ÇOK ÇEKİRDEKLİ İŞLEMCİLER VE PARALEL YAZILIM GELİŞTİRME OLANAKLARI HAKKINDA BİR İNCELEME

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÇOK ÇEKİRDEKLİ İŞLEMCİLER VE PARALEL YAZILIM GELİŞTİRME OLANAKLARI HAKKINDA BİR İNCELEME"

Transkript

1 ÇOK ÇEKİRDEKLİ İŞLEMCİLER VE PARALEL YAZILIM GELİŞTİRME OLANAKLARI HAKKINDA BİR İNCELEME Ecem İren Halilcan Can Akince Aylin Kantarcı Bilgisayar Müh. Bölümü Bilgisayar Müh. Bölümü Bilgisayar Müh. Bölümü Gediz Üniversitesi Ege Üniversitesi Ege Üniversitesi

2 İÇİNDEKİLER 1. Giriş 2. Çok Çekirdekli İşlemcilerin Mimarisi 3. Bu İşlemciler Üzerinde Yazılım Geliştirme Mimarileri 4. Hyperthreading 5. Bu İşlemcilerin Performanslarını Etkileyen Faktörler 6. Sonuç

3 1.GİRİŞ: Bilgisayar Mimarilerinin Evrilim Süreçleri CISC (Complex Set Instruction Computers) İşlemciler: Karmaşık komut seti Karmaşık donanım Yorumlayıcı ile karmaşık karmaşık komutların basit adımlara (mkomutlar) dönüştürülmesi RISC (Reduced Set Instruction Computers) İşlemciler: Basit komut seti Basit donanım Yorumlayıcıya ihtiyaç yok

4 1.GİRİŞ: Paralel İşletim Boruhattı (Pipeline): Birim zamanda işletilmeye başlanan komut sayısında artış olmuştur. Farklı komut evreleri farklı donanım birimlerinde Performans artışı vardır. Şekil 1. a) Beş Birimlik Boru Hattı, b) Her Aşamanın Durumu

5 1.GİRİŞ: Paralel İşletim Superskalar İşlemciler: Çok sayıda işletim evresine sahip ve diğer evrelere ait birimlerin bir tane olduğu mimaridir. Şekil 2. Beş Fonksiyonel Birimlik Süperskalar İşlemci

6 I. GİRİŞ: Paralel İşletim Çoklu İşlemciler: Bir bilgisayarda 2 den fazla işlemci bulunmaktadır. Çok Çekirdekli İşlemciler: Çok sayıda çekirdeğe sahip tek bir işlemci kullanılan mimaridir.

7 2. ÇOK ÇEKİRDEKLİ İŞLEMCİ MİMARİSİ Şekil 3. Çok Çekirdekli Bir İşlemcinin Genel Yapısı

8 2. ÇOK ÇEKİRDEKLİ İŞLEMCİ MİMARİSİ Performans Kırılım Noktaları Tüm bellek erişim modelleri işlemci üzerinde yoğun bir bellek trafiği yaratır: i. Bir çekirdek üzerinde çalışmakta olan bir iş parçacığı/süreç, verileri ve çalıştıracağı komutları kendine ait 1. Seviye Ön Bellekten alır. ii. Veri/komutun bulunamaması durumunda Paylaşımlı Ön Belleğe başvurulur. iii. Yine bulunamazsa, Veriyolu Arayüzü ile ana belleğe başvurulur. iv. Bir çekirdekten başka bir çekirdeğe ait önbellekte bulunan bir veriye de ihtiyaç duyabilir Çekirdekler arası iletişim

9 2. ÇOK ÇEKİRDEKLİ İŞLEMCİ MİMARİSİ Performans Kırılım Noktaları Donanımın karmaşıklaşması sebebiyle entegre üzerinde kompleks kontrol ünitesi Karmaşık işlemci sürücü yazılımı Ana belleğe yüklü İşlemcinin çalışması boyunca işlemci ana bellek arasında yoğun sürücü trafiği

10 3. ÇOK ÇEKİRDEKLİ İŞLEMCİLER İÇİN YAZILIM GELİŞTİRME MİMARİLERİ * Paralelleştirme Olanakları * Paralelleştirme Paternleri

11 3.1. Paralelleştirme Olanakları Üst Düzey Olanaklar Java, Pthreads (POSIX iş parçacıkları kütüphanesi) gibi kullanıcı seviyesi kütüphanelerle yazılım geliştirici iş parçacıklarını OS KONTROLÜNDE yaratır ve yönetir.

12 3.1. Pthreads Kütüphanesi Üst Düzeyde paralelleştirme olanakları, uygulamaların eş zamanlı çalışacak farklı görevlere sahip, modüler bir yapıda olma durumuna daha uygundur. Şekil 4. Üst Düzeyde Paralel Yazılım Geliştirme Olanaklarına Bir Örnek: Pthreads

13 3.1. Paralelleştirme Olanakları Alt Düzey Olanaklar OpenMP: İş parçacıkları doğrudan işlemci sürücü yazılımı tarafından yaratılır ve yönetilir. 1. Yazılım geliştirici kodunu seri olarak yazar. 2. Sonra parelelleştirme olanaklarını analiz eder. 3. Paralelleştirilecek bölgenin başına yani derleyiciye direktifler yerleştirir. 4. Uygulama çalıştırılacağı zaman işletimine seri olarak başlar. 5. İşlemci kontrolörü paralelleştirme direktiflerine rastladığı anda direktiflere eklenmiş ifadeleri ve parametreleri göz önüne alarak uygun şekilde iş parçacıklarını yaratır ve çekirdeklere atar.

14 3.1. Paralelleştirme Olanakları Üst Düzey olanaklarıyla işlemci sürücüsü OS aracılığı ile iş parçacıklarını yaratır. Alt Düzey olanakları ile iş parçacıkları doğrudan işlemci sürücüsü tarafından yaratılır. Bu nedenle Alt Düzey olanağı daha hızlı olur.

15 3.1. Paralelleştirme Olanakları Alt Düzeydeki olanaklar görevlerin birbirini izleyen paralelleşebilecek adımlar şeklinde gerçekleştirilmeleri durumuna daha uygundurlar. Paralelleştirilmeyen seri kısımlar tek bir çekirdek üzerinde işletilirken paralelleştirilecek noktalara gelince iş parçacıkları yaratılır ve çekirdeklere atanırlar. Şekil 5. Alt Düzeyde Paralel Yazılım Geliştirme Olanaklarına Bir Örnek: OpenMP

16 3.2. Paralelleştirme Paternleri Görev Seviyesi Paralellik Veri Seviyesi Paralellik Görev Seviyesi Paralellik: Birbirinden farklı eş zamanlı görevlerin bulunduğu uygulamalar için kullanılır. Genel olarak Üst Düzey Olanaklarının kullandığı modeldir. (Java, Pthreads) OpenMP de de desteklenir.

17 3.2. Posix İş Parçacıklarında Görev Seviyesi Paralellik

18 3.2. Paralelleştirme Paternleri Veri Seviyesi Paralellik Aynı anda farklı veriler üzerinde aynı işlemler yapılacağı zaman uygundur. Genel olarak Alt Düzey Olanakları için uygundur. (OpenMP) Üst Düzey Olanaklarda (Java, Pthreads) yazılım geliştirimini kompleksleştirir: Yazılımcı verileri kendisi iş parçacıklarına dağıtmak zorundadır.)

19 3.2. OpenMP de Veri ve Görev Seviyesi Paralellik

20 3.2. Posix İş Parçacıklarında Veri Seviyesi Paralellik

21 4. HYPERTHREADING İş parçacığı neden beklemeye geçip işlemciyi bırakır? IO beklemesine geçildiğinde Quantum süresi dolduğunda Bilgi önbelleklerde yoksa bellek transferi başlatıldığında Boru hattında komutlar arası bağımlılık oluştuğunda

22 4. HYPERTHREADING Durum Depolama Ünitesi: İçerik anahtarlama (context switch) sırasında yeni çalışmaya başlayan iş parçacığının durum bilgileri bu ünitede saklanır. Çalışmayı bırakan iş parçacığının durum bilgileri RAM a yazılır. Hyperthreading: Bir çekirdekte 1 yerine 2 donanımsal depolama biriminin kullanılması: (belleğe durum bilgisini yazmayı ortadan kaldırır.)

23 4. HYPERTHREADING Neden Hyperthreading beklentileri istenen düzeyde karşılayamadı? 1. Sürekli aynı 2 iş parçacığının seçilmediği oyun programları gibi uygulamalarda çok sayıda iş parçacığı üretimi vardır Sürekli çok sayıda iş parçacığı arasında geçiş yapılır. 2. Daha kompleks işlemci kontrol ünitesi ve iş dağıtım modülü İşlemci yavaşlaması

24 4. HYPERTHREADING 3. Artan donanım yükü Daha çok güç tüketimi ve ısınma ortaya çıkar Saat frekansı ve işlemci hızının azalması 4. Bazı OS'ların HT desteğine sahip olmaması Fiziksel/mantıksal çekirdek ayrımı yoktur. 2 iş parçacığı OS tarafından aynı fiziksel çekirdeğe atanabilir İş parçacıklarının çekirdeklere dengesiz dağıtımı söz konusu.

25 4. HYPERTHREADING Öneri: HT desteğinin tümüyle işlemciden çıkarılması: Donanım ve OS yükü hafifler Güç tüketimi, ısı üretimi düşer. HT'ye göre daha yüksek performans artışı gerçekleşir.

26 5. ÇOK ÇEKİRDEKLİ MİMARİLERİN PERFORMANS PROBLEMLERİ * Bağımlılık * Senkronizasyon * Ön Bellek Kısıtları * Çekirdek Sayısı

27 5.1. Bağımlılık Çok çekirdekli işlemciler boruhattı mimarisine sahiptirler. Veri bağımlılığı: Boruhattında birbirini izleyen komutlar aynı veriyi kullanıyorsa eş zamanlı ve seri işletimler farklı sonuçlar doğurabilir.

28 5.1. Bağımlılık Bağımlılık Türleri 1. Gerçek Bağımlılık (Read After Write) Örnek: Z= X * Y T= Z+W

29 5.1. Bağımlılık 2. Zıt Bağımlılık (Write After Read) Örnek: Z= X * Y X= Y+W

30 5.1. Bağımlılık 3. Çıktı Bağımlılığı (Write After Write) Örnek: Z= X * Y Z= T+W

31 5.2. Senkronizasyon Çok sayıda iş parçacığı paralel çalışırken aynı anda aynı değişkene ulaşmak ister Senkronizasyon problemleri ortaya çıkar. Çözüm Değişkenlerin mutex, koşul değişkeni vs. olanakları korunması Bir anda 1 iş parçacığı veriye müdahale eder. Diğer iş parçacıkları beklemede kalır. Çok çekirdekli mimarilerde senkronizasyon kaynaklı içerik anahtarlamalar daha çoktur.

32 5.3. Ön Bellek Kısıtları Ön bellek miktarı kısıtlıdır ve çoğu, OS komut ve veri yapıları ile doludur. Bu durumda çok sayıda uygulama iş parçacığı ihtiyaç duyduğu veriyi ve komutu önbellekten alamaz Belleğe bağlanma durumu söz konusu İş parçacıklarının yoğun olarak iş yapması Bellek trafiği artar Bellek kontrolcüsü seri moda geçer İş parçacıkları seri moda geçer. Sonuç Paralel yazılım geliştiriminin bir getirisi olmaz.

33 5.4. Çekirdek Sayısı Uygulama iş parçacıkları ve OS iş parçacıkları çekirdeklere dağıtılır. Uygulama iş parçacıkları ve OS iş parçacıkları kendi aralarında sık sık iletişim halindedir Koordinasyon ve veri paylaşımı için Çekirdekler arası yoğun iletişim

34 5.4. Çekirdek Sayısı İletişimin kontrollü sağlanması Kontrol ünitesinin karmaşıklığı artmıştır. Karmaşıklık Yer, güç ve ısı problemleri yaratır Saat frekansı düşer İşlemci frekansı düşer. Sonuç İşlemcide çok sayıda çekirdeğe yer verilmemelidir Çekirdekler arası iletişim yükü azalır ve saat frekansı artar.

35 6. SONUÇ HT teknolojisinin iptal edilmesi Daha az problem ve daha yüksek performans OS ve uygulama süreçlerinin birbirinden ayrı olarak çalışacağı 2 çekirdeğin yeterli olması Donanım ve OS basitleşecek ve 2 tür süreç grubu için farklı iş dağıtımı stratejileri ortaya çıkacaktır.

36 TEŞEKKÜR EDERİM.

Çok Çekirdekli İşlemciler ve Paralel Yazılım Geliştirme Olanakları Hakkında Bir İnceleme

Çok Çekirdekli İşlemciler ve Paralel Yazılım Geliştirme Olanakları Hakkında Bir İnceleme Çok Çekirdekli İşlemciler ve Paralel Yazılım Geliştirme Olanakları Hakkında Bir İnceleme Ecem İren1, Halil Can Akince2, Aylin Kantarcı2 1Bilgisayar Müh. Bölümü, Gediz Üniversitesi, İZMİR 2Bilgisayar Müh.

Detaylı

Sunucu Bilgisayarlarda Kullanılan CISC ve RISC İşlemcilerin Performans Karşılaştırımı

Sunucu Bilgisayarlarda Kullanılan CISC ve RISC İşlemcilerin Performans Karşılaştırımı Sunucu Bilgisayarlarda Kullanılan CISC ve RISC İşlemcilerin Performans Karşılaştırımı Aylin Kantarcı Ege Üniversitesi Akademik Bilişim 2015 Eskişehir, 2015 GİRİŞ CISC işlemciler Geriye uyumluluk Karmaşık

Detaylı

Sunucu Bilgisayarlarda Kullanılan CISC ve RISC İşlemcilerin Performans Karşılaştırımı

Sunucu Bilgisayarlarda Kullanılan CISC ve RISC İşlemcilerin Performans Karşılaştırımı Sunucu Bilgisayarlarda Kullanılan CISC ve RISC İşlemcilerin Performans Karşılaştırımı Performance Comparison of CISC and RISC Processors Used in Server Computers Aylin Kantarcı Bilgisayar Mühendisliği

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu bulunmaktadır; 1. Performans: İşletim sistemi, makine

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Bilgisayar Bileşenleri Bilgisayarın Fonksiyonu Instruction Cycle Kesmeler (Interrupt lar) Bus

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Mikroişlemci Nedir? Bir bilgisayarın en önemli parçası Mikroişlemcisidir. Hiçbir bilgisayar mikroişlemci olmadan çalışamaz. Bu nedenle Mikroişlemci

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemleri ve Donanım İşletim Sistemlerine Giriş/ Ders01 1 İşletim Sistemi? Yazılım olmadan bir bilgisayar METAL yığınıdır. Yazılım bilgiyi saklayabilir, işleyebilir

Detaylı

Bilgisayar Mimarisi ve Organizasyonu Giriş

Bilgisayar Mimarisi ve Organizasyonu Giriş + Bilgisayar Mimarisi ve Organizasyonu Giriş Bilgisayar Mimarisi Bilgisayar Organizasyonu Programcının görebileceği bir sistemin nitelikleri Bir programın mantıksal yürütülmesi üzerinde direk bir etkisi

Detaylı

Mikrobilgisayar Sistemleri ve Assembler

Mikrobilgisayar Sistemleri ve Assembler Mikrobilgisayar Sistemleri ve Assembler Bahar Dönemi Öğr.Gör. Vedat MARTTİN Konu Başlıkları Mikrobilgisayar sisteminin genel yapısı,mimariler,merkezi işlem Birimi RAM ve ROM bellek özellikleri ve Çeşitleri

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ DEKANLIĞI DERS/MODÜL/BLOK TANITIM FORMU. Dersin Kodu: CME 2006

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ DEKANLIĞI DERS/MODÜL/BLOK TANITIM FORMU. Dersin Kodu: CME 2006 Dersi Veren Birim: Bilgisayar Mühendisliği Dersin Türkçe Adı: BİLGİSAYAR MİMARİSİ Dersin Orjinal Adı: COMPUTER ARCHITECTURE Dersin Düzeyi:(Ön lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora) Lisans Dersin Kodu:

Detaylı

SPARC v8 İŞLEMCİ SİMÜLASYONU

SPARC v8 İŞLEMCİ SİMÜLASYONU SPARC v8 İŞLEMCİ SİMÜLASYONU BİTİRME ÖDEVİ SUNUMU D a n ı ş m a n : Yrd. D oç. D r. F eza B U Z L U C A EZGİ ZÜMRÜT ULAŞ 040080194 Sunum Konuları 2 RISC İşlemciler Programlama Dili Seçimi SPARC v8 Yazılım

Detaylı

MİKROİŞLEMCİ MİMARİLERİ

MİKROİŞLEMCİ MİMARİLERİ MİKROİŞLEMCİ MİMARİLERİ Mikroişlemcilerin yapısı tipik olarak 2 alt sınıfta incelenebilir: Mikroişlemci mimarisi (Komut seti mimarisi), Mikroişlemci organizasyonu (İşlemci mikromimarisi). CISC 1980 lerden

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş Süreçler ve İş Parçacıkları(Thread) İşletim Sistemlerine Giriş - Ders03 1 Süreç -Tüm modern bilgisayarlarda bir çok iş aynı anda yapılabilir. *kullanıcı programları çalışır *disk

Detaylı

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr. Gölhisar Meslek Yüksekokulu

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr. Gölhisar Meslek Yüksekokulu Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr Gölhisar Meslek Yüksekokulu Bilgisayarın Yapısı Donanım (Hardware): Bir bilgisayara genel olarak bakıldığında; Kasa, Ekran, Klavye, Fare, Yazıcı, Hoparlör,

Detaylı

Ders - 1. BİL 221 Bilgisayar Yapısı GİRİŞ. Ders Hakkında. Ders İzlencesi

Ders - 1. BİL 221 Bilgisayar Yapısı GİRİŞ. Ders Hakkında. Ders İzlencesi Ders - 1 BİL 221 Bilgisayar Yapısı GİRİŞ Ders Hakkında Ders İzlencesi Bilgisayar Sınıfları Kişisel Bilgisayarlar$ Genel amaçlı, çok çeşitli yazılımlar$ Performans - maliyet ödünleşmesi hedeflenir$ Sunucular$

Detaylı

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Komut Seti Mimarisi. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Komut Seti Mimarisi. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü BİLGİSAYAR MİMARİSİ Komut Seti Mimarisi Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Komut Seti Mimarisi Bilgisayarın hesaplama karakteristiklerini belirler. Donanım sistemi mimarisi ise, MİB(Merkezi İşlem Birimi),

Detaylı

Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312

Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312 Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312 İşletim Sistemlerine Giriş Bilgisayar Sistemi uygulama programları derleyici editör komut yorumlayıcı işletim sistemi makina dilinde programlar mikroprogram (ROM da)

Detaylı

DONANIM. 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri

DONANIM. 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri DONANIM 1-Sitem birimi (kasa ) ve iç donanım bileşenleri 2-Çevre birimleri ve tanımlamaları 3-Giriş ve çıkış donanım birimleri DONANIM SİSTEM BİRİMİ ÇEVREBİRİMLERİ Ana Kart (Mainboard) Monitör İşlemci

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi 1 BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Giriş Donanım performans kriterleri Eş zamanlı çalışma Güç tüketimi Yazılım performans kriterleri

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi 1 BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Giriş Mikro işlemler Fetch cycle Indirect cycle Interrupt cycle Execute cycle Instruction

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi 1 BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Giriş Komut çalıştırma özellikleri Büyük register file kullanımı Compiler tabanlı register

Detaylı

Bölüm 4: İş Parçacıkları. Operating System Concepts with Java 8 th Edition

Bölüm 4: İş Parçacıkları. Operating System Concepts with Java 8 th Edition Bölüm 4: İş Parçacıkları 14.1 Silberschatz, Galvin and Gagne 2009 Bölüm 4: İş Parçacıkları Genel Bakış Çoklu İş Parçacığı Modelleri İş Parçacığı Kütüphaneleri İş Parçacıkları ile İlgili Meseleler İşletim

Detaylı

BİT in Temel Bileşenleri (Yazılım-1)

BİT in Temel Bileşenleri (Yazılım-1) Ders 4 BİT in Temel Bileşenleri (Yazılım-1) BİLGİ & İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ 1 Yazılım, değişik ve çeşitli görevler yapma amaçlı tasarlanmış elektronik araçların, birbirleriyle haberleşebilmesini ve uyumunu

Detaylı

Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312

Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312 Prosesler Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312 Prosesler ve Proses Yönetimi bilgisayar sisteminde birden fazla iş aynı anda etkin olabilir kullanıcı programı diskten okuma işlemi yazıcıdan çıkış alma

Detaylı

Çekirdek Nedir? Ne yapar?

Çekirdek Nedir? Ne yapar? Çekirdek Nedir? Ne yapar? Erkan Esmer Nisan, 2014 İçindekiler 1 Giriş.................................................... 2 2 Çekirdek Tipleri.............................................. 3 2.1 Mikrokernel............................................

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş Girdi/Çıktı (I/O) İşletim Sistemlerine Giriş - Ders11 1 Girdi/Çıktı (I/O) İşletim sisteminin temel fonksiyonlarından biride bilgisayardaki tüm I/O aygıtlarını kontrol etmesidir.

Detaylı

4. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI. KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi

4. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI. KBUZEM Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 4. HAFTA KBT104 BİLGİSAYAR DONANIMI Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 Konu Başlıkları Merkezî İşlem Birimi Mikroişlemci(CPU) Çok Çekirdekli Kavramı Çoklu Çekirdek Tasarımı

Detaylı

MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ. Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu

MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ. Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Dersin Amacı Mikroişlemciler Mikrodenetleyiciler PIC Mikrodenetleyiciler Micro BASIC Programlama Kullanılacak Programlar MSDOS DEBUG PROTEUS

Detaylı

Elbistan Meslek Yüksek Okulu Güz Yarıyılı

Elbistan Meslek Yüksek Okulu Güz Yarıyılı HAFTA III Bilgi iletişim sistemi : Bilgi iletişim sistemi, dağıtık sistem içerisinde düğümler arasındaki iletişimi desteklemekle yükümlüdür. İletişim sistemi, iletişim ağı ile bağlanmış herhangi bir düğümün,

Detaylı

EGE Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Müh. Bölümü 2013-2014 Öğretim Yılı Lisans Tezi Önerileri

EGE Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Müh. Bölümü 2013-2014 Öğretim Yılı Lisans Tezi Önerileri EGE Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Müh. Bölümü 2013-2014 Öğretim Yılı Lisans Tezi Önerileri Danışman Öğretim Üyesi: Kasım Sinan YILDIRIM 1) Tez Başlığı: Kablosuz Algılayıcı Ağlarında Hareketli

Detaylı

İşletim Sistemleri. Discovering Computers Living in a Digital World

İşletim Sistemleri. Discovering Computers Living in a Digital World İşletim Sistemleri Discovering Computers 2010 Living in a Digital World Sistem Yazılımı Sistem yazılımı, bilgisayar ve aygıtlarının çalışmasını kontrol eden ve sürdüren programlardan oluşur. İşle;m sistemleri

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR

Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR Bilgisayar Mimarisi Ara Bağlantı Yapıları ve Bus Kavramı Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR ESOGÜ Eğitim Fakültesi - BÖTE twitter.com/cmkandemir Ara Bağlantı Yapıları Bir bilgisayar sistemi MİB, bellek ve

Detaylı

Multicore/Multithread Programlama

Multicore/Multithread Programlama Multicore/Multithread Programlama Onur Tolga Şehitoğlu Bilgisayar Mühendisliği 7 Şubat 2008 Başlıklar 1 Gereksinimi Dal ile Süreç Çok İşlemci ve Dal Modelleri Neden Çoklu Dal Programlama? 2 Çok İşlemci/Çok

Detaylı

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Bilgisayar Bileşenleri Ve Programların Yürütülmesi. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Bilgisayar Bileşenleri Ve Programların Yürütülmesi. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü BİLGİSAYAR MİMARİSİ Bilgisayar Bileşenleri Ve Programların Yürütülmesi Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Program Kavramı Bilgisayardan istenilen işlerin gerçekleştirilebilmesi için gereken işlem dizisi

Detaylı

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. << Bus Yapısı >> Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. << Bus Yapısı >> Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü BİLGİSAYAR MİMARİSİ > Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Veri yolu (BUS), anakarttaki tüm aygıtlar arası veri iletişimini sağlayan devrelerdir. Yani bilgisayarın bir bileşeninden diğerine

Detaylı

Bilgisayar Ağları ve Dağıtık Programlama

Bilgisayar Ağları ve Dağıtık Programlama KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR AĞLARI LABORATUARI Bilgisayar Ağları ve Dağıtık Programlama 1. Giriş Bu deneyde paralel programlama standartlarından olan MPI (Message

Detaylı

ALGORİTMA VE PROGRAMLAMA I

ALGORİTMA VE PROGRAMLAMA I ALGORİTMA VE PROGRAMLAMA I YZM 1101 Celal Bayar Üniversitesi Hasan Ferdi Turgutlu Teknoloji Fakültesi 2. BÖLÜM 2 PROGRAMLAMAYA GİRİŞ Programlama Terimleri ve Programlama Ortamı 3 Program Programlama IDE

Detaylı

Paralel Programlama Ortamları

Paralel Programlama Ortamları Paralel Programlama Ortamları Elis Soylu ESKİŞEHİR OSMANGAZİ ÜNİVERSİTESİ esoylu@ogu.edu.tr Paralel Programlama Ortamları Paralel Programlama Tanımı İş Parçacığı Tabanlı Yöntemler Java Thread ile Paralel

Detaylı

Kap Temelli Özgür Sanallaştırma Çözümleri

Kap Temelli Özgür Sanallaştırma Çözümleri Kap Temelli Özgür Sanallaştırma Çözümleri Erdem Bayer ebayer@bayer.gen.tr ebayer@pardus.org.tr Hosting Zirvesi '11 - İKÜ Sunum Planı Kap (Container) Sanallaştırma Artıları / Eksileri / Limitleri Çözümler

Detaylı

İşlemci Tasarımı ve Aşamaları

İşlemci Tasarımı ve Aşamaları İşlemci Tasarımı ve Aşamaları Yazar: Erman Üret (ermanuret@gmail.com) Çalışmamıza işlemcilerin sınıflandırılması ile başlayacağız. Daha sonraki aşamalarda, bu kısımda anlatılan yapılar kullanılarak işlemci

Detaylı

Dr. Feza BUZLUCA İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

Dr. Feza BUZLUCA İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü 1 BİLGİSAYAR MİMARİSİ Dr. Feza BUZLUCA İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü http:// http:// Ders Notlarının Creative Commons lisansı Feza BUZLUCA ya aittir. Lisans: http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/

Detaylı

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi Matematik- Bilgisayar Bölümü, Eskişehir 2

Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi Matematik- Bilgisayar Bölümü, Eskişehir 2 Paralel Programlama Ortamları Elis Soylu 1, M. Akçay 2 1 Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi Matematik- Bilgisayar Bölümü, Eskişehir 2 Dumlupınar Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

Veritabanı. Ders 2 VERİTABANI

Veritabanı. Ders 2 VERİTABANI Veritabanı Veritabanı Nedir? Birbiri ile ilişkili verilerin bir arada uzun süreli bulundurulmasıdır. Veritabanı bazen Veritabanı Yönetim sistemi veya Veritabanı Sistemi yerine de kullanılır. Gerçek dünyanın

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ DERS/MODÜL/BLOK TANITIM FORMU. Dersin Kodu: CSE 5051

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ DERS/MODÜL/BLOK TANITIM FORMU. Dersin Kodu: CSE 5051 Dersi Veren Birim: Fen Bilimleri Enstitüsü Dersin Türkçe Adı: Mikroişlemcilere Giriş Dersin Orjinal Adı: Introduction to Microprocessors Dersin Düzeyi:(Ön lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora) Lisansüstü

Detaylı

Türkiye Yazılımcı Raporu

Türkiye Yazılımcı Raporu 2013 Türkiye Yazılımcı Raporu Rapor Hakkında Bu rapor Kurumsaljava.com da hazırladığım yazılımcı anketinden edindiğim verileri ihtiva etmektedir. Ankete son beş ay içinde üç yüzden fazla yazılımcı katıldı.

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Bilgisayar Organizasyonu BIL

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Bilgisayar Organizasyonu BIL DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Bilgisayar Organizasyonu BIL321 5 3+2 4 5 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu / Yüz Yüze

Detaylı

Embedded(Gömülü)Sistem Nedir?

Embedded(Gömülü)Sistem Nedir? Embedded(Gömülü)Sistem Nedir? Embedded Computing System de amaç; elektronik cihaza bir işlevi sürekli tekrar ettirmektir. Sistem içindeki program buna göre hazırlanmıştır. PC lerde (Desktop veya Laptop)

Detaylı

Akademik Dünyada Özgür Yazılım. Akademik Dünyada. Onur Tolga Şehitoğlu 10-02-2007

Akademik Dünyada Özgür Yazılım. Akademik Dünyada. Onur Tolga Şehitoğlu 10-02-2007 Akademik Dünyada Özgür Yazılım Onur Tolga Şehitoğlu 10-02-2007 1 Özgür Yazılım Nedir? Neden Özgür Yazılım? 2 Masaüstü İşletim Sistemi Ofis Uygulamaları 3 Görüntüleme 4 Bilimsel Araçlar Octave SciLab R

Detaylı

08225 AĞ TEMELLERĠ. Elbistan Meslek Yüksek Okulu GÜZ Yarıyılı. Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU. 20 EKi Salı, Çarşamba

08225 AĞ TEMELLERĠ. Elbistan Meslek Yüksek Okulu GÜZ Yarıyılı. Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU. 20 EKi Salı, Çarşamba 08225 AĞ TEMELLERĠ Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2014 2015 GÜZ Yarıyılı 20 EKi. 2014 Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU Bilgi iletişim sistemi, dağıtık sistem içerisinde düğümler arasındaki iletişimi

Detaylı

Qlik Sense için sistem gereksinimleri. Qlik Sense 3.2 Telif Hakkı QlikTech International AB. Tüm hakları saklıdır.

Qlik Sense için sistem gereksinimleri. Qlik Sense 3.2 Telif Hakkı QlikTech International AB. Tüm hakları saklıdır. Qlik Sense için sistem gereksinimleri Qlik Sense 3.2 Telif Hakkı 1993-2017 QlikTech International AB. Tüm hakları saklıdır. Telif Hakkı 1993-2017 QlikTech International AB. Tüm hakları saklıdır. Qlik,

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR

Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR Bilgisayar Mimarisi Anahatlar ve Mimariye Giriş Yrd.Doç.Dr. Celal Murat KANDEMİR ESOGÜ Eğitim Fakültesi - BÖTE twitter.com/cmkandemir Yardımcı Kaynaklar Computer organization and architecture : principles

Detaylı

Merkezi İşlem Birimi MİKROİŞLEMCİ SİSTEMLERİ. MİB Yapısı. MİB Altbirimleri. Durum Kütüğü. Yardımcı Kütükler

Merkezi İşlem Birimi MİKROİŞLEMCİ SİSTEMLERİ. MİB Yapısı. MİB Altbirimleri. Durum Kütüğü. Yardımcı Kütükler Merkezi İşlem Birimi MİKROİŞLEMCİ SİSTEMLERİ Yrd. Doç. Dr. Şule Gündüz Öğüdücü Merkezi İşlem Birimi (MİB): Bilgisayarın temel birimi Hız Sözcük uzunluğu Buyruk kümesi Adresleme yeteneği Adresleme kapasitesi

Detaylı

BİL 542 Paralel Hesaplama. Dersi Projesi. MPJ Express Java Paralel Programlama

BİL 542 Paralel Hesaplama. Dersi Projesi. MPJ Express Java Paralel Programlama BİL 542 Paralel Hesaplama Dersi Projesi MPJ Express Java Paralel Programlama Recep Ali YILMAZ 131419106 Fen Bilimleri Enstitüsü Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Mühendisliği Yüksek Lisans Programı

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMİ İşletim sistemi kullanıcıyla bilgisayar donanımı arasında iletişim sağlayan programdır.

İŞLETİM SİSTEMİ İşletim sistemi kullanıcıyla bilgisayar donanımı arasında iletişim sağlayan programdır. İŞLETİM SİSTEMİ İşletim sistemi kullanıcıyla bilgisayar donanımı arasında iletişim sağlayan programdır. Programların ve donanımların kullanılması için bir çalıştırılması platformu oluşturur. Sistemin yazılım

Detaylı

Çok İşlemcili Yapılarda Sinyal İşleme Yazılımlarının Geliştirilmesi Uygulaması. Sinan Doğan, Esra Beyoğlu

Çok İşlemcili Yapılarda Sinyal İşleme Yazılımlarının Geliştirilmesi Uygulaması. Sinan Doğan, Esra Beyoğlu Çok İşlemcili Yapılarda Sinyal İşleme Yazılımlarının Geliştirilmesi Uygulaması Sinan Doğan, Esra Beyoğlu ASELSAN A.Ş., REHİS Grubu, Ankara 16 Nisan 2009 1 1 İçerik Sinyal İşleme Yazılımları Çok İşlemci

Detaylı

Yönelticiler ve Ağ Anahtarları Teorik Altyapı

Yönelticiler ve Ağ Anahtarları Teorik Altyapı Proje Danışmanı: Yrd Doç Dr Ece G. SCHMIDT Proje Sorumlusu: Mustafa SANLI 9.5.2008 Rapor no: 3 Bu proje Orta Doğu Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü nde yürütülmekte olan Yüksek

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ. Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ. Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ Von Neumann Mimarisi Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği mimariyi temel almaktadır. Merkezi İşlem Birimi Aritmetik ve Mantık Birimi Kontrol

Detaylı

İşletim Sistemlerine Genel Bakış

İşletim Sistemlerine Genel Bakış İşletim Sistemlerine Genel Bakış 1.1 Silberschatz, Galvin and Gagne 2009 İşletim Sistemi Nedir? Bilgisayar donanımı ile bilgisayar kullanıcısı arasında bir ara katman olarak aracılık etmek İşletim sisteminin

Detaylı

VIERO, görüntü tabanlı analiz sayesinde, ortalama araç hızı bilgisi üretmekte ve araç yoğunluğunu da ölçmektedir. VIERO Araç Sayım Sistemi

VIERO, görüntü tabanlı analiz sayesinde, ortalama araç hızı bilgisi üretmekte ve araç yoğunluğunu da ölçmektedir. VIERO Araç Sayım Sistemi ARAÇ SAYIM SİSTEMİ VIERO, görüntü tabanlı analiz sayesinde, ortalama araç hızı bilgisi üretmekte ve araç yoğunluğunu da ölçmektedir. VIERO Araç Sayım Sistemi VIERO Araç Sayım Sistemi, görüntü tabanlı olarak,

Detaylı

Temel Bilgisayar (Basic Computer) Yazılım (Software)

Temel Bilgisayar (Basic Computer) Yazılım (Software) Temel Bilgisayar (Basic Computer) Yazılım (Software) Yazılım (Software) Eğitim TV - egitimtv.biz - facebook.com/egitimtv 2 Yazılım Daha önce de bahsettiğimiz gibi; yazılım, bilgisayar üzerinde çalışan

Detaylı

Merkezi İşlem Birimi MİKROİŞLEMCİ SİSTEMLERİ. MİB Yapısı. MİB in İç Yapısı. MİB Altbirimleri. MİB in İç Yapısı

Merkezi İşlem Birimi MİKROİŞLEMCİ SİSTEMLERİ. MİB Yapısı. MİB in İç Yapısı. MİB Altbirimleri. MİB in İç Yapısı Merkezi İşlem Birimi MİKROİŞLEMCİ SİSTEMLERİ Doç. Dr. Şule Gündüz Öğüdücü http://ninova.itu.edu.tr/tr/dersler/bilgisayar-bilisim-fakultesi/0/blg-1/ Merkezi İşlem Birimi (MİB): Bilgisayarın temel birimi

Detaylı

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ İçerik Mikroişlemci Sistem Mimarisi Mikroişlemcinin yürüttüğü işlemler Mikroişlemci Yol (Bus) Yapısı Mikroişlemci İç Veri İşlemleri Çevresel Cihazlarca Yürütülen İşlemler

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİ DÖNEMİÇİ SINAVI

İŞLETİM SİSTEMLERİ DÖNEMİÇİ SINAVI İŞLETİM SİSTEMLERİ DÖNEMİÇİ SINAVI 31 Mart 2011 1) (20 puan) Aşağıdaki soruları kısaca cevaplayınız. a) Bir proses çalışmış ve kısa bir süre sonra sonlanmıştır, bu arada sistemde çalışan başka prosesler

Detaylı

Bitirme Ödevi Sunumu PLATFORM BAĞIMSIZ BENZETİM PROGRAMI. Danışman : Yrd.Doç.Dr. D Feza BUZLUCA Gökhan Akın ŞEKER

Bitirme Ödevi Sunumu PLATFORM BAĞIMSIZ BENZETİM PROGRAMI. Danışman : Yrd.Doç.Dr. D Feza BUZLUCA Gökhan Akın ŞEKER Bitirme Ödevi Sunumu BERKELEY RISC I işlemcisi İÇİN PLATFORM BAĞIMSIZ BENZETİM PROGRAMI Danışman : Yrd.Doç.Dr. D Feza BUZLUCA 0495 0639 Sunum Planı Ödev konusu hakkında Berkeley RISC I işlemcisi hakkında

Detaylı

İşletim Sistemlerinde Çok Prosesli Çalışma

İşletim Sistemlerinde Çok Prosesli Çalışma İşletim Sistemlerinde Çok Prosesli Çalışma Kaan Aslan 4 Mart 2008 İşletim sistemlerini proses yönetimine göre kabaca tek prosesli (single processing) ve çok prosesli (multiprocessing) olmak üzere iki gruba

Detaylı

Warendorf atıksu arıtma tesisinde proses görüntüleme ve durum bazlı bakım

Warendorf atıksu arıtma tesisinde proses görüntüleme ve durum bazlı bakım Warendorf atıksu arıtma tesisinde proses görüntüleme ve durum bazlı bakım Phoenix Contact Elektronik Tic. Ltd. Şti. Kısıklı Mah. Hanım Seti Sok. No:38/A 34692 B. Çamlıca - Üsküdar İstanbul/Türkiye Mersis:0729002180800018

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİ. ~ Sunu 1 ~ Öğr. Gör. Mehmet Fatih TAN http://blog.kmu.edu.tr/mftan mftan@kmu.edu.tr

İŞLETİM SİSTEMLERİ. ~ Sunu 1 ~ Öğr. Gör. Mehmet Fatih TAN http://blog.kmu.edu.tr/mftan mftan@kmu.edu.tr İŞLETİM SİSTEMLERİ ~ Sunu 1 ~ Öğr. Gör. Mehmet Fatih TAN http://blog.kmu.edu.tr/mftan mftan@kmu.edu.tr Bilgi paylaşıldıkça kıymetlenir.. Kaynak göstermek şartıyla sunu içeriğini çalışmalarınızda kullanabilirsiniz.

Detaylı

İŞ SIRALAMA. İş Sıralamanın Amaçları. İş Sıralama Türleri - 1. İş Sıralama. İş Sıralama Türleri - 2

İŞ SIRALAMA. İş Sıralamanın Amaçları. İş Sıralama Türleri - 1. İş Sıralama. İş Sıralama Türleri - 2 İş Sıralamanın Amaçları İŞ SIRALAMA İşleri zaman içinde işlemciye yerleştirmek Sistem hedeflerine uygun olarak: İşlemci verimi Cevap süresi (response time) Debi (throughput) 23 İş Sıralama İş Sıralama

Detaylı

Akademik Bilişim 2002. Linux Çekirdeği. Berk Demir

Akademik Bilişim 2002. Linux Çekirdeği. Berk Demir <berk@linux.org.tr> Akademik Bilişim 2002 Linux Çekirdeği Berk Demir Çekirdek Nedir? Yazılım ve donanım arasında aracı olarak çalışan ve genel organizasyonu sağlayan program. Görevleri : Süreç kontrolü

Detaylı

Dağıtık Ortak Hafızalı Çoklu Mikroişlemcilere Sahip Optik Tabanlı Mimari Üzerinde Dizin Protokollerinin Başarım Çözümlemesi

Dağıtık Ortak Hafızalı Çoklu Mikroişlemcilere Sahip Optik Tabanlı Mimari Üzerinde Dizin Protokollerinin Başarım Çözümlemesi Dağıtık Ortak Hafızalı Çoklu Mikroişlemcilere Sahip Optik Tabanlı Mimari Üzerinde Dizin Protokollerinin Başarım Çözümlemesi İpek ABASIKELEŞ, M.Fatih AKAY Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Çukurova Üniversitesi

Detaylı

Bilgi ve İletişim Teknolojileri (JFM 102) Ders 10. LINUX OS (Programlama) BİLGİ & İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ GENEL BAKIŞ

Bilgi ve İletişim Teknolojileri (JFM 102) Ders 10. LINUX OS (Programlama) BİLGİ & İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ GENEL BAKIŞ Ders 10 LINUX OS (Programlama) BİLGİ & İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ GENEL BAKIŞ LINUX de Programlama LINUX işletim sistemi zengin bir programlama ortamı sağlar. Kullanıcılara sistemi geliştirme olanağı sağlar.

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN İŞLETİM SİSTEMLERİ Bilinen İşletim Sistemleri İşletim Sistemlerinin Görevleri İşletim Sistemlerinin Gelişim Evresi İşletim Sistemi Türleri İşletim

Detaylı

Mikrobilgisayar Mimarisi ve Programlama

Mikrobilgisayar Mimarisi ve Programlama Mikrobilgisayar Mimarisi ve Programlama 1. Hafta Mikroişlemcilere Giriş Doç. Dr. Akif KUTLU Yrd. Doç. Dr. Ahmet ÖZCERİT akutlu@sdu.edu.tr aozcerit@sakarya.edu.tr Ders web sitesi: http://www.8051turk.com/

Detaylı

Bölüm1. İlk Bilgiler ISBN 0-321-49362-1

Bölüm1. İlk Bilgiler ISBN 0-321-49362-1 Bölüm1 İlk Bilgiler ISBN 0-321-49362-1 Bölüm 1 Konuları Niye Programlama Dilleri prensiplerini öğreniyoruz? Programlama alanları Dil değerlendirme kriterleri Dit tasarımına etkiler Dil kategorileri Dil

Detaylı

Veri toplama ve kontrolör sistemleri elektrik, elektronik, mekanik ve bilgisayar tabanlı tüm askeri,tıp,araştırma ve endüstriyel üretim sistemlerinin

Veri toplama ve kontrolör sistemleri elektrik, elektronik, mekanik ve bilgisayar tabanlı tüm askeri,tıp,araştırma ve endüstriyel üretim sistemlerinin Veri toplama ve kontrolör sistemleri elektrik, elektronik, mekanik ve bilgisayar tabanlı tüm askeri,tıp,araştırma ve endüstriyel üretim sistemlerinin ve hizmet sektörünün amaçlanan ve planlanan biçimde

Detaylı

CHAOS TM Dinamik Kavşak Kontrol Sistemi

CHAOS TM Dinamik Kavşak Kontrol Sistemi CHAOS TM Dinamik Kavşak Kontrol Sistemi Sistemin yerleştirildiği kavşaklarda CHAOS ile araçların trafik ışıklarında bekleme süresini en aza indirgemektedir. Dinamik Kavşak Kontrol Sistemi Dinamik kavşak

Detaylı

Java ve Linux. Bora Güngören Portakal Teknoloji bora@portakalteknoloji.com Akademik Bilişim 2006 09.02.2006

Java ve Linux. Bora Güngören Portakal Teknoloji bora@portakalteknoloji.com Akademik Bilişim 2006 09.02.2006 Java ve Linux Bora Güngören Portakal Teknoloji bora@portakalteknoloji.com Akademik Bilişim 2006 09.02.2006 Sunum Planı Java Çalışma Ortamı POSIX uyumu ve Linux Java Toplum Süreci (JCP) Açık kaynak kodlu

Detaylı

Bilgisayar Donanımı Dersi BİLGİSAYARIN MİMARI YAPISI VE ÇALIŞMA MANTIĞI

Bilgisayar Donanımı Dersi BİLGİSAYARIN MİMARI YAPISI VE ÇALIŞMA MANTIĞI Bilgisayar Donanımı Dersi BİLGİSAYARIN MİMARI YAPISI VE ÇALIŞMA MANTIĞI Bilgisayarın Mimarı Yapısı ve Çalışma Mantığı Bilgisayarı yapısal olarak; bilgilerin girilmesi, girilen bilgilerin belirtilen durumlara

Detaylı

Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015

Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015 Arş.Gör.Muhammet Çağrı Gencer Bilgisayar Mühendisliği KTO Karatay Üniversitesi 2015 KONU BAŞLIKLARI 1. Yazılım Mimarisi nedir? 2. Yazılımda Karmaşıklık 3. Üç Katmanlı Mimari nedir? 4. Üç Katmanlı Mimari

Detaylı

VIERO ARAÇ SAYIM SİSTEMİ

VIERO ARAÇ SAYIM SİSTEMİ VIERO ARAÇ SAYIM SİSTEMİ VIERO, görüntü tabanlı analiz sayesinde, ortalama araç hızı bilgisi üretmekte ve araç yoğunluğunu da ölçmektedir. Viero Araç Sayım Sistemi Viero Araç Sayım Sistemi, görüntü tabanlı

Detaylı

Ünite-3 Bilgisayar Yazılımı. www.cengizcetin.net

Ünite-3 Bilgisayar Yazılımı. www.cengizcetin.net Ünite-3 Bilgisayar Yazılımı Yazılım Kavramı Bilgisayarın belirli bir işi gerçekleştirebilmesi için kullanıcı tarafından her adımda ne yapacağı tarif edilmiş olmalıdır. Yani kullanıcı bilgisayara uygun

Detaylı

USB 2.0 Harici Disk Koruncağı 2.5"

USB 2.0 Harici Disk Koruncağı 2.5 USB 2.0 Harici Disk Koruncağı 2.5" Kullanım Kılavuzu DA-71001 DA-71002 Önsöz Ürünümüzü satın aldığınız için tebrik ederiz! Güvenilir ve sağlam yeni depolama konseptini göstereceğiz. HDD kapasitenizi artırmak

Detaylı

Bilgisayar Programlama Dilleri

Bilgisayar Programlama Dilleri Bilgisayar Programlama Dilleri Ömer YÜCEL 13253072 1/32 Sunum İçeriği 1. Program ve Programlama Dili Nedir? 2. Programlama Dillerinin Tarihçesi 3. Programlama Dillerinin Sınıflandırılması 4. Programlama

Detaylı

CHAOS TM Dinamik Kavşak Kontrol Sistemi

CHAOS TM Dinamik Kavşak Kontrol Sistemi CHAOS TM Dinamik Kavşak Kontrol Sistemi CHAOS, araçların trafik ışıklarında bekleme süresini en aza indirir. Dinamik Kavşak Kontrol Sistemi Dinamik kavşak kontrol sistemi olarak adlandırılan CHAOS TM,

Detaylı

Turquaz. Açık kodlu muhasebe yazılımı http://www.turquaz.com. Turquaz Proje Grubu

Turquaz. Açık kodlu muhasebe yazılımı http://www.turquaz.com. Turquaz Proje Grubu Turquaz Açık kodlu muhasebe yazılımı http://www.turquaz.com Turquaz Proje Grubu Konu Başlıkları 1. Turquaz Proje Grubu 2. Programın fikri 3. Geliştirme aşaması 4. Programın içeriği 5. Yapılacaklar 6. Dizayn

Detaylı

Uygulamaları ulut bilişime geçirmeden önce, firmanızın/şirketinizin ya da. işinizin gereksinimlerini göz önüne almanız gerekir. Aşağıda bulut bilişime

Uygulamaları ulut bilişime geçirmeden önce, firmanızın/şirketinizin ya da. işinizin gereksinimlerini göz önüne almanız gerekir. Aşağıda bulut bilişime Bulut Bilişim-Planlama Uygulamaları ulut bilişime geçirmeden önce, firmanızın/şirketinizin ya da işinizin gereksinimlerini göz önüne almanız gerekir. Aşağıda bulut bilişime geçemden önce dikkat edilmesi

Detaylı

ODTÜ Kampüs Izgara Hesaplama Uygulaması

ODTÜ Kampüs Izgara Hesaplama Uygulaması ODTÜ Kampüs Izgara Hesaplama Uygulaması Mete Özay, Tuğba Taşkaya Temizel Enformatik Enstitüsü ODTÜ Taslak Kampüs Izgara Hesaplama Mevcut Uygulamalar ODTÜ Kampüs Izgara Hesaplama Sistem Testleri ODTÜ Kampüs

Detaylı

Bilgi ve İletişim Teknolojileri (JFM 102) Ders 7. LINUX OS (Sistem Yapısı) BİLGİ & İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ. LINUX Yapısı

Bilgi ve İletişim Teknolojileri (JFM 102) Ders 7. LINUX OS (Sistem Yapısı) BİLGİ & İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ. LINUX Yapısı Ders 7 LINUX OS (Sistem Yapısı) BİLGİ & İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ 1 LINUX Yapısı LINUX işletim sisteminin diğer işletim sistemleri gibi kendine özgü bir yapısı vardır. LINUX yapısı ve bileşenleri aşağıdaki

Detaylı

Qlik Sense için sistem gereksinimleri. Qlik Sense June 2017 Copyright QlikTech International AB. Tüm hakları saklıdır.

Qlik Sense için sistem gereksinimleri. Qlik Sense June 2017 Copyright QlikTech International AB. Tüm hakları saklıdır. Qlik Sense için sistem gereksinimleri Qlik Sense June 2017 Copyright 1993-2017 QlikTech International AB. Tüm hakları saklıdır. Telif Hakkı 1993-2017 QlikTech International AB. Tüm hakları saklıdır. Qlik,

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi 1 BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Processor organization Register organization Instruction cycle 2 Processor organization İşlemci

Detaylı

İçİndekİler. 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? 2. Bölüm - MİkroDenetleyİcİlerİ Anlamak

İçİndekİler. 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? 2. Bölüm - MİkroDenetleyİcİlerİ Anlamak XIII İçİndekİler 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? Mikrodenetleyici Tanımı Mikrodenetleyicilerin Tarihçesi Mikroişlemci- Mikrodenetleyici 1. İki Kavram Arasındaki Farklar 2. Tasarım Felsefesi ve Mimari

Detaylı

MOBIL UYGULAMA GELIŞTIRME

MOBIL UYGULAMA GELIŞTIRME MOBIL UYGULAMA GELIŞTIRME PELIN YILDIRIM FATMA BOZYIĞIT YZM 3214 Celal Bayar Üniversitesi Hasan Ferdi Turgutlu Teknoloji Fakültesi Bu Derste Android Nedir ve Uygulama Temelleri Android Uygulama Bileşenleri

Detaylı

Veri Erişim ve Yönetim Kütüphanesinin Servis Tabanlı Mimari ile Tasarlanması H. Doğan Köseoğlu, S.Bozbey

Veri Erişim ve Yönetim Kütüphanesinin Servis Tabanlı Mimari ile Tasarlanması H. Doğan Köseoğlu, S.Bozbey Veri Erişim ve Yönetim Kütüphanesinin Servis Tabanlı Mimari ile Tasarlanması H. Doğan Köseoğlu, S.Bozbey Hande DOĞAN KÖSEOĞLU 04.11.2010 Kapsam Veri Erişim ve Yönetim Kütüphanesi Bileşen Tabanlı Mimari

Detaylı

TEKNİK ŞARTNAME. Teklif edilen her bir sunucu aşağıdaki teknik özellikleri karşılayacaktır;

TEKNİK ŞARTNAME. Teklif edilen her bir sunucu aşağıdaki teknik özellikleri karşılayacaktır; TEKNİK ŞARTNAME Bu şartname, Kurum ihtiyaçlarını karşılamak üzere satın alınacak olan 15 (onbeş) adet sunucu, 8 (sekiz) adet CNA kart ve 1 (bir) adet kabinetin minimum teknik özelliklerini tanımlar. 1.

Detaylı

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ SERVER MİMARİSİ SERVER UYGULAMA GELİŞTİRME EĞİTİMİ

COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ SERVER MİMARİSİ SERVER UYGULAMA GELİŞTİRME EĞİTİMİ COĞRAFİ BİLGİ SİSTEMLERİ SERVER MİMARİSİ SERVER UYGULAMA GELİŞTİRME EĞİTİMİ http://facebook.com/esriturkey https://twitter.com/esriturkiye egitim@esriturkey.com.tr Kursun Süresi: 5 Gün 30 Saat COĞRAFİ

Detaylı

MİKROİŞLEMCİLER. MİKROBİLGİSAYARLAR ve MİKROİŞLEMCİ MİMARİSİ. Doç.Dr. Mehmet Recep BOZKURT ADAPAZARI MESLEK YÜKSEKOKULU

MİKROİŞLEMCİLER. MİKROBİLGİSAYARLAR ve MİKROİŞLEMCİ MİMARİSİ. Doç.Dr. Mehmet Recep BOZKURT ADAPAZARI MESLEK YÜKSEKOKULU MİKROİŞLEMCİLER MİKROBİLGİSAYARLAR ve MİKROİŞLEMCİ MİMARİSİ Doç.Dr. Mehmet Recep BOZKURT ADAPAZARI MESLEK YÜKSEKOKULU Öğrenme Hedefleri Bu konuyu çalıştıktan sonra: Mikrobilgisayar kavramını anlayacak,

Detaylı

DERS 12 PIC 16F84 ile KESME (INTERRUPT) KULLANIMI İÇERİK

DERS 12 PIC 16F84 ile KESME (INTERRUPT) KULLANIMI İÇERİK DERS 12 PIC 16F84 ile KESME (INTERRUPT) KULLANIMI İÇERİK KESME NEDİR KESME ÇEŞİTLERİ INTCON SAKLAYICISI RBO/INT KESMESİ PORTB (RB4-RB7) LOJİK SEVİYE DEĞİŞİKLİK KESMESİ Ders 12, Slayt 2 1 KESME PIC in bazı

Detaylı

WD NAS Sabit Disk Ürün Ailesi

WD NAS Sabit Disk Ürün Ailesi WD NAS Sabit Disk Ürün Ailesi Arkın Balıkçıoğlu WD Türkiye Ülke Müdürü Nisan, 2014 GİRİŞ Western Digital DEPOLAMA ÇÖZÜMLERİNDE LİDER Global olarak Pazar lideri ve trend belirleyicisi $40 milyar değerinde

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ - 2. Sistem, sistem kaynaklarını belli bir hiyerarşi içinde kullanıcının hizmetine

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ - 2. Sistem, sistem kaynaklarını belli bir hiyerarşi içinde kullanıcının hizmetine İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ - 2 Kaynakların Paylaşımı (Resource Sharing) Sistem, sistem kaynaklarını belli bir hiyerarşi içinde kullanıcının hizmetine sunar. Bir işletim sisteminde paylaşılan kaynaklar

Detaylı

Hareketli. Sistem. Sistemleri. Hareketli. Sistemi

Hareketli. Sistem. Sistemleri. Hareketli. Sistemi Sistemi tartım sistemleri birçok yapının birbirine entegre edilmesiyle oluşur. kalite kriteri sistemleri direkt olarak etkilemektedir. Bu parçaların çoğunun direkt üretimini gerçekleştirebiirnek kurulacak

Detaylı