NEDEN BAĞIMSIZ BİR MERKEZ BANKASI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "NEDEN BAĞIMSIZ BİR MERKEZ BANKASI"

Transkript

1 NEDEN BAĞIMSIZ BİR MERKEZ BANKASI Fatma CESUR Trakya Üniversitesi ÖZET Merkez bankaları; ülkelerin para politikasını belirler, yürütür, karar alır ve alınan kararları uygulamalarıyla ülke ekonomisinin gelişiminde büyük bir yere sahiptirler. Bu önemli işlevleri nedeniyle Merkez Bankalarının bağımsız veya özerk kurumlar olması ya da olmaması bu kurumun doğuşundan beri tartışılmaktadır. Merkez Bankası nın bağımsızlığı ile kastedilen, Merkez Bankası nın para politikası ile ilgili kararlarını alırken ve uygularken doğrudan politik baskılardan uzak hareket edebilme yeteneğidir. Son yıllarda birçok ülkede Merkez Bankalarının bağımsızlığı büyük ilgi odağı haline gelmiştir ve siyasi iktidarlardan bağımsız özerk bir Merkez Bankacılığı anlayışı giderek yaygınlaşmaktadır. Bağımsızlık kavramı, para ve banka sisteminin işleyiş ve denetiminde ortaya çıkan ve sürekli artış gösteren karmaşık problemlere çözüm olarak ortaya çıkmıştır. Merkez bankalarının para politikasının gereğini yerini getirirken doğru bildiği kararları alma ve uygulamada tereddüt etmeden çalışabilmesi için siyasi etkilerden mümkün olduğunca uzak tutulması gerekliliği pek çok kez açık bir şekilde ifade edilmiştir. Merkez bankaları bu sebeple bağımsız olmalıdırlar. Bu çalışmada; Merkez Bankası bağımsızlığı birçok açıdan ele alınarak irdelenecektir. Anahtar Sözcükler: Merkez Bankası, Para politikası, Ekonomik istikrar, Şeffaflık 1. GİRİŞ Merkez bankacılığının doğuşu on dokuzuncu yüzyılda olmuştur. Bu döneme hakim olan felsefe bırakınız yapsınlar bırakınız geçsinler" felsefesiydi. Devlet müdahalesinin azalmasıyla bankalar daha bağımsız olmuşlardı. Yaşanan savaşlar ve ekonomik bunalımlar sonucu Merkez Bankası bağımsızlığına hükümet müdahalesi ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Merkez Bankalarının bağımsızlığı 1960 lı yıllardan itibaren ölçülmeye çalışılmıştır. Merkez bankası bağımsızlık derecesinin belirlenmeye çalışılmasının nedeni; ülkelerin Merkez Bankası bağımsızlık derecesi ile makroekonomik performansları arasındaki ilişkinin belirlenebilmesidir (Kum, Atik: 2006:1). Bu çalışmalar sonunda ortaya çıkan Merkez Bankası bağımsızlığı ile makroekonomik göstergeler arasındaki ilişki, uygulanan para politikalarının etkin olabilmesi ve hedeflerine ulaşabilmesi için bağımsız bir Merkez Bankası yapısı olması gerektiğini bir kez daha gündeme getirmiştir. Mali piyasalarda önemli bir konuma sahip olan Merkez Bankası, öngördüğü para politikasını uygulamak için almış olduğu kararları, faiz oranlarını, kredi hacmini ve para arzını belirleyerek yalnız mali piyasalar üzerinde değil, aynı zamanda üretilen mal miktarı, enflasyon ve milli paranın iç ve dış değeri konularında da etkili olmaktadır.

2 Merkez Bankalarının neden bağımsız olmaları gerektiğinin taşıdığı önemi anlayabilmek için fiyat istikrarına değinmek gerekir. Fiyat istikrarı toplum için büyük bir önem taşımaktadır. Bilindiği gibi yüksek ve kronik bir enflasyon ekonomilere ve toplumlara büyük yıkım ve zararlar vermektedir. Fiyat istikrarı; makroekonomik istikrarın, sürdürülebilir büyüme, ve sürdürülebilir istihdam artışının olmazsa olmaz bir ön koşuludur. Merkez bankalarının bağımsızlığı modern ekonomilerde özellikle 1990 lı yılların başından beri fiyat istikrarı sağlamanın ön koşulu olarak görülmektedir. Para politikası uygulamalarında politika uygulayıcılarının hedeflerini açıklamaları, ekonomik birimlerin bu açıklamalar sonrası bekleyişlerini oluşturması ve bu politikaların sonuçlarının alınması dinamik bir süreçtir. Nihai hedefi fiyat istikrarı olan modern para politikalarının tasarımları şu adımları içermektedir (Serdengeçti, 2003: 42-44): Öncelikle enflasyon hedefinin belirlenmesi: Son yıllarda artan Merkez Bankası hedeflerini, enflasyon hedeflemesi adı altında bir para politikası rejimi çerçevesinde toplum aydınlatılmalıdır. Enflasyon hedeflemesi belirlendikten sonra ekonomik birimler bekleyişlerini bu hedefler doğrultusunda yaparlar ve kararlarını bu hedeflere göre alırlar. Kamu ve özel kesim ücret ve fiyat politikalarını bu hedefler çerçevesinde oluşturması beklenir. Bir sonraki aşamada politika uygulayıcılarının önüne iki temel seçenek vardır: Bunlar; daha önce açıkladıkları enflasyon hedeflerini gerçekleştirmek yönünde; ya da başka hedefleri ön planda tutacaklardır. Fiyat istikrarı da ekonomilerde kendiliğinden oluşan bir sonuç değildir. Birçok dışsal şokları bir tarafa bırakırsak, bütün ekonomilerde fiyat istikrarını tehdit eden başlıca iki unsur vardır: Birincisi; siyasi karar alıcıların ekonominin çalışmasını hızlandırmak amacı ile koşullar oluşmadan, ekonomiyi kapasitesi üzerinde çalıştırmaya zorlama ki bu da uzun süreli bir durum değildir. İkincisi; Hükümetlerin kamu maliyesi açığı vermesi ve bunu da merkez bankası kaynakları ile finanse etme zaaflarının olmasıdır. Bunun sonucu olarak kısa vadede büyüme ve istihdam artışı olsa bile, uzun vadede ki sonuç ise yüksek enflasyon ve düşük ve istikrarsız bir büyüme ve işsizliktir. Bilindiği gibi fiyat istikrarına, istikrarlı ve kararlı politika uygulamaları sonucu ulaşılmaktadır. Genelde siyasi otoriteler, siyasetin doğasından kaynaklanan nedenlerle kısa vadeli bakış açısına sahip baskı gruplarının etkisi altında kalabilmekte ve özellikle seçim dönemlerinde daha kısa vadeli düşünmeye yatkın olabilmektedir. Bu noktada enflasyonu kontrol etmek, fiyat istikrarına, sürdürülebilir büyümeye ulaşmak için merkez bankaları, toplum tarafından daha uzun vadeyi planlayabilmeleri için siyasi otoriteden bağımsız olarak görevlendirilirler. Bu yapı, merkez bankalarına fiyat istikrarını engelleyen ve tehdit koyan diğer politika uygulamalarına hayır diyebilmelerini ve gerekli uyarıları yapabilmeleri imkanı sağlamaktadır. Politikaların, hedefleri açıkça belirlenmiş ve kısa vadeli etkilerden uzak bağımsız kurumlar tarafından uygulanacak olması aynı zamanda, ekonomik birimlere kararlarını alma süreçlerinde ihtiyaç duydukları güveni sağlamaktadır. Merkez bankalarının bağımsızlığı altında yatan temel budur. (Erçel, 2005,

3 2. MERKEZ BANKASI NIN BAĞIMSIZLIĞI Merkez Bankası nın bağımsızlığının gerçekleştirilmesi istikrarlı bir ekonomik yapının oluşturulması ile doğru orantılıdır. Stanley Fisher in belirttiği üzere (Mishkin, 2006) Merkez Bankalarının bağımsızlığı iki farklı kriterde ele alınabilir. İlk kriter, Merkez Bankasının para politikasını uygularken kullanacağı araçları belirlemedeki bağımsızlığını anlatan araç bağımsızlığı olurken, diğer kriter de, Merkez Bankasının ana hedefini belirlemedeki bağımsızlığını ifade eden amaç bağımsızlığıdır. Amaç Bağımsızlığı Merkez bankasının ulaşmak istediği hedefi ya da hedefleri seçmede bağımsız olması demektir. Modern Merkez Bankalarının büyük çoğunluğunun nihai hedefi yasalarla sadece fiyat istikrarı olarak belirlenmiştir. Bu nedenle Merkez Bankaları amaç bağımsızlığına sahip değildirler. Araç Bağımsızlığı Amaç bağımsızlığını hedef koyma olarak düşünür ve araç bağımsızlığını da hedefe varmak için uygulanacak yöntemin ve uygulamaların seçimindeki özgürlük olarak algılarsak, bağımsız bir Merkez Bankasından bahsedebilmek için bu kurumun araç bağımsızlığına sahip olması gerekmektedir. Merkez Bankası hem hedef koyup hem de o hedefe ulaşmak zorunda kalmamalıdır. Yani araç bağımsızlığı ile Merkez Bankasının yasayla belirlenmiş nihai hedeflerine ulaşmada kullanacağı araç ve yöntemlerin seçme ve düzenlemede ne oranda serbest olduğu belirtilmektedir. Bağımsızlığını sağlama konusunda duyarlı olan merkez bankaları, aynı zamanda yaptıkları işlerin sorumluluğunu da üzerlerinde hissetmek zorundadırlar. Para politikasını belirlemek ve uygulamak konusunda görevlendirilen Merkez Bankası, öncelikle içinde bulunduğu ekonomik durumu ve piyasa koşullarını saptar. Sonrasında bu koşullar altında öncelikli hedeflerini belirler. Piyasa koşullarında mevcut araçlardan hangileri ile bu belirlenen hedefe ulaşabileceğini de tespit ettikten sonra para politikasını uygulamaya başlar. Burada dikkat edilmesi gereken en önemli unsur Merkez Bankasının yapabileceklerinin kendisinin de içinde bulunduğu ülkenin mevcut finansal altyapısı ile sınırlı olmasıdır. Aynı finansal altyapı kısıtı altında kullanacağı araçları belirlemede de söz sahibidir. Merkez Bankasının uyguladığı para politikasının etkilerini ve Merkez Bankası nın başkaca neler yapabileceğinin en önemli göstergesi olan merkez bankası bilânçosu, para politikaları ile mali sistemin karşılıklı etkileşimi sonucunda biçimlenen ve dolayısıyla ekonomideki karar alma birimlerinin davranışlarının oluşumunda etkin olan en önemli bilgi kaynağıdır (Çelik, 2006:14-17). Merkez Bankasının para ve kredi işlerini ekonomik yaşamın gereklerine ve hükümetin genel politikasına göre düzenleyeceğine göre bankanın kendisine verilen hedefe ulaşabilmesi için yaptığı faaliyetlere devlet müdahalesi yoksa söz konusu bağımsızlıktan söz edilir. Eğer var olan sistemin işleyiş mekanizması içinde hükümetin ekonomi politikasını belirleyeceği ve sonra Merkez Bankası nın önceden sınırları çizilmiş bu politika çerçevesinde, para politikasını hazırlayıp uygulayacağı belirtilmişse bu durumda Merkez Bankası bağımsızlığı vardır. Bu anlamda bağımsızlık kavramını, özerklik kavramı ile ikame

4 etmek mümkündür. Doğaldır ki, bu bağımsızlık, hükümetten tamamen kopuk bir anlayışı gerektirmez. Bağımsızlığın düzeyi, siyasi otoritenin amaçlarına uyumlu olmakla sınırlıdır. Gerçekten de Merkez Bankasının özerkliği, hükümet programından bağımsız bir para politikası izleneceği anlamında düşünülmemelidir. Siyasi otorite, kendi planlarına uygun olarak ekonomi politikalarını belirlerken, Merkez bankası da para-kredi programını hazırlamalıdır. Böylece, Merkez Bankalarının asıl fonksiyonları olan para-kredi politikalarını belirlemek, hükümetin siyasi müdahalelerine maruz bırakılmamalıdır. Kavram karmaşasına düşmemek için Merkez Bankası özerkliği (autonomy) ve bağımsızlığı (independence) arasındaki farkı tanımlamalıyız. Özerklik, diğer bir takım politik/ekonomik faktörlerin de bulunduğu bir ortamda, belli bir kurumsal çerçevedeki alanda karar-alma gücü olarak tanımlanmaktadır. Bağımsızlık ise, Merkez Bankasını ekonomi politikasının diğer karar birimlerinin etkilerinden yasal olarak koruma girişimi olarak tanımlanmaktadır. Literatürde genellikle kastedilen Merkez Bankası bağımsızlığı, özerklik anlamındaki bağımsızlıktır. Şimdi şöyle bir soru aklımıza gelebilir. Bankanın hangi fonksiyonları hükümete bağımlı ve hangileri bağımsız olacaktır? Buradaki olası çatışma alanı pek doğaldır ki para politikası araçlarının kullanımında yetkilerin paylaşımıdır. Diğer deyişle, Merkez Bankası ve hükümet arasında para arzının kontrolüne ilişkin yetki paylaşımı nasıl olmalıdır? Hem para hem de maliye politikalarını hükümetin yürütmesinin fiyat istikrarının sağlanmasında başarısızlığa neden olması Merkez Bankası bağımsızlığı sorununun özünü oluşturmaktadır. Bazı ekonomi politikası amaçlarının birbiriyle çelişebildiği bilinmeyen bir olgu değildir. Örneğin, para politikası uygulamasındaki nihai amaç şüphesiz büyüme ve kalkınma için gereken finansmanı sağlamaktır. Ancak, bu amaç doğrultusunda gerçekleştirilen para arzı artışlarının enflasyonist etkileri olacağı da açıktır. Özellikle gelişmekte olan ülkelerde, tercih edilen politikalardaki ağırlık çoğunlukla hızlı büyüme yönündedir. Yüksek büyüme ise yeni teknolojileri ve yeni yatırımları gerekli kılar. Vergilerin artırılması politik açıdan çoğu zaman tercih edilen bir yol olmadığı gibi, vergilemenin sınırları da bulunmaktadır. Bu nedenle, hükümetler, söz konusu yatırımları genellikle bütçe açıklarına katlanarak ve/veya doğrudan Merkez Bankası finansmanı yoluyla gerçekleştirirler. Yine hükümetler, politik beklentileri paralelinde popülist politikaları tercih edebilirler. Bu nedenle, fiyat istikrarının temininde ve korunmasında para politikası araçlarının kullanımı konusunda Merkez Bankası, hükümetin politik ve popülist tercihlerinden bağımsız davranabilmelidir. Merkez Bankasının bağımsızlığı tartışmaları, şeffaflık ve sorumluluk kavramlarını da değerlendirme konusu yapmıştır. Sorumluluk olmadan sahip olunan bağımsızlık düşüncesi eksik kalmaktadır. Gerçekten de Merkez Bankası bağımsızlığı kavramından, bankanın başına buyruk her istediğini yapması ve politik sistemden bağımsız olması anlaşılmamalıdır. Sorumluluktan, siyasi otoritenin (hükümet/parlamento) banka performansını ve yöneticilerini denetleyebilmesi anlaşılmalıdır. Şeffaflık kavramından ise anlaşılması gereken bankanın amaç ve faaliyetleri konusunda kamuoyunun bilgilendirilmesidir. Böylece, şeffaflık, halkı bilgilendirerek geleceğe ilişkin beklentileri etkilemede önemli bir araç durumundadır. Şeffaflık ile kamuoyu desteği ve

5 bankanın kredibilitesi arasında da yakın bir bağlantı vardır. Merkez Bankası bağımsızlığı için özellikle kamuoyunun ve siyasilerin fiyat istikrarı amacına destek vermeleri önemli bir şarttır. Kamuoyunun desteğini alabilmek ise şüphesiz bankanın rolü, bağımsızlığın anlamı ve etkileri, enflasyonun olası negatif sonuç ve etkilerinin halka iyi anlatılmasına bağlı bulunmaktadır. Yani, Merkez Bankaları toplumun başlıca dört kesimi ile ayrı ayrı iletişim mekanizmasını geliştirmeli ve bu kesimlerim talepleri doğrultusunda şeffaf olmalıdır. Bu kesimler; piyasalar, basın ve yayın organları, politikacılar ve toplumdur. Merkez bankalarının bilânçolarının basit ve anlaşılır olarak kamuyuna da ilan ediliyor olması, genel kabul görmüş inanışa göre modern merkez bankacılığının savunduğu temel öğelerden biri olan şeffaflık ilkesinin bir gereğidir. 3. TÜRKİYE DE ŞEFFAFLIK Ülkemizde Merkez Bankasının şeffaflığı konusu genelde 1994 yılından sonra gündeme gelmiş ve Merkez Bankası başkanları tarafından yapılan sunumlarda konu ile ilgili bazı açıklamalar yapılmış olsa da, şeffaflık olgusu kesin olarak 1999 yılı sonunda yapılan ve 2000 yılında uygulamaya konulan istikrar (stand-by) programı çerçevesinde Net İç Varlıklar ve Net Uluslararası Rezervler kalemlerinin, piyasa tarafından günlük olarak takip edilmesi ile ortaya çıkmıştır yılında yapılan son düzenlemeler ile de kurumsal dönüşüm sürecini tamamlayarak bağımsızlığına kavuşan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), bilânçosundaki daha detaylı verileri de kamuoyu ile paylaşarak şeffaflaşma konusunda önemli bir adım daha atmıştır. Elbette şeffaflık güzel bir şey ve tarafların birbirini anlayarak ortak amaçlara ulaşılabilmesi için çok önemli bir gereksinim. Ancak burada dikkat edilmesi gereken bazı hususların olduğu değişik görüşe sahip farklı akademisyenler tarafından da dile getirilmektedir. Günümüzde nasıl algılandığını analiz etmeden önce şeffaflık olgusunun tarihsel gelişimini irdelemek ve şeffaflığın tanımını yapmak gerekir Para Politikası Ve Şeffaflık 1970 lerin ilk yarısında arz şokları nedeniyle oluşan enflasyonist ortamda, petrol ithal eden ülkelerin ekonomilerinin olumsuz olarak etkilememesi için, Merkez Bankaları tarafından uygulanan gevşek para politikaları ile toplam talebi canlı tutulmuşlar ve ekonomik daralmanın önüne geçilmişse de, bu politikalar ilerleyen süreçte enflasyon sarmalının oluşmasına yol açmıştır. Altın standartına bağlı sabit kur sistemleri de, petrol fiyatlarındaki şoklar nedeniyle sürdürelemez hale gelmiştir. Büyüme ve istihdam, ödemeler dengesi ve fiyat istikrarı hedeflerinin hepsini birden dikkate alan monetarist yaklaşımlar ile; para politikası işlemez hale gelmiş, beklenenin aksine ekonomik kalkınmaya destek olmak yerine enflasyonist süreçlere yol açmışlardır. (Çelik, 2006:1-3)

6 Bretton Woods sisteminin yıkılışı ve dalgalı kur rejimine geçişle beraber, para politikaları araçları ile büyüme hedefine varmaya çalışan Keynesyen politikaların yerini, fiyat istikrarının sağlanmasına yönelik uygulamalar almıştır. Bu süreçte merkez bankalarının para politikalarının gereğini yerine getirmek için kullandığı araçlar değişime uğramış ve böylece günümüz modern merkez bankacılığının temelleri atılmıştır. 70 li yıllarda parasal hedefleme yoluyla fiyat istikrarını sağlamaya yönelen merkez bankaları, 80 li yıllara gelindiğinde bu hedeflere ulaşabilmekte zorlanmış, enflasyon ile parasal hedefler arasındaki ilişki zayıflamış ve genel eğilim parasal hedeflemeden vazgeçmek yönünde olmuştur. 90 lı yıllara gelindiğinde para politikası stratejileri üzerindeki tartışmalar, operasyonel tekniklerden, merkez bankasının bağımsızlığı, şeffaflığı, sorumluluğu ve güvenilirliği gibi yapısal sorunlara kaymıştır. (Çelik, 2006:3-4) Yeni milenyuma yaklaşırken, kabul görmeye başlayan modern merkez bankacılığı yaklaşımında enflasyon hedeflemesi yaygınlık kazanmış, bağımsızlık, şeffaflık ve güvenilirlik ilkeleri çerçevesinde kısa vadeli faiz oranları temel para politikası aracı olmuş, genel uygulamada parasal hedeflemeden vazgeçilmiştir Şeffaflığın Kriterleri Modern merkez bankacılığının üç vazgeçilmez ilkesi olan bağımsızlık, şeffaflık ve güvenirlik arasında günümüzde üzerinde en çok tartışılan ilke olmaya başlayan şeffaflık ilkesi hakkında, farklı görüşler ileri sürülmektedir. Şeffaflık, pek çok kişi için farklı şeyler ifade ediyor olsa da, şeffaf bir merkez bankasından bahsedebilmek için aşağıda belirtilen asgari şartların yerine getirilmesi hemen hemen zorunlu hale gelmiştir (Demertzis, Hallet, 2003). Kamuoyu ile paylaşılan sayısal bir para politikası hedefi, Para politikasındaki değişikliklerden beklenen etkilerin anlatıldığı bir rapor, Neden para politikasındaki değişikliğin gerekli olduğunu da anlatan bir enflasyon tahmini, Geçmiş dönemlerde izlenen para politikalarının kamuoyu önünde değerlendirilmesi, Diğer taraftan Eijffinger ve Geraats a (2005) göre, şeffaflıktan bahsederken farklı konularda şeffaflık olguları ortaya çıkmaktadır. Politik şeffaflık (Political Transparency) derken, para politikası hedeflerinin kamuoyu ile paylaşılması söz konusu edilmiş, ekonomik şeffaflıkla (Economic Transperancy) da Merkez Bankasının kullandığı, ekonominin genel gidişatına ait verilerin hangileri olduğu ve bunların tahmin modellerinin kamuoyu ile paylaşılması anlatılmıştır. Diğer taraftan Merkez Bankasının karar alma süreçlerinin ne şekilde çalıştığının kamuoyu ile paylaşılması prosedürel şeffaflık (Procedural Transparency) olarak nitelendirilirken, düzenli olarak yapılan bilgilendirme toplantılarıyla para politikası ile ilgili alınan kararların ve bu kararların alınma sebeplerinin kamuoyuna aktarılması politika şeffaflığı (Policy

7 Transparency) tanımlamaktadır. Son olarak da uygulanan politikanın ne şekilde değerlendirileceği, kontrol edilmesi gereken hata ve noksanlıkların neler olduğu ve bunların genel makroekonomik gidişata ne şekilde yansıyabileceğini konusunda kamuoyunun bilgilendirilmesine, operasyonel şeffaflık (Operational Transparency) denilmiştir. 4. MERKEZ BANKASI BAĞIMSIZLIĞINI ETKİLEYEN UNSURLAR Merkez Bankası bağımsızlığını tek bir kriterle belirlemek mümkün değildir. Bağımsızlık kavramı birçok öğeden etkilenmektedir. Bu nedenle Merkez Bankası bağımsızlığı sağlandıktan sonra ya da sağlanmadan önce bazı unsurlardan etkilenmektedir. Bu unsurlara kısaca değinelim: Yasal Bağımsızlık Yasal bağımsızlık, fiili bağımsızlığın önemli bir bölümü olarak kabul edilmektedir. Yasal bağımsızlık, kanun yapıcının ve siyasi otoritenin Merkez Bankasına ne derecede bağımsızlık verdiğinin göstergesidir. Yasalarla ifade edilen bağımsızlık, uygulamada tam olarak yerine getirilememektedir. Bu konudaki tutarsızlık özellikle gelişmekte olan ülkelerde görülmektedir. Söz konusu ülkelerde herhangi bir durumunda hukuki kurallar yok edilmekte ve geçici çözüm arayışlarına girilmektedir. Bu da yasal bağımsızlığı sarsmaktadır. Görev Süresi Merkez Bankası başkanının uzun süre görevde kalması mutlak bir kriter olmamalıdır. Çünkü, başkanın mutlaka hükümetlerin kararlarının ve uygulamalarının karsısında olmayabileceği düşünülmelidir. Guvernörün görev süresi ne kadar kısa olursa siyasi otoritenin, guvernörün kişiliğini etkilemesi olanağı ve banka üzerindeki nüfuzu o oranda artmaktadır. Bu nedenle guvernörün çok sık değişmesi, bankanın bağımsızlığına gölge düşürecek ve azaltacaktır (Oktar, 1997:6). Ülkemizde de merkez bankası başkanı bakanlar kurulu kararı ile beş yıllık bir dönem için atanmakla birlikte uygulama genel olarak hükümet değişikliği ile eş orandadır. Nitekim iktidara gelen hükümet kendi seçtiği ve kendisine yakın olan birisini göreve getirmekte bu da bağımsızlık derecesini azaltmaktadır. Yöneticilerin Kişiliği Merkez Bankası bağımsızlığında yöneticilerin kişiliği son derece önemlidir. Kişisel ilişkileri ve olaylara bakış açıları farklı olan Merkez Bankası Başkanlarının; ekonomik olayların, krizlerin ve konjonktürel değişimlerinin değerlendirilmesinde mutlak surette başarılı olacaklarını düşünmek doğru olmayacaktır. Toplumsal Destek Merkez Bankaları Bağımsızlıklarından söz ederken demokratik toplumlarda en önemli faktörlerden birisi de halkın bu bağımsızlık olayına nasıl baktığı ve nasıl algıladığıdır. Merkez Bankası bağımsızlığına alışkın olmayan ve ya Merkez Bankası bağımsızlığının ne olduğunu bilmeyen bir toplum bu konuda gerekli ve yeterli desteği vermeyebilir. Böyle bir sorunun yaşanmaması için kamuoyunun bu konuda aydınlatılması şarttır.

8 Ekonomik Koşullar Merkez Bankalarının bağımsızlığı ve bağımsızlığın sağlandığı yetkiler çerçevesinde hareket imkânları, ekonomik koşul ve güce bağlıdır. Bir Merkez Bankasının gücü, içinde bulunduğu piyasanın boyutları oranınca şekillenir. Bir Merkez Bankası ne kadar bağımsız olursa olsun elindeki araçlar sadece para politikasını etkilemeye yardımcı olur ve bu araçlar da her ülkenin koşulları doğrultusunda etkili olmaktadır. Nitekim Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası para miktarını ancak tahvil alım ve satımı kadar değiştirebilmekte bu durumda da TCMB nın bağımsız ve etkin bir para politikası imkanlarının mevcut olduğundan bahsetmek mümkün olmamaktadır. Mali politikalar ve bütçe açığı Türkiye de emisyonu ve toplam para arzını çok geniş ölçüde etkiler ve mali politikaları çeki düzene sokmadan para politikasını düzeltmek imkanlarını ortadan kaldırmakta ve ekonomik düzeni zorlamaktadır (Hiç, 1992:48). Devlet Yapısına Benzerlik Siyasi bütünleşmeler ile ekonomik gelişmeler birbiriyle çok ilişkilidir. Yani siyasi bütünlük ile parasal bütünlük, siyasi merkezileşme ile parasal merkezileşme arasında ilişki vardır. Siyasi bütünleşmede askeri veya idari güçler merkezde toplanmıştır. Mali bütünleşmelerde ise para sistemleri vergi gelirlerinin tahsil ve harcamaların yapılmasında merkezileşme olmuştur. Bağımsız olarak, merkez bankası içinde bulunduğu ekonomide etkili olabilmeli ve rol alabilmelidir. Amaçlar Bağımsız bir merkez bankasının amacı statüsünde belirtilmektedir. Statüde belirtilen bu amaçlar zaman zaman hükümetin çalışma alanına girebilmektedir. Genel olarak bağımsız merkez bankalarının amacı; * Paranın değerini ve fiyat istikrarını korumak, * Ülke ekonomik koşullarına uygun para kredi politikası yürütmek, * Sürekli büyümeyi sağlamak, Net olarak belirtilmeyen amaçlar, ileride Merkez Bankası ile Hükümet arasında sorunlar çıkmasına neden olabilmektedir. Net olarak belirlenmiş ve belirtilmiş olan amaçlar hem merkez bankası yöneticilerinin karar almaları sırasında zaman kaybını ve çeliksileri önleyecek hem de kesin bir dille ifade edilen Merkez Bankası amacı kamuoyunda da anlaşılacak ve destek görecektir. Bütçe Açığı Merkez Bankalarının bağımsızlığından söz edilirken, devlet borçlarının Merkez Bankası kaynaklarından finanse edilmesi ve bunun sonuçlarının enflasyona götürmesi konusu önem kazanmaktadır. Türkiye de de bütçeler sürekli olarak açık vermekte bu açığın kapatılması için ya merkez bankası kaynakları kullanılmakta ya da piyasadan borçlanılmaktadır (Turan, 1980: 52-53). Çünkü; Türkiye de devlet vergi tahsilatını tam anlamıyla başaralamamış ve bu durum da Merkez Bankası kaynaklarına dayanmayı zorunlu kılmış, kamu idareleri ve kamu girişimlerine Merkez Bankası kaynaklarından parasal tabanı büyük ölçüde

9 etkileyecek aktarmalar yapılması sonucunu ortaya çıkarmıştır. Bu nedenle hükümetlerin Merkez Bankası kaynaklarını kullanması önlenmelidir (Ertürk, 1991: ). Merkez Bankası bağımsızlığında temel konu; kamu finansman açıklarının Merkez Bankası kaynakları ile finanse edilip edilmemesidir. Kamu finansman açıklarının sürekli artması her durumda ekonomiyi çok kötü etkiletecektir. Hükümetlerin Merkez Bankası kaynaklarını kullanması oldukça önlenmelidir. Bunun sağlanabilmesi için de Merkez Bankalarına gerekli ve yeterli olan imkanlar sağlanmalıdır. Merkez Bankası bağımsızlığını gerçekleştirmiş olan ülke ekonomilerinde Merkez Bankası bağımsızlığı önemli sonuçlar meydana getirmektedir. Bu sonuçlar da kendini özellikle ekonomide ve uluslar arası ilişkilerde ülke lehine olumlu sonuçlar doğurmaktadır. 5. MERKEZ BANKASI BAĞIMSIZLIĞININ SONUÇLARI VE ETKİLERİ Kredibilite (Güvenilirlik): Merkez Bankasının uzun süreli para politikası planlama ve uygulama imkanı olduğu için, bu konuda hükümetlerden daha avantajlıdırlar. Dolayısıyla Merkez Bankası para politikasını uygularken hükümetten ne denli bağımsız olduğu önemlidir. Ciddi anlamda ve uygulamada geçerli olan Merkez Bankası bağımsızlığı kredibiliteyi olumlu yönde etkileyecektir. Merkez bankasının takip edeceği para politikasının, Hazine açıklarına rağmen ısrarla uygulayıp belirli bir vadede sonuç alınmaya başlanacağına inanılması kredibilite olarak adlandırılmaktadır. Kredibilitede önemli olan bir başka noktada enflasyondur. Kamuoyu açısından önemli ifade eden izlenecek politikanın enflasyonu düşürüp düşürmeyeceğidir. Kamuoyunda enflasyonun düşeceğine dair bir inanç olmadığı takdirde ekonomik tedbirler tam anlamıyla sonuç vermeyecektir. Kredibilite, yöneticilerin kişiliği ile, ulusal ve uluslararası siyasi yapılanma veya ekonomik ilişkilerle çok yönlü bir olaydır (Telman, 1994: ). Ekonomik Büyüme Siyasi baskılara açık olmayan bağımsız bir Merkez Bankası öngörülü olacaktır. Bu olgu da ekonomik istikrarı teşvik edip, reel faiz oranlarındaki riskleri azaltabilir. Özellikle bağımsız bir Merkez Bankası siyaset ve iş ilişkilerini birbirinden ayırabilir (Telman, 1994:168) Ekonomik büyüme; ulusal gelir düzeyindeki ve birey basına düsen ulusal gelirdeki artısı işaret eden bir kavramdır (www.kongar.org). Parayı yöneten Merkez Bankalarının büyüme üzerindeki etkileri ise tartışılmazdır. Siyasi otoritelerin baskısında olmayan bir merkez bankası ekonomik istikrar ve büyümeyi sağlayıp, reel faiz oranlarındaki riskleri azaltabilir. Bugüne kadar yapılan çalışmalar Merkez Bankası bağımsızlığı ile ekonomik büyüme arasında sürekli bir ilişki olmadığı sonucunu ortaya çıkarmıştır. Ayrıca bu çalışmalar Merkez Bankası bağımsızlığının ekonomik büyüme üzerindeki etkisi gelişmekte olan ve gelişmiş ülkelerde farklı sonuçlar doğurduğunu gösterir. Fransa ve İngiltere gibi ülkelerin Merkez Bankaları tam bağımsız olmamakla birlikte ekonomik büyüme ve refah düzeyleri son derece iyidir. Enflasyon Enflasyon; fiyatlar genel düzeyinde sürekli ve hızlı artışlar olarak tanımlanır. Bir başka tanımla enflasyon, parasal gelirdeki fiili büyümenin üretimdeki fiili büyümeden daha çok olmasıdır. Süreklilik gösteren ve belli bir oranın üzerine çıkan fiyat artışlarını enflasyon

10 olarak tanımlayan ekonomi bilimi fiyatlardaki bir defalık yükselmeyi enflasyon değil fiyat artısı olarak kabul etmektedir. Dünya üzerindeki bütün merkez bankalarının asıl amacı fiyat istikrarını sağlamaktır. Bu amacı gerçekleştirebilmek için her merkez bankası kendi ülkesinin şartlarına uygun yol izlemektedir. Friedman nın öncülüğünü yaptığı monetarist görüşe göre, enflasyonla mücadelede para politikası etkilidir. Merkez Bankasının sıkı para politikası izlemesi, faiz oranlarını düşürmesi, açık piyasa işlemleri ile tahvil satması veya karşılık oranlarını değiştirmesi, bankaları mevduat ve kredi hacmini kısmaya yöneltebilir. Tüm bu dönemlerde enflasyondan korunmak için yada mücadele için tek yol para miktarının hızlı yayılmasını azaltmak ve önlemek olmuştur. Yani, enflasyonun asıl kaynağı para miktarının artışıdır (Telman, 1994:174) Bankacılık Sistemi Kontrolü: Merkez Bankaları sadece fiyat istikrarını sağlamaya çalışan kurumlar değildir. Hükümetler Merkez Bankaları aracılığı ile ticari bankaları ve ticari bankacılık sistemini kontrol ederler. Siyasi otorite, Merkez Bankası aracılığı ile ticari bankalar sisteminin ve ticari bankaların mevduat yaratmasını; ticari bankaların mevduat karşılıkları ile ticari bankacılık sisteminin sahip olduğu rezerv miktarını denetleyerek düzenler. Para politikasının uygulamasında bankacılık sisteminin önemli olmasının nedeni; sağlıklı çalışmayan bir bankacılık sisteminin para politikası uygulamasını güçleştirecek olmasıdır. Ancak bankaları etkilemek ve yönlendirmek yoluyla uygulamaya konulabilen ciddi bir para politikasını, başıboş bir bankacılık sistemi izleme olanağı yoktur (Akgüç, 1992:244). Uluslararası İlişkiler Merkez bankası bağımsızlığı; devletler için sosyal, ekonomik ve uluslar arası ilişkiler dikkate alınarak kararlaştırılmalıdır. Bir merkez bankasının uluslararası alanda hangi şartlarla karşılaşacağı bilinemeyeceği için hükümetten ayrı olmamalıdır. Dünya üzerindeki bütün ülkelerde kur politikasına müdahale kısmen de olsa söz konusudur. Paranın gücünden bahsederken uluslararası piyasadaki değeri de dikkate alınmalıdır. Zira; paranın uluslararası piyasadaki değeri ile ulusal ekonomi içindeki yeri birbirinden farklı düşünülemez. Paraların birbirlerine olan üstünlüğü, ülkelerin gücünden kaynaklanan üstünlüklerinin en büyük avantajı; kendi parasının rezerv para olarak kullanılmasının getirdiği ve maliyeti olmayan finansman imkanlarıdır. Merkez Bankaları nın bağımsız olmaları gerçeğinin her kesim tarafından kabul görmelerine rağmen bu bağımsızlığı tehdit eden bazı nedenlerde bulunmaktadır. Yüksek petrol fiyatları ve diğer şoklar Merkez Bankası bağımsızlığını iki yönden tehdit etmektedir bunlar; politika oluşturanların ve politikacıların ekonomiyi kapasitesinin ötesine itme isteği ve Hükümetlerin bitçe açığı yaratmak ve bunu Merkez Bankası ndan borç alarak fonlama eğilimleri (Alptekin, 2009: 10) olarak belirtebiliriz. 6. SONUÇ Yukarıda aktarılan gelişmeler sonucunda Merkez Bankalarının bağımsız olması konusu, güncel olarak en çok tartışılan konu haline gelmiştir. Merkez bankaları günümüz ekonomilerinin en temel kurumlarından biridir. Merkez Bankası ülkenin para politikasını

11 belirler, yürütür; karar ve uygulamalarıyla ülke ekonomisinin gelişimini büyük ölçüde etkiler. Bu önemli işlevi nedeniyle Merkez Bankalarının bağımsız veya özerk kurumlar olması ya da olmaması bu kurumun doğuşundan günümüze kadar tartışılmaktadır. Merkez Bankasının bağımsızlığı bu kurumun para politikasına ilişkin ölçü, düzenleme, karar ve uygulamalarında siyasal otoriteler olarak hükümet ve parlamento veya diğer baskı gruplarının etkisinden uzak kalmasıdır. Merkez Bankasının para ve kredi işlerini ekonomik yaşamın gereklerine ve devletin genel politikasına göre düzenleyeceği biliniyorsa, bankanın kendisine verilen hedefe ulaşabilmesi için yaptığı faaliyetlere hükümet müdahalesi yoksa söz konusu bağımsızlıktan söz edilebileceğiz. Bağımsızlık hükümetten tamamen kopuk bir anlayışı gerektirmez. Bağımsızlığın düzeyi siyasi otoritenin amaçlarına uyumlu olmakla sınırlıdır. Gerçekten de Merkez Bankasının özerkliği hükümet programından bağımsız bir para politikası izleneceği anlamında algılanmamalıdır. Siyasi otorite kendi planlarına uygun olarak ekonomi politikalarını belirlerken Merkez Bankası da para-kredi programını hazırlamalıdır. Böylece Merkez Bankasının asıl fonksiyonları olan para-kredi politikalarını belirlemek hükümetin siyasi müdahalelerine maruz bırakılmamalıdır. Merkez Bankaları bağımsız oldukları kadar şeffaf da olmalıdırlar. Politikaların tasarım ve uygulama çerçevesinde merkez bankaları toplumla daha fazla bilgi paylaşmalı ve etkin bir iletişim politikası yürütmelidir. Merkez Bankalarının bağımsız olmaları demek toplumun gözü önünde olmaları demektir. Şeffaflığın arttırılması ve etkin iletişim ekonomiye ve para politikasına en önemli katkısı geleceğe ilişkin belirsizliği azaltmasıdır. Merkez bankalarının şeffaf olmaları ve ayrıca iletişime önem vermeleri para politikalarının öngörülebilirliğini arttırmaktadır. Böylece de ekonomik birimlerin bekleyişleri Merkez Bankası hedefi doğrultusunda şekillenecektir. Merkez Bankalarının uyguladıkları iletişim politikaları ile toplumda enflasyondan kaçınma bilincini arttırmaktadır. Dolayısıyla Merkez Bankasının toplumla iletişim ve şeffaflığı, toplumun enflasyon algısını şekillendirmesi açısından enflasyonla mücadele sürecinde önemli bir araç olmaktadır. Tabidir ki, enflasyon konusunda toplumu bilinçlendirmek çok uzun bir zaman sürecini almaktadır. Merkez bankaları politik baskıdan bağımsız olmalıdır. Ekonominin gidişatını ve risklere ilişkin değerlendirmelerini iletişim araçlarını kullanarak topluma kendisinin belirlediği çerçevelerde açıklaması, siyasetçileri, finans çevresini, şirketler sektörünü kısaca toplumun her kesimini uyarabilmesi Merkez Bankası bağımsızlığının bir parçasıdır. Ayrıca merkez bankaları üst düzey yöneticilerinin görev sürelerinin, atanma, çalışma ve görevden ayrılma kurallarını yasalarla net bir biçimde ve politik baskıdan bağımsız olarak belirlemelidir. Merkez Bankalarının, politik baskıdan ve kısa vadeli hedeflerden bağımsız olmaları ve uzak kalmaları gerekmektedir. Ayrıca politikalarını da sadece fiyat istikrarını sağlamak için oluşturmalıdırlar yılından günümüze değin yaşanan bağımsızlık sürecine bakıldığında; diğer ülke örnekleri ve söz konusu bu zaman diliminde edinilen tecrübeler, mükemmel bir Merkez

12 Bankası yasası olmadığını ve bağımsız bir Merkez Bankası yasasının her zaman daha iyi yapılabileceğini göstermektedir. Merkez Bankası bağımsızlığının gerçekleştirilmesi, istikrarlı bir ekonomik yapının oluşturulması ile mümkün olabilmektedir. Türkiye de 2001 yılından bugüne kadar sıkı para politikasındaki başarısı Merkez Bankasının izlediği kararlı ve akılcı politikaların etkisi büyük olmuştur. En başarılı bağımsız Merkez Bankaları siyasi baskıya en az maruz kalanlardır. KAYNAKÇA Ali Vefa ÇELİK, Aysun EVRENSEL, Ve Diğerleri; TCMB Bilançosu, Açıklamalar, Rasyolar ve Para Politikası, TCMB, Ankara, Şubat 2006 Emin Ertürk, Para İkamesi, Uludağ Yayınları, Bursa, 1991 Emre KONGAR, Ekonomik Büyüme ve Kültürel Kalkınma, Erdem ALPTEKİN, Merkez Bankaları Neden Bağımsız Olmalı?. AR&GE Bülteni, 2009 Şubat-Ekonomi, ss.6-10 Frederic S. MISHKIN, The Economics of Money, Banking and Financial Markets, 8th Edition, Pearson, 2006 Frederic S. MISHKIN, Can Central Bank Transparency Go Too Far, National Bureau of Economic Research, Cambridge, October 2004 Gazi ERÇEL, Merkez Bankası nın Bağımsızlığı, 2005, TCMB, Gül Günver TURAN, Uluslar arası Para Sisteminin Dünü ve Bugünü, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 1990 Maria DEMERTZIS, Andrew Hughes HALLETT, Central Bank Transparency in Theory and Practice, May, 2003 Mükerrem HİÇ, Para Teorisi ve Politikası, 8. baskı, Menteş Kitapevi, İstanbul, 1992 Nuran GÖKBUDAK, Centeral Bank Independence, The Bundesbank and the Cantral Bank of the Republick of Turkey, Institute of European Finance Research Paper, 96/13, 1996 Ö.Turgut TELMAN, Merkez Bankalarının Bağımsızlığı, Güray Matbaası, İstanbul, 1994 Öztin AKGÜÇ, Türkiye de Bankacılık, Gerçek Yayınevi, İstanbul, 1992 Süreyya SERDENGEÇTİ, Merkez Bankası Bağımsızlığı, Ekonomik Yorumlar (Finans- Politik), Sayı:477, Yıl:40, Aralık 2003, ss Suat OKTAR, TC Merkez Bankası Ne Ölçüde Bağımsız, Bankacılık ve Ekonomik Yorumlar Dergisi, Yıl:34, Sayı:5, Mayıs 1997 Sylvester C. W. Eijffinger, Petra M. Geraats, How Transperant Are Central Banks, January 2005 Suat OKTAR, T.C. Merkez Bankası Ne Ölçüde Bagımsız?, Bankacılık ve Ekonomik Yorumlar Dergisi, Yıl: 34, Sayı: 5, Mayıs 1997, s. 6

Araştırma Raporu. KONYA TİCARET ODASI Etüd - Araştırma Servisi. Tarih: 15.02.2006

Araştırma Raporu. KONYA TİCARET ODASI Etüd - Araştırma Servisi. Tarih: 15.02.2006 KONYA TİCARET ODASI Etüd - Araştırma Servisi Tarih: 15.02.2006 Araştırma Raporu Sayı : 2006/42/71-2006/118/77-2006/128/87 Konu : Merkez Bankası Bağımsızlığı Merkez Bankası Bağımsızlığını Etkileyen Unsurlar

Detaylı

FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE

FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE FİYAT İSTİKRARI ACI KAHVE Sevinç Karakoç Raziye Akyıldırım Yasemin Ağdaş Duygu Çırak NELER ANLATILACAK? FİYAT İSTİKRARI NEDİR? FİYAT İSTİKRARININ YARARLARI NELERDİR? TÜRKİYE DE FİYAT İSTİKRARI Bir toplumu

Detaylı

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4

FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 FİNANSAL SERBESTLEŞME VE FİNANSAL KRİZLER 4 Prof. Dr. Yıldırım Beyazıt ÖNAL 6. HAFTA 4. GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE ULUSLAR ARASI FON HAREKETLERİ Gelişmekte olan ülkeler, son 25 yılda ekonomik olarak oldukça

Detaylı

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Gazi Erçel Başkan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 1 Nisan 1998 Ankara I. Giriş Ocak ayı başında

Detaylı

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ

2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ 2005 YILI İLERLEME RAPORU VE KATILIM ORTAKLIĞI BELGESİNİN KOPENHAG EKONOMİK KRİTERLERİ ÇERÇEVESİNDE ÖN DEĞERLENDİRMESİ TEPAV EPRI Dış Politika Etütleri AB Çalışma Grubu 9 Kasım 2005 Ankara Zeynep Songülen

Detaylı

SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN

SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN BAŞKANI SN. DOÇ. DR. TURAN EROL UN ADNAN MENDERES ÜNİVERSİTESİ NAZİLLİ İİBF İKTİSAT BÖLÜMÜ VE AVRUPA ARAŞTIRMALAR MERKEZİ TARAFINDAN DÜZENLENEN GÜNCEL EKONOMİK SORUNLAR KONGRESİ NDE YAPACAĞI Açılış Konuşmasının

Detaylı

Sayı: 2006-34 26 Mayıs 2006. Toplantı Tarihi: 25 Mayıs 2006

Sayı: 2006-34 26 Mayıs 2006. Toplantı Tarihi: 25 Mayıs 2006 Sayı: 2006-34 26 Mayıs 2006 PARA POLİTİKASI KURULU DEĞERLENDİRMELERİ ÖZETİ Toplantı Tarihi: 25 Mayıs 2006 1. Para Politikası Kurulu (Kurul), kararlarını enflasyonun orta vadeli hedeflerle uyumlu olmasını

Detaylı

BASIN AÇIKLAMASI. SÜREYYA SERDENGEÇTİ Başkan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. Ankara, 19 Mart 2001

BASIN AÇIKLAMASI. SÜREYYA SERDENGEÇTİ Başkan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. Ankara, 19 Mart 2001 BASIN AÇIKLAMASI SÜREYYA SERDENGEÇTİ Başkan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Ankara, 19 Mart 2001 Sayın Bakanım, Değerli Basın Mensupları, Bilindiği gibi, Kasım ayı ikinci yarısında mali piyasalarda yaşanan

Detaylı

GENEL DEĞERLENDİRME TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI

GENEL DEĞERLENDİRME TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI GENEL DEĞERLENDİRME Küresel kriz sonrası özellikle gelişmiş ülkelerde iktisadi faaliyeti iyileştirmeye yönelik alınan tedbirler sonucunda küresel iktisadi koşulların bir önceki Rapor dönemine kıyasla olumlu

Detaylı

TÜRKİYE AÇISINDAN EURO NUN ROLÜ

TÜRKİYE AÇISINDAN EURO NUN ROLÜ TÜRKİYE AÇISINDAN EURO NUN ROLÜ GAZİ ERÇEL BAŞKAN TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI 6. Uluslararası Finans ve Ekonomi Forumu VİYANA, 9 KASIM 2000 Euro ile ilgili görüşlerimi sizlerle paylaşmak üzere, bu

Detaylı

Finans Sektöründe Tüketici Hukuku ve Uygulama Alanları Sempozyumu. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Türkiye Bankalar Birliği

Finans Sektöründe Tüketici Hukuku ve Uygulama Alanları Sempozyumu. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Türkiye Bankalar Birliği Finans Sektöründe Tüketici Hukuku ve Uygulama Alanları Sempozyumu Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Türkiye Bankalar Birliği İstanbul 6 Aralık 2012 Sayın Bakanım, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumunun

Detaylı

F. Gülçin Özkan York Üniversitesi

F. Gülçin Özkan York Üniversitesi Finansal Đstikrar ve Makroekonomik Etkileşim F. Gülçin Özkan York Üniversitesi 1 Finansal kriz tanımı üzerinde hemfikir olunan bir tanım bulunmamakla birlikte, reel sektör etkisinin derecesi önemli bir

Detaylı

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 12.03.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ocak ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -5,2 Milyar doların altında -4,88 milyar dolar olarak geldi. Ocak ayında dış ticaret açığı geçen yılın aynı ayına göre

Detaylı

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi

Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Banka Kredileri ve Büyüme İlişkisi Cahit YILMAZ Kültür Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İstanbul c.yilmaz@iku.edu.tr Key words:kredi,büyüme. Özet Banka kredileri ile ekonomik büyüme arasında

Detaylı

Merkez Bankacılığı 23.11.2015

Merkez Bankacılığı 23.11.2015 Merkez Bankacılığı Ekonomi Politikasının Amaçları İstikrarlı ve hızlı ekonomik büyüme Kaynakların tam istihdamı Ödemeler dengesinde istikrarın sağlanması Fiyat istikrarı Bu hedefleri gerçekleştirmek nelere

Detaylı

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası FĐNANSAL EĞĐTĐM VE FĐNANSAL FARKINDALIK: ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Durmuş YILMAZ Başkan Mart 2011 Đstanbul Sayın Bakanım, Saygıdeğer Katılımcılar, Değerli Konuklar

Detaylı

1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU

1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ III Bölüm 1 MAKRO EKONOMİNİN DOĞUŞU ve TEMEL KAVRAMLAR 11 1.1.Makro Ekonominin Doğuşu 12 1.1.1.Makro Ekonominin Doğuş Süreci 12 1.1.2.Mikro ve Makro Ekonomi Ayrımı 15 1.1.3.Makro Analiz

Detaylı

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü

DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015. Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer. Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU TEMMUZ 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü DÜNYA BANKASI TÜRKİYE DÜZENLİ EKONOMİ NOTU Temmuz ayı içerisinde Dünya Bankası Türkiye

Detaylı

Finansal Piyasa Dinamikleri. Yekta NAZLI ynazli@yahoo.com

Finansal Piyasa Dinamikleri. Yekta NAZLI ynazli@yahoo.com Finansal Piyasa Dinamikleri Yekta NAZLI ynazli@yahoo.com Neleri İşleyeceğiz? Finansal Sistemin Resmi Makro Göstergeler ve Yorumlanması Para ve Maliye Politikaları Merkez Bankası ve Piyasalar Finansal Piyasalardaki

Detaylı

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015

INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 INTERNATIONAL MONETARY FUND IMF (ULUSLARARASI PARA FONU) KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM OCAK 2015 Hazırlayan: Ekin Sıla Özsümer AB ve Uluslararası Organizasyonlar Şefliği Uzman Yardımcısı IMF Küresel Ekonomik

Detaylı

DERS İÇERİĞİ. Para-Banka Teori ve Politikası. Zorunlu DERS HEDEFİ

DERS İÇERİĞİ. Para-Banka Teori ve Politikası. Zorunlu DERS HEDEFİ DERS İÇERİĞİ Ders Adı Ders Türü Para-Banka Teori ve Politikası Zorunlu DERS HEDEFİ Para-Banka Teori ve Politikası dersini alan öğrenciler aşağıdaki becerileri kazanacaktır: Paranın tanımı, fonksiyonları

Detaylı

2002-2009 YILLARI ARASINDA MERKEZ BANKASI PARASI VE ALT KALEMLERİNİN ANALİZİ

2002-2009 YILLARI ARASINDA MERKEZ BANKASI PARASI VE ALT KALEMLERİNİN ANALİZİ MALİYE FİNANS YAZILARI Yıl: 25 Sayı: 90 Ocak 2011 23 2002-2009 YILLARI ARASINDA MERKEZ BANKASI PARASI VE ALT KALEMLERİNİN ANALİZİ Alper YAKUPOĞLU * ÖZET Bu çalışmada Türkiye de para arzının en önemli göstergesi

Detaylı

MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR

MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR MERKEZ BANKASI VE FİNANSAL İSTİKRAR Sermaye Hareketleri ve Döviz Kuru Politikaları Türkiye Ekonomi Kurumu Paneli Doç.Dr.Erdem BAŞÇI Başkan Yardımcısı, TCMB 11 Aralık 2010, Ankara 1 Konuşma Planı 1. Merkez

Detaylı

Finansal Kurumlar ve Piyasalar. Zorunlu Yüksek Lisans. 1. yıl 1. yarıyıl / Güz Doç. Dr. Mehmet Güçlü. Uzaktan Öğrenim Türkçe Yok

Finansal Kurumlar ve Piyasalar. Zorunlu Yüksek Lisans. 1. yıl 1. yarıyıl / Güz Doç. Dr. Mehmet Güçlü. Uzaktan Öğrenim Türkçe Yok Dersin Adı Dersin Kodu Dersin Türü DERS ÖĞRETİM PLANI Dersin Seviyesi Dersin AKTS Kredisi 0 Haftalık Ders Saati 3 Haftalık Uygulama Saati - Haftalık Laboratuar Saati - Dersin Verildiği Yıl Dersin Verildiği

Detaylı

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 11.12.2013 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Ekim ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi 2,9 Milyar dolar eksiyken, veri beklentilere paralel 2,89 milyar dolar açık olarak geldi. Ocak-Ekim arasındaki 2013 cari

Detaylı

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2013 YILI İLK YARI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ

MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2013 YILI İLK YARI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ MALİYE BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN MAKROEKONOMİK GELİŞMELER İLE 2013 YILI İLK YARI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİNİ DEĞERLENDİRMEK ÜZERE DÜZENLEDİĞİ BASIN TOPLANTISI KONUŞMA METNİ 15 TEMMUZ 2013

Detaylı

IMF, Birleşmiş Milletlerin uzmanlaşmış kurumlarından biri olsa da, kendi tüzüğü, yönetim yapısı ve mali kaynağı vardır.

IMF, Birleşmiş Milletlerin uzmanlaşmış kurumlarından biri olsa da, kendi tüzüğü, yönetim yapısı ve mali kaynağı vardır. IMF ye Genel Bakış Biz kimiz? Uluslararası Para Fonu (IMF) parasal konularda küresel işbirliğini arttırmak, mali istikrarı sağlamak, uluslararası ticareti kolaylaştırmak, yüksek istihdamı ve sürdürülebilir

Detaylı

Ekonomi II. 20.Para Teorisi ve Politikası. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından

Ekonomi II. 20.Para Teorisi ve Politikası. Doç.Dr.Tufan BAL. Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından Ekonomi II 20.Para Teorisi ve Politikası Doç.Dr.Tufan BAL Not:Bu sunun hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.Tümay ERTEK in Temel Ekonomi kitabından faydalanılmıştır. 20.1.Para Teorisi Para miktarındaki

Detaylı

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi

2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi 2015 2017 Yılları Bütçesinin Makroekonomik Çerçevede Değerlendirilmesi Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İktisadi ve Mali Analiz Yüksek Lisansı Bütçe Uygulamaları ve Mali Mevzuat Dersi Kıvanç

Detaylı

CARİ AÇIK NEREYE KADAR?

CARİ AÇIK NEREYE KADAR? CARİ AÇIK NEREYE KADAR? Prof. Dr. Doğan CANSIZLAR ANKARA - 14 Aralık 2011 1 Türkiye Ekonomisindeki Bazı Eşitlikler -Ekonomik Büyüme = Artan Dış Açık -Artan Dış Açık = Artan Dış Borçlanma -Artan Dış Borçlanma

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

Küresel Kriz Sonrası Türkiye de Finansal Sistem Bankacılık Sektörü

Küresel Kriz Sonrası Türkiye de Finansal Sistem Bankacılık Sektörü Küresel Kriz Sonrası Türkiye de Finansal Sistem Bankacılık Sektörü Ekrem Keskin Mayıs 2010 Sunum Uluslararası gelişmeler Türkiye deki gelişmeler Bankacılık sektörüne yansıma Sonuç 2 Yapılanlar Ortak çaba:

Detaylı

Bilgi Raporu. KONYA TİCARET ODASI Etüd - Araştırma Servisi. Tarih: 08.12.2005

Bilgi Raporu. KONYA TİCARET ODASI Etüd - Araştırma Servisi. Tarih: 08.12.2005 KONYA TİCARET ODASI Etüd - Araştırma Servisi Tarih: 08.12.2005 Bilgi Raporu Sayı : 2005/41/43 Konu : 2006 Para Politikası ve Enflasyon Hedeflemesine Geçiş Hazırlayan: Bilge AFŞAR 2006 Para Politikası ve

Detaylı

Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm

Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm T.C. KALKINMA BAKANLIĞI Türkiye Ekonomisinde Dönüşüm Erhan USTA Müsteşar Yardımcısı 29 Şubat 2012 3. İzmir Ulusal Ekonomi Kongresi 1970 li Yıllar : Dünya 1971 yılında Bretton Woods sisteminin çöküşü Gelişmekte

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 04 Nisan 2014

GÜNLÜK BÜLTEN 04 Nisan 2014 GÜNLÜK BÜLTEN 04 Nisan 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER Fitch, Türkiye nin kredi notu ve görünümünü korudu Fitch, Türkiye'nin kredi notunu BBB- olarak korurken, kredi notunun Durağan olan görünümü de değiştirmedi.

Detaylı

İçindekiler kısa tablosu

İçindekiler kısa tablosu İçindekiler kısa tablosu Önsöz x Rehberli Tur xii Kutulanmış Malzeme xiv Yazarlar Hakkında xx BİRİNCİ KISIM Giriş 1 İktisat ve ekonomi 2 2 Ekonomik analiz araçları 22 3 Arz, talep ve piyasa 42 İKİNCİ KISIM

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Güçlü

Yrd. Doç. Dr. Mehmet Güçlü Dersin Adı DERS ÖĞRETİM PLANI Dersin Kodu ECO 77 Dersin Türü (Zorunlu, Seçmeli) Dersin Seviyesi (Ön Lisans, Lisans, Yüksek Lisans, Doktora) Dersin AKTS Kredisi 5 Haftalık Ders Saati 3 Haftalık Uygulama

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

AVRO BÖLGESİ NDE YENİ KORKU: DEFLASYON Mehmet ÖZÇELİK

AVRO BÖLGESİ NDE YENİ KORKU: DEFLASYON Mehmet ÖZÇELİK Mehmet ÖZÇELİK Bilgi Raporu Ekonomik Araştırmalar ve Proje Müdürlüğü KONYA Şubat, 2016 www.kto.org.tr 0 GİRİŞ 2008 küresel ekonomik krizinin ardından piyasalarda bir türlü istenilen hareketliliği yakalayamayan

Detaylı

REEL DÖVİZ KURU TEORİ VE UYGULAMA, KUR-ENFLASYON İLİŞKİSİ VE CARİ AÇIK

REEL DÖVİZ KURU TEORİ VE UYGULAMA, KUR-ENFLASYON İLİŞKİSİ VE CARİ AÇIK REEL DÖVİZ KURU TEORİ VE UYGULAMA, KUR-ENFLASYON İLİŞKİSİ VE CARİ AÇIK Doç. Dr. Cevdet Akçay 15 Haziran 2004 İstanbul Hilton Oteli Nominal Döviz Kuru Reel Döviz Kuru E = E TL/$ q = q TL/$ R Nominal Faiz

Detaylı

DERS PROFİLİ. Parasal İktisat ECO312 Bahar 6 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Bilgen Susanlı

DERS PROFİLİ. Parasal İktisat ECO312 Bahar 6 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Bilgen Susanlı DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Parasal İktisat ECO312 Bahar 6 3+0+0 3 6 Ön Koşul ECO202 (Makroekonomi) Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı İngilizce Zorunlu

Detaylı

Küresel Kriz ve Yükselen Piyasa Ekonomileri

Küresel Kriz ve Yükselen Piyasa Ekonomileri Küresel Kriz ve Yükselen Piyasa Ekonomileri Erdem Başçı Başkan Yardımcısı, TCMB 17 Aralık 2008, İstanbul, EAF 1 Sunuş Planı 1. Küresel Likidite Sorunu 2. Küresel Kriz, Küresel Çözüm Arayışları 3. Yükselen

Detaylı

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ

13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ 13.02.2014 CARİ İŞLEMLER DENGESİ Aralık ayı cari işlemler açığı piyasa beklentisi olan -7,5 Milyar doların üzerinde -8,322 milyar dolar olarak geldi. 2013 yılı cari işlemler açığı bir önceki yıla göre

Detaylı

EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI KAMU HİZMETLERİ DIŞSALLIKLAR KAMU HARCAMALARININ ARTIŞINA YÖNELİK GÖRÜŞLER

EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI KAMU HİZMETLERİ DIŞSALLIKLAR KAMU HARCAMALARININ ARTIŞINA YÖNELİK GÖRÜŞLER 4.bölüm EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI KAMU HİZMETLERİ DIŞSALLIKLAR KAMU HARCAMALARININ ARTIŞINA YÖNELİK GÖRÜŞLER EKONOMİK SÜREÇ İÇİNDE DEVLETİN FONKSİYONLARI 1.Kaynak Dağılımında Etkinlik:

Detaylı

Mali Kural, Keşke Sadece Denklem Olsaydı. Doç. Dr. Ümit Özlale TEPAV Kamu Politikaları Eğitim ve Araştırma Enstitüsü Direktörü

Mali Kural, Keşke Sadece Denklem Olsaydı. Doç. Dr. Ümit Özlale TEPAV Kamu Politikaları Eğitim ve Araştırma Enstitüsü Direktörü Mali Kural, Keşke Sadece Denklem Olsaydı Doç. Dr. Ümit Özlale TEPAV Kamu Politikaları Eğitim ve Araştırma Enstitüsü Direktörü TEPAV Politika Notu Mayıs 2010 Mali Kural, Keşke Sadece Denklem Olsaydı Türkiye

Detaylı

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA

SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA SORU SETİ 11 MİKTAR TEORİSİ TOPLAM ARZ VE TALEP ENFLASYON KLASİK VE KEYNEZYEN YAKLAŞIMLAR PARA Problem 1 (KMS-2001) Kısa dönem toplam arz eğrisinin pozitif eğimli olmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS MAKRO İKTİSAT TEORİSİ MAK214 4 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS MAKRO İKTİSAT TEORİSİ MAK214 4 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS MAKRO İKTİSAT TEORİSİ MAK214 4 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler

Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler Dünya Bankası Finansal Yönetim Uygulamalarında Stratejik Yönelimler ve Son Gelişmeler ECA Bölge Perspektifi Marius Koen TÜRKİYE: Uygulama Destek Çalıştayı 6-10 Şubat 2012 Ankara, Türkiye 2 Kapsam ve Amaçlar

Detaylı

GARANTİ EMEKLİLİK VE HAYAT A.Ş. ALTIN EMEKLİLİK YATIRIM FONU 2013 YILI 6 AYLIK FAALİYET RAPORU 1-Ekonominin Genel durumu Dünya ekonomisi 2013 ü genel olarak bir toparlanma dönemi olarak geride bıraktı.

Detaylı

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ

BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ İÇİNDEKİLER BÖLÜM I MAKROEKONOMİYE GENEL BİR BAKIŞ Giriş... 1 1. Makroekonomi Kuramı... 1 2. Makroekonomi Politikası... 2 2.1. Makroekonomi Politikasının Amaçları... 2 2.1.1. Yüksek Üretim ve Çalışma Düzeyi...

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Nisan 2013, No: 58

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Nisan 2013, No: 58 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Nisan 2013, No: 58 i Bu sayıda; Ocak ayı işgücü ve istihdam verileri; Ocak-Mart Merkezi Yönetim Bütçe Sonuçları, IMF Küresel Ekonomik Görünüm Raporu değerlendirilmiştir.

Detaylı

İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS İKTİSAT ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA DERS İÇERİKLERİ 1. YIL GÜZ DÖNEMİ İleri Makroiktisat I IKT801 1 3 + 0 6 Makro iktisadın mikro temelleri, emek, mal ve sermaye piyasaları, modern AS-AD eğrileri. İleri

Detaylı

TÜRKİYE'DE PARA POLİTİKASI UYGULAMALARI VE ETKİLERİ

TÜRKİYE'DE PARA POLİTİKASI UYGULAMALARI VE ETKİLERİ TÜRKİYE'DE PARA POLİTİKASI UYGULAMALARI VE ETKİLERİ GAZİ ERÇEL BAŞKAN TÜRKİYE CUMHURİYET MERKEZ BANKASI ANKARA ÜNİVERSİTESİ, SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ ANKARA 14 KASIM 1996 Doksanlı yıllara vardığımızda,

Detaylı

109 MİLYAR DOLARLIK YABANCI PORTFÖYÜ VAR

109 MİLYAR DOLARLIK YABANCI PORTFÖYÜ VAR -1- 109 MİLYAR DOLARLIK YABANCI PORTFÖYÜ VAR Yabancıların, 8 Haziran itibariyle Türkiye de 53 milyar 130 milyon dolarlık hisse senedi, 38 milyar 398 milyon dolar devlet iç borçlanma senedi (DİBS) ve 407

Detaylı

Cari açık ve finansmanı

Cari açık ve finansmanı Cari açık ve finansmanı I.GİRİŞ Cari açık ve finansmanı konusunun, 2011 yılında Türkiye Ekonomisindeki önemli gündem maddelerinden biri olacağı anlaşılıyor. 2010 yılında cari açık, 2009 a göre % 247,1

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 III. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-65. 28 Ekim 2015. Toplantı Tarihi: 21 Ekim 2015

BASIN DUYURUSU PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ. Sayı: 2015-65. 28 Ekim 2015. Toplantı Tarihi: 21 Ekim 2015 Sayı: 2015-65 BASIN DUYURUSU 28 Ekim 2015 PARA POLİTİKASI KURULU TOPLANTI ÖZETİ Toplantı Tarihi: 21 Ekim 2015 Enflasyon Gelişmeleri 1. Eylül ayında tüketici fiyatları yüzde 0,89 oranında artmış ve yıllık

Detaylı

T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI Ekonomik ve Mali Politikalar Başkanlığı

T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI Ekonomik ve Mali Politikalar Başkanlığı T.C. AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI Ekonomik ve Mali Politikalar Başkanlığı Avrupa Komisyonu Ekonomik ve Mali Konular Genel Müdürlüğü nün AB ye üye ülkeler ile aday ve potansiyel aday ülkelerdeki makroekonomik

Detaylı

9. DERS : IS LM EĞRİLERİ: MALİYE VE PARA POLİTİKALARI

9. DERS : IS LM EĞRİLERİ: MALİYE VE PARA POLİTİKALARI 9. DERS : IS LM EĞRİLERİ: MALİYE VE PARA POLİTİKALARI 1. Maliye Politikası ve Dışlama Etkisi...2 A. Uyumlu Maliye ve Para Politikaları...4 2. Para Arzı ve Açık Piyasa İşlemleri...5 3. Klasik Para ve Faiz

Detaylı

Finansal Krizler ve Türkiye Deneyimi. Nazlı Çalıkoğlu 11103567 Aslı Kazdağlı 10103545

Finansal Krizler ve Türkiye Deneyimi. Nazlı Çalıkoğlu 11103567 Aslı Kazdağlı 10103545 Finansal Krizler ve Türkiye Deneyimi Nazlı Çalıkoğlu 11103567 Aslı Kazdağlı 10103545 Finansal Krizler İkinci Dünya Savaşı ndan sonra başlayıp 1990 sonrasında ivme kazanan ulusal ve uluslararası finansal

Detaylı

Para Politikası Makro-İhtiyati Politikalar ve Kredi Genişlemesi İlişkisi

Para Politikası Makro-İhtiyati Politikalar ve Kredi Genişlemesi İlişkisi Para Politikası Makro-İhtiyati Politikalar ve Kredi Genişlemesi İlişkisi M. Nejat COŞKUN (Gazi Üniversitesi) N. Hande SEVGİ (Gazi Üniversitesi) UEK-TEK 2012, İzmir 03.11.2012 1 Politika değişikliği 2008

Detaylı

Rezerv para Rezerv Parasal taban Parasal Parası AKTİF: PASİF: Rezerv para Parasal Taban, Merkez Bankası Parası

Rezerv para Rezerv Parasal taban Parasal Parası AKTİF: PASİF: Rezerv para Parasal Taban, Merkez Bankası Parası Türkiye Ekonomisi PARA - BANKA 1 1. Kavramlar: Türkiye ekonomisinde banknot çıkartma yetkisi 1930 yılında faaliyete geçen Merkez Bankası A.Ş.'ye verilmiştir. Türkiye'de MB, emisyonu belirlemenin dışında

Detaylı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Mart2011 N201139 POLİTİKANOTU Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı POLİTİKANOTU Mart2011 N201139 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Sarp Kalkan 1 Politika Analisti, Ekonomi Etütleri Cari Açığın Sebebini Merak Eden Bütçeye Baksın Cari açık, uzun yıllardan

Detaylı

Kasım. Günlük Araştırma Bülteni Gün Sonu RAPORU

Kasım. Günlük Araştırma Bülteni Gün Sonu RAPORU 03 Kasım Günlük Araştırma Bülteni Gün Sonu RAPORU Enflasyon beklentinin üzerinde arttı TÜİK tarafından açıklanan verilere göre, TÜFE de 2015 yılı Ekim ayında bir önceki aya göre yüzde 1,55, bir önceki

Detaylı

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti

Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti Cari işlemler açığında neler oluyor? Bu defa farklı mı, yoksa aynı mı? Sarp Kalkan Ekonomi Politikaları Analisti TEPAV Değerlendirme Notu Şubat 2011 Cari işlemler açığında neler oluyor? Ekonomide gözlemlenen

Detaylı

TÜRKİYE NİN CARİ AÇIK SORUNU VE CARİ AÇIĞIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ SEDA AKSÜMER

TÜRKİYE NİN CARİ AÇIK SORUNU VE CARİ AÇIĞIN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ SEDA AKSÜMER İÇİNDEKİLER 1.GİRİŞ 2. TÜRKİYE NİN CARİ AÇIK SORUNU Asıl Tehlike Cari Açığın Finansmanı 3. ENERJİDE DIŞA BAĞIMLIK SORUNU ve CARİ AÇIK İLİŞKİSİ 4.TÜRKİYE İÇİN CARİ AÇIK SÜRDÜRÜLEBİLİR Mİ? 5.SONUÇ ve ÖNERİLER

Detaylı

GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014

GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014 GÜNLÜK BÜLTEN 23 Mayıs 2014 ÖNEMLİ GELİŞMELER ABD de işsizlik başvuruları ve imalat sektörü PMI beklentilerin üzerinde gelirken, ikinci el konut satışlarında 4 aylık aradan sonra ilk kez artış yaşandı

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2013, No: 74 i Bu sayıda; Ağustos Ayı Dış Ticaret Verileri, 2013 2. Çeyrek dış borç verileri değerlendirilmiştir. i 1 İhracatta Olağanüstü Yavaşlama

Detaylı

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri

Bankacılık sektörü. 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Bankacılık sektörü 2011 değerlendirmesi ve 2012 yılı beklentileri Şubat 2012 İçerik Bankacılık sektörünü etkileyen gelişmeler ve yansımalar 2012 yılına ilişkin beklentiler Gündemdeki başlıca konular 2

Detaylı

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr

TÜRKİYE İŞVEREN SENDİKALARI KONFEDERASYONU AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ www.tisk.org.tr TİSK AYLIK EKONOMİ BÜLTENİ- MART 2016 (SAYI: 85) GENEL DEĞERLENDİRME 31.03.2016 Ekonomi ve İşgücü Piyasası Reformlarına Öncelik Verilmeli Gelişmiş ülkelerin çoğunda ve yükselen ekonomilerde büyüme sorunu

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ KAYNARCA SEYFETTİN SELİM MESLEK YÜKSEKOKULU MALİYE PROGRAMI 2013-2014 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS PLANI AKTS KREDİLERİ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ KAYNARCA SEYFETTİN SELİM MESLEK YÜKSEKOKULU MALİYE PROGRAMI 2013-2014 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS PLANI AKTS KREDİLERİ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ KAYNARCA SEYFETTİN SELİM MESLEK YÜKSEKOKULU MALİYE PROGRAMI 2013-2014 EĞİTİM-ÖĞRETİM YILI DERS PLANI AKTS KREDİLERİ 1. Yarıyıl Ders Planı ENF 101 TEMEL BİLGİ TEKNOLOJİSİ KULLANIMI

Detaylı

Rasyonel Beklentiler Teorisinin Politika Yansımaları ve Enflasyonla Mücadele

Rasyonel Beklentiler Teorisinin Politika Yansımaları ve Enflasyonla Mücadele Bölüm 12 Rasyonel Beklentiler Teorisinin Politika Yansımaları ve Enflasyonla Mücadele Geçen haftaki derste rasyonel beklentiler kavramını açıklamış ve bu kavramla birlikte ortaya çıkan Yeni Klasik ve Yeni

Detaylı

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU

BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU BANK MELLAT Merkezi Tahran Türkiye Şubeleri 2014 II. ARA DÖNEM FAALİYET RAPORU 1 İ Ç İ N D E K İ L E R I. GENEL BİLGİLER 1. Şubenin Gelişimi Hakkında Özet Bilgi 2. Şubenin Sermaye ve Ortaklık Yapısı 3.

Detaylı

PARA POLİTİKASI AMAÇLARI VE ARAÇLARI TÜRKİYE UYGULAMASI

PARA POLİTİKASI AMAÇLARI VE ARAÇLARI TÜRKİYE UYGULAMASI 1 PARA POLİTİKASI AMAÇLARI VE ARAÇLARI TÜRKİYE UYGULAMASI Para Politikasının Amaçları 2 1. Fiyat İstikrarı: Enflasyonu yıllık yüzde 1-2 seviyelerinde devam ettirmek. TCMB nin şu an izlediği politika enflasyon

Detaylı

KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ VE YENİ FİNANSAMAN YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK

KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ VE YENİ FİNANSAMAN YÖNTEMLERİ. Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ VE YENİ FİNANSAMAN YÖNTEMLERİ Öğr. Gör. Aynur Arslan BURŞUK KÜÇÜK İŞLETMELERDE FİNANSMAN İŞLEVİ Finansman, işletmelerin temel işlevlerini yerine getirirken yararlanacakları

Detaylı

FAİZ HAREKETLİLİĞİ. Mehmet ÖZÇELİK. Bilgi Raporu Ekonomik Araştırmalar ve Proje Müdürlüğü. KONYA Nisan, 2016 www.kto.org.tr

FAİZ HAREKETLİLİĞİ. Mehmet ÖZÇELİK. Bilgi Raporu Ekonomik Araştırmalar ve Proje Müdürlüğü. KONYA Nisan, 2016 www.kto.org.tr Mehmet ÖZÇELİK Bilgi Raporu Ekonomik Araştırmalar ve Proje Müdürlüğü KONYA Nisan, 2016 www.kto.org.tr İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 1 2. POLİTİKA FAİZİ... 2 3. GECELİK FAİZ... 4 4. FAİZ ve YATIRIM-TASARRUF İLİŞKİSİ...

Detaylı

DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ

DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ DERS NOTU 09 DIŞLAMA ETKİSİ UYUMLU MALİYE VE PARA POLİTİKALARI PARA ARZI TANIMLARI KLASİK PARA VE FAİZ TEORİLERİ Bugünki dersin içeriği: 1. MALİYE POLİTİKASI VE DIŞLAMA ETKİSİ... 1 2. UYUMLU MALİYE VE

Detaylı

BANKACILIK SEKTÖRÜ YÖNETİCİ KESİMİ BEKLENTİ ANKETİ

BANKACILIK SEKTÖRÜ YÖNETİCİ KESİMİ BEKLENTİ ANKETİ BANKACILIK DÜZENLEME VE DENETLEME KURUMU BANKACILIK SEKTÖRÜ YÖNETİCİ KESİMİ BEKLENTİ ANKETİ BİLGİ YÖNETİMİ DAİRESİ EKİM 2011 25 Görüş ve Önerileriniz İçin: E-posta: beklentianketi@bddk.org.tr Tel: (312)

Detaylı

Ayrım I. Genel Çerçeve 1

Ayrım I. Genel Çerçeve 1 İçindekiler Önsöz İçindekiler Ayrım I. Genel Çerçeve 1 Bölüm 1. Makro Ekonomiye Giriş 3 1.1. Ekonominin Tanımlanması ve Bir Bilim Olarak Ekonomi 4 1.2. Ekonomi Teorisi ve Politikası 5 1.3. Makro Ekonomi

Detaylı

PARA POLİTİKASI KURULU DEĞERLENDİRMELERİ ÖZETİ

PARA POLİTİKASI KURULU DEĞERLENDİRMELERİ ÖZETİ Sayı: 2006 66 3 Ekim 2006 PARA POLİTİKASI KURULU DEĞERLENDİRMELERİ ÖZETİ Toplantı Tarihi: 26 Eylül 2006 Enflasyon Gelişmeleri 1. Enflasyonun geçtiğimiz bir yıl içinde yükselmesinde önemli paya sahip olan

Detaylı

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ

2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ TÜRKİYE EKONOMİ KURUMU TARTIŞMA METNİ 2003/6 http://www.tek.org.tr 2002 HANEHALKI BÜTÇE ANKETİ: GELİR DAĞILIMI VE TÜKETİM HARCAMALARINA İLİŞKİN SONUÇLARIN DEĞERLENDİRİLMESİ Zafer Yükseler Aralık, 2003

Detaylı

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ

FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER. Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ FİNANSAL YÖNETİME İLİŞKİN GENEL İLKELER Prof. Dr. Ramazan AKTAŞ 1 İçerik Finansal Yönetim, Amaç ve İşlevleri Piyasalar, Yatırımlar ve Finansal Yönetim Arasındaki İlişkiler İşletmelerde Vekalet Sorunu (Asil

Detaylı

CİRO VE KARLAR AZALMIŞ, İHRACAT ARTMIŞTIR. Erol İyibozkurt Uludağ Üniversitesi İ.İ.B.F. ÖğretimÜyesi

CİRO VE KARLAR AZALMIŞ, İHRACAT ARTMIŞTIR. Erol İyibozkurt Uludağ Üniversitesi İ.İ.B.F. ÖğretimÜyesi CİRO VE KARLAR AZALMIŞ, İHRACAT ARTMIŞTIR Erol İyibozkurt Uludağ Üniversitesi İ.İ.B.F. ÖğretimÜyesi Bursa Ticaret ve Sanayi Odası 1997 yılında başlattığı 500 Büyük Firma Araştırmasını 2001 yılında 250

Detaylı

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu

izlenmiştir. Çin Halk Cumhuriyeti 1949 yılında kurulmuştur. IMF'ye bağlıbirimler: Guvernörler Konseyi, İcra Kurulu, Geçici Kurul, Kalkınma Kurulu DÜNYA EKONOMİSİ Teknoloji, nüfus ve fikir hareketlerini içeren itici güce birinci derecede itici güç denir. Global işbirliği ağıgünümüzde küreselleşmişyeni ekonomik yapının belirleyicisidir. ASEAN ekonomik

Detaylı

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Mayıs 2014, No: 92

EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Mayıs 2014, No: 92 EKONOMİ POLİTİKALARI GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Mayıs 2014, No: 92 i Bu sayıda; 2014 Mart ayı Ödemeler Dengesi Verileri ve kurdaki gelişmeler değerlendirilmiştir. i 1 İlk üç ayda cari açıktaki her 100 Dolarlık

Detaylı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı

Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü. Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme, Tasarruf-Yatırım ve Finansal Sektörün Rolü Hüseyin Aydın Yönetim Kurulu Başkanı Büyüme: Yatırım ve Tasarrufun Fonksiyonu Büyüme : Büyümenin Temel Unsuru : Üretimin Temel Faktörleri : Üretimin Diğer

Detaylı

Tanrı Zar Atmaz Ya FED?

Tanrı Zar Atmaz Ya FED? Tanrı Zar Atmaz Ya FED? Yaklaşık 10 yıllık küresel finans krizinin başladığı yer olan Amerika, krizi dünyaya ithal etmekle kalmadı, bunu kendi bünyesinde de çok ağır yaşadı aslında Özelikle 2008-2009 sürecinde

Detaylı

DEVLET BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN YAPISAL REFORMALARIN MAKROEKONOMİK ETKİLERİ KONFERANSI AÇILIŞ KONUŞMASI (26 EKİM 2007 ANKARA)

DEVLET BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN YAPISAL REFORMALARIN MAKROEKONOMİK ETKİLERİ KONFERANSI AÇILIŞ KONUŞMASI (26 EKİM 2007 ANKARA) DEVLET BAKANI SAYIN MEHMET ŞİMŞEK İN YAPISAL REFORMALARIN MAKROEKONOMİK ETKİLERİ KONFERANSI AÇILIŞ KONUŞMASI (26 EKİM 2007 ANKARA) Değerli Katılımcılar, Değerli Konuklar, Türkiye, yapısal reformlar ile

Detaylı

AB Krizi ve TCMB Para Politikası

AB Krizi ve TCMB Para Politikası AB Krizi ve TCMB Para Politikası Erdem Başçı Başkan 28 Haziran 2012 Stratejik Düşünce Enstitüsü, Ankara Sunum Planı I. Küresel Ekonomik Gelişmeler II. Yeni Politika Çerçevesi III. Dengelenme IV. Büyüme

Detaylı

FAİZLER ARTTI. ŞİMDİ NE OLACAK?

FAİZLER ARTTI. ŞİMDİ NE OLACAK? FAİZLER ARTTI. ŞİMDİ NE OLACAK? 2008 deki mali krizin ardından piyasalardaki likiditeyi artırmak amacıyla FED in faiz oranlarını oldukça düşük bir seviye olan 0.25 e düşürdüğünü görmüştük. Bu süreçte tahvil

Detaylı

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:4

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:4 EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:4 Bu sayıda; Kredi Derecelendirme Kuruluşu Standard and Poor s (S&P) un yerel para cinsinden Türkiye nin kredi not artış kararı değerlendirilmiştir.

Detaylı

İŞLETMELERİN AMAÇLARI. İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge 24.03.2014. Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar

İŞLETMELERİN AMAÇLARI. İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge 24.03.2014. Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar İŞLETMELERİN AMAÇLARI Genel nitelikli kuruluş ve faaliyet amaçları Özel nitelikli amaçlar Yrd.Doç.Dr. Gaye Açıkdilli Yrd.Doç.Dr. Erdem Kırkbeşoğlu İşletmenin Genel Amaçları Arası Denge Kar ın İşlevleri

Detaylı

Ekonomi Bülteni. 27 Temmuz 2015, Sayı: 20. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı

Ekonomi Bülteni. 27 Temmuz 2015, Sayı: 20. Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomi Bülteni, Sayı: 20 Yurt Dışı Gelişmeler Yurt İçi Gelişmeler Finansal Göstergeler Haftalık Veri Akışı Ekonomik Araştırma ve Strateji Dr. Saruhan Özel Ezgi Gülbaş Orhan Kaya İnci Şengül 1 DenizBank

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR

SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. SERMAYE PİYASALARI VE FİNANSAL KURUMLAR

Detaylı

Orta Vadeli Program 2013-15: Bir AKP Masalı Ekim 2012

Orta Vadeli Program 2013-15: Bir AKP Masalı Ekim 2012 Orta Vadeli Program 2013-15: Bir AKP Masalı Ekim 2012 Faik Öztrak Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkan Yardımcısı Tekirdağ Milletvekili 1 Temel Sorunlarımız- Yeni Riskler Sıcak paraya yaslanan büyüme modeli

Detaylı

Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT

Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT Tufan Samet ÖZDURAK THEMIS MAKRO İKTİSAT İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ... VII BİRİNCİ BÖLÜM Makro İktisat 1. MAKRO İKTİSATIN ANLAMI... 1 2. MAKRO İKTİSATTA KARAR BİRİMLERİ (SEKTÖRLER)... 2 3. MAKRO İKTİSATTA PİYASA

Detaylı

İSTANBUL ATIK MUTABAKATI

İSTANBUL ATIK MUTABAKATI İSTANBUL ATIK MUTABAKATI 2013 ün Mayıs ayında İstanbul da bir araya gelen dünyanın farklı bölgelerinden belediye başkanları ve seçilmiş yerel/bölgesel temsilciler olarak, küresel değişiklikler karşısında

Detaylı

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2.

İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. İÇİNDEKİLER Sayfa ÖNSÖZ... v İÇİNDEKİLER... vi GENEL EKONOMİ 1. Ekonominin Tanımı ve Kapsamı... 1 1.1. Ekonomide Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Ekonominin Tanımı... 3 1.3. Ekonomi Biliminde Yöntem... 4 1.4.

Detaylı