Jeofizik yöntemler jeotermal sistemlerin fiziksel parametrelerinin yüzeyden yapılan ölçümlerle bulunmasına yöneliktirler.

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Jeofizik yöntemler jeotermal sistemlerin fiziksel parametrelerinin yüzeyden yapılan ölçümlerle bulunmasına yöneliktirler."

Transkript

1

2 Jeofizik yöntemler jeotermal sistemlerin fiziksel parametrelerinin yüzeyden yapılan ölçümlerle bulunmasına yöneliktirler.

3 Gravite Yer altı yapılarının yer çekimi özelliğini

4 Manyetik Yer altı yapılarının manyetik özelliklerini

5 Sismoloji Depremlerin özelliklerini ve yerin derinliklerini Sismik Yer altı yapılarının sismik hız değişimlerini

6 Elektrik Yer altı yapılarının elektrik iletkenlik özelliklerini

7 Elektromanyetik Yeraltı yapılarının elektrik iletkenlik ve elektromanyetik özelliklerini

8 Radyometrik ve Jeotermik Yeraltının radyoaktif ve sıcaklık özelliklerini

9 Kuyu Logları Sondaj kuyularında yapılan yer çekimi, manyetik, radyometri, elektrik vb. jeofizik ölçümler

10 - ısı kaynağı, - rezervuar, - ısıyı derinden yüzeye taşıyan jeotermal akışkan - beslenme alanı.

11 Bir üretim kuyusunun yeterince akışkan üretebilmesi için geçirimli bir zona ulaşması gereklidir -genelde çatlaklı ya da fay tarafından -etkilenmiş bir zon olmalıdır.

12 rezervuarların litolojileri çok farklı kireçtaşı, şeyl, volkanik kayaçlar ve granit vb. FİZİKSEL ÖZELLİKLERİ DE FARKLI

13 Volkanik bir arazide ise bir jeotermal sistemin en önemli elementi sistemin ısı kaynağı pluton yada karmaşık bir dayk

14 Jeofizik araştırma yöntemlerinin hedefi jeotermal sistemi oluşturan tüm elemanların ortaya konulmasıdır.

15 Isı akısı haritaları ile yüksek sıcaklık anomalileri Sıcaklık dağılımı haritaları saha boyutları, Elektrik ve elektromanyetik yöntemler jeotermal akışkan varlığı Rezistivite yöntemi porozite ve doygunluk

16 Konduktif bir kayacın derinliği termal uyarılma sonucu Manyetotellürik yöntemler ile belirlenebilir. Curie noktası yöntemi kabukta sıcak kaya kütlesinin varlığını belirlemek için potansiyel bir göstergedir. Kayalar 500 o C üzerine kadar ısınırsa ferromagnetizimlerini yitirirler. Olumlu koşullar altında bu demagnetizasyon seviyesinin derinliği yeterli duyarlılıkta belirlenebilir.

17 P dalgalarının gecikmeleri ve s dalgalarının izlenmeleri önemli bilgiler verir, Volkanik kayaçlarda silika miktarının artışı p dalgalarının yayılma hızlarının düşmesine neden olur, Sismik hızlar porozite ve doygunluktan oldukça etkilenir,

18 Sahanın kendine özgü karakteristikleri önemli sığ konveksiyon sistemlerinin sınırlarını belirlemek için en uygun yöntem elektrik yöntemleri Ancak geniş kil/killi masiflerin bulunduğu bölgelerde bu yöntem aldatıcı olacaktır.

19 SP ölçümleri yeraltısuyu hareketlerinin anlaşılmasında, Gravite havza derinliği ve dolgu malzeme kalınlığının belirlenmesinde, Manyetik ölçümler sahada akımların sınırlarının belirlenmesinde

20 1.Gravite ölçümleri Gravite yöntemini temeli Newton Kuramlarıdır; 1. Cisimler birbirlerini kütleleri ile doğru, aralarındaki mesafenin karesi ile ters orantılı olarak çekerler, 2. Çekme kuvveti, kütle ile yerçekimi ivmesinin çarpımına eşittir. Yerçekiminden ileri gelen yer ivmesinin düşey bileşeni ölçülür ve farklı özgül ağırlıklı kayaçlar nedeniyle ortaya çıkan yerin gravite alanındaki değişimler belirlenir.

21 Isı kaynağı olan derinlerdeki magmatik kütlelerle ilişkili olarak yanal yoğunluk değişimlerinin belirlenmesi, Yer altı su seviyelerinin değişimlerinin belirlenmesi (su çekilmesi, boşluk basıncının dolayısıyla yoğunluğun artmasına neden olacaktır)

22 1.Manyetilk Ölçümler Magnetit en çok bulunan ferromagnetit mineral Manyetik iletkenlik kayaçlarda magnetitin bulunuşuyla kontrol edilir Yöntemin hedefi magmatik kayaçların, magnetit konsantrasyonlarına bağlı olarak lokalize edilmesi.. Bazalt-Gabro kuvvetli magnetit kayaçlar Granit, granodiyorit ve riyolit orta düzeyde manyetik süssebiliteye sahip

23 Yüzeye yakın volkanik kayaçların haritalanmasında.. Currie sıcaklığına ulaşılan derinliğin bulunmasını sağlar, Ferromagnetik materyeller kritik Currie sıcaklığında tüm manyetik hassasiyetlerini kaybederler, Değişik ferromanyetik minerallerin farklı Currie sıcaklıkları vardır, Magmatik kayaçlarda en yaygın olarak bulunan titanomagnetitin Curie sıcaklığı 570 o C civarındadır.

24 Sismik bir enerji kaynağının yerkürede oluşturduğu mekanik titreşim dalgalarının yayılma mekanizmasıdır. Sismik dalga mekanik titreşim dalgası.. Sismik yöntem sismik dalgaların çeşitli araçlarla kaydedilerek yerin derinliklerinin araştırılmasıdır. Sismik dalgalar yerkürede ilerlerken yer değişikliği ve küçük te olsa bir hacım değişikliğine neden olurlar

25 Sismik Dalgalar ileri-geri hareketle yayılan Cisim Dalgaları p dalgaları, yayılma doğrultusuna paralel s dalgaları, yayılma doğrultusu boyunca yayılma doğrultusuna dik yayılan Yüzey Dalgaları

26 Enerji Kaynağı; Kuyularda dinamit patlatma Vibratör (1-5 arası her biri 15t ağırlıkta) Bir sıra jeofon vibratörden belli bir mesafede yerleştirilirler, Vibratör jeofonlardan dereceli olarak uzaklaşır, böylece akustik dalgaların yeraltında yansıdıkları nokta da uzaklaşmaktadır.

27 Sismik dalgalar yer altı katmanlarından kırılıp veya yansıyıncaya kadar yer içinde yayılırlar. Kırılan ve yansıyan dalgalar arzu edilen derinliğe bağlı olarak 1-10 m veya daha fazla aralıkla yerleştirilen 12, 24 veya 48 adet kananlı jeofon dizilimi ile kaydedilirler

28 Sismik kırılma yönteminde değerlendirmede * her bir jeofonda enerjinin ilk varışı için sismik kaynaktan gelinceye kadar geçen zaman belirlenir.. Farklı iki katmanın yatay olmaları durumunda sismik dalga aşağıdaki gibi yayılarak jeofonlara ulaşır. Zaman uzaklık grafiklerinden katman hızlarının ve derinliklerinin elde edilmesi işlevine düz (forward) veya direk çözüm denir.

29 Money eğimli katmanların çözümü için karşı atışlı bir yöntem önermiştir Reverse (karşılıklı atış) çözümü Eğimli tabaka durumu

30 Jeofizik kuyu logları ve kuyu yöntemleri kuyularda birçok fiziksel özellik ve su içeriği ölçülür, Çoğu kez karotlu sondaj yerine geçebilir..

31 Jeofizik kuyu logu ölçümleri için ölçü aleti düzenli bir hız ile kuyu içine indirilir veya kuyu tabanından itibaren yukarı doğru çekilir, bu esnada ölçülen değerler otomatik olarak diyagram şeklinde ve sayısal olarak kaydedilir. Kuyu logları olasınca kesintisiz olarak alınırlar. Genelde casing yapılmamış kuyularda alınırlar.

32 Jeofizik kuyu logları öncelikle sondajların korelasyonunda ve stratigrafik istifin sağlıklı olarak belirlenebilmesi için uygulanır

33 SPESİFİK ELEKTRİK DİRENCİNİN ÖLÇÜLMESİ (RES; REZİSTİVİTE LOGU) Tüm kuyu logları yöntemleri içinde en kullanışlı ve hidrojeolojijeotermal araştırmaları için yararlı olanı elektrik logudur. Deneyimler kayaçların öz dirençlerinin onları en iyi karakterize eden özelliklerden biri olduğunu göstermiştir.

34 değişik kayaçların gerçek özdirençleri

35 Rezistivite ölçümleri sadece techiz edilmemiş kuyularda uygulanabilir. Ölçü prensibi E1 ve E2 elektrotlarından kuyuya, dolayısıyla araziye elektrik uygulanır oluşan potansiyel S1 ve S2 sondalarında ölçülür. Hesaplanan rezistivite değeri ölçü aletinin kuyu içindeki düzenli hareketi esnasında otomatik olarak kaydedilir. Log da kaydedilen Görünür Özdirenç; Kesilen kayacın litolojisine, Formasyonun su içeriğine, Kuyu çapına, Ölçü kablosunun direncine, Sirkülasyon sıvısının cinsine, Ölçü düzenine

36 Rezistivite Logu * tabaka sınırlarının belirlenmesi * aynı litolojide su içeren kısmın (rezervuarın) ayırtlanmasına Tuzlu su içeren kumtaşının rezistivitesi < tatlı su içeren kumtaşı

37 Genelde kullanılan ölçü uzunlukları; L=0.81 (orta-normal) ve L=1.63 (büyük normal) dir. Ölçü uzunluğu ne denli küçük olursa çözülebilirlik o denli büyük olur, yani hassasiyet artar. Ancak küçük ölçü düzeninde elektriğin nufus etme yeteneği de azalır ve dolayısıyla kuyu duvarında sondaj esnasında oluşan kek in bozucu etkisi de artar. Hidrojeoloji araştırmalarında aynı kuyuda genelde hem orta-normal, hem de büyük normal ölçümler alınır.

38 Kantitatif değerlendirmeler için ARCHIE kayaç özdirenci, porozite ve boşluk içeriği arasındaki ilişkiyi gösteren şu eşitliği önermiştir; ρ = ρ w / Φ m * (s w2 ) F = 1/Φ m Porozite heaplanabilir.. F - formasyon faktörü; genellikle gözeneklilik ve çimentolanma derecesine bağlıdır. ρ - kayacın özdirenci ρw - boşluk içeriğinin özdirenci Φ - porozite sw - doygunluk derecesi m - çimentolanma faktörü (1.3 ve 2.6 arası)

39 SELF POTANSİYEL (DOĞAL POTANSİYEL, SPONTANEOUS POTANSİYEL) Doğal potansiyel dışarıdan elektrik akımı verilmeksizin tabaka sınırlarında ve tabakasirkülasyon sıvısı arasında oluşan elektriksel gerilim... Ölçüm basit olarak, bir tane yüzeyde, bir tane de kuyu içinde hareketli iki elektrot arasındaki potansiyel farkının kaydedilmesi şeklindedir

40 SP eğrileri, RES eğrileri ve Gamma- Ray eğrileri ile birlikte değerlendirilerek tabaka sınırları net bir şekilde ayırtlanır. Çok anlamlı SP eğrileri, sondaj sirkülasyon sıvısı ile yeraltı suyu arasında yeterince elektriksel iletkenlik farklılığı mevcut olduğunda elde edilebilir.

41 GAMMA RAY ÖLÇÜMLERİ (GRL- GAMMA-RAY LOG) Gamma ışınları radyoaktif element ve izotopların parçalanmaları ile oluşur. Örneğin uranyum ve toryumun stabil olmayan parçalanma ürünleri ve 40 atom ağırlıklı K izotopu Bu tür maddeler kil de bulunurlar ve bu nedenle bu tür kayaçlar oldukça yüksek gamma ışınları yayma özelliğine sahiptirler (kil, kil taşı, marn, killi-silt vs). Bu kayaçların dışında mika içeren kumtaşlarında da yüksek değerler elde edilebilir. Gamma-Ray ölçümleri için kuyu içi sintilometreleri kullanılır. Bu aletlerin yüksek sayma kapasitesine sahip olmaları gerekir.

42 TEMPERATÜR LOGLARI (T- Log) Kuyu içi sıcaklık ölçümleri *kuyuya su giriş noktaları, *düzeyleri (rezervuar seviyeler) belirlenebilir. Temperatür logları techizsiz kuyulara jeotermal gradyanın belirlenmesi için uygulanırlar.

43 Jeotermal araştırmalarında DENSITY-Log (yoğunluk ölçümü), CALIPER-Log (kuyu çapının ölçülmesi) ve SONIC-Log sıkça uygulanan loglardır. BELİRLENECEK ÖZELLİK PEKİŞMİŞ techizsiz KAYAÇLARDA techizli PEKİŞMEMİŞ techizsiz KAYAÇLARDA techizli KUYUDA Tabaka SP, RES,GRL GRL SP, RES, GRL GRL sınırları Arazi SONIC, CAL geçirimliliği Kuyuya su T, CAL T girişi Suyun SP, RES SP, RES tuzluluğu Kuyu çapı CAL CAL

44 Sıcaklık kayacın elektriksel özelliklerini etkiler Su içeriğinin veya çözülmüş katı madde miktarının artması iletkenliği arttırmaktadır. Her iki fenomen de jeotermal aktivite ile ilgili Bu nedenle normal sıcaklıktaki bir rezervuarı sıcak su içerdiğinde daha iletken olarak görürüz.

45 Yeryüzünde normal sıcaklıklarda silikat mineralleri çok düşük iletkenliğe sahiptir < 10-6 Ω -1 m -1 Temperatür arttıkça konduktivitede artıyor, yüksek konduktiviteler jeotermal araştırmalarda hedef oluşturur, ancak bu tür anomaliler çok büyük derinliklerde oluşacaktır. Tipik jeotermal sistemlerde rezervuarda sıcak jeotermal akışkan içeriğiyle ilişkili olarak elektriksel iletkenlik anomalilerinin bulunması hedeflenir.

46 Yerküresinin doğal elektromanyetik alanı, manyetotellürik (MT) alan olarak adlandırılır. MT alanın incelenmesi ile yeraltı özdirenç dağılımı elde edilebilir. Araştırma derinliği, kullanılan frekans aralığına bağlı olduğundan inceleme amaçlarına göre denetlenebilir. * Duyulabilir manyetotellürik (audio-magnetotellurics, AMT), * manyetotellurik (MT) ve * jeomanyetik derinliksondajı (geomagnetic depth sounding, GDS) adları ile sınıflandırılan yöntemlerin temel ilkeleri aynı olup, kullanılan frekans aralıkları farklıdır (Başokur, 2008).

47 Jeotermal araştırmalarda derinlik başlıca hedef olduğundan; * doğal-kaynak ve kontrollü-kaynak yöntemleri * Schlumberger ölçme yöntemi * dipol-dipol dizilimi ve * bidipol-dipol haritalama yöntemi kullanılır. Bu yöntemlerin her birinin jeotermal aramalarda jeoelektrik yapının ortaya konulmasında kendine özgü bir hedefi vardır.

48 Yerin doğal elektromagnetik alanı yeri araştırmak için enerji kaynağı olarak kullanılır. Doğal elektromagnetik alan frekansların çok geniş bir spektrumunu kapsar, bunların içinde çok düşük frekanstaki olanlar onlarca kilometre derinliğin araştırılması için elverişlidirler. Yöntem jeotermal araştırmalarda öncelikle kullanılır çünkü termal uyarılma nedeniyle kayacın konduktif olduğu derinliği bulmak için elverişlidir. Bu derinlik normal ısı akısı olan sahalarda km arasında iken termal alanlarda 10km den az olabilmektedir.

49 Profil (Şaphane, Üçbaş, Ilıcasu, Gediz kaplıcaları üzerinde Körkuyu) km lik profil üzerinde 14 nokta (Çirkin, 2007). yüzeyden 1000 m derinliğe kadar Miyosen-Pliyosen yaşlı kiltaşı, kumtaşı, silttaşı, tüf (örtü kayac) düşük rezistiviteli yüksek rezistiviteli, Paleozoyik Mesozoyik kireçtaşı, mermer Fay ve Gediz Kaplıcası

50

51

52

53

54 Self potansiyelde yer kabuğunda sadece doğal olarak var olan gerilim gradyanı ölçülür doğal gerilimin nedenleri, değişik minerallerin yer altı suyu ile reaksiyonlarıyla oksidasyon ya da redüksiyonu, değişik kayaç birimlerinde içerilen farklı konsantrasyonlardaki suların ürettiği Nernst gerilimi, boşluklardaki taze suyun ince boşluk yapısında hareketlenmeye zorlanması sırasında boşluk duvarlarından iyonların ayrılmasıyla oluşan streaming (akış) potansiyelinden kaynaklanır. Yöntem maden aramalarında kuyu loglarında da tuzlu boşluk suyunun belirlenmesinde kullanılmaktadır.

55 Jeotermal sahalarda çok geniş self-potansiyel anomalileri gözlenmiştir, bu anomaliler muhtemelen termoelektrik etki ile streaming potansiyel (yeraltı suyu hareketi sonucunda oluşan) kombinasyonundan kaynaklanmıştır. Tüm doğal kaynaklı yöntemlerde polarize olmayan elektrotlar kullanılmaktadır. Jeotermal ile ilişkili olarak kuvvetli selfpotansiyel anomalilerine bir örnek Hawaii termal alanında yapılan ölçüm verilebilir

56 Elektromagnetik (EM) alan oluşturmak için suni kaynak kullanılır. Bazı EM ölçümleri daha iyi çözümler sağlar, ancak lateral yayılımda daha az kolay dağılım gösterir. Bunun yanı sıra derin araştırmalarda kontrollü kaynaklı EM ölçümleri daha pahallıdır.

57 Elektrik yöntemlerde yeryüzünde toprağa çakılan iki paslanmaz metal-çelik elektrot aracılığı ile yericine elektrik akımı gönderilir. Yeryüzündeki diğer iki noktada yerleştirilen iki elektrot yardımı ile de yericinde oluşan gerilim farkı ölçülür. Şekil de akım elektrotlarından uygulanan akım çizgileri dağılımı ve bunun sonucu oluşan elektriksel gerilim (elektriksel potansiyel) çizgilerinin dağılımı görülmektedir.

58 Genel bir elektrot diziliminde yer alan 4-elektrot (A ile B akım ve M ile N ise gerilim elektrotları)

59 Jeolojik malzeme Elektrik özdirenç -m Islak aşırı killi toprak 1-10 Islak aşırı siltli toprak ve siltli kil < 10 Islak siltli ve kumlu toprak Silt ardalanmalı kum ve çakıl <1000 Kaba kuru kum ve çakıl depozitleri >1000 Çatlakları ıslak toprakla dolmuş çok kırıklı kayaç 100 Çatlakları kuru kumla dolmuş az çatlaklı kayaç <1000 Masif ve sağlam olarak oluşmuş kayaç >1000 Sular Elektrik özdirenç ( -m) Yüzey suları (mağmatik) 0.1-3x10 3 Meteorik yüzey suyu Yüzey suları (çökellerde) Toprak suları 100 Doğal sular (mağmatik kayaçlarda) 9 Doğal sular (çökellerde) 3 Tuzlu sular %3 0.15

60 DES ölçü tekniğinin amacı yeraltı yatay tabakalaşmanın ortaya konulmasıdır. Bu tekniğin uygulanması ile yeraltı jeolojik katmanların elektrik özdirenç değerleri ve kalınlıkları elde edilir, Bu ölçü tekniğinin uygulanışında arazide bir simetrik elektrod dizilimi (Wenner veya Schlumberger) kullanılır, Bu dizilimin merkezi O noktasıdır. Ölçülen görünür özdirenç değerleri bu noktanın altına atanırlar. DES tekniğinde bu merkez noktada yayılı bulunan elektrot dizilimindeki akım ve gerilim elektroları arası belli bir sistematik içerisinde daha geniş açılarak ölçüler alınır. Wenner

61 Schlumberger elektrot dizilimi Alınan ölçüler elektrot aralığının (AB/2) fonksiyonudur. Akım elektrotları (A ve B) aralığının arttırılması yerin daha derin kesimlerine elektrik akımının gönderilmesini sağlar. Böylelikle yapılan ölçümler yerin daha derin kesimlerine ait görünür özdirenç bilgilerini ortaya koyar. Elektrot aralığı arttırıldığında yüksek akım yoğunluğu gerekir.

62 İki tabakalı bir yer modelinde (tek bir arasınır) yani üst tabakanın elektrik özdirenci alttaki tabakanınkinden ya yüksek veya düşük değerde bulunması koşulunda artan elektrot aralığına karşın yeraltı akım akış şekli farklı gerçekleşir). Eğer alttaki katman dirençli ise elektrik akımı, artan elektrot genişliğine (artan AB/2) bu iki katman sınırına doğru dikleşerek yericinde akar. Karşıt olarak, eğer alttaki katman üstteki katmana göre daha iletken ise bu kez yine artan AB/2 için elektrik akımı her iki tabaka sınırına paralel görünüme yakın olarak akar.

63 Akım ve gerilim elektrod çiftleri birbirlerinden ayrı olarak arazide yerleştirilir. Her iki çiftin aralarında n çarpanı (n=1, 2, 3 gibi tamsayı) kadar (n x elektrot aralığı) bir uzaklık vardır. Bu dizilim türü daha çok yapay polarizayon (IP) uygulamalarında tercih edilir. n-aralıklamasına bağlı olarak yapılan çizim tekniği ile elde edilen IP andıran kesitleri maden jeofiziğinde başarılı bir uygulamadır.

64 Nokta Değerlendirme: parçalı eğri çakıştırma ile değerlendirme DES arazi verisi çift logaritmik eksen takımında gösterilir. Yatay eksen elektrot aralığı, düşey eksen ise a (ohm-m) birimindedir. Bir DES arazi eğrisi bir takım taslak kuramsal eğri grupları ile planlı şekilde çakıştırılarak bu DES arazi veri setinin analizi yapılmış olur. DES noktası altındaki yatay elektrik tabakalaşma modelini açıklayan ve her tabakaya ait olan özdirençleri ile kalınlıkları elde edilir. Elde edilen bu parametreler, özdirenç sayısal süzgeç kavramı kullanılarak hazırlanmış bilgisayar yazılımlarına giriş verisi olarak girilerek benzer analizler yapılır.

65 çok sayıdaki DES noktalarında ölçülmüş olan özdirenç eğrilerine ait veriler kullanılarak tüm sahayı elektrik olarak karekterize eden haritalar geliştirilir. Herbir noktaya atanan görünür özdirenç değerleri gözönüne alınarak hazırlanan haritalar elektrik harita olarak adlandırılır. Bu işlem amaçlanan AB/2 derinlikleri için gerçekleştirilir Bu haritalar AB/2 nin artan değerleri için yerin daha derin kesimlerini karekterize eder. Bu arazi örneğinde sahada yaklaşık 250 DES noktası vardır.

66

MADEN ARAMALARINDA DES VE IP YÖNTEMLERİ TANITIM DES UYGULAMA EĞİTİM VERİ İŞLEM VE SERTİFİKA PROGRAMI

MADEN ARAMALARINDA DES VE IP YÖNTEMLERİ TANITIM DES UYGULAMA EĞİTİM VERİ İŞLEM VE SERTİFİKA PROGRAMI MADEN ARAMALARINDA DES VE IP YÖNTEMLERİ TANITIM DES UYGULAMA EĞİTİM VERİ İŞLEM VE SERTİFİKA PROGRAMI a) Zaman b) V P c) V P V P V(t 1 ) V M S V(t 1 ) V(t 2 ) V(t 3 ) V(t 4 ) Zaman t 1 t 2 V(t ) 4 Zaman

Detaylı

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ KAPSAMINDA 2010 YILINDA UYGULANACAK ASGARİ BİRİM FİYAT LİSTESİ

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ KAPSAMINDA 2010 YILINDA UYGULANACAK ASGARİ BİRİM FİYAT LİSTESİ Poz No İşin Adı i JF 1 GRAVİTE ÖLÇÜMLERİ VE HARİTALANMASI JF 1.1 250 m x 250 m karelaj Nokta 44.00 JF 1.2 100 m x 100 m karelaj Nokta 22.00 JF 1.3 50 m x 50 m karelaj Nokta 16.50 JF 1.4 25 m x 25 m karelaj

Detaylı

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI Asgari Fiyat Listesi Poz No İşin Adı i JF 1 GRAVİTE ÖLÇÜMLERİ VE HARİTALANMASI JF 1.1 250 m x 250 m karelaj Nokta 50 JF 1.2 100 m x 100 m karelaj Nokta 24 JF 1.3 50 m x 50 m karelaj Nokta 18 JF 1.4 25

Detaylı

7. Self-Potansiyel (SP) Yöntemi...126 7.1. Giriş...126

7. Self-Potansiyel (SP) Yöntemi...126 7.1. Giriş...126 İÇİNDEKİLER l.giriş...13 1.1. Jeofizik Mühendisliği...13 1.1.1. Jeofizik Mühendisliğinin Bilim Alanları...13 1.1.2. Jeofizik Mühendisliği Yöntemleri...13 1.2. Jeofizik Mühendisliğinin Uygulama Alanları...14

Detaylı

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI Asgari Poz No İşin Adı i JF 1 GRAVİTE ÖLÇÜMLERİ VE HARİTALANMASI JF 1.1 250 m x 250 m karelaj Nokta 55 JF 1.2 100 m x 100 m karelaj Nokta 26 JF 1.3 50 m x 50 m karelaj Nokta 20 JF 1.4 25 m x 25 m karelaj

Detaylı

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI Asgari Poz No İşin Adı i JF 1 GRAVİTE ÖLÇÜMLERİ VE HARİTALANMASI JF 1.1 250 m x 250 m karelaj Nokta 60 JF 1.2 100 m x 100 m karelaj Nokta 28 JF 1.3 50 m x 50 m karelaj Nokta 22 JF 1.4 25 m x 25 m karelaj

Detaylı

JEOTERMAL KAYNAK ARAMALARINDA YAPILAN JEOFİZİK ÇALIŞMALAR. Doç Dr. Zeynel DEMİREL Mersin Üniversitesi

JEOTERMAL KAYNAK ARAMALARINDA YAPILAN JEOFİZİK ÇALIŞMALAR. Doç Dr. Zeynel DEMİREL Mersin Üniversitesi JEOTERMAL KAYNAK ARAMALARINDA YAPILAN JEOFİZİK ÇALIŞMALAR Doç Dr. Zeynel DEMİREL Mersin Üniversitesi Jeotermal aramalarda jeofiziksel yöntemlerin uygulanması oldukça yaygındır. Jeofizik aramaları jeotermal

Detaylı

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI Asgari Poz No İşin Adı i JF 1 GRAVİTE ÖLÇÜMLERİ VE HARİTALANMASI JF 1.1 250 m x 250 m karelaj Nokta 65 JF 1.2 100 m x 100 m karelaj Nokta 30 JF 1.3 50 m x 50 m karelaj Nokta 24 JF 1.4 25 m x 25 m karelaj

Detaylı

KAMP STAJI HAZIRLIK NOTU (SP)

KAMP STAJI HAZIRLIK NOTU (SP) İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KAMP STAJI HAZIRLIK NOTU (SP) Araş. Gör. Gülten AKTAŞ İstanbul, Ağustos, 2014 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. Doğal Gerilim Yöntemi

Detaylı

BİLGİ DAĞARCIĞI 15 JEOTERMAL ÇALIŞMALARDA UYGU- LANAN DOĞRU AKIM YÖNTEMLERİ

BİLGİ DAĞARCIĞI 15 JEOTERMAL ÇALIŞMALARDA UYGU- LANAN DOĞRU AKIM YÖNTEMLERİ BİLGİ DAĞARCIĞI JEOTERMAL ÇALIŞMALARDA UYGU- LANAN DOĞRU AKIM YÖNTEMLERİ Hayrettin KARZAOĞLU* Jeotermal kaynakların ülke ekonomisine kazandırılmasında jeolojik ve jeofizik verilerin birlikte değerlendirilmesinin

Detaylı

SİSMİK PROSPEKSİYON DERS-1 (GİRİŞ) DOÇ.DR. HÜSEYİN TUR

SİSMİK PROSPEKSİYON DERS-1 (GİRİŞ) DOÇ.DR. HÜSEYİN TUR SİSMİK PROSPEKSİYON DERS-1 (GİRİŞ) DOÇ.DR. HÜSEYİN TUR JEOFİZİK NEDİR? Fiziğin Temel İlkelerinden Yararlanılarak su küre ve atmosferi de içerecek biçimde Dünya, ayrıca ay ve diğer gezegenlerin araştırılması

Detaylı

MENDERES GRABENİNDE JEOFİZİK REZİSTİVİTE YÖNTEMİYLE JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI

MENDERES GRABENİNDE JEOFİZİK REZİSTİVİTE YÖNTEMİYLE JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI MENDERES GRABENİNDE JEOFİZİK REZİSTİVİTE YÖNTEMİYLE JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI Altan İÇERLER 1, Remzi BİLGİN 1, Belgin ÇİRKİN 1, Hamza KARAMAN 1, Alper KIYAK 1, Çetin KARAHAN 2 1 MTA Genel Müdürlüğü Jeofizik

Detaylı

Standart Kuyu Logları Veri Değerlendirme İlkeleri

Standart Kuyu Logları Veri Değerlendirme İlkeleri Standart Kuyu Logları Veri Değerlendirme İlkeleri Yeraltısuyu araştırma kuyularında borusuz ve çamurlu konumda uygulanan standart kuyu logu yöntemleri (SP, kısa ve uzun normal özdirenç logları ile doğal

Detaylı

SİSMİK PROSPEKSİYON DERS-2 DOÇ.DR.HÜSEYİN TUR

SİSMİK PROSPEKSİYON DERS-2 DOÇ.DR.HÜSEYİN TUR SİSMİK PROSPEKSİYON DERS-2 DOÇ.DR.HÜSEYİN TUR SİSMİK DALGA NEDİR? Bir deprem veya patlama sonucunda meydana gelen enerjinin yerkabuğu içerisinde farklı nitelik ve hızlarda yayılmasını ifade eder. Çok yüksek

Detaylı

İNM Ders 2.2 YER HAREKETİ PARAMETRELERİNİN HESAPLANMASI. Yrd. Doç. Dr. Pelin ÖZENER İnşaat Mühendisliği Bölümü Geoteknik Anabilim Dalı

İNM Ders 2.2 YER HAREKETİ PARAMETRELERİNİN HESAPLANMASI. Yrd. Doç. Dr. Pelin ÖZENER İnşaat Mühendisliği Bölümü Geoteknik Anabilim Dalı İNM 424112 Ders 2.2 YER HAREKETİ PARAMETRELERİNİN HESAPLANMASI Yrd. Doç. Dr. Pelin ÖZENER İnşaat Mühendisliği Bölümü Geoteknik Anabilim Dalı YER HAREKETİ PARAMETRELERİNİN HESAPLANMASI Yapıların Depreme

Detaylı

Zaman Ortamı Yapay Uçlaşma (Time Domain Induced Polarization) Yöntemi

Zaman Ortamı Yapay Uçlaşma (Time Domain Induced Polarization) Yöntemi Zaman Ortamı Yapay Uçlaşma (Time Domain Induced Polarization) Yöntemi Yöntemin Esasları ve Kullanım Alanları Yapay uçlaşma yöntemi, yer altına gönderilen akımın aniden kesilmesinden sonra ölçülen gerilim

Detaylı

Akifer Özellikleri

Akifer Özellikleri Akifer Özellikleri Doygun olmayan bölge Doygun bölge Bütün boşluklar su+hava ile dolu Yer altı su seviyesi Bütün boşluklar su ile dolu Doygun olmayan (doymamış bölgede) zemin daneleri arasında su ve hava

Detaylı

HİDROJEOLOJİ. Yeraltında suyun bulunuşu Akifer özellikleri_gözenekli ortam. 4.Hafta. Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT

HİDROJEOLOJİ. Yeraltında suyun bulunuşu Akifer özellikleri_gözenekli ortam. 4.Hafta. Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT HİDROJEOLOJİ 4.Hafta Yeraltında suyun bulunuşu Akifer özellikleri_gözenekli ortam Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr Hidrolojik Çevrim Bileşenleri Buharlaşma-terleme Yağış Yüzeysel akış Yeraltına

Detaylı

Bilin bakalım hangisi dolu?

Bilin bakalım hangisi dolu? Geçen Hafta? Bilin bakalım hangisi dolu? 2 1. Tahmin Sondaj 2. Ağırlık kontrol 3. Isı ölçer kamera 4. Ses 5. X-ray Jeofizik Yöntemler 3 2. Ağırlık kontrol 3. Isı ölçer kamera 4. Ses 5. X-ray Doğal Yapay

Detaylı

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI Asgari Poz No İşin Adı i JF 1 GRAVİTE ÖLÇÜMLERİ VE HARİTALANMASI JF 1.1 250 m x 250 m karelaj Nokta 70 JF 1.2 100 m x 100 m karelaj Nokta 33 JF 1.3 50 m x 50 m karelaj Nokta 26 JF 1.4 25 m x 25 m karelaj

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 0 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY İÇİNDE SABİT SICAKLIKTA SİLİNDİRİK ISITICI BULUNAN DİKDÖRTGEN PRİZMATİK SAC KUTU YÜZEYLERİNDEN ZORLANMIŞ TAŞINIM

Detaylı

Su seviyesi = ha Qin Kum dolu sütun Su seviyesi = h Qout

Su seviyesi = ha Qin Kum dolu sütun Su seviyesi = h Qout Su seviyesi = h a in Kum dolu sütun out Su seviyesi = h b 1803-1858 Modern hidrojeolojinin doğumu Henry Darcy nin deney seti (1856) 1 Darcy Kanunu Enerjinin yüksek olduğu yerlerden alçak olan yerlere doğru

Detaylı

GİRİŞ. Faylar ve Kıvrımlar. Volkanlar

GİRİŞ. Faylar ve Kıvrımlar. Volkanlar JEOLOJİK YAPILAR GİRİŞ Dünyamızın üzerinde yaşadığımız kesiminden çekirdeğine kadar olan kısmında çeşitli olaylar cereyan etmektedir. İnsan ömrüne oranla son derece yavaş olan bu hareketlerin çoğu gözle

Detaylı

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI Asgari Poz No İşin Adı i JF 1 GRAVİTE ÖLÇÜMLERİ VE HARİTALANMASI JF 1.1 250 m x 250 m karelaj Nokta 75 JF 1.2 100 m x 100 m karelaj Nokta 35 JF 1.3 50 m x 50 m karelaj Nokta 28 JF 1.4 25 m x 25 m karelaj

Detaylı

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI Asgari Poz No İşin Adı i JF 1 GRAVİTE ÖLÇÜMLERİ VE HARİTALANMASI JF 1.1 250 m x 250 m karelaj Nokta 75 JF 1.2 100 m x 100 m karelaj Nokta 35 JF 1.3 50 m x 50 m karelaj Nokta 28 JF 1.4 25 m x 25 m karelaj

Detaylı

Jeotermal Aramalarda Manyetotellürik Yöntem

Jeotermal Aramalarda Manyetotellürik Yöntem Jeotermal Aramalarda Manyetotellürik Yöntem Ahmet Tuğrul BAŞOKUR LEMNİS Yerbilimleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Ankara Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi, B-Blok No: 11/B, Gölbaşı ANKARA ve Ankara

Detaylı

KAYAÇLARDA GÖRÜLEN YAPILAR

KAYAÇLARDA GÖRÜLEN YAPILAR KAYAÇLARDA GÖRÜLEN YAPILAR Kayaçların belirli bir yapısı vardır. Bu yapı kayaç oluşurken ve kayaç oluştuktan sonra kazanılmış olabilir. Kayaçların oluşum sırasında ve oluşum koşullarına bağlı olarak kazandıkları

Detaylı

Deprem Mühendisliğine Giriş. Onur ONAT

Deprem Mühendisliğine Giriş. Onur ONAT Deprem Mühendisliğine Giriş Onur ONAT İşlenecek Konular Deprem ve depremin tanımı Deprem dalgaları Depremin tanımlanması; zaman, yer büyüklük ve şiddet Dünya ve Türkiye nin sismisitesi Deprem açısından

Detaylı

Uygulamalı Jeofizik İÇİNDEKİLER

Uygulamalı Jeofizik İÇİNDEKİLER Uygulamalı Jeofizik İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 1. GİRİŞ...1 1.1. JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ... 1 1.1.1. Jeofizik Mühendisliğinin Bilim Alanları... 1 1.1.2. Jeofizik Mühendisliği Yöntemleri... 1 1.2. JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİNİN

Detaylı

İNTERNET SİTESİ İÇİN GERÇEK RAPORDAN EKSİLTMELER YAPILARAK YAYINLANMIŞTIR

İNTERNET SİTESİ İÇİN GERÇEK RAPORDAN EKSİLTMELER YAPILARAK YAYINLANMIŞTIR Bu Raporda Ocak-Şubat 2011 de Özçelik Enerji ve Mad. San. Tic. Ltd. Şti. ye ait Kömür Sahası Ruhsatı içerisinde yer alan sahada gerçekleştirilmiş olan Kömür Tabakalarına Yönelik Rezistivite-IP Yöntemi

Detaylı

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir.

Şekilde görüldüğü gibi Gerilim/akım yoğunluğu karakteristik eğrisi dört nedenden dolayi meydana gelir. Bir fuel cell in teorik açık devre gerilimi: Formülüne göre 100 oc altinda yaklaşık 1.2 V dur. Fakat gerçekte bu değere hiçbir zaman ulaşılamaz. Şekil 3.1 de normal hava basıncında ve yaklaşık 70 oc da

Detaylı

TOPRAK SUYU. Toprak Bilgisi Dersi. Prof. Dr. Günay Erpul

TOPRAK SUYU. Toprak Bilgisi Dersi. Prof. Dr. Günay Erpul TOPRAK SUYU Toprak Bilgisi Dersi Prof. Dr. Günay Erpul erpul@ankara.edu.tr Toprak Suyu Su molekülünün yapısı Toprak Suyu Su molekülünün yapısı Polarite (kutupsallık) ve Hidrojen bağı Polarite (kutupsallık)

Detaylı

TEMEL İNŞAATI ZEMİN İNCELEMESİ

TEMEL İNŞAATI ZEMİN İNCELEMESİ TEMEL İNŞAATI ZEMİN İNCELEMESİ Kaynak; Temel Mühendisliğine Giriş, Prof. Dr. Bayram Ali Uzuner 1 Zemin incelemesi neden gereklidir? Zemin incelemeleri proje maliyetinin ne kadarıdır? 2 Zemin incelemesi

Detaylı

Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite

Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite Zemindeki mühendislik problemleri, zeminin kendisinden değil, boşluklarında bulunan boşluk suyundan kaynaklanır. Su olmayan bir gezegende yaşıyor olsaydık, zemin

Detaylı

JEOLOJİK ETÜT İŞLERİ JEOFİZİK ETÜT İŞLERİ İŞİN ADI ESKİ POZ NO YENİ POZ NO

JEOLOJİK ETÜT İŞLERİ JEOFİZİK ETÜT İŞLERİ İŞİN ADI ESKİ POZ NO YENİ POZ NO JEOLOJİK ETÜT İŞLERİ Jeolojik etüt ( 1/5000 ölçekli ) 38.1101 Jeolojik rapor yazımı ( 1/5000 ölçekli ) 38.1102 jeoteknik etüt ( 1/1000 ölçekli ) 38.1103 Jeolojik rapor yazımı ( 1/1000 ölçekli ) 38.1104

Detaylı

KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI

KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI KALINLIK VE DERİNLİK HESAPLAMALARI Herhangi bir düzlem üzerinde doğrultuya dik olmayan düşey bir düzlem üzerinde ölçülen açıdır Görünür eğim açısı her zaman gerçek eğim açısından küçüktür Görünür eğim

Detaylı

İNM 106 İnşaat Mühendisleri için Jeoloji

İNM 106 İnşaat Mühendisleri için Jeoloji Hafta_9 İNM 106 İnşaat Mühendisleri için Jeoloji Yeraltı Suları ve jeolojisi Yrd.Doç.Dr. İnan KESKİN inankeskin@karabuk.edu.tr, inankeskin@gmail.com Dersin Amacı Yer bilimlerinin temel kavramlarını inşaat

Detaylı

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİLECİK ŞEYH EDEBALİ ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNE VE İMALAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MÜHENDİSLİKTE DENEYSEL METODLAR -I TAŞINIM VE IŞINIMLA BİRLEŞİK ISI TRANSFERİ DENEY FÖYÜ 1. Deney Amacı Farklı

Detaylı

2- Bileşim 3- Güneş İç Yapısı a) Çekirdek

2- Bileşim 3- Güneş İç Yapısı a) Çekirdek GÜNEŞ 1- Büyüklük Güneş, güneş sisteminin en uzak ve en büyük yıldızıdır. Dünya ya uzaklığı yaklaşık 150 milyon kilometre, çapı ise 1.392.000 kilometredir. Bu çap, Yeryüzünün 109 katı, Jüpiter in de 10

Detaylı

Giriş. Radyoaktivite bir atomun, ve ışınları yayarak başka bir elementin atomuna dönüşmesi olayıdır.

Giriş. Radyoaktivite bir atomun, ve ışınları yayarak başka bir elementin atomuna dönüşmesi olayıdır. Giriş Radyoaktivite bir atomun, ve ışınları yayarak başka bir elementin atomuna dönüşmesi olayıdır. Bu özellikteki elementlere radyoaktif element denir. Doğada bulunan kayaçlar farklı oranlarda radyoaktif

Detaylı

DEPREMLER - 2 İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ. Deprem Nedir?

DEPREMLER - 2 İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ. Deprem Nedir? İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ 10.03.2015 DEPREMLER - 2 Dr. Dilek OKUYUCU Deprem Nedir? Yerkabuğu içindeki fay düzlemi adı verilen kırıklar üzerinde biriken enerjinin aniden boşalması ve kırılmalar

Detaylı

Jeofizik Mühendisliği Eğitimi Sertifika Programı

Jeofizik Mühendisliği Eğitimi Sertifika Programı Jeofizik Mühendisliği Eğitimi Sertifika Programı Giriş: Gravite Yöntemi Gravite, en basit anlamda kütleleler arasındaki çekim kuvvetidir. Yerküre, bu kütlelerden birini oluşturmaktadır. Yerin çekimi ivmesindeki

Detaylı

SİSMİK PROSPEKSİYON DERS-5 DOÇ.DR. HÜSEYİN TUR

SİSMİK PROSPEKSİYON DERS-5 DOÇ.DR. HÜSEYİN TUR SİSMİK PROSPEKSİYON DERS-5 DOÇ.DR. HÜSEYİN TUR Seismic Refraction ASTM D 5777 oscilloscope Note: V p1 < V p2 Determine depth to rock layer, z R Source (Plate) z R x1 x2 x3 x4 t1 t2 Vertical Geophones t3

Detaylı

2.5.2. MÜHENDİSLİK JEOFİZİĞİ UYGULAMALARI

2.5.2. MÜHENDİSLİK JEOFİZİĞİ UYGULAMALARI 2.5.2. MÜHENDİSLİK JEOFİZİĞİ UYGULAMALARI 2.5.2.1. Sismik Refraksiyon (Kırılma) Etüdleri İstanbul ili Silivri ilçesi --- sınırları içinde kalan AHMET MEHMET adına kayıtlı Pafta : F19C21A Ada : 123 Parsel

Detaylı

Yeraltı jeolojisinin konusunu, yer kabuğu içindeki stratigrafik, yapısal ve ekonomik değerlerin yorumu teşkil eder.

Yeraltı jeolojisinin konusunu, yer kabuğu içindeki stratigrafik, yapısal ve ekonomik değerlerin yorumu teşkil eder. I. GİRİŞ Yeraltı jeolojisinin konusunu, yer kabuğu içindeki stratigrafik, yapısal ve ekonomik değerlerin yorumu teşkil eder. Böyle bir yorumu yapabilmek için de jeoloji mühendisinin, öncelikle yüzeyde

Detaylı

TOPOĞRAFİK HARİTALAR VE KESİTLER

TOPOĞRAFİK HARİTALAR VE KESİTLER TOPOĞRAFİK HARİTALAR VE KESİTLER Prof.Dr. Murat UTKUCU Yrd.Doç.Dr. ŞefikRAMAZANOĞLU TOPOĞRAFİK HARİTALAR VE Haritalar KESİTLER Yeryüzü şekillerini belirli bir yöntem ve ölçek dahilinde plan konumunda gösteren

Detaylı

TÜRKİYE'DEKİ JEOTERMAL ALANLARIN ARAŞTIRILMASINDA JEOFİZİK ÇALIŞMALAR

TÜRKİYE'DEKİ JEOTERMAL ALANLARIN ARAŞTIRILMASINDA JEOFİZİK ÇALIŞMALAR TÜRKİYE'DEKİ JEOTERMAL ALANLARIN ARAŞTIRILMASINDA JEOFİZİK ÇALIŞMALAR Çetin ŞENER*; A. Remzi ERDOĞAN* ve M. Emin ÖZGÜLER** ÖZ. Türkiye genç volkanik etkinliklerin sık rastlandığı orojenik, aktif, tektonik

Detaylı

INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ

INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ 5/29/2017 1 INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ e-posta : orhan.arkoc@klu.edu.tr Web : http://personel.klu.edu.tr/orhan.arkoc 5/29/2017 2 BÖLÜM 10 KAYAÇLARIN ve SÜREKSİZLİKLERİNİN

Detaylı

A-Kaya Birimlerinin Malzeme ve Kütle Özellikleri B-Patlayıcı Maddenin Cinsi, Özellikleri ve Dağılımı C-Patlatma Geometrisi

A-Kaya Birimlerinin Malzeme ve Kütle Özellikleri B-Patlayıcı Maddenin Cinsi, Özellikleri ve Dağılımı C-Patlatma Geometrisi 1-BASAMAK PATLATMA TASARIMINDA GÖZ ÖNÜNE ALINMASI GEREKEN ETKENLER. A-Kaya Birimlerinin Malzeme ve Kütle Özellikleri B-Patlayıcı Maddenin Cinsi, Özellikleri ve Dağılımı C-Patlatma Geometrisi A-Kaya Birimlerinin

Detaylı

4. FAYLAR ve KIVRIMLAR

4. FAYLAR ve KIVRIMLAR 1 4. FAYLAR ve KIVRIMLAR Yeryuvarında etkili olan tektonik kuvvetler kayaçların şekillerini, hacimlerini ve yerlerini değiştirirler. Bu deformasyon etkileriyle kayaçlar kırılırlar, kıvrılırlar. Kırıklı

Detaylı

JEOTERMAL SONDAJ TEKNİĞİNİN ESASLARI

JEOTERMAL SONDAJ TEKNİĞİNİN ESASLARI (Sondaj Dünyası Dergisi, Sayı 4) www.sondajcilarbirligi.org.tr JEOTERMAL SONDAJ TEKNİĞİNİN ESASLARI Adil ÖZDEMİR (adilozdemir2000@yahoo.com) Jeotermal sondajların 40 yıl civarında bir tarihi vardır ve

Detaylı

JEOTERMAL KAYNAKLAR İÇİN ARAMA/REVİZE ARAMA PROJE FORMATI İLÇE (İL) ARAMA/REVİZE ARAMA PROJESİ

JEOTERMAL KAYNAKLAR İÇİN ARAMA/REVİZE ARAMA PROJE FORMATI İLÇE (İL) ARAMA/REVİZE ARAMA PROJESİ JEOTERMAL KAYNAKLAR İÇİN ARAMA/REVİZE ARAMA PROJE FORMATI İLÇE (İL) ARAMA/REVİZE ARAMA PROJESİ HAZIRLAYAN/TEKNİK SORUMLU (1) (Jeoloji Mühendisi) : Adı Soyadı : Oda Sicil No (*) : AY-YIL Talep/Ruhsat Sahibinin:

Detaylı

... NO'LU RUHSATA İLİŞKİN (... DÖNEM) ARAMA FAALİYET RAPORU

... NO'LU RUHSATA İLİŞKİN (... DÖNEM) ARAMA FAALİYET RAPORU ARAMA FAALİYET RAPOR FORMATI İLÇE... (İL)... NO'LU RUHSATA İLİŞKİN (... DÖNEM) ARAMA FAALİYET RAPORU HAZIRLAYAN TEKNİK SORUMLU Adı Soyadı JEOLOJİ MÜHENDİSİ Oda Sicil No AY-YIL 1 İLETİŞİM İLE İLGİLİ BİLGİLER

Detaylı

Ders 13: Isı Makineleri Olarak Gezegenler

Ders 13: Isı Makineleri Olarak Gezegenler Ders 13: Isı Makineleri Olarak Gezegenler Güneş Sistemi nin oluşumunun ilk günlerinde, bütün Yeryuvarı-benzeri gezegen ve uydular son derece sıcaktırlar. Muhtemelen çoğunlukla bütünüyle ergimiştiler. Yalnızca

Detaylı

INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ

INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ 4/3/2017 1 INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ e-posta : orhan.arkoc@klu.edu.tr Web : http://personel.klu.edu.tr/orhan.arkoc 4/3/2017 2 BÖLÜM 6 YERALTI SULARI JEOLOJİSİ (HİDROJEOLOJİ)

Detaylı

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu B - Zeminlerin Geçirimliliği Giriş Darcy Kanunu Geçirimliği Etkileyen Etkenler Geçirimlilik (Permeabilite) Katsayısnın (k) Belirlenmesi * Ampirik Yaklaşımlar ile * Laboratuvar deneyleri ile * Arazi deneyleri

Detaylı

Yapılma Yöntemleri: » Arazi ölçmeleri (Takeometri)» Hava fotoğrafları (Fotoğrametri) TOPOĞRAFİK KONTURLAR

Yapılma Yöntemleri: » Arazi ölçmeleri (Takeometri)» Hava fotoğrafları (Fotoğrametri) TOPOĞRAFİK KONTURLAR TOPOĞRAFİK HARİTALAR EŞ YÜKSELTİ EĞRİLERİ TOPOĞRAFİK HARİTALAR Yapılma Yöntemleri:» Arazi ölçmeleri (Takeometri)» Hava fotoğrafları (Fotoğrametri) HARİTALAR ve ENİNE KESİT HARİTALAR Yeryüzü şekillerini

Detaylı

GENİŞ BANT İKİ HALKA ELEKTROMANYETİK YÖNTEM

GENİŞ BANT İKİ HALKA ELEKTROMANYETİK YÖNTEM GENİŞ BANT İKİ HALKA ELEKTROMANYETİK YÖNTEM Ahmet Tolga TOKSOY* Çift yatay halka elektromanyetik (EM) yöntem, iki adet yatay halka (loop) ya da bobin kullanılarak uygulanan frekans ortamı EM bir yöntemdir.

Detaylı

OYGU MEZARLARIN ÖZDİRENÇ YÖNTEMİ İLE ARAŞTIRILMASI: NAGİDOS VE PATARA ÖRNEKLERİ

OYGU MEZARLARIN ÖZDİRENÇ YÖNTEMİ İLE ARAŞTIRILMASI: NAGİDOS VE PATARA ÖRNEKLERİ OYGU MEZARLARIN ÖZDİRENÇ YÖNTEMİ İLE ARAŞTIRILMASI: NAGİDOS VE PATARA ÖRNEKLERİ KAYA M.A. 1 BALKAYA Ç. 2 1 : ÇOMÜ, Müh.-Mim. Fak. Jeofizik Müh. Bölümü, 17020, Çanakkale. makaya@comu.edu.tr 2 : 9 Eylül

Detaylı

1) Hüseyin KURT ) Hüseyin ARKAN ) U. Hüseyin ARSLAN ) Şerif AÇAK ) Mustafa ORUÇ

1) Hüseyin KURT ) Hüseyin ARKAN ) U. Hüseyin ARSLAN ) Şerif AÇAK ) Mustafa ORUÇ 1) Hüseyin KURT 010070409 2) Hüseyin ARKAN 010070387 3) U. Hüseyin ARSLAN 010070413 4) Şerif AÇAK 010070357 5) Mustafa ORUÇ 010060302 Harita: Yeryüzünün veya belli bir parçasının küçültülmüş, genelleştirilmiş

Detaylı

Yeraltısuları. nedenleri ile tercih edilmektedir.

Yeraltısuları. nedenleri ile tercih edilmektedir. DERS 2 Yeraltısuları Türkiye'de yeraltısularından yararlanma 1950den sonra hızla artmış, geniş ovaların sulanmasında, yerleşim merkezlerinin su gereksinimlerinin karşılanmasında kullanılmıştır. Yeraltısuları,

Detaylı

YAS ARAMALARINDA VE BÜYÜK YAPILARDA JEOFİZİK REZİSTİVİTE ÇALIŞMALARI. Adem SÖMER Jeofizik Yüksek Mühendisi

YAS ARAMALARINDA VE BÜYÜK YAPILARDA JEOFİZİK REZİSTİVİTE ÇALIŞMALARI. Adem SÖMER Jeofizik Yüksek Mühendisi 855 YAS ARAMALARINDA VE BÜYÜK YAPILARDA JEOFİZİK REZİSTİVİTE ÇALIŞMALARI Adem SÖMER Jeofizik Yüksek Mühendisi İçindekiler 1. Giriş 2. Jeofizik Rezistivite Yöntemleri 3. YAS Çal şmalar ndan Örnekler a)

Detaylı

DEPREMLER - 1 İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ. Deprem Nedir? Oluşum Şekillerine Göre Depremler

DEPREMLER - 1 İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ. Deprem Nedir? Oluşum Şekillerine Göre Depremler İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ 03.03.2015 DEPREMLER - 1 Dr. Dilek OKUYUCU Deprem Nedir? Yerkabuğu içindeki fay düzlemi adı verilen kırıklar üzerinde biriken enerjinin aniden boşalması ve kırılmalar

Detaylı

T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİTİRME ÖDEVİ II ELEKTRİK SONDAJI VERİLERİNİN BİR BOYUTLU TERS ÇÖZÜMÜ

T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİTİRME ÖDEVİ II ELEKTRİK SONDAJI VERİLERİNİN BİR BOYUTLU TERS ÇÖZÜMÜ T.C. ANKARA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİTİRME ÖDEVİ II ELEKTRİK SONDAJI VERİLERİNİN BİR BOYUTLU TERS ÇÖZÜMÜ HAZIRLAYAN : FATİH YAKUT Fakülte No : 02291522 ANKARA 2006

Detaylı

Kapaklıkuyu, Zopzop ve Sarıçiçek Yaylası Özdirenç-Yapay Uçlaşma Etüdü Raporu

Kapaklıkuyu, Zopzop ve Sarıçiçek Yaylası Özdirenç-Yapay Uçlaşma Etüdü Raporu Çifteharman, Karakuyu, h. Kapaklıkuyu, Zopzop ve Sarıçiçek Yaylası Özdirenç-Yapay Uçlaşma Etüdü Raporu Bu raporda Nevma Madencilik San. Tic. Ltd. Şti. ye ait Kömür Sahalarında, Haziran Ağustos 2011 tarihlerinde

Detaylı

Potansiyel. Alan Verileri İle. Hammadde Arama. Endüstriyel. Makale www.madencilik-turkiye.com

Potansiyel. Alan Verileri İle. Hammadde Arama. Endüstriyel. Makale www.madencilik-turkiye.com Makale www.madencilik-turkiye.com Seyfullah Tufan Jeofizik Yüksek Mühendisi Maden Etüt ve Arama AŞ seyfullah@madenarama.com.tr Adil Özdemir Jeoloji Yüksek Mühendisi Maden Etüt ve Arama AŞ adil@madenarama.com.tr

Detaylı

Bilindiği gibi lateritleşme, ılıman ve yağışlı

Bilindiği gibi lateritleşme, ılıman ve yağışlı Nikel Lateritlerin Aranmasında Jeofizik Yöntemler - Gördes Ferda ÖNER Meta Nikel Kobalt A.Ş. Jeoloji Y. Mühendisi ferda.oner@metanikel.com.tr Tuğrul TOKGÖZ Zeta Proje Mühendislik Jeofizik Y. Mühendisi

Detaylı

SİSMİK DALGALAR. Doç.Dr. Eşref YALÇINKAYA (4. Ders) Sismogramlar üzerinde gözlenebilen dalgalar sismik dalgalar olarak adlandırılır.

SİSMİK DALGALAR. Doç.Dr. Eşref YALÇINKAYA (4. Ders) Sismogramlar üzerinde gözlenebilen dalgalar sismik dalgalar olarak adlandırılır. SİSMİK DALGALAR Doç.Dr. Eşref YALÇINKAYA (4. Ders) Sismik dalgalar Sismogramlar üzerinde gözlenebilen dalgalar sismik dalgalar olarak adlandırılır. Sismik dalgalar bir kaynaktan ortaya çıkarlar ve; hem

Detaylı

Investigation of the Isparta Alluvial Plain (Çünür-Deregümü) Using Electrical Resistivity Methods

Investigation of the Isparta Alluvial Plain (Çünür-Deregümü) Using Electrical Resistivity Methods Süleyman Demirel Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 14-2( 2010),168-173 Isparta Alüvyon Düzlüğünün (Çünür-Deregümü) Elektrik Özdirenç Yöntemler ile Araştırılması Sedat YILMAZ Süleyman Demirel

Detaylı

MÜHENDİSLİK JEOFİZİĞİ UYGULAMALARI

MÜHENDİSLİK JEOFİZİĞİ UYGULAMALARI 2.5.2. MÜHENDİSLİK JEOFİZİĞİ UYGULAMALARI 2.5.2.1. Sismik Refraksiyon (Kırılma) Etüdleri İstanbul ili Silivri ilçesi --- sınırları içinde kalan AHMET MEHMET adına kayıtlı Pafta : F19C21A Ada : 321 Parsel

Detaylı

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu

Prof. Dr. Osman SİVRİKAYA Zemin Mekaniği I Ders Notu HAFTALIK DERS PLANI Hafta Konular Kaynaklar 1 Zeminle İlgili Problemler ve Zeminlerin Oluşumu [1], s. 1-13 2 Zeminlerin Fiziksel Özellikleri [1], s. 14-79; [23]; [24]; [25] 3 Zeminlerin Sınıflandırılması

Detaylı

Ders 9: Reoloji ve Sismoloji

Ders 9: Reoloji ve Sismoloji Ders 9: Reoloji ve Sismoloji Yeryuvarı nın (ve diğer gezegenlerin) reolojisi (ancak yeryuvarı hakkında daha fazla bilgimiz var) Gezegenlerin içlerinin işleme tarzı, topografyaları ve yüzeysel nitelikleri,

Detaylı

JEOTERMAL KAYNAKLAR İÇİN İŞLETME/REVİZE İŞLETME PROJESİ FORMATI İLÇE (İL). NUMARALI ARAMA RUHSATINA İLİŞKİN İŞLETME PROJESİ

JEOTERMAL KAYNAKLAR İÇİN İŞLETME/REVİZE İŞLETME PROJESİ FORMATI İLÇE (İL). NUMARALI ARAMA RUHSATINA İLİŞKİN İŞLETME PROJESİ JEOTERMAL KAYNAKLAR İÇİN İŞLETME/REVİZE İŞLETME PROJESİ FORMATI İLÇE (İL). NUMARALI ARAMA RUHSATINA İLİŞKİN İŞLETME PROJESİ HAZIRLAYAN (Jeoloji Mühendisi) Adı Soyadı : Oda Sicil No (*) : AY-YIL Ruhsat

Detaylı

RESEC MÜHENDİSLİK JEOTERMAL ARASTIRMALAR MADEN ETÜTLERİ ZEMİN ARASTIRMALARI DANISMANLIK HİZMETLERİ

RESEC MÜHENDİSLİK JEOTERMAL ARASTIRMALAR MADEN ETÜTLERİ ZEMİN ARASTIRMALARI DANISMANLIK HİZMETLERİ RESEC MÜHENDİSLİK JEOTERMAL ARASTIRMALAR MADEN ETÜTLERİ ZEMİN ARASTIRMALARI DANISMANLIK HİZMETLERİ RESEC (RENEWABLE ENERGY SEARCHING CENTER) ENGINEERING www.resecengineering.com İÇİNDEKİLER MİSYON VE VİZYON...

Detaylı

en.wikipedia.org Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi

en.wikipedia.org Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi METAMORFİZMA VE METAMORFİK KAYAÇLAR I en.wikipedia.org Prof.Dr. Atike NAZİK, Çukurova Üniversitesi KAYAÇ DÖNGÜSÜ VE METAMORFİK KAYAÇLAR METAMORFİZMA Metamorfizma; Yunanca değişme anlamına gelen meta ve

Detaylı

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 2 Sayı: 1 sh. 111-127 Ocak 2000

DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 2 Sayı: 1 sh. 111-127 Ocak 2000 ÖZET/ABSTRACT DEÜ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ FEN ve MÜHENDİSLİK DERGİSİ Cilt: 2 Sayı: 1 sh. 111-127 Ocak 2000 STANDART KUYU LOGU YÖNTEMLERİNİN YERALTI SUYU ARAŞTIRMALARINDA KULLANILMASI THE STANDARD WELL LOGGING

Detaylı

ISI TRANSFER MEKANİZMALARI

ISI TRANSFER MEKANİZMALARI ISI TRANSFER MEKANİZMALARI ISI; sıcaklık farkından dolayı sistemden diğerine transfer olan bir enerji türüdür. Termodinamik bir sistemin hal değiştirirken geçen ısı transfer miktarıyla ilgilenir. Isı transferi

Detaylı

YENİLME KRİTERİ TEORİK GÖRGÜL (AMPİRİK)

YENİLME KRİTERİ TEORİK GÖRGÜL (AMPİRİK) YENİLME KRİTERİ Yenilmenin olabilmesi için kayanın etkisinde kaldığı gerilmenin kayanın dayanımını aşması gerekir. Yenilmede en önemli iki parametre gerilme ve deformasyondur. Tasarım aşamasında bunlarda

Detaylı

YAPI TEKNOLOJİSİ DERS-2

YAPI TEKNOLOJİSİ DERS-2 YAPI TEKNOLOJİSİ DERS-2 ÖZET Yer yüzündeki her cismin bir konumu vardır. Zemine her cisim bir konumda oturur. Cismin dengede kalabilmesi için konumunu koruması gerekir. Yapının konumu temelleri üzerinedir.

Detaylı

3. TABAKA KAVRAMI ve V-KURALI

3. TABAKA KAVRAMI ve V-KURALI 1 3. T VRMI ve V-URLI Tabaka nedir? lt ve üst sınırlarıyla bir diğerinden ayrılan, kendine has özellikleri olan, sabit hidrodinamik koşullar altında çökelmiş, 1 cm den daha kalın, en küçük litostratigrafi

Detaylı

DENiZLi JEOTERMAL ALANLARINDA JEOFİZİK ÇALIŞMALAR

DENiZLi JEOTERMAL ALANLARINDA JEOFİZİK ÇALIŞMALAR DENiZLi JEOTERMAL ALANLARINDA JEOFİZİK ÇALIŞMALAR M.E. ÖZGÜLER*; M.I. TURGAY* ve H. ŞAHİN* ÖZ. MTA tarafından yürütülen Jeotermal Enerji Arama Projesi kapsamında, Denizli yöresinde özdirenç ve gravite

Detaylı

JEOLOJİK HARİTALAR Jeolojik Haritalar Ör:

JEOLOJİK HARİTALAR Jeolojik Haritalar Ör: JEOLOJİK HARİTALAR Üzerinde jeolojik bilgilerin (jeolojik birimler, formasyonlar, taş türleri, tabakalaşma durumları, yapısal özellikler vbg.) işaretlendiği haritalara Jeolojik Haritalar denir. Bu haritalar

Detaylı

İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU

İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU AR TARIM SÜT ÜRÜNLERİ İNŞAAT TURİZM ENERJİ SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU ÇANAKKALE İLİ GELİBOLU İLÇESİ SÜLEYMANİYE KÖYÜ TEPELER MEVKİİ Pafta No : ÇANAKKALE

Detaylı

Laboratuvar 4: Enine kesitlere giriş. Güz 2005

Laboratuvar 4: Enine kesitlere giriş. Güz 2005 Laboratuvar 4: Enine kesitlere giriş Güz 2005 1 Giriş Yapısal jeologun hedeflerinden birisi deforme kayaçların üç boyutlu geometrisini anlamaktır. Ne yazık ki, tüm bunların doğrudan gözlenebilir olanları

Detaylı

Firmamız tarafından hazırlanacak zemin etüd çalışması ile binanızın oturduğu zemin yapısı hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz.

Firmamız tarafından hazırlanacak zemin etüd çalışması ile binanızın oturduğu zemin yapısı hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz. 2 ZEMİN ETÜDÜ İLE İLGİLİ TEKNİK KONULAR Zemin Etüdü Nasıl Yapılır? Firmamız parsel bazında zemin etüd çalışmalarına devam etmektedir. Firmamız tarafından hazırlanacak zemin etüd çalışması ile binanızın

Detaylı

Temel Kayaçları ESKİŞEHİR-ALPU KÖMÜR HAVZASININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ GİRİŞ ÇALIŞMA ALANININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ

Temel Kayaçları ESKİŞEHİR-ALPU KÖMÜR HAVZASININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ GİRİŞ ÇALIŞMA ALANININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ ESKİŞEHİR-ALPU KÖMÜR HAVZASININ JEOLOJİSİ VE STRATİGRAFİSİ İlker ŞENGÜLER* GİRİŞ Çalışma alanı Eskişehir grabeni içinde Eskişehir ilinin doğusunda, Sevinç ve Çavlum mahallesi ile Ağapınar köyünün kuzeyinde

Detaylı

VI. KUYU LOGLARI, ÇEŞİTLERİ VE YERALTI JEOLOJİSİNDEKİ ÖNEMİ

VI. KUYU LOGLARI, ÇEŞİTLERİ VE YERALTI JEOLOJİSİNDEKİ ÖNEMİ VI. KUYU LOGLARI, ÇEŞİTLERİ VE YERALTI JEOLOJİSİNDEKİ ÖNEMİ Açılan sondaj kuyularında, geçilen birimlerin litolojik, petrofizik ve kimyasal özelliklerindeki değişimlerin derinliğin fonksiyonu olarak ölçülmesine

Detaylı

INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ

INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ 4/3/2017 1 INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ e-posta : orhan.arkoc@klu.edu.tr Web : http://personel.klu.edu.tr/orhan.arkoc 4/3/2017 2 BÖLÜM 4 TABAKALI KAYAÇLARIN ÖZELLİKLER, STRATİGRAFİ,

Detaylı

HİDROJEOLOJİ. Akifer Özellikleri Kuyulara Yeraltısuyu Akışı. 7.Hafta. Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT

HİDROJEOLOJİ. Akifer Özellikleri Kuyulara Yeraltısuyu Akışı. 7.Hafta. Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT HİDROJEOLOJİ 7.Hafta Akifer Özellikleri Kuyulara Yeraltısuyu Akışı Prof.Dr.N.Nur ÖZYURT nozyurt@hacettepe.edu.tr Akifer Özellikleri Gözeneklilik (n)-etkin gözeneklilik (ne) Hidrolik iletkenlik katsayısı

Detaylı

Endüstriyel Sensörler ve Uygulama Alanları Kalite kontrol amaçlı ölçme sistemleri, üretim ve montaj hatlarında imalat sürecinin en önemli aşamalarındandır. Günümüz teknolojisi mükemmelliği ve üretimdeki

Detaylı

Mühendislik Mekaniği Statik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş

Mühendislik Mekaniği Statik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Mühendislik Mekaniği Statik Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Bölüm 9 Ağırlık Merkezi ve Geometrik Merkez Kaynak: Mühendislik Mekaniği: Statik, R. C. Hibbeler, S. C. Fan, Çevirenler: A. Soyuçok, Ö. Soyuçok. 9. Ağırlık

Detaylı

ÖN SÖZ... ix BÖLÜM 1: GİRİŞ Kaynaklar...6 BÖLÜM 2: TEMEL KAVRAMLAR... 7

ÖN SÖZ... ix BÖLÜM 1: GİRİŞ Kaynaklar...6 BÖLÜM 2: TEMEL KAVRAMLAR... 7 ÖN SÖZ... ix BÖLÜM 1: GİRİŞ... 1 Kaynaklar...6 BÖLÜM 2: TEMEL KAVRAMLAR... 7 2.1 Periyodik Fonksiyonlar...7 2.2 Kinematik, Newton Kanunları...9 2.3 D Alembert Prensibi...13 2.4 Enerji Metodu...14 BÖLÜM

Detaylı

3. TABAKA KAVRAMI ve V-KURALI

3. TABAKA KAVRAMI ve V-KURALI 1 3. T VRMI ve V-URLI Tabaka nedir? lt ve üst sınırlarıyla bir diğerinden ayrılan, kendine has özellikleri olan, sabit hidrodinamik koşullar altında çökelmiş, 1 cm den daha kalın, en küçük litostratigrafi

Detaylı

10. SINIF KONU ANLATIMLI. 3. ÜNİTE: DALGALAR 3. Konu SES DALGALARI ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ

10. SINIF KONU ANLATIMLI. 3. ÜNİTE: DALGALAR 3. Konu SES DALGALARI ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ 10. SINIF KONU ANLATIMLI 3. ÜNİTE: DALGALAR 3. Konu SES DALGALARI ETKİNLİK ve TEST ÇÖZÜMLERİ 2 Ünite 3 Dalgalar 3. Ünite 3. Konu (Ses Dalgaları) A nın Çözümleri 1. Sesin yüksekliği, sesin frekansına bağlıdır.

Detaylı

INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ

INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ 5/29/2017 1 INS13204 GENEL JEOFİZİK VE JEOLOJİ Yrd.Doç.Dr. Orhan ARKOÇ e-posta : orhan.arkoc@klu.edu.tr Web : http://personel.klu.edu.tr/orhan.arkoc 5/29/2017 2 BÖLÜM 9 KÜTLE HAREKETLERİ 5/29/2017 3 9.1.

Detaylı

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI Asgari Poz No ĠĢin Adı i JF 1 GRAVĠTE ÖLÇÜMLERĠ VE HARĠTALANMASI JF 1.1 250 m x 250 m karelaj Nokta 75 JF 1.2 100 m x 100 m karelaj Nokta 35 JF 1.3 50 m x 50 m karelaj Nokta 28 JF 1.4 25 m x 25 m karelaj

Detaylı

HEYELAN ETÜT VE ARAZİ GÖZLEM FORMU

HEYELAN ETÜT VE ARAZİ GÖZLEM FORMU HEYELAN ETÜT VE ARAZİ GÖZLEM FORMU İL HEYELAN AKTİVİTE DURUMU Olmuş Muhtemel Her ikisi FORMU DÜZENLEYENİN İLÇE AFETİN TARİHİ ADI SOYADI BELDE ETÜT TARİHİ TARİH KÖY GENEL HANE/NÜFUS İMZA MAH./MEZRA/MEVKİİ

Detaylı

2: MALZEME ÖZELLİKLERİ

2: MALZEME ÖZELLİKLERİ İÇİNDEKİLER Önsöz III Bölüm 1: TEMEL KAVRAMLAR 11 1.1.Mekanik, Tanımlar 12 1.1.1.Madde ve Özellikleri 12 1.2.Sayılar, Çevirmeler 13 1.2.1.Üslü Sayılarla İşlemler 13 1.2.2.Köklü Sayılarla İşlemler 16 1.2.3.İkinci

Detaylı

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır.

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır. ELEKTRİK AKIMI Potansiyelleri farklı olan iki iletken cisim birbirlerine dokundurulduğunda potansiyelleri eşit oluncaya kadar birinden diğerine elektrik yükü akışı olur. Potansiyeller eşitlendiğinde yani

Detaylı

Jeomorfolojinin Metodu: 1- Gözlem Metodu: 2-Deney Metodu : 3-Karşılaştırma Metodu : 4. Haritalama, GIS ve uzaktan algılama metotları

Jeomorfolojinin Metodu: 1- Gözlem Metodu: 2-Deney Metodu : 3-Karşılaştırma Metodu : 4. Haritalama, GIS ve uzaktan algılama metotları Jeomorfolojinin Metodu: 1- Gözlem Metodu:Arazide yer şekilleri tasvir edilir, bu yer şekilleri üzerinde ölçümler yapılır, belirli özellikler haritaya geçirilir.ayrıca, görülen yer şeklinin krokisi veya

Detaylı