8051 Mikrokontrolcü Ailesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "8051 Mikrokontrolcü Ailesi"

Transkript

1 8051 Mikrokontrolcü Ailesi 8051 mikrokontrolcü entegrenin temel blok iç şeması aşağıda gösterilmiştir. İç hafıza olarak 8051 entegre 4Kx8 ROM iç hafızaya, ve 128x8 RAM iç hafızaya sahiptir. Entegre iki tane 16 bit sayıcı/zamanlayıcıya, ve 5 dış kesme çıkışına sahiptir. Entegrenin dış cihazlarla seri haberleşmesi için TXD ve RXD (yolla ve al) hatları bulunmaktadır. Entegre 4 adet 8-bit paralel I/O kapısına (P0,P1,P2,P3) sahiptir. Bu ailenin 8052 üyesi ise 8K ROM ve 256 RAM hafızaya ve üç sayıcı/zamanlayıcıya sahiptir in diğer versiyonları 8751 ve 8031 entegreleridir entegrelerde iç ROM hafıza yerine EPROM bulunur de ise iç ROM veya EPROM yoktur. Fakat tüm entegre tiplerinin en önemli özelliği aynı komut kümesini kullanmalarıdır. Şekil. 1 4K ROM ve 128 byte iç hafızalı bir 8051 entegesinin blok yapısı Mikroişlemci Mimarisi Bu derecede fazla fonksiyonu tek bir entegre üzerinde toplamak için, mikroişlemci entegre geliştiricileri, aynı iç hafıza elemanlarını kullanabilen bir mikroişlemci mimarisi ve tek bir dış entegre bacağını birden fazla fonksiyon için kullanmak zorundadır bacaklı bir entegredir. Dört giriş/çıkış birimi için 32 tane bacağa gereksinim vardır. Bu sebeple bacaklardan çoğu birden fazla fonksiyonu gerçekleştirebilmek üzere tasarlanmıştır. Aşağıda şekilde 8051 entegrenin bacak bağlantıları görülmektedir. Şekil serisi entegrelerin bacak bağlantıları Giriş/çıkış 0 iki farklı amaç için kullanılabilecek bir 8 bit giriş/çıkış ünitesidir. Bu ünite ya iki yönlü (bidirectional) giriş/çıkış birimi olarak yada düşük değerli adres (AD 0 -AD 7 )/data yolu olarak kullanılabilir.

2 Bir giriş/çıkış birimi olarak her bir bacak düşük (LOW) durumda iken, 8 tane LS TTL devrenin verdiği akımı üzerinden geçirebilir ve yüksek (HIGH) konumda ise dışarıdaki entegrelere 3.2 ma akım sürebilir. Adres ve data modunda, (AD 0 -AD 7 ) hatları dış hafıza elemanlarına ulaşmak amacıyla kullanılır. ALE hattı kontrolü kullanılarak, AD 0 -AD 7 hatları, adres veya data yolu olarak belirlenir. Yani AD 0 -AD 7 hatları, ALE sinyali yardımıyla, A 0 -A 7 ve D 0 -D 7 hatları olarak ayrıştırılır (demultipleksing). Port 0 data ve adres yolunu multiplex olarak sürmek üzere tanımlanmıştır. Bu yüzden port 0 pinleri open-drain olarak tasarlanmıştır. Open drain uçlar iç pullup dirençlerine sahip olmadığından bu pull-up dirençlerinin dışarıya konulması sağlıklı data alışverişi için gerekli olabilir. Mikrokontrolcü çalıştığı zaman dış hafızadan veri transferlerinde, önce okunacak veya yazılacak hafıza adresinin düşük baytı port 0 a yüklenir. Daha sonra ise data okunur veya yazılır. Bu multiplex işlem için, eğer entegre dış hafıza elemanlarına bağlanıyorsa, türü bir oktal latch kullanılır. ediniz. Şekil. 3 Port 0 ın pin yapısı. Çıkışın open-drain olduğuna dikkat Standart adet giriş/çıkış portuna sahiptir. Eğer 8051 entegresini kullandığınız devre harici kod hafıza ve harici RAM hafıza kullanıyorsa, P0 ve P2 portlarını bu elemanları adreslemede kullanılır. Böyle bir devrede, yalnızca P1 ve P3 sizin serbest kullanımınıza kalmış olacaktır. Port 0 giriş olarak kullanılnmak istendiğinde., ilgili bite 1 yazılır. Bu sayede her iki transistörde off durumuna getirilir. Her iki transistöründe off olduğu bu durum yüksek empedans durumu olarak adlandırılır. Bu durumda giriş direkt olarak Pin data oku hattına bağlanmış olur. Port 0 çıkış olarak kullanıldığında, 0 yazılmak istendiğinde alt FET açılarak pin topraklanır. 1 yazılmak istendiğinde ise çıkışlar yine yüksek empedans

3 durumuna geçer. Dolayısı ile port 0 çıkış olarak kullanıldığında, yüksek sinyalleri sağlıklı görebilmek için, port 0 çıkışlarına pull-up dirençleri koymak gereklidir. Port 0 adres bus olarak kullanıldığında ise, iç kontrol mantığı, adres hatlarının FET girişlerine bağlar. Adres hattına 1 yazmak için üst FET on, alt FET off tapılır ve dış hatta logik 12 verilir. Adres hattına 0 yazılacaksa ise, üst FET off alt, FET on yapılır ve çıkış toprağa çekilir. Adres oluşturulduktan ve adres yoluna ALE darbesiyle yerleştirildikten sonra, adres yolu data yolu haline gelir. Bu durumda port 0 dış hafızadan bilgi okumak üzere otomatik olarak giriş moduna getirilir. Giriş/Çıkış 1 (Port 1) Giriş/çıkış 1 8-bit çiftyönlü bir giriş çıkış birimidir. Bu birim üzerindeki herbir bacak dört LS TTL entegrenin verdiği akımı üzerinden geçirebilir ve dört LS TTL entegreyi sürebilir. Port 1, yalnızca basit giriş/çıkış portudur. Bu porttaki pinlerin basit/giriş çıkış görevinden başka görevleri yoktur. Bu yüzden çıkış direkt olarak FET kapısına (gate) bağlanmıştır. Bu FET iç pull-up direncine sahiptir. Port 1 giriş olarak kullanılacağı zaman, FET off yapılıt ve dolayısıyla çıkış iç pull up direnci ile 1 olur. Dışarıdan bağlanan 0 değeri yüksek iç pull-up direncini yenerek pin girişini 0 yapar. Bu sayede 0 değeri okunur. Dışarıdan girilen 1 değeri ise pin değerini değiştirmez. Port 1 çıkış olarak kullanıldığı zaman ise, pine 1 yazılacağı zaman FET off yapılır. Bu sayede pull-up direnci üzerinden dış devre 1 değerine sürülür. 0 yazılacağı zaman ise, FET açılır ve FET çıkışı toprağa alınır. Bu port yalnızca basit giriş çıkı olarak kullanıldığında port kontrol logik gerekli olmamıştır. Şekil.4 Port 1 ın pin yapısı. Çıkışın pull-up ile 5Volta çekildiğine dikkat ediniz. Giriş/Çıkış 2 (Port 2) Giriş/çıkış 2'de giriş/çıkış 0 gibi iki göreve sahip bir giriş/çıkış birimidir. Bu birim ya 8-bit çiftyönlü giriş/çıkış olarak, ya da dış hafıza elemanlarına ulaşırken adres yolunun üst bitleri (A 8 -A 15 ) olarak görev yapabilir. Giriş/çıkış modunda her bir bacak dört LS TTL entegrenin akımını kendi üzerinden geçirebilir ve 4 LS TTL entegreye akım sürebilir. Birim dış hafıza elamanlarına ulaşılmak istendiğinde aktif hale gelerek adres yolu olarak görev yapar. Port 2 adres hattı olarak kullanıldığında, adresleme boyunca kararkı kalır. Port 0 da olduğu gibi data girişi yapmak üzere tekrar 1 lenmez. Port 2 basit giriş çıkış için kullanıldığında ise, aynen Port 1 gibi kullanılır. Adres birimi olarak mı, basit giriş çıkış birimi olarak mı kullanılacağını belirlemek üzere, port 2 de bir kontrol devresi içerir.

4 Şekil.5 Port 1 ın pin yapısı. Çıkışın pull-up ile 5Volta çekildiğine dikkat ediniz. Giriş/Çıkış 3 (Port 3) Giriş/çıkış 3'de iki görevli bir birimdir. Normal giriş/çıkış birimi olarak kullanıldığında, dört LS TTL entegrenin akımını üzerinden geçirebilir veya dört LS TTL entegreyi sürebilir. Bu birimdeki her bir bacağın aynı zamanda kontrol amaçlı kullanılmak üzere değişik görevleri de vardır. Aşağıdaki liste giriş/çıkış 3 deki bacakların diğer fonksiyonlarını göstermektedir. Basit giriş çıkış portu olarak kullanıldığında port yapısı aynen port 1 gibi düşünülebilir. Port 3 giriş çıkış fonksiyonları, P3 latchleri ile veya farklı SFR özel fonksiyon gözü kontrolleriyle kontrol edilir. Giriş/Çıkış 3 Alternatif Fonksiyonları Pin Numarası alternatif fonksiyon P3.0 RXD ( seri giriş bacağı) P3.1 TXD ( seri çıkış bacağı) P3.2 INT0 ( dış kesme 0) P3.3 INT1 ( dış kesme 1) P3.4 T0 (zamanlayıcı/sayıcı 0) P3.5 T1 (zamanlayıcı/sayıcı 1) P3.6 WR (dış hafızaya yazma kontrolü) P3.7 RD (dış hafızadan okuma kontrolü)

5 Şekil.6 Port 3 ün pin yapısı. Çıkışın pull-up ile 5Volta çekildiğine dikkat ediniz. RST Giriş bacağı. Bu bacağa verilecek bir YÜKSEK sinyali, mikrokontrolcüyü reset eder. Mikrokontrolcü çalışırken bu pinin değeri 0 olmalıdır. RST sinyali en az 2 makine çevrimi kadar yüksek durumda kalmalı ve daha sonra tekrar 0 a düşmelidir. Bunun için bir RC devresi kullanılır. Aşağıdaki küçük devre bu iş için uygundur. Normal çalışma sırasında, 8051 RST ucu 8.2 kohm direnç ile 0 değerine çekilmiştir. Reset tuşuna basıldığı anda 100 ohm, 8.2 kohm üzerinde 5 volt görülür ve RST ucuna 5volt gider. Kondansatör ise 100 ohm üzerinden hızla boşalır. Tuş bırakıldığında ise kondansatör 8.2 kohm üzerinden biraz daha yavaş dolar. Bu sayede en az iki makine çevrim zamanı 5 volt sinyali garantilenmiş olur. Şekil RESET devresi devresine ilk güç verildiği anda, entegre RST almayabilir ve EPROM içerisindeki program kodu 0000h yerine ilgisiz bir adresten başlayabilir. Bu sebeble 8051 bir cihaz yapımında kullanılacaksa, cihaz açıldığı anda entegrenin yukarıdakine benzer bir şekilde RESET olmasını sağlayacak bir devrenin yapılması gerekir.

6 ALE/PROG Adres yakalamayı aktifle (adress latch enable) hattı, dış hafızaya ulaşırken, düşük değerli adres hatlarının adres yoluna konulması görevini yapar. Bu sebeble ALE hattı port 0 ın adres ve data multipleksleme işleminde kullanılan oktal latch in CLK ucuna bağlanır. Şekil.8 ALE hattının adres/data multiplekslemede kullanılması. Bu bacak aynı zamanda, içerisinde eprom bulunan 8051 serilerinde iç epromun programlanması sırasında kullanılır. XTAL1, XTAL entegresini daha iyi anlayabilmek ve daha iyi kullanabilmek için 8051'in zamanlama kavramını anlamış olmak gerekir zamanlaması entegrenin XTAL1 ve XTAL2 bacaklarına bağlı dış bir kristal aracılığı ile sağlanır. Frekans kristalleri kararlılığı yüksek, üzerlerine enerji uygulandığında, belli zaman aralığında belli sayıda elektriksel sinyal üreten cihazlardır. Uygulama gereksinimine göre çok çeşitli frekanslarda çalışan kristalleri piyasada bulmak mümkündür entegreleri ile en çok kullanılan kristal frekansları 12 Mhz ve Mhz'lik kristallerdir. 12 Mhz kristal yerine çoğunlukla Mhz kristal tercih edilir. Böyle garip bir frekansta kristal seçiminin sebebi bu kristal frekansının daha yüksek seri haberleşme hızına olanak sağlamasındandır serisi entegrelerin data kitaplarında maksimum ve minumum çalışma frekansları belirtilmiştir Dolayısıyla minumum çalışma frekansından daha düşük bir kristal devreye bağlanamaz. Aşağıda 8051 serisi entegrelerin iç osilatör devreleriyle uyumlu bir kristal devresi görülmektedir. Şekildeki kapasitörler 22pF ile 27pF arasında seramik kapasitörlerdir.

7 Şekil resonant kristal devresi Mikrokontrolcüler (ve diğer pek çok elektronik sistemler) işlemlerini senkronize etmek için kristalleri kullanırlar mikrokontrolcü de işlemlerini senkronize etmek için bir dış kristal kullanır entegresini işlemlerini makine çevirimi (machine cycle) dilimleri zamanlamasıyla gerçekleştirir. Bir makina çevrim zamanı 8051 entegrenin bir kodu işlemesi için gerekli minumum zaman anlamına gelir entegrelerde bir makina çevrim zamanı kristalin 12 tetikleme zamanına eşittir. Kristal frekansı olarak 11,059,000 kullanan bir entegre için, bir makina çevrim zamanı (1 / 921,853 ) saniyedir. 1/ (11,059,000 / 12) = (1 / 921,583 ) Bunun anlamı 8051 entegrenin bir saniyede yaklaşık 921,853 makina kodu bayt değeri işlediğidir. 12Mhz kullanan bir kristalde saniyede yaklaşık 1,000,000 makina kodu bayt değeri işlenir komutlarından bazıları bir makina çevrim zamanından fazla sürede işlenebilirler. Örneğin DIV AB komutu 4 makina çevrimi zamanda tamamlanır. Bu yüzden ortalama olarak bir saniyede işlenen komut sayısı yaklaşık 600,000 civarındadır. Programın çoğunluğu 2 makina çevriminde tamamlanan komutlardan oluşuyorsa, 12 Mhz lik bir kristalle bir saniyede 460,791 komut işlenecektir. ALE sinyali kristal devresinin çalışıp çalışmadığını gösteren en önemli sinyaldir. Bu sinyalin frekansı, kristal freakansının 1/6 sı olmalıdır. Şekil.10 Osilatör frekansı, makina çevrimi ve ALE sinyali 8051 serisi yeni çıkan entegrelerden bazıları, komut zamanlamasını değiştirmişlerdir. Bu iyileştirilmiş modellerde makina çevrim zamanı 12 kristal vuruşu yerine 4 kristal vuruşu ile zamanlanmıştır. Dolayısıyla entegreye yine 12 MHz lik bir kristal bağlı olmasına rağmen entegrenin komut işleme zamanı 3 kat kısalmıştır.

8 8051 komutlarının çoğu farklı makina çevrim sayısında çalıştığından, zamanı ölçmek gereken programlarda, çoğunlukla 8051 zamanlayıcıları kullanılır. PSEN PSEN hattı ( program store enable), dış hafızadan bilgi okunması sırasında kullanılan hatlardan biridir. Bu hat ROM veya EPROM elemanın çıkış aktifle (output enable OE) hattına bağlanır temel yapısında veri hafıza ve kod hafıza birbirinden ayrılmıştır. Veri hafızaya okuma ve yazmalarda RD ve WR sinyalleri kullanılır. Kod hafıza ise salt okunabilir hafızadır. Bu hafızadan okuma sırasında PSEN sinyali veri hafızadaki RD sinyalinin görevini yapar. Mikroişlemcinin çalışması sırasında PSEN sinyali gerektikçe CPU nun kendisi tarafından üretilir ve kod hafızadan komut okunmasını sağlar. Bu tür kod ve veri hafızanın ayrıldığı dizayn yöntemine Harward Mimarisine göre dizayn dendiğini hatırlayınız. Bu dizaynda program akışı sırasında kod hafızanın herhangi bir baytının okunmasında MOVC komutu kullanılır. Veri ve kod hafızanın tek bir hafıza parçasıymış gibi dizayn edildiği mimariye Von Neumann mimarisi denmektedir. Bu mimaride kod veya veri hafızadan okuma işlemi için, PSEN ve RD sinyali ANDlenir. Böylece kod ve veri, tüm hafızaya MOVX komutu ile ulaşılır. PSEN ve RD sinyallerinin ANDlenmesiyle elde edilen MEMRD (memory read) sinyali EPROM ve RAM hafızanın OE(output enable) uçlarına bağlanır. Harwward mimamrisinin üstünlüğü, 64 kbayta kadar RAM ve 64kbayta kadar ROM hafızayı destekleyebilmesidir. Von Neumann mimarisi ise, tüm hafızayı aynı şekilde değerlendirdiğinden programlama teknikleri açısından kolaylıklar sağlamaktadır. RD ve WR Read ve Write sinyalleri dış veri hafızaya MOVX komutlarıyla okuma ve yazma sırasında kullanılır. Dolayısıyla bu sinyaller veri ve kod hafızanın ayrıldığı dizaynlarda, direkt olarak RAM hafızanın OE (output enable) ve WE (write enable) hatlarına bağlanır. (Harward Mimarisi) Von Neumann mimarisine göre dizaynda ise, PSEN ve RD sinyallerinin ANDlenmesiyle oluşan MEMRD sinyali ROM ve RAM hafızanın OE uçlarına ve WR sinyali RAM hafızanın WE pinine bağlanır. Şekil... Harward mimarisine göre dizayn edilmiş bir 8051 devresini ve Şekil... Von Neumann mimarisine göre dizayn edilmiş bir 8051 devresini göstermektedir. EA/VPP Eğer program, entegrenin iç epromuna değilde dış eproma kaydedilmişse EA hattı DÜŞÜK değerde tutulur. Bu hat aynı zamanda iç EPROM'un programlanmasında 21Volt programlama sinyallerinin alınmasında kullanılır.

9 Şekil.11 Harward mimarisine göre dizayn edilmiş 8051 devresi

10 Şekil.12 Von Neumann mimarisine göre dizayn edilmiş 8051 devresi 8051 Hafıza Dökümü 8051 entegresinin adres alanları, dört farklı alana bölünmüştür. Bunlar iç veri hafızası, dış veri hafızası, iç kod hafızası ve dış kod hafızasıdır K ya kadar dış geçici hafıza alanını ve 64K ya kadar dış kod hafızasını desteklemektedir. Dış hafıza kullanmanın en önemli dezavantajları, devrenin büyümesi ve giriş/çıkış 0 ve giriş/çıkış 2 nin adres ve data hattı olarak dış hafıza elemanına bağlanması gereğidir. Bu sebeple başka işlemler için kullanılabilecek entegre bacağı sayısı azalır. Bu nedenle mümkün olduğunda, geniş bir iç EPROM ve geniş bir iç RAM kullanarak problemleri halletmek oldukça iyi bir çözüm olacaktır bir reset sinyali aldığında veya 8051 entegresine ilk güç verildiğinde, program sayıcısı 0000H adresinden başlayarak, hafızadaki bilgileri okumaya ve bu bilgileri işlemeye başlar. Eğer EA hattı DÜŞÜK tutulmuşsa ilk hafıza hücresi olarak dış hafızanın birinci elemanı alınır. Mikrokontrolcü PSEN sinyalini DÜŞÜK yapar ve dış hafıza birimi aktiflenir. Eğer EA YÜKSEK tutulursa birinci hafıza elemanı iç kod hafızasının ilk elemanıdır. İlk 4K lık program kodu iç hafızadan, daha yukarıdaki hafızalardaki program kodu ise otomatik olarak dış hafızadan okunur. Eğer uygulama büyük miktarda data hafızasına gereksinim duyuyorsa, bu durumda dış data hafızası (RAM) kullanılabilir. Dış RAM elemanı ile data alışverişi, MOVX komutlarıyla yapılır. Program içerisinde bir MOVX komutu görüldüğünde, 8051 otomatik olarak dış data hafızası ile ilgili bir veri iletişimi olduğunu anlar ve uygun WR, RD sinyallerini aktifler. Eğer 128 bayt (8052 de 256 bayt) RAM yeterliyse, iç RAM hafızayı kullanmak daha avantajlıdır. Çünkü iç hafızaya erişmek, çok daha hızlıdır ve iç hafıza ile bilgi alışverişi için pek çok komut tipi sunulmuştur RAM hafıza temel olarak iki bloktan oluşmuştur. Birinci grup 00H'dan 7FH'a kadar adreslenmiş toplam 128 bayttan oluşur. İkinci grup ise özel fonksiyon data gözleri olarak adlandırılır ve 7FH'dan FFH'a kadar adreslidir. Her bir adres bir baytlık bir hafıza dilimine karşılık gelmektedir. Bu sayede kod alanına giriş kolaylaşır ve data alışverişi hızlanır. İç RAM hafızanın dökümü şöyledir: İlk 256 bit, 4 grup 8 bayt data gözünden (register) oluşmuştur. Her bir gruptaki data gözleri R0..R7 olarak adlandırılmışlardır. Bu gözlere direkt olarak data gözünün ismi verilerek ulaşılabilir. Bu dört gruptan hangisinin seçileceği Program Statüsü Registerindeki (Program Status Word PSW) gerekli grup seçme bitlerinin seçilmesiyle yapılır. Bundan sonra gelen 128 bitlik bölüm bit adreslenebilir bölümdür. Burası 20H ile 2FH arasında adreslidir. Buradaki her bir bite tek tek ulaşılabilir. Dolayısıyla buradaki bitler kullanıcının ON/OFF bayrakları içeren değişkenler için kullanması gereken bölümdür. 30H'dan 7FH'a kadar kısım, genel amaçlı data saklama ve yığın için kullanılır. İkinci 128 baytlık grup özel fonksiyon data gözlerinden oluşmaktadır. Bu özel fonksiyon data gözleri hem program kodunun işlemesi için gerekli birimleri, hem de 8051 içindeki donanımla ilgili birimleri içerir. Aşağıdaki tablo özel fonksiyon data gözlerinin isimlerini, adreslerini ve fonksiyonlarını vermektedir. Bir özel fonksiyon data gözünün adresi yalnızca 1 bayttır. Fakat özel fonksiyon data gözüne ulaşmak için, bu gözün adresini verebileceğiniz gibi, data gözünün ismini de belirtebilirsiniz. Bu data gözlerinden bazıları bit adreslenebilir data gözleridir. Örneğin akümülatörün üçüncü bitine ulaşmak için, E0H.3 adresini belirtebilirsiniz veya ACC.3 diyerek belirtebilirsiniz. Program status data gözü de bit adreslenebilirdir. Bu data gözündeki parite biti 0 numaralı bittir. Bu bite ulaşmak için, bu bitin adresini; D0H.0 veya ismini PSW.0 diyerek belirtebilirsiniz. Aşağıdaki diğer tablo program statüsü registerindeki, bitlerin sembollerini, adreslerini ve fonksiyonlarını göstermektedir. Özel fonksiyon data gözleri (SFR), İç Hafıza alanı (80H'dan FFH'a)

11 Data Gözü Adres Fonksiyon P0 80H a Port 0 SP 81H Stak işaretleyici DPL 82H Data işaretleyici (düşük) DPH 82H Data işaretleyici (yüksek) PCON 87H Güç Kontrolü TCON 88H Zamanlayıcı/sayıcı data gözü TMOD 89H a Zamanlayıcı/sayıcı modu TL0 8AH Zamanlayıcı/sayıcı 0 (düşük) TL1 8BH Zamanlayıcı/sayıcı 0 (yüksek) TH0 8CH Zamanlayıcı/sayıcı 1 (düşük) TH1 8DH Zamanlayıcı/sayıcı 1 (yüksek) P1 90H a Port 1 SCON 98H a Seri alışveriş kontrol SBUF 99H Seri alışveriş data buffer P2 A0H a Port 2 IE A8H a Kesme aktifleme P3 B0H a Port 3 IP B8H a Kesme önceliği PSW D0H a Program statüsü ACC E0H a Akümülatör B F0H a B data gözü Bit adreslenebilir data gözleri PSW Bit Adresleri Sembol Adres Fonksiyon CY D0H.7 Elde bayrağı AC D0H.6 Yedek elde bayrağı F0 D0H.5 Genel amaçlı bayrak RS1 D0H.4 Data gözü seçme (MSB) RS0 D0H.3 Data gözü seçme (LSB) OV D0H.2 Taşma bayrağı -- D0H.1 Kullanıcı tanımlanabilir bayrak P D0H.0 Parite bayrağı 8051 Özel Fonksiyon Registerleri 8051 mikrokontrolcü, pek çok çalışma moduna sahip olan esnek bir entegredir. Programların çalışma modunu değiştirmek için özel fonksiyon registerleri değerleri okunabilir veya değiştirilebilir. Özel fonksiyon registerlerine ulaşmak aynen normal RAM data gözlerine ulaşmak gibidir. İç genel hafıza RAM 00h adresinden 7Fh adresine kadar uzanırken, özel fonksiyon registerleri 80h adresinden FFh adresine kadar uzanır. Bir önceki sayfadaki tablo özel fonksiyon registerlerinin isimlerini ve adreslerini vermektedir. Tabloda da görülebileceği gibi, 80h adresinden FFh adresine kadar 128 data gözü bulunduğu halde, standart 8051 entegresinde bu alanların yalnızca 21 tanesi özel fonksiyon registeri olarak kullanılmıştır. Kullanılmayan bu adreslere yazmak veya okumak beklenmedik program hatalarına sebep olabilir. Bu nedenle bizim önerimiz, özel fonksiyon registeri olarak ayrılmamış bu bölgeleri kullanmamanızdır entegresinin daha yukarı modellerinde bu gözler farklı özel fonksiyon registerleri olarak tanımlanmış olabilir. Not: Adres değerleri 8 ile bölünebilen tüm özel fonksiyon registerlerinde bit işlemleri yapılabilmektedir.

12 Özel Fonksiyon Data Gözü Tanımlamaları: Bu bölümde yukarıdaki tabloda görülen tüm özel fonksiyon data gözlerini tablodaki sırasıyla kısaca tanımlamaya çalışacağız. P0 (Port0, adres 80h, bit adreslenebilir) Bu port giriş/çıkış portlarından birisidir. Bu özel fonksiyon data gözündeki bitlerin herbiri 8051 entegresinin bacaklarından birisine karşılık gelmektedir. Örneğin port0 registerinin 0 nolu biti, entegrenin P0.0 bacağına, 7 nolu bit P0.7 nolu bacağa karşılık gelmektedir. Entegredeki P0 bacaklarından herhangi birisini 1 veya 0 yapmak için, P0 registerinde, entegre bacağına karşılık gelen bit değeri 0 veya 1 yapılır. Dolayısıyla port 0 pinleri bit adreslenebilir pinlerdir. Port 0 a yazmak veya okumak için aşağıdaki komutları kullanabilirsiniz. MOV P0, #0FH; Yukarıdaki komut port 0 ın pinlerinin düşük nibelini 1 yüksek nibelini 0 yapacaktır. Yukarıdaki komut verildikten sonra port 0 pinlerinin değerleri aşağıdaki gibi olacaktır. P0.0, P0.1, P0.2, P0.3 = 1 ve P0.4, P0.5, P0.6, P0.7 = 0 Bu porttan bir okuma yapmak için ise aşağıdaki komutlar verilir. MOV P0, #0FFH; MOV A, P0; Görüldüğü gibi porttan okuma yapmadan önce, bütün port giriş moduna getirilir. Port giriş moduna getirildikten sonra ise okuma işlemi gerçekleştirilir. Yukarıdaki komutlar port 0 a 1 bayt bilgiyi yazmak veya okumakta kullanılır. Daha önce söylediğimiz gibi port 0 istenirse pin pin de kontrol edilebilir. Bit bit kontrol için kullanılabilecek 8051 assembly komutları, SETB bit, CLR bit, CPL bit, MOV bit, C, MOV C, bit komutlarıdır. Aşağıda bu komutların nasıl kullanılabilecğine dair örnekler verilmiştir. SETB P0.1 ; P0.1 pinini 1 yap. CLR P0.5 ; P0.5 pinini 0 yap SETB C ; Elde bayrağı 1 MOV P0.4, C ; P0.4 pinine Elde bayrağının değerini yaz. SETB P0.7 ; P0.7 pinini giriş için hazırla. MOV C, P0.7 ; P0.7 pininin değerini Elde bayrağına oku. Daha öncedende bahsedildiği gibi dış hafıza kullanılan devrelerde port 0 düşük adres baytını ve data alışverişini gerçekleştirmek üzere multiplex görev yapar. Adres ve data alışverişi CPU kontrolü altındadır. SP (Yığın İşaretleyici, adres 81h) Bu register 8051 entegresinin yığın işaretleyici registeridir. Yığın hızlı data alışverişinin bir yoludur. Yığın (Stack) last-in-first-out, son giren ilk çıkar prensibine göre çalışan bir hafıza kavramıdır. Yığın işaretleyici, yığına en son eklenen datanın RAM hafıza adresini gösterir (TOP of stack). Yığına bir değer itilmeden önce yığın işaretleyicisinin değeri 1 artırılır. Örneğin yığın işaretleyicinin değeri 07h ise, bir PUSH komutundan sonra, yığın işaretleyicinin değeri 08h olacaktır. Yığından bir değer geri alınırken ise önce değer yığından alınır, daha sonra yığın işaretleyicisinin değeri 1 azaltılır. Yığın işaretleyicinin değeri, yığın ile çalışan tüm komutlardan sonra değişmektedir komut kümesi içinde yığını kullanan komutlar, PUSH, POP, LCALL, RET, RETI ve kesme programı girişleridir.

13 8051 entegresinin ilk çalışmasıyla, yığın işaretleyicisi 07h değerini alır. Bunun anlamı yığının başlangıç adresinin 08h olduğudur. Yığın 08h adresinden yukarı doğru genişler. Bu sebeble eğer programınınzda register bankları 1, 2 ve 3 ü kullanacaksanız dikkatli olmalısınız. Bu durumda yığının başlangıcını üst hafıza elemanlarına işaretlemek gerekecektir. Örneğin yığın başlangıcı olarak 2Fh adresini kullanmak uygun olabilir. Kullanıcı yığın adresini nereden başlatacağına kendisi karar vermek durumundadır. Örneğin aşağıdaki komut yığın işaretleyicisinin başlangıç değerini 2Fh değerine atar. MOV SP, #02FH; DPL/DPH Data işaretleyicileri, adres 82h ve 83h ) DPL/DPH (data işaretleyicisi düşük ve yüksek registerleri, adres 82h ve 83h) DPL ve DPH registerleri 16 bit bir adres oluşturmak üzere bir arada kullanılan özel fonksiyon registerleridir. Data işaretleyici, dış RAM hafıza ile veri alışverişinde ve dış kod hafıza ile ilgili bazı işlemlerde kullanılır. Data işaretleyici işaretsiz 16 bit bir sayıyı gösterdiğine göre, data işaretleyici ile 0000h dan FFFFh ( ) adresi aralığında hafıza adreslenebilir. Assembler dilinde DPTR ismi ile kullandığınız data işaretleyici, aslında DPH ve DPL özel fonksiyon data gözleri tarafından oluşturulmuş 16 bit bir sayıdır. Pek çok durumda DPTR nin DPH ve DPL baytlarını ayrı ayrı işlemek durumunda kalabilirsiniz. Örneğin DPTR değerini yığına yazmak istediğinizi varsayalım. 16 bit bir değeri tek hamlede yığına yazacak bir 8051 komutu yoktur. Bu nedenle DPH ve DPL değerlerini ayrı ayrı yığına yazmanız gerekir. Öte yandan DPTR işaretleyicini bir artıran 8051 komutu olmasına rağmen DPTR işaretleyicisini bir azaltan bir 8051 komutu yoktur. Böyle bir durumda DPH ve DPL registerlerini kullanarak sizin bu azaltma işlemini yapmanız gereklidir. Data işaretleyicisi en çok dış veri hafıza ile data alışverişinde kullanılır. Bu amaçla önce data okunacak veya yazılacak hafıza adresinin değeri data işaretleyicisine yüklenir. Daha sonra MOVX komutu ile bu değer hafızadan okunur veya hafızaya yazılır. Aşağıdaki komut seti 2300H adresine 13 değerini yazmak için kullanılmıştır. MOV DPTR, #2300H; MOV A, #13; A; Hafızanın 2300H adreindeki bir değeri okumak için ise MOV DPTR, #2300H; MOVX Komutları verilir. Harward mimarisine göre yapılan devrelerde, MOVC komutu yine data işaretleyicisi ile kullanılarak program hafızadan veri okunmasını sağlar. Aşağıdaki komutlar program hafızanın 0300H adresinden bir verinin okunmasında kullanılmaktadır. MOV A, #0; MOV DPTR, #0300H; MOVC A, #A+DPTR PCON (Güç Kontrol registeri, adres 87h) Adresinden de anlaşılabileceği gibi PCON registeri bit adreslenebilir bir register değildir. Bit adreslenebilir registerlerin adreslerinin 8 e bölünebilmesi gerektiğini hatırlayınız. Bu registerin PD ve IDL bitleri CMOS entegrelerde güç kontrolü amacıyla kullanılmaktadır. Şimdi bu registerin bitlerini ve bit anlamlarını görelim.

14 SMOD GF1 GF0 PD IDL Bit 7 SMOD seri iletişim hızı modifikasyınu bit. Bu bit SET edildiğinde seri haberleşme hızı, zamanlayıcı 1 in mod 1, 2 veya 3 ile kullanılması sonucunda hesaplanan iletişim hızının 2 katına çıkar. Bu bit 0 olduğunda, iletişim hızı zamanlayıcı 1 ile belirlenen iletişim hızı olur. Bit 6 - Kullanılmıyor. Bit 5 -Kullanılmıyor. Bit 4 -Kullanılmıyor. Bit 3 GF1 Genel amaçlı bayrak. Programcı tarafından kullanılabilir. Bit 2 GF0 Genel amaçlı bayrak. Programcı tarafından kullanılabilir. Bit 1 PD CMOS entegrelerde, entegrenin güç tüketimini azaltmakta kullanılır. Bit 0 IDLE CMOS entegrelerin güç tüketim kontrolü için kullanılan diğer bir bit. TCON (Zamanlayıcı kontrol registeri, adres 88h, bit adreslenebilir) Zamanlayıcı kontrolü registeri standart 8051 entegresinde bulunan iki adet zamanlayıcının ayarlarının yapılmasında kullanılır. Bu register kullanılarak zamanlayıcılar çalıştırılabilir veya durdurulabilir. Bu registerde bulunan bitlerden birisi zamanlayıcının taşma biti olarak kullanılmaktadır. Böylece her zamanlayıcı veya sayıcı taşmasında bu bit aktiflenmektedir. Bu özel fonksiyon registerinde bulunan bitlerden diğer birkaçı, zamanlayıcı ve sayıcının kesme üretmesi için programlanabilmektedir. TCON registeri bit adreslenebilir bir registerdir. Bu registerin bitleri zamanlayıcı/sayıcıları kontrol etmekte kullanılır TF1 TR1 TF0 TR0 IE1 IT1 IE0 IT0 Bit 7 TF1 Zamanlayıcı 1 taşma bayrağı. Zamanlayıcı taştığı anda bu bayrak SET olur. Mikroişlemci ilgili kesme programına sıçradığı anda bu bayrak tekrar temizlenir. Eğer kesme programı yoksa bu bayrak program tarafından temizlenmelidir. Bit 6 TR1 Zamanlayıcı 1 çalışma kontrol biti. Zamanlayıcı 1 çalıştmaya başlatılmak istendiğinde bu bayrak SET edilir. Bu bayrak SET olduğu sürece zamanlayıcı 1 çalışmaktadır. Bit 5 TF0 Zamanlayıcı 0 taşma bayrağı. Zamanlayıcı taştığı anda bu bayrak SET olur. Mikroişlemci ilgili kesme programına sıçradığı anda bu bayrak tekrar temizlenir. Eğer kesme programı yoksa bu bayrak program tarafından temizlenmelidir. Bit 4 TR0 Zamanlayıcı 0 çalışma kontrol biti. Zamanlayıcı 0 çalışmaya başlatılmak istendiğinde bu bayrak SET edilir. Bu bayrak SET olduğu sürece zamanlayıcı 0 çalışmaktadır. Bit 3 IE1 Harici kesme 1 kenar bayrağı. INT1 pininde yüksekten alçağa düşen bir sinyal görüldüğünde, program INT1 kesme adresi 0013h e sıçrar.

15 Bit 2 IT1 Harici kesme 1 INT1 tip belirleme biti. Eğer sinyal yüksekten düşüğe geçtiğinde kesme aktiflenmesi isteniyorsa bu bit SET edilir. Bu bit 0 olduğunda pindeki bir 0 sinyali kesmeyi aktifler. Bit 1 IE0 Harici kesme 0 kenar bayrağı. INT0 pininde yüksekten alçağa düşen bir sinyal görüldüğünde, program INT0 kesme adresi 0003h e sıçrar. Bit 0 IT0 Harici kesme 0 INT0 tip belirleme biti. Eğer sinyal yüksekten düşüğe geçtiğinde kesme aktiflenmesi isteniyorsa bu bit SET edilir. Bu bit 0 olduğunda pindeki bir 0 sinyali kesmeyi aktifler. TMOD (zamanlayıcı modu registeri, adres 89h) TMOD registerindeki bütün bitlerin ayrı ayrı anlamları olmasına rağmen TMOD registeri bit adreslenebilir bir register değildir. Bu register standart iki zamanlayıcının hangi modda çalışacağını kontrol etmekte kullanılan registerdir. Bu register kullanılarak zamanlayıcılar, 16 bit zamanlayıcı, 8-bit tekrar yüklenen zamanlayıcı veya 13 bit zamanlayıcı olarak programlanabilmektedir. Buna ilave olarak zamanlayıcılar, sayıcı olarak ta programlanabilir. Böylece harici bir sinyalin her değişiminde zamanlayıcxının değeri 1 artacaktır Gate C/T M1 M0 Gate C/T M1 M0 Bit 7 Gate OR kapısı enable biti.. Zamanlayıcı 1 in çalışmaya başlayabilmesi için bu bitin değerinin 0 olması gereklidir. Yani GATE biti ve TCON registerindeki TR1 biti zamanlayıcı 1 in çalışmaya başlamasını kontrol eder. GATE biti 1 ve TR1 biti 1 ise, zamanlayıcının çalışması INT1 pinindeki sinyale bağlıdır. Bu sinyal 1 olduğu anda zamanlayıcı 1 çalışır. Bit 6 C/T Sayıcı veya zamanlayıcı seçme biti. Bu bit SET olduğu zaman zamanlayıcı/sayıcı 1 sayıcı modunda çalışmaya başlar. Bu durumda T0 pinine bağlı sinyal sayılmaya başlar. Bit 5 M1 Zamanlayıcı/sayıcı 1 mod seçme biti Bit 4 M0 Zamanlayıcı/sayıcı 1 mod seçme biti. Bit 3 Gate OR kapısı enable biti.. Zamanlayıcı 1 in çalışmaya başlayabilmesi için bu bitin değerinin 0 olması gereklidir. Yani GATE biti ve TCON registerindeki TR1 biti zamanlayıcı 1 in çalışmaya başlamasını kontrol eder. GATE biti 1 ve TR1 biti 1 ise, zamanlayıcının çalışması INT1 pinindeki sinyale bağlıdır. Bu sinyal 1 olduğu anda zamanlayıcı 1 çalışır. Bit 2 C/T Sayıcı veya zamanlayıcı seçme biti. Bu bit SET olduğu zaman zamanlayıcı/sayıcı 1 sayıcı modunda çalışmaya başlar. Bu durumda T0 pinine bağlı sinyal sayılmaya başlar. Bit 1 M1 Zamanlayıcı/sayıcı 0 mod seçme biti. Bit 0 M0 Zamanlayıcı/sayıcı 0 mod seçme biti. M1 M0 MOD TL0/TH0 (Zamanlayıcı 0 düşük ve yüksek, adres 8Ah ve 8Bh) Bu iki özel fonksiyon registeri zamanlayıcı 0'ı temsil eden özel fonksiyon registerleridir. Bu registerlerin nasıl davranacakları TMOD registerine yazılan kod ile konfigüre edilir. Bilinmesi gereken önemli noktalardan birisi de zamanlayıcıların yalnızca yukarı doğru saymasıdır. TL0 ve TH0 sayıcının sayma değerlerinin bulunduğu registerlerdir.

16 TL1/TH1 (Zamanlayıcı 1 düşük ve yüksek, adres 8Ch ve 8Dh) Bu iki özel fonksiyon registeri zamanlayıcı 1'i temsil ederler. Zamanlayıcı/sayıcı 1 in sayma değerleri bu registerlerde bulunur. Herhangi bir anda sayma değeri okunmak istendiğinde, TL1 ve TH1 sayıcıları nın değerleri değişkenlere okunur. Örneğin kullanacağımız iki değişken TIMERH ve TIMERL olsun. MOV TIMERH, TH1; MOV TIMERL, TL1; P1 (Port 1, adres 90h, bit adreslenebilir) Bu port giriş/çıkış portlarından birisidir. Bu özel fonksiyon data gözündeki bitlerin herbiri 8051 entegresinin bacaklarından birisine karşılık gelmektedir. Örneğin port1 registerinin 0 nolu biti, entegrenin P1.0 bacağına, 7 nolu bit P1.7 nolu bacağa karşılık gelmektedir. Entegredeki P1 bacaklarından herhangi birisini 1 veya 0 yapmak için, P1 registerinde, entegre bacağına karşılık gelen bit değeri 0 veya 1 yapılır. Dolayısıyla port 1 pinleri bit adreslenebilir pinlerdir. Port 1 e yazmak veya okumak için aşağıdaki komutları kullanabilirsiniz. MOV P1, #0FH; Yukarıdaki komut port 1 ın pinlerinin düşük nibelini 1 yüksek nibelini 0 yapacaktır. Yukarıdaki komut verildikten sonra port 1 pinlerinin değerleri aşağıdaki gibi olacaktır. P1.0, P1.1, P1.2, P1.3 = 1 ve P1.4, P1.5, P1.6, P1.7 = 0 Bu porttan bir okuma yapmak için ise aşağıdaki komutlar verilir. MOV P1, #0FFH; MOV A, P1; Görüldüğü gibi porttan okuma yapmadan önce, bütün port giriş moduna getirilir. Port giriş moduna getirildikten sonra ise okuma işlemi gerçekleştirilir. Yukarıdaki komutlar port 1 e 1 bayt bilgiyi yazmak veya okumakta kullanılır. Daha önce söylediğimiz gibi port 1 istenirse pin pin de kontrol edilebilir. Bit bit kontrol için kullanılabilecek 8051 assembly komutları, SETB bit, CLR bit, CPL bit, MOV bit, C, MOV C, bit komutlarıdır. Aşağıda bu komutların nasıl kullanılabilecğine dair örnekler verilmiştir. SETB P1.1 ; P1.1 pinini 1 yap. CLR P1.5 ; P1.5 pinini 0 yap SETB C ; Elde bayrağı 1 MOV P1.4, C ; P1.4 pinine Elde bayrağının değerini yaz. SETB P0.7 ; P1.7 pinini giriş için hazırla. MOV C, P0.7 ; P0.7 pininin değerini Elde bayrağına oku. SCON (seri kontrol, adres 98h, bit adreslenebilir) SCON özel fonksiyon registeri 8051 seri giriş/çıkış biriminin davranışını kontrol etmekte kullanılır. Örneğin bu register kullanılarak seri haberleşme hızı (baud rate) belirlenir. Bu registerde, aynı zamanda seri bir karakter başarıyla yollandığında veya başarıyla okunduğunda aktiflenen bayraklar bulunur. Seri port kullanılmak istendiğinde yalnızca SCON registerinin konfigüre edilmesi yeterli olmayabilir. Bu durumda TCON ve TMOD registerlerinde de gerekli değişimler yapılmalıdır. Çünkü seri haberleşme hızını ayarlamak için zamanlayıcılardan birisini kullanmak gerekebilir. Aşağıda SCON registerinin yapısı ve bitleri görülmektedir. Bit İsim Bit Adresi Açıklama 7 SM0 9Fh Seri port mod bit 0 6 SM1 9Eh Seri port mod bit 1. 5 SM2 9Dh Birden çok işlemci ile haberleşme modu

17 4 REN 9Ch Alıcı aktif biti. Karakter okuması için bu bit aktif yapılmalıdır. 3 TB8 9Bh Yolla biti, bit 8. Mod 2 ve 3 de karakter yollamak için kullanılan bit. 2 RB8 9Ah Mod 2 ve 3 de karakter okumak için kullanılan bit. 1 TI 99h Yolla bayrağı. Bir karakter yollandığı zaman bu bit aktif olur. 0 RI 98h Alıcı bayrağı. Bir karakter okunduğu zaman bu bit aktif olur. SM0 ve SM1 bitleri ve anlamları. SM0 SM1 Seri Mod Açıklama Haberleşme hızı 8-bit kaydırma Registeri Osilatör frekansı / bit UART Zamanlayıcı 1 ile ayarlanır.(*) bit UART Osilatör frekansı / bit UART Zamanlayıcı 1 ile ayarlanır. (*) (*) Zamanlayıcı 1 kullanılarak haberleşme hızı seçildiği durumda, eğer PCON.7 biti aktif yapılırsa, haberleşme hızı iki katına yükselmiş olur. SCON registeri bit adreslenebili bir registerdir. Bu registerin bitleri isimleriyle kullanılabilir. MCS-51 assembly programlama dilinde, bu registerin bitleri tanımlanmış durumdadır. SCON registerinin üst 4 biti (bit 4 - bit 7 ) konfigürasyon bitleridir. SM0 ve SM1 bitleri seri haberleşme modunu seçmekte kullanılır. 4 farklı seri haberleşme modu vardır. Seri haberleşme modunun seçilmesiyle haberleşme hızının nasıl hesaplanacağı da belirlenmiş olur. Mode 0 ve Mod 2 de haberleşme hızı kristal frekansı ile orantılı bir sayıdır ve sabittir. Mod 1 ve 3 de ise haberleşme hızı zamanlayıcı 1'in birim zamanda taşma sayısına bağlı olarak değişkendir. SM2 biti, birden fazla işlemci haberleşmesi bayrağıdır. Genelde 8051 seri hattan bir karakter okuduğunda, RI (alındı kesmesi) bayrağı aktiflenecektir. Böylece program bir karakterin alındığını ve işlenmek üzere hazır olduğunu bilebilecektir. Fakat SM2 biti aktiflenirse, RI bayrağı, ancak okunan 9'uncu bit "1" ise aktiflenecektir. Bu bit gelişmiş seri haberleşme olayı için zaman zaman son derece faydalıdır. Fakat biz hemen tüm programlarımızda bu biti "0" yapacağız Dolayısıyla her karakter okunuşunda, RI bayrağı aktiflecektir. Bir sonraki bit REN (receiver enable) alıcı aktifle bitidir. Bu bitin anlamı çok açıktır. Eğer seri port üzerinden okuma yapmak istiyorsanız bu biti aktiflemeniz gerekir. SCON registerinin son 4 biti, seri haberleşme sırasında kullanılan işlem bitleridir. Bu bitler seri portu konfigüre etmek için değil seri yazma/okuma işlemlerini gerçekleştirmek için kullanılır. TB8 biti mod 2 ve mod 3 de kullanılır. Mod 2 ve mod 3 de toplam 9 bit data yollanıp okunmaktadır. İlk 8 bit karakter değeridir, 9'uncu bit TB8 den okunarak yollanır. RB8 biti de mod 2 ve mod 3 de kullanılır. Mod 2 ve mod 3 de okuma yapıldığında toplam 9 bit data okunur. Okunan ilk 8 bit SBUF registerine kaydedilir. 9'uncu bit RB8 bitine okunur. TI (transmit interrupt) yollandı kesmesi bitidir. Program seri porttan bir bilgi yolladığında, değerin seri porttan tamamen yollanması için belli bir zaman geçecektir. Eğer bu karakterin yollanması bitmeden, yeni bir karakter yollanmak üzere SBUF registerine yazılırsa, datalar birbirine karışacaktır. Bunu önlemek için yollama tamanlandı (TI) biti kullanılır. TI biti "1" ise bir önceki karakter yollanmış demektir ve yeni bir karakter yollanmasında sakınca yoktur. Dolayısıyla programcı, yeni bir karakter yollamadan önce TI bitini okuyarak kontrol etmelidir. RI (receive interrupt) alma kesmesi bitidir. Bu bit de TI bitine benzer bir görev görmektedir. Fakat bu defa, dışardan bir karakter okunduğunda, okumanın bittiğini bildirmek üzere bu bir "1" olmaktadır.

18 SBUF( seri kontrol, adres 99h) Seri port bafırı, seri port üzerinden dataların yazılmasında ve okunmasında kullanılır. SBUF registerine yazılan herhangi bir değer entegrenin yolla (TXD) bacağı üzerinden seri bilgi halinde yollanılır. Benzer şekilde entegreye oku (RXD) bacağı üzerinden gelen bir bilgi de SBUF registerinde okunmaya hazır bir şekilde tutulur. Yani bir karakter yollanacağı zaman SBUF registerine yazılır. Bir karakter okunacağı zaman ise SBUF registeri okunur. Aşağıda seri porta bir karakter yazılması için verilmesi gereken komutlar görülmektedir. CLR TI ; Önce TI bitini temizle. MOV SBUF,# A ; Yollanacak karakteri seri porta yaz. JNB TI,$ ; Karakter yollamasının bitişini bekle. Seri porttan bir karakter okunması için ise aşağıdaki komutlar verilmelidir. JNB RI,$ MOV A,SBUF ; 8051 RI bayrağının aktiflenmesini bekle ; Gelen karakteri akümülatöre oku. P2 (Port 2, adres A0h, bit adreslenebilir) Bu portta diğer portlar gibi bit adreslenebilir bir porttur. Dış hafıza kullanan devrelerde bu portun görevi, dış adres hattının yüksek baytını sağlamaktır. Mikroişlemci dış program hafızadan kod okuma yaptığı sırada kodun adresinin yüksek baytı bu port tarafından sağlanır. Dış veri veya kod hafızadan MOVX veya MOVC komutlarıyla veri alışverişi sırasında da bu port yine okunacak adresin yüksek baytını sağlama işlevini görür. Port 2 pinlerinin dış hafızaya nasıl bağlandığını görmek için Harward ve Von Neumann mimarisine göre 8051 devre şemalarına bakınız. Eğer devrede dış hafıza kullanılmayacaksa, bu porrta diğer portlar gibi basit giriş çıkış işlemleri için kullanılabilir. Bu portta Port1 ve Port3 gibi dahili pull-up dirençlerine sahiptir. Bu yüzden dışarıya veri yazarken dış pull-up dirençlerine gerek yoktur. Basit giriş çıkış birimi olarak kullanıldığında, bu özel fonksiyon data gözündeki bitlerin herbiri 8051 entegresinin bacaklarından birisine karşılık gelmektedir. Örneğin port2 registerinin 0 nolu biti, entegrenin P2.0 bacağına, 7 nolu bit P2.7 nolu bacağa karşılık gelmektedir. Entegredeki P2 bacaklarından herhangi birisini 1 veya 0 yapmak için, P2 registerinde, entegre bacağına karşılık gelen bit değeri 0 veya 1 yapılır. Port 2 ye yazmak veya okumak için aşağıdaki komutları kullanabilirsiniz. MOV P2, #0FH; Bu komutla Port2 ye bir seferde 1 bayt veri yazılmıştır. Port2 den bir seferde 1 bayt veri okumak için ise aşağıdaki komutları verebilirsiniz. MOV P2, #0FFH; MOV A, P2; Port 2 yi bit bit kontrol etmek için ise 8051 assembly bit komutları, SETB bit, CLR bit, CPL bit, MOV bit, C, MOV C, bit kullanılabilir. SETB P2.1 CLR P2.5 ; P2.1 pinini 1 yap. ; P2.5 pinini 0 yap SETB C ; Elde bayrağı 1 MOV P2.4, C ; P2.4 pinine Elde bayrağının değerini yaz. SETB P2.7 MOV C, P2.7 ; P2.7 pinini giriş için hazırla. ; P2.7 pininin değerini Elde bayrağına oku.

19 IE ( Kesme aktifle registeri, adres A8h) IE özel fonksiyon registeri, kesmelerin aktiflenmesinde ve pasiflenmesinde kullanılan registerdir. Bit , herhangi bir özel kesmeyi aktiflemekte veya pasiflemekte kullanılan bitlerdir. Bit 7 tüm kesmeleri aktiflemek ve pasiflemekte kullanılır. Bu bit pasiflendiğinde, herhangi bir özel kesmeyi aktifleyecek bit 1 olsa bile, kesme pasif kalır. Bit İsim Bit Adresi Açıklama 7 EA AFh Genel kesme aktifle/engelle 6 - AEh Tanımsız 5 - ADh Tanımsız 4 ES ACh Seri kesme aktifle 3 ET1 ABh Zamanlayıcı 1 kesmesi aktifle 2 EX1 AAh Dış kesme 1 aktifle 1 ET0 A9h Zamanlayıcı 0 kesme aktifle 0 EX0 A8h Dış kesme 0 aktifle Herhangi bir kesmeyi aktiflemek için, once hangi kesme aktifleneckse o bit SET edilir. Daha sonra EA biti SET edilir. Örneğin Dış kesme 0 ın çalışmaya başlaması için, SETB EX0; SETB EA; komutları verilir. Bazı yerlerde BIT kontrolü yerine bayt seviyesinde komutlar da görebilirsiniz. Bu sizi şaşırtmasın. Fakat program okunulabilirliği açısından siz yine de BIT komutlarını tercih edin. Yukarıdaki 2 satır kodu, örneğin başka bir kitapta, MOV IE, #01H ; ORL IE, #080H; veya, ORL IE, #01H; ORL IE, #080H; veya başka formlarda görebilirsiniz. Bunların hepsinin aynı işi yaptığına dikkat ediniz. P3 (port 3, adres B0h, bit adreslenebilir) Bu portta diğer portlar gibi bit adreslenebilir bir porttur. Port 3 pinlerinin hepsi çift fonksiyona sahip pinlerdir. Örneğin seri iletişim için kullanılan TxD, RxD pinleri, dış hafıza okuma yazma pinleri WR ve RD, zamanlayıcı/sayıcı pinleri T0 ve T1, Dış kesme pinleri INT0 ve INT1 hep bu portta bulunur. Bütün bu fonksiyonlar, kendi özel fonksiyon registerleri aracılığı ile programlanır. Bu fonksiyonların kullanılmadığı pinler basit giriş/çıkış pinleri olarak kullanılabilir. Port3 de Port1 ve Port2 gibi iç pull-up dirençlerine sahiptir. Bu sebeble bu port basit giriş çıkış için kullanıldığında, harici pull-up dirençlere gerek yoktur. Diğer portlarda olduğu gibi basit giriş/çıkış işlemleri P3 özel fonksiyon registeri aracılığı ile yapılır. Aşağıdaki komutlar P3 pinlerinin P3 özel fonksiyon registeri aracılığı ile nasıl kontrol edilebileceğini göstermektedir. MOV P3, #0FH; Bu komutla Port3 e bir seferde 1 bayt veri yazılmıştır. Port3 den bir seferde 1 bayt veri okumak için ise aşağıdaki komutları verebilirsiniz. MOV P3 #0FFH; MOV A, P3;

20 Yukarıdaki komut verildikten sonra port 1 pinlerinin değerleri aşağıdaki gibi olacaktır. P1.0, P1.1, P1.2, P1.3 = 1 ve P1.4, P1.5, P1.6, P1.7 = 0 Port 3 ü bit bit kontrol etmek için ise 8051 assembly bit komutları, SETB bit, CLR bit, CPL bit, MOV bit, C, MOV C, bit kullanılabilir. SETB P3.1 CLR P3.5 ; P3.1 pinini 1 yap. ; P3.5 pinini 0 yap SETB C ; Elde bayrağı 1 MOV P3.4, C ; P3.4 pinine Elde bayrağının değerini yaz. SETB P3.7 MOV C, P3.7 ; P3.7 pinini giriş için hazırla. ; P3.7 pininin değerini Elde bayrağına oku. IP (kesme önceliği, adres B8h, bit adreslenebilir) IP özel fonksiyon registeri kesme önceliklerini tanımlamakta kullanılır. Birden çok kesme yaratan bir sistemde, aynı anlı oluşan iki kesmeden hangisin,n daha önce işleme sokulacağını belirlemek gereklidir entegresinde bir kesme ya düşük önceliğe (0) yada yüksek önceliğe (1) sahip olarak tanımlanabilir. Örneğin birden fazla kesme kullanan bir sistemde, seri port kesmesini yüksek, diğer tüm kesmeleri düşük öncelikli olarak tanımladığımızı varsayalım. Bu durumda, her bir seri port kesmesi, kesme altprogramının çalışmasını sağlayacaktır. Seri port kesmesi sırasında, başka bir kesme aktif olsa bile önce seri port kesmesi programı tamamlanacaktır. Aşağıda IP registerinin pinleri görülmektedir. Herhangi bir kesmeyi öncelikli yapmak için o kesmenin bitini SET etmek yeterlidir. Örneğin seri port kesmesinin diğer kesmelerden daha öncelikli olmasını istiyorsak, SETB PS; komutunu vermek yeterlidir. Bit İsim Bit Adresi Açıklama Tanımsız Tanımsız Tanımsız 4 PS BCh Seri port önceliği 3 PT1 BBh Zamanlayıcı 1 önceliği 2 PX1 Bah Dış kesme 1 önceliği 1 PT0 B9h Zamanlayıcı 0 önceliği 0 PX0 B8h Dış kesme 0 önceliği Şekil. Kesme önceliği registeri bitleri ve anlamları. PSW (program statüsü kelimesi, adres D0h, bit adreslenebilir) Program statüsü kelimesi registerinde 8051 komutlarının işlemesine göre, aktiflene ve pasiflenen bayraklar bulunur. PSW registerinde, elde bayrağı, yedek elde bayrağı, taşma bayrağı ve parite bayrağı gibi önemli bitler bulunur. Buna ek olarak PSW registerinde hangi register bankasının kullanılacağını belirlemekte kullanılan bitler bulunur. Bir kesme programı yazıldığında, kesme programı başında program statüsü kelimesini yığına saklamak ve kesme programı sonunda yığından geri almak, pek çok programlama hatasını önleyecektir. Çünkü 8051 komut kümesi komutlarının pek çoğu, PSW registerinin değişmesine yol açar matematik işlemlerinin sonucuna göre değişen 4 PSW bitine sahiptir. Bu bitler Carry (elde) biti, Auxillary Carry (yardımcı elde) biti, Overflow (taşma) biti ve Parity (parite) bitleridir. PSW registerinde bunlardan başka RS0 ve RS1 register bank seçme bitleri ve bir tan de programcı kullanımına sunulmuş genel amaçlı bit F0 bulunur.

MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı

MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı MIKRODENETLEYICILER Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı BÖLÜM 2 MSC-51 Ailesi MCS-51 Ailesi Ekim 2014 Yrd. Doç. Dr. Mustafa Engin 8051 in Blok Şeması 4 Denetim Hatları Veri Yolu DPTR P.C. 8051

Detaylı

8051 DONANIM ÖZELLİKLERİ

8051 DONANIM ÖZELLİKLERİ 8051 DONANIM ÖZELLİKLERİ Şekil 4.1 8051 Mikrocontrollerinin mimari Blok Diyagramı 36 4.1. ÖZEL FONKSİYON REGİSTERLERI (Special Function Registers / SFRs) 8051 mikrodenetleyicisi, pek çok çalışma moduna

Detaylı

BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş

BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş C ile 8051 Mikrodenetleyici Uygulamaları BÖLÜM 2 8051 Mikrodenetleyicisine Giriş Amaçlar 8051 mikrodenetleyicisinin tarihi gelişimini açıklamak 8051 mikrodenetleyicisinin mimari yapısını kavramak 8051

Detaylı

İLERI MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı

İLERI MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı İLERI MIKRODENETLEYICILER Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı BÖLÜM 5 Seri Veri İletimi Seri Veri İletimi Uzun mesafeli, Düşük hızın yeterli olduğu durumlarda kullanılır. Senkron ve Asenkron olmak

Detaylı

MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı

MIKRODENETLEYICILER. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı MIKRODENETLEYICILER Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı BÖLÜM 6 Seri Veri İletimi ve 8051 in Seri Portunun Kullanımı 6 Seri Veri İletimi ve 8051 in Seri Portunun Kullanımı UART I2C SPI USB CAN

Detaylı

Mikrobilgisayar Mimarisi ve Programlama

Mikrobilgisayar Mimarisi ve Programlama Mikrobilgisayar Mimarisi ve Programlama 2. Hafta Bellek Birimleri ve Programlamaya Giriş Doç. Dr. Akif KUTLU Ders web sitesi: http://www.8051turk.com/ http://microlab.sdu.edu.tr Bellekler Bellekler 0 veya

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Bilgisayar Bileşenleri Bilgisayarın Fonksiyonu Instruction Cycle Kesmeler (Interrupt lar) Bus

Detaylı

27.10.2011 HAFTA 1 KALICI OLMAYAN HAFIZA RAM SRAM DRAM DDRAM KALICI HAFIZA ROM PROM EPROM EEPROM FLASH HARDDISK

27.10.2011 HAFTA 1 KALICI OLMAYAN HAFIZA RAM SRAM DRAM DDRAM KALICI HAFIZA ROM PROM EPROM EEPROM FLASH HARDDISK Mikroişlemci HAFTA 1 HAFIZA BİRİMLERİ Program Kodları ve verinin saklandığı bölüm Kalıcı Hafıza ROM PROM EPROM EEPROM FLASH UÇUCU SRAM DRAM DRRAM... ALU Saklayıcılar Kod Çözücüler... GİRİŞ/ÇIKIŞ G/Ç I/O

Detaylı

Mikroişlemciler-IMikrodenetleyiciler. Alper Bayrak Abant İzzet Baysal Üniversitesi Bolu

Mikroişlemciler-IMikrodenetleyiciler. Alper Bayrak Abant İzzet Baysal Üniversitesi Bolu Mikroişlemciler-I Mikrodenetleyiciler Alper Bayrak Abant İzzet Baysal Üniversitesi Bolu 2014 Sunuma Genel Bakış Sunuma Genel Bakış I 1 Mikrodenetleyiciler 8051 Mikrodenetleyici Ailesi 8051 Mikrodenetleyicisinin

Detaylı

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik

DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ. İçerik DERS 3 MİKROİŞLEMCİ SİSTEM MİMARİSİ İçerik Mikroişlemci Sistem Mimarisi Mikroişlemcinin yürüttüğü işlemler Mikroişlemci Yol (Bus) Yapısı Mikroişlemci İç Veri İşlemleri Çevresel Cihazlarca Yürütülen İşlemler

Detaylı

9. MERKEZİ İŞLEM BİRİM MODÜLÜ TASARIMI

9. MERKEZİ İŞLEM BİRİM MODÜLÜ TASARIMI 1 9. MERKEZİ İŞLEM BİRİM MODÜLÜ TASARIMI Mikroişlemci temelli sistem donanımının en önemli kısmı merkezi işlem birimi modülüdür. Bu modülü tasarlamak için mikroişlemcinin uç işlevlerinin çok iyi bilinmesi

Detaylı

8086 nın Bacak Bağlantısı ve İşlevleri. 8086, 16-bit veri yoluna (data bus) 8088 ise 8- bit veri yoluna sahip16-bit mikroişlemcilerdir.

8086 nın Bacak Bağlantısı ve İşlevleri. 8086, 16-bit veri yoluna (data bus) 8088 ise 8- bit veri yoluna sahip16-bit mikroişlemcilerdir. Bölüm 9: 8086 nın Bacak Bağlantısı ve İşlevleri 8086 & 8088 her iki işlemci 40-pin dual in-line (DIP) paketinde üretilmişlerdir. 8086, 16-bit veri yoluna (data bus) 8088 ise 8- bit veri yoluna sahip16-bit

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 2. KLAVYE RB0... 19 3. KLAVYE RBHIGH... 27 4. 4 DİSPLAY... 31

İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 2. KLAVYE RB0... 19 3. KLAVYE RBHIGH... 27 4. 4 DİSPLAY... 31 İÇİNDEKİLER 1. KLAVYE... 11 Satır ve Sütunlar...11 Devre Şeması...14 Program...15 PIC 16F84 ile 4x4 klavye tasarımını gösterir. PORTA ya bağlı 4 adet LED ile tuş bilgisi gözlenir. Kendiniz Uygulayınız...18

Detaylı

Bellekler. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar

Bellekler. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar Bellekler 1 Bellekler Ortak giriş/çıkışlara, yazma ve okuma kontrol sinyallerine sahip eşit uzunluktaki saklayıcıların bir tümdevre içerisinde sıralanmasıyla hafıza (bellek) yapısı elde edilir. Çeşitli

Detaylı

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELİŞTİRME PROJESİ. 1. Tipik bir mikrobilgisayar sistemin yapısı ve çalışması hakkında bilgi sahibi olabilme

MEB YÖK MESLEK YÜKSEKOKULLARI PROGRAM GELİŞTİRME PROJESİ. 1. Tipik bir mikrobilgisayar sistemin yapısı ve çalışması hakkında bilgi sahibi olabilme PROGRAMIN ADI DERSIN KODU VE ADI DERSIN ISLENECEGI DÖNEM HAFTALIK DERS SAATİ DERSİN SÜRESİ ENDÜSTRİYEL ELEKTRONİK MİK.İŞLEMCİLER/MİK.DENETLEYİCİLER-1 2. Yıl, III. Yarıyıl (Güz) 4 (Teori: 3, Uygulama: 1,

Detaylı

B.Ç. / E.B. MİKROİŞLEMCİLER

B.Ç. / E.B. MİKROİŞLEMCİLER 1 MİKROİŞLEMCİLER RESET Girişi ve DEVRESİ Program herhangi bir nedenle kilitlenirse ya da program yeniden (baştan) çalıştırılmak istenirse dışarıdan PIC i reset yapmak gerekir. Aslında PIC in içinde besleme

Detaylı

SAYISAL MANTIK LAB. PROJELERİ

SAYISAL MANTIK LAB. PROJELERİ 1. 8 bitlik Okunur Yazılır Bellek (RAM) Her biri ayrı adreslenmiş 8 adet D tipi flip-flop kullanılabilir. RAM'lerde okuma ve yazma işlemleri CS (Chip Select), RD (Read), WR (Write) kontrol sinyalleri ile

Detaylı

Bu dersimizde pic pinlerinin nasıl input yani giriş olarak ayarlandığını ve bu işlemin nerelerde kullanıldığını öğreneceğiz.

Bu dersimizde pic pinlerinin nasıl input yani giriş olarak ayarlandığını ve bu işlemin nerelerde kullanıldığını öğreneceğiz. Ders-2: ---------- Bu dersimizde pic pinlerinin nasıl input yani giriş olarak ayarlandığını ve bu işlemin nerelerde kullanıldığını öğreneceğiz. Hazırlanan programlarda pic in zaman zaman dış ortamdan bilgi

Detaylı

IFD8520 ADRESLENEBİLİR RS-485/RS-422 İZOLELİ ÇEVİRİCİ KULLANIM KILAVUZU

IFD8520 ADRESLENEBİLİR RS-485/RS-422 İZOLELİ ÇEVİRİCİ KULLANIM KILAVUZU IFD8520 ADRESLENEBİLİR RS-485/RS-422 İZOLELİ ÇEVİRİCİ KULLANIM KILAVUZU ÖNSÖZ: Delta IFD8520 izoleli adreslenebilir RS-232 RS-422/RS-485 çevirici, RS-422/RS-485 'den RS-232 protokolüne haberleşme arabirimi

Detaylı

Mikrobilgisayar Donanımı

Mikrobilgisayar Donanımı KARADENĠZ TEKNĠK ÜNĠVERSĠTESĠ BĠLGĠSAYAR MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ MĠKROĠġLEMCĠ LABORATUARI Mikrobilgisayar Donanımı 1. GiriĢ Bu deneyde 16 bit işlemci mimarisine dayalı 80286 mikroişlemcisini kullanan DIGIAC

Detaylı

BÖLÜM 3 3.1. 8051 MİKROİŞLEMCİSİ

BÖLÜM 3 3.1. 8051 MİKROİŞLEMCİSİ BÖLÜM 3 31 8051 MİKROİŞLEMCİSİ Standart 8051: 8051 Intel firması tarafından, 1980 lerin başında piyasaya sunulan, dünyanın en popüler 8-bit mikroişlemcisidir Bu mikroişlemci için, başta Intel olmak üzere,

Detaylı

MİKROİŞLEMCİ MİMARİLERİ

MİKROİŞLEMCİ MİMARİLERİ MİKROİŞLEMCİ MİMARİLERİ Mikroişlemcilerin yapısı tipik olarak 2 alt sınıfta incelenebilir: Mikroişlemci mimarisi (Komut seti mimarisi), Mikroişlemci organizasyonu (İşlemci mikromimarisi). CISC 1980 lerden

Detaylı

ENDA MODBUS PROTOKOLÜ

ENDA MODBUS PROTOKOLÜ 1. GÝRÝÞ ENDA MODBUS PROTOKOLÜ Modbus protokolü istemci/sunucu mimarisine dayalý bir endüstriyel iletiþim protokolüdür. Ýlk kez Modicon firmasý tarafýndan geliþtirilmiþ bir standart olup sahadaki cihazlar

Detaylı

KASIRGA 4. GELİŞME RAPORU

KASIRGA 4. GELİŞME RAPORU KASIRGA 4. GELİŞME RAPORU 14.07.2008 Ankara İçindekiler İçindekiler... 2 Giriş... 3 Kasırga Birimleri... 3 Program Sayacı Birimi... 3 Bellek Birimi... 3 Yönlendirme Birimi... 4 Denetim Birimi... 4 İşlem

Detaylı

Ayhan Yüksel. (Son güncelleme: 06.03.2013 Berat Doğan) Tıbbi Enstrumantasyon Tasarım & Uygulamaları (06.03.2013)

Ayhan Yüksel. (Son güncelleme: 06.03.2013 Berat Doğan) Tıbbi Enstrumantasyon Tasarım & Uygulamaları (06.03.2013) ADuC 841 μ-denetleyicisi Ayhan Yüksel (Son güncelleme: 06.03.2013 Berat Doğan) Tıbbi Enstrumantasyon Tasarım & Uygulamaları (06.03.2013) 1 Sunum Planı Mikrodenetleyici ADuC841 mikrodenetleyicisi ADuC 841

Detaylı

Fatih Üniversitesi. İstanbul. Haziran 2010. Bu eğitim dokümanlarının hazırlanmasında SIEMENS ve TEKO eğitim dokümanlarından faydalanılmıştır.

Fatih Üniversitesi. İstanbul. Haziran 2010. Bu eğitim dokümanlarının hazırlanmasında SIEMENS ve TEKO eğitim dokümanlarından faydalanılmıştır. Fatih Üniversitesi SIMATIC S7-200 TEMEL KUMANDA UYGULAMALARI 1 İstanbul Haziran 2010 Bu eğitim dokümanlarının hazırlanmasında SIEMENS ve TEKO eğitim dokümanlarından faydalanılmıştır. İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ...

Detaylı

GMTCNT PLC ile MODBUS MASTER Haberleşmesi -MICNO Serisi Hız Kontrol ile Bağlantı-

GMTCNT PLC ile MODBUS MASTER Haberleşmesi -MICNO Serisi Hız Kontrol ile Bağlantı- GMTCNT PLC ile MODBUS MASTER Haberleşmesi -MICNO Serisi Hız Kontrol ile Bağlantı- RS485 Bağlantı: 1- RS485 bağlantı için PLC nin RS485 bağlantısı için olan COM2 girişini kullanınız. (Şekildeki gibi takınız)

Detaylı

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre

DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEY 21 IC Zamanlayıcı Devre DENEYİN AMACI 1. IC zamanlayıcı NE555 in çalışmasını öğrenmek. 2. 555 multivibratörlerinin çalışma ve yapılarını öğrenmek. 3. IC zamanlayıcı anahtar devresi yapmak. GİRİŞ

Detaylı

Von Neumann Mimarisi. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 1

Von Neumann Mimarisi. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 1 Von Neumann Mimarisi Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar 1 Sayısal Bilgisayarın Tarihsel Gelişim Süreci Babage in analitik makinası (1833) Vakumlu lambanın bulunuşu (1910) İlk elektronik sayısal bilgisayar

Detaylı

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Bilgisayar Bileşenleri Ve Programların Yürütülmesi. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü

BİLGİSAYAR MİMARİSİ. Bilgisayar Bileşenleri Ve Programların Yürütülmesi. Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü BİLGİSAYAR MİMARİSİ Bilgisayar Bileşenleri Ve Programların Yürütülmesi Özer Çelik Matematik-Bilgisayar Bölümü Program Kavramı Bilgisayardan istenilen işlerin gerçekleştirilebilmesi için gereken işlem dizisi

Detaylı

EC-100. Ethernet RS232/422/485 Çevirici. İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri

EC-100. Ethernet RS232/422/485 Çevirici. İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri EC-100 Ethernet RS232/422/485 Çevirici İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri EC-100, cihazlarınıza veya bilgisayara RS232/422/485 hattından bağlayarak kullanabileceğiniz tak-kullan şeklinde tasarlanmış

Detaylı

EEM122SAYISAL MANTIK SAYICILAR. Elektrik Elektronik Mühendisliği Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Sağkol

EEM122SAYISAL MANTIK SAYICILAR. Elektrik Elektronik Mühendisliği Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Sağkol EEM122SAYISAL MANTIK BÖLÜM 6: KAYDEDİCİLER VE SAYICILAR Elektrik Elektronik Mühendisliği Yrd. Doç. Dr. Hüseyin Sağkol KAYDEDİCİLER VE SAYICILAR Flip-flopkullanan devreler fonksiyonlarına göre iki guruba

Detaylı

BÖLÜM I GİRİŞ. 1- Merkezi İşlem Birimi(Central Processing Unit-CPU) 2- Hafıza (Memory) 3- Giriş/ Çıkış(I/O) Birimleri

BÖLÜM I GİRİŞ. 1- Merkezi İşlem Birimi(Central Processing Unit-CPU) 2- Hafıza (Memory) 3- Giriş/ Çıkış(I/O) Birimleri 1 BÖLÜM I GİRİŞ Günümüzde mikroişlemci kelimesi pek çok insan için yabancı olmayıp herkese fraklı anlam ifade eder. Teknik olmayan pek çok kişi, mikroişlemcinin, bir kişisel bilgisayarda (PC) kullanılan,

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemleri ve Donanım İşletim Sistemlerine Giriş/ Ders01 1 İşletim Sistemi? Yazılım olmadan bir bilgisayar METAL yığınıdır. Yazılım bilgiyi saklayabilir, işleyebilir

Detaylı

PIC 16F877 nin kullanılması

PIC 16F877 nin kullanılması PIC 16F877 nin kullanılması, dünyada kullanıma sunulmasıyla eş zamanlı olarak Türkiye de de uygulama geliştirenlerin kullanımına sunuldu., belki de en popüler PIC işlemcisi olan 16F84 ten sonra kullanıcılara

Detaylı

Mikrobilgisayar Sistemleri ve Assembler

Mikrobilgisayar Sistemleri ve Assembler Mikrobilgisayar Sistemleri ve Assembler Bahar Dönemi Öğr.Gör. Vedat MARTTİN Konu Başlıkları Mikrobilgisayar sisteminin genel yapısı,mimariler,merkezi işlem Birimi RAM ve ROM bellek özellikleri ve Çeşitleri

Detaylı

İçİndekİler. 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? 2. Bölüm - MİkroDenetleyİcİlerİ Anlamak

İçİndekİler. 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? 2. Bölüm - MİkroDenetleyİcİlerİ Anlamak XIII İçİndekİler 1. Bölüm - Mİkro Denetleyİcİ Nedİr? Mikrodenetleyici Tanımı Mikrodenetleyicilerin Tarihçesi Mikroişlemci- Mikrodenetleyici 1. İki Kavram Arasındaki Farklar 2. Tasarım Felsefesi ve Mimari

Detaylı

Bilgisayar ile Dijital Devrelerin Haberleşmesi. FT232R ve MAX232 Entegreleri. Çalışma Raporu

Bilgisayar ile Dijital Devrelerin Haberleşmesi. FT232R ve MAX232 Entegreleri. Çalışma Raporu Bilgisayar ile Dijital Devrelerin Haberleşmesi FT232R ve MAX232 Entegreleri Çalışma Raporu Hazırlayan: Fatih Erdem 26 Mayıs 2011 Bilgisayar ile Dijital Devrelerin Haberleşmesi Günümüz bilgisayarları USB,

Detaylı

EEM 306 Mikroişlemciler ve Lab. Doç.Dr. Mehmet SAĞBAŞ

EEM 306 Mikroişlemciler ve Lab. Doç.Dr. Mehmet SAĞBAŞ EEM 306 Mikroişlemciler ve Lab. Doç.Dr. Mehmet SAĞBAŞ Alt Program Yapısı Alt programın çağrılması Alt program korunur alınır ;Argumanlar R12 R15 registerlarına atanir. call #SubroutineLabel SubroutineLabel:

Detaylı

Paralel ve Seri İletişim. Asenkron/Senkron İletişim. Şekil 2: İletişim Modları

Paralel ve Seri İletişim. Asenkron/Senkron İletişim. Şekil 2: İletişim Modları Paralel ve Seri İletişim Şekil1a: Paralel İletişim Şekil1b. Seri iletişim Şekil 2: İletişim Modları Asenkron/Senkron İletişim PROTEUS/ISIS SANAL SERİ PORT ile C# USART HABERLEŞMESİ Seri iletişimde, saniyedeki

Detaylı

LCD (Liquid Crystal Display)

LCD (Liquid Crystal Display) LCD (Liquid Crystal Display) LCD ekranlar bize birçok harfi, sayıları, sembolleri hatta Güney Asya ülkelerin kullandıkları Kana alfabesindeki karakterleri de görüntüleme imkanını verirler. LCD lerde hane

Detaylı

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir.

Sistem Programlama. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler(Interrupts): Kesme mikro işlemcinin üzerinde çalıştığı koda ara vererek başka bir kodu çalıştırması işlemidir. Kesmeler çağırılma kaynaklarına göre 3 kısma ayrılırlar: Yazılım kesmeleri Donanım

Detaylı

PIC MİKROKONTROLÖR TABANLI MİNİ-KLAVYE TASARIMI

PIC MİKROKONTROLÖR TABANLI MİNİ-KLAVYE TASARIMI PIC MİKROKONTROLÖR TABANLI MİNİ-KLAVYE TASARIMI Prof. Dr. Doğan İbrahim Yakın Doğu Üniversitesi, Bilgisayar Mühendisliği Bölümü, Lefkoşa, KKTC E-mail: dogan@neu.edu.tr, Tel: (90) 392 2236464 ÖZET Bilgisayarlara

Detaylı

Hacettepe Robot Topluluğu

Hacettepe Robot Topluluğu Hacettepe Robot Topluluğu PIC Assembly Dersleri 1. Ders: PIC Programlamaya Giriş HUNRobotX - PIC Assembly Dersleri 1. Ders: PIC Programlamaya Giriş Yazan: Kutluhan Akman, Düzenleyen: Canol Gökel - 4 Haziran

Detaylı

MC6800. Veri yolu D3 A11. Adres yolu A7 A6 NMI HALT DBE +5V 1 2. adres onaltılık onluk 0000 0. 8 bit 07FF 2047 0800 2048. kullanıcının program alanı

MC6800. Veri yolu D3 A11. Adres yolu A7 A6 NMI HALT DBE +5V 1 2. adres onaltılık onluk 0000 0. 8 bit 07FF 2047 0800 2048. kullanıcının program alanı GİRİŞ Günümüzde kullanılan bilgisayarların özelliklerinden bahsedilirken duyduğumuz 80386, 80486 Pentium-III birer mikroişlemcidir. Mikroişlemciler bilgisayar programlarının yapmak istediği tüm işlerin

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUVARI KESMELİ GİRİŞ/ÇIKIŞ

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUVARI KESMELİ GİRİŞ/ÇIKIŞ İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUVARI KESMELİ GİRİŞ/ÇIKIŞ 8259 PIC (Programmable Interrupt Controller) ve 8086 CPU tümleşik devrelerin sinyal akışı

Detaylı

CUMHURİYET MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ DERSİ DERS NOTLARI BELLEKLER

CUMHURİYET MESLEKİ VE TEKNİK ANADOLU LİSESİ BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİNİN TEMELLERİ DERSİ DERS NOTLARI BELLEKLER BELLEKLER Genel olarak bellekler, elektronik bilgi depolama üniteleridir. Bilgisayarlarda kullanılan bellekler, işlemcinin istediği bilgi ve komutları maksimum hızda işlemciye ulaştıran ve üzerindeki bilgileri

Detaylı

Mikrodenetleyiciler İ ZMİ R 8051 Uygulamaları

Mikrodenetleyiciler İ ZMİ R 8051 Uygulamaları EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MESLEK YÜKSEKOKULU Mikrodenetleyiciler 8051 Uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Mustafa Engin 2014 Mikrodenetleyiciler İ ZMİ R 8051 Uygulamaları EGE ÜNİVERSİTESİ EGE MESLEK YÜKSEKOKULU Mikrodenetleyiciler

Detaylı

DERS 12 PIC 16F84 ile KESME (INTERRUPT) KULLANIMI İÇERİK

DERS 12 PIC 16F84 ile KESME (INTERRUPT) KULLANIMI İÇERİK DERS 12 PIC 16F84 ile KESME (INTERRUPT) KULLANIMI İÇERİK KESME NEDİR KESME ÇEŞİTLERİ INTCON SAKLAYICISI RBO/INT KESMESİ PORTB (RB4-RB7) LOJİK SEVİYE DEĞİŞİKLİK KESMESİ Ders 12, Slayt 2 1 KESME PIC in bazı

Detaylı

UYGULAMA-2 1. ÖZET 2. UYGULAMALAR. 2.1 PORT2 nin kullanımı

UYGULAMA-2 1. ÖZET 2. UYGULAMALAR. 2.1 PORT2 nin kullanımı UYGULAMA-2 1. ÖZET Bu uygulamada ADuC 841 µ-denetleyicisine ait ASM komutlarının, zamanlama biriminin, ADC / DAC birimlerinin, seri portun ve kesmelerin kullanımı ile ilgili çalışmalar yapılacaktır. Bu

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi 1 BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Processor organization Register organization Instruction cycle 2 Processor organization İşlemci

Detaylı

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI

BESLEME KARTI RF ALICI KARTI BESLEME KARTI Araç üzerinde bulunan ve tüm kartları besleyen ünitedir.doğrudan Lipo batarya ile beslendikten sonra motor kartına 11.1 V diğer kartlara 5 V dağıtır. Özellikleri; Ters gerilim korumalı Isınmaya

Detaylı

8. MİKROİŞLEMCİ MİMARİSİ

8. MİKROİŞLEMCİ MİMARİSİ 1 8. MİKROİŞLEMCİ MİMARİSİ Gelişen donanım ve yazılım teknolojilerine ve yonga üreticisine bağlı olarak mikroişlemcilerin farklı komut tipleri, çalışma hızı ve şekilleri vb. gibi donanım ve yazılım özellikleri

Detaylı

SAYICILAR. Tetikleme işaretlerinin Sayma yönüne göre Sayma kodlanmasına göre uygulanışına göre. Şekil 52. Sayıcıların Sınıflandırılması

SAYICILAR. Tetikleme işaretlerinin Sayma yönüne göre Sayma kodlanmasına göre uygulanışına göre. Şekil 52. Sayıcıların Sınıflandırılması 25. Sayıcı Devreleri Giriş darbelerine bağlı olarak belirli bir durum dizisini tekrarlayan lojik devreler, sayıcı olarak adlandırılır. Çok değişik alanlarda kullanılan sayıcı devreleri, FF lerin uygun

Detaylı

İ.T.Ü. Eğitim Mikrobilgisayarının Tanıtımı

İ.T.Ü. Eğitim Mikrobilgisayarının Tanıtımı İ.T.Ü. Eğitim Mikrobilgisayarının Tanıtımı 1.1 Giriş İTÜ Eğitim Mikrobilgisayarı (İTÜ-Eğit) MC6802 mikroişlemcisini kullanan bir eğitim ve geliştirme bilgisayarıdır. İTÜ-Eğit, kullanıcıya, mikrobilgisayarın

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Mikroişlemci Nedir? Bir bilgisayarın en önemli parçası Mikroişlemcisidir. Hiçbir bilgisayar mikroişlemci olmadan çalışamaz. Bu nedenle Mikroişlemci

Detaylı

Adresleme Modları. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar

Adresleme Modları. Mikroişlemciler ve Mikrobilgisayarlar Adresleme Modları 1 Adresleme Modları İşlenenin nerede olacağını belirtmek için kullanılırlar. Kod çözme aşamasında adresleme yöntemi belirlenir ve işlenenin nerede bulunacağı hesaplanır. Mikroişlemcide

Detaylı

7. Port Programlama. mikroc Dili ile Mikrodenetleyici Programlama Ders Notları -42- Şekil 2.1. Atmega16 mikrodenetleyici pin şeması

7. Port Programlama. mikroc Dili ile Mikrodenetleyici Programlama Ders Notları -42- Şekil 2.1. Atmega16 mikrodenetleyici pin şeması 7. Port Programlama Şekil 2.1. Atmega16 mikrodenetleyici pin şeması A, B, C ve D portları için Register yapıları benzer şekildedir. -42- 7.1. Port Yönlendirme Mikrodenetleyicinin A, B, C, D ve varsa diğer

Detaylı

8086 Mikroişlemcisi Komut Seti

8086 Mikroişlemcisi Komut Seti 8086 Mikroişlemcisi Komut Seti X86 tabanlı mikroişlemcilerin icra ettiği makine kodları sabit olmasına rağmen, programlama dillerinin komut ve ifadeleri farklı olabilir. Assembly programlama dilininde

Detaylı

EC-485. Ethernet RS485 Çevirici. İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri

EC-485. Ethernet RS485 Çevirici. İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri EC-485 Ethernet RS485 Çevirici İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri TR+: RS485 TR+ bağlantısı için kullanılır. TR-: RS485 TR- bağlantısı için kullanılır. EC-485, cihazlarınıza veya bilgisayara

Detaylı

Mifare Kart Yazıcı/Okuyucu Modül (MFM-200)

Mifare Kart Yazıcı/Okuyucu Modül (MFM-200) 2012 Mifare Kart Yazıcı/Okuyucu Modül (MFM-200) İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri 01.01.2012 MFM-200 Mifare Kart Yazıcı/Okuyucu Modül Genel Özellikler Ürün Kodu MFM-200 Protokol ISO14443A, ISO15693

Detaylı

DENEY II RAPORU MİKROİŞLEMCİ UYGULAMALARI LABORATUVARI

DENEY II RAPORU MİKROİŞLEMCİ UYGULAMALARI LABORATUVARI MİKROİŞLEMCİ UYGULAMALARI LABORATUVARI DENEY II RAPORU Hazırlayan : Beycan Kahraman No (Beycan) : 040020337 Grup Arkadaşı : Hani İsmail No ( Hani ) : 040020925 Grup No : 3 Deney Adı : G/Ç (PIA) Uygulamaları

Detaylı

İŞLEMCİ DURUM KAYDEDİCİSİ (PROCESSOR STATUS REGISTER)

İŞLEMCİ DURUM KAYDEDİCİSİ (PROCESSOR STATUS REGISTER) Mikroişlemci içinde yapılan işlemlerin durumlarını programcıya bildiren bir kaydedici mevcuttur. Tüm karar alma mekanizmaları bu kaydedicide gösterilen sonuçlar baz alınarak yapılır. İŞLEMCİ DURUM KAYDEDİCİSİ

Detaylı

1. PROGRAMLAMA. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com

1. PROGRAMLAMA. PDF created with pdffactory Pro trial version www.pdffactory.com . PROGRAMLAMA UTR-VC Windows altında çalışan konfigürasyon yazılımı aracılığıyla programlanır. Programlama temel olarak kalibrasyon, test ve giriş/çıkış aralıklarının seçilmesi amacıyla kullanılır. Ancak

Detaylı

BQ370-02 Modbus Analog Giriş Kartı 6 Kanal 4 20mA. Kullanım Kılavuzu. Doküman Versiyon: 1.0 03.05.2016 BQTEK

BQ370-02 Modbus Analog Giriş Kartı 6 Kanal 4 20mA. Kullanım Kılavuzu. Doküman Versiyon: 1.0 03.05.2016 BQTEK Modbus Analog Giriş Kartı 6 Kanal 4 20mA Kullanım Kılavuzu Doküman Versiyon: 1.0 03.05.2016 BQTEK İçindekiler İçindekiler... 2 1. Cihaz Özellikleri... 3 2. Genel Bilgi... 3 1. Genel Görünüm... 4 2. Cihaz

Detaylı

LCD (Liquid Crystal Display )

LCD (Liquid Crystal Display ) LCD (Liquid Crystal Display ) Hafif olmaları,az yer kaplamaları gibi avantajları yüzünden günlük hayatta birçok cihazda tercih edilen Standart LCD paneller +5 V ile çalışır ve genellikle 14 konnektor lü

Detaylı

BÖLÜM 9 (COUNTERS) SAYICILAR SAYISAL ELEKTRONİK. Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır

BÖLÜM 9 (COUNTERS) SAYICILAR SAYISAL ELEKTRONİK. Bu bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır SYISL ELETRONİ ÖLÜM 9 (OUNTERS) SYIILR u bölümde aşağıdaki konular anlatılacaktır Sayıcılarda Mod kavramı senkron sayıcılar senkron yukarı sayıcı (Up counter) senkron aşağı sayıcı (Down counter) senkron

Detaylı

1. Sayıcıların çalışma prensiplerini ve JK flip-floplarla nasıl gerçekleştirileceğini anlamak. 2. Asenkron ve senkron sayıcıları incelemek.

1. Sayıcıların çalışma prensiplerini ve JK flip-floplarla nasıl gerçekleştirileceğini anlamak. 2. Asenkron ve senkron sayıcıları incelemek. DENEY 7-2 Sayıcılar DENEYİN AMACI 1. Sayıcıların çalışma prensiplerini ve JK flip-floplarla nasıl gerçekleştirileceğini anlamak. 2. Asenkron ve senkron sayıcıları incelemek. GENEL BİLGİLER Sayıcılar, flip-floplar

Detaylı

ADUC841 MİKRODENETLEYİCİ TABANLI GELİŞTİRME KARTININ TANITIMI:

ADUC841 MİKRODENETLEYİCİ TABANLI GELİŞTİRME KARTININ TANITIMI: ADUC841 MİKRODENETLEYİCİ TABANLI GELİŞTİRME KARTININ TANITIMI: Aduc841 geliştirme kartının genel görüntüsü aşağıda verilmiştir; RS232 ANALOG USB ÇIKIŞ ANALOG GİRİŞ POTLAR TEXT LCD EKRAN GÜÇ KAYNAĞI LEDLER

Detaylı

WiFi RS232 Converter Sayfa 1 / 12. WiFi RS232 Converter. Teknik Döküman

WiFi RS232 Converter Sayfa 1 / 12. WiFi RS232 Converter. Teknik Döküman WiFi RS232 Converter Sayfa 1 / 12 WiFi RS232 Converter Teknik Döküman WiFi RS232 Converter Sayfa 2 / 12 1. ÖZELLĐKLER 60.20mm x 40.0mm devre boyutları (5-15)VDC giriş gerilimi Giriş ve çalışma gerilimini

Detaylı

Proje Teslimi: 2013-2014 güz yarıyılı ikinci ders haftasında teslim edilecektir.

Proje Teslimi: 2013-2014 güz yarıyılı ikinci ders haftasında teslim edilecektir. ELEKTRONĐK YAZ PROJESĐ-2 (v1.1) Yıldız Teknik Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümünde okuyan 1. ve 2. sınıf öğrencilerine; mesleği sevdirerek öğretmek amacıyla, isteğe bağlı olarak

Detaylı

DIGIAC 2000 Deney Seti PAT 80286 İŞLEMCİ KARTI :

DIGIAC 2000 Deney Seti PAT 80286 İŞLEMCİ KARTI : DIGIAC 2000 Deney Seti Deney kitinde üç kart vardır. Bunların dışında program yazmayı sağlayacak ve deney kartı ile haberleşmeyi sağlayacak bir bilgisayar (PC) vardır. Bilgisayar üzerinde ayrıca asembler

Detaylı

4-Deney seti modüler yapıya sahiptir ve kabin içerisine tek bir board halinde monte edilmiştir.

4-Deney seti modüler yapıya sahiptir ve kabin içerisine tek bir board halinde monte edilmiştir. MDS 8051 8051 AİLESİ DENEY SETİ 8051 Ailesi Deney Seti ile piyasada yaygın olarak bulunan 8051 ailesi mikro denetleyicileri çok kolay ve hızlı bir şekilde PC nizin USB veya Seri portundan gönderdiğiniz

Detaylı

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits)

BSE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates And Logic Circuits) SE 207 Mantık Devreleri Lojik Kapılar ve Lojik Devreler (Logic Gates nd Logic Circuits) Sakarya Üniversitesi Lojik Kapılar - maçlar Lojik kapıları ve lojik devreleri tanıtmak Temel işlemler olarak VE,

Detaylı

BLGM423 Gömülü Sistem Tasarımı

BLGM423 Gömülü Sistem Tasarımı 1 BLGM423 Gömülü Sistem Tasarımı İkinci Çalışma Sayısal giriş ucunun çeşitli konum ve hareketlerini algılama Bu çalışmada tipik bir anahtara bağlanmış olarak kullanılan sayısal giriş ucundaki konum ve

Detaylı

MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ. Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu

MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ. Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu MİKROBİLGİSAYAR SİSTEMLERİ Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Dersin Amacı Mikroişlemciler Mikrodenetleyiciler PIC Mikrodenetleyiciler Micro BASIC Programlama Kullanılacak Programlar MSDOS DEBUG PROTEUS

Detaylı

Prof. Dr. Doğan İbrahim Yakın Doğu Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Biyomedikal Mühendisliği, Bölümü E-mail: dogan @neu.edu.tr Tel: 90 3922236464

Prof. Dr. Doğan İbrahim Yakın Doğu Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Biyomedikal Mühendisliği, Bölümü E-mail: dogan @neu.edu.tr Tel: 90 3922236464 GERÇEK ZAMAN ENTEGRE DESTEKLİ PIC MİKROKONTROLÖR PROJESİ Prof. Dr. Doğan İbrahim Yakın Doğu Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Biyomedikal Mühendisliği, Bölümü E-mail: dogan @neu.edu.tr Tel: 90 3922236464

Detaylı

Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri

Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri Bölüm 4 Ardışıl Lojik Devre Deneyleri DENEY 4-1 Flip-Floplar DENEYİN AMACI 1. Kombinasyonel ve ardışıl lojik devreler arasındaki farkları ve çeşitli bellek birimi uygulamalarını anlamak. 2. Çeşitli flip-flop

Detaylı

C-Serisi PLC İleri Seviye Eğitim

C-Serisi PLC İleri Seviye Eğitim C-Serisi PLC İleri Seviye Eğitim 1 PLC ye Giriş 2 PLC ye Giriş 3 PLC ye Giriş CJ1 I/O Modülleri - 8/16/32/64pts Max I/O - 160,640 Max Program Kapasitesi - 20K Steps Komut sayısı - 400 4 PLC Ladder Diyagram

Detaylı

Adres Yolu (Address Bus) Bellek Birimi. Veri Yolu (Databus) Kontrol Yolu (Control bus) Şekil xxx. Mikrodenetleyici genel blok şeması

Adres Yolu (Address Bus) Bellek Birimi. Veri Yolu (Databus) Kontrol Yolu (Control bus) Şekil xxx. Mikrodenetleyici genel blok şeması MİKRODENETLEYİCİLER MCU Micro Controller Unit Mikrodenetleyici Birimi İşlemci ile birlikte I/O ve bellek birimlerinin tek bir entegre olarak paketlendiği elektronik birime mikrodenetleyici (microcontroller)

Detaylı

Scream! e gelen veri akışlarından bazılarını diğer bir kurum yada bilgisayarla paylaşmak için kullanılabilir.

Scream! e gelen veri akışlarından bazılarını diğer bir kurum yada bilgisayarla paylaşmak için kullanılabilir. Eş zamanlı Scream! kullanımı Scream!, sismik ağın güçlü bir parçası olacak şekilde tasarlanmıştır. Varsayılan yapılandırma dosyası scream.ini dir ve ilk kullanım sırasında kendini otomatik olarak oluşturur.

Detaylı

PIC PROGRAMLAMA STEP MOTOR SÜRÜCÜ VE KONTROL AMAÇ NEDİR? Unipolar Step Motorlar. Uç TESPİTİ NASIL YAPILIR?

PIC PROGRAMLAMA STEP MOTOR SÜRÜCÜ VE KONTROL AMAÇ NEDİR? Unipolar Step Motorlar. Uç TESPİTİ NASIL YAPILIR? PIC PROGRAMLAMA hbozkurt@mekatroniklab.com www.mekatroniklab.com.tr STEP MOTOR SÜRÜCÜ VE KONTROL AMAÇ Bu ayki sayımızda, özellikle CNC ve robotik uygulamalarda oldukça yaygın olarak kullanılan step motorlar

Detaylı

MODBUS PROTOKOLÜ ÜZERİNDEN KABLOLU VE KABLOSUZ ENERJİ İZLEME SİSTEMİ

MODBUS PROTOKOLÜ ÜZERİNDEN KABLOLU VE KABLOSUZ ENERJİ İZLEME SİSTEMİ MODBUS PROTOKOLÜ ÜZERİNDEN KABLOLU VE KABLOSUZ ENERJİ İZLEME SİSTEMİ 192.168.1.0 Networkunda çalışan izleme sistemi PC Eth, TCP/IP Cihaz 1, Cihaz 2, Şekil-1 U 200 Şekil-1 deki örnek konfigürasyonda standart

Detaylı

Bay.t Destek. İnternetten Uzak Erişim. Kullanım Klavuzu

Bay.t Destek. İnternetten Uzak Erişim. Kullanım Klavuzu Bay.t Destek İnternetten Uzak Erişim Kullanım Klavuzu İnternetten uzak erişim için iki program kullanılmaktadır. Destek verecek işyerindeki bilgisayara Firebird SQL yüklenerek, bir dizin içine Lisans.exe,

Detaylı

Embedded(Gömülü)Sistem Nedir?

Embedded(Gömülü)Sistem Nedir? Embedded(Gömülü)Sistem Nedir? Embedded Computing System de amaç; elektronik cihaza bir işlevi sürekli tekrar ettirmektir. Sistem içindeki program buna göre hazırlanmıştır. PC lerde (Desktop veya Laptop)

Detaylı

Assembler program yazımında direkt olarak çizgi ile gösterilmemesine rağmen ekranınız ya da kağıdınız 4 ayrı sütunmuş gibi düşünülür.

Assembler program yazımında direkt olarak çizgi ile gösterilmemesine rağmen ekranınız ya da kağıdınız 4 ayrı sütunmuş gibi düşünülür. BÖLÜM 4 4. PIC PROGRAMLAMA Herhangi bir dilde program yazarken, öncelikle kullanılacak dil ve bu dilin editörünü kullanabilmek önemlidir. Biz bu işlem için Mplab programını kullanacağız. Bu sebeple aslında

Detaylı

WiFi Relay Sayfa 1 / 11. WiFi Relay. Teknik Döküman

WiFi Relay Sayfa 1 / 11. WiFi Relay. Teknik Döküman WiFi Relay Sayfa 1 / 11 WiFi Relay Teknik Döküman WiFi Relay Sayfa 2 / 11 1. ÖZELLĐKLER 100.0mm x 80.0mm devre boyutları 12/24 VDC giriş gerilimi Giriş ve çalışma gerilimini gösteren LED ler 4 adet, 12/24V,

Detaylı

Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir?

Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir? Başlangıç Düşünelim? Günlük hayatta bilgisayar hangi alanlarda kullanılmaktadır? Bilgisayarın farklı tip ve özellikte olmasının sebepleri neler olabilir? Bilgisayar Bilgisayar, kendisine verilen bilgiler

Detaylı

Çizgi İzleyen Robot Yapımı

Çizgi İzleyen Robot Yapımı Çizgi İzleyen Robot Yapımı Elektronik Elektronik tasarım için yapılması gerek en önemli şey kullanılacak malzemelerin doğru seçilmesidir. Robotun elektronik aksamı 4 maddeden oluşur. Bunlar; 1. Sensörler

Detaylı

EC-232C. Ethernet RS232 Çevirici. İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri

EC-232C. Ethernet RS232 Çevirici. İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri EC-232C Ethernet RS232 Çevirici İstanbul Yazılım ve Elektronik Teknolojileri ACT: Veri alınırken/yollanırken yanıp söner. DCD: Bağlantı kurulduğunda aktif olur. Bu sinyal RS232 portunun DCD pininden okunabilir.

Detaylı

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUARI İKİLİ TABANDA ÇOK BAYTLI ÇARPMA

İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUARI İKİLİ TABANDA ÇOK BAYTLI ÇARPMA İSTANBUL TİCARET ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİLİ SİSTEM LABORATUARI İKİLİ TABANDA ÇOK BAYTLI ÇARPMA Aritmetik işlemler onlu sayı sisteminde yapılabileceği gibi diğer sayı sistemleri

Detaylı

1) PLSY / DPLSY : Bu komut ile istenilen frekansta istenilen pals adedini üretir.

1) PLSY / DPLSY : Bu komut ile istenilen frekansta istenilen pals adedini üretir. Delta PLC Pals Komutarı 1) PLSY / DPLSY : Bu komut ile istenilen frekansta istenilen pals adedini üretir. Komut Kullanım Şekli DPLSY D50 D60 Y0 D50 Pals frekans değeri bu register a yazılır. D60 Üretilecek

Detaylı

Program Kodları. void main() { trisb=0; portb=0; while(1) { portb.b5=1; delay_ms(1000); portb.b5=0; delay_ms(1000); } }

Program Kodları. void main() { trisb=0; portb=0; while(1) { portb.b5=1; delay_ms(1000); portb.b5=0; delay_ms(1000); } } Temrin1: PIC in PORTB çıkışlarından RB5 e bağlı LED i devamlı olarak 2 sn. aralıklarla yakıp söndüren programı yapınız. En başta PORTB yi temizlemeyi unutmayınız. Devre Şeması: İşlem Basamakları 1. Devreyi

Detaylı

Yarım toplayıcının fonksiyonelliği ile 4 x 2 bit ROM hafıza(çok küçük bir hafıza) programlandığının bir örneğini düşünelim:

Yarım toplayıcının fonksiyonelliği ile 4 x 2 bit ROM hafıza(çok küçük bir hafıza) programlandığının bir örneğini düşünelim: Başvuru Çizelgeleri Son bölümde sayısal hafıza cihazları hakkında bilgi aldınız, katı-hal cihazlarıyla ikili veri depolamanın mümkün olduğunu biliriz. Bu depolama "hücreleri" katı-hal hafıza cihazlarıyla

Detaylı

BEKLEMELĐ ÇALIŞMA VE ZAMAN SINIRLI ĐŞLER. 1. Genel Tanıtım. 2- WAIT işaretinin üretilmesi

BEKLEMELĐ ÇALIŞMA VE ZAMAN SINIRLI ĐŞLER. 1. Genel Tanıtım. 2- WAIT işaretinin üretilmesi K TÜ Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Mikroişlemciler Laboratuarı BEKLEMELĐ ÇALIŞMA VE ZAMAN SINIRLI ĐŞLER 1. Genel Tanıtım CPU lar bazı çevre birimlerine göre daha hızlı çalışabilir

Detaylı

INVT IVC1. -Kompakt Tip PLC. Marketing 2014 HM

INVT IVC1. -Kompakt Tip PLC. Marketing 2014 HM INVT IVC1 -Kompakt Tip PLC Marketing 2014 HM Özelikler IVC1 Özelikleri Genişleme 128 IO 7 modül genişleme Haberleşme Arayüzü 2 seri port: 1xRS232, 1xRS232/485 Temel komut işlem Hızı 0.3μs Pulse Girişi

Detaylı

Bilgisayar Donanım 2010 BİLGİSAYAR

Bilgisayar Donanım 2010 BİLGİSAYAR BİLGİSAYAR CPU, bellek ve diğer sistem bileşenlerinin bir baskı devre (pcb) üzerine yerleştirildiği platforma Anakart adı verilmektedir. Anakart üzerinde CPU, bellek, genişleme yuvaları, BIOS, çipsetler,

Detaylı

Mikroçita. Mikroçita Rapor 2:

Mikroçita. Mikroçita Rapor 2: Mikroçita Rapor 2: İşlemci projemizle ilgili olarak hazırlamış olduğumuz bu ikinci raporda öncelikli olarak vhdl kullanarak tasarladığımız işlemcimizin genel çalışmasını ilk rapora göre daha ayrıntılı

Detaylı