TÜRKİYE DE BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜ VE ALTERNATİF BİR ÇÖZÜM,KANOLA YAĞI.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKİYE DE BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜ VE ALTERNATİF BİR ÇÖZÜM,KANOLA YAĞI."

Transkript

1 TÜRKİYE DE BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜ VE ALTERNATİF BİR ÇÖZÜM,KANOLA YAĞI. Betül ÇABUKEL, Kader GÖNÜL, Tuğçe YALÇINKAYA, Erdost MİSİR YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ, 2009

2 YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ,ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ,2009 TÜRKİYE DE BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜ VE ALTERNATİF BİR ÇÖZÜM,KANOLA YAĞI Betül Çabukel,Kader Gönül Tuğçe Yalçınkaya,Erdost Misir ÖZET Günlük tüketim ürünlerinin arasında önemli bir yeri olan besin yağları, son zamanlarda ülkemizde yüksek fiyatları nedeni ile çok sık tartışılan konular arasında yerini almaktadır. Bu proje çalışması gerek yağ fiyatlarındaki bu artışa bir alternatif sunarak uygun bir yağ üretmek, gerekse ülkemizde ekilebilir alanlardan sağlanan faydayı arttırmak amacıyla ayçicek yağına alternatif olarak kanola yağ sanayi kurulmasını oluşturmasını amaçlamaktadır.marmara bölgesi basta gelmek üzere Türkiye de 153 adet bitkisel yag sanayi isletmesi bulunmaktadır.. Türkiye deki bitkisel yag sanayinin tohum isleme kapasitesi 4.5 milyon ton/yıl olmasına karsılık kapasite kullanım oranı % 50 nin altındadır. Bunun en önemli nedeni, yaglı tohumlu bitkilerin yurtiçi üretimlerinin talebi karsılayamayacak düzeyde yetersiz olmasıdır.özellikle üretim açıgı olan ve kurulu kapasitesi ülke ihtiyacının çok üzerinde olan yaglı tohumlarda, hem üreticiyi hem de sanayicileri koruyacak bir destekleme sistemi kurulması gerekmektedir. ANAHTAR KELİMELER:Bitkisel yağ, Kanola, Tesis ABSTRACT The Nutriment Oil,which take a significant place in the daily consumer-good, recently has become the issues of debates many times because of the rising price of it. This project-work has been done that to develop canola-oil industry for to present a new nutriment-oil kind towards rising price of sunflower nutriment-oil and to exist great increase the utility which to supply by cultivatable field. Turkey has 153 vegetable oil producing firms and more than half of the firmsare located in Marmara region. In spite of the fact that oilseed processing capacity is 4,5 million tons/year in Turkey, the percantage of capacity use is below 50%. The most important reason for this is that oilseeds production in Turkey is at a level that cannot meet the demand. Government may construct a supporting system to protect producers and manufacturers because of the special position of the oil indusry for the country, which has shown production deficit in sunflower seed and low capacity usage in seed producing. Key words: vegetable oil,canola,facility. 2

3 İçindekiler 1.GİRİŞ 5 2.YAĞLI TOHUM BİTKİLERİ VE KANOLA Kanolanın Tanımı TÜRKİYEDE BİTKİSEL YAG SEKTÖRÜNE GENEL BİR BAKIŞ Sektörün ve ürünlerin tanıtımı Sektörün Gelişimi ve Mevcut Durumu 10 4.TÜRKİYEDE KANOLA Kanolanın kullanıldıgı alanlar Gıda Sanayi Yem Sanayi Arıcılık Münavebe / Rotasyon Biyodizel Türkiye İçerisinde Ayçiçek Yagı Ve Kanola Yagı Kıyaslama Çalışması Kanolanın bileşimi İnsan Sağlığı Bakımından Önemi Türkiye de Kanola Yağının Üretim Ve Tüketiminin Yaygın Olmamasının Ana Nedenleri Kanola Bitkisinin Yeterli Miktarda Yetiştirilmemesi Hammadde Temin Zorluğu Bitkisel Yağ Tüketicilerinde Ürün Bilincinin Oluşmaması Bitkisel Yağ Sektöründe Kanolaya Yatırım Eksikliği Kanola İle İlgili Oluşturulan Önyargılar Kanola ile ilgili tartışmalar KANOLA YAĞ SANAYİ A.Ş. FİZİBİLİTE RAPORU PROJENİN TANIMI VE KAPSAMI Projenin Gerekçesi Proje İle Üretilecek Mal Ve Hizmetlerin Tanımı EKONOMİK ARAŞTIRMA Piyasa Araştırması Dünya Pazarlarındaki Durum Ve Muhtemel Beklentiler Türkiye de Yağ Sektörü Rekabet Durumu Üretim, Tüketim, İthalat, İhracat Ve Fiyat İstatistikleri YER SEÇİMİ AHP (Analytic Hierarchy Process) Yöntemi ve Kanola Yağı Tesisi Arazi Seçiminde Uygulanması TOPSIS (ÇOK AMAÇLI KARAR VERME YÖNTEMI ) İLE YER SECİMİ Normalizasyon oranlarının hesaplanmasi Ağırlıklı normalizasyon oranlarının hesaplanması. 38 3

4 Pozitif- ideal ve negatif-ideal çözümler Ayırım ölçüleri Pozitif-ideal çözüme benzerliğin hesaplanması Tercih yapılması YASAL DÜZENLEME TEKNİK ARAŞTIRMA Fiziki Alt Yapı Techizat Ve Donanım ÖRGÜTSEL ARAŞTIRMA İşletme Organizasyonu Ve İnsan Kaynakları PROJENİN FİNANSMANI,FİNANSAL ANALİZ VE İMALAT KAPASİTESİ Minitab ile Talep Tahmini İmalat Kapasitesi Makina Adedi Tayini İşçi Sayısı Tayini Ve Maliyetleri Arsa Ve İnşaat Bedelleri Reklam Ve Tanıtım Çalışmaları Broşür Dağıtımı Yerel Gazete ve Alışveriş Dergilerinde Reklam Verme Marketlerde Stand Kurma Maliyeti Televizyon Reklamları Radyo Büyükşehirlerin İşlek Caddelerinde Cornerlarda Ürün Satışı ve Tanıtımı DİĞER MALİYETLER İşletme ye ait Gelir Tablosu Başabaş Noktası Analizi Proje Uygulama Programı : Termin Planı PROJE ANALİZİ. 61 EK1.YEMEKLİK KANOLA YAĞI 100 GRAMINDA BESLENME ÖĞELERİ. 62 EK2.YEMEKLİK AYÇİÇEK YAĞI 100 GRAMINDA BESLENME ÖĞELERİ. 63 EK3.TEKİRDAĞ İLİ HARİTASI 65 KAYNAKLAR REFERANSLAR

5 GİRİŞ Kanola yağ üretimi kapsamı altında öncelikle ülkemizde mevcut yağ sanayi durumları incelerek bu sektörlerin bölgelere göre dağılımları tespit edilmiş, mevcut yağ tohum ekim alanlarının dağılımı belirlenmiştir. Mevcut ekim alanlarında üretime teşvikle yağlı tohum ekim alanı fazla olan bölgelerde çitçiye tam destek verilmektedir. Piyasa araştırma çalışmaları yapılmış hangi yönde yeni metod geliştirilmesi gerektiği saptanmıştır. Hammadde temini ve yerleşim alanı seçme çalışmaları yapılarak bölgedeki işgücü potansiyeli tespit edilerek, mevcut yapıların mal oluş maliyetleri çıkarılmış, kara geçiş ve başa baş noktaları hesaplanmıştır. Yatırımın temrin planı oluşturularak tahmini yatırım ömrü oluşturulmuş, yıllık üretim kapasitesi hesaplanmıştır. Bu çalışmalar doğrultusunda alınan sonuçlarla proje değerlendirilmesi yapılmıştır. Türkiye de 153 adet bitkisel yag sanayi isletmesi bulunmaktadır (Anonim,1997). Bu isletmeler Marmara ve Akdeniz bölgesinde yogunlasmıstır. Marmara bölgesindeki yag sanayi isletmeleri daha çok ayçiçegi ve zeytinyagı islerken, Akdeniz bölgesindeki isletmeler agırlıklı olarak pamuk islemekte ve ayrıca soya isleyen bazı tesisler de bulunmaktadır. Bu isletmelerin yıllık cirosu tahminen 2.3 milyar $ civarlarında olup yıllık ihracat bedeli 300 milyon $ ın üzerindedir (Aksoy ve ark, 1997). Türkiye deki bitkisel yag sanayinin tohum isleme kapasitesi 4.5 milyon ton/yıl olmasına ragmen kapasite kullanım oranı % 50 nin altındadır. Bunun en önemli nedeni, yaglı tohumlu bitkilerin yurtiçi üretimlerinin talebi karsılayamayacak düzeyde yetersiz olmasıdır. Üretimi yapılan tüm yaglı tohumlu bitkiler (ayçiçegi, soya, pamuk vd.) ülke ihtiyacının ancak % ını karsılamakta, geriye kalan miktar ise dogal olarak ithal edilmektedir yılı verilerine göre 629 bin ton ayçiçegi ithal edilmis ve karsılıgında yaklasık milyon $ ödenmistir (İGEME, 1999).Türkiye nüfusunun yılda yaklasık % 1.5'lar civarında artmasına karsılık, yaglı tohumlu bitkilerin üretiminde görülen azalıslar, Türkiye'yi bitkisel yagda dısa bagımlı hale getirmistir. Bu nedenle yaglı tohumlu bitkilerin üretimi konusunda daha düzenli ve plânlı tarım politikalarına gerek vardır. 5

6 2.YAĞLI TOHUM BİTKİLERİ VE KANOLA İnsan beslenmesinde önemli bir yere sahip olan yağlar, insanların yaşamsal faaliyetlerini sürdürmesi için gerekli olan ana besin maddelerinden biridir. Yetişkin bir insanın günlük faaliyetlerini sürdürebilmesi için yaklaşık kaloriye gereksinimi vardır. Bunun kadarının yağlardan karşılaması gerekmektedir. Bir insan günlük yaklaşık 93 gr. yağa gereksinim duymaktadır. Bu miktar yağın 1/3 ü sıvı olarak yemeklerle, 1/3 u katı yağ olarak kahvaltılarda ve geri kalan 1/3 ü ise peynir, süt, fındık v.b. besinlerden karşılanmalıdır. Doğrudan alınması gereken toplam yağ miktarı 63 gramdır. Bu ise kişi başına yılda 23 kg yağ tüketilmesini gerektirmektedir. Avrupa normlarına göre yılda yaklaşık 24 kg yağ tüketildiği taktirde sağlıklı bir beslenmeden söz edilebilmektedir (Kolsarıcı,2005) Dünyada yağlı tohumlu bitkiler tarımında; soya fasulyesi, yerfıstığı, ayçiçeği, kanola, mısır, zeytin, susam, palmiye tohumu, yağ keteni, aspir, Hindistan cevizi ve hintyağı bitkileri bulunmaktadır. Ancak ülkemizde gerçek anlamda bu bitkilerden üretimi yapılan sadece yağlık olarak ayçiçeği ve zeytin bir miktar da soya fasulyesi yan ürün olarak da yağ elde edilen mısır ve pamuktur.kanola üretimi ise son yıllarda özellikle Marmara Bölgesi nde yaygınlaşmaya başlamıştır. 2.1.Kanolanın Tanımı Kanola şalgama benzeyen tek yıllık bir serin sezon bitkisidir. B. oleracea (lahana grubu sebzeler) ve B. rapa Linnaeus (hardal ve şalgam grubu) un melezlenmesinden elde edilmiştir. Orijini Kuzey Avrupa dır.dünya yağlı tohum üretiminde soya ve palmiyeden den sonra üçüncü sırada yer almaktadır. Genç yaprakları toplanıp yeşil sebze olarak tüketilir. Genç yapraklar %83.3 su, %2.9 protein, %1.7 doymamış yağ, %11.2 karbonhidrat ve %1.8 lif içermektedir. Kanola sebze olarak faydalı olmasına rağmen esas olarak tohumundaki %40 lara varan yağ içeriği için ve hayvan beslenmesinde yüksek proteinli yeşil yem elde etmek için yetiştirilmektedir. Geleneksel kullanım açısından kanola yağı, deterjanlarda yağlayıcı madde, emülsiyon maddesi, polyamid lifi, reçine ve bitkisel kökenli balmumu olarak bir pazar potansiyeline sahiptir. 1 1 Bitkisel Üretim ÖİK Sanayi Bitkileri Alt Komisyon Raporu, OCAK

7 Kanola yağının yüksek oranda erusik asit ve eicosenik asit içermektedir. Bu da diğer yağ asitlerinin oksidasyonunu engelleyerek, canlıların yağ metabolizmasını bozarak kalpte trigliseridlerin birikmesine yol açmaktadır. Ayrıca, kanola küspesinde bulunan yüksek oranlı glikosinolat içeriğinin hayvanlarda toksin etkide bulunması ve hayvanlarda yem yeme isteksizliğine yol açması büyümeyi engellemektedir. Bu nedenle yapılan ıslah çalışmaları sonucu erusik asit içeriği sıfır (%00) ve küspede ise glikosinolat içeriği 30 mikromol un altında yeni türler geliştirilerek CANOLA adı verilmiştir(öztürk,2003). Kanola ülkemizde son yıllarda gerekli desteğin verilmiş olmasına rağmen son derece ihmal edilmiş bir bitkidir. Bugün tahıl üretimi yapılan her yerde yetiştirilebileceği göz önüne alındığında yağ açığımızı kapatmada önemli alternatif yağ bitkilerinden birisidir. Bilindiği gibi birçok yağ bitkisi başta ayçiçeği olmak üzere yazlık olarak ekilmesine karşın, kanolanın kışlık ve yazlık çeşitlerinin olmasıyla yazlık ve kışlık olarak ekilebilmesi, kışlık ekildiğinde haziran ayında yağ ve yem fabrikalarının hammadde sıkıntısı çektiği, hammadde fiyatlarının arz noksanlığından spekülatif olarak çok yükseldiği bir devrede hammadde sağlayarak atıl kapasitede çalışan yağ ve yem fabrikalarının tam kapasite ile çalışmalarına olanak sağlamakta,hasat devrinin diğer yağ bitkilerine göre 1-2 ay erken gelmesi, atıl kapasitedeki yağ ve yem fabrikalarına hammadde sağlayarak çalışma kapasitelerinin yükselmesine olanak vermektedir(kolsarıcı,1990) Kışlık Kanola Buğdaydan daha erkenci olması sebebiyle vejetasyon döneminin kısıtlı olduğu geçit bölgelerde II. Ürün tarımına olanak sağlar. Ayrıca II. Ürün bölgelerinde mısırda daha geççi çeşitlerin yetiştirilmesine olanak verdiğinden II. Ürün mısırda verim artışına sebep olur. Kanola için örnek münavebe sistemleri aşağıdaki gibidir. Soya Fasulyesi + Kanola + Buğday + Mısır Buğday + Kanola + Baklagil + Ayçiçeği Pamuk + Kanola + Kavun-karpuz + Mısır Ş. Pancarı + Buğday + Kanola + Buğday Ayçiçeği + Kanola + Buğday + Ş. Pancarı 2 2 Çimsan Tarımsal Ürünler İnşaat Taahüt Ve San.Tic.Ltd.Şti., Dr Muhlis İlter Ağdağ,Çimsan Teknik Müdürü 7

8 3. TÜRKİYEDE BİTKİSEL YAG SEKTÖRÜNE GENEL BİR BAKIŞ 3.1.Sektörün ve ürünlerin tanıtımı Ülkemizde tarıma dayalı sanayinin genelde büyük bir kapasitesi olmasına karşılık, hammadde ve finansman yetersizliği nedeniyle kurulu kapasitenin önemli bir kısmından yararlanılamamaktadır. Özellikle son yıllarda artan nüfus ve sanayi bitkilerinin bir kısmında görülen üretim düşüşü sonucu ortaya çıkan bitkisel yağ açığının kapatılabilmesi için ülkemiz, petrolden sonra en fazla dövizi yağ ve yağ bitkileri tohumluk ithalatına ödemektedir. Bu yüzden sanayi bitkileri içerisinde yağ bitkileri öncelik verilmesi gereken ürünler grubuna girmektedir. 3 Tablo1.Bitkisel Yağların Kompozisyonu Bitki Doymuş yağ Doymamış yağ Poli doymamış yağ Mono doymamış yağ AYÇİÇEK PAMUK KANOLA ASPİR PALM SOYA YERFISTIĞI ZEYTİN YAĞ KAYNAK: Dos Plant Conparation, süskatehevan, Canada Tablo 1 de yer alan yağların içeriğine bakıldığında kanola doymuş yağ oranın en düşük olan yağdır. Ülkemizde en çok tercih edilen ve büyük kısmı ithal olarak gelen ayçiceği ise ikinci sırada yer almaktadır..tablo 2 de ülkemizin yağ açığı ve parasal değerleri hesaplanmıştır.dünyada kişi başı ortalama yağ tüketimi 24 kg iken bu değer ülkemizde 19.2 kg ile sınırlı kalmıştır.ülkemizde üretilen yağdan daha çoğu ithal olarak gelmektedir. Yağlı tohum ekilebilir alanının geniş olmasına karşılık ülkemizde petrolden sonra en fazla döviz kaybettiğimiz alan bitkisel yağ sektörüdür. Yatırımların bu yönde yapılarak ülkenin ekonomik gelişimine katkı sağlanmalıdır. 3 Bitkisel Üretim ÖİK Sanayi Bitkileri Alt Komisyon Raporu, DPT: ÖİK: 656,Ankara,2001 8

9 Tablo2.Türkiye nin Rafine Yağ İhtiyacı ve Yağ Açığı Tablosu 1-Gelişmiş Ülkelerde kişi başına yağ tüketimi 24 kg 2-Türkiye de kişi başına yağ tüketimi 19.2 kg 3-Türkiye Nüfusu ( ) Türkiye nin gıda maddesi olarak yağ ihtiyacı (2x3) ton 5-Türkiye nin bitkisel yağ üretimi (rafine) ton 6-Türkiye nin bitkisel yağ açığı (4-5) ton 7-Rafine yağ iç piyasa fiyatı 2.33 $ 8-Toplam yağ açığının iç piyasa değeri (6x7) $ 9-1 $ = ( ) Türkiye Bitkisel Yağ Üretimi (rafine) Değeri (5*7) Bitkisel İhracatı ton 12- Yem, boya, sabun ve sanayide kullanımı ton 13-gıda ihracat ve sanayide kullanılan toplam ton yağ( ) 3.2. Sektörün Gelişimi ve Mevcut Durumu Bitkisel yag sektöründe toplam tohum isleme kapasitesi (ayçiçegi, pamuk, soya) 4.5 milyon ton/yıl düzeyinde bulunmaktadır. Sektördeki ortalama kapasite kullanım oranı ise son yıllarda %50 seviyesinin altında gerçeklesmektedir. Toplam hamyag isleme kapasitesi ise 3 milyon ton/yıl düzeyinde olup bunun 2 milyon tonu sıvı yag, geriye kalan 1 milyon tonluk kısmı da margarin üretiminde kullanılmaktadır.sektörde mülkiyeti tamamen kamuya ait kurulus bulunmamaktadır. Ancak Trakya Birlik e ait iki, Karadeniz Birlik e ait birer tesis bulunmaktadır. Diger bütün kuruluslar özel sektöre ait olup ikisi tamamen, ikisi ise yarı hissesi yabancı olan dört kurulus dısında sektör, tamamı yerli sermaye ile kurulmus tesislerden olusmaktadır. Yabancı sermayeli kuruluslar agırlıklı olarak margarin üretmektedirler. 4 Bitkisel yag üreticisi Bitkisel yag üreticisi firmaların çogunlugunun Trakya Bölgesi nde toplandıgı görülmekle birlikte son yıllarda Anadolu nun hemen her yöresinde çesitli büyüklükte yeni tesis kuruldugu görülmektedir. Bu kurulusların dısında tankerle aldıkları rafine yagları, ilkel sartlarda tenekelere doldurarak piyasaya süren çok sayıda dolumcu adı verilen satıcı da bulunmaktadır.bitkisel ham ve sıvı yag sektöründe 150 civarında tesis 9

10 faaliyet göstermektedir.ancak ortalama kapasite büyüklügünün AB ve ABD gibi ülkelerle kıyaslandıgında oldukça küçük düzeyde bulundugu ifade edilmektedir. Sözkonusu ülkelerde tesis sayısının az, buna karsılık kurulu kapasitelerin yüksek degerlerde oldugu görülmektedir. Türkiye bitkisel yag sektörünün çok sayıda ve ortalama olarak küçük kapasitedeki tesislerden olusması, pazarda güçlü bir rekabet ortamının meydana gelmesine neden olmaktadır. Bu durum sektördeki kâr marjlarının oldukça düsmesine yol açarken diger yandan piyasadaki ürün kalitesinde büyük farklılıkların ortaya çıkmasının sebebi olarak görülmektedir. Asagıdaki tabloda kurulu kapasitelerine göre sektörün büyük firmaları ile bu firmaların kapasiteleri ve kurulus yerleri verilmektedir. 4 Tablo3.Bitkisel Ham Ve Rafine Yağ Sektöründe Faaliyet Gösteren Büyük Firmaların Kurulu Kapasite Ve Kuruluş Yerleri (Ton/Gün) KAPASİTE KAPASİTE KURULUŞ ÜRETİM FİRMALAR (tohum işl.) (Vinterize) YERİ KONUSU ADM Doysan Yağ San. A.Ş Lüleburgaz HY-RY Altınyağ Kombinaları A.Ş İzmir HY-RY Bulutçular Yağ San. A.Ş 500 Bandırma HY Buzcular Yağ San. A.Ş Uzunköprü HY-RY Ege Yağ San. A.Ş Manisa HY-RY Küçükbay Yağ Ve Deterjan San. A.Ş 600 İzmir RY Oruçoğlu Yağ San. A.Ş Afyon HY-RY Özmen Yağ San.A.Ş 930 Malkara HY Paksoy Yağ San. A.Ş Adana HY-RY Pak Yağ San A.Ş Adana HY-RY Sevkan Tarım Ur. Gıda San. Tic. A.Ş 840 İstanbul HY Trakya Yağ San. A.Ş Tekirdağ HY-RY TOPLAM Kaynak: bitkisel yağ sanaicileri derneği (*) HY: ham yağ RY:rafine yağ Sektörde mülkiyeti tamamen kamuya ait kuruluş bulunmamaktadır. Ancak Trakya Birlik e ait iki, Karadeniz Birlik e ait birer tesis bulunmaktadır. Diger bütün kuruluslar özel sektöre ait olup ikisi tamamen, ikisi ise yarı hissesi yabancı olan dört kurulus dışında sektör, tamamı yerli sermaye ile kurulmuş tesislerden olusmaktadır. Yabancı sermayeli kuruluslar agırlıklı olarak margarin üretmektedirler. Bitkisel yag üreticisi firmaların çoğun Trakya Bölgesi nde toplandığı görülmekle birlikte son Anadolu nun hemen her yöresinde çeşitli büyüklükte yeni tesis kurulduğu görülmektedir. 4 Türkiye Kalkınma Bankası A.S., Btksel Sıvı Yaglar Sektör Arastırması, Mustafa Tosun, Ga/ Ocak 2003 Ankara 10

11 Ülkemizde ayçiçegi tarımı daha çok Trakya Bölgesi nde yapıldıgından geleneksel olarak ayçiçek hamyagı üreten tesisler eskiden beri bu bölgede yogunlasmıstır. Trakya Bölgesi nde yer alan ham yag üretim tesislerinin büyük çogunlugu baç sistemi esasına göre kurulmustur. Bu sistem özellikle kurulus maliyetinin düsük olması nedeniyle tercih edilmektedir. Modern kontinü ekstraksiyon üretim teknolojini kullanan tesis sayısı, patlamalı tesislere göre az olmakla birlikte bunlar nispeten daha büyük kapasitelere sahiptir. Tesislerde üretilen ana mal olan ham ayçiçek yagının kalitesi açısından bu iki teknoloji arasında bir fark bulunmamaktadır. Ancak bu prosesde yan ürün olarak elde edilen küspe kalitesinde farklılık göze çarpmaktadır. Baç sistemi ile üretim yapan tesislerde, isleme öncesi kabuk ayırımı yapılmadıgından küspenin protein oranı düsük, selüloz oranı yüksek olmakta, ayrıca yüksek rutubet ihtiva etmektedir. Öte yandan kontinü sistemlerde daha kontrollü üretimyapılabildiginden istenen kalitede küspe üretimi mümkündür. 5 4.TÜRKİYEDE KANOLA Ülkemizde yag endüstrisi genelde ayçiçegine dayalı olup ihtiyacı karsılayamadıgından yeterli olmamaktadır. Yag açıgını kapatmak için soya, yerfıstıgı, kanola gibi bitkiler tavsiye edilebilir. Ancak soya entegre bir üretimle yan ürünleri de degerlendirilirse ekonomik olacagı, yag oranı diger yag bitkilerine nazaran düsük oldugundan sadece yag üretimi için yetistirmenin ekonomik olmayacagı, hashas ekiminin izne baglı olması ve yerfıstıgının ise mekanizasyonu olmadıgı için üretiminin zor olması nedeniyle kanolanın ise iklim, toprak sartlarına adaptasyonu ve münavebe sistemine uygunlugu yönü ile mevcut sartlar içersinde kanola, yemeklik yag açıgımızı kapatmada diger yag bitkilerine nazaran büyük bir avantaja sahiptir (Kaya, 1996). Günümüzde pek çok tarım ürünü gerek ham,gerekse işlenmiş olarak başta Ortadoğu olmak üzere çok sayıda ülkeye ihraç ediliyorsa da,yağlı tohumlar üretiminde henüz ihtiyacımıza yeterli bir üretim potansiyeline ulaşılamamıştır.bitkisel yağ üretimimiz hızla artan nüfus ihtiyacını karşılayamadığından her yıl artan oranlarda yağ açığı ortaya çıkmaktadır.özellikle 1967 yılından itibaren yükselen bitkisel yağ açığımız, bugün bitkisel yağ sanayisinin ve ülke ekonomisinin en önemli konuları içerisinde yer almaktadır (Tuğlular 1999). 5 Türkiye Kalkınma Bankası A.S., Btksel Sıvı Yaglar Sektör Arastırması, Mustafa Tosun, Ga/ Ocak 2003 Ankara 11

12 Diğer yağ bitkilerine göre farklı birtakım üstün özelliklere sahip olan kanola,türkiye de diğer yağ bitkilerinin yetişme mevsimi ve bölgesi dışında yetiştiği için büyük avantaja sahiptir. Yazlık ve kışlık varyetelerinin bulunması,birim alandan yüksek verim sağlanması ve tohumlarında yağ oranının yüksek olması, ekiminden hasadına kadar bütün yetiştirme tekniğinin mekanizasyona uygun olması üstün bir yağ bitkisi olduğunu göstermektedir (Erdem,1993). Toprak ve iklim özellikleri bakımından kanola için geniş bir yetiştirme potansiyeline sahip olan ülkemizde,bu bitkinin ekiminin yaygınlaşması ile tarım alanlarımız daha verimli bir şekilde değerlendirilecek,ekonomimize ve çiftçimize büyük maddi katkılar sağlanacaktır. Ayrıca Orta Anadolu ve Trakya Bölgesinde kışlık,doğu Anadolu Bölgesi nde yazlık kanola tarımına geçildiği takdirde,kışın boş kalan arazi değerlendirilecek ve halen mevcut bulunan 5.2 milyon ha nadas arazisi kısmen azalacaktır. Bitkinin ekim alanını genişletmek için öncelikle çiftçiye en iyi şekilde tanıtılması,verimli ve kaliteli ıslah çeşitlerinin üreticiye ulaştırılması,çeşitlere ve bölgelere en uygun ekim zamanı ve yetiştirme tekniklerinin belirlenmesi;ayrıca fiyat politikasının diğer ürünler karşısında etkili,üretimi geriletmeyecek şekilde uygulanması ve fiyatının mutlaka ekimden önce ilan edilmesi gerekmektedir (Başalma ve Uranbey 1998). 4.1.Kanolanın kullanıldıgı alanlar Gıda Sanayi Ülkemiz, bitkisel yağ üretimi bakımından hali hazırda kendisine yeterli durumda değildir. Son yıllarda en fazla döviz ödemesi petrol ürünlerinden sonra gittikçe artan yağ açığımızın kapatılması için gerçekleştirilen yağ ithalatına ödenmektedir. Yağ bitkilerine gereken önem verilmezse ileride yağ açığı gittikçe artacaktır Yem Sanayi Yem Sanayine protein kaynağı açığının yaşandığı dönemde kaynak çeşitliliği ve besleyici değeri yüksek daha ucuz küspe sağlaması bakımından öneme sahip olan Kanola, zengin protein içeriği (yaklaşık % 39-40) nedeniyle hayvan besleme alanında önemli bir yere sahiptir. Kanola, yeşil yem ve silaj olarak da kullanılabilmektedir. 12

13 Arıcılık İlkbaharda ilk çiçek açan kültür bitkisi Kanoladır. Bu özelliği bakımından arıcılıkta büyük önem taşımaktadır. Çiçeklerin kıt olduğu Şubat ve Mart aylarında arılar için değerli bir arı merası oluşturan kanola, arıcılık için iyi bir nektar ve polen kaynağıdır Münavebe / Rotasyon Kanola kazık kökleri ile toprak altının havalanmasını sağladığından hububat ve ayçiçeği iyi bir münavebe oluşturur. Boş kalan araziyi değerlendirir ve kış erozyonuna engel olur. Toprakları organik maddece zenginleştirir. Yazlık kışlık çeşitleri olan Kanolanın yetişme devresi diğer yağ bitkilerine göre daha kısadır. Kanola, yazlık ve kışlık formlarının bulunmasından dolayı münavebe içerisinde diğer bitkilere göre daha fazla yer alabilir. Kışlık KANOLA Buğdaydan daha erkenci olması sebebiyle vejetasyon döneminin kısıtlı olduğu geçit bölgelerde II. Ürün tarımına olanak sağlar Biyodizel Biyodizel, Kanola, ayçiçek, soya, aspir gibi yağlı tohum bitkilerinden elde edilen yağların veya hayvansal yağların bir katalizatör eşliğinde kısa zincirli bir alkol ile (metanol ve ya etanol) reaksiyonu sonucu açığa çıkan ve yakıt olarak kullanılan bir üründür Türkiye İçerisinde Ayçiçek Yagı Ve Kanola Yagı Kıyaslama Çalışması Kanola yağı doymuş yağ asidi ve doymamış yağ asidi bakımından oldukça dengeli bir örüntüye sahiptir. Doymuş yağ asidi oldukça düşük olan kanola yağı, doymamış yağ asidi bakımından tekli doymamış (oleik asit) ve çoklu doymamış (linoleik asit ve linolenik asit) yağ asitlerini de dengeli oranda bulundurur. Bahsedilen yağ asitlerinin vücudumuza faydaları ayrı ayrıdır.kanola yağı, kandaki kolesterol dengesini sağlayarak trigliserit seviyesini düşürmekte ve kalp damar hastalıkları riskini azaltmaktadır.kanola Yağı E vitamini açısından zengin olup, hücreleri koruyucu ve yenileyici etkisiyle, antioksidan özelliği sayesinde başta kanser olmak üzere bir çok hastalığa karşı önemli bir destektir. Ayçicek yağı yüksek oranda doymamış yağ asidi içeriği ile yüksek kan trigliserit ve kolesterol düzeylerinin düşürülmesinde etkili olur. Böylece damar sertliğini ve koroner kalp rahatsızlıklarını engellemeye yardımcı olur. 6 Çimsan Tarımsal Ürünler İnşaat Taahüt Ve San.Tic.Ltd.Şti Dr Şafak Köseoğlu Çalışkan Teknik Müdürü 13

14 4.3.Kanolanın bileşimi Kanola bitkisi toprak ve iklim koşulları bakımından fazla seçici olmadığı için ziraati bütün dünyada yapılabilmektedir. Kanola tohumu üretimin en yaygın olduğu ülkeler Çin, Kanada, Hindistan, Almanya, Fransa ve İngiltere, Polonya, ABD, ve Pakistan dır.kanola tohumlarının yağ miktarı yüzde arasında değişmektedir. Kanola yağı, Cruciferae familyasından, Brassica napus ve campestris tohumlarından elde edilen bir yağdır.genel olarak kanola yağı, yüzde gibi yüksek orandaki erüsik asit içeriği ile bilinen bitkisel kaynaklı bir yağ çeşidir. Ancak tohum ıslah çalışmaları ile erüsik asit içeriği yüzde 0.1 değerine kadar düşürülebilmiştir. Bu tohumlardan elde edilen yağlar da kanola yağı (canola oil) olarak bilinmektedir. Kanola tohumu sıfıra yakın erüsik asit içeriği ve yüzde 41 yağ içeriği ile ayçiçeğine yakın bir tohumdur. Kanola yağının toplam doymuş yağ asidi içeriği yüzde toplam doymamış yağ asidi içeriği ise yüzde arasında değişmektedir. Kanola (düşük erüsik asitli kanola) yağlarının bileşiminde yer alan en önemli yağ asitleri ise oleik ve linoleik asitlerdir İnsan Sağlığı Bakımından Önemi Bitkisel yağlar; insan vücudunda sentezlenemeyen ve sadece yağlardan alınabilen oleik, linoleik, linolenik yağ asitlerini içermelerinin yanında; önemli enerji kaynağı olmaları, yağda eriyen mutlak gerekli A, D, E, ve K vitaminlerinin kullanılmalarını sağlamaları yönünden de büyük önem taşımaktadırlar. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Teşkilatı (FAO) tarafından bir insanın yıllık yağ tüketiminin 17 kg dan az olmaması gerektiği, aksi takdirde sağlık açısından önemli problemlerle karşı karşıya kalınabileceği belirtilmektedir. Kanola yağı, Brasica rapa ve Brassica napus aşılanmasından oluşan Kanada'da yetiştirilen Kanola bitkisinin tohumlarından elde edilen bitkisel bir yağdır. İnsanların besinlerle "linoleik asit" alması gerekir. Lifli sebzelerde, fındıkta, tohumlarda, anne sütünde, balık) ve tohumlardan yapılan yağlarda kanola yağı bulunur. Kanola bitkisinde bu yağ asitleri diğer yağlara oranla daha fazladır. Linoleik asit; merkezi sinir sistemi, göz ve trombositler için gereklidir. Kolesterol seviyesini ve trigliserid seviyesini düşürür. Kan hücrelerinin akışkanlığını artırır. Bağışıklık sistemini güçlendirir. Damar tıkanıklıklarının oluşmasını engeller. 7 İstanbul Ticaret Odası Dış Ticaret Şubesi Araştırma Servisi 24 Şubat 2004 Kanola Sektör Araştırması 14

15 4.5.Türkiye de Kanola Yağının Üretim Ve Tüketiminin Yaygın Olmamasının Ana Nedenleri Kanola Bitkisinin Yeterli Miktarda Yetiştirilmemesi Ülkemizde 1960 lı yıllardan itibaren özellikle Trakya Bölgesinde yaygın olarak yetiştirilmeye başlanmış olan kanolanın 6000 hektar ekilişi ve 6000 ton olan üretimi 1979 yılına kadar sürekli bir artış göstererek 1979 yılında hektar ekilişe, ton üretime ulaşmıştır(fao, 2002). Fakat Kanola ileriki yıllarda bu sürekli artış ritmini devam ettirememiştir. Kanolanın ülkemizdeki üretim ve ekimi, son yıllarda gerekli desteğin verilmiş olmasına rağmen, dünyadaki üretim ve ekimi göz önüne alındığında yeterli düzeyde değildir. Bunun nedenleri şunlardır: - Kanoladan Kaynaklanan Önyargılar: 1979 yılında kanola yağında bulunan yağ asitlerinden erusik asitin insan ve hayvan sağlığına zarar vermesi nedeniyle ıslah edilmiş yeni kanola çeşitlerinin üretilmesine kadar iki yıl süreyle ekimi yasaklanmıştır. İnsanların kanolaya güvenememesinin ve çiftçilerin ekime teşvik edilememesinin ana nedenlerinden birisi budur. - Çiftçilerin Kanola Üretimine Gösterdiği Direnç: Islah edilmiş kanola çeşitlerinin üretiminden sonra bakanlıkça ithal edilmiş olan kanola çeşitleri Trakya çiftçisine dağıtılarak ekiminin geç yapılmasından dolayı, kış zararının üreticilere büyük kayıplar verdirmesi nedeniyle kanolaya talebin düşmesi çiftçinin kanola üretimine direnç göstermesine neden olmuştur. Talebin düşük olması ve alım garantisinin yetersizliği kanola ekimine teşviği engellemiştir. Bunun diğer nedenlerinden biriside çiftçilerin kanola hakkında yeteri kadar bilgilendirilmemesidir. - Kanola Tarımını Teşvik Edici Projelerin Azlığı: Türkiyede çok rahat yetişebilen Kanola bitkisinin üretiminin artmaması ve dışa olan bağlılığının azaltılamamasının bir diğer nedenide kanola tarımını arttırıcı projelerin azlığıdır yılında başlatılan önder çiftçi projesi gibi tarımsal büyümeyi destekleyen projelerin artması hem kanola tarımını teşvik eder hemde Türkiye de yağ üretimini arttırarak yağ alımı konusunda dışa bağımlılığımızı azaltır. - Teknik Destek Yetersizliği : Kanola bitkisinin yeterli düzeyde yetiştirilmemesinin önemli nedenlerinden biriside budur. Çiftçilerin, kanola iklim ve toprak istekleri, toprak hazırlığı ekim zamanı, bakımı, gübrelemesi konusunda teknik desteğe ihtiyaçları vardır. Bu destekleri Tarım İl Müdürlükleri, Ziraat Odaları gibi kuruluşlar tarafından sağlanmalıdır. 15

16 4.5.2.Hammadde Temin Zorluğu Kanola yağının üretiminin ihmal edilmesinin nedenlerinden biriside, bugün tahıl üretimi yapılan heryerde yetiştirilebilen kanolanın yeterli miktarda yetiştirilmemesi ve ıslah edilmiş kanola tohumunun yetersizliğinden kaynaklanan hammadde eksikliğidir. Bilindiği gibi bir çok yağ bitkisi başta ayçiçek olarak yazlık ekilmesine karşılık kanolanın kışlık ve yazlık olarak ekilebilmesi avantajı ile hammadde ihtiyacı tamamen karşılanabilir. - İthal Kanola Tohumunun Pahalı Olması; üretimdeki hammadde temin zorluğunun önemli nedenlerinden birisidir. Türkiyenin tarım ülkesi olmasına ve gerekli kapasite bulunmasına karşılık ıslah edilmiş kanola tohumunu hala milyonlarca para verip almaktayız. Bu da kanola üretim maliyetini arttırmaktadır. - Türkiyede Yetişen Kanolanın Büyük Kısmının Biyodizelde Kullanılması: Türkiyede kanola tarımı son yıllarda artış göstermesine rağmen, üretilen kanolanın büyük bir kısmı biyodizel üretiminde kullanılmaktadır. Bu nedenden dolayı kanola üretiminin artmasına rağmen yemeklik yağ üretimi için yeterli hammadde bulunamamaktadır Bitkisel Yağ Tüketicilerinde Ürün Bilincinin Oluşmaması - Kanola Yağının Tüketiciler Tarafından Tanınmaması ; ve bundan dolayı talebin belirsizliği kanola yağının üretimini engelleyen etmenlerden biridir. Öncelikle kanola yağının tüketiciler tarafından tanınmaması, bu konuda gerek Ziraat Mühendisleri Odası, Tarım İl Müdürlükleri, Bitikisel Yağ Sanayicileri derneği gibi kuruluşlar ve yağ üreticileri tarafından gerekli tanıtımın yapılmaması büyük eksikliktir. - Kanola Yağının Tüketiciler Açısından Ulaşılabilir Olmayışı: Ürün bilincinin oluşmamasının önemli bir nedeni, günümüzde yeterli bir seviyede olmasa bile bir kaç firma tarafından üretilen yemeklik kanola yağının tüketiciler açısından ulaşılabilirliği olan perakendecilerin raflarında yer almamasıdır. - Kanola Yağının tanıtım Projelerinin Yetersizliği: Kanola yağının ülke çapında tanınır ve tercih edilir bir yağ çeşidi haline getirmek için yeterli projeler şimdiye kadar oluşturulmamış ve uygulamaya konmamıştır. Bu yüzden tüketiciler kanolayı yeterince tanımamaktadır. 16

17 4.5.4Bitkisel Yağ Sektöründe Kanolaya Yatırım Eksikliği - Girişimci Eksikliği: Girişimcilerin kanolaya yatırım yapmasının önünde pek çok engel bulunmaktadır. Yatırımcılar geleceği belli olmayan bir sektöre yatırım yapmaktan çekinmektedir. Her ne kadar Dünayada kanola yağına yatırımlar çok hızlanmış olsada ülkemizde kanolanın yatırımcıların için bir cazibe alanı olması sağlanamamıştır. - AR-GE Çalışmalarının Azlığı: Ülkemizde Kanola Besin yağı üzerine yapılan Ar-Ge çalışmaları çok sınırlıdır. Araştırmacılar bu alana ilgi göstermemekte, gösterseler bile destek bulamamaktadırlar. Bu da kanola besin yağı endüstrisinin teknolojiyi merkez alarak gelişmesini engellemektedir. - Devlet Desteği Yetersizliği: Kanola yağı kullanımının arttırlıması konusunda devlet belli bir insiyatif almamış ve bu gelişimin unsurlarını bir aray getirerek bir sinerji yaratmayı henüz tam anlamıyla denememiştir. Buda Kanola yağ sanayisine yatırımın yeterli yatırımların yapılmamasına neden olmaktadır. - Türkiyede Kanola Yağının kullanımını Artırmak Amaçlı Proje Eksikliği: Ülkemizde kanola yağının tanınırlığını arttırmak ve bu sayede daha çok kullanılmasını ve talep oluşturulmasını sağlayacak geniş çaplı projeler henüz oluşturulamamıştır. - Talep Eksikliği : Ülkemizde Kanola yağının önemi bilinmemekte ve halk tarafından tanınmamaktadır. Bu da kanola yağına olan talebin çok sınırlı olmasına yol açmaktadır. Talep olmadığı için de bu alana yeterli yatırım yapılamamaktadır Kanola İle İlgili Oluşturulan Önyargılar - Kanolanın kanolaymış gibi lanse edilerek sağlıksız bir yağmış gibi gösterilmesi: Bir çok basın yayın organında ve internette kanola, kanolaymış gibi lanse edilmekte ve bu yağın sağlığa zararlı olduğu söylenmektedir. Kanola kanolanın erüsik asitten ıslah edilmiş halidir ve insan sağlığına zararlı değildir. - Basın tarafından tüketicinin yanlış yönlendirilmesi: Tüketiciler basında çıkan yanlış haberlerden dolayı ürkmekte ve kanola yağı kullanmaktan vazgeçmektedir. Üstüne basa basa söylenmelidir ki Kanola sağlığa zararlı bir yağ değil aksine çok faydalı bir yağdır. Kanolanın besin değerleri faydaları konusunda kamuoyu doğru bilinçlendirilmelidir. 17

18 Kanola bitkisinin yeterli miktarda yetiştirilmemesi Hammadde Temini Zorluğu BALIK KILÇIĞI DİYAGRAMI Bitkisel Yağ Sektöründe Kanolaya Olan Yatırım Eksikliği Kanola Tarımını Teşvik Edici Proje Azlığı Çiftçilerin kanola üretimine gösterdiği direnç Bilgilendirme Eksikliği Alım Garantisi Eksikliği Teknik Destek Yetersizliği Kanoladan Kaynaklanan Önyargılar Üretilen Kanolanın Büyük Kısmının Biyodizelde kullanılması Kanola Yağının Tüketiciler Tarafından Tanınmaması İthal kanola tohumunun pahalı olması. Girişimci Eksikliği Kanola Konusunda Ar Ge çalışmalarının azlığı Devlet desteği yetersizliği Kanola Yağının Kullanımını Arttırıcı Proje Eksikliği Talep belirsizliği Kanola Yağının Kanola gibi Lanse Edilerek Sağlıksız Gösterilmesi Türkiyede Kanola Yağının Üretim ve Tüketiminin Yaygın olmaması. Basın Tarafından Tüketicilerin yanlış Yönlendirilmesi Kanola Yağının Tüketiciler açısından ulaşılabilir olmayışı Kanola hakkında birbiriyle Tutarlı Olmayan çok fazla İnformasyon Olması. Bitkisel Yağ Tüketicilerinde Ürün Bilincinin Oluşmaması Kanola Yağının Tanıtım Projelerinin Yetersizliği Kanola İle İlgili Oluşturulan Önyargılar Tüketicilerin Yağ Alışkanlıklarını Değiştirmeye Gösterdikleri Direnç 18

19 4.6.Kanola ile ilgili tartışmalar Kanola zararlı bir bitki midir? Kanola, kanola bitkisinden geliştirilen ve şifalı özellik gösteren yağa verilen addı. Daha sonra, kanola bitkisinin istenmeyen özelliklerini elemeye yönelik bazı bitki yetiştirme teknikleriyle, yeni bir bitki elde edildi. Buna da, o yağa hitaben kanola adı verildi. Dolayısıyla kanola yağı, kanoladan değil kanola bitkisinin kendisinden elde ediliyor. Dediğiniz gibi kanolanın erüsik asit ve metabolizmaya zararlı etkileri olabileceği düşünülen diğer başka bileşenlerden arındırılmış olan hali zaten kanola bitkisi. Bu bitkiden elde edilen yağ da, oleik asit, linoleik asit ve Omega-3 yağ asidi içermesi ve doymuş ya oranının yalnızca %7 civarında olması (bu oran zeytinyağında %15, ayçiçeği yağındaysa %12) nedeniyle, sağlığımız için yararlı kabul ediliyor. Spekülasyonlarda belirtildiği gibi çeşitli hastalıkların ortaya çıkmasıyla ya da zehirlenmelere yol açışıyla ilgili bilimsel olarak kanıtlanmış bir gerçek bulunmuyor. Deniz Candaş Tübitak Bilim Ve Teknik Dergisi Yağ Açığı 5 Yılda Kapanabilir Yonca Yağ Yönetim Kurulu Başkanı Sait Türek. 2 milyon tona çıkarılacak bir üretimin Türkiye`nin bitkisel yağ açığının büyük ölçüde kapanması anlamına geleceğini vurguluyor. Arayış içindeki çiftçi için kanola zaten bir alternatif; ancak Sait Türek, meselenin bir devlet politikası olarak ele alınması gerektiğini düşünüyor: `Türkiye`de ciddi bir planlama yapılarak önce buğdaydan dekar başına aldığı verimi artırmalı. Çünkü biz halen buğdayın bir dekarından 150 kilo ile en düşük verimi alan ülkelerden biriyiz.. Buğdayda dekar başına verimi en azından 250 kiloya çıkartabilirsek o zaman bu kadar geniş araziye buğday ekmek zorunda kalmayız. Buğdaydan artan arazilere bir tarım politikası olarak kanola ekilmesi sağlanmalıdır..` Sait Türek, en azından 100 bin hektar alana kanola ekmenin Türkiye`nin sıvı yağ sektöründeki sorunlarını çözeceğini düşünüyor ve Tarım Bakanlığı`nın bu işe öncülük etmesini istiyor. Çiftçinin bu ürünü satacağı yeri bilmediğini belirterek, `Piyasası olmadığı için biz sözleşmeli üretim yaptırıyoruz. İki senedir ilerleme var. Çiftçiler ekmeye başladı. Fabrikacılar da daha tarladayken, al avansını ver kanolanı` demeye başladı. Üç dört sene içinde devlet gerekeni yaparsa yağ açığımız 5 sene içinde kapatılabilir ve Türkiye hem buğday hem bitkisel yağ yönünden kendine yeten konumunu sürdürebilir.` diyor. 19

20 Ayçiçekten Kanolaya Geçsek 367 Milyon Dolar Cepte Kalır Aymar Yönetim Kurulu Başkanı Beşir Özyurt,, ayçiçek yağı fiyatının 2.5 yılda 3`e katlandığını söyleyerek, "Kanolaya geçsek 367 milyon dolar cepte kalır" dedi.. Ayçiçek yağında 2.5 senedeki fiyat artışının yüzde 323`e ulaştığını belirterek, "Bu durum bundan sonra da devam edecek. Kanola yağının, içinde bulunduğumuz bu dar boğazdan bizi kurtaracağına inanıyoruz" dedi. Özyurt, Türkiye`de tüketilen yağların yarısının yurtdışından karşılandığını vurgulayarak, geçen yıl ithal edilen yağ miktarı azalmasına rağmen, ödenen paranın yüzde 18 arttığına dikkat çekti. "Petrolden sonra ithalatta en fazla dövizi yağa veriyoruz" diye devam eden Özyurt, 2007`nin ilk 4 ayında yağ ithalatının 393 milyon dolar iken, 2008 yılının aynı döneminde 881 milyon dolar olduğunu kaydetti Sabah Gazetesi Tüm Gazetelerden Kanola Başlıkları: Ayçiçek Fiyatındaki Rekor Üreticiyi Kanolaya Yöneltti Yağ zammına çözüm kanola! Rota Haber Kuraklık ayçiçeğini vurunca kanola yağı kıymete bindi Zaman Bağışıklık sistemi için kanola yağı Sabah Kanola yüz güldürdü Yeni Şafak Kanola yağı ile yüklü faturadan kurtuluruz HO Tercüman Çiftçinin yeni gözdesi kanola Milli Gazete Çorlu çiftçisinin gözdesi `kanola` Yeni Şafak Kalkınma için parola kanola bitkisi Rota Haber Kanola yağının beyni geliştirici özelliği var Zaman 20

zeytinist

zeytinist 1 T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ EDREMİT MESLEK YÜKSEKOKULU Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi Programı Öğr. Gör. Mücahit KIVRAK 0 505 772 44 46 kivrak@gmail.com www.mucahitkivrak.com.tr 2 3 4 Kolza

Detaylı

Kanola Bitkisi, Yağı ve Özelikleri

Kanola Bitkisi, Yağı ve Özelikleri Kanola Bitkisi, Yağı ve Özelikleri Kanola, kolza bitkisinden geliştirilen ve şifalı özellik gösteren yağa verilen isimdi. Daha sonra, kolza bitkisinin istenmeyen özelliklerini elemeye yönelik bazı bitki

Detaylı

BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR

BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR Gözde SEVİLMİŞ Giderek artan nüfusa paralel olarak gıda maddeleri tüketimi ve dolayısıyla bitkisel yağ tüketimi artmaktadır. Diğer yandan artan gıda

Detaylı

Dr Muhlis İlter AĞDAĞ ÇİMSAN Teknik Müdürü

Dr Muhlis İlter AĞDAĞ ÇİMSAN Teknik Müdürü Dr Muhlis İlter AĞDAĞ ÇİMSAN Teknik Müdürü Kolza şalgama benzeyen tek yıllık bir serin sezon bitkisidir. B. oleracea (lahana grubu sebzeler) ve B. rapa Linnaeus (hardal ve şalgam grubu)'un sponton melezlenmesinden

Detaylı

AYÇİÇEĞİ VE YAĞLI TOHUMLAR POLİTİKASI

AYÇİÇEĞİ VE YAĞLI TOHUMLAR POLİTİKASI AYÇİÇEĞİ VE YAĞLI TOHUMLAR POLİTİKASI Türkiye de tarımı yapılan yağlı tohumlar; ayçiçeği, çiğit, susam, kolza, soya, yerfıstığı ve haşhaştır. Ancak bu yağ bitkileri içerisinde tohumundan ortalama % 38-50

Detaylı

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Prof. Dr. Necmi İŞLER M.K.Ü. Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Antakya/HATAY Güney Amerika kökenli bir bitki olan patates

Detaylı

Türkiye Bitkisel Yağlar Ticaret Dengesi

Türkiye Bitkisel Yağlar Ticaret Dengesi Türkiye Bitkisel Yağlar Ticaret Dengesi Faik Genç AgriPro Ltd. FOI 2010 -Fats& Oils Istanbul 2-3 Aralık 2010 Ana Başlıklar 1. Dünya Yağ ve Yağlı Tohumlar 2. Türkiye 3. TR Yağ ve Yağlı Tohum Ticaret Dengesi

Detaylı

TÜRKİYE DE YAĞLIK AYÇİÇEK TOHUMU VE AYÇİÇEĞİ YAĞI ÜRETİMİ, ARZ TALEP DENGESİ

TÜRKİYE DE YAĞLIK AYÇİÇEK TOHUMU VE AYÇİÇEĞİ YAĞI ÜRETİMİ, ARZ TALEP DENGESİ TÜRKİYE DE YAĞLIK AYÇİÇEK TOHUMU VE AYÇİÇEĞİ YAĞI ÜRETİMİ, ARZ TALEP DENGESİ HAKAN ÇALEN GENEL MÜDÜR V. Yağlı Tohumlu Bitkiler ve Bitkisel Yağlar Konferansı 2016 / İSTANBUL Türkiye yağlı tohum üretimi

Detaylı

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ Hazırlayan Handan KAVAKOĞLU (ATB AR-GE, Gıda Yüksek Mühendisi) Yasemin OKUR (ATB AR-GE,

Detaylı

TEPGE BAKIŞ Temmuz 2012 / ISSN: 1303 8346 / Sayı:14/Nüsha:2

TEPGE BAKIŞ Temmuz 2012 / ISSN: 1303 8346 / Sayı:14/Nüsha:2 TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ BAKIŞ Temmuz 2012 / ISSN: 1303 8346 / Sayı:14/Nüsha:2 TÜRKİYE DE BİTKİSEL YAĞ AÇIĞI 1. Giriş Berrin TAŞKAYA TOP Dünyada giderek artan nüfusa paralel olarak

Detaylı

ÖDEMİŞ İLÇESİNDE PATATES ÜRETİMİ, KOŞULLAR ve SORUNLAR

ÖDEMİŞ İLÇESİNDE PATATES ÜRETİMİ, KOŞULLAR ve SORUNLAR ÖDEMİŞ İLÇESİNDE PATATES ÜRETİMİ, KOŞULLAR ve SORUNLAR GİRİŞ Solanaceae familyasına ait olduğu bilinen patatesin Güney Amerika`nın And Dağları nda doğal olarak yetiştiği; 16. yüzyılın ikinci yarısında

Detaylı

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:1 ANKARA NIN ASPİR BİTKİSİ PROFİLİ

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:1 ANKARA NIN ASPİR BİTKİSİ PROFİLİ ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:1 ANKARA NIN ASPİR BİTKİSİ PROFİLİ Hazırlayan Handan KAVAKOĞLU (ATB AR-GE, Gıda Yüksek Mühendisi) Yasemin OKUR (ATB AR-GE, Kimya Mühendisi)

Detaylı

Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi

Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi Türk Tarım Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 1(1): 17-22, 2013 Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi www.agrifoodscience.com Türk Bilim ve Teknolojisi İç Anadolu Bölgesinde Yağ Bitkilerinin Mevcut

Detaylı

BİYOYAKITLAR ve ENERJİ TARIMI. Prof. Dr. Fikret AKINERDEM Yrd. Doç. Dr. Özden ÖZTÜRK S.Ü. Ziraat Fakültesi

BİYOYAKITLAR ve ENERJİ TARIMI. Prof. Dr. Fikret AKINERDEM Yrd. Doç. Dr. Özden ÖZTÜRK S.Ü. Ziraat Fakültesi BİYOYAKITLAR ve ENERJİ TARIMI Prof. Dr. Fikret AKINERDEM Yrd. Doç. Dr. Özden ÖZTÜRK S.Ü. Ziraat Fakültesi ENERJİ TARIMI VE ÜLKE GERÇEĞİ Canlılığın vazgeçilmezleri; enerji ve tarım: Devletin-varlığın, Bağımsızlığın,

Detaylı

BAKLİYAT DOSYASI. 4 TÜRKİYE ABD 240 Kaynak: FAO

BAKLİYAT DOSYASI. 4 TÜRKİYE ABD 240 Kaynak: FAO BAKLİYAT DOSYASI Dünya üzerinde tarımı çok eski yıllardan beri yapılmakta olan yemeklik dane baklagillerin diğer bir deyişle bakliyat ürünlerinin insan beslenmesinde bitkisel kaynaklı protein gereksiniminin

Detaylı

zeytinist

zeytinist 1 T.C. BALIKESİR ÜNİVERSİTESİ EDREMİT MESLEK YÜKSEKOKULU Zeytincilik ve Zeytin İşleme Teknolojisi Programı Öğr. Gör. Mücahit KIVRAK 0 505 772 44 46 kivrak@gmail.com www.mucahitkivrak.com.tr 2 3 4 5 Ülkemizde

Detaylı

YAĞLI TOHUMLU BİTKİLER & BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜ TAHİR BÜYÜKHELVACIGİL - BYSD BAŞKANI

YAĞLI TOHUMLU BİTKİLER & BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜ TAHİR BÜYÜKHELVACIGİL - BYSD BAŞKANI YAĞLI TOHUMLU BİTKİLER & BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜ TAHİR BÜYÜKHELVACIGİL - BYSD BAŞKANI ULRKNEGAĞO.83DSYB rm71032at A NR K Dünyada Yağlı Tohum Üretimi (Milyon ton) 600 500 EN BÜYÜK YAĞLI TOHUM ÜRETİCİLERİ 0

Detaylı

YAĞLI TOHUMLU BİTKİLER ÜRETİMİ

YAĞLI TOHUMLU BİTKİLER ÜRETİMİ YAĞLI TOHUMLU BİTKİLER ÜRETİMİ Özer KOLSARICI 1 Atilla GÜR 2 Dilek BAŞALMA 3 M. Demir KAYA 4 Necmi İŞLER 5 ÖZET: Dünyada giderek artan nüfus artışına paralel olarak gıda maddeleri tüketiminin de arttığı

Detaylı

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ 2016 RAPORU

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ 2016 RAPORU HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ 2016 RAPORU 1- DÜNYA TİCARETİ I- DÜNYA DEĞİRMENCİLİK ÜRÜNLERİ TİCARETİ 2015 yılında dünya değirmencilik sektörü ihracatı bir önceki yıla göre %7,4

Detaylı

TOHUMCULUK ÜRETİM. Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı,

TOHUMCULUK ÜRETİM. Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, TOHUMCULUK ÜRETİM Bilindiği üzere, tohumluklar tarımsal üretimin temel girdilerinin başında gelmekte olup, kaliteli tohum kullanımı, verimi ve üretimi artırmasının yanı sıra daha dayanıklı, daha az maliyetli

Detaylı

Dünya Mısır Pazarı ve Türkiye

Dünya Mısır Pazarı ve Türkiye Dünya Mısır Pazarı ve Türkiye Günümüzde çok amaçlı bir kullanım alanına sahip olan Mısır, Amerika Kıtası keşfedilene kadar dünya tarafından bilinmemekteydi. Amerika Kıtasının 15. yüzyıl sonlarında keşfedilmesiyle

Detaylı

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Türkiye de Üretim İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı,

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2014 0 HUBUBAT ÜRÜNLERİN TANIMI Hububat grubu ürünler dünyada stratejik önemi en yüksek olan ürünler olup ilk çağlardan beri insanlar tarafından kültürü yapılarak

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Tablo-1: Temizlik Maddeleri Sektöründe Yer Alan Ürünler GTİP Ürün Adı 3401 Sabunlar, Yüzey Aktif Organik Maddeler 3402 Yıkama, Temizleme Müstahzarları-Sabunlar Hariç 3403 Yağlama Müstahzarları,

Detaylı

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ I- DÜNYA DEĞİRMENCİLİK ÜRÜNLERİ TİCARETİ 2013 yılında dünya değirmencilik sektörü ihracatı bir önceki yıla göre %2,8 oranında artış göstererek 18,6

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı,

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2013 0 HUBUBAT ÜRÜNLERİN TANIMI Hububat grubu ürünler dünyada stratejik önemi en yüksek olan ürünler olup ilk çağlardan beri insanlar tarafından kültürü yapılarak

Detaylı

TÜRKİYE DE TARIMIN GELECEĞİ ve AVANTAJLAR

TÜRKİYE DE TARIMIN GELECEĞİ ve AVANTAJLAR TÜRKİYE DE TARIMIN GELECEĞİ ve AVANTAJLAR Halil AGAH Kıdemli Kırsal Kalkınma Uzmanı 22 Kasım 2016, İSTANBUL 1 2 SUNUM PLANI TARIMDA KÜRESELLEŞME TÜRK TARIM SEKTÖRÜ VE SON YILLARDAKİ GELİŞMELER TARIMDA

Detaylı

TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI

TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI MART 2011 Tohumculuk Sanayisi Nedir? Tohumculuk Hangi İş ve Aşamalardan Oluşur? Tohumculuk İçin AR-GE

Detaylı

AVUSTURYA VE MACARİSTAN DA TAHIL VE UN PAZARI

AVUSTURYA VE MACARİSTAN DA TAHIL VE UN PAZARI AVUSTURYA VE MACARİSTAN DA TAHIL VE UN PAZARI Avusturya da un üretimi sağlayan 180 civarında değirmen olduğu tahmin edilmektedir. Yüzde 80 kapasiteyle çalışan bu değirmenlerin ürettiği un miktarı 500 bin

Detaylı

ıda olarak tüketilen tarım ürünlerinden biyoyakıt üretilebilir mi?

ıda olarak tüketilen tarım ürünlerinden biyoyakıt üretilebilir mi? TÜRKİYE 12. GIDA KONGRESİ, 5-7 EKİM 2016 EDİRNE ıda olarak tüketilen tarım ürünlerinden biyoyakıt üretilebilir mi? Ayşe Avcı arya Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Gıda Mühendisliği Bölümü, 54187, Serdivan

Detaylı

TARSUS TİCARET BORSASI

TARSUS TİCARET BORSASI TARSUS TİCARET BORSASI Ülkemizde yetiştirilen tarımsal ürünlerden, tarımsal üretimin bir kısmı doğrudan tüketilirken, bir kısmı sanayide hammadde olarak işlenerek değişik gıdalara dönüştürülmektedir. Tarımsal

Detaylı

STRATEJİK ÜRÜN PAMUKTA TEHLİKE ÇANLARI

STRATEJİK ÜRÜN PAMUKTA TEHLİKE ÇANLARI STRATEJİK ÜRÜN PAMUKTA TEHLİKE ÇANLARI Gözde SEVİLMİŞ-Şebnem BORAN 1. Giriş Pamuk, çırçır sanayisinin, lifi ile tekstil sanayisinin, çekirdeği ile yağ ve yem sanayisinin, linteri ile de kağıt sanayisinin

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

2014 YILI AYÇİÇEĞİ RAPORU

2014 YILI AYÇİÇEĞİ RAPORU T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI KOPERATİFÇİLİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2014 YILI AYÇİÇEĞİ RAPORU ŞUBAT 2015 İÇİNDEKİLER GİRİŞ.....3 1 - DÜNYADA YAĞLI TOHUMLU BİTKİLER VE BİTKİSEL YAĞLARA BAKIŞ....5 2 - ÜRETİM

Detaylı

TAHİR BÜYÜKHELVACIGİL - BYSD BAŞKANI

TAHİR BÜYÜKHELVACIGİL - BYSD BAŞKANI TAHİR BÜYÜKHELVACIGİL - BYSD BAŞKANI Dünyada Ham Yağ Üretimi (Milyon ton) Hammadde ihtiyacımızın yüzde 75 ini ithalatla karşılıyoruz. Bitkisel yağ sektörü, ayçiçeğinde hammadde yetersizliği nedeniyle dışa

Detaylı

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon.

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon. GAMBİYA ÜLKE RAPORU 1. Nüfus: 1.797.860 (Dünyada 149.) 2. Nüfus artış oranı: % 2,4 (Dünyada 32.) 3. Yaş yapısı: 0-14yaş: % 40 15 64 yaş: % 57 65 yaş ve üstü: % 3 4. Şehirleşme: % 58 5. En büyük şehir:

Detaylı

TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ

TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ HS No: 34.01, 34.02, 34.03, 34.04, 34.05, 34.06, 34.07 DÜNYA TEMİZİLİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ Temizlik maddeleri deterjanlar ve sabunlardan oluşmaktadır. Bu sektörün üretmekte olduğu

Detaylı

BUĞDAY PİYASALARI ve TMO

BUĞDAY PİYASALARI ve TMO BUĞDAY PİYASALARI ve TMO 01.04.2016 1 DÜNYA BUĞDAY DENGE TABLOSU Dünya buğday üretimi üç yıl üst üste rekor seviyelerde gerçekleşti, stoklar yükseliyor (Milyon Ton) 800 700 600 500 400 300 200 100 0 699

Detaylı

TOHUMCULUK ÜRETİM. Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı,

TOHUMCULUK ÜRETİM. Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, TOHUMCULUK ÜRETİM Tohumluklar tarımsal üretimin temel girdilerinin başında gelmekte olup, kaliteli tohum kullanımı, verimi ve üretimi artırmasının yanı sıra daha dayanıklı, daha az maliyetli ve rekabet

Detaylı

üretimi mümkündür. Biodizel, bir birim petrol yakıtı için kullanılan enerjiyle 3.2 birim biodizel üretilebilmektedir.

üretimi mümkündür. Biodizel, bir birim petrol yakıtı için kullanılan enerjiyle 3.2 birim biodizel üretilebilmektedir. İnsanoğlu yüzyıllardır, enerjinin tabii unsurlarından olan petrol ve doğalgazla hayatını idame ettirmeye çalışmıştır. Günümüzde, büyük savaşlara neden olan petrolün, bilim adamlarının yapmış olduğu hesaplamaya

Detaylı

SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU

SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU SAĞLIK SEKTÖRÜ RAPORU İçindekiler DÜNYA ÜRETİMİ... 3 DÜNYA TİCARETİ... 4 TÜRKİYE DE İLAÇ ve ECZACILIK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ... 5 Türkiye de Sağlık Harcamaları... 5 TÜRKİYE DE DIŞ TİCARET... 6 İhracat... 7 İthalat...

Detaylı

DOĞU AKDENİZ, DOĞU ANADOLU, GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ TOHUMCULUK İHTİYAÇ ANALİZİ

DOĞU AKDENİZ, DOĞU ANADOLU, GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ TOHUMCULUK İHTİYAÇ ANALİZİ DOĞU AKDENİZ, DOĞU ANADOLU, GÜNEYDOĞU ANADOLU BÖLGESİ TOHUMCULUK İHTİYAÇ ANALİZİ KISALTMALAR KISALTMALAR AB ADNKS AR-GE BÜGEM EB FAO GSMH GSKD ISTA ISF İLO İŞKUR KB KOBİ KOSGEB GKGM TB TÜBİTAK TÜİK TTSM

Detaylı

Dünya Bakliyat Pazarı ve Son Gelişmeler

Dünya Bakliyat Pazarı ve Son Gelişmeler Dünya Bakliyat Pazarı ve Son Gelişmeler Bakliyat üretiminde artış trendi sonraki yıllarda da devam etmiş, 2013 yılında 77,2 milyon tona, 2014 yılında da 77,6 milyon tona çıkmıştır. Bu artışta hem ekim

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı EDİRNE YATIRIM DESTEK OFİSİ EDİRNE İLİNDE YEM BİTKİLERİ EKİLİŞİ, MERALARIN DURUMU

Detaylı

TOPRAK MAHSULLERİ OFİSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TOPRAK MAHSULLERİ OFİSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TOPRAK MAHSULLERİ OFİSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SAYI: 2010/02 FINDIK BÜLTENİ 08.03.2010 1- FINDIK ALIMLARI: A) 2009 dönemi rekolte tahmini ile 2008 yılı üretimi kıyaslandığında, ülkemiz üretiminin % 44, dünya

Detaylı

TÜRKİYE DE VE DÜNYADA YEM SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ, BEKLENTİLER, FIRSATLAR. Prof. Dr. Nizamettin Şenköylü Genel Sekreter

TÜRKİYE DE VE DÜNYADA YEM SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ, BEKLENTİLER, FIRSATLAR. Prof. Dr. Nizamettin Şenköylü Genel Sekreter TÜRKİYE DE VE DÜNYADA YEM SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ, BEKLENTİLER, FIRSATLAR Prof. Dr. Nizamettin Şenköylü Genel Sekreter Gıda Üretimindeki Küresel Güçlükler Nüfus artışı İklim değişikliği Kuraklık Su kaynaklarının

Detaylı

İZMİR DE SÜT SEKTÖRÜNE BAKIŞ

İZMİR DE SÜT SEKTÖRÜNE BAKIŞ İZMİR DE SÜT SEKTÖRÜNE BAKIŞ Büyük tarımsal ekonomiler sıralamasında 7. sırada yer alan ülkemiz tarımının milli gelire, istihdama ve dış ticarete katkısı giderek artmaktadır. Tarım sektörü; 2008 yılında

Detaylı

2013 YILI AYÇİÇEĞİ RAPORU

2013 YILI AYÇİÇEĞİ RAPORU T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI KOPERATİFÇİLİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2013 YILI AYÇİÇEĞİ RAPORU ŞUBAT 2014 İÇİNDEKİLER GİRİŞ.....3 1 - DÜNYADA YAĞLI TOHUMLU BİTKİLER VE BİTKİSEL YAĞLARA BAKIŞ....5 2 - ÜRETİM

Detaylı

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR ve MAMULLERİ SEKTÖR RAPORU

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR ve MAMULLERİ SEKTÖR RAPORU HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR ve MAMULLERİ SEKTÖR RAPORU İÇİNDEKİLER I- DÜNYA DEĞİRMENCİLİK ÜRÜNLERİ TİCARETİ 02 HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR ve MAMÜLLERİ SEKTÖR RAPORU / 2014 II- DÜNYA BİTKİSEL

Detaylı

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR ve MAMULLERİ SEKTÖR RAPORU2016

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR ve MAMULLERİ SEKTÖR RAPORU2016 HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR ve MAMULLERİ SEKTÖR RAPORU2016 İÇİNDEKİLER I- DÜNYA DEĞİRMENCİLİK ÜRÜNLERİ TİCARETİ 04 HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR ve MAMÜLLERİ SEKTÖR RAPORU / 2016 II- DÜNYA BİTKİSEL

Detaylı

TÜRKİYE UN SANAYİCİLERİ FEDERASYONU. Sektörel Gelişmeler

TÜRKİYE UN SANAYİCİLERİ FEDERASYONU. Sektörel Gelişmeler TÜRKİYE UN SANAYİCİLERİ FEDERASYONU Sektörel Gelişmeler Türkiye Ekonomisi Büyüme Performansı GSYİH Büyüme Hızı, % 10,0 8,4 8,1 6,9 7,0 4,7 5,0 3,8 4,2 3,2 2,6 0,7 0,9 0,0 5,0 4,7 10,0 7,0 7,7 14,5 15,0

Detaylı

Küresel ve yerel buğday durum tahmini. Samet Serttas - Kıdemlı Tarım Uzmanı Dış Hizmetler Genel Müdürlüğü ABD Tarım Bakanlığı

Küresel ve yerel buğday durum tahmini. Samet Serttas - Kıdemlı Tarım Uzmanı Dış Hizmetler Genel Müdürlüğü ABD Tarım Bakanlığı Küresel ve yerel buğday durum tahmini Samet Serttas - Kıdemlı Tarım Uzmanı Dış Hizmetler Genel Müdürlüğü ABD Tarım Bakanlığı ABD ve Küresel Buğday Ticareti Dünya buğday ihracatını kabaca 120 MMT olarak

Detaylı

2003 yılında tarımın milli gelirlerimizdeki payı yüzde 12,6 iken, 2006 yılında yüzde 11,2 ye indi.

2003 yılında tarımın milli gelirlerimizdeki payı yüzde 12,6 iken, 2006 yılında yüzde 11,2 ye indi. Tarım Sektörünün İhracattaki Yeri ve Önemi Şebnem BORAN Ülkemizde son yıllarda önceliğin sanayi sektörüne kayması sonucu ekonomimizde göreceli olarak tarım ürünlerinin ihracatımızdaki ağırlığı giderek

Detaylı

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı Anadolu dan, önce Suriye ve Filistin e sonrasında buradan da Çin ve Hindistan a yayılmıştır. Dünya kuru incir üretimine

Detaylı

Polonya ve Çek Cumhuriyeti nde Tahıl ve Un Pazarı

Polonya ve Çek Cumhuriyeti nde Tahıl ve Un Pazarı Polonya ve Çek Cumhuriyeti nde Tahıl ve Un Pazarı Polonya da 400-450 un değirmeni olduğu biliniyor. Bu değirmenlerin yıllık toplam kapasiteleri 6 milyon tonun üzerine. Günde 100 tonun üzerinde üretim gerçekleştirebilen

Detaylı

2023 VİZYONU ÇERÇEVESİNDE TARIM POLİTİKALARININ GELECEĞİ

2023 VİZYONU ÇERÇEVESİNDE TARIM POLİTİKALARININ GELECEĞİ 2023 VİZYONU ÇERÇEVESİNDE TARIM POLİTİKALARININ GELECEĞİ SUNUM İÇERİĞİ Türkiye de Tarım Tarımsal girdi politikaları Tarımsal kredi politikaları Tarımsal sulama politikaları Tarımda 2023 Vizyonu 2 TÜRKİYE

Detaylı

gereksinimi kadar sağlamasıdır.

gereksinimi kadar sağlamasıdır. Yeterli beslenme, vücudun yaşamı ve çalışmasını sürdürebilesi için gerekli olan enerjinin sağlanması anlamına gelir. Dengeli beslenme ise, alınan enerjinin yanında bütün besin öğelerini gereksinimi kadar

Detaylı

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 Konu : 390319000000 GTİP no lu GPPS ve HIPS ithalatına % 3 oranında gümrük vergisi uygulanmasının kaldırılma talebi Sayın Bakanlığınızın,

Detaylı

MISIR DOSYASI. Türkiye`de mısır; yem, nişasta, glikoz, yağ ve son yıllarda biyoetanol üretiminde kullanılmaktadır.

MISIR DOSYASI. Türkiye`de mısır; yem, nişasta, glikoz, yağ ve son yıllarda biyoetanol üretiminde kullanılmaktadır. MISIR DOSYASI Mısır, genellikle çok nemli iklim bölgelerinde yetiştirilebilen, tek yıllık Buğdaygiller familyasından, özellikle yağı doymamış yağ grubunda olan bir tarım bitkisidir. Mısır bitkisi, insan

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı,

Türkiye Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı, 217 15 147 12 16 7 132 182 295 399 191 135 618 22 358 416 195 34 3 222 17 14 143 32 43 31 3 35 44 464 841 1.42 1.392 1.3 1.615 1.782 ZEYTİNYAĞI SEKTÖRÜN TANIMI SITC

Detaylı

ÇELTİK DOSYASI TÜRKİYE ÇELTİK EKİLİŞ ÜRETİM TÜKETİM VERİM

ÇELTİK DOSYASI TÜRKİYE ÇELTİK EKİLİŞ ÜRETİM TÜKETİM VERİM ÇELTİK DOSYASI Bileşiminde az miktarda protein bulundurmasına karşın beslenme için gerekli amino asitlerce zengin olması nedeniyle çeltik, insan beslenmesinde buğdaydan sonra en çok kullanılan tahıl ürünüdür.

Detaylı

MISIR SEKTÖR RAPORU 2016

MISIR SEKTÖR RAPORU 2016 26.08. DÜNYA DA MISIR Buğdaygiller familyası içerisinde yer alan mısır, tek yıllık bir sıcak iklim tahıl bitkisidir. Tropik ve subtropik ılıman iklim kuşağında yetiştirilebildiği gibi, dünyanın hemen her

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

Türkiye de Yem Üretimi: Hedefler ve Potansiyel Problemler

Türkiye de Yem Üretimi: Hedefler ve Potansiyel Problemler Türkiye de Yem Üretimi: Hedefler ve Potansiyel Problemler Önemli Kanatlı Hastalıkları: Epidemiyoloji ve Kontrol-2 22 ŞUBAT 2017 / ANKARA M.ÜLKÜ KARAKUŞ Türkiyem-Bir Başkanı DÜNYA KARMA YEM ÜRETİM SIRALAMASI

Detaylı

Dünyada Ve Türkiye de Bitkisel Yağ Üretimi Ve Ticaretinde Yerfıstığının Yeri

Dünyada Ve Türkiye de Bitkisel Yağ Üretimi Ve Ticaretinde Yerfıstığının Yeri Dünyada Ve Türkiye de Bitkisel Yağ Üretimi Ve Ticaretinde Yerfıstığının Yeri Oğuz PARLAKAY 1 Özet Giderek artan nüfusun gelişen teknolojiyle birlikte tüketim alışkanlıkları da değişmektedir. Bitkisel yağların

Detaylı

Fao Gıda Fiyat Endeksi

Fao Gıda Fiyat Endeksi FAO gıda fiyat endeksi, uluslararası gıda emtia fiyatlarına ilişkin değişimleri aylık olarak ölçen bir endekstir. 5 emtia grubuna (et, mandıra, şeker, hububat ve yağ) dâhil toplam 73 gıda maddesi fiyatının,

Detaylı

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ 0 MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı GTİP No Portakal Suyu (Dondurulmuş) 200911 Diğer Portakal Suları 200912, 200919 Greyfurt Suyu 200921, 200929 Diğer Turunçgil

Detaylı

KÜRESEL GIDA KRİZİ KORKUTUYOR

KÜRESEL GIDA KRİZİ KORKUTUYOR KÜRESEL GIDA KRİZİ KORKUTUYOR Şebnem BORAN Gözde SEVİLMİŞ 2007/08 yıllarında ayaklanmalara neden olan gıda krizinin tekrarı endişesi tüm dünyayı sardı. Tarım ürünleri üreten ülkelerdeki kuraklık ve petrol

Detaylı

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE YEMEKLİK TANE BAKLAGİLLER TARIMI

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE YEMEKLİK TANE BAKLAGİLLER TARIMI DÜNYADA ve TÜRKİYE DE YEMEKLİK TANE BAKLAGİLLER TARIMI Prof. Dr. Cemalettin Yaşar ÇİFTÇİ Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Ankara 2004 1 TMMOB ZİRAAT MÜHENDİSLERİ ODASI TEKNİK

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ BİTKİSEL ÜRETİM BİLGİ NOTU 2015 Yılı Türkiye İstatistik Kurumu 25/12/2015 tarihinde 2015 yılı Bitkisel haber bültenini yayımladı. 2015 yılında bir önceki yıla göre üretim miktarları; Tahıllar ve diğer

Detaylı

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SERAMİK SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye'de seramik ve çini yapımı, kökleri 8000 yıl öncesine uzanan

Detaylı

SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU

SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU 1. Dünya Seramik Sektörü 1.1 Seramik Kaplama Malzemeleri SERAMİK SEKTÖRÜ NOTU 2007 yılında 8,2 milyar m 2 olan dünya seramik kaplama malzemeleri üretimi, 2008 yılında bir önceki yıla oranla %3,5 artarak

Detaylı

Son Yıllarda Ülkemiz Aspir ve Kolza Üretimindeki Gelişmeler

Son Yıllarda Ülkemiz Aspir ve Kolza Üretimindeki Gelişmeler Tarla Bitkileri Merkez Tarla Araştırma Bitkileri Merkez Enstitüsü Araştırma Dergisi, Enstitüsü 2009, Cilt: Dergisi, 18 Sayı: 2009, 1-2 18 (1-2):43-47 Derleme (Review) Son da Ülkemiz Aspir ve Kolza Üretimindeki

Detaylı

3 1 0 2 20 BUĞDAY RAPORU

3 1 0 2 20 BUĞDAY RAPORU 0 1 Dünya buğday üretimi, üretim devlerinden biri olan ABD nin yaklaşık 4 milyon tonluk üretim azalmasına rağmen bu sene ekili alanların ve verimin artmasıyla paralel olarak Ağustos ayı verilerine göre

Detaylı

TÜRKİYE DE PAMUK ÜRETİMİ VE BAKANLIK POLİTİKALARI. Dr. Mehmet HASDEMİR Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü

TÜRKİYE DE PAMUK ÜRETİMİ VE BAKANLIK POLİTİKALARI. Dr. Mehmet HASDEMİR Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü TÜRKİYE DE PAMUK ÜRETİMİ VE BAKANLIK POLİTİKALARI Dr. Mehmet HASDEMİR Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü 21. YÜZYILDA PAMUK ÇALIŞTAYI 23-24 MART 2016 SUNUM PLANI KÜRESEL PAMUK SEKTÖRÜ TÜRKİYE PAMUK SEKTÖRÜ

Detaylı

TC. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GAP ULUSLARARASI TARIMSAL ARAŞTIRMA VE EĞİTİM MERKEZİ. Diyarbakır Tarımsal Ticaret / Nüsha 4

TC. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GAP ULUSLARARASI TARIMSAL ARAŞTIRMA VE EĞİTİM MERKEZİ. Diyarbakır Tarımsal Ticaret / Nüsha 4 Sayfa1 TC. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GAP ULUSLARARASI TARIMSAL ARAŞTIRMA VE EĞİTİM MERKEZİ GAPUTAEM GÜNCEL Diyarbakır Tarımsal Ticaret / Nüsha 4 ARALIK 2013 - YIL:1 SAYI:1 / ISSN :2148-1962.

Detaylı

TÜRKİYE DE MISIR TARIMINDA SON GELİŞMELER VE ÇEŞİDİN ETKİSİ. Burhan KARA

TÜRKİYE DE MISIR TARIMINDA SON GELİŞMELER VE ÇEŞİDİN ETKİSİ. Burhan KARA TÜRKİYE DE MISIR TARIMINDA SON GELİŞMELER VE ÇEŞİDİN ETKİSİ Burhan KARA Süleyman Demirel Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü-Isparta Giriş İletişim: burhankara@sdu.edu.tr, Tel: 0246 211

Detaylı

Tablo 4- Türkiye`de Yıllara Göre Turunçgil Üretimi (Bin ton)

Tablo 4- Türkiye`de Yıllara Göre Turunçgil Üretimi (Bin ton) NARENCİYE DOSYASI Kökeni Güneydoğu Asya olan turunçgillerin, çağdaş anlamda üretimi 19. yüzyılda ABD`de başlamış ve hızla yayılmıştır. Turunçgil yetiştiriciliği dünyada 40 derece kuzey enlemi ile 40 derece

Detaylı

I. 2011 İlk 1000 İhracatçı Araştırması II. 2012 Değerlendirme III. 2012 İlk Yarı Yıl Faaliyetleri

I. 2011 İlk 1000 İhracatçı Araştırması II. 2012 Değerlendirme III. 2012 İlk Yarı Yıl Faaliyetleri I. 2011 İlk 1000 İhracatçı Araştırması II. 2012 Değerlendirme III. 2012 İlk Yarı Yıl Faaliyetleri I. 2011 İlk 1000 İhracatçı Araştırması 2010 yılında 113,9 milyar dolar olan Türkiye ihracatı, 2011 yılında

Detaylı

KONYA-EREĞLİ TİCARET BORSASI TÜRKİYE DE VE İLÇEMİZDE HAYVANCILIK SEKTÖRÜ SORUNLARI

KONYA-EREĞLİ TİCARET BORSASI TÜRKİYE DE VE İLÇEMİZDE HAYVANCILIK SEKTÖRÜ SORUNLARI KONYA-EREĞLİ TİCARET BORSASI 2015 TÜRKİYE DE VE İLÇEMİZDE HAYVANCILIK SEKTÖRÜ SORUNLARI TÜRKİYE DE HAYVANCILIK SEKTÖRÜ Ülkemiz coğrafi özellikleri bakımından her türlü hayvansal ürün üretimi için uygun

Detaylı

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Ülkemizde beyaz et sektörü, özellikle 80 li yıllarda başlanan yatırımlar neticesinde çok önemli bir mesafe almıştır. Bir tarım ülkesi olan Türkiye, kanatlı hayvan

Detaylı

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Memeli hayvanlardan elde edilen süt, bileşimi türden türe farklılık gösteren ve yavrunun ihtiyaç duyduğu bütün besin unsurlarını içeren

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE 2015 YILI PAMUK RAPORU Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211 63 15 www.aydinticaretborsasi.org.tr

Detaylı

YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ

YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ Yulafın Kökeni Yulafın vatanını Decandolle Doğu Avrupa ve Tataristan; Hausknecht ise orta Avrupa olduğunu iddia etmektedir. Meşhur tasnifçi Kornicke ise Güney Avrupa ve Doğu Asya

Detaylı

Türkiye de ve Dünyada Makarnalık (Durum) Buğdayı Pazarı

Türkiye de ve Dünyada Makarnalık (Durum) Buğdayı Pazarı Türkiye de ve Dünyada Makarnalık (Durum) Buğdayı Pazarı Makarna ve bulgurun üretiminde ana hammadde olarak kullanılan durum buğdayına olan talep giderek artmaktadır. 2013/14 sezonunda dünya durum buğdayı

Detaylı

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU TÜRKİYE DE ÜRETİM VE TÜKETİM Sağlıklı beslenme konusunda her geçen gün daha da duyarlı davranmaya başlayan tüketiciler kırmızı ete alternatif olarak, daha az yağlı ve daha ucuz

Detaylı

Prof.Dr.İlkay DELLAL

Prof.Dr.İlkay DELLAL TUSAF 2013 Buğday, Un, İklim Değişikliği ve Yeni Trendler Kongresi İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve ENERJİ KISKACINDA TARIM ve GIDA SEKTÖRÜ Prof.Dr.İlkay DELLAL 9 Mart 2013, Antalya GÜNDEM 9 Mart 2013 1. GÜNEŞ (%40)

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ GIDA İŞLEME MAKİNELERİ 1. SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89 Pastörize, kondanse etme vb. işler için

Detaylı

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2010 yılı verilerine göre; dünyada Antep fıstığı üretiminde lider durumda bulunan ülke İran dır. Ancak

Detaylı

Ege Sahil Kuşağına Uygun Kavuzsuz Yulaf Çeşidinin Geliştirilmesi Beslenme Yaklaşımı

Ege Sahil Kuşağına Uygun Kavuzsuz Yulaf Çeşidinin Geliştirilmesi Beslenme Yaklaşımı Ege Sahil Kuşağına Uygun Kavuzsuz Yulaf Çeşidinin Geliştirilmesi Beslenme Yaklaşımı 07.10.2016 Özge YILDIZ Gıda Yük. Müh. Aydın İMAMOĞLU, Seda PELİT Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü İzmir Proje:

Detaylı

Pamuğun Üretim ve Ticaretindeki Bölgesel Farklılıklar

Pamuğun Üretim ve Ticaretindeki Bölgesel Farklılıklar Pamuğun Üretim ve Ticaretindeki Bölgesel Farklılıklar Pamuk bitkisi; 1) İşlenmesi ve lif randımanı ile çırçır sanayi 2) Lif özellikleri ile tekstil sanayi 3) tohumu ile yağ, enerji ve yem sanayi 4) Linteri

Detaylı

ADANA İLİ TARIMSAL ÜRETİM DURUMU RAPORU

ADANA İLİ TARIMSAL ÜRETİM DURUMU RAPORU ADANA İLİ TARIMSAL ÜRETİM DURUMU RAPORU Ağustos 2013, Adana Hazırlayanlar Sabahattin Yumuşak; Adana Güçbirliği Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi Sinem Özkan Başlamışlı; Çiftçiler Birliği Yönetim Kurulu Üyesi

Detaylı

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013 Türkiye de Üretim Zeytin ağacında periyodisiteden dolayı zeytin üretimi yıllara göre inişli çıkışlı bir grafik izlemekte ve üretime bağlı olarak bir yıl düşük (yok yılı) bir yıl yüksek (var yılı) ürün

Detaylı

Bitkisel Yağlar Ticaret Dengesi ve Gelecek

Bitkisel Yağlar Ticaret Dengesi ve Gelecek Bitkisel Yağlar Ticaret Dengesi ve Gelecek Faik Genç AgriPro Limited Ana Başıklar 1. Türkiye 2. Yağ/Yağlı Tohumlar Arz ve Talep 3. Türkiye Yağ Yağlı Tohumlar Denge 4. Türkiye Biyoyakıt Zorunlulukları 5.

Detaylı

GIDA ENDÜSTRİSİNDE SOYA KAYNAKLI PROTEİNLERE ALTERNATİF ARAYIŞLARI

GIDA ENDÜSTRİSİNDE SOYA KAYNAKLI PROTEİNLERE ALTERNATİF ARAYIŞLARI GIDA ENDÜSTRİSİNDE SOYA KAYNAKLI PROTEİNLERE ALTERNATİF ARAYIŞLARI Yrd. Doç. Dr. Levent Yurdaer AYDEMİR Adana Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Gıda Mühendisliği 05-07 Ekim 2016, EDİRNE Pazar büyüklüğü:

Detaylı

Trigliserid : Bitkisel Yağ Alkol : Metanol, Etanol, Bütanol, Katalizör : Asit ve Baz Katalizörler Ester : Biyodizel Gliserin : Yan Ürün

Trigliserid : Bitkisel Yağ Alkol : Metanol, Etanol, Bütanol, Katalizör : Asit ve Baz Katalizörler Ester : Biyodizel Gliserin : Yan Ürün BİYODİZEL BİYODİZEL NEDİR? Kolza (kanola), ayçiçek, soya, aspir gibi yağlı tohum bitkilerinden elde edilen bitkisel yağların veya hayvansal yağların bir katalizatör eşliğinde kısa zincirli bir alkol ile

Detaylı

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014 ÇİMENTO SEKTÖRÜ TABLO 1: EN ÇOK ÜRETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) TABLO 2: EN ÇOK TÜKETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) SEKTÖRÜN GENEL DURUMU Dünyada çimento üretim artışı hızlanarak devam ederken 2012 yılında dünya

Detaylı

Buğday Ithalatında Sıfır Vergi

Buğday Ithalatında Sıfır Vergi Buğday Ithalatında Sıfır Vergi Türkiye Un Sanayicileri Federasyonu (TUSAF) Yönetim Kurulu Başkanı Erhan Özmen, Türkiye'nin elinde, hasat dönemine kadar kullanabileceği 5,5 milyon ton buğday olmasına karşın,

Detaylı

Ayçiçeği. Durum ve Tahmin 2015/2016 TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TEPGE. Hazırlayan. Dr. Berrin TAŞKAYA TOP. İlkay UÇUM.

Ayçiçeği. Durum ve Tahmin 2015/2016 TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TEPGE. Hazırlayan. Dr. Berrin TAŞKAYA TOP. İlkay UÇUM. TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TEPGE Durum ve Tahmin Ayçiçeği 2015/2016 Hazırlayan Dr. Berrin TAŞKAYA TOP İlkay UÇUM e-posta: btaskaya@hotmail.com 1 TEPGE YAYIN NO: 257 ISBN: 978-605-9175-28-9

Detaylı

ULUSLARARASI HUBUBAT KONSEYİ RAPORU

ULUSLARARASI HUBUBAT KONSEYİ RAPORU Hububat ve yağlık tohum fiyatları yukarı doğru hareketine Şubat ayının ilk günlerinde de devam etmiştir. Bu dönemde 2008 de görülen zirve değerlere yaklaşan fiyatlar kaydedilmiştir. Ancak günübirlik değişmelere

Detaylı