TÜRKİYE DE BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜ VE ALTERNATİF BİR ÇÖZÜM,KANOLA YAĞI.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TÜRKİYE DE BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜ VE ALTERNATİF BİR ÇÖZÜM,KANOLA YAĞI."

Transkript

1 TÜRKİYE DE BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜ VE ALTERNATİF BİR ÇÖZÜM,KANOLA YAĞI. Betül ÇABUKEL, Kader GÖNÜL, Tuğçe YALÇINKAYA, Erdost MİSİR YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ, 2009

2 YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ,ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ,2009 TÜRKİYE DE BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜ VE ALTERNATİF BİR ÇÖZÜM,KANOLA YAĞI Betül Çabukel,Kader Gönül Tuğçe Yalçınkaya,Erdost Misir ÖZET Günlük tüketim ürünlerinin arasında önemli bir yeri olan besin yağları, son zamanlarda ülkemizde yüksek fiyatları nedeni ile çok sık tartışılan konular arasında yerini almaktadır. Bu proje çalışması gerek yağ fiyatlarındaki bu artışa bir alternatif sunarak uygun bir yağ üretmek, gerekse ülkemizde ekilebilir alanlardan sağlanan faydayı arttırmak amacıyla ayçicek yağına alternatif olarak kanola yağ sanayi kurulmasını oluşturmasını amaçlamaktadır.marmara bölgesi basta gelmek üzere Türkiye de 153 adet bitkisel yag sanayi isletmesi bulunmaktadır.. Türkiye deki bitkisel yag sanayinin tohum isleme kapasitesi 4.5 milyon ton/yıl olmasına karsılık kapasite kullanım oranı % 50 nin altındadır. Bunun en önemli nedeni, yaglı tohumlu bitkilerin yurtiçi üretimlerinin talebi karsılayamayacak düzeyde yetersiz olmasıdır.özellikle üretim açıgı olan ve kurulu kapasitesi ülke ihtiyacının çok üzerinde olan yaglı tohumlarda, hem üreticiyi hem de sanayicileri koruyacak bir destekleme sistemi kurulması gerekmektedir. ANAHTAR KELİMELER:Bitkisel yağ, Kanola, Tesis ABSTRACT The Nutriment Oil,which take a significant place in the daily consumer-good, recently has become the issues of debates many times because of the rising price of it. This project-work has been done that to develop canola-oil industry for to present a new nutriment-oil kind towards rising price of sunflower nutriment-oil and to exist great increase the utility which to supply by cultivatable field. Turkey has 153 vegetable oil producing firms and more than half of the firmsare located in Marmara region. In spite of the fact that oilseed processing capacity is 4,5 million tons/year in Turkey, the percantage of capacity use is below 50%. The most important reason for this is that oilseeds production in Turkey is at a level that cannot meet the demand. Government may construct a supporting system to protect producers and manufacturers because of the special position of the oil indusry for the country, which has shown production deficit in sunflower seed and low capacity usage in seed producing. Key words: vegetable oil,canola,facility. 2

3 İçindekiler 1.GİRİŞ 5 2.YAĞLI TOHUM BİTKİLERİ VE KANOLA Kanolanın Tanımı TÜRKİYEDE BİTKİSEL YAG SEKTÖRÜNE GENEL BİR BAKIŞ Sektörün ve ürünlerin tanıtımı Sektörün Gelişimi ve Mevcut Durumu 10 4.TÜRKİYEDE KANOLA Kanolanın kullanıldıgı alanlar Gıda Sanayi Yem Sanayi Arıcılık Münavebe / Rotasyon Biyodizel Türkiye İçerisinde Ayçiçek Yagı Ve Kanola Yagı Kıyaslama Çalışması Kanolanın bileşimi İnsan Sağlığı Bakımından Önemi Türkiye de Kanola Yağının Üretim Ve Tüketiminin Yaygın Olmamasının Ana Nedenleri Kanola Bitkisinin Yeterli Miktarda Yetiştirilmemesi Hammadde Temin Zorluğu Bitkisel Yağ Tüketicilerinde Ürün Bilincinin Oluşmaması Bitkisel Yağ Sektöründe Kanolaya Yatırım Eksikliği Kanola İle İlgili Oluşturulan Önyargılar Kanola ile ilgili tartışmalar KANOLA YAĞ SANAYİ A.Ş. FİZİBİLİTE RAPORU PROJENİN TANIMI VE KAPSAMI Projenin Gerekçesi Proje İle Üretilecek Mal Ve Hizmetlerin Tanımı EKONOMİK ARAŞTIRMA Piyasa Araştırması Dünya Pazarlarındaki Durum Ve Muhtemel Beklentiler Türkiye de Yağ Sektörü Rekabet Durumu Üretim, Tüketim, İthalat, İhracat Ve Fiyat İstatistikleri YER SEÇİMİ AHP (Analytic Hierarchy Process) Yöntemi ve Kanola Yağı Tesisi Arazi Seçiminde Uygulanması TOPSIS (ÇOK AMAÇLI KARAR VERME YÖNTEMI ) İLE YER SECİMİ Normalizasyon oranlarının hesaplanmasi Ağırlıklı normalizasyon oranlarının hesaplanması. 38 3

4 Pozitif- ideal ve negatif-ideal çözümler Ayırım ölçüleri Pozitif-ideal çözüme benzerliğin hesaplanması Tercih yapılması YASAL DÜZENLEME TEKNİK ARAŞTIRMA Fiziki Alt Yapı Techizat Ve Donanım ÖRGÜTSEL ARAŞTIRMA İşletme Organizasyonu Ve İnsan Kaynakları PROJENİN FİNANSMANI,FİNANSAL ANALİZ VE İMALAT KAPASİTESİ Minitab ile Talep Tahmini İmalat Kapasitesi Makina Adedi Tayini İşçi Sayısı Tayini Ve Maliyetleri Arsa Ve İnşaat Bedelleri Reklam Ve Tanıtım Çalışmaları Broşür Dağıtımı Yerel Gazete ve Alışveriş Dergilerinde Reklam Verme Marketlerde Stand Kurma Maliyeti Televizyon Reklamları Radyo Büyükşehirlerin İşlek Caddelerinde Cornerlarda Ürün Satışı ve Tanıtımı DİĞER MALİYETLER İşletme ye ait Gelir Tablosu Başabaş Noktası Analizi Proje Uygulama Programı : Termin Planı PROJE ANALİZİ. 61 EK1.YEMEKLİK KANOLA YAĞI 100 GRAMINDA BESLENME ÖĞELERİ. 62 EK2.YEMEKLİK AYÇİÇEK YAĞI 100 GRAMINDA BESLENME ÖĞELERİ. 63 EK3.TEKİRDAĞ İLİ HARİTASI 65 KAYNAKLAR REFERANSLAR

5 GİRİŞ Kanola yağ üretimi kapsamı altında öncelikle ülkemizde mevcut yağ sanayi durumları incelerek bu sektörlerin bölgelere göre dağılımları tespit edilmiş, mevcut yağ tohum ekim alanlarının dağılımı belirlenmiştir. Mevcut ekim alanlarında üretime teşvikle yağlı tohum ekim alanı fazla olan bölgelerde çitçiye tam destek verilmektedir. Piyasa araştırma çalışmaları yapılmış hangi yönde yeni metod geliştirilmesi gerektiği saptanmıştır. Hammadde temini ve yerleşim alanı seçme çalışmaları yapılarak bölgedeki işgücü potansiyeli tespit edilerek, mevcut yapıların mal oluş maliyetleri çıkarılmış, kara geçiş ve başa baş noktaları hesaplanmıştır. Yatırımın temrin planı oluşturularak tahmini yatırım ömrü oluşturulmuş, yıllık üretim kapasitesi hesaplanmıştır. Bu çalışmalar doğrultusunda alınan sonuçlarla proje değerlendirilmesi yapılmıştır. Türkiye de 153 adet bitkisel yag sanayi isletmesi bulunmaktadır (Anonim,1997). Bu isletmeler Marmara ve Akdeniz bölgesinde yogunlasmıstır. Marmara bölgesindeki yag sanayi isletmeleri daha çok ayçiçegi ve zeytinyagı islerken, Akdeniz bölgesindeki isletmeler agırlıklı olarak pamuk islemekte ve ayrıca soya isleyen bazı tesisler de bulunmaktadır. Bu isletmelerin yıllık cirosu tahminen 2.3 milyar $ civarlarında olup yıllık ihracat bedeli 300 milyon $ ın üzerindedir (Aksoy ve ark, 1997). Türkiye deki bitkisel yag sanayinin tohum isleme kapasitesi 4.5 milyon ton/yıl olmasına ragmen kapasite kullanım oranı % 50 nin altındadır. Bunun en önemli nedeni, yaglı tohumlu bitkilerin yurtiçi üretimlerinin talebi karsılayamayacak düzeyde yetersiz olmasıdır. Üretimi yapılan tüm yaglı tohumlu bitkiler (ayçiçegi, soya, pamuk vd.) ülke ihtiyacının ancak % ını karsılamakta, geriye kalan miktar ise dogal olarak ithal edilmektedir yılı verilerine göre 629 bin ton ayçiçegi ithal edilmis ve karsılıgında yaklasık milyon $ ödenmistir (İGEME, 1999).Türkiye nüfusunun yılda yaklasık % 1.5'lar civarında artmasına karsılık, yaglı tohumlu bitkilerin üretiminde görülen azalıslar, Türkiye'yi bitkisel yagda dısa bagımlı hale getirmistir. Bu nedenle yaglı tohumlu bitkilerin üretimi konusunda daha düzenli ve plânlı tarım politikalarına gerek vardır. 5

6 2.YAĞLI TOHUM BİTKİLERİ VE KANOLA İnsan beslenmesinde önemli bir yere sahip olan yağlar, insanların yaşamsal faaliyetlerini sürdürmesi için gerekli olan ana besin maddelerinden biridir. Yetişkin bir insanın günlük faaliyetlerini sürdürebilmesi için yaklaşık kaloriye gereksinimi vardır. Bunun kadarının yağlardan karşılaması gerekmektedir. Bir insan günlük yaklaşık 93 gr. yağa gereksinim duymaktadır. Bu miktar yağın 1/3 ü sıvı olarak yemeklerle, 1/3 u katı yağ olarak kahvaltılarda ve geri kalan 1/3 ü ise peynir, süt, fındık v.b. besinlerden karşılanmalıdır. Doğrudan alınması gereken toplam yağ miktarı 63 gramdır. Bu ise kişi başına yılda 23 kg yağ tüketilmesini gerektirmektedir. Avrupa normlarına göre yılda yaklaşık 24 kg yağ tüketildiği taktirde sağlıklı bir beslenmeden söz edilebilmektedir (Kolsarıcı,2005) Dünyada yağlı tohumlu bitkiler tarımında; soya fasulyesi, yerfıstığı, ayçiçeği, kanola, mısır, zeytin, susam, palmiye tohumu, yağ keteni, aspir, Hindistan cevizi ve hintyağı bitkileri bulunmaktadır. Ancak ülkemizde gerçek anlamda bu bitkilerden üretimi yapılan sadece yağlık olarak ayçiçeği ve zeytin bir miktar da soya fasulyesi yan ürün olarak da yağ elde edilen mısır ve pamuktur.kanola üretimi ise son yıllarda özellikle Marmara Bölgesi nde yaygınlaşmaya başlamıştır. 2.1.Kanolanın Tanımı Kanola şalgama benzeyen tek yıllık bir serin sezon bitkisidir. B. oleracea (lahana grubu sebzeler) ve B. rapa Linnaeus (hardal ve şalgam grubu) un melezlenmesinden elde edilmiştir. Orijini Kuzey Avrupa dır.dünya yağlı tohum üretiminde soya ve palmiyeden den sonra üçüncü sırada yer almaktadır. Genç yaprakları toplanıp yeşil sebze olarak tüketilir. Genç yapraklar %83.3 su, %2.9 protein, %1.7 doymamış yağ, %11.2 karbonhidrat ve %1.8 lif içermektedir. Kanola sebze olarak faydalı olmasına rağmen esas olarak tohumundaki %40 lara varan yağ içeriği için ve hayvan beslenmesinde yüksek proteinli yeşil yem elde etmek için yetiştirilmektedir. Geleneksel kullanım açısından kanola yağı, deterjanlarda yağlayıcı madde, emülsiyon maddesi, polyamid lifi, reçine ve bitkisel kökenli balmumu olarak bir pazar potansiyeline sahiptir. 1 1 Bitkisel Üretim ÖİK Sanayi Bitkileri Alt Komisyon Raporu, OCAK

7 Kanola yağının yüksek oranda erusik asit ve eicosenik asit içermektedir. Bu da diğer yağ asitlerinin oksidasyonunu engelleyerek, canlıların yağ metabolizmasını bozarak kalpte trigliseridlerin birikmesine yol açmaktadır. Ayrıca, kanola küspesinde bulunan yüksek oranlı glikosinolat içeriğinin hayvanlarda toksin etkide bulunması ve hayvanlarda yem yeme isteksizliğine yol açması büyümeyi engellemektedir. Bu nedenle yapılan ıslah çalışmaları sonucu erusik asit içeriği sıfır (%00) ve küspede ise glikosinolat içeriği 30 mikromol un altında yeni türler geliştirilerek CANOLA adı verilmiştir(öztürk,2003). Kanola ülkemizde son yıllarda gerekli desteğin verilmiş olmasına rağmen son derece ihmal edilmiş bir bitkidir. Bugün tahıl üretimi yapılan her yerde yetiştirilebileceği göz önüne alındığında yağ açığımızı kapatmada önemli alternatif yağ bitkilerinden birisidir. Bilindiği gibi birçok yağ bitkisi başta ayçiçeği olmak üzere yazlık olarak ekilmesine karşın, kanolanın kışlık ve yazlık çeşitlerinin olmasıyla yazlık ve kışlık olarak ekilebilmesi, kışlık ekildiğinde haziran ayında yağ ve yem fabrikalarının hammadde sıkıntısı çektiği, hammadde fiyatlarının arz noksanlığından spekülatif olarak çok yükseldiği bir devrede hammadde sağlayarak atıl kapasitede çalışan yağ ve yem fabrikalarının tam kapasite ile çalışmalarına olanak sağlamakta,hasat devrinin diğer yağ bitkilerine göre 1-2 ay erken gelmesi, atıl kapasitedeki yağ ve yem fabrikalarına hammadde sağlayarak çalışma kapasitelerinin yükselmesine olanak vermektedir(kolsarıcı,1990) Kışlık Kanola Buğdaydan daha erkenci olması sebebiyle vejetasyon döneminin kısıtlı olduğu geçit bölgelerde II. Ürün tarımına olanak sağlar. Ayrıca II. Ürün bölgelerinde mısırda daha geççi çeşitlerin yetiştirilmesine olanak verdiğinden II. Ürün mısırda verim artışına sebep olur. Kanola için örnek münavebe sistemleri aşağıdaki gibidir. Soya Fasulyesi + Kanola + Buğday + Mısır Buğday + Kanola + Baklagil + Ayçiçeği Pamuk + Kanola + Kavun-karpuz + Mısır Ş. Pancarı + Buğday + Kanola + Buğday Ayçiçeği + Kanola + Buğday + Ş. Pancarı 2 2 Çimsan Tarımsal Ürünler İnşaat Taahüt Ve San.Tic.Ltd.Şti., Dr Muhlis İlter Ağdağ,Çimsan Teknik Müdürü 7

8 3. TÜRKİYEDE BİTKİSEL YAG SEKTÖRÜNE GENEL BİR BAKIŞ 3.1.Sektörün ve ürünlerin tanıtımı Ülkemizde tarıma dayalı sanayinin genelde büyük bir kapasitesi olmasına karşılık, hammadde ve finansman yetersizliği nedeniyle kurulu kapasitenin önemli bir kısmından yararlanılamamaktadır. Özellikle son yıllarda artan nüfus ve sanayi bitkilerinin bir kısmında görülen üretim düşüşü sonucu ortaya çıkan bitkisel yağ açığının kapatılabilmesi için ülkemiz, petrolden sonra en fazla dövizi yağ ve yağ bitkileri tohumluk ithalatına ödemektedir. Bu yüzden sanayi bitkileri içerisinde yağ bitkileri öncelik verilmesi gereken ürünler grubuna girmektedir. 3 Tablo1.Bitkisel Yağların Kompozisyonu Bitki Doymuş yağ Doymamış yağ Poli doymamış yağ Mono doymamış yağ AYÇİÇEK PAMUK KANOLA ASPİR PALM SOYA YERFISTIĞI ZEYTİN YAĞ KAYNAK: Dos Plant Conparation, süskatehevan, Canada Tablo 1 de yer alan yağların içeriğine bakıldığında kanola doymuş yağ oranın en düşük olan yağdır. Ülkemizde en çok tercih edilen ve büyük kısmı ithal olarak gelen ayçiceği ise ikinci sırada yer almaktadır..tablo 2 de ülkemizin yağ açığı ve parasal değerleri hesaplanmıştır.dünyada kişi başı ortalama yağ tüketimi 24 kg iken bu değer ülkemizde 19.2 kg ile sınırlı kalmıştır.ülkemizde üretilen yağdan daha çoğu ithal olarak gelmektedir. Yağlı tohum ekilebilir alanının geniş olmasına karşılık ülkemizde petrolden sonra en fazla döviz kaybettiğimiz alan bitkisel yağ sektörüdür. Yatırımların bu yönde yapılarak ülkenin ekonomik gelişimine katkı sağlanmalıdır. 3 Bitkisel Üretim ÖİK Sanayi Bitkileri Alt Komisyon Raporu, DPT: ÖİK: 656,Ankara,2001 8

9 Tablo2.Türkiye nin Rafine Yağ İhtiyacı ve Yağ Açığı Tablosu 1-Gelişmiş Ülkelerde kişi başına yağ tüketimi 24 kg 2-Türkiye de kişi başına yağ tüketimi 19.2 kg 3-Türkiye Nüfusu ( ) Türkiye nin gıda maddesi olarak yağ ihtiyacı (2x3) ton 5-Türkiye nin bitkisel yağ üretimi (rafine) ton 6-Türkiye nin bitkisel yağ açığı (4-5) ton 7-Rafine yağ iç piyasa fiyatı 2.33 $ 8-Toplam yağ açığının iç piyasa değeri (6x7) $ 9-1 $ = ( ) Türkiye Bitkisel Yağ Üretimi (rafine) Değeri (5*7) Bitkisel İhracatı ton 12- Yem, boya, sabun ve sanayide kullanımı ton 13-gıda ihracat ve sanayide kullanılan toplam ton yağ( ) 3.2. Sektörün Gelişimi ve Mevcut Durumu Bitkisel yag sektöründe toplam tohum isleme kapasitesi (ayçiçegi, pamuk, soya) 4.5 milyon ton/yıl düzeyinde bulunmaktadır. Sektördeki ortalama kapasite kullanım oranı ise son yıllarda %50 seviyesinin altında gerçeklesmektedir. Toplam hamyag isleme kapasitesi ise 3 milyon ton/yıl düzeyinde olup bunun 2 milyon tonu sıvı yag, geriye kalan 1 milyon tonluk kısmı da margarin üretiminde kullanılmaktadır.sektörde mülkiyeti tamamen kamuya ait kurulus bulunmamaktadır. Ancak Trakya Birlik e ait iki, Karadeniz Birlik e ait birer tesis bulunmaktadır. Diger bütün kuruluslar özel sektöre ait olup ikisi tamamen, ikisi ise yarı hissesi yabancı olan dört kurulus dısında sektör, tamamı yerli sermaye ile kurulmus tesislerden olusmaktadır. Yabancı sermayeli kuruluslar agırlıklı olarak margarin üretmektedirler. 4 Bitkisel yag üreticisi Bitkisel yag üreticisi firmaların çogunlugunun Trakya Bölgesi nde toplandıgı görülmekle birlikte son yıllarda Anadolu nun hemen her yöresinde çesitli büyüklükte yeni tesis kuruldugu görülmektedir. Bu kurulusların dısında tankerle aldıkları rafine yagları, ilkel sartlarda tenekelere doldurarak piyasaya süren çok sayıda dolumcu adı verilen satıcı da bulunmaktadır.bitkisel ham ve sıvı yag sektöründe 150 civarında tesis 9

10 faaliyet göstermektedir.ancak ortalama kapasite büyüklügünün AB ve ABD gibi ülkelerle kıyaslandıgında oldukça küçük düzeyde bulundugu ifade edilmektedir. Sözkonusu ülkelerde tesis sayısının az, buna karsılık kurulu kapasitelerin yüksek degerlerde oldugu görülmektedir. Türkiye bitkisel yag sektörünün çok sayıda ve ortalama olarak küçük kapasitedeki tesislerden olusması, pazarda güçlü bir rekabet ortamının meydana gelmesine neden olmaktadır. Bu durum sektördeki kâr marjlarının oldukça düsmesine yol açarken diger yandan piyasadaki ürün kalitesinde büyük farklılıkların ortaya çıkmasının sebebi olarak görülmektedir. Asagıdaki tabloda kurulu kapasitelerine göre sektörün büyük firmaları ile bu firmaların kapasiteleri ve kurulus yerleri verilmektedir. 4 Tablo3.Bitkisel Ham Ve Rafine Yağ Sektöründe Faaliyet Gösteren Büyük Firmaların Kurulu Kapasite Ve Kuruluş Yerleri (Ton/Gün) KAPASİTE KAPASİTE KURULUŞ ÜRETİM FİRMALAR (tohum işl.) (Vinterize) YERİ KONUSU ADM Doysan Yağ San. A.Ş Lüleburgaz HY-RY Altınyağ Kombinaları A.Ş İzmir HY-RY Bulutçular Yağ San. A.Ş 500 Bandırma HY Buzcular Yağ San. A.Ş Uzunköprü HY-RY Ege Yağ San. A.Ş Manisa HY-RY Küçükbay Yağ Ve Deterjan San. A.Ş 600 İzmir RY Oruçoğlu Yağ San. A.Ş Afyon HY-RY Özmen Yağ San.A.Ş 930 Malkara HY Paksoy Yağ San. A.Ş Adana HY-RY Pak Yağ San A.Ş Adana HY-RY Sevkan Tarım Ur. Gıda San. Tic. A.Ş 840 İstanbul HY Trakya Yağ San. A.Ş Tekirdağ HY-RY TOPLAM Kaynak: bitkisel yağ sanaicileri derneği (*) HY: ham yağ RY:rafine yağ Sektörde mülkiyeti tamamen kamuya ait kuruluş bulunmamaktadır. Ancak Trakya Birlik e ait iki, Karadeniz Birlik e ait birer tesis bulunmaktadır. Diger bütün kuruluslar özel sektöre ait olup ikisi tamamen, ikisi ise yarı hissesi yabancı olan dört kurulus dışında sektör, tamamı yerli sermaye ile kurulmuş tesislerden olusmaktadır. Yabancı sermayeli kuruluslar agırlıklı olarak margarin üretmektedirler. Bitkisel yag üreticisi firmaların çoğun Trakya Bölgesi nde toplandığı görülmekle birlikte son Anadolu nun hemen her yöresinde çeşitli büyüklükte yeni tesis kurulduğu görülmektedir. 4 Türkiye Kalkınma Bankası A.S., Btksel Sıvı Yaglar Sektör Arastırması, Mustafa Tosun, Ga/ Ocak 2003 Ankara 10

11 Ülkemizde ayçiçegi tarımı daha çok Trakya Bölgesi nde yapıldıgından geleneksel olarak ayçiçek hamyagı üreten tesisler eskiden beri bu bölgede yogunlasmıstır. Trakya Bölgesi nde yer alan ham yag üretim tesislerinin büyük çogunlugu baç sistemi esasına göre kurulmustur. Bu sistem özellikle kurulus maliyetinin düsük olması nedeniyle tercih edilmektedir. Modern kontinü ekstraksiyon üretim teknolojini kullanan tesis sayısı, patlamalı tesislere göre az olmakla birlikte bunlar nispeten daha büyük kapasitelere sahiptir. Tesislerde üretilen ana mal olan ham ayçiçek yagının kalitesi açısından bu iki teknoloji arasında bir fark bulunmamaktadır. Ancak bu prosesde yan ürün olarak elde edilen küspe kalitesinde farklılık göze çarpmaktadır. Baç sistemi ile üretim yapan tesislerde, isleme öncesi kabuk ayırımı yapılmadıgından küspenin protein oranı düsük, selüloz oranı yüksek olmakta, ayrıca yüksek rutubet ihtiva etmektedir. Öte yandan kontinü sistemlerde daha kontrollü üretimyapılabildiginden istenen kalitede küspe üretimi mümkündür. 5 4.TÜRKİYEDE KANOLA Ülkemizde yag endüstrisi genelde ayçiçegine dayalı olup ihtiyacı karsılayamadıgından yeterli olmamaktadır. Yag açıgını kapatmak için soya, yerfıstıgı, kanola gibi bitkiler tavsiye edilebilir. Ancak soya entegre bir üretimle yan ürünleri de degerlendirilirse ekonomik olacagı, yag oranı diger yag bitkilerine nazaran düsük oldugundan sadece yag üretimi için yetistirmenin ekonomik olmayacagı, hashas ekiminin izne baglı olması ve yerfıstıgının ise mekanizasyonu olmadıgı için üretiminin zor olması nedeniyle kanolanın ise iklim, toprak sartlarına adaptasyonu ve münavebe sistemine uygunlugu yönü ile mevcut sartlar içersinde kanola, yemeklik yag açıgımızı kapatmada diger yag bitkilerine nazaran büyük bir avantaja sahiptir (Kaya, 1996). Günümüzde pek çok tarım ürünü gerek ham,gerekse işlenmiş olarak başta Ortadoğu olmak üzere çok sayıda ülkeye ihraç ediliyorsa da,yağlı tohumlar üretiminde henüz ihtiyacımıza yeterli bir üretim potansiyeline ulaşılamamıştır.bitkisel yağ üretimimiz hızla artan nüfus ihtiyacını karşılayamadığından her yıl artan oranlarda yağ açığı ortaya çıkmaktadır.özellikle 1967 yılından itibaren yükselen bitkisel yağ açığımız, bugün bitkisel yağ sanayisinin ve ülke ekonomisinin en önemli konuları içerisinde yer almaktadır (Tuğlular 1999). 5 Türkiye Kalkınma Bankası A.S., Btksel Sıvı Yaglar Sektör Arastırması, Mustafa Tosun, Ga/ Ocak 2003 Ankara 11

12 Diğer yağ bitkilerine göre farklı birtakım üstün özelliklere sahip olan kanola,türkiye de diğer yağ bitkilerinin yetişme mevsimi ve bölgesi dışında yetiştiği için büyük avantaja sahiptir. Yazlık ve kışlık varyetelerinin bulunması,birim alandan yüksek verim sağlanması ve tohumlarında yağ oranının yüksek olması, ekiminden hasadına kadar bütün yetiştirme tekniğinin mekanizasyona uygun olması üstün bir yağ bitkisi olduğunu göstermektedir (Erdem,1993). Toprak ve iklim özellikleri bakımından kanola için geniş bir yetiştirme potansiyeline sahip olan ülkemizde,bu bitkinin ekiminin yaygınlaşması ile tarım alanlarımız daha verimli bir şekilde değerlendirilecek,ekonomimize ve çiftçimize büyük maddi katkılar sağlanacaktır. Ayrıca Orta Anadolu ve Trakya Bölgesinde kışlık,doğu Anadolu Bölgesi nde yazlık kanola tarımına geçildiği takdirde,kışın boş kalan arazi değerlendirilecek ve halen mevcut bulunan 5.2 milyon ha nadas arazisi kısmen azalacaktır. Bitkinin ekim alanını genişletmek için öncelikle çiftçiye en iyi şekilde tanıtılması,verimli ve kaliteli ıslah çeşitlerinin üreticiye ulaştırılması,çeşitlere ve bölgelere en uygun ekim zamanı ve yetiştirme tekniklerinin belirlenmesi;ayrıca fiyat politikasının diğer ürünler karşısında etkili,üretimi geriletmeyecek şekilde uygulanması ve fiyatının mutlaka ekimden önce ilan edilmesi gerekmektedir (Başalma ve Uranbey 1998). 4.1.Kanolanın kullanıldıgı alanlar Gıda Sanayi Ülkemiz, bitkisel yağ üretimi bakımından hali hazırda kendisine yeterli durumda değildir. Son yıllarda en fazla döviz ödemesi petrol ürünlerinden sonra gittikçe artan yağ açığımızın kapatılması için gerçekleştirilen yağ ithalatına ödenmektedir. Yağ bitkilerine gereken önem verilmezse ileride yağ açığı gittikçe artacaktır Yem Sanayi Yem Sanayine protein kaynağı açığının yaşandığı dönemde kaynak çeşitliliği ve besleyici değeri yüksek daha ucuz küspe sağlaması bakımından öneme sahip olan Kanola, zengin protein içeriği (yaklaşık % 39-40) nedeniyle hayvan besleme alanında önemli bir yere sahiptir. Kanola, yeşil yem ve silaj olarak da kullanılabilmektedir. 12

13 Arıcılık İlkbaharda ilk çiçek açan kültür bitkisi Kanoladır. Bu özelliği bakımından arıcılıkta büyük önem taşımaktadır. Çiçeklerin kıt olduğu Şubat ve Mart aylarında arılar için değerli bir arı merası oluşturan kanola, arıcılık için iyi bir nektar ve polen kaynağıdır Münavebe / Rotasyon Kanola kazık kökleri ile toprak altının havalanmasını sağladığından hububat ve ayçiçeği iyi bir münavebe oluşturur. Boş kalan araziyi değerlendirir ve kış erozyonuna engel olur. Toprakları organik maddece zenginleştirir. Yazlık kışlık çeşitleri olan Kanolanın yetişme devresi diğer yağ bitkilerine göre daha kısadır. Kanola, yazlık ve kışlık formlarının bulunmasından dolayı münavebe içerisinde diğer bitkilere göre daha fazla yer alabilir. Kışlık KANOLA Buğdaydan daha erkenci olması sebebiyle vejetasyon döneminin kısıtlı olduğu geçit bölgelerde II. Ürün tarımına olanak sağlar Biyodizel Biyodizel, Kanola, ayçiçek, soya, aspir gibi yağlı tohum bitkilerinden elde edilen yağların veya hayvansal yağların bir katalizatör eşliğinde kısa zincirli bir alkol ile (metanol ve ya etanol) reaksiyonu sonucu açığa çıkan ve yakıt olarak kullanılan bir üründür Türkiye İçerisinde Ayçiçek Yagı Ve Kanola Yagı Kıyaslama Çalışması Kanola yağı doymuş yağ asidi ve doymamış yağ asidi bakımından oldukça dengeli bir örüntüye sahiptir. Doymuş yağ asidi oldukça düşük olan kanola yağı, doymamış yağ asidi bakımından tekli doymamış (oleik asit) ve çoklu doymamış (linoleik asit ve linolenik asit) yağ asitlerini de dengeli oranda bulundurur. Bahsedilen yağ asitlerinin vücudumuza faydaları ayrı ayrıdır.kanola yağı, kandaki kolesterol dengesini sağlayarak trigliserit seviyesini düşürmekte ve kalp damar hastalıkları riskini azaltmaktadır.kanola Yağı E vitamini açısından zengin olup, hücreleri koruyucu ve yenileyici etkisiyle, antioksidan özelliği sayesinde başta kanser olmak üzere bir çok hastalığa karşı önemli bir destektir. Ayçicek yağı yüksek oranda doymamış yağ asidi içeriği ile yüksek kan trigliserit ve kolesterol düzeylerinin düşürülmesinde etkili olur. Böylece damar sertliğini ve koroner kalp rahatsızlıklarını engellemeye yardımcı olur. 6 Çimsan Tarımsal Ürünler İnşaat Taahüt Ve San.Tic.Ltd.Şti Dr Şafak Köseoğlu Çalışkan Teknik Müdürü 13

14 4.3.Kanolanın bileşimi Kanola bitkisi toprak ve iklim koşulları bakımından fazla seçici olmadığı için ziraati bütün dünyada yapılabilmektedir. Kanola tohumu üretimin en yaygın olduğu ülkeler Çin, Kanada, Hindistan, Almanya, Fransa ve İngiltere, Polonya, ABD, ve Pakistan dır.kanola tohumlarının yağ miktarı yüzde arasında değişmektedir. Kanola yağı, Cruciferae familyasından, Brassica napus ve campestris tohumlarından elde edilen bir yağdır.genel olarak kanola yağı, yüzde gibi yüksek orandaki erüsik asit içeriği ile bilinen bitkisel kaynaklı bir yağ çeşidir. Ancak tohum ıslah çalışmaları ile erüsik asit içeriği yüzde 0.1 değerine kadar düşürülebilmiştir. Bu tohumlardan elde edilen yağlar da kanola yağı (canola oil) olarak bilinmektedir. Kanola tohumu sıfıra yakın erüsik asit içeriği ve yüzde 41 yağ içeriği ile ayçiçeğine yakın bir tohumdur. Kanola yağının toplam doymuş yağ asidi içeriği yüzde toplam doymamış yağ asidi içeriği ise yüzde arasında değişmektedir. Kanola (düşük erüsik asitli kanola) yağlarının bileşiminde yer alan en önemli yağ asitleri ise oleik ve linoleik asitlerdir İnsan Sağlığı Bakımından Önemi Bitkisel yağlar; insan vücudunda sentezlenemeyen ve sadece yağlardan alınabilen oleik, linoleik, linolenik yağ asitlerini içermelerinin yanında; önemli enerji kaynağı olmaları, yağda eriyen mutlak gerekli A, D, E, ve K vitaminlerinin kullanılmalarını sağlamaları yönünden de büyük önem taşımaktadırlar. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Teşkilatı (FAO) tarafından bir insanın yıllık yağ tüketiminin 17 kg dan az olmaması gerektiği, aksi takdirde sağlık açısından önemli problemlerle karşı karşıya kalınabileceği belirtilmektedir. Kanola yağı, Brasica rapa ve Brassica napus aşılanmasından oluşan Kanada'da yetiştirilen Kanola bitkisinin tohumlarından elde edilen bitkisel bir yağdır. İnsanların besinlerle "linoleik asit" alması gerekir. Lifli sebzelerde, fındıkta, tohumlarda, anne sütünde, balık) ve tohumlardan yapılan yağlarda kanola yağı bulunur. Kanola bitkisinde bu yağ asitleri diğer yağlara oranla daha fazladır. Linoleik asit; merkezi sinir sistemi, göz ve trombositler için gereklidir. Kolesterol seviyesini ve trigliserid seviyesini düşürür. Kan hücrelerinin akışkanlığını artırır. Bağışıklık sistemini güçlendirir. Damar tıkanıklıklarının oluşmasını engeller. 7 İstanbul Ticaret Odası Dış Ticaret Şubesi Araştırma Servisi 24 Şubat 2004 Kanola Sektör Araştırması 14

15 4.5.Türkiye de Kanola Yağının Üretim Ve Tüketiminin Yaygın Olmamasının Ana Nedenleri Kanola Bitkisinin Yeterli Miktarda Yetiştirilmemesi Ülkemizde 1960 lı yıllardan itibaren özellikle Trakya Bölgesinde yaygın olarak yetiştirilmeye başlanmış olan kanolanın 6000 hektar ekilişi ve 6000 ton olan üretimi 1979 yılına kadar sürekli bir artış göstererek 1979 yılında hektar ekilişe, ton üretime ulaşmıştır(fao, 2002). Fakat Kanola ileriki yıllarda bu sürekli artış ritmini devam ettirememiştir. Kanolanın ülkemizdeki üretim ve ekimi, son yıllarda gerekli desteğin verilmiş olmasına rağmen, dünyadaki üretim ve ekimi göz önüne alındığında yeterli düzeyde değildir. Bunun nedenleri şunlardır: - Kanoladan Kaynaklanan Önyargılar: 1979 yılında kanola yağında bulunan yağ asitlerinden erusik asitin insan ve hayvan sağlığına zarar vermesi nedeniyle ıslah edilmiş yeni kanola çeşitlerinin üretilmesine kadar iki yıl süreyle ekimi yasaklanmıştır. İnsanların kanolaya güvenememesinin ve çiftçilerin ekime teşvik edilememesinin ana nedenlerinden birisi budur. - Çiftçilerin Kanola Üretimine Gösterdiği Direnç: Islah edilmiş kanola çeşitlerinin üretiminden sonra bakanlıkça ithal edilmiş olan kanola çeşitleri Trakya çiftçisine dağıtılarak ekiminin geç yapılmasından dolayı, kış zararının üreticilere büyük kayıplar verdirmesi nedeniyle kanolaya talebin düşmesi çiftçinin kanola üretimine direnç göstermesine neden olmuştur. Talebin düşük olması ve alım garantisinin yetersizliği kanola ekimine teşviği engellemiştir. Bunun diğer nedenlerinden biriside çiftçilerin kanola hakkında yeteri kadar bilgilendirilmemesidir. - Kanola Tarımını Teşvik Edici Projelerin Azlığı: Türkiyede çok rahat yetişebilen Kanola bitkisinin üretiminin artmaması ve dışa olan bağlılığının azaltılamamasının bir diğer nedenide kanola tarımını arttırıcı projelerin azlığıdır yılında başlatılan önder çiftçi projesi gibi tarımsal büyümeyi destekleyen projelerin artması hem kanola tarımını teşvik eder hemde Türkiye de yağ üretimini arttırarak yağ alımı konusunda dışa bağımlılığımızı azaltır. - Teknik Destek Yetersizliği : Kanola bitkisinin yeterli düzeyde yetiştirilmemesinin önemli nedenlerinden biriside budur. Çiftçilerin, kanola iklim ve toprak istekleri, toprak hazırlığı ekim zamanı, bakımı, gübrelemesi konusunda teknik desteğe ihtiyaçları vardır. Bu destekleri Tarım İl Müdürlükleri, Ziraat Odaları gibi kuruluşlar tarafından sağlanmalıdır. 15

16 4.5.2.Hammadde Temin Zorluğu Kanola yağının üretiminin ihmal edilmesinin nedenlerinden biriside, bugün tahıl üretimi yapılan heryerde yetiştirilebilen kanolanın yeterli miktarda yetiştirilmemesi ve ıslah edilmiş kanola tohumunun yetersizliğinden kaynaklanan hammadde eksikliğidir. Bilindiği gibi bir çok yağ bitkisi başta ayçiçek olarak yazlık ekilmesine karşılık kanolanın kışlık ve yazlık olarak ekilebilmesi avantajı ile hammadde ihtiyacı tamamen karşılanabilir. - İthal Kanola Tohumunun Pahalı Olması; üretimdeki hammadde temin zorluğunun önemli nedenlerinden birisidir. Türkiyenin tarım ülkesi olmasına ve gerekli kapasite bulunmasına karşılık ıslah edilmiş kanola tohumunu hala milyonlarca para verip almaktayız. Bu da kanola üretim maliyetini arttırmaktadır. - Türkiyede Yetişen Kanolanın Büyük Kısmının Biyodizelde Kullanılması: Türkiyede kanola tarımı son yıllarda artış göstermesine rağmen, üretilen kanolanın büyük bir kısmı biyodizel üretiminde kullanılmaktadır. Bu nedenden dolayı kanola üretiminin artmasına rağmen yemeklik yağ üretimi için yeterli hammadde bulunamamaktadır Bitkisel Yağ Tüketicilerinde Ürün Bilincinin Oluşmaması - Kanola Yağının Tüketiciler Tarafından Tanınmaması ; ve bundan dolayı talebin belirsizliği kanola yağının üretimini engelleyen etmenlerden biridir. Öncelikle kanola yağının tüketiciler tarafından tanınmaması, bu konuda gerek Ziraat Mühendisleri Odası, Tarım İl Müdürlükleri, Bitikisel Yağ Sanayicileri derneği gibi kuruluşlar ve yağ üreticileri tarafından gerekli tanıtımın yapılmaması büyük eksikliktir. - Kanola Yağının Tüketiciler Açısından Ulaşılabilir Olmayışı: Ürün bilincinin oluşmamasının önemli bir nedeni, günümüzde yeterli bir seviyede olmasa bile bir kaç firma tarafından üretilen yemeklik kanola yağının tüketiciler açısından ulaşılabilirliği olan perakendecilerin raflarında yer almamasıdır. - Kanola Yağının tanıtım Projelerinin Yetersizliği: Kanola yağının ülke çapında tanınır ve tercih edilir bir yağ çeşidi haline getirmek için yeterli projeler şimdiye kadar oluşturulmamış ve uygulamaya konmamıştır. Bu yüzden tüketiciler kanolayı yeterince tanımamaktadır. 16

17 4.5.4Bitkisel Yağ Sektöründe Kanolaya Yatırım Eksikliği - Girişimci Eksikliği: Girişimcilerin kanolaya yatırım yapmasının önünde pek çok engel bulunmaktadır. Yatırımcılar geleceği belli olmayan bir sektöre yatırım yapmaktan çekinmektedir. Her ne kadar Dünayada kanola yağına yatırımlar çok hızlanmış olsada ülkemizde kanolanın yatırımcıların için bir cazibe alanı olması sağlanamamıştır. - AR-GE Çalışmalarının Azlığı: Ülkemizde Kanola Besin yağı üzerine yapılan Ar-Ge çalışmaları çok sınırlıdır. Araştırmacılar bu alana ilgi göstermemekte, gösterseler bile destek bulamamaktadırlar. Bu da kanola besin yağı endüstrisinin teknolojiyi merkez alarak gelişmesini engellemektedir. - Devlet Desteği Yetersizliği: Kanola yağı kullanımının arttırlıması konusunda devlet belli bir insiyatif almamış ve bu gelişimin unsurlarını bir aray getirerek bir sinerji yaratmayı henüz tam anlamıyla denememiştir. Buda Kanola yağ sanayisine yatırımın yeterli yatırımların yapılmamasına neden olmaktadır. - Türkiyede Kanola Yağının kullanımını Artırmak Amaçlı Proje Eksikliği: Ülkemizde kanola yağının tanınırlığını arttırmak ve bu sayede daha çok kullanılmasını ve talep oluşturulmasını sağlayacak geniş çaplı projeler henüz oluşturulamamıştır. - Talep Eksikliği : Ülkemizde Kanola yağının önemi bilinmemekte ve halk tarafından tanınmamaktadır. Bu da kanola yağına olan talebin çok sınırlı olmasına yol açmaktadır. Talep olmadığı için de bu alana yeterli yatırım yapılamamaktadır Kanola İle İlgili Oluşturulan Önyargılar - Kanolanın kanolaymış gibi lanse edilerek sağlıksız bir yağmış gibi gösterilmesi: Bir çok basın yayın organında ve internette kanola, kanolaymış gibi lanse edilmekte ve bu yağın sağlığa zararlı olduğu söylenmektedir. Kanola kanolanın erüsik asitten ıslah edilmiş halidir ve insan sağlığına zararlı değildir. - Basın tarafından tüketicinin yanlış yönlendirilmesi: Tüketiciler basında çıkan yanlış haberlerden dolayı ürkmekte ve kanola yağı kullanmaktan vazgeçmektedir. Üstüne basa basa söylenmelidir ki Kanola sağlığa zararlı bir yağ değil aksine çok faydalı bir yağdır. Kanolanın besin değerleri faydaları konusunda kamuoyu doğru bilinçlendirilmelidir. 17

18 Kanola bitkisinin yeterli miktarda yetiştirilmemesi Hammadde Temini Zorluğu BALIK KILÇIĞI DİYAGRAMI Bitkisel Yağ Sektöründe Kanolaya Olan Yatırım Eksikliği Kanola Tarımını Teşvik Edici Proje Azlığı Çiftçilerin kanola üretimine gösterdiği direnç Bilgilendirme Eksikliği Alım Garantisi Eksikliği Teknik Destek Yetersizliği Kanoladan Kaynaklanan Önyargılar Üretilen Kanolanın Büyük Kısmının Biyodizelde kullanılması Kanola Yağının Tüketiciler Tarafından Tanınmaması İthal kanola tohumunun pahalı olması. Girişimci Eksikliği Kanola Konusunda Ar Ge çalışmalarının azlığı Devlet desteği yetersizliği Kanola Yağının Kullanımını Arttırıcı Proje Eksikliği Talep belirsizliği Kanola Yağının Kanola gibi Lanse Edilerek Sağlıksız Gösterilmesi Türkiyede Kanola Yağının Üretim ve Tüketiminin Yaygın olmaması. Basın Tarafından Tüketicilerin yanlış Yönlendirilmesi Kanola Yağının Tüketiciler açısından ulaşılabilir olmayışı Kanola hakkında birbiriyle Tutarlı Olmayan çok fazla İnformasyon Olması. Bitkisel Yağ Tüketicilerinde Ürün Bilincinin Oluşmaması Kanola Yağının Tanıtım Projelerinin Yetersizliği Kanola İle İlgili Oluşturulan Önyargılar Tüketicilerin Yağ Alışkanlıklarını Değiştirmeye Gösterdikleri Direnç 18

19 4.6.Kanola ile ilgili tartışmalar Kanola zararlı bir bitki midir? Kanola, kanola bitkisinden geliştirilen ve şifalı özellik gösteren yağa verilen addı. Daha sonra, kanola bitkisinin istenmeyen özelliklerini elemeye yönelik bazı bitki yetiştirme teknikleriyle, yeni bir bitki elde edildi. Buna da, o yağa hitaben kanola adı verildi. Dolayısıyla kanola yağı, kanoladan değil kanola bitkisinin kendisinden elde ediliyor. Dediğiniz gibi kanolanın erüsik asit ve metabolizmaya zararlı etkileri olabileceği düşünülen diğer başka bileşenlerden arındırılmış olan hali zaten kanola bitkisi. Bu bitkiden elde edilen yağ da, oleik asit, linoleik asit ve Omega-3 yağ asidi içermesi ve doymuş ya oranının yalnızca %7 civarında olması (bu oran zeytinyağında %15, ayçiçeği yağındaysa %12) nedeniyle, sağlığımız için yararlı kabul ediliyor. Spekülasyonlarda belirtildiği gibi çeşitli hastalıkların ortaya çıkmasıyla ya da zehirlenmelere yol açışıyla ilgili bilimsel olarak kanıtlanmış bir gerçek bulunmuyor. Deniz Candaş Tübitak Bilim Ve Teknik Dergisi Yağ Açığı 5 Yılda Kapanabilir Yonca Yağ Yönetim Kurulu Başkanı Sait Türek. 2 milyon tona çıkarılacak bir üretimin Türkiye`nin bitkisel yağ açığının büyük ölçüde kapanması anlamına geleceğini vurguluyor. Arayış içindeki çiftçi için kanola zaten bir alternatif; ancak Sait Türek, meselenin bir devlet politikası olarak ele alınması gerektiğini düşünüyor: `Türkiye`de ciddi bir planlama yapılarak önce buğdaydan dekar başına aldığı verimi artırmalı. Çünkü biz halen buğdayın bir dekarından 150 kilo ile en düşük verimi alan ülkelerden biriyiz.. Buğdayda dekar başına verimi en azından 250 kiloya çıkartabilirsek o zaman bu kadar geniş araziye buğday ekmek zorunda kalmayız. Buğdaydan artan arazilere bir tarım politikası olarak kanola ekilmesi sağlanmalıdır..` Sait Türek, en azından 100 bin hektar alana kanola ekmenin Türkiye`nin sıvı yağ sektöründeki sorunlarını çözeceğini düşünüyor ve Tarım Bakanlığı`nın bu işe öncülük etmesini istiyor. Çiftçinin bu ürünü satacağı yeri bilmediğini belirterek, `Piyasası olmadığı için biz sözleşmeli üretim yaptırıyoruz. İki senedir ilerleme var. Çiftçiler ekmeye başladı. Fabrikacılar da daha tarladayken, al avansını ver kanolanı` demeye başladı. Üç dört sene içinde devlet gerekeni yaparsa yağ açığımız 5 sene içinde kapatılabilir ve Türkiye hem buğday hem bitkisel yağ yönünden kendine yeten konumunu sürdürebilir.` diyor. 19

20 Ayçiçekten Kanolaya Geçsek 367 Milyon Dolar Cepte Kalır Aymar Yönetim Kurulu Başkanı Beşir Özyurt,, ayçiçek yağı fiyatının 2.5 yılda 3`e katlandığını söyleyerek, "Kanolaya geçsek 367 milyon dolar cepte kalır" dedi.. Ayçiçek yağında 2.5 senedeki fiyat artışının yüzde 323`e ulaştığını belirterek, "Bu durum bundan sonra da devam edecek. Kanola yağının, içinde bulunduğumuz bu dar boğazdan bizi kurtaracağına inanıyoruz" dedi. Özyurt, Türkiye`de tüketilen yağların yarısının yurtdışından karşılandığını vurgulayarak, geçen yıl ithal edilen yağ miktarı azalmasına rağmen, ödenen paranın yüzde 18 arttığına dikkat çekti. "Petrolden sonra ithalatta en fazla dövizi yağa veriyoruz" diye devam eden Özyurt, 2007`nin ilk 4 ayında yağ ithalatının 393 milyon dolar iken, 2008 yılının aynı döneminde 881 milyon dolar olduğunu kaydetti Sabah Gazetesi Tüm Gazetelerden Kanola Başlıkları: Ayçiçek Fiyatındaki Rekor Üreticiyi Kanolaya Yöneltti Yağ zammına çözüm kanola! Rota Haber Kuraklık ayçiçeğini vurunca kanola yağı kıymete bindi Zaman Bağışıklık sistemi için kanola yağı Sabah Kanola yüz güldürdü Yeni Şafak Kanola yağı ile yüklü faturadan kurtuluruz HO Tercüman Çiftçinin yeni gözdesi kanola Milli Gazete Çorlu çiftçisinin gözdesi `kanola` Yeni Şafak Kalkınma için parola kanola bitkisi Rota Haber Kanola yağının beyni geliştirici özelliği var Zaman 20

BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR

BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR Gözde SEVİLMİŞ Giderek artan nüfusa paralel olarak gıda maddeleri tüketimi ve dolayısıyla bitkisel yağ tüketimi artmaktadır. Diğer yandan artan gıda

Detaylı

Dr Muhlis İlter AĞDAĞ ÇİMSAN Teknik Müdürü

Dr Muhlis İlter AĞDAĞ ÇİMSAN Teknik Müdürü Dr Muhlis İlter AĞDAĞ ÇİMSAN Teknik Müdürü Kolza şalgama benzeyen tek yıllık bir serin sezon bitkisidir. B. oleracea (lahana grubu sebzeler) ve B. rapa Linnaeus (hardal ve şalgam grubu)'un sponton melezlenmesinden

Detaylı

AYÇİÇEĞİ VE YAĞLI TOHUMLAR POLİTİKASI

AYÇİÇEĞİ VE YAĞLI TOHUMLAR POLİTİKASI AYÇİÇEĞİ VE YAĞLI TOHUMLAR POLİTİKASI Türkiye de tarımı yapılan yağlı tohumlar; ayçiçeği, çiğit, susam, kolza, soya, yerfıstığı ve haşhaştır. Ancak bu yağ bitkileri içerisinde tohumundan ortalama % 38-50

Detaylı

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi

Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Patatesin Dünyadaki Açlığın ve Yoksulluğun Azaltılmasındaki Yeri ve Önemi Prof. Dr. Necmi İŞLER M.K.Ü. Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Antakya/HATAY Güney Amerika kökenli bir bitki olan patates

Detaylı

Türkiye Bitkisel Yağlar Ticaret Dengesi

Türkiye Bitkisel Yağlar Ticaret Dengesi Türkiye Bitkisel Yağlar Ticaret Dengesi Faik Genç AgriPro Ltd. FOI 2010 -Fats& Oils Istanbul 2-3 Aralık 2010 Ana Başlıklar 1. Dünya Yağ ve Yağlı Tohumlar 2. Türkiye 3. TR Yağ ve Yağlı Tohum Ticaret Dengesi

Detaylı

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ Hazırlayan Handan KAVAKOĞLU (ATB AR-GE, Gıda Yüksek Mühendisi) Yasemin OKUR (ATB AR-GE,

Detaylı

TEPGE BAKIŞ Temmuz 2012 / ISSN: 1303 8346 / Sayı:14/Nüsha:2

TEPGE BAKIŞ Temmuz 2012 / ISSN: 1303 8346 / Sayı:14/Nüsha:2 TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ BAKIŞ Temmuz 2012 / ISSN: 1303 8346 / Sayı:14/Nüsha:2 TÜRKİYE DE BİTKİSEL YAĞ AÇIĞI 1. Giriş Berrin TAŞKAYA TOP Dünyada giderek artan nüfusa paralel olarak

Detaylı

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:1 ANKARA NIN ASPİR BİTKİSİ PROFİLİ

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:1 ANKARA NIN ASPİR BİTKİSİ PROFİLİ ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:1 ANKARA NIN ASPİR BİTKİSİ PROFİLİ Hazırlayan Handan KAVAKOĞLU (ATB AR-GE, Gıda Yüksek Mühendisi) Yasemin OKUR (ATB AR-GE, Kimya Mühendisi)

Detaylı

YAĞLI TOHUMLU BİTKİLER ÜRETİMİ

YAĞLI TOHUMLU BİTKİLER ÜRETİMİ YAĞLI TOHUMLU BİTKİLER ÜRETİMİ Özer KOLSARICI 1 Atilla GÜR 2 Dilek BAŞALMA 3 M. Demir KAYA 4 Necmi İŞLER 5 ÖZET: Dünyada giderek artan nüfus artışına paralel olarak gıda maddeleri tüketiminin de arttığı

Detaylı

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ

SEKTÖRÜN TANIMI TÜRKİYE TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ SEKTÖRÜN TANIMI Tablo-1: Temizlik Maddeleri Sektöründe Yer Alan Ürünler GTİP Ürün Adı 3401 Sabunlar, Yüzey Aktif Organik Maddeler 3402 Yıkama, Temizleme Müstahzarları-Sabunlar Hariç 3403 Yağlama Müstahzarları,

Detaylı

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

KURU İNCİR. Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Hazırlayan Çağatay ÖZDEN 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi KURU İNCİR Türkiye de Üretim İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı

Detaylı

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ I- DÜNYA DEĞİRMENCİLİK ÜRÜNLERİ TİCARETİ 2013 yılında dünya değirmencilik sektörü ihracatı bir önceki yıla göre %2,8 oranında artış göstererek 18,6

Detaylı

TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI

TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI MART 2011 Tohumculuk Sanayisi Nedir? Tohumculuk Hangi İş ve Aşamalardan Oluşur? Tohumculuk İçin AR-GE

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon.

GAMBİYA ÜLKE RAPORU. Türkiye İşadamları ve Sanayiciler Konfederasyonu Afrika Koordinatörlüğü http://www.tuskon.org africa@tuskon. GAMBİYA ÜLKE RAPORU 1. Nüfus: 1.797.860 (Dünyada 149.) 2. Nüfus artış oranı: % 2,4 (Dünyada 32.) 3. Yaş yapısı: 0-14yaş: % 40 15 64 yaş: % 57 65 yaş ve üstü: % 3 4. Şehirleşme: % 58 5. En büyük şehir:

Detaylı

TARSUS TİCARET BORSASI

TARSUS TİCARET BORSASI TARSUS TİCARET BORSASI Ülkemizde yetiştirilen tarımsal ürünlerden, tarımsal üretimin bir kısmı doğrudan tüketilirken, bir kısmı sanayide hammadde olarak işlenerek değişik gıdalara dönüştürülmektedir. Tarımsal

Detaylı

üretimi mümkündür. Biodizel, bir birim petrol yakıtı için kullanılan enerjiyle 3.2 birim biodizel üretilebilmektedir.

üretimi mümkündür. Biodizel, bir birim petrol yakıtı için kullanılan enerjiyle 3.2 birim biodizel üretilebilmektedir. İnsanoğlu yüzyıllardır, enerjinin tabii unsurlarından olan petrol ve doğalgazla hayatını idame ettirmeye çalışmıştır. Günümüzde, büyük savaşlara neden olan petrolün, bilim adamlarının yapmış olduğu hesaplamaya

Detaylı

2014 YILI AYÇİÇEĞİ RAPORU

2014 YILI AYÇİÇEĞİ RAPORU T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI KOPERATİFÇİLİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2014 YILI AYÇİÇEĞİ RAPORU ŞUBAT 2015 İÇİNDEKİLER GİRİŞ.....3 1 - DÜNYADA YAĞLI TOHUMLU BİTKİLER VE BİTKİSEL YAĞLARA BAKIŞ....5 2 - ÜRETİM

Detaylı

TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ

TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ TEMİZLİK MADDELERİ SEKTÖRÜ HS No: 34.01, 34.02, 34.03, 34.04, 34.05, 34.06, 34.07 DÜNYA TEMİZİLİK ÜRÜNLERİ SEKTÖRÜ Temizlik maddeleri deterjanlar ve sabunlardan oluşmaktadır. Bu sektörün üretmekte olduğu

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr Edirne İlinde Yem Bitkileri Ekilişi Kaba Yem Üretiminin İhtiyacı Karşılama Oranı EDİRNE YATIRIM DESTEK OFİSİ EDİRNE İLİNDE YEM BİTKİLERİ EKİLİŞİ, MERALARIN DURUMU

Detaylı

MISIR DOSYASI. Türkiye`de mısır; yem, nişasta, glikoz, yağ ve son yıllarda biyoetanol üretiminde kullanılmaktadır.

MISIR DOSYASI. Türkiye`de mısır; yem, nişasta, glikoz, yağ ve son yıllarda biyoetanol üretiminde kullanılmaktadır. MISIR DOSYASI Mısır, genellikle çok nemli iklim bölgelerinde yetiştirilebilen, tek yıllık Buğdaygiller familyasından, özellikle yağı doymamış yağ grubunda olan bir tarım bitkisidir. Mısır bitkisi, insan

Detaylı

TOPRAK MAHSULLERİ OFİSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TOPRAK MAHSULLERİ OFİSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TOPRAK MAHSULLERİ OFİSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SAYI: 2010/02 FINDIK BÜLTENİ 08.03.2010 1- FINDIK ALIMLARI: A) 2009 dönemi rekolte tahmini ile 2008 yılı üretimi kıyaslandığında, ülkemiz üretiminin % 44, dünya

Detaylı

TÜRKİYE DE VE DÜNYADA YEM SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ, BEKLENTİLER, FIRSATLAR. Prof. Dr. Nizamettin Şenköylü Genel Sekreter

TÜRKİYE DE VE DÜNYADA YEM SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ, BEKLENTİLER, FIRSATLAR. Prof. Dr. Nizamettin Şenköylü Genel Sekreter TÜRKİYE DE VE DÜNYADA YEM SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ, BEKLENTİLER, FIRSATLAR Prof. Dr. Nizamettin Şenköylü Genel Sekreter Gıda Üretimindeki Küresel Güçlükler Nüfus artışı İklim değişikliği Kuraklık Su kaynaklarının

Detaylı

2013 YILI AYÇİÇEĞİ RAPORU

2013 YILI AYÇİÇEĞİ RAPORU T.C. GÜMRÜK VE TİCARET BAKANLIĞI KOPERATİFÇİLİK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2013 YILI AYÇİÇEĞİ RAPORU ŞUBAT 2014 İÇİNDEKİLER GİRİŞ.....3 1 - DÜNYADA YAĞLI TOHUMLU BİTKİLER VE BİTKİSEL YAĞLARA BAKIŞ....5 2 - ÜRETİM

Detaylı

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR ve MAMULLERİ SEKTÖR RAPORU

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR ve MAMULLERİ SEKTÖR RAPORU HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR ve MAMULLERİ SEKTÖR RAPORU İÇİNDEKİLER I- DÜNYA DEĞİRMENCİLİK ÜRÜNLERİ TİCARETİ 02 HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR ve MAMÜLLERİ SEKTÖR RAPORU / 2014 II- DÜNYA BİTKİSEL

Detaylı

2023 VİZYONU ÇERÇEVESİNDE TARIM POLİTİKALARININ GELECEĞİ

2023 VİZYONU ÇERÇEVESİNDE TARIM POLİTİKALARININ GELECEĞİ 2023 VİZYONU ÇERÇEVESİNDE TARIM POLİTİKALARININ GELECEĞİ SUNUM İÇERİĞİ Türkiye de Tarım Tarımsal girdi politikaları Tarımsal kredi politikaları Tarımsal sulama politikaları Tarımda 2023 Vizyonu 2 TÜRKİYE

Detaylı

Fao Gıda Fiyat Endeksi

Fao Gıda Fiyat Endeksi FAO gıda fiyat endeksi, uluslararası gıda emtia fiyatlarına ilişkin değişimleri aylık olarak ölçen bir endekstir. 5 emtia grubuna (et, mandıra, şeker, hububat ve yağ) dâhil toplam 73 gıda maddesi fiyatının,

Detaylı

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SERAMİK SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SERAMİK SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE DE ÜRETİM Türkiye'de seramik ve çini yapımı, kökleri 8000 yıl öncesine uzanan

Detaylı

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 Konu : 390319000000 GTİP no lu GPPS ve HIPS ithalatına % 3 oranında gümrük vergisi uygulanmasının kaldırılma talebi Sayın Bakanlığınızın,

Detaylı

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ

KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ TÜRKİYE ÜRETİMİ KURU İNCİR DÜNYA ÜRETİMİ İncir, ilk kültüre alınan meyvelerden birisi olarak, anavatanı Anadolu dan, önce Suriye ve Filistin e sonrasında buradan da Çin ve Hindistan a yayılmıştır. Dünya kuru incir üretimine

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ

Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı. Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Çukurova Bölgesi Sığır Yetiştiriciliğinin Yapısı Prof. Dr. Serap GÖNCÜ Memeli hayvanlardan elde edilen süt, bileşimi türden türe farklılık gösteren ve yavrunun ihtiyaç duyduğu bütün besin unsurlarını içeren

Detaylı

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü

Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Türkiye de ve Dünya da Kanatlı Sektörü Ülkemizde beyaz et sektörü, özellikle 80 li yıllarda başlanan yatırımlar neticesinde çok önemli bir mesafe almıştır. Bir tarım ülkesi olan Türkiye, kanatlı hayvan

Detaylı

3 1 0 2 20 BUĞDAY RAPORU

3 1 0 2 20 BUĞDAY RAPORU 0 1 Dünya buğday üretimi, üretim devlerinden biri olan ABD nin yaklaşık 4 milyon tonluk üretim azalmasına rağmen bu sene ekili alanların ve verimin artmasıyla paralel olarak Ağustos ayı verilerine göre

Detaylı

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE YEMEKLİK TANE BAKLAGİLLER TARIMI

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE YEMEKLİK TANE BAKLAGİLLER TARIMI DÜNYADA ve TÜRKİYE DE YEMEKLİK TANE BAKLAGİLLER TARIMI Prof. Dr. Cemalettin Yaşar ÇİFTÇİ Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri Bölümü Ankara 2004 1 TMMOB ZİRAAT MÜHENDİSLERİ ODASI TEKNİK

Detaylı

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ

TÜRKİYE'NİN DIŞ TİCARETİ 0 MEYVE SULARI Tablo 1. Meyve Suyunun Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonları Ürün Adı GTİP No Portakal Suyu (Dondurulmuş) 200911 Diğer Portakal Suları 200912, 200919 Greyfurt Suyu 200921, 200929 Diğer Turunçgil

Detaylı

TC. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GAP ULUSLARARASI TARIMSAL ARAŞTIRMA VE EĞİTİM MERKEZİ. Diyarbakır Tarımsal Ticaret / Nüsha 4

TC. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GAP ULUSLARARASI TARIMSAL ARAŞTIRMA VE EĞİTİM MERKEZİ. Diyarbakır Tarımsal Ticaret / Nüsha 4 Sayfa1 TC. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI GAP ULUSLARARASI TARIMSAL ARAŞTIRMA VE EĞİTİM MERKEZİ GAPUTAEM GÜNCEL Diyarbakır Tarımsal Ticaret / Nüsha 4 ARALIK 2013 - YIL:1 SAYI:1 / ISSN :2148-1962.

Detaylı

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013

ZEYTİNYAĞI SEKTÖR RAPORU-2013 Türkiye de Üretim Zeytin ağacında periyodisiteden dolayı zeytin üretimi yıllara göre inişli çıkışlı bir grafik izlemekte ve üretime bağlı olarak bir yıl düşük (yok yılı) bir yıl yüksek (var yılı) ürün

Detaylı

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014

ÇİMENTO SEKTÖRÜ 10.04.2014 ÇİMENTO SEKTÖRÜ TABLO 1: EN ÇOK ÜRETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) TABLO 2: EN ÇOK TÜKETİM YAPAN 15 ÜLKE (2012) SEKTÖRÜN GENEL DURUMU Dünyada çimento üretim artışı hızlanarak devam ederken 2012 yılında dünya

Detaylı

Ayakkabı Sektör Profili

Ayakkabı Sektör Profili Ayakkabı Sektör Profili Elif UĞUR Ayakkabı, çok eski çağlarda insanların zorlu coğrafya ve iklim koşullarında ayaklarını muhafaza etmek ve zarar görmelerini engellemek amacıyla kullanılırken günümüzde

Detaylı

YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ

YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ YULAF YETİŞTİRİCİLİĞİ Yulafın Kökeni Yulafın vatanını Decandolle Doğu Avrupa ve Tataristan; Hausknecht ise orta Avrupa olduğunu iddia etmektedir. Meşhur tasnifçi Kornicke ise Güney Avrupa ve Doğu Asya

Detaylı

TÜRKİYE KALKINMA BANKASI A.Ş. GENEL ARAŞTIRMALAR BİTKİSEL SIVI YAĞLAR SEKTÖR ARAŞTIRMASI Mustafa TOSUN GA/03-1-2 ARAŞTIRMA MÜDÜRLÜĞÜ Ocak 2003 Ankara İÇİNDEKİLER SAYFA NO GİRİŞ... 1 1. SEKTÖRÜN VE ÜRÜNÜN

Detaylı

Tablo 4- Türkiye`de Yıllara Göre Turunçgil Üretimi (Bin ton)

Tablo 4- Türkiye`de Yıllara Göre Turunçgil Üretimi (Bin ton) NARENCİYE DOSYASI Kökeni Güneydoğu Asya olan turunçgillerin, çağdaş anlamda üretimi 19. yüzyılda ABD`de başlamış ve hızla yayılmıştır. Turunçgil yetiştiriciliği dünyada 40 derece kuzey enlemi ile 40 derece

Detaylı

I. 2011 İlk 1000 İhracatçı Araştırması II. 2012 Değerlendirme III. 2012 İlk Yarı Yıl Faaliyetleri

I. 2011 İlk 1000 İhracatçı Araştırması II. 2012 Değerlendirme III. 2012 İlk Yarı Yıl Faaliyetleri I. 2011 İlk 1000 İhracatçı Araştırması II. 2012 Değerlendirme III. 2012 İlk Yarı Yıl Faaliyetleri I. 2011 İlk 1000 İhracatçı Araştırması 2010 yılında 113,9 milyar dolar olan Türkiye ihracatı, 2011 yılında

Detaylı

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ

ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ ANTEP FISTIĞI DÜNYA ÜRETİMİ Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2010 yılı verilerine göre; dünyada Antep fıstığı üretiminde lider durumda bulunan ülke İran dır. Ancak

Detaylı

Ayçiçeği. Durum ve Tahmin 2015/2016 TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TEPGE. Hazırlayan. Dr. Berrin TAŞKAYA TOP. İlkay UÇUM.

Ayçiçeği. Durum ve Tahmin 2015/2016 TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TEPGE. Hazırlayan. Dr. Berrin TAŞKAYA TOP. İlkay UÇUM. TARIMSAL EKONOMİ VE POLİTİKA GELİŞTİRME ENSTİTÜSÜ TEPGE Durum ve Tahmin Ayçiçeği 2015/2016 Hazırlayan Dr. Berrin TAŞKAYA TOP İlkay UÇUM e-posta: btaskaya@hotmail.com 1 TEPGE YAYIN NO: 257 ISBN: 978-605-9175-28-9

Detaylı

ADANA İLİ TARIMSAL ÜRETİM DURUMU RAPORU

ADANA İLİ TARIMSAL ÜRETİM DURUMU RAPORU ADANA İLİ TARIMSAL ÜRETİM DURUMU RAPORU Ağustos 2013, Adana Hazırlayanlar Sabahattin Yumuşak; Adana Güçbirliği Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi Sinem Özkan Başlamışlı; Çiftçiler Birliği Yönetim Kurulu Üyesi

Detaylı

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU

KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU KANATLI ET SEKTÖRÜ RAPORU TÜRKİYE DE ÜRETİM VE TÜKETİM Sağlıklı beslenme konusunda her geçen gün daha da duyarlı davranmaya başlayan tüketiciler kırmızı ete alternatif olarak, daha az yağlı ve daha ucuz

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ

GIDA İŞLEME MAKİNELERİ GIDA İŞLEME MAKİNELERİ 1. SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89 Pastörize, kondanse etme vb. işler için

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE ŞUBAT 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

2013 YILI DESTEKLEME BİRİM FİYATLARI

2013 YILI DESTEKLEME BİRİM FİYATLARI 013 YILI DESTEKLEME BİRİM FİYATLARI 1 3 MAZOT, GÜBRE VE TOPRAK ANALİZİ DESTEĞİ Mazot Gübre Destekleme Ürün Grupları Destekleme Tutarı Tutarı Peyzaj ve süs bitkileri, özel çayır, mera ve orman emvali alanları,9

Detaylı

Prof.Dr.İlkay DELLAL

Prof.Dr.İlkay DELLAL TUSAF 2013 Buğday, Un, İklim Değişikliği ve Yeni Trendler Kongresi İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ve ENERJİ KISKACINDA TARIM ve GIDA SEKTÖRÜ Prof.Dr.İlkay DELLAL 9 Mart 2013, Antalya GÜNDEM 9 Mart 2013 1. GÜNEŞ (%40)

Detaylı

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ BİTKİSEL ÜRETİM BİLGİ NOTU 2013 YILI Türkiye İstatistik Kurumu 27/12/2013 tarihinde 2013 yılı Bitkisel Üretim İstatistikleri haber bültenini yayımladı. 2013 yılında bitkisel üretim bir önceki yıla göre

Detaylı

ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ BUĞDAY UNU RAPORU

ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ BUĞDAY UNU RAPORU ORTA ANADOLU İHRACATÇI BİRLİKLERİ GENEL SEKRETERLİĞİ BUĞDAY UNU RAPORU MART 2015 HAZIRLAYAN: MELİKE ALPAN-BURÇAY ENGÜZEL UZMAN-UZMAN YARDIMCISI AR-GE ŞUBESİ 1 İÇİNDEKİLER 1 DÜNYA TİCARETİ... 3-4-5-6-7-8-9-10

Detaylı

GIDA İŞLEME MAKİNALARI SANAYİİ RAPORU

GIDA İŞLEME MAKİNALARI SANAYİİ RAPORU GIDA İŞLEME MAKİNALARI SANAYİİ RAPORU Gıda İşleme, ekonomik açıdan uygun yöntemleri kullanarak tarım ürününü yapısal, duyumsal ve besleyici özellikleri olan maddelere dönüştürmektir Bu işlem içinde kullanılan

Detaylı

YAĞ BİTKİLERİ ÜRETİMİNİN ARTIRILMASI OLANAKLARI

YAĞ BİTKİLERİ ÜRETİMİNİN ARTIRILMASI OLANAKLARI YAĞ BİTKİLERİ ÜRETİMİNİN ARTIRILMASI OLANAKLARI ÖZET H. Halis ARIOĞLU 1 Özer KOLSARICI 2 Abdurrahim Tanju GÖKSU 3 Leyla GÜLLÜOĞLU 4 Mehmet ARSLAN 5 Sevgi ÇALIŞKAN 5 Tahsin SÖGÜT 6 Cemal KURT 1 Funda ARSLANOĞLU

Detaylı

SÜT ÜRÜNLERİ. Hazırlayan İsmail Erkan SARISAÇLI 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

SÜT ÜRÜNLERİ. Hazırlayan İsmail Erkan SARISAÇLI 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SÜT ÜRÜNLERİ Hazırlayan İsmail Erkan SARISAÇLI 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi SÜT ÜRÜNLERI Türkiye'de Üretim Sektörde üretim yapısının daha çok küçük aile

Detaylı

Çizelge 1. Son On Yıllık Dönemde Türkiye Mısır Üretiminin Durumu (DĐE, Verileri).

Çizelge 1. Son On Yıllık Dönemde Türkiye Mısır Üretiminin Durumu (DĐE, Verileri). 1. GĐRĐŞ Mısır; içerdiği değerli besin maddeleri nedeniyle insan ve hayvan beslenmesinde önemli bir yere sahiptir. Dünyada insan beslenmesinde tüketilen günlük kalorinin %11 i mısırdan sağlanmaktadır.

Detaylı

TÜRKİYE BİTKİSEL YAĞ SANAYİ RAPORU OCAK 2012

TÜRKİYE BİTKİSEL YAĞ SANAYİ RAPORU OCAK 2012 TÜRKİYE BİTKİSEL YAĞ SANAYİ RAPORU OCAK 2012 1 AgriPro dan, TÜRKİYE BİTKİSEL YAĞ SANAYİ RAPORU Ocak 2012 Türkiye Bitkisel Yağ Sektörünün 43 sayfalık kapsamlı istatistiksel, analizli genel görünüm çalışması,

Detaylı

Buğday Ithalatında Sıfır Vergi

Buğday Ithalatında Sıfır Vergi Buğday Ithalatında Sıfır Vergi Türkiye Un Sanayicileri Federasyonu (TUSAF) Yönetim Kurulu Başkanı Erhan Özmen, Türkiye'nin elinde, hasat dönemine kadar kullanabileceği 5,5 milyon ton buğday olmasına karşın,

Detaylı

Sıra Ürün Adı 2010 2011

Sıra Ürün Adı 2010 2011 YAŞ MEYVE VE SEBZE DÜNYA ÜRETİMİ Dünya Yaş Sebze Üretimi Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) nün en güncel verileri olan 2011 yılı verilerine göre; 2011 yılında dünyada 56,7 milyon hektar alanda

Detaylı

Artenius Firmasının Avrupa daki Üretim Kapasiteleri. PET RESİN TON / YIL Portekiz 70.000 PREFORM ADET / YIL

Artenius Firmasının Avrupa daki Üretim Kapasiteleri. PET RESİN TON / YIL Portekiz 70.000 PREFORM ADET / YIL PAGEV, DTM nın 2011 / 4 sayılı tebliği uyarınca, 39076020 GTİP no lu PET ithalatına korunma önlemi alınma kararına ; plastik sektörümüze, sektör alt gruplarına ve mamul ve ara malı ürettiğimiz ihracatçı

Detaylı

TOPRAK MAHSULLERİ OFİSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TOPRAK MAHSULLERİ OFİSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TOPRAK MAHSULLERİ OFİSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SAYI: 2011/01 FINDIK BÜLTENİ 02.02.2011 1- FINDIK ALIMLARI: A)2006/10865 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Toprak Mahsulleri Ofisine fındık alım görevi verilmiştir.

Detaylı

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

TEKSTİL MAKİNALARI. Hazırlayan Hasan KÖSE 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI Hazırlayan Hasan KÖSE 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TEKSTİL MAKİNALARI TÜRKİYE DE ÜRETİM Tanımı Tekstil makinaları, tekstil sanayinin

Detaylı

TARSUS Tİ CARET BORSASİ

TARSUS Tİ CARET BORSASİ TARSUS Tİ CARET BORSASİ 2015 2016 YILI SOYA DURUMU Hedeflenenin aksine son 2 yıldır dikkate değer şekilde küçülen soya ekim alanı ile karşı karşıyayız. Dünya 5 yıllık üretim projeksiyonunda ekim alanı

Detaylı

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ

TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ TORBALI TİCARET ODASI MOBİLYA SEKTÖR ANALİZİ a. Sektörün Dünya Ekonomisi ve AB Ülkelerindeki Durumu Dünya mobilya üretimi 2010 yılında yaklaşık 376 milyar dolar olurken, 200 milyar dolar olan bölümü üretim

Detaylı

2012 YILI AYÇĠÇEĞĠ RAPORU

2012 YILI AYÇĠÇEĞĠ RAPORU T.C. GÜMRÜK VE TĠCARET BAKANLIĞI KOPERATĠFÇĠLĠK GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2012 YILI AYÇĠÇEĞĠ RAPORU OCAK 2013 ĠÇĠNDEKĠLER 1- GĠRĠġ... 3 2- DÜNYADA YAĞLI TOHUMLU BĠTKĠLER VE BĠTKĠSEL YAĞLARA BAKIġ.. 4 3-ÜRETĠM 3.1-

Detaylı

PAMUK ÇALIŞMA GRUBU RAPORU

PAMUK ÇALIŞMA GRUBU RAPORU PAMUK ÇALIŞMA GRUBU RAPORU PAMUK Nisan 2004 1. GİRİŞ Pamuk, tekstilden barut ve film malzemesi yapımına kadar 50 çeşit sanayi kolunun hammaddesini oluşturan en önemli tarımsal ürünlerden birisidir. Bilindiği

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE HAZİRAN 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

2013 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER

2013 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER 03 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ Hayvan Başı Ödeme Suni Tohumlama 3 Hayvan Başı Ödeme 4 Tiftik Üretim 5 Süt Primi( TL/lt) 6 İpek Böceği Sütçü ve kombine ırklar ve melezleri ile

Detaylı

AYDIN COMMODITY EXCHANGE

AYDIN COMMODITY EXCHANGE AYDIN T CARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE 2013 YILI PAMUK RAPORU Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211 63 15 www.aydinticaretborsasi.org.tr

Detaylı

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği

Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Doç.Dr.Tufan BAL I.Bölüm Tarım Ekonomisi ve Politikası Not: Bu sunuların hazırlanmasında büyük oranda Prof.Dr.İ.Hakkı İnan ın Tarım Ekonomisi ve İşletmeciliği Kitabından

Detaylı

BİTKİSEL YAĞLAR. Kimyasal olarak yağ asitlerinin trigliseridleri olarak bilinen yağlar; (3 yağ asidi+gliserin=yağ) ;

BİTKİSEL YAĞLAR. Kimyasal olarak yağ asitlerinin trigliseridleri olarak bilinen yağlar; (3 yağ asidi+gliserin=yağ) ; BİTKİSEL YAĞLAR Temel besin maddelerinden olan ve insan beslenmesinde önemli bir yere sahip olan yağlar insan organizması için gerekli olan ve insanların yaşamsal faaliyetlerinin sürdürülebilmesinde beslenme

Detaylı

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0

Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0 Türkiye Cumhuriyeti-Ekonomi Bakanlığı, 2012 0 GIDA İŞLEME MAKİNELERİ SEKTÖRÜN TANIMI VE SINIFLANDIRILMASI 8417.20 Ekmek, pasta, bisküvi fırınları (elektriksiz) 8419.31 Tarım ürünleri için kurutucular 8419.89

Detaylı

AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI

AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI AÇLIĞIN ÖNLENMESĠ ve GIDA GÜVENCESĠNĠN SAĞLANMASI Yrd. Doç. Dr. Mustafa ERBAġ Sultan ARSLAN A. Nur DURAK Akdeniz Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Gıda Mühendisliği Bölümü erbas@akdeniz.edu.tr Sunum Planı

Detaylı

2014 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER

2014 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER 04 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ Hayvan Başı Ödeme Suni Tohumlama Besilik Materyal Üretim Desteği(baş) 3 Hayvan Başı Ödeme 4 Tiftik Üretim 5 Süt Primi( TL/lt) 6 İpek Böceği Sütçü

Detaylı

TÜRKİYE NİN TARIM ÜRÜNLERİ PAZARINDAKİ YERİ VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

TÜRKİYE NİN TARIM ÜRÜNLERİ PAZARINDAKİ YERİ VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ TÜRKİYE NİN TARIM ÜRÜNLERİ PAZARINDAKİ YERİ VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Şebnem BORAN Günnur BİNİCİ ALTINTAŞ Tarım sektörü; insanlar için gerekli gıdaları karşılayan, sanayiye hammadde kaynağı oluşturan, nüfusun

Detaylı

TARIMSAL DESTEKLER DEVLET DESTEKLERİ BİLGİLENDİRME TOPLANTISI

TARIMSAL DESTEKLER DEVLET DESTEKLERİ BİLGİLENDİRME TOPLANTISI TARIMSAL DESTEKLER DEVLET DESTEKLERİ BİLGİLENDİRME TOPLANTISI Ankara -21 Ekim 2015 TARIMSAL DESTEKLER Sunum Planı 1- Türkiye Tarımı Genel Bilgiler 2- Tarımsal Destekleme Mevzuatı 3- Destekleme Kalemleri

Detaylı

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI

T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI T.C. GIDA TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve DIŞ İLİŞKİLER GENEL MÜDÜRLÜĞÜ EKONOMİK VE TEKNİK İLİŞKİLER DAİRE BAŞKANLIĞI 2015 YILI OCAK DÖNEMİ DIŞ TİCARET VERİLERİ Hazırlanma Tarihi: 27 Şubat

Detaylı

Biyoenerji, bitkilerden veya biyolojik her türlü atıktan elde edilebilecek olan enerjiye verilen genel ad dır.

Biyoenerji, bitkilerden veya biyolojik her türlü atıktan elde edilebilecek olan enerjiye verilen genel ad dır. Biyoenerji, bitkilerden veya biyolojik her türlü atıktan elde edilebilecek olan enerjiye verilen genel ad dır. Yüzyıllarca evlerde biyoenerji,odun ve organik atıklardan gelen biyo kütle şeklinde kullanılmıştır.

Detaylı

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u)

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u) 1.1. Ticaret Türkiye ye paralel olarak TR82 Bölgesi nde de hizmetler sektörünün ekonomideki payının artmasıyla öne çıkan alanlardan biri de ticarettir. 2010 TÜİK Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistiklerine

Detaylı

ULUSAL YAKIT : BİYODB

ULUSAL YAKIT : BİYODB ULUSAL YAKIT : BİYODB YODİZEL 10 AĞUSTOS A 2005 Prof. Dr. Hüseyin H ÖĞÜT Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi, KONYA Dr. Yahya ULUSOY Uludağ Üniversitesi Teknik Bil. MYO, BURSA Yrd. Doç.. Dr. Hidayet OĞUZO

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE NİSAN 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı

İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ İç Hastalıkları Anabilim Dalı Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı HASTA BİLGİLENDİRME FORMU HİPERLİPİDEMİ Hiperlipidemi; kanda çeşitli yağların yüksekliğini

Detaylı

BİYOGÜVENLİK KURULU NA SUNULMAK ÜZERE SOSYO-EKONOMİK DEĞERLENDİRME KOMİTESİ TARAFINDAN HAZIRLANAN RAPOR

BİYOGÜVENLİK KURULU NA SUNULMAK ÜZERE SOSYO-EKONOMİK DEĞERLENDİRME KOMİTESİ TARAFINDAN HAZIRLANAN RAPOR BİYOGÜVENLİK KURULU NA SUNULMAK ÜZERE SOSYO-EKONOMİK DEĞERLENDİRME KOMİTESİ TARAFINDAN HAZIRLANAN RAPOR KONU: T45 Kolza (Kanola) Çeşidi Bu rapor, genetik olarak değiştirilmiş T45 kolza çeşidinin Türkiye

Detaylı

AYDIN TİCARET BORSASI

AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN TİCARET BORSASI AYDIN COMMODITY EXCHANGE TEMMUZ 2015 TÜRKİYE NİN TEMEL EKONOMİK GÖSTERGELERİ Ata Mahallesi Denizli Bulv. No:18 09010 AYDIN Tel: +90 256 211 50 00 +90 256 211 61 45 Faks:+90 256 211

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER

KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER KAHRAMANMARAŞ SEMPOZYUMU 1239 KAHRAMANMARAŞ'TA SEBZE TARIMININ MEVCUT DURUMU, PROJEKSİYONLAR VE ÖNERİLER İsmail Güvenç* I. Kahramanmaraş'ta Sebze Tarımı 1Giriş Ülkemiz nüfusu, son sayıma göre 67 milyon

Detaylı

Ekonomik Ticari Gelişmeler

Ekonomik Ticari Gelişmeler Ekonomik Ticari Gelişmeler 3 Mayıs 2011 1 / 24 İçindekiler Giriş Sektör Haberleri Ülkelere Göre Çıkış Sayıları Haftalık Makroekonomik Gelişmeler 2 / 24 Yükselen Değerler Mart ayında İmalat Sanayi Genelinde

Detaylı

2008-2010 DÖNEMĐNDE DÜNYA HUBUBAT PĐYASALARINDA YAŞANAN GELĐŞMELER. Elif Haçkalı 1

2008-2010 DÖNEMĐNDE DÜNYA HUBUBAT PĐYASALARINDA YAŞANAN GELĐŞMELER. Elif Haçkalı 1 2008-2010 DÖNEMĐNDE DÜNYA HUBUBAT PĐYASALARINDA YAŞANAN GELĐŞMELER Elif Haçkalı 1 Hububat, beslenmede taşıdığı büyük önem nedeniyle dünyanın en stratejik ürün grubunu oluşturmaktadır. Hububat üretiminde

Detaylı

YAŞ MEYVE SEBZE. Hazırlayan Dilek KOÇ 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

YAŞ MEYVE SEBZE. Hazırlayan Dilek KOÇ 2005. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi YAŞ MEYVE SEBZE Hazırlayan Dilek KOÇ 2005 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi YAŞ MEYVE-SEBZE SITC NO : 057.1, 057.3, 057.4, 057.5, 057.6, 057.9 (Meyveler) 054.1,

Detaylı

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar;

Türkiye de hayvancılık sektörünün önündeki sorunları iki ana başlık altında toplamak mümkündür. Bunlar; Tarımı gelişmiş ülkelerin çoğunda hayvancılığın tarımsal üretim içerisindeki payı % 50 civarındadır. Türkiye de hayvansal üretim bitkisel üretimden sonra gelmekte olup, tarımsal üretim değerinin yaklaşık

Detaylı

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 AVRUPA'DA İNŞAAT ÜRETİMİ EKİMDE ARTTI Euro Bölgesinde inşaat üretimi yıllık yüzde 1,1 artış kaydetti Euro Bölgesinde inşaat üretimi ekim ayında aylık bazda yüzde 0,5,

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

MARGARİN. İnsan tüketimine uygun. bitkisel ve/veya hayvansal yağlardan elde edilen, süt yağı içeriğine göre tanımlanan,

MARGARİN. İnsan tüketimine uygun. bitkisel ve/veya hayvansal yağlardan elde edilen, süt yağı içeriğine göre tanımlanan, MARGARİN NEDİR? MARGARİN İnsan tüketimine uygun bitkisel ve/veya hayvansal yağlardan elde edilen, süt yağı içeriğine göre tanımlanan, temel olarak yağ içinde su emülsiyonu tipinde, süt ve/veya süt ürünleri

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

AR&GE BÜLTEN 2012 EYLÜL SEKTÖREL TARIM KENTİ İZMİR

AR&GE BÜLTEN 2012 EYLÜL SEKTÖREL TARIM KENTİ İZMİR TARIM KENTİ İZMİR Şebnem BORAN Gözde SEVİLMİŞ Küresel iklim değişikliği, gıda fiyatlarındaki yükseliş, dünya nüfusundaki hızlı artış gibi gelişmelerin etkisiyle tarım sektörünün son derece stratejik bir

Detaylı

FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014

FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014 FAO SÜT VE SÜT ÜRÜNLERİ FİYAT VE TİCARET GÜNCELLEME: KASIM 2014 FAO süt fiyat endeksi 184,3 ile Ekim ayında bir önceki aya göre %1,9 geriledi. Böylece geçen yıl aynı dönemin % 26,6 gerisinde kaldı. Tereyağı,

Detaylı