Bunama, Alzheimer hastalığında (G30.- ) F00*

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Bunama, Alzheimer hastalığında (G30.- ) F00*"

Transkript

1 F00* F00.0* F00.1* F00.2* F00.9* F01 Bunama, Alzheimer hastalığında (G30.- ) Alzheimer hastalığı karakteristik nöropatolojik ve nörokimyasal özellikleriyle birlikte etyolojisi bilinmeyen primer dejeneratif beyin hastalığıdır. Hastalık genellikle sinsi başlar ve yavaş fakat sürekli bir şekilde birkaç yıl içinde gelişir. Erken başlangıçlı Alzheimer hastalığında bunama (G30. ) 65 yaş öncesinde başlayıp, nispeten hızlı bozulmayla seyreden ve birden fazla yüksek kortikal işlevlerin belirgin bozukluğuyla giden Alzheimer hastalığındaki bunama. Alzheimer hastalığı, Tip 2 Presenil bunama, Alzheimer tip Alzheimer tipinin primer dejeneratif demansı, presenil başlangıçlı Geç başlayan Alzheimer hastalığında bunama (G30.1 ) Altmış beş yaşından sonra özelliklede 70 yaşından sonra başlayıp yavaş ilerleyen ve esas olarak hafıza bozukluluğu ile seyreden Alzheimer hastalığındaki bunama. Alzheimer hastalığı, tip 1 Alzheimer tipi primer dejeneratif demans, senil başlangıçlı Senil demans, Alzheimer tip Alzheimer hastalığında bunama, atipik veya karma tip (G30.8 ) Atipik bunama, Alzheimer tip Alzheimer hastalığında bunama, tanımlanmamış (G30.9 ) Vasküler bunama Vasküler bunama, hipertansif serebrovasküler hastalıkları dahil vasküler hastalıklara bağlı beyin enfarktı sonucu gelişir. Enfarktlar genellikle küçüktür fakat etkileri kümülatiftir. Başlangıç genellikle yaşamın geç dönemleridir. Dahil: arteriosklerotik bunama F01.0 Akut başlangıçlı vasküler bunama Genellikle serebrovasküler tromboz, emboli veya kanamadan meydana gelen felçten sonra çabucak gelişir. Bazı nadir vakalarda tek büyük bir enfarkta bağlı olabilir. F01.1 Multipl enfarktlı bunama Beyin parankiminde kumülatif enfarktlara sebep olan birden fazla geçici iskemik epizodtan sonra tedricen başlar. Esas olarak kortikal bunama F01.2 Subkortikal vasküler bunama Beyin yarım küresi derin beyaz cevherinde iskemik tahrip odağı ve hipertansiyon öyküsü olan vakaları içerir. Beyin korteksi genellikle korunmuş olup, bununla Alzheimer hastalığındaki bunamaya çok benzeyen klinik tablodan ayrılır. F01.3 Karma kortikal ve subkortikal vasküler bunama F01.8 Vasküler bunamalar, diğer F01.9 Vasküler bunama, tanımlanmamış F02* Bunama, başka yerde sınıflanmış diğer hastalıklarda Alzheimer hastalığı veya serebrovasküler hastalık haricindeki sebeplere bağlı olan veya bağlı olduğu farz edilen bunama vakalarıdır. Yaşamın herhangi bir döneminde başlayabilir, ancak yaşlılıkta enderdir. F02.0* Bunama, Pick hastalığında (G31.0 ) İlerleyici bir bunama olup orta yaşta başlar erken, yavaş ilerleyen karakter değişiklikleri ve sosyal bozulmanın ardından apati, öfori ve bazen de ekstra piramidal fenomenler seyreden dil, hafıza ve zeka fonksiyon bozuklukları gözlenir. F02.1* Bunama, Creutzfeldt-Jakob hastalığında (A81.0 )

2 F02.2* F02.3* F02.4* F02.8* F03 F04 Bulaşıcı etkenlere bağlı olduğu farz edilen tanımlanmış nöropatolojik değişmelere bağlı yaygın nörolojik belirtilerin olduğu ilerleyici bunamadır. Başlangıç genellikle orta veya ileri yaşlardır, fakat herhangi bir yetişkin yaşta olabilir. Subakut seyredip, bir iki yıl içerisinde ölüme sebep olur. Bunama, Huntington hastalığında (G10 ) Yaygın beyin dejenerasyonunun bir parçası olarak gelişen demans izlenir. Bozukluk tek otozomal deminant gen ile taşınmaktadır. Semptomlar tipik olarak yaşlarında başlar. Hastalık yavaş ilerleyip yıl içinde ölümle sonlanır. Huntington koresinde görülen demans Bunama, Parkinson hastalığında (G20 ) Parkinson hastalığının seyrinde gelişen bunamadır. Özel ayırt edici hiç bir klinik özellik henüz gösterilmemiştir. Paralizi ajitansda Bunama Parkinsonizimde Bunama Bunama, İnsan immünyetmezlik virüs [HIV] hastalığında (B22.0 ) HIV hastalığı seyrinde HIV enfeksiyonundan başka aynı anda meydana gelen hastalık veya bir durum olmadan gelişen bunamadır. Bunama, diğer tanımlanmış, başka yerde sınıflanmış hastalıklarda Serebral lipidosisde Bunama (E75.- ) Epilepside Bunama (G40.- ) Hepatolentiküler dejenerasyonda Bunama (E ) Hiperkalsemide Bunama (E83.5 ) Hipotiroidizmde (kazanılmış) Bunama (E01, E03.- ) Zehirlenmelerde Bunama (T36-T65 ) Multipl sklerozda Bunama (G35 ) Nörosifilizde Bunama (A52.1 ) Niasin eksikliğinde [pellegra] Bunama (E52 ) Poliarteritis nodozada Bunama (M30.0 ) Sistemik lupus eritematozusda Bunama (M32.- ) Tripanazomyazisde Bunama (B56.-, B57.- ) B12 vitamini eksikliğinde Bunama (E ) Bunama, tanımlanmamış Presenil bunama BŞT Presenil psikoz BŞT Primer dejeneratif bunama BŞT Senil bunama BŞT Senil bunama depresse veya paranoid tip Senil psikoz BŞT Hariç: deliryum veya akut konfüzyonel durumu olan senil bunama (F05.1) senilite BŞT (R54) Organik amnezik sendrom, alkol ve diğer psikoaktif maddelerin sebep olmadığı Yakın ve uzak hafızada belirgin bozukluk olup, anlık hafızanın korunduğu ve yeni materyal öğrenme yeteneğinin azalıp zaman oryantasyonunun bozulduğu sendromdur. Konfabulasyon belirgin bir özellik olabilir, fakat zeka dahil diğer bilişsel işlevler ve algılama genellikle korunmuştur. Prognoz altta yatan lezyonların seyrine bağlıdır. Korsakow psikoz veya sendromu, alkolik olmayan Hariç: amnezi: BŞT (R41.3)

3 anterograd (R41.1) dissosiyatif (F44.0) retrograd (R41.2) Korsakow sendromu: alkole bağlı veya tanımlanmamış (F10.6) diğer psikoaktif maddelere bağlı (ortak dördüncü karakter.6 ile birlikte F11-F19) F05 Deliryum, alkol ve diğer psikoaktif maddelere bağlı olmayan Bilinç, dikkat, algı, düşünme, hafıza, davranış, duygu ve uyku-uyanma bozukluklarıyla karakterize tanımlanmamış nedenlerle ortaya çıkabilen organik beyin sendromudur. Süresi değişken olup şiddeti orta-ileri arasında değişir. Dahil: akut veya subakut: beyin sendromu konfüzyon durumu (alkolik olmayan) enfektif psikoz organik reaksiyon psiko-organik sendrom Hariç: deliryum tremens, alkole bağlı veya tanımlanmamış (F10.4) F05.0 Deliryum, demans üzerine eklenmeyen F05.1 Deliryum, demans üzerine eklenen Yukarıdaki kriterlere uyan fakat demansın seyri sırasında gelişen durumlar (F00-F03). F05.8 Deliryumlar, diğer Karma deliryum F05.9 Deliryum, tanımlanmamış F06 Mental diğer bozukluklar, beyin hasarı ve disfonksiyonu ve fiziksel hastalıklara bağlı Primer beyin hastalığı, sekonder olarak beyni etkileyen sistemik hastalıklar, dış toksik madde veya hormonlara, endokrin bozukluklar veya diğer somatik hastalıklara bağlı beyin bozukluklarıyla ilgili çeşitli durumlardan oluşur. Hariç: aşağıdakilerle birlikte: deliryum (F05.-) F00-F03 de sınıflandırılan bunama alkol ve diğer psikoaktif maddelerin kullanımına bağlı bozukluklar (F10-F19) F06.0 Organik hallusinozis Kalıcı veya tekrar eden, genellikle görsel ve ısıtsel açık şuur durumunda meydana gelen ve kişi tarafından bazen tanınıp bazen tanınmayan halusinasyonlardır. Halusinasyonların delüzyonel incelikleri ortaya çıkabilir, fakat bunlar klinik tabloya baskın değildir, şuur korunabilir. Organik halusinasyon durumu (alkolik olmayan) Hariç: alkolik halusinozis (F10.5) şizofreni (F20.-) F06.1 Organik katatonik bozukluk Katatonik semptomlarla birlikte azalmış (stupor) veya artmış (heyecan) psikomotor aktivite bozukluğudur. Psikomotor rahatsızlık spektrumu alternasyon gösterebilir. Hariç: katatonik şizofreni (F20.2) stupor: BŞT (R40.1) disosiyatif (F44.2) F06.2 Organik delüzyonel [şizofreni-benzeri] bozukluklar İnatçı veya tekrarlayıcı hezeyanların klinik tabloya hakim olduğu bozukluktur.

4 Hezeyanlar halusinasyonlarla birlikte olabilir. Şizofreniyi düşündüren garip halusinasyonlar veya düşünce bozuklukları mevcut olabilir. Paranoid ve paranoid-hallusinatuvar organik durum Şizofreni-benzeri psikotik epilepsi Hariç: hastalıklar: akut ve geçici psikotik (F23.-) inatçı hezeyan (F22.-) psikotik ilaca bağlı (ortak dördüncü karakter.5 ile birlikte F11-F10) şizofreni (F20.-) F06.3 Organik duygu [affektivite] bozuklukları Bütün aktivitelerde değişikliğin eşlik ettiği, duygu durumdaki depresif, hiponamik, manik veya bipolar değişikliklerle karakterize bozukluklardır (bak F30-F32). Hariç: organik olmayan veya tanımlanmamış duygu durum bozuklukları (F30-F39) F06.4 Organik anksiyete bozuklukları Yaygın anksiyete bozukluğu (F41.1) panik bozukluğu (F41.0) veya her ikisinin kombinasyonu temel tanımlayıcı özellikleriyle karakterize fakat bir organik bozukluğun sonucu olarak gelişen bozukluklardır. Hariç: organik olmayan veya tanımlanmamış anksiyete bozuklukları (F41.-) F06.5 Organik disosiyatif bozukluk Geçmişin anılar, kimlik ve anlık duygular ve vücut hareketlerinin kontrolü arasındaki normal entegrasyonun (bakınız F44.-) kısmi veya tam kaybı ile karakterize bozukluktur. Hariç: disosiyatif [konversiyon] bozukluklar, organik olmayan veya tanımlanmamış (F44.-) F06.6 Organik duygusal labilite [astenik] bozukluk Duygusal enkontinas veya labilite, kolay yorulma ve çeşitli hoş olmayan fiziksel duygular (baş dönmesi) ve ağrılarla karakterize fakat bir organik bozukluğun sonucu olarak oluşan bozukluklardır. Hariç: samotoform bozukluklar, organik olmayan veya tanımlanmamış (F45.-) F06.7 Hafif bilişsel bozukluk Hafıza bozukluğu, öğrenme güçlüğü ve görevlere uzun süre konsantre olmada zorlukla karakterize bozukluktur. Zihinsel görevler yapılmak istendiğinde aşırı mental yorgunluk hissi vardır; yeni öğrenmede objektif olarak başarılı olunduğu halde subjektif olarak güçlük hissedilir. Bu semptomların hiçbiri demans (F00-F03) veya deliryum (F05.-) tanısı koyacak kadar şiddetli değildir. F10-F99'da sınıflanabilen bu teşhis zihin veya davranış bozukluklarının mevcudiyetinden yapılmamalı sadece tanımlanmış fiziksel bozuklukla birlikte olduğunda bu tanıya varılmalıdır. Bu bozukluk beyin tutulumu belirtisi olmasına olmaksızın serebral ve sistemik çeşitli gerek enfeksiyöz ve fiziksel bozukluklardan önce olabilir, bunlara eşlik edebilir veya bunları takip edebilir. Etyolojisinin farklı olması, daha hafif ve sınırlı semptomları ve daha kısa süreli olmasıyla postensefalitik sendrom (F07.1) ve postkonküzyonel sendrom (F07.2)'den ayırt edilebilir. F06.8 Beyin hasarı ve disfonksiyonuna ve fiziksel hastalığa bağlı diğer tanımlanmış mental bozukluklar Epileptik psikoz BŞT F06.9 Beyin hasarı ve disfonksiyonuna ve fiziksel hastalığa bağlı tanımlanmamış mental bozukluk Organik beyin sendromu BŞT Organik zihinsel bozukluk BŞT F07 Kişilik ve davranış bozukluğu, beyin hastalığı, hasarı disfonksiyonuna bağlı Kişilik ve davranış değişikliği beyin hastalığı, hasarı veya disfonksiyonu kalıntısı olarak veya bunlarla birlikte bulunabilir. F07.0 Organik kişilik bozukluğu

5 Hastalık öncesi alışılmış davranış kalıplarının, duygu, ihtiyaç, ve dürtülerin dışa vurumu dahil, anlamlı ölçüde değişmesi ile karakterize bir hastalıktır. Biliş ve düşünme işlevlerinin bozulması ve cinsel davranışta değişme klinik tablonun parçası olabilir. Organik psödopsikopatik kişilik Organik psödoretarde kişilik Frontal lob Sendromu Limbik epileptik kişilik Sendromu Lobotomi Sendromu Postlökotomi Sendromu Hariç: kalıcı kişilik değişikliği (aşağıdakilerden sonra): katastrofik deneyim (F62.0) psikiyatrik hastalık (F62.1) postkontüzyonel sendrom (F07.2) postensefalitik sendrom (F07.1) özel kişilik bozukluğu (F60.-) F07.1 Postensefalitik sendrom Viral veya bakteriyel ensefalit sonrası rezidüel spesifik olmayan ve değişken davranış değişiklikleri. Bu bozukluk ve organik kişilik bozukluğu arasındaki temel farkp postensefalik sendromun geçici olmasıdır. Hariç: organik kişilik bozukluğu (F07.0) F07.2 Postkonküzyonel sendrom Kafa travmasını takiben görülen bir sendrom (bilinç kaybına sebep olacak kadar şiddetli olup) baş ağrısı, baş dönmesi, yorgunluk, sinirlilik,konsantrasyon ve zihinsel görevleri uygulamada güçlük, hafıza bozukluğu, uykusuzluk ve stres, heyecan veya alkole azalmış tolerans gibi farklı belirtileri vardır. Postkonküzyonel sendrom (ensefalopati) Post-travmatik beyin sendromu, psikotik olmayan F07.8 Beyin hastalığı, hasarı ve disfonksiyonuna bağlı diğer organik kişilik ve davranış bozuklukları Sağ hemisferik organik duygulanım bozukluğu F07.9 Beyin hastalığı, hasarı ve disfonksiyonuna bağlı tanımlanmamış organik kişilik ve davranış bozukluğu Organik psikosendrom F09 Organik veya semptomatik mental bozukluk, tanımlanmamış organik Psikoz BŞT semptomatik Psikoz BŞT Hariç: psikoz BŞT (F29) Psikoaktif madde kullanımına bağlı zihin ve davranış bozuklukları (F10-F19) Bu blok tıbbi olarak önerilen veya önerilmemiş bir veya birden fazla psikoaktif madde kullanımına bağlı olarak ortaya çıkan şiddet ve klinik formunda değişiklik gösteren bozuklukları içerir. Kodun üçüncü karakteri kullanılan maddeye ve dördüncü karakter klinik durumu tanımlar. Kodlar her bir tanımlanmış madde için gerektiğinde kullanılmalıdır, fakat bütün dördüncü-karakter kodlarının bütün maddelere uygulanabilir olmadığı bilinmelidir. Psikoaktif maddenin tanımlanmasında mümkün olan bütün bilgi kaynakları kullanılmalıdır. Bunlara kan ve diğer vücut sıvıları, analizi karakteristik fiziksel ve psikolojik semptomlar, klinik bulgu ve davranışlar ve hastanın sahip olduğu ilaç örnekleri, üçüncü kişilerden alınan bilgiler dahildir. Birçok ilaç bağımlısı birden fazla psikoaktif madde kullanır. Esas teşhis mevcut klinik sendroma neden olan maddeye veya madde sınıfına göre yapılmalıdır. Diğer teşhisler diğer psikoaktif maddeler zehirleyici miktarlarına (ortak dördüncü karakter.0) zarar durumuna (ortak dördüncü karakter.1),

6 bağımlılığa (ortak dördüncü karakter.2) ve diğer bozukluklara (ortak dördüncü karakter.3-.9) göre yapılmalıdır. Psikoaktif madde alınması belli olmayan durumlarda veya farklı ilaçlar ayırt edilemeyecek kadar karışık kullanıldığında F19 a kodlanmalıdır. Hariç: Aşağıdaki dördüncü-karakter alt bölümleri F10-F19 kategorileriyle birlikte kullanmak içindir..0 Akut zehirlenme Psikoaktif madde kullanımı sonucu ortaya çıkan bilinç düzeyinde, biliş, algı, duygulanım, davranış veya diğer psikofizyolojik işlemler veya cevaplarda bozukluğa yol açan durumdur. Bozukluklar; maddenin akut farmakolojik etkileriyle, doğrudan ilişkili olup doku hasarı veya ortaya çıkmış diğer komplikasyonlar hariç, zamanla tamamen, eski duruma döner. Komplikasyonlara, travma, kusmuğun inhalasyonu, deliriyum, koma, konvulsiyonlar ve diğer tıbbi komplikasyonlar dahil edilebilir. Bu komplikasyonların maddenin farmakolojik sınıfı ve uygulama şekline bağlıdır. Alkolizmdeki akut sarhoşluk Kötü geziler (uyuşturucular) Sarhoşluk BŞT Patolojik zehirlenme Psikoaktif madde zehirlenmesindeki kendinden geçme ve sahip olma bozuklukları.1 Zararlı kullanım Psikoaktif maddenin sağlığa zarar verecek şekilde kullanılmasıdır. Hasar; fiziksel (psikoaktif maddelerin enjeksiyonla kullanımına bağlı hepatit vakaları gibi) veya zihinsel (alkol aşırı tüketimine sekonder depresif epizotlar gibi olabilir) Psikoaktif madde kötüye kullanımı.2 Bağımlılık sendromu Tekrar eden uyuşturucu kullanımından sonrası gelişen ve tipik olarak ilacı almaya aşırı istek, kullanımını kontrol da zorluk, zararlı sonuçlarına rağmen kullanmada ısrar, ve diğer aktivite ve zorluklara rağmen ilacı kullanmaya öncelik verme, artmış tolerans ve bazen fiziksel yoksunluk durumu ile kendini gösteren davranış, biliş ve fizyolojik fenomenleri kümesidir. Kronik alkolizm Dipsomani İlaç bağımlılığı.3 Yoksunluk durumu Maddenin genellikle uzun süren, tekrarlı ve yüksek doz kullanımından sonra azaltılması veya tümüyle kesilmesi sonucu oluşan değişen şiddet ve türde ortaya çıkan semptomlar grubudur. Bırakma durumunun başlangıcı ve gidişatı süresi sınırlı olup bırakmadan önce kullanılan maddenin türü ve dozuyla ilişkilidir. Bırakma durumunda komplikasyon olarak konvülziyonlar görülebilir..4 Deliryumla birlikte yoksunluk durumu Ortak dördüncü karakter.3 te tanımlanmış yoksunluk durumunun F05.- de tanımlanmış deliryumla komplike edildiği durumlardır. Konvülziyonlar da görülebilir. Etyolojide organik faktörlerin rol oynadığı düşünüldüğü zaman bu durum F05.8 de sınıflandırılmalıdır. Deliryum tremens (alkole bağlı)

7 .5 Psikotik bozukluk Psikoaktif madde kullanımı sırasında veya sonrasında ortaya çıkıp akut intoksikasyon veya yoksunluk durumu olarak oluşmayan psikotik fenomenlerdir. Bu bozukluk halusinasyonlar (tipik olarak işitsel fakat sıklıkla birden fazla duyusal formlarda), algı bozuklukları, hezeyanlar (paranoid veya zarar görme), ve eksitasyondan stupara kadar değişen anormal duygu durum ile karakterizedir. Sensoryum açıktır fakat bir derece, şiddetli konfüzyon şeklinde olmasa da, şuur bulanıklığı mevcut olabilir. Alkolik hallüsinozis Alkolik kıskançlık Alkolik paranoya Alkolik psikoz BŞT Hariç: alkol veya diğer psikoaktif maddelere bağlı, reziduel ve geç-başlangıçlı psikoaktif bozukluk (genel dördüncü karakter.7 ile birlikte F10-F19).6 Amnezik sendrom Yakın ve uzak hafızanın kronik belirgin bozukluğu ile birlikte olan sendromdur. Anlık hafıza genellikle korunurken, yakın hafızanın uzak hafızadan daha fazla bozulması karakteristiktir. Yeni bilgileri öğrenme güçlükleri olduğu gibi, zamanı tanıma ve olayları sıralama yeteneklerinde de bozulma vardır. Her zaman olmasa da konfabulasyon belirgin olabilir. Diğer bilişsel yetenekler genellikle iyi korunmuştur. Hafıza bozukluğu diğer bozukluklara göre daha belirgindir. Amnestik bozukluk, alkol veya ilaca bağlı Korsakov psikoz veya sendromu, alkol veya diğer psikoaktif maddelere bağlı veya tanımlanmamış Hariç: alkole bağlı olmayan Korsakov psikoz veya sendromu (F04).7 Rezidüel ve geç başlayan psikotik bozukluk Alkol veya psikoaktif madde kullanımına bağlı biliş, duygu, kişilik, davranış değişikliklerinin doğrudan psikoaktif madde kullanımına bağlanamayacağı bir dönemde ortaya çıktığı bozukluktur. Bozukluğun başlangıcı doğrudan psikoaktif madde kullanımına bağlı olmalıdır. Başlangıcın madde kullanımından sonra olduğu olgular eğer bu durumun maddenin kalıntı etkileriyle doğrudan ilişkili olduğu konusunda açık ve güçlü kanıtlar varsa bu bölümde kodlanmalıdır. Geri dönüşler; epizodik tabiatı, genellikle çok kısa süreli olması ve önceki alkol veya diğer psikoaktif maddeyle ilgili tecrübelerin ikiye katlamasıyla psikotik durumdan ayırt edilebilir. Alkolik bunama BŞT Kronik alkolik beyin sendromu Bunama ve bilişsel fonksiyonların sürekli zararının diğer hafif şekilleri Geri dönüşler Geç başlangıçlı psikoaktif madde kullanımına bağlı psikotik bozukluk Hallusinojen sonrası algılama bozukluğu Kalıntı affektivite bozukluğu Kalıntı kişilik ve davranış bozukluğu Hariç: alkol veya psikoaktif maddenin neden olduğu: Korsakov sendromu (genel dördüncü karakter.6 ile birlikte F19) F10- psikotik durum (genel dördüncü karakter.5 ile birlikte F10-F19).8 Zihin ve davranış bozuklukları diğer

8 .9 Zihin ve davranış bozukluğu tanımlanmamış F10 Zihin ve davranış bozuklukları, alkol kullanımına bağlı F10.0 Alkol kullanımına bağlı akut zehirlenme F10.1 Alkol kullanımına bağlı zararlı kullanım F10.2 Alkol kullanımına bağlı bağımlılık sendromu F10.3 Alkol kullanımına bağlı yoksunluk durumu F10.4 Alkol kullanımına bağlı deliryumla birlikte yoksunluk durumu F10.5 Alkol kullanımına bağlı psikotik bozukluk F10.6 Alkol kullanımına bağlı amnezik sendrom F10.7 Alkol kullanımına bağlı rezidüel ve geç başlayan bozukluk F10.8 Alkol kullanımına bağlı zihin ve davranış bozuklukları, diğer F10.9 Alkol kullanımına bağlı zihin ve davranış bozukluğu, tanımlanmamış F11 Zihin ve davranış bozuklukları, opioid kullanımına bağlı F11.0 Opioid kullanımına bağlı akut zehirlenme F11.1 Opioid kullanımına bağlı zararlı kullanım F11.2 Opioid kullanımına bağlı bağımlılık sendromu F11.3 Opioid kullanımına bağlı yoksunluk durumu F11.4 Opioid kullanımına bağlı deliryumla birlikte yoksunluk durumu F11.5 Opioid kullanımına bağlı psikotik bozukluk F11.6 Opioid kullanımına bağlı amnezik sendrom F11.7 Opioid kullanımına bağlı rezidüel ve geç başlayan bozukluk F11.8 Opioid kullanımına bağlı zihin ve davranış bozuklukları, diğer F11.9 Opioid kullanımına bağlı zihin ve davranış bozukluğu, tanımlanmamış F12 Zihin ve davranış bozuklukları, kannabinoid kullanımına bağlı F12.0 Kannabinoid kullanımına bağlı akut zehirlenme F12.1 Kannabinoid kullanımına bağlı zararlı kullanım F12.2 Kannabinoid kullanımına bağlı bağımlılık sendromu F12.3 Kannabinoid kullanımına bağlı yoksunluk durumu F12.4 Kannabinoid kullanımına bağlı deliryumla birlikte yoksunluk durumu F12.5 Kannabinoid kullanımına bağlı psikotik bozukluk F12.6 Kannabinoid kullanımına bağlı amnezik sendrom F12.7 Kannabinoid kullanımına bağlı rezidüel ve geç başlayan bozukluk F12.8 Kannabinoid kullanımına bağlı zihin ve davranış bozuklukları, diğer F12.9 Kannabinoid kullanımına bağlı zihin ve davranış bozukluğu, tanımlanmamış F13 Zihin ve davranış bozuklukları, sedatif veya hipnotik kullanımına bağlı F13.0 Sedatif veya hipnotik kullanımına bağlı akut zehirlenme F13.1 Sedatif veya hipnotik kullanımına bağlı zararlı kullanım F13.2 Sedatif veya hipnotik kullanımına bağlı bağımlılık sendromu F13.3 Sedatif veya hipnotik kullanımına bağlı yoksunluk durumu F13.4 Sedatif veya hipnotik kullanımına bağlı deliryumla birlikte yoksunluk durumu F13.5 Sedatif veya hipnotik kullanımına bağlı psikotik bozukluk F13.6 Sedatif veya hipnotik kullanımına bağlı amnezik sendrom F13.7 Sedatif veya hipnotik kullanımına bağlı rezidüel ve geç başlayan bozukluk F13.8 Sedatif veya hipnotik kullanımına bağlı zihin ve davranış bozuklukları, diğer F13.9 Sedatif veya hipnotik kullanımına bağlı zihin ve davranış bozukluğu, tanımlanmamış F14 Zihin ve davranış bozuklukları, kokain kullanımına bağlı F14.0 Kokain kullanımına bağlı akut zehirlenme

9 F14.1 Kokain kullanımına bağlı zararlı kullanım F14.2 Kokain kullanımına bağlı bağımlılık sendromu F14.3 Kokain kullanımına bağlı yoksunluk durumu F14.4 Kokain kullanımına bağlı deliryumla birlikte yoksunluk durumu F14.5 Kokain kullanımına bağlı psikotik bozukluk F14.6 Kokain kullanımına bağlı amnezik sendrom F14.7 Kokain kullanımına bağlı rezidüel ve geç başlayan bozukluk F14.8 Kokain kullanımına bağlı zihin ve davranış bozuklukları, diğer F14.9 Kokain kullanımına bağlı zihin ve davranış bozukluğu, tanımlanmamış F15 Zihin ve davranış bozuklukları, kafein ve diğer stimülanların kullanımına bağlı F15.0 Kafein ve diğer stimülanların kullanımına bağlı akut zehirlenme F15.1 Kafein ve diğer stimülanların kullanımına bağlı zararlı kullanım F15.2 Kafein ve diğer stimülanların kullanımına bağlı bağımlılık sendromu F15.3 Kafein ve diğer stimülanların kullanımına bağlı yoksunluk durumu F15.4 Kafein ve diğer stimülanların kullanımına bağlı deliryumla birlikte yoksunluk durumu F15.5 Kafein ve diğer stimülanların kullanımına bağlı psikotik bozukluk F15.6 Kafein ve diğer stimülanların kullanımına bağlı amnezik sendrom F15.7 Kafein ve diğer stimülanların kullanımına bağlı rezidüel ve geç başlayan bozukluk F15.8 Kafein ve diğer stimülanların kullanımına bağlı zihin ve davranış bozuklukları, diğer F15.9 Kafein ve diğer stimülanların kullanımına bağlı zihin ve davranış bozukluğu, tanımlanmamış F16 Zihin ve davranış bozuklukları, hallusinojen kullanımına bağlı F16.0 Hallusinojen kullanımına bağlı akut zehirlenme F16.1 Hallusinojen kullanımına bağlı zararlı kullanım F16.2 Hallusinojen kullanımına bağlı bağımlılık sendromu F16.3 Hallusinojen kullanımına bağlı yoksunluk durumu F16.4 Hallusinojen kullanımına bağlı deliryumla birlikte yoksunluk durumu F16.5 Hallusinojen kullanımına bağlı psikotik bozukluk F16.6 Hallusinojen kullanımına bağlı amnezik sendrom F16.7 Hallusinojen kullanımına bağlı rezidüel ve geç başlayan bozukluk F16.8 Hallusinojen kullanımına bağlı zihin ve davranış bozuklukları, diğer F16.9 Hallusinojen kullanımına bağlı zihin ve davranış bozukluğu, tanımlanmamış F17 F17.0 Zihin ve davranış bozuklukları, tütün kullanımına bağlı Tütün kullanımına bağlı akut zehirlenme F17.1 Tütün kullanımına bağlı zararlı kullanım F17.2 Tütün kullanımına bağlı bağımlılık sendromu F17.3 Tütün kullanımına bağlı yoksunluk durumu F17.4 Tütün kullanımına bağlı deliryumla birlikte yoksunluk durumu F17.5 Tütün kullanımına bağlı psikotik bozukluk F17.6 Tütün kullanımına bağlı amnezik sendrom F17.7 Tütün kullanımına bağlı rezidüel ve geç başlayan bozukluk F17.8 Tütün kullanımına bağlı zihin ve davranış bozuklukları, diğer F17.9 Tütün kullanımına bağlı zihin ve davranış bozukluğu, tanımlanmamış F18 Zihin ve davranış bozuklukları, uçucu çözücü kullanımına bağlı F18.0 Uçucu çözücü kullanımına bağlı akut zehirlenme F18.1 Uçucu çözücü kullanımına bağlı zararlı kullanım F18.2 Uçucu çözücü kullanımına bağlı bağımlılık sendromu F18.3 Uçucu çözücü kullanımına bağlı yoksunluk durumu

10 F18.4 Uçucu çözücü kullanımına bağlı deliryumla birlikte yoksunluk durumu F18.5 Uçucu çözücü kullanımına bağlı psikotik bozukluk F18.6 Uçucu çözücü kullanımına bağlı amnezik sendrom F18.7 Uçucu çözücü kullanımına bağlı rezidüel ve geç başlayan bozukluk F18.8 Uçucu çözücü kullanımına bağlı zihin ve davranış bozuklukları, diğer F18.9 Uçucu çözücü kullanımına bağlı zihin ve davranış bozukluğu, tanımlanmamış F19 Zihin ve davranış bozuklukları, birden fazla ilaç ve diğer psikoaktif madde kullanımına bağlı Bu kategori iki veya daha fazla psikoaktif madde kullanıldığı bilindiğinde kullanılmalıdır, fakat bozukluğa en fazla katkısı olan maddenin tahmini imkansızdır. Bu kategori kullanılan psikoaktif maddelerin bazısı veya tamamının belli olmadığı veya bilinmediği durumlarda da kullanıla bilinir. Dahil: ilaçların yanlış kullanımı BŞT F19.0 Birden fazla ilaç ve diğer psikoaktif madde kullanımına bağlı akut zehirlenme F19.1 Birden fazla ilaç ve diğer psikoaktif madde kullanımına bağlı zararlı kullanım F19.2 Birden fazla ilaç ve diğer psikoaktif madde kullanımına bağlı bağımlılık sendromu F19.3 Birden fazla ilaç ve diğer psikoaktif madde kullanımına bağlı yoksunluk durumu F19.4 Birden fazla ilaç ve diğer psikoaktif madde kullanımına bağlı deliryumla birlikte yoksunluk durumu F19.5 Birden fazla ilaç ve diğer psikoaktif madde kullanımına bağlı psikotik bozukluk F19.6 Birden fazla ilaç ve diğer psikoaktif madde kullanımına bağlı amnezik sendrom F19.7 Birden fazla ilaç ve diğer psikoaktif madde kullanımına bağlı rezidüel ve geç başlayan bozukluk F19.8 Birden fazla ilaç ve diğer psikoaktif madde kullanımına bağlı zihin ve davranış bozuklukları, diğer F19.9 Birden fazla ilaç ve diğer psikoaktif madde kullanımına bağlı zihin ve davranış bozukluğu, tanımlanmamış Şizofreni, şizotipal ve deluzyonel bozukluklar (F20-F29) Bu blok, şizotipal bozukluk, persistan deluzyonal bozukluklar, akut ve geçici psikotik bozukluklar ve grubun en önemli üyesi olan şizofreniyi birlikte ele alır. Şizoaffektif bozukluklar, tartışmalı olan doğasına rağmen bu bölümde yer verilmiştir. F20 Şizofreni Şizofrenik bozukluklar genel olarak karakteristik düşünce ve algı bozuklukları ve uygunsuz veya künt duygulanım ile karakterizedir. Zamanla bazı bilişsel defisitler ortaya çıksa da bilinç ve entelektüel kapasite genellikle korunur. Düşünce yankılanması, düşünce sokulması veya çekilmesi, düşünce yayınlanması, algı hezeyanları, kontrol hezeyanları, etkileme veya etkilenme, ses hallusinasyonları, düşünce bozuklukları ve negatif semptomlar en önemli psikopatolojik fenomenler olarak sıralanabilir. Şizofrenik bozukluklar süregen olabilir veya ilerleyici veya sabit defisitlerin olduğu epizotlar şeklinde seyredebilir; veya kısmi veya tamamen remisyonun görüldüğü bir veya birden fazla epizodlar şeklinde izlenebilir. Yaygın depresif veya manik semptomların izlendiği durumlarda eğer şizofrenik semptomların afektif bozukluk öncesinde mevcut olduğu biliniyorsa şizofreni teşhisi konulmalıdır. Aşikar beyin hastalığı, ilaç intoksikasyonu veya yoksunluğu durumlarında da şizofreni teşhisi konulmamalıdır. Epilepsi veya diğer beyin hastalığı varlığında gelişen benzer bozukluklar F06.2 kategorisinde, psikoaktif maddelere bağlı olgular ortak dördüncü karakter.5 ile birlikte F10-F19

11 kategorisinde sınıflandırılmalıdır. Hariç: şizofreni: akut (ayrışmamış) (F23.2) siklik (F25.2) şizofrenik reaksiyon (F23.2) şizotipal bozukluk (F21) F20.0 Paranoid şizofreni Paranoid şizofreni genelde işitsel halusinasyonlar ve algı bozukluklarının eşlik ettiği nispeten stabil ve sıklıkla paranoid hezeyanlar ile karakterize bozukluktur. Duygulanım, irade ve konuşma bozuklukları ve katatonik semptomlar ya hiç izlenmez veya nispeten belirgin değildir. Parafrenik şizofreni Hariç: envolüsyonel paranoid durum (F22.8) paranoya (F22.0) F20.1 Hebefrenik şizofreni Duygulanım değişikliklerin belirgin olup, dağınık ve geçici hezeyan ve hallusinasyonlar tahmin edilemez ve sorumsuz davranışlar ve mannerizm sıklıkla görüldüğü bir şizofreni şeklidir. Mizaç yüzeysel ve uygunsuz olup düşünce organize değildir ve enkoheran konuşma görülür. Sosyal izolasyon eğilimi vardır. negatif semptomlar hızla geliştiği, effektde küntleşme ve irade kaybı olduğundan genelde prognoz kötüdür. Hepefreni teşhisi normalde sadece adolesan veya genç erişkinlerde konulmalıdır. Dezorganize şizofreni Hebefreni F20.2 Katatonik şizofreni Belirgin psikomotor bozuklukların baskın olduğu bir tablodur. Belirtiler hiperkinezi ve stupor veya otomatik boyun eğmeden negativizme kadar değişken olabilir. Oluşmuş bazı durumlar uzun süre değişmeden kalabilir. Diğer bir özellik şiddet içeren eksitasyon nöbetleridir. Katatonik durum canlı görme hallusinasyonları içeren rüya benzeri (oneiroid) durumlarla birlikte görülebilir. Katatonik stupor Şizofrenik katalepsi Şizofrenik katatoni Şizofrenik balmumu esnekliği F20.3 Ayrışmamış şizofreni Şizofreni için psikotik durumlar genel teşhis kriterini karşılamalı fakat F20.0- F20.2 deki alt grupların herhangi birini doğrulamamalıdır. Bu alt tiplerde bulunan özelliklerden bir veya birkaçını gösterebilir. Fakat bunlar o alt tipin teşhisini koyduracak açıklıkta değildir. Atipik şizofreni Hariç: akut şizofreni-benzeri psikotik bozukluk (F23.2) kronik ayrışmamış şizofreni (F20.5) post-şizofrenik depresyon (F20.4) F20.4 Post-şizofrenik depresyon Bir şizofreni hastalığının sonrasında oluşan uzayabilen bir depresif nöbettir. Bazı şizofrenik semptomlar pozitif veya negatif olsun hala var olmalıdır fakat artık hiç klinik tabloda baskın değildir. Bu depresif durumlar intiharın artan bir riskiyle birliktedir. Eğer hastada artık herhangi bir şizofrenik semptom yoksa bir depresif nöbet olarak teşhis edilmelidir (F32.-). Eğer şizofrenik belirtiler hala renkli ve belirgin ise uygun şizofreni alt tipi teşhisi konulmalıdır (F20.0-F20.3). F20.5 Rezidüel şizofreni

12 Bir şizofrenik hastalığın gelişimindeki kronik bir evredir. Uzun dönemde erken evreden geç evreye açık bir progresyonla karakterizedir. Negatif belirtilerin geriye dönüşsüz olması zorunlu değildir. negatif semptomlar; psikomotor yavaşlama; durgunluk duygularında küntlük,pasiflik ve girişkenlikte kayıp; konuşmanın içerik ve niteliğinde fakirleşme; yüz ifadesi, göz teması, ses değişiklikleri, vücut postürü gibi sözsüz iletişimin azalması, kötü kendine bakım ve sosyal performans dır. Kronik ayrışmamış şizofreni Restzustand (şizofrenik) Kalıntı şizofrenik durum F20.6 Basit şizofreni Göründüğündün daha tehlikeli bir bozukluktur, fakat davranış garipliklerinin progresif gelişimi, toplumun taleplerini karşılamada yeteneksizlik ve toplam yetenekte azalma vardır, kalıntı şizofreninin karakteristik negatif özellikleri duygulanımda küntleşme ve istem kaybı gibi gelişir (önceden açık psikotik belirtilerin bulunduğu bir dönem olmaksızın). F20.8 Şizofreni, diğer Senestopatik şizofreni Şizofreniform bozukluk BŞT Şizofreniform psikoz BŞT Hariç: kısa şizofreniform bozukluklar (F23.2) F20.9 Şizofreni, tanımlanmamış F21 Şizotipal bozukluk Şizofrenide görülenlere benzeyen tuhaf davranış, düşünce ve duygulanım bozuklukları ile karakterize edilen bir durumdur. Herhangi evrede belirli ve şizofreniye özgü bozukluklar görülmez. Semptomlara dahil edilebilir. Soğuk ve uygun olmayan duygulanım; haz olmama; garip veya tuhaf davranış; sosyal çekilmeye eğilim; paranoid veya garip fikirler; uzun boylu düşünme saplantısı; düşünce bozukluğu ve algı sapmaları; yoğun illüzyonlu arasıra geçici guasipsikotik ataklar, işitsel veya diğer hallusinasyonlar, delusian-benzeri fikirler. Latent şizofrenik reaksiyon Şizofreni, borderline Şizofreni, latent Şizofreni, prepsikotik Şizofreni, prodromal Şizofreni, psödonevrotik Şizofreni, psödopsikopatik Şizotipal kişilik bozukluğu Hariç: asperger sendromu (F84.5) şizoid kişilik bozukluğu (F60.1) F22 Persistan deluzyonel bozukluklar Çeşitli bozuklukları içerir. Yalnızca uzun süreli delusionlar oluşur veya belirgin delusionlar görülür. Bunlar organik, şizofrenik veya afektif olarak sınıflandırılamaz. Birkaç aydan daha az süren delusional bozukluklar F23.- ya sınıflandırılmalıdır. F22.0 Deluzyonel bozukluk Tek bir delusion veya birbiri ile ilgili bir takım delusionların gelişimi tarafından karakterize edilen bir bozukluktur. Genellikle inatçıdır ve bozan yaşam boyu sürer. İçeriği çok değişkendir. Açık ve inatçı işitsel hallosmasyonlar (sesler) kontrol delusionları ve belirgin affekt küntleşmesi vardır. Şizofrenik semptomlar, beyin hastalığının belirlenmiş kanıtı öyküsü

13 bulunmamalıdır. Şizofrenik semptomlar, beyin hastalığının belirlenmiş kanıtının öyküsü bulunmamalıdır. Yinede, Özellikle yaşlı hastalarda işitsel hallusinasyonları zaman zaman ve geçici görülür. Bunlar tipik şizofrenik belirti değildir, klinik tablonun ancak küçük bir parçasını oluştururlar. Paranoya Paranoid psikoz Paranoid durum Parafreni (geç) Sensitiver Beziehungswahn Hariç: paranoid: kişilik bozukluğu (F60.0) psikoz, psikojenik (F23.3) reaksiyon (F23.3) şizofreni (F20.0) F22.8 Persistan deluzyonel bozukluklar, diğer Delusional bozukluktur, veya delusionlara inatçı hallusinatör sesler veya şizofrenik semptomlar tarafından eşlik edilir. Şizofrenik semptomlar şizofreninin teşhisini kanıtlamaz. Delusional dismorfobi Yaş dönümü paranoid durum Paranoia querulans F22.9 Persistan delusional bozukluk, tanımlanmamış F23 Akut ve geçici psikotik bozukluklar Delusionlar, hallusinasyonlar, algı sapmaları, olağan davranışın ciddi bozulması gibi psikotik semptomların akut başlangıcı tarafından karakterize edilen bozuklukların hetorojen bir grubudur. Akut başlangıç iki hafta veya daha az açık normal klinik tablonun cressendo gelişimi olarak belirlidir. Bu bozukluklar için organik nedenin delili yoktur. Terettüd ve anlaşılmazlık sıklıkla vardır. Yer ve kişi inatçı değildir veya organik nedenli deliriyum teşhisini ispatlamakta yeterince ciddidir (F05.-) Tam iyileşme bir kaç ay içinde, sıklıkla birkaç hafta veya hatta günler içinde görülür. Eğer bozukluk inatçı ise sınıflama bir değişiklik zorunlu olacaktır. Bozukluk akut stressle birlikte olabilir veya olmayabilir. Bir veya iki hafta öncesinden başlangıcın stresli belirtileri genellikle belirlidir. F23.0 Akut polimorfik psikotik bozukluk, şizofreni semptomları olmaksızın Günden güne veya hatta saatten saate değişen hallusinasyonların, delusionların veya algı bozukluklarının açıkça görüldüğü akut psikotik bir bozukluktur. Yoğun geçici mutluluk, coşkunluk, anksiyete ve irritabilite ile birlikte duygusal karışıklık sıklıkla bulunur. Polimorfizm ve değişkenlik karakteristiktir. Ayrıntılı klinik tablo ve psikotik özellikler şizofrenin teşhisini kanıtlamaz (F20.-) Bu bozukluklar sıklıkla ani bir başlangıca sahiptir. Birkaç gün içinde hızlı gelişir, onlar sıklıkla yineleme olmayan belirtilerin hızlı bir çözümünü sergiler. Eğer belirtiler inatçıysa teşhis inatçı delusional bozukluğa değiştirilmelidir (F22.-) Bouffée délirante, şizofrenik belirtisiz veya tanımlanmamış Sikloid psikoz, şizofrenik belirtisiz veya tanımlanmamış F23.1 Akut polimorfik psikotik bozukluk, şizofreni semptomları ile Polimorfik ve değişken klinik tablonun bulunduğu bir akut psikotik bozukluktur. F23.0 da ki tarif edildiği gibi. Bu değişkenliğe rağmen yinede, şizofreninin bazı tipik belirtileri çok zaman vardır. Eğer şizofrenik belirtiler inatçıysa, teşhis şizofreniye değiştirilmelidir. (F20.-)

14 Bouffée délirante, şizofreni belirtili Sikloid psikoz, şizofreni belirtili F23.2 Şizofreni-benzeri akut psikotik bozukluk Psikotik belirtilerin olduğu akut bir psikotik bozukluktur. Nispeten durağandır. Şizofreninin teşhisini kanıtlar. Fakat bir aydan kısa sürer. F23.0 da ki tarif edilen polimorfik değişken özellikler yoktur. Eğer şizofrenik belirtiler inatçı ise teşhis şizofreniye değiştirilmelidir (F20.-) Akut (ayrışmamış) şizofreni Kısa şizofreniform bozukluk Kısa şizofreniform psikoz Oneirofrenia Şizofrenik reaksiyon Hariç: organik delusional [şizofreni-benzeri] bozukluk (F06.2) şizofreniform bozukluk BŞT (F20.8) F23.3 Akut baskın delusional psikotik bozukluklar, diğer Esas klinik özellikleri nispeten durağan delusionlar veya hallusinasyonlar olan akut psikotik bozukluklardır. Fakat şizofreninin ölçütlerine uymaz (F20.-). Eğer delusionlar inatçı ise teşhis inatçı delusional bozukluğa değiştirilmelidir (F22.-) Paranoid reaksiyon Psikojenik paranoid reaksiyon F23.8 Akut ve geçici psikotik bozukluklar, diğer Organik nedenin kanıtının olmadığı herhangi diğer tanımlanmış akut psikotik bozukluklar, F23.0-F23.3 deki sınıflamaya uymaz. F23.9 Akut ve geçici psikotik bozukluk, tanımlanmamış Kısa reaktif psikoz BŞT Reaktif psikoz F24 Deluzyon, başka etkenlerle ortaya çıkan Yakın duygusal bağlantılı iki yada çok kişi tarafından paylaşılan bir delusional bozukluktur. Hakiki psikotik bozukluktan acı çeken insanlardan yalnızca biridir. Diğerindeki(ler) oluşan delusionlar genellikle insanlar ayrıldığı zaman genellikle görünmez. Paranoid bozukluk sonucu deluzyon Psikotik bozukluk sonucu deluzyon F25 Şizoafektif bozukluklar Bozukluk nöbetlerinde her iki afektif ve şizofrenik belirtiler belirgindir. Fakat şizofreni veya depresif veya manik nöbetlerin teşhisini kanıtlamaz. Önceden var olan bir şizofrenik hastalıkta afektif belirtileri birlikte bulunabilir. Sonradan hastalığa eklenebilir veya başka delusionlar bozukluklarla dönüşümlü olarak görülebilir. Bunlar F20-F29 altında sınıflandırılmalıdır. Afektivite bozukluklarındaki ruhsal bozukluk psikotik belirtiler şizoafektif bozukluğun teşhisini kanıtlamaz. F25.0 Şizoafektif bozukluk, manik tip Şizofrenik ve manik belirtilerin her ikisinin bulunduğu bir bozukluktur. Hastalığın nöbeti şizofreni veya bir manik nöbetin teşhisini kanıtlamaz. Bu kategori bir tek nöbetin ve yineleyen bozukluğun her ikisi için kullanılmalıdır. Nöbetlerin çoğu şizoaktif, manik tipdir. Şizoafektif bozukluk, manik tip Şizofreniform psikoz, manik tip F25.1 Şizoafektif bozukluk, depresif tip Şizofrenik ve depresif semptomların her ikisinin belirgin olduğu bir

15 bozukluktur. Hastalığın nöbeti şizofreni veya bir depresif nöbetinin her ikisinden birinin teşhisini kanıtlamaz. Bu kategori tek bir nöbet ve bir yineleyen bozukluğun her ikisi için ayrıca nöbetlerinin çoğu şizoafektif, depresif tip olanlar için kullanılmalıdır. Şizoafektif psikoz, depresif tip Şizofreniform psikoz, depresif tip F25.2 Şizoafektif bozukluk, karma tip Siklik şizofreni Karma tip şizofreni ve afektif psikoz F25.8 Şizoafektif bozukluklar, diğer F25.9 Şizoafektif bozukluk, tanımlanmamış Şizoafektif psikoz BŞT F28 F29 Organik olmayan psikotik bozukluklar, diğer Şizofreninin (F20.-), inatçı delusional bozukluklar (F22.-), akut ve geçici psikotik bozukluklar (F23.-), manik nöbetin psikotik tipleri (F30.2) veya ciddi depresif nöbetin (F32.3) teşhisini delusional veya hallusinatör bozukluklar kanıtlananmaz. Kronik hallusinatör psikoz Organik olmayan psikoz, tanımlanmamış Psikoz BŞT Hariç: zihinsel bozukluk BŞT (F99) organik veya semptomatik psikoz BŞT (F09) Duygu durum [duygulanım] bozuklukları (F30-39) Bu bölümün içerdiği bozukluklardaki temel karışıklık duygu durum veya duygulanımda depresyon (anksiyeteli veya anksiyetesiz) veya coşkuya kadar değişebilir. Duygu durum değişikliğine genellikle aktivitenin ayrıntı düzeyindeki bir değişiklik tarafından eşlik edilir. Diğer belirtilerin çoğu duygu durum ve aktivitedeki değişime sekonderdir veya bununla bağlantılıdır. Bu bozuklukların çoğunluğu yineleme eğilimindedirler ve hastalık nöbetlerinin başlangıcı stresli olaylar veya durumlarla sıklıkla ilişkili olabilir. F30 Manik nöbet Bu kategorinin alt bölümlerinin hepsi yalnızca bir tek nöbet için kullanılmalıdır. Hipomanik veya manik episodlar önceden geçirilmiş bir veya daha çok duygulanım nöbetlerini içermişse (depresif, hiponamanik, manik veya karma) bipolar duygulanım bozukluğu (F31.-) olarak kullanmalıdır. Dahil: bipolar bozukluk, tek manik nöbet F30.0 Hipomani Duygu durumda kalıcı hafif coşku, genellikle belirgin bir kendini iyi hissetme duygusu, fiziksel ve zihinsel verimlilik tarafından karakterize edilen bir bozukluktur. Artmış sosyal ilişkiler, konuşkanlık, aşırı samimiyet, artmış sosyal enerji, uyku ihtiyacında azalma sık olarak bulunur. Fakat bunlar çalışmada ciddi bozulmaya veya toplumsal dışlanmaya yol açacak boyutta değildir. Sinirlilik, kendini beğenmişlik, kaba davranışlar daha sık olarak öforik girişkenliğin yerini alabilir. Duygu durum ve davranışdaki bozukluklara hallusinasyonlar ve delussanlar tarafından eşlik edilir. F30.1 Mani, psikotik semptomsuz Kişinin durumlarıyla uyumlu olmayan coşkulu duygu durum vardır. Bu kaygısız bir neşelilik halinden denetlenemeyen bir taşkınlık durumuna kadar değişebilen şiddettedir. Artmış enerji, aşırı aktivite, konuşma baskısı ve uyku

16 için düşmüş bir ihtiyaç tarafından coşkunluğa eşlik edilir. Dikkat sürdürülemez sıklıkla dikkat dağınıklığı vardır. Büyüklük fikirleri ve aşırı güvenli kendine güven sıklıkla artar. Normal sosyal baskıların kaybı münzevilik, çılgınlık veya uygunsuzluk ve karakter dışı davranışla sonuçlanır. F30.2 Mani, psikotik semptomlu F30.1 de tarif edilen klinik tabloya ilaveten, hezeyanlar (genellikle büyüklük) veya hallusinasyonlar (konuşma seslerinin yönü genellikle hastaya) vardır. Heyecan aşırı motor aktivitesi, fikir uçuşması o kadar aşırıdır ki konu ayrıntısız veya olağan iletişim ulaşılamazdır. Mani,psikotik belirtilere uygun-duygu durum Mani,psikotik belirtilere uygun-olmayan duygu durum Manik stupor F30.8 Manik nöbetler, diğer F30.9 Manik nöbet, tanımlanmamış Mani BŞT F31 Bipolar duygulanım bozukluğu Duygu durum ve aktivite düzeylerinin anlamlı derecede bozulduğu nöbetler vardır. İki veya daha çok nöbet tarafından hastalık karakterize edilir. Bu bozukluk bazen duygu durumda coşku, enerji ve aktivitede artma (hiponami veya mani). Diğerlerinde; duygu durumda çökme, enerji ve aktivitede azalmadır (depresyon). Hiponami veya maninin yineleyen nöbetleri bipolar (F31.8) olarak sınıflandırılır. Dahil: manik-depresif hastalık psikoz reaksiyon Hariç: bipolar bozukluk, tek manik nöbet (F30.-) siklotimi (F34.0) F31.0 Bipolar duygulanım bozukluğu, şimdiki nöbet hiponamik Hasta şimdi hiponamiktir. Geçmişte en az bir defa başka bir duygulanım bozukluğu geçirilmiş olmalıdır. (Hiponamik, manik, depresif veya karma) F31.1 Bipolar duygulanım bozukluğu, psikotik belirtisiz şimdiki nöbet manik Hasta şimdi maniktir. Psikotik belirtisizdir (F30.1 de olduğu gibi). Geçmişte en az bir defa başka duygulanım bozukluğu geçirmiş olmalıdır (hiponamik, manik, depresif veya karışık). F31.2 Bipolar duygulanım bozukluğu, psikotik belirtili şimdiki nöbet manik Hasta şimdi maniktir. Psikotik belirtilidir. (F30.2 de olduğu gibi), geçmişte en az bir defa başka duygulanım bozukluğu geçirmiş olmalıdır (Hiponamik, manik depresif veya karma). F31.3 Bipolar duygulanım bozukluğu, şimdiki nöbet hafif veya orta şiddetli depresyon Hasta şimdi depresiftir. Hafif veya orta şiddette nöbetlerden biri depresif nöbet olarak vardır. (F32.0 ve F32.1). Geçmişte en az bir defa hiponamik, manik veya karışık duygulanım nöbeti geçirilmiş olduğu kanıtlanmıştır. F31.4 Bipolar duygulanım bozukluğu, şimdiki nöbet psikotik belirtisiz ağır depresyon Hasta şimdi depresiftir. Psikotik belirtisiz ciddi depresif nöbet (F32.2) vardır. Geçmişte en az bir defa hiponamik, manik veya karışık duygulanım nöbeti geçirilmiş olduğu kanıtlanmıştır. F31.5 Bipolar duygulanım bozukluğu, şimdiki nöbet psikotik belirtili ağır depresyon Hasta şimdi depresiftir. Psikotik belirtili ciddi depresif nöbettir (F32.3). Geçmişte en az bir defa hiponamik, manik veya karışık duygulanım nöbeti

17 geçirdiği kanıtlanmıştır. F31.6 Bipolar duygulanım bozukluğu, şimdiki nöbet karışık Geçmişte hastanın en az bir defa hiponamik manik, depresif veya karışık duygulanım nöbeti geçirmiş olduğu kanıtlanmıştır. Şimdiki nöbette manik, hiponamik ve depresif belirtiler karışık biçimde, bir arada görülmekte veya birinden diğerine hızlı bir değişim göstermektedir. Hariç: karışık tip duygulanım nöbeti (F38.0) F31.7 Bipolar duygulanım bozukluğu, remisyonda Geçmişte hastanın en az bir defa hiponamik, manik veya karışık duygulanım nöbeti geçirdiği kanıtlanmıştır. En azından bir defa duygulanım nöbeti buna ilave olmuştur. (hiponamik, manik, depresif veya karışık). Fakat şu anda aylardan beri anlamlı duygu durum bozukluğunda sıkıntısı yoktur. Koruyucu tedavi esnasında iyileşme döneminin süreleri burada kodlanmalıdır. F31.8 Bipolar duygulanım bozuklukları, diğer Bipolar II bozukluk Yineleyen manik nöbetler F31.9 Bipolar duygulanım bozukluğu, tanımlanmamış F32 Depresif nöbet Hafif, orta veya ağır nöbetler tipiktir. Hasta duygu durum çökmesi, enerji azlığı ve aktivitedeki azalmadan şikayetçidir. Haz alma kapasitesi, ilgi ve konsantrasyon düşmüştür. En az hareket sonunda dahi kayda değer bir yorgunluk yaygındır. Uyku sıklıkla bozulmuştur. İştah azalmıştır. Kendine güven hafif nöbetlerde dahi hemen daima düşmüştür. Bazı suçluluk fikirleri veya değersizlik düşünceleri sık bulunur. Duygu durum çöküntüsü günden güne küçük değişiklikler gösterir. Olaylara cevapsızdır. Somatik olarak adlandırılan belirtiler tarafından eşlik edilebilir. Bunlar; ilgi ve haz veren duyguların kaybı, olağan zamandan sabahları saatler önce uyanma. Sabahta depresyonun ağırlaşması kayda değer psikomotor gerilik, ajitasyon, iştahın kaybı, ağırlık kaybı, libido kaybı. Belirtilerin ciddiliği ve sayısına bağlı olarak, bir depresif nöbet hafif, orta veya ileri olarak tanımlanabilir. Dahil: tek nöbet: depresif reaksiyon psikojenik depresyon reaktif depresyon Hariç: uydurma bozukluk (F43.2) yineleyen depresif bozukluk (F33.-) F91.- deki davranış bozukluğu ile birlikte olduğu zaman (F92.0) F32.0 Hafif depresif nöbet Belirtilen iki veya üçünden fazlası şu anda genellikle vardır. Hasta genellikle bunlar tarafından sıkıntılıdır. Fakat çok aktiviteleri sürdürebilecektir. F32.1 Orta depresif nöbet Dört veya daha çok sayıda belirtiler genellikle vardır. Hasta olağan aktivitelerini sürdürmede muhtemelen büyük güçlüğe sahiptir. F32.2 Psikotik belirtisiz ağır depresif nöbet Ağır belirtili depresyonların nöbeti belirgin ve sıkıntılıdır. Kendine güven kaybı tipiktir. Değersizlik ve suçluluk hissi vardır. İntihar düşüncesi ve eylemleri sıktır. Somatik belirtiler genellikle vardır. Ajite depresyon, psikotik semptomsuz tek nöbet Majör depresyon, psikotik semptomsuz tek nöbet Vital depresyon, psikotik semptomsuz tek nöbet

18 F32.3 Psikotik belirtili ağır depresif nöbet F32.2 de tarif edildiği gibi depresyonun bir nöbetidir. Hallusinasyonlar, hezeyanlar, psikomotor gerilik vardır. Veya öyle ağır stupor vardır ki olağan sosyal aktiviteler imkansızdır. Hayatı tehlikeye atan intihar, dehidrasyon veya açlık olabilir. Hallusinasyonlar ve hezeyanlar duygu durum benzeri olabilir veya olmayabilir. Tek nöbet, psikotik belirtili majör depresyon Tek nöbet, psikojenik depresif psikoz Tek nöbet, psikotik depresyon Tek nöbet, reaktif depresif psikoz F32.8 Depresif epizodlar, diğer Atipik depresyon Maskeli depresyon, tek nöbet BŞT F32.9 Depresif nöbet, tanımlanmamış Depresyon BŞT Depresif bozukluk BŞT F33 Yineleyen depresif bozukluk Depresif nöbet (F32.-) için tanımlanmış olan depresyonları yineleyen nöbetleri ile karakterize bir bozukluktur. Öykü duygu durum yükselmesi ve artmış enerji (mani) nöbetlerinden bağımsızdır. Yinede hafif duygu durum yükselmesi depresif bir nöbet sonrası anlık aşırı hareketlilik (hiponami) olabilir. Yineleyen depresif bozukluğun çok ciddi şekilleri (F32.2 ve F33.3) manik depresif depresyon, melankoli, vital depresyon ve endojen depresyon gibi erken fikirlere sıklıkla sahiptir. Birinci nöbet herhangi bir çocukluk döneminden ileri yaşlara kadar görülebilir. Başlangıç akut veya sinsi olabilir. Süresi birkaç haftadan, aylara kadar değişebilir. Yineleyen depresif bozukluklu bir hastadaki risk asla tam görülmeyen maninin bir nöbetine sahiptir. Yinede çok depresif nöbet deneyimi edinecektir. Eğer böyle bir nöbet olursa teşhis bipolar duygulanım bozukluğuna Dahil: yineleyen nöbet: depresif reaksiyon psikojenik depresyon reaktif depresyon mevsimsel duygulanım bozukluğu Hariç: yineleyen kısa depresif nöbetler (F38.1) F33.0 Yineleyen depresif bozukluk, şimdiki nöbet hafif şiddetli Depresyonun tekrar eden nöbetleriyle karakterize edilen bir bozukluktur. Şimdiki nöbet F32.0 da ki gibi hafiftir. Herhangi mani öyküsü yoktur. F33.1 Yineleyen depresif bozukluk, şimdiki nöbet orta şiddetli Depresyonun tekrar eden nöbetleri ile karakterize edilen bir bozukluktur. Şimdiki nöbet F32.1 deki gibi orta şiddetlidir. Herhangi mani öyküsü yoktur. F33.2 Yineleyen depresif bozukluk, şimdiki nöbet psikotik belirtisiz ağır şiddetli Depresyonların tekrar eden nöbetleri ile karakterize edilen bir bozukluktur. Şimdiki nöbet F32.3 deki gibi psikotik belirtisiz ağır şiddetlidir. Herhangi mani öyküsü yoktur. Psikotik belirtisiz endojen depresyon Majör depresyon, yineleyen psikotik belirtisiz Manik-depresif psikoz, psikotik belirtisiz depresif tip Vital depresyon, yineleyen psikotik belirtisiz F33.3 Yineleyen depresif bozukluk, şimdiki nöbet psikotik belirtili ağır Depresyonun tekrar eden nöbetleri ile karakterize edilen bir bozukluktur. F32.3 deki gibi şimdiki nöbet ağır psikotik belirtili öncesinde mani nöbeti yoktur.

19 Psikotik belirtili endojen depresyon Manik-depresif psikoz, psikotik belirtili depresif tip Yineleyen ağır nöbet, psikotik belirtili majör depresyon Yineleyen ağır nöbet, psikojenik depresif psikoz Yineleyen ağır nöbet, psikotik depresyon Yineleyen ağır nöbet,reaktif depresif psikoz F33.4 Yineleyici depresif bozukluk, remisyonda Geçmişte F33.0-F33.3 de tarif edildiği gibi iki veya daha fazla depresif nöbete sahiptir. Fakat aylarca depresif belirtilerin olmadığı dönem olmalıdır. F33.8 Yineleyen depresif bozukluklar, diğer F33.9 Yineleyen depresif bozukluk, tanımlanmamış Monopolar depresyon BŞT F34 İnatçı duygu durum [duygulanım] bozuklukları Duygu durumda inatçı ve genellikle dalgalanıcı bozukluklardır. Tek tek nöbetler, şiddet bakımından hemen hemen hiç bir zaman hiponamik ve hafif depresif bozukluklar olarak tanımlanmaya uygun değildirler. Yıllarca sürebilir ve bazen yetişkin yaşamının büyük kısmını kaplar ve belirgin sıkıntı ve yetenek kaybına yol açar. Bazı durumlarda, yineleyen veya tek manik depresif nöbetler inatçı duygulanım bozukluğu üstüne eklenebilir. F34.0 Siklotimi Duygu durumda çok sayıda inatçı depresyon ve hafif yükselme dönemleri vardır. Duygu durumda uzamış dengesizlik vardır. Bunların hiçbiri bipolar duygulanım bozukluğu (F31.-) veya yineleyen depresif bozukluğun (F33.-) teşhisini kanıtlamaz. Bipolar duygulanım bozukluklu hastaların akrabalarında bu bozukluk sıktır. Siklotimili bazı hastalarda sonunda bipolar duygulanım bozukluğu gelişir. Duygulanım kişilik bozukluğu Sikloid kişilik Siklotimik kişilik F34.1 Distimi Duygu durumda kronik bir depresyon vardır. Depresyon yıllarca sürebilir ve ağır, orta veya hafif yineleyici depresif bozukluğun (F33.-) teşhisini kanıtlamaz. Depresif nevroz Depresif kişilik bozukluğu Nörotik depresyon İnatçı anksiyete depresyonu Hariç: anksiyete depresyon (hafif veya inatçı olmayan) (F41.2) F34.8 İnatçı duygu durum [duygulanım] bozuklukları, diğer F34.9 İnatçı duygu durum [duygulanım] bozukluğu, tanımlanmamış F38 Duygu durum [duygulanım] bozuklukları, diğer Herhangi diğer duygu durum bozuklukları F30-F34 e sınıflandırılmayı doğrulamaz. Çünkü onlar yeterli ağırlık ve sürede değildirler. F38.0 Tek duygu durum [duygulanım] bozuklukları, diğer Karışık duygulanım nöbeti F38.1 Yineleyen duygu durum [duygulanım] bozuklukları, diğer Yineleyici kısa depresif nöbetler F38.8 Duygu durum [duygulanım] bozuklukları, diğer tanımlanmış F39 Duygu durum [duygulanım] bozuklukları tanımlanmamış

20 Duygulanım psikozu BŞT Nörotik, stresle ilgili ve somatoform bozukluklar (F40-F48) Hariç: F91.- (F92.8) deki davranış bozuklukları ile birlikte olduğu zaman F40 Fobik anksiyete bozuklukları Anksiyetenin yalnızca yada baskın olarak belirli durumlar yada nesneler karşısında ortaya çıktığı bir grup bozukluktur. Şimdiki tehlike değildir. Bu durumların sonucu olarak korkuya maruz kalma veya kaçınma karakteristiktir. Hastanın ilgisi çarpınma benzeri kişisel belirtiler veya bitkin hissetmeye yoğunlaşabilir. Ölmenin sekonder korkusuyla, kontrol kaybı çılgınlığı gitme sıklıkla beraberdir. Düşünceye dalma ile fobik duruma girme sıklıkla beklenen bir anksiyete oluşturur. Fobik anksiyete ve depresyon sıklıkla bir aradadır. Fobik anksiyete ve depresif nöbet, iki durumun zaman seyri tarafından ve danışma döneminde tedavi düşünceleri tarafından iki teşhis konabilir veya konulamaz. Bunlardan yalnızca birine ihtiyaç vardır. F40.0 Agorafobi Evden ayrılma, mağazaya girme, kalabalık ve halka ait yerlerde bulunma, trenle tek başına otobüsle veya uçakla tek başına seyahat etme korkusunu içeren fobilerin tamamen iyi tanımlanmış bir grubudur. Geçmişteki ve şu andaki nöbetlerin her ikisinde sık görülen bir özelliği panik bozukluğudur. Depresif ve obsesyonal belirtiler ve sosyal fobilerde yardımcı özellikler olarak genellikle vardır. Fobik durum sakınması sıklıkla belirgindir. Bazı agorafobik deneyimler küçük anksiyete oluşturduğu için, onlar fobik durumlarında kaçınma yeteneğindedir. Panik bozukluğu öyküsüz agorafobi Agarafobili panik bozukluğu F40.1 Sosyal fobiler Sosyal durumlardan kaçınma, diğer insanlardan kaçınma korkusu vardır. Çok nüfuz edici fobiler, düşük kendine güven, tenkit korkusuyla sıklıkla birliktedir. Yüz kızarması, el titremesi, bulantı veya acil idrar yapma isteği gibi şikayetler olabilir. Anksiyeteye sekonder bu belirtilerin esas sorun olduğunu hasta düşünebilir. Belirtiler panik nöbeti şiddetine ulaşabilir. Antropofobi Sosyal nevroz F40.2 Özgül (izole) fobiler Özel hayvanlar, yükseklik, fırtına, karanlık uçma, kapalı yerler, halka açık tuvalette idrar yapma veya defekasyon, belli gıdaları yeme, dişçi veya kan yada yaralanma görme gibi ileri derecede tanımlar için sınırlı fobilerdir. Tetikleyen duruş özgül olmakla birlikte bu durumla karşılaşma hastada agorafobi yada sosyal fobidekine benzer bir panik durumuna yol açabilir. Acrofobi Hayvan korkusu Klaustrofobi Basit fobi Hariç: dismorforobi (Hezeyan olmayan) (F45.2) nosofobi (F45.2) F40.8 Fobik anksiyete bozuklukları, diğer F40.9 Fobik anksiyete bozukluğu, tanımlanmamış Fobi BŞT

Bu bozukluk madde kullanımına veya genel tıbbi durumdaki bir bozukluğa bağlı değildir.

Bu bozukluk madde kullanımına veya genel tıbbi durumdaki bir bozukluğa bağlı değildir. Psikiyatrinin en önemli hastalıklarından biridir. Bu hastalıkta gerçeği değerlendirme yetisinde bozulma, acayip tuhaf davranışlar, hezeyanlar ( mantıksız, saçma, olması mümkün olmayan veya olması mümkün

Detaylı

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy

YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR. Prof. Dr. Mehmet Ersoy YAŞLILIKTA SIK GÖRÜLEN HASTALIKLAR Prof. Dr. Mehmet Ersoy DEMANSA NEDEN OLAN HASTALIKLAR AMAÇ Demansın nedenleri ve gelişim sürecinin öğretmek Yaşlı bireyde demansa bağlı oluşabilecek problemleri öğretmek

Detaylı

Demans ve Alzheimer Nedir?

Demans ve Alzheimer Nedir? DEMANS Halk arasında 'bunama' dedigimiz durumdur. Kişinin yaşından beklenen beyin performansını gösterememesidir. Özellikle etkilenen bölgeler; hafıza, dikkat, dil ve problem çözme alanlarıdır. Durumun

Detaylı

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ

İnsomni. Dr. Selda KORKMAZ İnsomni Dr. Selda KORKMAZ Uykuya başlama zorluğu Uykuyu sürdürme zorluğu Çok erken uyanma Kronik şekilde dinlendirici olmayan uyku yakınması Kötü kalitede uyku yakınması Genel populasyonda en sık görülen

Detaylı

DEPRES DEPRE Y S O Y NDA ND PSİKOFARMAKOTERAPİ

DEPRES DEPRE Y S O Y NDA ND PSİKOFARMAKOTERAPİ DEPRESYONDA PSİKOFARMAKOTERAPİ DEPRESYON TANISI Depresif ruh hali İlgi ve isteklerde azalma Enerji azlığı Konsantrasyon bozukluğu ğ İştah bozukluğu Uk Uyku bozukluğu ğ Kendine güven kaybı, suçluluk ve

Detaylı

Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri

Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri Bölüm: 11 Manik Depresyona Özel İlaç Fikri Lityum psikiyatri 1950 1980lerde lityum bazı antikonvülzanlara benzer etki Ayrı ayrı ve yineleyen nöbetler şeklinde ortaya çıkan manik depresyon ve epilepsi Böylece

Detaylı

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR. PSİ154 - PSİ162 Doç.Dr. Hacer HARLAK

PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR. PSİ154 - PSİ162 Doç.Dr. Hacer HARLAK PSİKOLOJİK BOZUKLUKLAR BU DERSTE ŞUNLARı KONUŞACAĞıZ: Anormal davranışı normalden nasıl ayırırız? Ruh sağlığı uzmanları tarafından kullanılan belli başlı anormal davranış modelleri nelerdir? Anormal davranışı

Detaylı

Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır.

Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır. Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır. Lohusalık döneminde ruhsal hastalıklar: risk etkenleri ve klinik gidiş Doç.Dr. Leyla Gülseren 25 Eylül 2013 49. Ulusal

Detaylı

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Hangi Böbrek Hastalarına Ruhsal Destek Verilebilir? Çocukluktan yaşlılığa

Detaylı

( iki uçlu duygulanım bozukluğu, psikoz manik depresif, manik depresif psikoz)

( iki uçlu duygulanım bozukluğu, psikoz manik depresif, manik depresif psikoz) ÇOCUKLARDA BİPOLAR DUYGULANIM BOZUKLUĞ ( iki uçlu duygulanım bozukluğu, psikoz manik depresif, manik depresif psikoz) Bipolar duygulanım bozukluğu ; iki uçlu duygulanım bozukluğu, manik depresif psikoz

Detaylı

MULTİPL SKLEROZ(MS) Multipl Skleroz (MS) genç erişkinleri etkileyerek özürlülüğe en sık yolaçan nörolojik hastalık

MULTİPL SKLEROZ(MS) Multipl Skleroz (MS) genç erişkinleri etkileyerek özürlülüğe en sık yolaçan nörolojik hastalık MULTİPL SKLEROZ(MS) Multipl Skleroz (MS) genç erişkinleri etkileyerek özürlülüğe en sık yolaçan nörolojik hastalık MS Hasta Okulu 28.05.2013 Multipl skleroz (MS) hastalığını basitçe, merkezi sinir sistemine

Detaylı

Uyku sorunları: Ruhsal bozukluklardaki önemi. Prof. Dr. Mustafa Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD tayfunturan@hotmail.com

Uyku sorunları: Ruhsal bozukluklardaki önemi. Prof. Dr. Mustafa Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD tayfunturan@hotmail.com Uyku sorunları: Ruhsal bozukluklardaki önemi Prof. Dr. Mustafa Tayfun Turan Erciyes ÜTF Psikiyatri AD tayfunturan@hotmail.com Müracaat eden herkese muayenede uyku durumu sorulmalı İnsomnia (Uykusuzluk)

Detaylı

ŞİZOFRENLERİN BEYİN YAPISI VE ORKİDELER. Dr. Bülent Madi- Nöroloji Uzmanı

ŞİZOFRENLERİN BEYİN YAPISI VE ORKİDELER. Dr. Bülent Madi- Nöroloji Uzmanı ŞİZOFRENLERİN BEYİN YAPISI VE ORKİDELER Dr. Bülent Madi- Nöroloji Uzmanı Nöron: Bu sinir hücrelerinden beynimizde milyarlarca sayıda var. Ne İşe Yarar? Öğrendikçe beyindeki nöronlar arası binlerce bağlantı

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindekipayı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 Akılcı İlaç Kullanımı;

Detaylı

HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ

HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ SUNUM PLANI: Hareketli çocuk kime denir? Klinik ilgi odağı olması gereken çocuklar hangileridir?

Detaylı

ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI RUHSAL DEĞERLENDİRME FORMU. Temel Yakınmalar. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi

ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI RUHSAL DEĞERLENDİRME FORMU. Temel Yakınmalar. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI RUHSAL DEĞERLENDİRME FORMU Çocuğun Adı- Soyadı: Cinsiyeti: TC Kimlik No: Görüşmecinin Adı- Soyadı:

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları. Psikolojiye Giriş. Günümüz Kriterleri. Anormallik nedir?

Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları. Psikolojiye Giriş. Günümüz Kriterleri. Anormallik nedir? Psikolojiye Giriş İşler Kötüye Gittiğinde Olanlar: Zihinsel Bozukluklar 1. Kısım Ders 18 Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları Susan Noeln-Hoeksema Psikoloj Profesörü Yale Üniversitesi 2 Anormallik

Detaylı

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ*

PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ* İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri 25 TÜRKİYE DE SIK KARŞILAŞILAN PSİKİYATRİK HASTALIKLAR Sempozyum Dizisi No:62 Mart 2008 S:25-30 PSİKİYATRİK BOZUKLUKLARIN EPİDEMİYOLOJİSİ*

Detaylı

PANİK BOZUKLUĞU SİZ OLSAYDINIZ NE YAPARDINIZ?

PANİK BOZUKLUĞU SİZ OLSAYDINIZ NE YAPARDINIZ? PANİK BOZUKLUĞU SİZ OLSAYDINIZ NE YAPARDINIZ? Prof. Dr. Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Olgu 1 32 yaşında, kadın Sınıf öğretmeni Evli Bir kızı var Yakınması Toplu taşıma

Detaylı

DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık

DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık DEMANS ya da BUNAMA olarak bilinen hastalık yaşlılığın doğal bir sonucu değildir.. Demansın en sık nedeni ALZHEİMER HASTALIĞI DIR. Yaşla gelen unutkanlık ALZHEİMER HASTALIĞI nın habercisi olabilir!!! ALZHEİMER

Detaylı

3. Zihinden atamadığınız tekrarlayan, hoşa gitmeyen düşünceler. 7. Herhangi bir kimsenin düşüncelerinizi kontrol edebileceği fikri

3. Zihinden atamadığınız tekrarlayan, hoşa gitmeyen düşünceler. 7. Herhangi bir kimsenin düşüncelerinizi kontrol edebileceği fikri 1 Aşağıda zaman zaman herkeste olabilecek yakınmaların ve sorunların bir listesi vardır. Lütfen her birini dikkatle okuyunuz. Sonra bu durumun bu gün de dâhil olmak üzere son üç ay içerisinde sizi ne ölçüde

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem V Psikiyatri Staj Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Yrd. Doç. Dr. Baran GENCER Yrd. Doç. Dr. Oğuz GÜÇLÜ Yrd. Doç. Dr.

Detaylı

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar

DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar DSM V madde kullanım bozuklukları için neler getiriyor? Prof. Dr. Yıldız Akvardar Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD 7 Ekim 2010 MADDE KULLANIM BOZUKLUKLARI DSM IV Madde bağımlılığı Madde

Detaylı

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

PARKİNSON HASTALIĞI. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak PARKİNSON HASTALIĞI Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND

Detaylı

Alkol ve Madde Kullanımında Zehirlenme

Alkol ve Madde Kullanımında Zehirlenme Alkol ve Madde Kullanımında Zehirlenme Prof. Dr. Hakan Coşkunol Ege Üniversitesi BATI ENSTİTÜSÜ Alkol ve Madde Kullanım Biçimleri Nelerdir? Kullanmama Sosyal Kullanım Rekreasyonel Kullanım Riskli Kullanım

Detaylı

Ayrıca sinirler arasındaki iletişimi sağlayan beyindeki bazı kimyasal maddelerin üretimi de azalır.

Ayrıca sinirler arasındaki iletişimi sağlayan beyindeki bazı kimyasal maddelerin üretimi de azalır. Alzheimer hastalığı nedir, neden olur? Alzheimer hastalığı, yaşlılıkla beraber ortaya çıkan ve başta unutkanlık olmak üzere çeşitli zihinsel ve davranışsal bozukluklara yol açan ilerleyici bir beyin hastalığıdır.

Detaylı

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ

NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ NİKOTİN BAĞIMLILIĞI VE DİĞER BAĞIMLILIKLARLA İLİŞKİSİ Doç. Dr. Okan Çalıyurt Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD, Edirne Temel Kavramlar Madde kötüye kullanımı Madde bağımlılığı Yoksunluk Tolerans

Detaylı

2014 / 2015 - SAYI: 04 Haftanın Bazı Başlıkları Ruh Sağlığımıza Sahip Çıkalım Renkli Bahçemiz En Son Haberler Gazetemizde Hayvanları Koruma Günü

2014 / 2015 - SAYI: 04 Haftanın Bazı Başlıkları Ruh Sağlığımıza Sahip Çıkalım Renkli Bahçemiz En Son Haberler Gazetemizde Hayvanları Koruma Günü 2014 / 2015 - SAYI: 04 Haftanın Bazı Başlıkları Ruh Sağlığımıza Sahip Çıkalım Renkli Bahçemiz En Son Haberler Gazetemizde Hayvanları Koruma Günü Ruh Sağlığımıza Sahip Çıkalım Ruh Sağlığımıza Sahip Çıkalım

Detaylı

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİ YATAN HASTA DEĞERLENDİRME FORMU

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİ YATAN HASTA DEĞERLENDİRME FORMU Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİ YATAN HASTA DEĞERLENDİRME

Detaylı

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar

Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı. Doç.Dr.Vesile Altınyazar Psikiyatride Akılcı İlaç Kullanımı Doç.Dr.Vesile Altınyazar Tüm dünyada ilaç harcamalarının toplam sağlık harcamaları içindeki payı ortalama %24,9 Ülkemizde bu oran 2000 yılı için %33,5 DSÖ tahminlerine

Detaylı

Hepatik Ensefalopati. Prof. Dr. Ömer Şentürk

Hepatik Ensefalopati. Prof. Dr. Ömer Şentürk Hepatik Ensefalopati Prof. Dr. Ömer Şentürk Hepatik Ensefalopati : Terminoloji Tip A Akut karaciğer yetmezliği ile birlikte Tip B Porto-sistemik Bypass ile birlikte (intrensek hepatosellüler yetmezlik

Detaylı

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ

PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ PSİKOZ İÇİN RİSK GRUBUNDA OLAN HASTALARDA OBSESİF KOMPULSİF VE DEPRESİF BELİRTİLERİN KLİNİK DEĞİŞKENLER VE BİLİŞSEL İŞLEVLERLE İLİŞKİSİ Ahmet Zihni SOYATA Selin AKIŞIK Damla İNHANLI Alp ÜÇOK İ.T.F. Psikiyatri

Detaylı

Yazar Ad 41 Prof. Dr. Haluk ÖZEN Cinsel hayat çocuk yaştan itibaren hayatımızın önemli bir kesimini oluşturur. Yaşlılık döneminde cinsellik ayrı bir özellik taşır. Yaşlı erkek kimdir, hangi yaş yaşlanma

Detaylı

BİPOLAR YAŞAM DERNEĞİ http://www.bipolaryasam.org/ Bipolar II Bozukluk

BİPOLAR YAŞAM DERNEĞİ http://www.bipolaryasam.org/ Bipolar II Bozukluk BİPOLAR YAŞAM DERNEĞİ http://www.bipolaryasam.org/ Bipolar II Bozukluk Doç. Dr. Sibel Çakır İstanbul Tıp Fakültesi, Psikiyatri A.D Duygudurum Bozuklukları Birimi Açıklama 2012-2013 Araştırmacı: ELAN Danışman:

Detaylı

UYKU UYANIKLIK DÖNGÜSÜ. Dr.Ezgi Tuna Erdoğan İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D.

UYKU UYANIKLIK DÖNGÜSÜ. Dr.Ezgi Tuna Erdoğan İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D. UYKU UYANIKLIK DÖNGÜSÜ Dr.Ezgi Tuna Erdoğan İstanbul Tıp Fakültesi Fizyoloji A.D. Uyku tanımı Uyku Fizyolojisi (uyku evreleri) Sirkadiyen ritim Uyku yoksunluğu İdeal uyku Uyku ile ilgili bazı hastalıklar

Detaylı

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005 Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005 Travma Nedir? Günlük rutin işleyişi bozan, Aniden beklenmedik bir şekilde gelişen, Dehşet, kaygı ve panik yaratan, Kişinin anlamlandırma

Detaylı

Ruhsal Travma Değerlendirme Formu. APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır

Ruhsal Travma Değerlendirme Formu. APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır Ruhsal Travma Değerlendirme Formu APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır A. SOSYODEMOGRAFİK BİLGİLER 1. Adı Soyadı:... 2. Protokol No:... 3. Başvuru Tarihi:...

Detaylı

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD

BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD BİRİNCİ BASAMAKDA PSİKİYATRİ NURAY ATASOY ZKÜ TIP FAKÜLTESİ AD Çalışmalarda birinci basamak sağlık kurumlarına başvuran hastalardaki psikiyatrik hastalık sıklığı, gerek değerlendirme ölçekleri kullanılarak

Detaylı

05.08.2015 tarihli Resmi Gazete de yayınlanan SUT Değişiklik Tebliğindeki Önemli Değişiklikler

05.08.2015 tarihli Resmi Gazete de yayınlanan SUT Değişiklik Tebliğindeki Önemli Değişiklikler 05.08.2015 tarihli Resmi Gazete de yayınlanan SUT Değişiklik Tebliğindeki Önemli Değişiklikler P700145 SUT kodlu Radyofrekans/plazma uygulaması ile konka küçültülmesi işleminin kodu P601331 olarak değiştirilmiştir.

Detaylı

Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonlarında Acile Başvuru Şikayetleri ve Gözümüzden Kaçanlar. Doç. Dr. Evvah Karakılıç MD, PhD.

Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonlarında Acile Başvuru Şikayetleri ve Gözümüzden Kaçanlar. Doç. Dr. Evvah Karakılıç MD, PhD. Santral Sinir Sistemi Enfeksiyonlarında Acile Başvuru Şikayetleri ve Gözümüzden Kaçanlar Doç. Dr. Evvah Karakılıç MD, PhD. SSS Enfeksiyonları Amaç; SSS enfeksiyonları; Klinik tabloyu tanımak Yaşamı tehdit

Detaylı

ALZHEİMER HASTALIĞINA BAKIŞ. Uzm. Dr. Gülşah BÖLÜK NÖROLOJİ BİLECİK DH 2015

ALZHEİMER HASTALIĞINA BAKIŞ. Uzm. Dr. Gülşah BÖLÜK NÖROLOJİ BİLECİK DH 2015 ALZHEİMER HASTALIĞINA BAKIŞ Uzm. Dr. Gülşah BÖLÜK NÖROLOJİ BİLECİK DH 2015 Bunama yaşlılığın doğal bir sonucu değildir. Yaşla gelen unutkanlık, Alzheimer Hastalığının habercisi olabilir! Her yaşta insanın

Detaylı

Az sayıda ilaç. Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması. Hastayı bilgilendirme İzleme

Az sayıda ilaç. Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması. Hastayı bilgilendirme İzleme Temel farmakoterapi ilkeleri Az sayıda ilaç Daha önce kullanılan veya ailede kullanılan ilaç Uzun süreli koruyucu kullanım İlaç değişiminin uzun sürede olması Psikolojik desteğin de sağlanması Hastayı

Detaylı

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Doç. Dr. Özen Önen Sertöz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Bilim Dalı Ankara,

Detaylı

PSİKOAKTİF MADDE KULLANIMINA BAĞLI RUHSAL BOZUKLUKLAR. Prof. Dr. Mücahit ÖZTÜRK

PSİKOAKTİF MADDE KULLANIMINA BAĞLI RUHSAL BOZUKLUKLAR. Prof. Dr. Mücahit ÖZTÜRK PSİKOAKTİF MADDE KULLANIMINA BAĞLI RUHSAL BOZUKLUKLAR Prof. Dr. Mücahit ÖZTÜRK ALKOL (ALKOLİZM) Alkolizm bir hastalıktır. Ancak, her içki içen hasta değildir. TANIMLAMA Alkolizm, bireyin beden ve ruh sağlığını,

Detaylı

Unutkanlıktan Bunamaya

Unutkanlıktan Bunamaya Unutkanlıktan Bunamaya Doç.Dr.Lütfü Hanoğlu İstanbul Medipol Üniversitesi 8 Mayıs 2014 Beyin yılı Nörolojik hastalıklar Bilinçlendirme Sempozyumu Bunama Nedir? Akli melekelerde giderek ilerleyen zayıflama/kayıplarla

Detaylı

Alkol entoksikasyonu ve yoksunlugu. Dr.Figen Karadağ Maltepe Üniversitesi tıp Fakültesi

Alkol entoksikasyonu ve yoksunlugu. Dr.Figen Karadağ Maltepe Üniversitesi tıp Fakültesi Alkol entoksikasyonu ve yoksunlugu Dr.Figen Karadağ Maltepe Üniversitesi tıp Fakültesi Alkol entoksikasyonu Alkol zehirlenmesi, alkol alımı sırasında ya da sonrasında ortaya çıkan uyumsuz davranışsal değişikliklerle

Detaylı

SÜRÜCÜ BELGESİ İLE İLGİLİ İŞLEMLERDE PSİKİYATRİK MUAYENE REHBERİ

SÜRÜCÜ BELGESİ İLE İLGİLİ İŞLEMLERDE PSİKİYATRİK MUAYENE REHBERİ SÜRÜCÜ BELGESİ İLE İLGİLİ İŞLEMLERDE PSİKİYATRİK MUAYENE REHBERİ TÜRKİYE PSİKİYATRİ DERNEĞİ Hazırlayanlar Sürücü Ehliyeti ve Psikiyatrik Muayene Görev Grubu Mehmet Yumru (Görev grubu koordinatörü) Burcu

Detaylı

DANIŞANLAR İÇİN DEĞERLENDİRME ANKETİ:

DANIŞANLAR İÇİN DEĞERLENDİRME ANKETİ: DANIŞANLAR İÇİN DEĞERLENDİRME ANKETİ: Bu anket durumunuz hakkında bilgi edinmede bize yardımcı olacaktır. Bu anket sorununuza uygun yaklaşımda yardımcı olacaktır. Cevaplarınız gizli tutulacaktır. Lütfen

Detaylı

Doç. Dr. Fatih Öncü. Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Doç. Dr. Fatih Öncü. Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Doç. Dr. Fatih Öncü Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikolojik taciz Bedensel Ruhsal Bedensel ve ruhsal Çalışma hayatında mobbing veya psikolojik

Detaylı

İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ

İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Hizmetleri MADDE BAĞIMLILIĞI BAĞIMLILIK Bağımlılık, bireyin kendi ruhsal ve bedensel sağlığına

Detaylı

POSTPARTUM BAŞLANGIÇLI DEPRESYONDA GİDİŞ VE SONLANIM

POSTPARTUM BAŞLANGIÇLI DEPRESYONDA GİDİŞ VE SONLANIM POSTPARTUM BAŞLANGIÇLI DEPRESYONDA GİDİŞ VE SONLANIM DR FARUK UĞUZ KONYA N.E.Ü MERAM TIP FAKÜLTESI PSIKIYATRI A.D. ÖĞR. ÜYESI Açıklama Son iki yıl içinde ilaç endüstrisi vd sivil toplum kuruluşları ile

Detaylı

İstanbul Beyin Merkezleri

İstanbul Beyin Merkezleri İstanbul Beyin Merkezleri KAFA TRAVMALARI-YAŞLILIK-ALZHEİMER N ew Y ork Institute for M edical Research, Inc., (aff. w ith N ew Y ork U niversity) O rtho& Sport M erkezi Beyin Rehabilitasyonu ve Beyin

Detaylı

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak

İNME. Yayın Yönetmeni. TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü. Prof. Dr. Rana Karabudak İNME Yayın Yönetmeni Prof. Dr. Rana Karabudak TND Beyin Yılı Aktiviteleri Koordinatörü Türk Nöroloji Derneği (TND) 2014 Beyin Yılı Aktiviteleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Tüm hakları TND ye aittir. Kaynak

Detaylı

Çekirdek belirtileri açýsýndan duygulaným alanýnda. Birinci Basamakta Depresyon: Tanýma, Ele Alma, Yönlendirme. Özet

Çekirdek belirtileri açýsýndan duygulaným alanýnda. Birinci Basamakta Depresyon: Tanýma, Ele Alma, Yönlendirme. Özet Birinci Basamakta Depresyon: Tanýma, Ele Alma, Yönlendirme Doç. Dr. Levent KÜEY* Özet Depresyon psikiyatrik bozukluklar arasýnda en sýk karþýlaþýlan hastalýklardan biridir. Depresif hastalarýn önemli bir

Detaylı

Uykusuzluk Yakınması İle Gelen Hastaya Yaklaşım. Dr. Hakan KAYNAK

Uykusuzluk Yakınması İle Gelen Hastaya Yaklaşım. Dr. Hakan KAYNAK Uykusuzluk Yakınması İle Gelen Hastaya Yaklaşım Dr. Hakan KAYNAK Uykusuzluk Birçok kişi için = Uyku ilacı Uyku hekimi için =??? Kabus 1979 Sınıflaması Diagnostic Classification of Sleep and Arousal Disorders

Detaylı

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır.

Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Bölüm 9 Astım ve Gebelik Astım ve Gebelik Dr. Metin KEREN ve Dr. Ferda Öner ERKEKOL Genellikle çocukluk ve gençlik döneminde başlayan astım kronik bir solunum sistemi hastalığıdır. Erişkinlerde astım görülme

Detaylı

Şizofreni tanılı hastada antipsikotiklerletetiklenen nonkonvulsif statusepileptikus olgusu

Şizofreni tanılı hastada antipsikotiklerletetiklenen nonkonvulsif statusepileptikus olgusu Şizofreni tanılı hastada antipsikotiklerletetiklenen nonkonvulsif statusepileptikus olgusu Ass. Dr. Toygun Tok İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Psikiyatri Kliniği

Detaylı

Psikiyatrik Hastalıklar ve Fiziksel aktivite

Psikiyatrik Hastalıklar ve Fiziksel aktivite Psikiyatrik Hastalıklar ve Fiziksel aktivite Ulusal Fiziksel Aktivite Çalıştayı, Çanakkale, TÜRKİYE 11.10.2010 Jyrki Vilhu Haaga-Helia University of Applied Sciences Faculty of Physical Activity, Vierumäki

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

ULUSAL KAZA YARALANMA VERİTABANI (UKAY)

ULUSAL KAZA YARALANMA VERİTABANI (UKAY) TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı ULUSAL KAZA YARALANMA VERİTABANI (UKAY) EĞİTİM MODÜLÜ I Kodlama İlkeleri 1 21-23 Haziran 2012 ANKARA UKAY KAPSAMI Ulusal Kaza Yaralanma

Detaylı

Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur.

Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur. Son 10 yıldır ilaç endüstrisi ile bir ilişkim (araştırmacı, danışman ve konuşmacı) yoktur. Travma Sonrası Stres Bozukluğu Askerî Harekâtlar Sonrası Ortaya Çıkan Olguların Tedavisi Bir asker, tüfeğini

Detaylı

Bipolar Bozukluk: Psikoeğitim Doç. Dr. Fisun Akdeniz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Affektif Hastalıklar Birimi Nerede Ne zaman Ne sıklıkta Bipolar bozukluklarda psikolojik Psikoanaliz Grup

Detaylı

70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları. Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD

70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları. Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD 1943 2013 70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD Açıklama 2012-2013 Araştırmacı: Yok Danışman: Yok Konuşmacı: 2012 Janssen Cilag

Detaylı

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ

KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ KADIN VE AİLE SAĞLIĞI HİZMETLERİ İSTANBUL BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ SAĞLIK VE SOSYAL HİZMETLER DAİRE BAŞKANLIĞI SAĞLIK VE HIFZISSIHHA MÜDÜRLÜĞÜ MENOPOZ DÖNEMİ BU EĞİTİMDE NELER PAYLAŞACAĞIZ? Menopoz nedir?

Detaylı

Þizofreninin klinik özelliklerini anlatan kitap ya

Þizofreninin klinik özelliklerini anlatan kitap ya Þizofrenide Prodromal Belirtiler Prof. Dr. Ýsmet KIRPINAR* Þizofreninin klinik özelliklerini anlatan kitap ya da yazýlarýn çoðu; þizofreninin heterojen bir sendrom olduðunu, bu hastalýk için hiçbir patognomonik

Detaylı

ÜNİTE II: PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİNDE TEMEL KAVRAMLAR VE UYGULAMA STANDARTLARI

ÜNİTE II: PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİNDE TEMEL KAVRAMLAR VE UYGULAMA STANDARTLARI Koruyucu Ruh Sağlığı Hizmetleri Tedavi Edici Ruh Sağlığı Hizmetleri Rehabilite Edici Ruh Sağlığı Hizmetleri ÜNİTE II: PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİNDE TEMEL KAVRAMLAR VE UYGULAMA STANDARTLARI Psikiyatri Hemşireliğinin

Detaylı

TANI, TEDAVİ VE ARAŞTIRMA AÇISINDAN CİNSEL BOZUKLUKLAR VE DSM 5. Prof. Dr. Cem İncesu Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı

TANI, TEDAVİ VE ARAŞTIRMA AÇISINDAN CİNSEL BOZUKLUKLAR VE DSM 5. Prof. Dr. Cem İncesu Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı TANI, TEDAVİ VE ARAŞTIRMA AÇISINDAN CİNSEL BOZUKLUKLAR VE DSM 5 Prof. Dr. Cem İncesu Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı Açıklama (2011-2013) Danışman: Pfizer Konuşmacı: Pfizer

Detaylı

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri

Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Doç.Dr.Berrin Karadağ Acıbadem Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları ve Geriatri Hastalıkların tedavisinde kat edilen yol, bulaşıcı hastalıklarla başarılı mücadele, yaşam koşullarında düzelme gibi

Detaylı

SOSYAL FOBİ. Sosyal fobide karşılaşılan belirtiler şu şekilde sıralanabilir.

SOSYAL FOBİ. Sosyal fobide karşılaşılan belirtiler şu şekilde sıralanabilir. SOSYAL FOBİ Sosyal ortamlarda başkaları tarafından inceleme altında tutulduğu korkusu performans gösterilmesi gereken durumlarda eleştirilme yada küçük düşme korkusunun yaşanmasıdır. Ve kişi bu korkunun

Detaylı

Biyomedikal Mÿýhendisliÿýi ve Biyomedikal Cihaz Teknolojisi

Biyomedikal Mÿýhendisliÿýi ve Biyomedikal Cihaz Teknolojisi Sayfa 1/8 Hastalÿýklar Yasin ÿýaÿýan, 07 Oct 06 saat: 22:39 Akromegali nedir? Akromegali, eriÿýkinlerde ortaya ÿýÿýkan ; vÿýcudun bÿýyÿýmesi ve organ geliÿýmesi iÿýin anahtar bir faktÿýr olan bÿýyÿýme

Detaylı

DEHB Erişkinliğe Yansımalar ve Eş Tanı

DEHB Erişkinliğe Yansımalar ve Eş Tanı DEHB Erişkinliğe Yansımalar ve Eş Tanı Doç. Dr. Cengiz TUĞLU 46. Ulusal Psikiyatri Kongresi 08 Ekim 2010, İzmir Açıklama Konuşmacı Araştırma Danışma Kurulu Janssen Cilag X X Eli Lilly X X X BMS X AstraZeneca

Detaylı

Temelde akılda tutulması gereken nöbetlerin iki çeşit olduğudur parsiyel (yani beyinde bir bölgeye sınırlı başlayan nöbetler jeneralize (beyinde

Temelde akılda tutulması gereken nöbetlerin iki çeşit olduğudur parsiyel (yani beyinde bir bölgeye sınırlı başlayan nöbetler jeneralize (beyinde EPİLEPSİ Basitleştirilmiş şekliyle epilepsi nöbeti kısa süreli beyin fonksiyon bozukluğuna bağlıdır, ve beyin hücrelerinde geçici anormal deşarjlar sonucu ortaya çıkar. Epilepsi nöbetlerinin çok değişik

Detaylı

KRONİK SOLUNUM HASTALIKLARINDA PSİKOSOYAL DEĞERLENDİRME VE TEDAVİ

KRONİK SOLUNUM HASTALIKLARINDA PSİKOSOYAL DEĞERLENDİRME VE TEDAVİ KRONİK SOLUNUM HASTALIKLARINDA PSİKOSOYAL DEĞERLENDİRME VE TEDAVİ Prof Dr Behcet Coşar Gazi Üni. Tıp Fak. Psikiyatri AD Konsültasyon Liyezon Psikiyatri Ünitesi İNSAN Biyo Psiko Sosyal 11/6/2009 2 KOAH

Detaylı

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM

ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM 9.11.2015 ERKEN ÇOCUKLUKTA GELİŞİM Konular Doğum öncesi gelişim aşamaları Zigot Doğum öncesi çevresel etkiler Teratojenler Doğum Öncesi G elişim Anneyle ilgili diğer faktörler Öğr. Gör. C an ÜNVERDİ Zigot

Detaylı

REM UYKU ĠLĠġKĠLĠ PARASOMNĠLER. Dr Selda KORKMAZ 25-26 Ģubat 2012

REM UYKU ĠLĠġKĠLĠ PARASOMNĠLER. Dr Selda KORKMAZ 25-26 Ģubat 2012 REM UYKU ĠLĠġKĠLĠ PARASOMNĠLER Dr Selda KORKMAZ 25-26 Ģubat 2012 REM uyku iliģkili parasomniler; REM uyku davranıģ bozukluğu Tekrarlayan izole uyku paralizisi Kabus bozukluğu REM UYKU DAVRANIġ BOZUKLUĞU

Detaylı

Prof.Dr. Hatice ÖZYILDIZ GÜZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikiyatri ABD

Prof.Dr. Hatice ÖZYILDIZ GÜZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikiyatri ABD Prof.Dr. Hatice ÖZYILDIZ GÜZ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Psikiyatri ABD İÇERİK ALT TİPLENDİRMEDEKİ SORUNLAR KLİNİĞE YANSIMASI ÇEKİNGEN KİŞİLİK BOZUKLUĞUNUN ETKİSİ Tanısal bakı Sosyal fobi DSM-I de "Fobik

Detaylı

SİNİR SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire

SİNİR SİSTEMİ TERİMLERİ. Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire SİNİR SİSTEMİ TERİMLERİ Müge BULAKBAŞI Yüksek Hemşire Vücudun farklı bölgeleri arasında işlevsel eşgüdüm ve bütünlüğü sağlamakla görevli anatomik oluşumların tümünü kapsar. Sinir sistemi iç salgı bezlerinin

Detaylı

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi

Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Beyin Tümörleri Çene Eklemi (TME) ve Yüz Ağrıları Merkezi Sizde mi Diş Sıkıyorsunuz? Diş sıkma ve gıcırdatma, gece ve/veya gündüz oluşabilen istemsiz bir aktivitedir.

Detaylı

İstanbul Beyin Merkezleri. Beyin Merkezleri. ALZHEİMER HASTALIĞIN da ERKEN TEŞHİS İÇİN BEYİN CHECKUP LARI VE ÖNLEME İÇİN BEYİN REHABİLİTASYONU

İstanbul Beyin Merkezleri. Beyin Merkezleri. ALZHEİMER HASTALIĞIN da ERKEN TEŞHİS İÇİN BEYİN CHECKUP LARI VE ÖNLEME İÇİN BEYİN REHABİLİTASYONU İstanbul Beyin Merkezleri İstanbul Beyin Merkezleri Adres:Güzelbahçe sok. No:27/3 Nişantaşı, İstanbul (Amerikan Hastanesi Acili Karşısı) Tel: 0212 2313656 Fax: 0212 2319121 www.istanbulbeyinmerkezleri

Detaylı

Çocukluk Çağı Başlangıçlı

Çocukluk Çağı Başlangıçlı Çocukluk Çağı Başlangıçlı Şizofreni Çocukluk Çağı Başlangıçlı Şizofreni Yard. Doç. Dr. Emrah SONGUR GOÜ Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD Şizofreni; < 10 yaşta nadir Çok faktörlü Kronik Erişkin,

Detaylı

İki kutuplu ruh hali rahatsızlığı nedir?

İki kutuplu ruh hali rahatsızlığı nedir? Turkish İki kutuplu ruh hali rahatsızlığı nedir? (What is bipolar mood disorder?) İki kutuplu ruh hali rahatsızlığı nedir? İki kutuplu ruh hali rahatsızlığı, eskiden manik-depresif hastalık adı verilen

Detaylı

Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları. Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU

Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları. Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU Uykuyla İlişkili Hareket Bozuklukları Dr. Kemal HAMAMCIOĞLU ICSD-2 (International Classification of Sleep Disorders-version 2) 2005 Huzursuz bacaklar sendromu Uykuda periyodik hareket bozukluğu Uykuyla

Detaylı

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. MADDE BAĞIMLILIĞI TANI ve TEDAVİ KILAVUZU EL KİTABI

T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü. MADDE BAĞIMLILIĞI TANI ve TEDAVİ KILAVUZU EL KİTABI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü MADDE BAĞIMLILIĞI TANI ve TEDAVİ KILAVUZU EL KİTABI 2012 MADDE BAĞIMLILIĞI TANI ve TEDAVİ KILAVUZU EL KİTABI YAYINLAYAN: T.C. Sağlık Bakanlığı Sağlık

Detaylı

Psiko-Onkoloji Onkoloji Hastalarına Psikolojik Yaklaşım

Psiko-Onkoloji Onkoloji Hastalarına Psikolojik Yaklaşım Psiko-Onkoloji Onkoloji Hastalarına Psikolojik Yaklaşım Dr. Mecit ÇALIŞKAN HNH Psikiyatri İdari ve Eğitim Sorumlusu Kanser hastaları tanı, tedavi ve hastalığın ileri evrelerde çeşitli ve değişik, ruhsal

Detaylı

YOKSUNLUK SENDROMLARI. 3. ACİL TIP OKULU (ATOK) ACİLDE KLİNİK TOKSİKOLOJİ 22-23 Haziran 2012 Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi 20 Mayıs Amfisi İZMİR

YOKSUNLUK SENDROMLARI. 3. ACİL TIP OKULU (ATOK) ACİLDE KLİNİK TOKSİKOLOJİ 22-23 Haziran 2012 Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi 20 Mayıs Amfisi İZMİR YOKSUNLUK SENDROMLARI 3. ACİL TIP OKULU (ATOK) ACİLDE KLİNİK TOKSİKOLOJİ 22-23 Haziran 2012 Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi 20 Mayıs Amfisi İZMİR YOKSUNLUK SENDROMLARI ALKOL YOKSUNLUK SENDROMU OPİAT YOKSUNLUĞU

Detaylı

Açıklama 2008-2010. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK

Açıklama 2008-2010. Araştırmacı: YOK. Danışman: YOK. Konuşmacı: YOK Açıklama 20082010 Araştırmacı: YOK Danışman: YOK Konuşmacı: YOK TRAVMA SONRASI STRES BOZUKLUĞU VE UYKU Hypnos (Uyku Tanrısı) Nyks (Gece Tanrısı) Hypnos (uyku tanrısı) ve Thanatos (ölüm tanrısı) Morpheus

Detaylı

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu. Yaşlı Bakım-Ebelik. YB 205 Beslenme İkeleri

Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu. Yaşlı Bakım-Ebelik. YB 205 Beslenme İkeleri Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksek Okulu Yaşlı Bakım-Ebelik YB 205 Beslenme İkeleri Uzm. Dyt. Emine Ömerağa emine.omeraga@neu.edu.tr YAŞLANMA Amerika da yaşlı bireyler eskiye göre

Detaylı

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA

ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA ÇEVRESEL SİNİR SİSTEMİ SELİN HOCA Çevresel Sinir Sistemi (ÇSS), Merkezi Sinir Sistemine (MSS) bilgi ileten ve bilgi alan sinir sistemi bölümüdür. Merkezi Sinir Sistemi nden çıkarak tüm vücuda dağılan sinirleri

Detaylı

EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI POST-POLİO SENDROMU. Hasta Kitapçığı PROF.

EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI POST-POLİO SENDROMU. Hasta Kitapçığı PROF. EGE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ FİZİK TEDAVİ VE REHABİLİTASYON ANABİLİM DALI POST-POLİO SENDROMU Hasta Kitapçığı PROF.DR ARZU YAĞIZ ON POLİOMYELİT (ÇOCUK FELCİ) NEDİR? Poliomyelit, çocukluk çağında görülen

Detaylı

KONFÜZYON KONFÜZYON 19.10.2010 DR.ÖMER DOĞAN ALATAŞ

KONFÜZYON KONFÜZYON 19.10.2010 DR.ÖMER DOĞAN ALATAŞ KONFÜZYON KONFÜZYON DR.ÖMER DOĞAN ALATAŞ BAKIŞ Konfüzyon bir bulgu değil semptomdur Bir çok klinisyen konfüzyonu tanımlamada zorlanmıştır Konfüzyon terimi hafıza, dikkat,farkındalık gibi yüksek serebral

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

İS SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

İS SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ İS SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İŞ HİJYENİ PROF. DR. SARPER ERDOĞAN İş Hijyeni İş Hijyenisti tanımı Psikososyal riskler Yüklenme Yorgunluk Stres Monotoni

Detaylı

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi

Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri. Kadına Yönelik Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi Aile İçi Şiddetin Kadın Sağlığına Etkileri 1 Öğrenim Hedefleri Toplumsal cinsiyet ayrımcılığının, yaşam dönemlerine göre kadın sağlığına olan etkilerini açıklar, Toplumsal cinsiyet ayrımcılığı ile kadına

Detaylı

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ

ÇANAKKALE ONSEKİZ MART ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ Dönem VI Ön Hekimlik Psikiyatri (Seçmeli) Uygulama Dilimi Eğitim Programı Eğitim Başkoordinatörü: Dönem Koordinatörü: Koordinatör Yardımcısı: Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç. Dr. Erkan Melih ŞAHİN Doç.

Detaylı

Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD

Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD Araş.Gör. Dr. Meltem Yanaş ESOGÜTIPFAK PSİKİYATRİ ABD 1 Psikiyatride İlaç Etkisinin Hastalık merkezli Modeli 2 Alternatif İlaç merkezli İlaç Modeli 3 Fiziksel Tedaviler Ve Hastalık merkezli Model 1 Psikiyatride

Detaylı

SINIF 5 Saat Ders Düzey Öğretim Üyesi Anabilimdalı SİNİR-DUYU BLOĞU

SINIF 5 Saat Ders Düzey Öğretim Üyesi Anabilimdalı SİNİR-DUYU BLOĞU 31.8.2015 16.11.2015 8.2.2016 18.4.2016 08:30 Başağrısı Atst Gülşen KOCAMAN NÖROLOJİ Gerilim tipi başağrısı TT Gülşen KOCAMAN NÖROLOJİ 09:30 Migren T A K İ Gülşen KOCAMAN NÖROLOJİ Kognitif bozukluklar

Detaylı