçildikten sonra çok zor görülebiliyorsa SI 2 dir. I-(P) 2 : Çıplak gözle çok rahat seçilen. Ancak ışıltı üzerinde etkisi olmayan ya da ışıltıyı çok hafif etkileyen izler. I-(P) 3 : Çıplak gözle çok rahat seçilen ve ışıltıyı tamamıyla etkileyen izler. Bu taşların dayanıklılığı azdır, kolayca kırılabilir. 28

29 Berraklık İle İlgili Örnek Resimler: VS1 VS2 29

30 SI1 SI2 30

31 P1 P2 P3 31

32 Colour (Renk) Işığın emilimine göre pırlanta her renkte bulunabilir ama beyaz pırlanta en popüler olanıdır. Pırlantalar beyaz ile sarı arasında (D-Z) arası ifade ettiğimiz çokça renkte bulunurlar. Pırlantadaki sarılığın sebebini de şöyle açıklayabiliriz. Teoride, elmas karbon atomlarının birbirine tetrahedron şeklinde kenetlenmesi ile oluşur. Ancak karbon atomlarının arasına yer yer azot atomları girer. Azot atomları, ışığın mavi kısmını absorbe ederler. Bu nedenle biz de elmasın üzerinde sarılık görürüz. İçinde nitrojen bulunmayan elmas kristalleri çok nadirdir. Sarı hariç pırlantalarda kahverengi, gri ve yeşil tonları da görülebilir. a) Renk Standartları Renk, uluslararası standartlara göre aşağıdaki gibi değerlendirilir. Tablonun sol tarafında çıkarıldıkları maden isimleri yani eski tabirler orta kısmında GIA standartları, sağ tarafta ise IDC standartları bulunmaktadır. Renkler standartlar belirlenmeden önce bu tabirlerle pazarlanıyordu. Daha sonra bu maden isimleri yerine harfler kullanılmaya başlanmış ve IDC harf kullanımının yanı sıra renklerle açıklamalar da getirmiştir. Örneğin I ve J rengi Slightly Tinted White Hafif Renkli Beyaz - olarak açıklanmıştır. 32

33 Uluslararası Renk Standartları COLOUR GIA IDC Colorless (Renksiz) Near Colorless (Hafif Renksiz) Faint Yellow (Çok çok açık sarı) D E F G H I J K L Exceptional White + (Mükemmel beyaz) Exceptional White (Mükemmel beyaz) Rare White + (Nadir beyaz) Rare White (Nadir beyaz) White (Beyaz) Slightly Tinted White (Hafif Tonlu Beyaz) Tinted White (Tonlu beyaz) Very Light Yellow (Çok açık sarı) Light Yellow (Açık sarı) M N O P Q R S T U V W XYZ Tinted Colour (Tonlu Renk) 33

34 b) Kılavuz Taşların Kullanımı ve Renk Tespiti Pırlantanın renginin belirlenebilmesi için renk tonlarına göre referans bir taş ile mukayese yapılır. Kılavuz taşların kesim ve boyutlarının aynı, berraklıklarının ise SI2 den düşük olmaması gerekmektedir. Geleneksel metoda göre, pırlantalar D65 beyaz ışık altında, katlanmış beyaz bir kâğıt üzerinde külaha dik olarak deneyimli bir gemolog tarafından incelenmeli ve son karar taşın alt sınırına göre verilmelidir. COLOR GRADING SCALE D H L P Z D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Colorless Near Colorless Faint Yellow Very Light Yellow Light Yellow c) Master Set Kullanılarak Pratik Dokuz adet master taş sırasıyla V şeklindeki beyaz bir kâğıda tabla faseti aşağı doğru ve külah kısımlarını görebilecek şekilde dizilir. En solda en renksiz taş (D) en sağda ise en renkli taş (N) Renk, günışığı (D 65) lambası yardımı ile külah fasetlerine dik olarak incelenir. Bu kısma taşın vücut rengi adı verilir. Önemli Notlar: Kesim ve Berraklık rengi etkiler. Pique 3 bir taşın içindeki siyah noktalar, taşı olduğundan daha donuk ya da grimsi gösterir. İdeal kesimli bir taşın ışıltısı, taşın rengini gizler ve onu olduğundan daha beyaz gösterir. Avrupa için taşın berraklığı, renginden daha önemlidir. d) Floresan Floresan kelimesi ultraviyole ışık altında çok güçlü mavi bir ışık veren Florit taşından gelmektedir. 34

35 Floresan Nedir? Floresan Ultraviole ışınlarına maruz kalan elektronların enerji kazanmalarıyla onu görünen ışık şeklinde saçmaları olayına denir. Görülebilen bu ışık, tüm renkler olabilir. Pırlantada genelde mavidir. UV lambası kıymetli taşların floresan özelliklerinin belirlenmesinde kullanılır. Elmasların %50 sinde floresan özelliği görülür. Floresan ile elmas üzerinde beliren hafif mavilik, elmastaki sarılığın etkisini azaltır. Elmasa daha beyaz bir görünüm verir. Floresan özelliği diğer C lere göre daha önemsiz olsa da, uluslararası sertifikalarda belirtilir. Floresan Tespiti Floresan kategorileri şöyledir. None (Nil): Hiç floresanı olmayan taşlar Faint (Slight): Çok hafif floresanlı taşlar Medium: Orta floresanlı taşlar Strong: Yüksek floresanlı taşlar. UV altında çok parlak mavi ışık verirler. Çıplak gözle de seçilebilecek bir maviliğe sahiptirler. Amerikan standartlarına göre sıralama None, Faint, Medium, Strong şeklindedir. Avrupa standartlarına göre ise sıralama Nil, Slight, Medium, Strong şeklindedir. FAINT / SLIGHT MEDIUM/ MODERATE STRONG/ DISTINCT VERY STRONG/ EXTREME 35

36 e. Renkli Pırlanta Doğada elmaslar mavi, yeşil, sarı, turuncu veya pembe renklerde bulunabilir. En nadir bulunanı da kırmızıdır. Bunlara fantezi renkler denir, gerçekten çok enderdirler öncelerinde renkli pırlantalara çok fazla talep olmamış, hatta pırlantada renk olması bir kusur olarak görülmüş ancak daha sonraları koleksiyoncular tarafından nadirliği keşfedilmiş ve renkli pırlantalara çok yüksek fiyatlar biçilmiştir. Renkli pırlantalar arasında en değerlisi kırmızı, turuncu ve bu renklerin mor ile karışımı olanlarıdır. Genel olarak renkli pırlantalara değinelim. 36

37 Siyah Pırlanta: Nadir olmayan siyah elmas, uzun senelerce endüstride kullanılmış. Daha sonra metalik ışığı mücevher tasarımcılarının ilgisini çekmiş ve mücevheratta kullanılmaya başlanmıştır. Siyah renginin sebebi, içinde bulunan siyah grafit izleridir. Opaktır. Kırmızı Pırlanta: Çok nadirdir. Nadirliğinden dolayı en pahalısıdır. Tam anlamıyla kırmızı değildir, hafif morumsudur. Ticarette bunlar Mauve yani leylak olarak pazarlanır. Pembe Pırlanta: Avustralya da Argyle madenlerinde bulunduktan sonra pazarlanmaya başlamıştır. Her sene Argyle tarafından satışa çıkarılır. Pembeliğin sebebi, elmasın kristal yapısındaki deformasyondur. Mavi Pırlanta: Hafif grimsi olarak bulunan mavi pırlanta, karbon atomlarının arasına boron girmesi sonucunda oluşur. Safir kadar yoğun mavi değildir. Ancak nadirliğinden dolayı çok değerlidir. Yeşil Pırlanta: Doğal radyasyon yoluyla oluşmuştur. En ünlüsü Almanya daki Dresden elmasıdır. Kahverengi Pırlanta: Doğada en çok bulunan elmastır. Önceleri çok fazla talep görmemiş, ancak Avustralya daki Argyle madenlerinde çok yüklü miktarda bulununca piyasaya Şampanya olarak pazarlanmıştır ve başarılı olmuştur. Diğer isimleri konyak ve çikolatadır. f. Renki Pırlanta Sertifikalarında Değer Biçme Renkli pırlantada 4C standartları geçerli değildir. Hiçbir zaman lup ile taşın izlerine bakılmaz. Önemli olan sadece renktir. Rengin dağılımı, tonu, yoğunluğu taşın değerini belirler. Uluslararası laboratuarlar, rengi üç kademede inceler. 37

38 1. Hue-Algılanan Renk Spektrumumuzdaki renklerden herhangi biri, diğer bir ifadeyle görülen renk; siyah, gri ve beyaz bunlara dahil değildir. Çünkü bunlar gökkuşağı renklerinde yoktur. Bunlara Akromatik (renksiz) denir. 2.Saturation- Renk yoğunluğu Renk gücü, renk yoğunluğu, renk dağılımı olarak Türkçe ye çevrilebilir. Saturasyon azaldığı zaman, renk güçsüzleşir. Mavi, mavi-yeşil, mor gibi renkler saturasyon azaldığı zaman grileşir. Turuncu, kırmızı, sarı gibi sıcak renkler ise kahverengileşir. 3. Tone-Koyu/Açıklık Derecesi Açık Mavi, Orta Açık Mavi, Orta Koyu Mavi, Koyu Mavi olarak kategorilere ayrılır. Bir rengin tanımını yaparken açıklık ve koyuluk belirgin ise sertifikalarda belirtilir. Cut (Kesim) Renk, berraklık ve karat, her birini doğa belirler. Kesimi ise insanoğlu belirler. Aynı taşı iki kesim ustasından biri I rengi, VS 1, 0,90 ct.; diğeri ise J rengi, VS 2, 1.10 ct. çıkarabilir. O halde kesimi değerlendirirken, kesim ustasının işçiliğini değerlendiriyoruz. Zamanımızda kesim ustalarının geleneksel yöntemleri yerini gelişmiş bilgisayar teknolojisine bırakmıştır. Özellikle Hindistan da ucuz işçilik sayesinde büyük fabrikalar atölyelerin yerini almıştır. Kesim değerlendirmesinde temel alınan külah ve taç açılarıdır. Işığın pırlanta içindeki yansımasının diğer bir deyişle seyahatinin optimuma ulaşması sağlanır. Pırlantanın kesim kalitesi onun kesim oranları, simetrisi ve dış karakteristikleri ile ilgilidir. Pırlantanın oranları şunları kapsar ; Kemer çapı Tabla çapı 38

OPTİK Işık Nedir? Işık Kaynakları Işık Nasıl Yayılır? Tam Gölge - Yarı Gölge güneş tutulması

OPTİK Işık Nedir? Işık Kaynakları Işık Nasıl Yayılır? Tam Gölge - Yarı Gölge güneş tutulması OPTİK Işık Nedir? Işığı yaptığı davranışlarla tanırız. Işık saydam ortamlarda yayılır. Işık foton denilen taneciklerden oluşur. Fotonların belirli bir dalga boyu vardır. Bazı fiziksel olaylarda tanecik,

Detaylı

Bazı atomlarda proton sayısı aynı olduğu halde nötron sayısı değişiktir. Bunlara izotop denir. Şekil II.1. Bir atomun parçaları

Bazı atomlarda proton sayısı aynı olduğu halde nötron sayısı değişiktir. Bunlara izotop denir. Şekil II.1. Bir atomun parçaları 8 II. MİNERALLER II.1. Element ve Atom Elementlerin en ufak parçasına atom denir. Atomlar, proton, nötron ve elektron gibi taneciklerden oluşur (Şekil II.1). Elektron negatif, proton pozitif elektrik yüküne

Detaylı

FİZ201 DALGALAR LABORATUVARI. Dr. F. Betül KAYNAK Dr. Akın BACIOĞLU

FİZ201 DALGALAR LABORATUVARI. Dr. F. Betül KAYNAK Dr. Akın BACIOĞLU FİZ201 DALGALAR LABORATUVARI Dr. F. Betül KAYNAK Dr. Akın BACIOĞLU LASER (Light AmplificaLon by SLmulated Emission of RadiaLon) Özellikleri Koherens (eş fazlı ve aynı uzaysal yönelime sahip), monokromalk

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMLI

10. SINIF KONU ANLATIMLI IŞIĞI IRII 0. IIF U TII 4. ÜİTE: PTİ 4. onu IŞIĞI IRII ETİİ ve TET ÇÖZÜERİ Ünite 4 ptik 4. Ünite 4. onu (Işığın ırılması) nın Çözümleri. Şekil incelenirse, ışığın hem n ortamından n ortamına geçerken hem

Detaylı

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU

GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU GÜNEŞİN ELEKTROMANYETİK SPEKTRUMU Güneş ışınımı değişik dalga boylarında yayılır. Yayılan bu dalga boylarının sıralı görünümü de güneş spektrumu olarak isimlendirilir. Tam olarak ifade edilecek olursa;

Detaylı

BAZI METEORİT OLMAYAN NUMUNELER VE NEDENLERİ (VERSİYON 2)

BAZI METEORİT OLMAYAN NUMUNELER VE NEDENLERİ (VERSİYON 2) BAZI METEORİT OLMAYAN NUMUNELER VE NEDENLERİ (VERSİYON 2) Doç. Dr. Ozan ÜNSALAN (Liste zamanla güncellenecektir) Çok Önemli Not: Numuneyi bulan kişinin, analizler için başvurmadan önce aşağıdaki listeyi

Detaylı

Montaj Resminin Tanımı, Önemi ve Kullanıldığı Yerler

Montaj Resminin Tanımı, Önemi ve Kullanıldığı Yerler Montaj Resminin Tanımı, Önemi ve Kullanıldığı Yerler Bir makineyi meydana getiren çeşitli parçaların nasıl bir araya getirileceğini gösteren toplu olarak görünüşleri ve çalışma sistemi hakkında bize bilgi

Detaylı

MİKROYAPISAL GÖRÜNTÜLEME & TANI

MİKROYAPISAL GÖRÜNTÜLEME & TANI MİKROYAPISAL GÖRÜNTÜLEME & TANI III-Hafta KOÜ METALURJİ & MALZEME MÜHENDİSLİĞİ Fotografik Emulsiyon & Renk Duyarlılığı Şekil 1.9. Göz eğrisi ile değişik film malzemelerinin karşılaştırılması. Fotografik

Detaylı

2. BASKI. 2.a. Ofset Baskı 2.b. Tipo Baskı 2.c. Flekso Baskı 2.d. Tifdruk Baskı 2.e. Serigrafi Baskı

2. BASKI. 2.a. Ofset Baskı 2.b. Tipo Baskı 2.c. Flekso Baskı 2.d. Tifdruk Baskı 2.e. Serigrafi Baskı MATBAACILIK Basılması istenen bir materyale ilişkin yazılı ve görsel materyallerin belirli sanatsal özellikler gözetilerek bir araya getirilip düzenlenmesi, baskıya hazırlanması ve çoğaltılması işlemlerinin

Detaylı

SANATSAL DÜZENLEME ÖĞE VE İLKELERİ

SANATSAL DÜZENLEME ÖĞE VE İLKELERİ SANATSAL DÜZENLEME ÖĞE VE İLKELERİ 1.Sanatsal düzenleme öğeleri Çizgi: Çizgi, noktaların aynı veya değişik yönlerde sınırlı veya sınırsız olarak ardı arda dizilmesinden elde edilen şekildir. Kalemimizle

Detaylı

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak.

EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ. 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. EŞ POTANSİYEL VE ELEKTRİK ALAN ÇİZGİLERİ AMAÇ: 1. Zıt yükle yüklenmiş iki iletkenin oluşturduğu eş potansiyel çizgileri araştırıp bulmak. 2. Bu eş potansiyel çizgileri kullanarak elektrik alan çizgilerinin

Detaylı

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN

TOKLUK VE KIRILMA. Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK VE KIRILMA Doç.Dr.Salim ŞAHĠN TOKLUK Tokluk bir malzemenin kırılmadan önce sönümlediği enerjinin bir ölçüsüdür. Bir malzemenin kırılmadan bir darbeye dayanması yeteneği söz konusu olduğunda önem

Detaylı

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi. Kesit Alma

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi. Kesit Alma TEKNİK RESİM 2010 Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi Kesit Alma 2/45 Kesit Alma Kesit Alma Kesit Alma Nedir? Kesit Almanın Amacı Kesit Düzlemi Kesit Yüzeyi Tam Kesit Bina Tam Kesit Kesit

Detaylı

POLARİZE MİKROSKOP 2009511026 ÇAĞRI KOCABIYIK

POLARİZE MİKROSKOP 2009511026 ÇAĞRI KOCABIYIK POLARİZE MİKROSKOP 2009511026 ÇAĞRI KOCABIYIK Mikroskop (Yunanca: μικρός; σκοπεῖν), çıplak gözle görülemeyecek kadar küçük cisimlerin birkaç çeşit mercek yardımıyla büyütülerek görüntüsünün incelenmesini

Detaylı

Işık ve Aynalar 1- Yansıma SORU 2- Yansıma Kanunları Yansıma kanunları; NOT: 3- Yansıma Çeşitleri a) Düzgün Yansıma

Işık ve Aynalar 1- Yansıma SORU 2- Yansıma Kanunları Yansıma kanunları; NOT: 3- Yansıma Çeşitleri a) Düzgün Yansıma Işık ve Aynalar 1- Yansıma Işığın yayılması sırasında ışık kaynağından çıkan ve ışığın yolunu belirleyen en ince ışık demetine ışık ışını denir. Işık kaynağından çıkan veya parlak bir yüzeyden yansıyan

Detaylı

Bir malzemenin kırılma indisi n, ışığın boşluktaki hızının (c) ışığın o malzemedeki

Bir malzemenin kırılma indisi n, ışığın boşluktaki hızının (c) ışığın o malzemedeki Doğa Olayları II Işık ve özellikleri: Işık elektromanyetik bir dalgadır. Yayıldığı veya soğrulduğunda parçacık özelliği gösterir; ivmelenen elektrik yükleri tarafından yayılır. Işık hızı temel bir sabittir.

Detaylı

Genel Bilgi. İz Düşüm Düzlemleri ve Bölgeler. Yrd. Doç. Dr. Garip GENÇ Şekil: İz düşüm düzlemlerine bakış doğrultuları. Page 1.

Genel Bilgi. İz Düşüm Düzlemleri ve Bölgeler. Yrd. Doç. Dr. Garip GENÇ Şekil: İz düşüm düzlemlerine bakış doğrultuları. Page 1. TEKNİK BİLİMLER MESLEK YÜKSEKOKULU Teknik Resim Genel Bilgi Uzaydaki cisimlerin eksiksiz bir anlatımı için, ana boyutlarıyla birlikte parçanın bitmiş hallerinden ve üzerindeki işlemlerle birlikte diğer

Detaylı

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok

Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok Bir cismin içinde mevcut olan veya sonradan oluşan bir çatlağın, cisme uygulanan gerilmelerin etkisi altında, ilerleyerek cismi iki veya daha çok parçaya ayırmasına "kırılma" adı verilir. KIRILMA ÇEŞİTLERİ

Detaylı

İNTERFEROMETRİ Yüksek Hassaslıkta Düzlemlik Ölçümü

İNTERFEROMETRİ Yüksek Hassaslıkta Düzlemlik Ölçümü İNTERFEROMETRİ Yüksek Hassaslıkta Düzlemlik Ölçümü TANIM: Uzunluğu ve yüzey düzlemliğini mümkün olabilecek en yüksek hassasiyette, optik yöntem kullanarak ölçme interferometri ile sağlanır. Kesin olarak

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI TOLERANSLAR P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L I H O Ğ LU Tolerans Gereksinimi? Tasarım ve üretim

Detaylı

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ FİZİK LİSANS BÖLÜMÜ. Bitirme Tezi / Projesi. Elmasların Optik Özelliklerinin İncelenmesi

YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ FİZİK LİSANS BÖLÜMÜ. Bitirme Tezi / Projesi. Elmasların Optik Özelliklerinin İncelenmesi YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ FİZİK LİSANS BÖLÜMÜ Bitirme Tezi / Projesi Elmasların Optik Özelliklerinin İncelenmesi O3022038 Cem UĞUZ Tez/Proje Danışmanı: Prof. Dr. Yasemin Yıldız

Detaylı

YÜZEYLERİN BİRBİRİNE GÖRE DURUMU

YÜZEYLERİN BİRBİRİNE GÖRE DURUMU YÜZEY İŞLEME İŞARETLERİ İ (SURFACE QUALITY SPECIFICATIONS) YÜZEYLERİN BİRBİRİNE GÖRE DURUMU Maliyetin artmaması için yüzeyler, gerektiği kadar düzgün ve pürüzsüz olmalıdır. Parça yüzeyleri, imalat yöntemine

Detaylı

Kesit Görünüşler. Kesit Görünüşler

Kesit Görünüşler. Kesit Görünüşler Kesit Görünüşler Bir parçanın içkısmında bulunan delikleri, boşlukları belirtmek ve ölçülendirebilmek için hayali olarak kesildiği farzedilerek çizilen görünüştür. geometrisi bulunan parçalar daha kolay

Detaylı

28.03.2013. Algılama üzerinde etkilidir. Hareketi ve yönü belirleyici etki yaratırlar. Ayırma amaçlı. Kalın çizgiler daha etkilidir.

28.03.2013. Algılama üzerinde etkilidir. Hareketi ve yönü belirleyici etki yaratırlar. Ayırma amaçlı. Kalın çizgiler daha etkilidir. Hazırlayan ve sunan: Süleyman Nihat ŞAD 2 Kontrast/ Zıtlık ÇİZGİ ALAN-BOŞLUK DOKU Çizgi; gözü, belirli bir alanda ya da bir alan etrafında hareket ettirerek dikkatleri çeken tek boyutlu bir araçtır. ŞEKİL-FORM

Detaylı

Kasetin arka yüzeyi filmin yerleştirildiği kapaktır. Bu kapakların farklı farklı kapanma mekanizmaları vardır. Bu taraf ön yüzeyin tersine atom

Kasetin arka yüzeyi filmin yerleştirildiği kapaktır. Bu kapakların farklı farklı kapanma mekanizmaları vardır. Bu taraf ön yüzeyin tersine atom KASET Röntgen filmi kasetleri; radyografi işlemi sırasında filmin ışık almasını önleyen ve ranforsatör-film temasını sağlayan metal kutulardır. Özel kilitli kapakları vardır. Kasetin röntgen tüpüne bakan

Detaylı

TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER

TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER TANIMLAYICI İSTATİSTİKLER Tanımlayıcı İstatistikler ve Grafikle Gösterim Grafik ve bir ölçüde tablolar değişkenlerin görsel bir özetini verirler. İdeal olarak burada değişkenlerin merkezi (ortalama) değerlerinin

Detaylı

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 01330 ADANA

ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK-MİMARLIK FAKÜLTESİ MADEN MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 01330 ADANA Sayı:B30.2.ÇKO.0.47.00.05/ 488 Tarih:19.06.2009 EMRE TAŞ ve MADENCİLİK A.Ş. TARAFINDAN GETİRİLEN 3114780 ERİŞİM NOLU VE 20068722 RUHSAT NOLU SAHADAN ALINAN BAZALT LEVHALARININ VE KÜP ÖRNEKLERİNİN MİNEROLOJİK,

Detaylı

Gökyüzünde Işık. Oyunları. Atmosfer optiği, genel olarak havadaki su

Gökyüzünde Işık. Oyunları. Atmosfer optiği, genel olarak havadaki su Muhammed Raşid Tuğral ODTÜ Fizik Bölümü Öğrencisi, ODTÜ Amatör Astronomi Topluluğu Üyesi Gökyüzünde Işık Herkes hayatında en az bir kez gökkuşağı görmüştür. Rengârenk dairesel şekliyle gökyüzünde muhteşem

Detaylı

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI

4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 4. SINIF FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ II. DÖNEM GEZEGENİMİZ DÜNYA ÜNİTESİ SORU CEVAP ÇALIŞMASI 1. Dünya mızın şekli neye benzer? Dünyamızın şekli küreye benzer. 2. Dünya mızın şekli ile ilgili örnekler veriniz.

Detaylı

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi. Çizgiler Yazılar Ölçek

TEKNİK RESİM. Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi. Çizgiler Yazılar Ölçek TEKNİK RESİM 2010 Ders Notları: Mehmet Çevik Dokuz Eylül Üniversitesi 2/21 Çizgi Tipleri Kalın Sürekli Çizgi İnce Sürekli Çizgi Kesik Orta Çizgi Noktalıİnce Çizgi Serbest Elle Çizilen Çizgi Çizgi Çizerken

Detaylı

2. Ayırma Gücü Ayırma gücü en yakın iki noktanın birbirinden net olarak ayırt edilebilmesini belirler.

2. Ayırma Gücü Ayırma gücü en yakın iki noktanın birbirinden net olarak ayırt edilebilmesini belirler. DENEYİN ADI: Işık Mikroskobu DENEYİN AMACI: Metallerin yapılarını incelemek için kullanılan metal ışık mikroskobunun tanıtılması ve metalografide bunun uygulamasına ilişkin önemli konulara değinilmesi.

Detaylı

GİRİŞ. Işık ışınları bir ortamdan başka bir ortama geçerken yolunu değiştirebilir. Şekil-I

GİRİŞ. Işık ışınları bir ortamdan başka bir ortama geçerken yolunu değiştirebilir. Şekil-I TEŞEKKÜR Bu projeyi hazırlamamızda bize yardımcı olan fizik öğretmenimiz Olcay Nalbantoğlu na ve çalışmalarımızda bize tüm olanaklarını sunan okulumuza teşekkür ederiz. GİRİŞ Işık ışınları bir ortamdan

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 3: Güneş Enerjisi Güneşin Yapısı Güneş Işınımı Güneş Spektrumu Toplam Güneş Işınımı Güneş Işınımının Ölçülmesi Dr. Osman Turan Makine ve İmalat Mühendisliği Bilecik Şeyh Edebali

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ. Kristal Yapılar ve Kristal Geometrisi

MALZEME BİLGİSİ. Kristal Yapılar ve Kristal Geometrisi MALZEME BİLGİSİ Dr.- Ing. Rahmi ÜNAL Konu: Kristal Yapılar ve Kristal Geometrisi 1 KRİSTAL YAPILAR Malzemelerin iç yapısı atomların diziliş biçimine bağlıdır. Kristal yapı Kristal yapılarda atomlar düzenli

Detaylı

MAĞARA OLUŞUMLARI Soda Tüpü Sarkıt Dikit Sütun

MAĞARA OLUŞUMLARI Soda Tüpü Sarkıt Dikit Sütun MAĞARA OLUŞUMLARI Soda Tüpü Soda tüpleri sarkıt oluşumlarının ilk hallerini gösterirler. İçleri boş ve uzun, genellikle saydam kalsit tüplerinden oluşan soda tüplerinin genişliği, içerisinde bulunan su

Detaylı

MMM291 MALZEME BİLİMİ

MMM291 MALZEME BİLİMİ MMM291 MALZEME BİLİMİ Ofis Saatleri: Perşembe 14:00 16:00 ayse.kalemtas@btu.edu.tr, akalemtas@gmail.com Bursa Teknik Üniversitesi, Doğa Bilimleri, Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi, Metalurji ve Malzeme

Detaylı

ELK462 AYDINLATMA TEKNİĞİ

ELK462 AYDINLATMA TEKNİĞİ Kaynaklar ELK462 AYDINLATMA TEKNİĞİ Aydınlatma Tekniği, Muzaffer Özkaya, Turgut Tüfekçi, Birsen Yayınevi, 2011 Aydınlatmanın Amacı ve Konusu Işık ve Görme Olayı (Hafta1) Yrd.Doç.Dr. Zehra ÇEKMEN Ders Notları

Detaylı

KÜRESEL AYNALAR ÇUKUR AYNA. Yansıtıcı yüzeyi, küre parçasının iç yüzeyi ise çukur ayna yada içbükey ayna ( konveks ayna ) denir.

KÜRESEL AYNALAR ÇUKUR AYNA. Yansıtıcı yüzeyi, küre parçasının iç yüzeyi ise çukur ayna yada içbükey ayna ( konveks ayna ) denir. KÜRESEL AYNALAR Yansıtıcı yüzeyi küre parçası olan aynalara denir. Küresel aynalar iki şekilde incelenir. Yansıtıcı yüzeyi, küre parçasının iç yüzeyi ise çukur ayna yada içbükey ayna ( konveks ayna ) denir.eğer

Detaylı

Doğru adres. Doğru zaman. Doğru işçilik

Doğru adres. Doğru zaman. Doğru işçilik Doğru adres Doğru zaman Doğru işçilik 2 3 S e d e f S e r i s i Sedef Serisinde kullanılan aksesuarlar birinci sınıf Eloksallı Alüminyum olup kullanılan tüm bağlantı vidaları 304 kalite paslanmaz çeliktir.

Detaylı

DEĞERLİ TAŞLARIN OLUŞUMU VE İŞLENMESİ

DEĞERLİ TAŞLARIN OLUŞUMU VE İŞLENMESİ DEĞERLİ TAŞLARIN OLUŞUMU VE İŞLENMESİ FEN VE TEKNOLOJİ DERSİ PROJE GRUBU SINIF 4/E 1189 Arda ERGİN 292 Batuhan Doruk YILDIZ 690 Buket Öykü YENEN 268 Deniz AYGÜN 331 Güner GÜVEZNE 813 Yağmur GÜRAKAR DANIŞMAN

Detaylı

MUHSİN ERTUĞRUL MESLEKİ EĞİTİM MERKEZİ TAKIDA TEKNİK RESİM SORULARI 1) Standart yazı ve rakamların basit ve sade olarak yazılması nedeni

MUHSİN ERTUĞRUL MESLEKİ EĞİTİM MERKEZİ TAKIDA TEKNİK RESİM SORULARI 1) Standart yazı ve rakamların basit ve sade olarak yazılması nedeni MUHSİN ERTUĞRUL MESLEKİ EĞİTİM MERKEZİ TAKIDA TEKNİK RESİM SORULARI 1) Standart yazı ve rakamların basit ve sade olarak yazılması nedeni aşağıdakilerden hangisidir? A) Estetik görünmesi için. B) Rahat

Detaylı

Ekran, görüntü sergilemek için kullanılan elektronik araçların genel adıdır.

Ekran, görüntü sergilemek için kullanılan elektronik araçların genel adıdır. Ekran Ekran, görüntü sergilemek için kullanılan elektronik araçların genel adıdır. Ekrandaki tüm görüntüler noktalardan olusur. Ekrandaki en küçük noktaya pixel adı verilir. Pixel sayısı ne kadar fazlaysa

Detaylı

Plazma kesim kalitesinin iyileştirilmesi

Plazma kesim kalitesinin iyileştirilmesi Plazma kesim kalitesinin iyileştirilmesi Aşağıdaki referans kılavuzu kesim kalitesini iyileştirmek için çeşitli çözümler sunar. Göz önünde bulundurulacak farklı birçok faktör olduğundan sağlanan önerileri

Detaylı

MMT310 Malzemelerin Mekanik Davranışı 1 Deformasyon ve kırılma mekanizmalarına giriş

MMT310 Malzemelerin Mekanik Davranışı 1 Deformasyon ve kırılma mekanizmalarına giriş MMT310 Malzemelerin Mekanik Davranışı 1 Deformasyon ve kırılma mekanizmalarına giriş Yrd. Doç. Dr. Ersoy Erişir 2012-2013 Bahar Yarıyılı 1. Deformasyon ve kırılma mekanizmalarına giriş 1.1. Deformasyon

Detaylı

Oyster Perpetual PEARLMASTER

Oyster Perpetual PEARLMASTER Oyster Perpetual PEARLMASTER Oyster, 29 mm, sarı altın ve pırlanta PEARLMASTER 29 Oyster Perpetual Pearlmaster 1992 yılındaki lansmanından bu yana zarif hatları ve değerli materyalleri sayesinde dikkat

Detaylı

Uzman Gözünden Deck Çeşitleri

Uzman Gözünden Deck Çeşitleri Ülkemizde yetişen ağaç cinsleri görsellik ve renk açısından oldukça sınırlıdır. Bunlar genel olarak kayın, meşe, dişbudak, kestane gibi açık renk ağaçlardır. Zor bulunması, son yıllarda kesiminin problemli

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMLI. 4. ÜNİTE: OPTİK 5. Konu RENKLER ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ

10. SINIF KONU ANLATIMLI. 4. ÜNİTE: OPTİK 5. Konu RENKLER ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ 10. SINIF KONU ANLATIMLI 4. ÜNİTE: OPTİK 5. Konu RENKLER ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ 2 Ünite 4 Optik 4. Ünite 5. Konu (Renkler) ETKİNLİK-1 Cevapları a) b) c) ç) d) e) gül kısmı da, yapraklar da f) g) karpuzun

Detaylı

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları 1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları Sol üstte yüzey seftleştirme işlemi uygulanmış bir çelik

Detaylı

Teknik Doküman. Autodesk Revit Building te yeni ölçü tipleri yaratmak

Teknik Doküman. Autodesk Revit Building te yeni ölçü tipleri yaratmak Teknik Doküman Teknik Doküman Numarası: 10771 Yayım Tarihi: 24.03.2006 Ürün: Autodesk Revit 6-9 Konu: Revit te yeni ölçülendirme tipleri yaratmak Tür: Öğretici Revizyon No: 0 Revizyon Tarihi: Autodesk

Detaylı

Optik Özellikler. Elektromanyetik radyasyon

Optik Özellikler. Elektromanyetik radyasyon Optik Özellikler Işık malzeme üzerinde çarptığında nasıl bir etkileşme olur? Malzemelerin karakteristik renklerini ne belirler? Neden bazı malzemeler saydam ve bazıları yarısaydam veya opaktır? Lazer ışını

Detaylı

Akımı sınırlamaya yarayan devre elemanlarına direnç denir.

Akımı sınırlamaya yarayan devre elemanlarına direnç denir. Akımı sınırlamaya yarayan devre elemanlarına direnç denir. Gösterimi: Birimi: Ohm Birim Gösterimi: Ω (Omega) Katları: 1 Gigaohm = 1GΩ = 10 9 Ω 1 Megaohm = 1MΩ = 10 6 Ω 1 Kiloohm = 1kΩ = 10 3 Ω 1 ohm =

Detaylı

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti

Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Deneyin Temeli Harici Fotoelektrik etki ve Planck sabiti deney seti Fotoelektrik etki modern fiziğin gelişimindeki anahtar deneylerden birisidir. Filaman lambadan çıkan beyaz ışık ızgaralı spektrometre

Detaylı

Paslanmaz Çelik Gövde. Yalıtım Sargısı. Katalizör Yüzey Tabakası. Egzoz Emisyonları: Su Karbondioksit Azot

Paslanmaz Çelik Gövde. Yalıtım Sargısı. Katalizör Yüzey Tabakası. Egzoz Emisyonları: Su Karbondioksit Azot Paslanmaz Çelik Gövde Yalıtım Sargısı Egzoz Emisyonları: Su Karbondioksit Azot Katalizör Yüzey Tabakası Egzoz Gazları: Hidrokarbonlar Karbon Monoksit Azot Oksitleri Bu bölüme kadar, açıkça ifade edilmese

Detaylı

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri

7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri ÖĞRETĐM TEKNOLOJĐLERĐ VE MATERYAL GELĐŞĐMĐ 7. Sınıf Fen ve Teknoloji Dersi 4. Ünite: Madde ve Yapısı Konu: Elementler ve Sembolleri Çalışma Yaprağı Konu Anlatımı-Değerlendirme çalışma Yaprağı- Çözümlü

Detaylı

MERCEKLER. Kısacası ince kenarlı mercekler ışığı toplar, kalın kenarlı mercekler ışığı dağıtır.

MERCEKLER. Kısacası ince kenarlı mercekler ışığı toplar, kalın kenarlı mercekler ışığı dağıtır. MERCEKLER İki küresel yüzey veya bir düzlemle bir küresel yüzey arasında kalan saydam ortamlara mercek denir. Şekildeki gibi yüzeyler kesişiyorsa ince kenarlı mercek olur ki bu mercek üzerine gelen bütün

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ AUZEF

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ AUZEF İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ AUZEF Tüm yayın ve kullanım hakları İstanbul Üniversitesi Açık ve Uzaktan Eğitim Fakültesine aittir. Hiçbir şekilde kopyalanamaz, çoğaltılamaz ya

Detaylı

METALOGRAFİK MUAYENE DENEYİ

METALOGRAFİK MUAYENE DENEYİ METALOGRAFİK MUAYENE DENEYİ 1. DENEYİN AMACI: Metalografik muayene ile malzemenin dokusu tespit edilir, malzemenin dokusuna bakılarak malzemenin özellikleri hakkında bilgi edinilir. 2. TANIMLAMALAR: Parlatma:

Detaylı

Bitkilerle Alan Oluşturma -1

Bitkilerle Alan Oluşturma -1 Bitkilerle Alan Oluşturma -1 Peyzaj Mekanlarının 3 Temel Elemanı Yüzey Zemin Düzlemi: Mekanın tabanını oluşturur. Mekanın diğer elemanları bu tabanın üzerinde yer alır.örneğin üstünde hiçbir bitki veya

Detaylı

Karabük Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi...www.ibrahimcayiroglu.com TEKNİK RESİM

Karabük Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi...www.ibrahimcayiroglu.com TEKNİK RESİM TEKNİK RESİM Teknik resim mühendis ve teknikerlerin tasarladıkları yada tasarlanan bir ürünü ifade edebilmek için kullandıkları bir lisandır. Bu lisan çok az farklarda olsa dünyanın her tarafında aynı

Detaylı

Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Müh. Bölümü Yapı Anabilim Dalı ÇELİK YAPI TASARIMI PROJE ÇİZİM AŞAMALARI

Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Müh. Bölümü Yapı Anabilim Dalı ÇELİK YAPI TASARIMI PROJE ÇİZİM AŞAMALARI Yıldız Teknik Üniversitesi İnşaat Müh. Bölümü Yapı Anabilim Dalı ÇELİK YAPI TASARIMI PROJE ÇİZİM AŞAMALARI ÇİZİMLER Vaziyet Planı (1/100 veya 1/50) Detaylar Paftası (1/5 veya 1/2) Yarım Çerçeve (1/10 veya

Detaylı

ekonomik kaliteli estetik sağlam hafif pratik fonksiyonel dayanıklı çevreci

ekonomik kaliteli estetik sağlam hafif pratik fonksiyonel dayanıklı çevreci ekonomik Benzeri çatı kaplama ürünleri ile kıyaslandığında fiyatı uygundur. Toprak kiremit m de 16 adet kullanılırken İzole Kiremit 10 adet kullanılır. kaliteli Kiremitlerimizin ebatları ve yüzey düzgünlükleri

Detaylı

HAFTA-2 Norm Yazı Çizgi Tipleri ve Kullanım Yerleri Yıliçi Ödev Bilgileri AutoCad e Genel Bakış Tarihçe Diğer CAD yazılımları AutoCAD Menüleri

HAFTA-2 Norm Yazı Çizgi Tipleri ve Kullanım Yerleri Yıliçi Ödev Bilgileri AutoCad e Genel Bakış Tarihçe Diğer CAD yazılımları AutoCAD Menüleri HAFTA-2 Norm Yazı Çizgi Tipleri ve Kullanım Yerleri Yıliçi Ödev Bilgileri AutoCad e Genel Bakış Tarihçe Diğer CAD yazılımları AutoCAD Menüleri AutoCAD ile iletişim Çizimlerde Boyut Kavramı 0/09 2. Hafta

Detaylı

MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net

MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY. www.fatihay.net fatihay@fatihay.net MALZEME BİLGİSİ DERS 8 DR. FATİH AY www.fatihay.net fatihay@fatihay.net BÖLÜM IV METALLERİN MEKANİK ÖZELLİKLERİ GERİLME VE BİRİM ŞEKİL DEĞİŞİMİ ANELASTİKLİK MALZEMELERİN ELASTİK ÖZELLİKLERİ ÇEKME ÖZELLİKLERİ

Detaylı

Bırakın doğa evinize gelsin!

Bırakın doğa evinize gelsin! Unica Class Bırakın doğa evinize gelsin! Gerçek malzemeler ile doğal tasarım 444 30 30 www.schneider-electric.com.tr Doğal bir özlem Modern hayat genellikle varlığımızın orijinal, gerçek ve saf yapıtaşlarını

Detaylı

TEKNİK RESİM DERSİ ÖĞR. GÖR. BERIVAN POLAT

TEKNİK RESİM DERSİ ÖĞR. GÖR. BERIVAN POLAT TEKNİK RESİM DERSİ ÖĞR. GÖR. BERIVAN POLAT DERS 6 Perspektif Cismin üç yüzünü gösteren, tek görünüşlü resimlerdir. Cisimlerin, gözümüzün gördüğü şekle benzer özelliklerdeki üç boyutlu (hacimsel) anlatımını

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HACETTEPE ASO 1.OSB MESLEK YÜKSEKOKULU HMK 211 CNC TORNA TEKNOLOJİSİ

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HACETTEPE ASO 1.OSB MESLEK YÜKSEKOKULU HMK 211 CNC TORNA TEKNOLOJİSİ HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ HACETTEPE ASO 1.OSB MESLEK YÜKSEKOKULU HMK 211 CNC TORNA TEKNOLOJİSİ Öğr. Gör. RECEP KÖKÇAN Tel: +90 312 267 30 20 http://yunus.hacettepe.edu.tr/~rkokcan/ E-mail_1: rkokcan@hacettepe.edu.tr

Detaylı

Guardian Clarity. Mimari uygulamalar için yansıma engelleyici cam

Guardian Clarity. Mimari uygulamalar için yansıma engelleyici cam Guardian Clarity TM Mimari uygulamalar için yansıma engelleyici cam VIEW Guardian Clarity, üstün bir görüş deneyimi sağlar Cam üç özelliği bünyesinde barındırır: işlev, güç ve güzellik. Camın zamansız

Detaylı

Pladigit - Ürün ailesi özeti

Pladigit - Ürün ailesi özeti Pladigit - Ürün ailesi özeti Redatta da: Direzione Tecnica Plalam Data: 10/01/2012 Cod. 039 1. Ürün yapısı 1.1 Ürün yapısı grafik çizi 1.2 Ürün tanımı Koruyucu bir tabaka ile sıcak olarak birleştirilen

Detaylı

a Şekil 1. Kare gözlü elek tipi

a Şekil 1. Kare gözlü elek tipi Deney No: 3 Deney Adı: Agregalarda Elek Analizi Deneyin yapıldığı yer: Yapı Malzemeleri Laboratuarı Deneyin Amacı: Agrega yığınındaki taneler çeşitli boyutlardadır. Granülometri, diğer bir deyişle elek

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMM 302 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI-I ÖĞÜTME ELEME DENEYİ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMM 302 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI-I ÖĞÜTME ELEME DENEYİ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ KİMYA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KMM 302 KİMYA MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI-I ÖĞÜTME ELEME DENEYİ ISPARTA, 2014 ÖĞÜTME ELEME DENEYİ DENEYİN AMACI: Kolemanit mineralinin

Detaylı

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010

METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 METALİK MALZEMELERİN GENEL KARAKTERİSTİKLERİ BAHAR 2010 WEBSİTE www2.aku.edu.tr/~hitit Dersler İÇERİK Metalik Malzemelerin Genel Karakteristiklerİ Denge diyagramları Ergitme ve döküm Dökme demir ve çelikler

Detaylı

BA KENT ÜNİVERSİTESİ. Malzemeler genel olarak 4 ana sınıfa ayrılabilirler: 1. Metaller, 2. Seramikler, 3. Polimerler 4. Kompozitler.

BA KENT ÜNİVERSİTESİ. Malzemeler genel olarak 4 ana sınıfa ayrılabilirler: 1. Metaller, 2. Seramikler, 3. Polimerler 4. Kompozitler. MALZEMELER VE GERĐLMELER Malzeme Bilimi mühendisliğin temel ve en önemli konularından birisidir. Malzeme teknolojisindeki gelişim tüm mühendislik dallarını doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir.

Detaylı

YAPILAN ĠLK TĠP TESTLERĠNDEKĠ DOĞRAMALARIN SEÇĠMĠNDEKĠ KRĠTERLER

YAPILAN ĠLK TĠP TESTLERĠNDEKĠ DOĞRAMALARIN SEÇĠMĠNDEKĠ KRĠTERLER YAPILAN ĠLK TĠP TESTLERĠNDEKĠ DOĞRAMALARIN SEÇĠMĠNDEKĠ KRĠTERLER - HANGİ SİSTEM? - HANGİ PROFİL? - HANGİ DESTEK SACI? - HANGİ AKSESUAR? - HANGİ YARDIMCI MALZEMELER??? -???? Bayi teknik dosyada tanımlanmış

Detaylı

TURN-OFF DEVRESİ BASKI DEVRE ÇIKARMA

TURN-OFF DEVRESİ BASKI DEVRE ÇIKARMA DEVRE ŞEMASI TURN-OFF DEVRESİ BASKI DEVRE ÇIKARMA Madde 1: Tüm elemanlar temin edilmelidir. Madde 2: Transistör, entegre gibi elemanların bacak isimleri katalogdan öğrenilmelidir. Madde 3: YERLEŞİM PLANI

Detaylı

Gözenekli Neoprene, olağanüstü dayanıklılık ve ( STD BP ) mükemmel esneklik gösteren malzemelerdir.genel 0,5 0,9

Gözenekli Neoprene, olağanüstü dayanıklılık ve ( STD BP ) mükemmel esneklik gösteren malzemelerdir.genel 0,5 0,9 FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ MALZEME YAPISI ÖZGÜL AĞIRLIK SERTLİK ( sha ) AŞINMA DAYANIMI YIPRANMA DAYANIMI SÜRTÜNME KATSAYISI ISI DAYANIMI ( 'C ) YAĞ DAYANIMI KALINLIK TİPİ AÇIKLAMA STANDART BONDAPRENE CR CC

Detaylı

Oyster Perpetual LADY-DATEJUST

Oyster Perpetual LADY-DATEJUST Oyster Perpetual LADY-DATEJUST Oyster, 26 mm, çelik, sarı altın ve pırlanta LADY-DATEJUST 26 Oyster Perpetual Lady-Datejust, daha küçük 26 mm'lik kasasında ikonik Rolex Datejust modelinin tüm özelliklerini

Detaylı

12. ÜNİTE IŞIK KONULAR 1. IŞIK VE IŞIK KAYNAKLARI 7. IŞIK ŞİDDETİ, TAYİNİ VE AYDINLATMA BİRİMLERİ 9. ÖZET 10. DEĞERLENDİRME SORULARI

12. ÜNİTE IŞIK KONULAR 1. IŞIK VE IŞIK KAYNAKLARI 7. IŞIK ŞİDDETİ, TAYİNİ VE AYDINLATMA BİRİMLERİ 9. ÖZET 10. DEĞERLENDİRME SORULARI 12. ÜNİTE IŞIK KONULAR 1. IŞIK VE IŞIK KAYNAKLARI 2. Işık 3. Işık Nasıl Yayılır? 4. Tam Gölge ve Yarı Gölge 5. Güneş Tutulması 6. Ay Tutulması 7. IŞIK ŞİDDETİ, TAYİNİ VE AYDINLATMA BİRİMLERİ 8. Işık Şiddeti

Detaylı

KUTUP IŞINIMI AURORA. www.astrofotograf.com

KUTUP IŞINIMI AURORA. www.astrofotograf.com KUTUP IŞINIMI AURORA www.astrofotograf.com Kutup ışıkları, ya da aurora, genellikle kutup bölgelerinde görülen bir gece ışımasıdır. Aurora, gökyüzündeki doğal ışık görüntüleridir. Genelde gece görülen

Detaylı

www.elektrikogretmenleri.com

www.elektrikogretmenleri.com FIREWORKS (MENU OLUŞ TURMA) 1 Önce Başlat menüsü Programlar Adobe Web Premium CS3 Adobe Fireworks CS3 kısayol simgesi ile Fireworks programı açılır. 2 Fireworks programı açıldığında Karşımıza gelen Yeni

Detaylı

DAMAR MADENCİLİK A.Ş. Şirketimiz Hakkında

DAMAR MADENCİLİK A.Ş. Şirketimiz Hakkında DAMAR MADENCİLİK A.Ş Şirketimiz Hakkında Hakkımızda Kuruluşundan itibaren şirket odağına "İnsan değerlerini" koyan Damar Madencilik, günümüze kadar iş tecrübesini geliştirerek teknolojiyi yakından takip

Detaylı

Kullanım kılavuzu. testo 810

Kullanım kılavuzu. testo 810 Kullanım kılavuzu testo 810 2 Ürünün kullanılması testo kısa kullanım kılavuzu 810 1. Koruma kapağı: Durma pozisyonu 2. Kızılötesi sensör 3. Hava/sıcaklık sensörü 4. Ekran 5. Kontrol tuşları 6. Batarya

Detaylı

MADDENİN ÖZELLİKLERİ

MADDENİN ÖZELLİKLERİ Çevremizde gördüğümüz, dokunduğumuz, kokladığımız birden çok varlık vardır. Az veya çok yer kaplayan her varlık madde olarak adlandırılır. Çiçekler, kalemimiz ve hatta bizde birer maddeyiz. Peki, çevremizde

Detaylı

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ ve MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ METALİK MALZEMELERİN DARBE DENEY FÖYÜ. Arş. Gör.

BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ ve MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ METALİK MALZEMELERİN DARBE DENEY FÖYÜ. Arş. Gör. BARTIN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ METALURJİ ve MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ METALİK MALZEMELERİN DARBE DENEY FÖYÜ Arş. Gör. Emre ALP 1.Metalik Malzemelerin Darbe Deneyi Darbe deneyi gevrek kırılmaya

Detaylı

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı,

B unl a r ı B i l i yor mus unuz? MİTOZ. Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, MİTOZ Canlının en küçük yapı biriminin hücre olduğunu 6. sınıfta öğrenmiştik. Hücreler; hücre zarı, sitoplazma ve çekirdekten meydana gelmiştir. Hücreler büyüme ve gelişme sonucunda belli bir olgunluğa

Detaylı

Karabük Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi...www.IbrahimCayiroglu.com. STATİK (2. Hafta)

Karabük Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi...www.IbrahimCayiroglu.com. STATİK (2. Hafta) AĞIRLIK MERKEZİ STATİK (2. Hafta) Ağırlık merkezi: Bir cismi oluşturan herbir parçaya etki eden yerçeki kuvvetlerinin bileşkesinin cismin üzerinden geçtiği noktaya Ağırlık Merkezi denir. Şekil. Ağırlık

Detaylı

DÜŞEY MESAFELERİN (YÜKSEKLİKLERİN) ÖLÇÜLMESİ

DÜŞEY MESAFELERİN (YÜKSEKLİKLERİN) ÖLÇÜLMESİ Dr. Hasan ÖZ DÜŞEY MESAFELERİN (YÜKSEKLİKLERİN) ÖLÇÜLMESİ Noktalar arasındaki düşey mesafelerin ölçülmesine yükseklik ölçmesi ya da nivelman denir. Bir noktanın yüksekliği deniz seviyesi ile o nokta arasındaki

Detaylı

yarnmaster DiGital online Quality Control

yarnmaster DiGital online Quality Control Masters in Textile textile Quality Control Masters in textile Quality Control yarnmster facts yarnmster Optik iplik temizleme 045910/007t İPLİK VE YÜZEYLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ Tekstil yüzeylerinin kalite

Detaylı

Bize En Yakın Yıldız. Defne Üçer 30 Nisan 2011

Bize En Yakın Yıldız. Defne Üçer 30 Nisan 2011 Bize En Yakın Yıldız GÜNEŞ Defne Üçer 30 Nisan 2011 Sayılar sayılar Güneş Kütlesi = 300.000 Dünya Kütlesi Güneş çapı = 110 Dünya çapı Güneş yoğunluğu = Dünya yoğunluğu/4 Güneş Uzaklık= 1 Astronomik Birim

Detaylı

DENEY 1 - SABİT HIZLA DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET

DENEY 1 - SABİT HIZLA DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET AMAÇ: DENEY 1 - SABİT HIZLA DÜZGÜN DOĞRUSAL HAREKET Bir nesnenin sabit hızda, net kuvvetin etkisi altında olmadan, düzgün bir hat üzerinde hareket etmesini doğrulamak ve bu hızı hesaplamaktır. GENEL BİLGİLER:

Detaylı

Büro : Bölüm Sekreterliği Adana, 22 / 04 /2014 Sayı : 46232573/

Büro : Bölüm Sekreterliği Adana, 22 / 04 /2014 Sayı : 46232573/ Büro : Bölüm Sekreterliği Adana, 22 / 04 /2014 ACADİA MADENCİLİK İNŞ. NAK. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. TARAFINDAN GETİRİLEN KAYAÇ NUMUNESİNİN ÇEŞİTLİ ÖZELLİKLERİNİN BELİRLENMESİNE YÖNELİK RAPOR İlgi: ACADİA Madencilik

Detaylı

2 Hata Hesabı. Hata Nedir? Mutlak Hata. Bağıl Hata

2 Hata Hesabı. Hata Nedir? Mutlak Hata. Bağıl Hata Hata Hesabı Hata Nedir? Herhangi bir fiziksel büyüklüğün ölçülen değeri ile gerçek değeri arasındaki farka hata denir. Ölçülen bir fiziksel büyüklüğün sayısal değeri, yapılan deneysel hatalardan dolayı

Detaylı

Rapor no: 020820060914 Konu: Paslanmaz çelik

Rapor no: 020820060914 Konu: Paslanmaz çelik Rapor no: 08060914 Konu: Paslanmaz çelik PASLANMAZ ÇELİK Paslanmaz çelik, yüksek korozyon dayanımı ve üstün mekanik özellikleri (çekme, darbe, aşınma dayanımı ve sertlik) açısından diğer metalik malzemelere

Detaylı

GÜNEŞ SİSTEMİ. SİBEL ÇALIK SEMRA SENEM Erciyes Üniversitesi İstanbul Üniversitesi

GÜNEŞ SİSTEMİ. SİBEL ÇALIK SEMRA SENEM Erciyes Üniversitesi İstanbul Üniversitesi GÜNEŞ SİSTEMİ SİBEL ÇALIK SEMRA SENEM Erciyes Üniversitesi İstanbul Üniversitesi GÜNEŞ SİSTEMİ GÜNEŞ GEZEGENLER ASTEROİTLER METEORLAR KUYRUKLU YILDIZLAR GÜNEŞ SİSTEMİ Merkezinde Güneş, çevresinde elips

Detaylı

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti

ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç. Kaldırma Kuvveti ÖĞRENME ALANI: Kuvvet ve Hareket 2.ÜNİTE: Kaldırma Kuvveti ve Basınç Kaldırma Kuvveti - Dünya, üzerinde bulunan bütün cisimlere kendi merkezine doğru çekim kuvveti uygular. Bu kuvvete yer çekimi kuvveti

Detaylı

TİP GENİŞLİK (mm) Güç (W/m²) Uzunluk (m) Toplam Güç Toplam Aktif. (W) Eset 60-1,5/50

TİP GENİŞLİK (mm) Güç (W/m²) Uzunluk (m) Toplam Güç Toplam Aktif. (W) Eset 60-1,5/50 ECOFILM Isıtma Folyoları En yeni teknolojilerden yararlanılarak üretilen Ecofilm ısıtma folyoları, özellikle büyük yüzeylerin ısıtılmasında kullanılıyor. Bu ısıtma sistemleri; grafit kaplamalı polyester

Detaylı

Oyster Perpetual LADY-DATEJUST

Oyster Perpetual LADY-DATEJUST Oyster Perpetual LADY-DATEJUST Oyster, 31 mm, çelik, Everose altın ve pırlanta Oyster Perpetual Lady-Datejust, daha küçük 26 mm'lik kasasında ikonik Rolex Datejust modelinin tüm özelliklerini bir araya

Detaylı

ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği

ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği ULAŞIM YOLLARINA İLİŞKİN TANIMLAR 1. GEÇKİ( GÜZERGAH) Karayolu, demiryolu gibi ulaşım yollarının yuvarlanma yüzeylerinin ortasından geçtiği varsayılan eksen çizgilerinin topoğrafik harita ya da arazi üzerindeki

Detaylı

ELEMENT VE BİLEŞİKLER

ELEMENT VE BİLEŞİKLER ELEMENT VE BİLEŞİKLER 1- Elementler ve Elementlerin Özellikleri: a) Elementler: Aynı cins atomlardan oluşan, fiziksel ya da kimyasal yollarla kendinden daha basit ve farklı maddelere ayrılamayan saf maddelere

Detaylı