Eren BAŞARAN- Elektronik Yüksek Mühendisi ( İ.T.Ü.) Boğazköy Girne ÖZETÇE 1. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİK KAPSAMINA GİREN KONULAR :

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Eren BAŞARAN- Elektronik Yüksek Mühendisi ( İ.T.Ü.) Boğazköy Girne erenbasaran@yahoo.com ÖZETÇE 1. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİK KAPSAMINA GİREN KONULAR :"

Transkript

1 36 Eren BAŞARAN- Elektronik Yüksek Mühendisi ( İ.T.Ü.) Boğazköy Girne EMO BİLİM SAYI:21 ÖZETÇE İş sağlığı ve güvenlik kapsamına giren konular, bu yazımızda sıralanmış olup bunlarla ilgili özellikle bellibaşlı mevzuatları içeren kaynakça verilmiştir. Yazımızda ağırlıklı olarak Elektrik Kazaları na değinilmiştir. Yazımız; daha ziyade elektrikle uğraşan öğrencilerimizi ve mutfaklarında elektrikli ev aletlerini kullanan ev hanımlarımızı hedef almıştır. Herzaman çevrelerinde elektrikle ve elektrikli aletlerle karşılaşmak durumunda kalan insanlarımızın, elektrik kazalarıyla ilgili konulara dikkatlerini çekmek için bu yazı yazılmıştır. Onların ihtiyaçları gözönüne alınmıştır. Ayrıca, labaratuvarlarında, elektrik ve elektronik atölyelerinde uğraşan öğrencilerimiz için kaleme alınmıştır. Elektrik kazalarına ilişkin kendi tecrübelerimi ve hatırımda kalan trajik elektrik kazalarını, yinelenmemesi dileğiyle de bu yazımda aktarmaya çalıştım. 1. İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİK KAPSAMINA GİREN KONULAR : 1. Asbest ile yapılan çalışmalarda iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri 2. Basınçlı kaplarda (kazanlarda, kompresörlerde vb.) güvenlik tedbirleri 3. Çalışanların sağlığı açısından beslenmenin önemi 4. Çalışma ortamında termal konfor şartları 5. Çevre sağlığının çalışanlar üzerindeki etkisi 6. Çözücüler ile yapılan çalışmalarda iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri 7. Döküm işlerinde, fırınlarda ve ocaklarda güvenlik tedbirleri 8. Endüstriyel tesislerde yangın sebepleri ve korunma yolları 9. Ergonomi 10. İnşaat işlerinde iş sağlığı ve güvenliği 11. İş güvenliği yönünden işyerlerinden yapılması gerekli kontroller ve hazırlancak belgeler 12. İş kazalarından doğan cezai ve hukuki sorumluluklar 13. İş kazasının nedenlerinin analizi 14. İş psikolojisi 15. İş sağlığı ve güvenliğinde eğitiminin önemi 16. İş sağlığı ve güvenliğinin genel ilkeleri 17. İş sağlığı ve meslek hastalıkları a. Kimyasal kaynaklı b. Fiziksel kaynaklı 18. İşyerlerinde elektrik kazaları ve önleme tedbirleri 19. İş kazaları ve meslek hastalıklarının işçi işveren ve ülkemize maliyeti 20. Kaldırma araçlarında iş güvenliği 21. Kaynak işlerinde iş güvenliği 22. Kimya sanayiinde risk unsurları ve alınacak tedbirler (Depolama, taşıma, kullanım vb.) 23. Kurşun ve bileşikleri ile yapılan çalışmalarda iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri 24. Lastik tekerlekli ve paletli iş makinelerinde güvenlik tedbirleri 25. Makine, tezgah ve tesislerde güvenlik tedbirleri 26. Parlayıcı ve patlayıcı maddelerle yapılan çalışmalarda iş güvenliği 27. Risk analizleri 28. Sabit tesislerde iş sağlığı ve güvenliği organizasyonu (İşyeri hekimi ve iş güvenliği kurulları) 29. Sağlık ve güvenlik konusunda devlet, işveren, işçilerin görev ve sorumlulukları 30. Kişisel korunma araçları 31. Maden işyerlerinde iş sağlığı ve güvenliği tedbirleri 32. Tabanca boyacılığı işlerinde güvenlik tedbirleri 33. Taşıma, istifleme ve depolama işlerinde güvenlik tedbirleri 34. Tozlu işlerde sağlık ve güvenlik tedbirleri 2. ELEKTRİK KAZALARINDAN SAKINMANIN YOLLARI Evinizde elektrik tesisatının ve elektrikli aletlerinizin bakımlı ve iyi durumda olmasına özen gösteriniz. Elektrikli aletlerinizin kullanmasını da iyi öğreniniz. Elektrik kazalarının büyük çoğunluğu, genellikle kullanmadaki dikkatsizliklerden ileri gelir. Televizyon alıcılarının içerisindeki bazı parçalarda, yüksek frekanslı oldukça yüksek gerilimler vardır.

2 Ağustos Ayrıca elektronik cihazlarda besleme devrelerindeki elektrolitik kondansatörler elektrostatik şarj yükldürler. Elektrik akımı kesik olsa da, elektrolitik kondansatörlerin metal uçlarına dokunanı, öldürmese de çarpabilir. Ampul değiştirirken dahi, elektrik kordonu veya elektrikli bir alete, elektriği sigortadan kesmeden müdahalede bulunmayınız. Her türlü bakım, temizleme, onarımdan önce, aletleri prizden çekiniz. Çok az da olsa, bazı tamir işlerinde istisnai bir durum da olsa cihazda elektrik akımı varken, tamir işi yapmak zorunlu olabiliyor. Sigorta teli değiştirirken, mutlaka aynı cinsten ve kalınlıkta tel sarınız. Sigorta atarsa, tesisatta veya kullanılan elektrikli aletlerden birinde bir anormallik var demektir. Bu nedenle yeni bir kullanımdan önce, bir kontrol gerekir. Tehlike; mutfak ve banyo gibi nemli bir ortamda daha da artar. Banyoda suya yakın olduğunuz hallerde elektrikli aletlere, hatta elektrikli tıraş makinesine, saç kurutma makinesine, eğer bozukluk varsa, kesinlikle dokunmayınız. Ütü, elektrikli ocak yakacağı, elektrikli ısıtıcı gibi aletleri kullanmaya meraklı çocuklarınızı gözden uzak tutmayınız. Küçük çocuklarda sık rastlanan bir kaza da, dikkatsizce prize sokulacak bir kordonu, çocuğun emmek için ağzına almasıdır. Bu tür kazalarda oluşan yanıklar genellikle güç tedavi edilir ve estetik olmayan yara izleri bırakır.akımla doğrudan temas olmadan da, yüz ve ellerde de elektrik yanıkları meydana gelebilir. Bu kazaların çoğu, elektrikli iş makinalarında çalışan işçilerin ve elektrikli aletleri kullanan ev hanımlarının yeterli bilgilere sahip olmamasından veya bilgisizliğinden kaynaklanmaktadır. Makina ve aletlerin fişlerini mutlaka tek elinizle ve özellikle elektrik akımının kalbinizden geçişini önlemek için sağ elle takınız. Elinizin ıslak olmamasına özen gösteriniz. Hatta herhangi bir fabrikayı gezerken, sol elinizi cebinize koymanız gerekir. Ayrıca üzerinde elektrik olup olmadığı belli olmayan herhangi bir cihaza dokunmanız sözkonusuysa, sol ayağınızı yerden kaldırmanızı, ve sağ elle dokunmanız önerilmektedir. Bu öneri fabrika müdürüne veya yetkililere saygısızlık yapmak için söylenmemiştir. Elektrik akımının, kalbinizden geçişini önlemek için söylenmiştir. Gerilim altındaki elektrik tesis ve cihazlarında çıkan yangınlarda, karbon dioksitli, bikorbonat tozlu veya benzeri etkili diğer tiplerde yangın söndürme cihazları, gerilim değeri ve tesis ile söndürme cihazları arasındaki uzaklıklara ait aşağıdaki hususlar gözönünde bulundurularak kullanılacaktır. Gerilim altındaki iletkenler için kabul edilen emniyet mesafeleri : 15 kv a kadar gerilimli tesislerde : 1 metre, kv. a kadar gerilimli tesislerde : 2 metre, 35 kv. dan yukarı gerilimli tesislerde : 3 metre. ORTA VE YÜKSEK GERİLİMLERDE ÇALIŞMAK, VEYA BURALARDA ELEKTRİK KAZALARINA MÜDAHALE ETMEK, ÖZEL BİLGİ, ÖZEL EĞİTİM VE UZMANLIK İSTER. BİZ BURADA DAHA ZİYADE EVLERDE, MUTFAKTA KARŞILAŞILAN ELEKTRİK KAZALARIYLA İLGİLENİYORUZ. Her eline kauçuk eldiven geçirenin, ehil değil ise orta ve yüksek gerilimdeki elektrik kazalarına müdahale etmeye çalışması, en azından kendi hayatı için tehlike arz eder. Herhangibir elektrikli makinayı çalıştırmadan önce, kontrol kalemi ile kaçak olup olmadığını kontrol ediniz. Kaçak olan aletleri ve makinaları tamir ettirmeden asla kullanmayınız. Islak elle elektrikli makinalara ve düğmelerine dokunmayınız. Çıplak elektrik tellerine dokunmayınız. Bozuk elektrikli aletleri, ehil olan kişilerin tamir etmesini sağlayınız. Elektriğe çarpılmış birine çıplak elle dokunmayınız. Mekanik sigortalara gerektiğinden fazla tel sarmayınız. Çünkü aşırı akım halinde sigortanın atması gerekir. Motorlu ve ısıtmalı cihazlarda, can güvenliği yönünden mutlaka topraklı (üç telli) fiş kullanınız. Topraklı fişler, kısa devre olduğu zaman sigortayı attırarak, sizi çarpılma tehlikesine karşı korumuş olurlar. (Şekil 1 ve Şekil 2) El aletleriyle çalışanlara şaka yapmayınız ve dokunmayınız. El aletlerini kullanmadan önce kontrol ediniz.

3 38 EMO BİLİM SAYI:21 Kordonu yıpranmış ve vidaları gevşemiş veya zedelenmiş el aletlerini veya uzatma kablolarını kullanmayınız. El aletlerini zorlamayınız.çeşitli engellerin olduğu yerlerde, el aletleriyle çalışırken daha dikkatli olunuz. Elektrikli el aletlerini nemli ve ıslak durumda olan yerlerde kullanmayınız. Yanıcı maddelerin bulunduğu yerlerde el aletleriyle çalışırken daha dikkatli olunuz. Elektrikli el aletlerini, devrede iken üzerinde elektrik akımı varken ayarlama yapmaya veya tamir etmeye çalışmayınız.elektrik akımını kesiniz. ( İstisnai durumlar olabilir. ) Elektrik akımını kesen anahtarınız tek kutuplu ise, anahtarı OFF yaptığınız zaman, ( cereyanı kestiğimiz zaman) örneğin matkap veya su motoru çalışmayabilir. Ancak, gerek motorda ve gerekse de matkapda cereyan (elektrik akımı ) vardır ve bu durumu bilmeden metal aksamlarına veya çıplak tellere dokunmak ölümcül elektrik çarpması yaratabilir yıllarında Asmaaltı bölgesinde Agâh Efendi Sokak taki elektronik cihaz tamir atölyemizde iş masalarımız ahşap idi ve bilinçli olarak ayakkabılarımızın altı kalın lastikli idi ve işmasasında çalışırken de döşemeye önceleri ahşap paletler koymuştuk.böylece, döşemeyle aramızdaki direnci, bu yalıtıcılar aracılığıyla epeyce büyültmüştük ve herhangi bir şekilde faz hattına dokunmamız halinde, üzerimizden döşemeye çok az akım geçmesini sağlamıştık. Görünüşü pek şık olmamakla beraber, bizi, atölyede çalışanları elektrik çarpmalarından epeyce korumuştur. Daha sonraları, döşemeye, görünüşü biraz daha şık olsun diye de üzerine devamlı bastığımız yere, araba döşemelerine konan lastiklerden paspas - koymuştuk. Atölyemizde daha ziyade cihazlardaki elektrolitik kondansatörlerin öldürücü olmayan şoklarına uğrayıyorduk. Daha sonraları tamir işine başlamazdan önce, cihazlardaki bu elektrolitik kondansatörleri, cihazların teneke ( metal ) olan şasilerine, krokodilli bir kablo ile şasiye dokundurarak boşaltıyorduk. Kuvvetli akım tekniğinde kullanılan kondansatörleri, boşta iken yani devre dışı iken - de şoka uğramamak için, elektrostatik yükleri, benzer şekilde toprağa boşaltılmaktadır. Elektrikli cihazlarda veya tıraş makinelerinde veya matkaplarda veya su motorlarında tek-kutuplu anahtar kullanılması, kişiyi yanıltıcı oluyor ve ölüme yol açabiliyor. Çünkü, tek-kutuplu anahtar faz veya nötrden sadece birini kesiyor. Diğer hat canlı olarak elektrik cihazına veya su motoruna veya tıraş makinesine veya matkap makinesine gidiyor. Çift-kutuplu ( double-pole ) anahtarda ise hem faz ve hem de nötr hattı kesilmiş oluyor ve cihaza herhangibir canlı hat üzerinde elektrik akımı olan ( cereyan olan ) hat gitmemiş oluyor. Prizdeki anahtar (switch ) çift-kutupludur. Yani double-pole olduğu üzerinde yazıyor. Sınayabilirsiniz de 9 Temmuz 1962 ile 14 Ağustos 1962 tarihleri arasında,, Kıbrıs ta Lefkoşa da Electicity Auhority of Cyprus da Kıbrıs Elektrik İdaresi nde, stajımın bir kısmını Enerji Nakil Hatlarında yapıyordum.bu çok yüksek gerilimli enerji nakil hatlarının üzerinde çalışıyorduk. Elektrik akımını yani cereyanı, servis yapmazdan önce, haliyle kesiyorlardı. Çifte güvenlik için, enerji nakil hatlarının her iki tarafını, nakil hatları üzerine- onları kısa devre edecek şekilde- çıplak kalın tel atıp, topraklıyorlardı. Kazara, biri, enerji nakil hatlarına elektrik akımı verirse, kısa devre olmuş olacaktır ve sistemin sigortaları atacaktır. Gerilim transformatörleri, çalışma halinde, herhangibir şekilde sekonder uçları kısa devre edilmez. Çünkü, çalışma halinde sekonder uçları, gerilim kaynağı olarak davranmaktadır.aksi takdirde gerilim transformatörleri hasara uğrayacaktır ve can güvenliği için tehlike yaratacaktır. Akım transformatörleri, çalışma Şekil 1 Üç uçlu elektrik fişi: En üstteki toprak ucudur. Karşıdan bakıldığında soldaki faz ucu, ve sağdaki de nötr ucudur. Şekil 2. Sağda görünen kırmızı uç faz ucudur ve faz ucuna telli bir sigorta (fuse) bağlanmıştır. Sol taraftaki lacivert renkli tel nötr ucudur. En yukarıda yeşil iletkenin girdiği uç toprak ucudur Şekil 3 Yalıtım direncini adamakıllı artıran ahşap palet

4 Ağustos Şekil 4. Yalıtıcı direncimizi artıcı araba paspasından oluşturulan lastik döşeme ahşap paletin üzerine de konabilir. Şekil 5. Üç uçlu bir elektrik prizi : Sağ üst yanda görünen anahatar ( switch ) iki-kutupludur ki arkasında doublepole olarak üzerinde de yazıyor. Siz gene tedbiri elden bırakmayınız. Sınamasını yapınız. Şekil 6. Ayni üç uçlu prizin alttan görünüşü : Ortada bağlama deliği görünen toprak hattıdır. Metal şeridinin uzantısı görülüyor. Sol taraftaki delik nötr hattına ait olup N harfi ile gösteriliyor. Sağ taraftaki delik ise faz hattına aittir ve sağ üst köşede L harfi yazılıdır. L harfi Line demek olup hat demektir. Yani faz hattıdır. Toprak için burada toprak simgesi vardır.bazen E harfi yazıyorlar ki bu Earth demektir. Kaybolmasın diye vidalarını da seloteyp ile yapıştırmışlar. halinde, herhangibir şekilde sekonder uçları açık devre edilmez. Çünkü çalışma halinde sekonder uçları, akım kaynağı olarak davranmaktadır. Aksi takdirde akım transformatörleri hasara uğrayacaktır ve can güvenliği için hayati tehlike yaratacaktır. Akım transformatörlerine bağlı aletler devre dışı bırakılacaksa, önce akım transformatörünün sekonder ucu bir iletkenle kısa devre yapılır ve ondan sonra, ona bağlı alet alınır. 3. BELLİBAŞLI EV, İŞ VE ELEKTRİK KAZALARI : İstanbul Teknik Üniversite sinde öğrenci iken elektrik santralı stajımı, 15 Ağustos 1963 ile 29 Ağustos 1963 tarihleri arasında, Larnaka daki Dekelya Elektrik Santralı nda ( Larnaca Dekhelia Power Generating Station ) da yapmıştım. Staj yapanlar genelde, yapılan servis işlerini seyrediyorduk.o zamanlar ben 22 yaşlarındaydım.orada yaşlarında İngiltere den muhtemelen Sheffield Üniversite sinden mezun elektrik mühendisi bir ağabeyimiz çalışıyordu. İsmini hatırlayamıyorum. Bana epeyce yardımcı oluyordu. Santral çıkışında, devre kesiciler (circuit breakers) mevcuttu.bunlar erkekli-dişili idiler. Başları büyük bazuka mermilerine benziyordu. Hatta ondan daha büyük idi.ben staja gelmezden birkaç ay evvel, Rum ustabaşı, işini bitirdikten sonra, elektrik akımını kesmiş ve anahtarını dolaba asmış.akşamleyin gelen ekip, devre kesici niye devrede değil diye düşünmüş ve devre kesicisine elektrik akımı vermiş. Ertesi günü sabahleyin gelen ustabaşı, devre kesici servisine başlamak için, devre kesicide cereyan yok sanmış ve eliyle, yuvasına torpil gibi kısmı sokmaya çalışmış ve hemen orada kömür olmuş. Bize bunu üzülerek anlatıyorlardı. Bir üniversitemizde 2005 Bahar döneminde, yarı-zamanlı olarak Genel Fizik II dersleri veriyordum. Elektrik konuları dersini daha ilginç ve anlamlı kılabilmek için, gazetelerde okuduğum önemli elektrik kazalarını not ediyordum. Aşağıdaki olay da onlardan biridir: Genç evli bir çift. Kadın mutfakta çamaşır makinesini çalıştırıyor ve yatıp uyuyorlar. Sabahleyin kadın mutfağa giriyor ve mutfaktan kadının çığlığı geliyor. Kocası yataktan kalkıp mutfağa koşturuyor. Çamaşır makinesinin suyu taşmış ve yerde duvara monte edilmiş prizlere kadar yükseliyor ki suda cereyan var. Kadın elektrikli bu suya basınca, elektrik çarpmasından ölüyor. Kocası da aynı akibete uğrayıyor. Her ikisi de elekrik çarpmasından ölüyor.kışın yağmurlu bir günde insanlar futbol stadyumuna doluyor. Su dolu bir çukur. Yeraltı elektrik kablolarının kaçağı var ve suya temas ediyor. Suya giren üç kişi, elektrik çarpmasından ölüyor. Genç bir delikanlı 4üncü katın damına çıkıyor.altta balkonuna inmek için, TV anteni kablosu gözüne ilişiyor. Televizyon kablosuna asılarak balkona inebilirim, diyor. Televizyon kablosu kendi ağırlığını taşıyamıyor ve kopuyor. Genç delikanlı 4üncü kattan beton zemin üzerine düşerek ölüyor. İnönü ( Sinde ) doğumlu, İ.T.Ü. mezunu Elektrik Yüksek Mühendisi Özhan Rağıp ağabeyimizin işyeri ve atölyesi, 1972 yıllarına kadar, Lefkoşa surlar-içinde bugünkü Kooperatif Merkez Bankası ın karşısında, tam köşe başında idi. Özhan ağabeyi burada büyükçe elektrik motorlarını sararken görürdünüz. O zamanlar Saray Otel in asansör sistemine de bakıyordu başlarında mezun olup Kıbrıs a geldiğimde, boş zamanlarımda, atölyesine uğrayıyordum. Zayıf, orta boylu ve çevik bir yapısı vardı. İlk başlarda, o zamanlar,bugünkü Lefkoşa Merkez Postahanesinin üst kısmında bulunan Bayrak Radyo Televizyon unda çalışıyordu. Bayrak Radyo

5 40 EMO BİLİM SAYI:21 Televizyon undan ayrılmıştı ve kendi işyerinde elektrik tesisatı, asansör işleri ve büyükçe elektrik motorlarının sarımı işleriyle uğraşıyordu Nasıl olduğunu hatırlamıyorum, ancak sol kolunda kırık olduğu için, alçıya alınmıştı ve sol kolu L biçiminde katlanmış ve beyaz bandajlarla sarılmıştı.merdivenden düşme olayı, kolu alçıda iken olmuştu. Bugünkü Maliye Bakanlığının batıya bakan kapısının yanında bir buz fabrikası vardı. Özhan ağabey birgün oralarda elektrik tesisatı yapıyordu. Çok az sayıda teknik elemanı vardı. Dolayısıyla hemen hemen her işe kendisi de koşturuyordu. Belki 6 metre yüksekliğinde bir merdevene çıkmış ve merdevende dengesini kaybederek, gerisin geriye asfalt yol üzerine başının arka kısmı vurmuş. O zamanlar kendisini, derhal surlar içindeki bugünkü KIBRISLI gazetesinin yanında bulunan Lefkoşa Devlet Hastahanesine götürmüşler. Arkadan kafatası çatlamış. Komaya girdi.. Ziyaretine gitmiştim. Sindeli kendisini sevenler de hastahaneye gelmişti.doktorların tüm uğraşmalarına rağmen komadan çıkamadı Yardımsever, bilgisini bizimle paylaşan, sempatik bir ağabeyim ve arkadaşımdı. Nur içinde yatsın Genellikle yüzme havuzları temizlenirken de elektrik çarpmaları oluyor. Özellikle, havuz üzerinden 2 fazlı veya 3 fazlı elektrik hatları geçtiğinde de çok dikkatli olmak gerekiyor. Havuz temizleyenler ellerindeki metal çubuklarla, çıplak elektrik hatlarına değerlerse, elektrik çarpmasına uğrayabilirler. Havuz suyunda elektrik kaçağı varsa, havuz ölümcül tehlike yaratabiliyor. Eskiden arabayla giderken, akaryakıt taşıyan taşıtlarda, yere metalik bir şerit sarkıtıldığını görüyordum. Bunun sebebi akaryakıt taşıyan taşıtta herhangibir nedenle biriken elektrostatik yükü asfalta, yere boşaltıyor. Aksi takdirde şoför arabadan aşağıya inerken şoförün çarpılmasını önlemek içindir, Özellikle yağışlı havalarda, elektroakustik şarj birikmesi daha çok olmaktadır. Benim elektrik kazalarıyla ilgili ayrıntılı bir kayıt tuttuğum yoktur. Bir zamanlar bir köyümüzde ( adını hatırlamıyorum ) müthiş bir kaza oldu. Çok üzücü bir kaza oldu. Kazayla ilgili raporu gazetelerde okudum ancak kazanın sebebini pek anlayamadım. Genç bir adam muhtemelen 25 yaşlarında diye tahmin ediyorum. Sekiz yaşında bir oğlan çocuğunun dayısı oluyor. Çocuğu gezdirmek için, kendilerine ait akaryakıt kamyonetine, 8 yaşlarındaki çocuğu da alıyor. Hatırladığıma gore, akaryakıt kamyonetine fuel-oil dolduruyor. Köylerine gidiyorlar. Köylerine geldikleride, akaryakıtı köylerindeki depoya boşaltacaklar. Genç adam bu işlemleri yaparken, ansızın müthiş bir patlama oluyor ve 8 yaşındaki oğlan çocuğu ile dayısı, bu patlama ve yanma sonucu, feci bir şekilde can veriyorlar. Gazetelerde yayımlanan raporda, bu yangının ve patlamanın sebebini öğrenemedim.bu akaryakıt taşıtının altında, elektrostatik yük boşaltan metal şerit yoksaydı, müthiş bir kıvılcımın oluşması kaçınılmazdı, diye düşünüyorum. Günümüzde su boruları plastik yapılmaktadır. Daha önceleri galvanize boru kullanılmaktaydı. Galvanize boru, bilindiği üzere metal olduğu için, elektrik akımını geçiriyor. Olayın İngiltere de geçtiği söyleniyor. Bir apartmanda bir adam banyosunda küvetin içinde yıkanıyor. Su da şarul şurul adamın başına akıyor.genelde İngilizlerin küvetin içini su ile doldurarak yıkanma alışkanlıkları vardır. Tam bu sırada, iki tane sıhhi tesisatçı teknisyen apartmanın başka bir katına geliyor ve ark kaynağı yapmaya başlıyorlar. Bu zamana kadar, İngiltere de metal su borularının topraklanması diye birşey sözkonusu değildi. Neyse, iki sıhhi tesisatçı teknisyen, elektriğin olup olmadığını anlamak istiyorlar. Tabii ark kaynakçı olduklarından, elektrik kablolarını, apartmanının galvanize metalden yapılmış su borularını kazıyarak, üzerine elektrik kabloların çıplak uçlarını dokunduruyorlar ve kıvılcım çakmalarını gördükten sonra, Bu elektrik kablolarında, işimize uygun elektrik akımı vardır. diyorlar ve işe koyuluyorlar. Diğer taraftan, banyosunda duş yapan adam, elektrik çarpmasında ölüyor. İlk bakışta, ölüm sebebinin nasıl kaynaklandığını bilemiyorlar. Ne var ki, daha sonra yapılan ayrıntılı incelemelerle, sebep anlaşılıyor. O günden sonra, su borularına, topraklama hattının bağlanması zorunlu hale getiriliyor. Bu husus elektrikle ilgili tüzüklerinde ( regülasyonlarında ) yer alıyor. Bir zamanlar Kıbrıs ta ( Lefkoşa da ), Çanak Antenlerin devrinden önce, normal TV antenleri damların üzerinde iken, bir kişi televizyon alıcısının puslu göstermesini gidermek üzere, dama çıkıp ayarlama yapayım diyor. Televizyon antenine dokunur dokunmaz elektrik çarpmasına uğrayıyor ve damın üzerinde ölüyor. Yapılan inceleme sonucunda görülüyor ki, televizyon alıcısı ile TV anteni girişinde 2 tane 0.01 mikrofarad mertebelerindeki kuplaj kondansatörleri yanmış. Bu

6 Ağustos Şekil 7. Toprağa kaçak akımı halinde elektrik akımının girişini otomatik olarak kesen OTOMAT. kendiliğinden olabileceği gibi yıldırımdan da olabilir. Dolayısıyla, TV antenine faz gidiyor. Bu kuplaj kondansatörleri, 50 Hzlik şebeke frekansındaki alternatif gerilime çok büyük bir empedans gösteriyor ki kuplaj kondansatörleri sağlam olduğu sürece herhangibir sorun yaşanmıyor. Kondansatörler hasara uğramışsa, ve TV anteni topraklanmamışsa ve ayarlama yapan kişinin ayakkabıları kalın lastikli değilse, veya yerde tahta veya lastik yoksa, ölümcül elektrik çarpmasına maruz kalabiliyor. 23 Temmuz 2008 tarihli medyada yer alan, trajik bir Elektrik Kazası haberi aşağıya alınmıştır : Antalya daki bir otelde, köpük partisi sırasında köpük sıkma makinesinin elektrik kaçağı sonucu, elektrik akımına kapılan 3 kişi öldü, 2 kişi de yaralandı. ANTALYA daki 5 yıldızlı Venezia Palace Deluxe Resort Hotel in helikopter pistinde düzenlenen köpük partisi sırasında köpük püskürten makinanın yere düşüp su ile temas etmesi sonucu elektrik kaçağından 2 si turist, 3 kişi öldü. Faciadan 2 kişi de son anda yaralı kurtuldu. Antalya kent merkezine 20 kilometre uzaklıktaki Lara- Kundu Turizm Bölgesi nde bulunan 5 yıldızlı otelde dün gece helikopter pistinde köpük partisi yapıldı. Saat da seyyar tezgah üzerine konulan köpük makinası çalışırken yere düşerek suyla temas etti ve elektrik kaçağı oluştu. Bu sırada, elektrik akımına kapılan, 20 yaşındaki animasyon görevlisi ile I biri 18 ve diğeri 14 yaşındaki iki turist kardeşler hayatını kaybetti. Olayda köpük püskürtme makinasının, 31 yaşındaki sorumlusu ile 21 yaşındaki Kazakistanlı ağır yaralandı. Yaralılar Antalya daki Özel Anadolu Hastanesi nde tedaviye alındı. Anadolu Hastanesi Genel Müdürü, elektrik akımına kapılan her 2 yaralının da vücutlarında yanık bulunmadığını, genel durumlarının düzeldiğini ve hayati tehlikelerinin kalmadığını söyledi. Otel Genel Müdürü, kazanın, özel bir şirketin üstlendiği köpük partisi sırasında köpük sıkma aletini kullanan operatörün dengesini kaybederek düşerken aleti de düşürmesi sonucu meydana geldiğini belirtti. Alet düştüğünde elektrik kaçağı oluştuğunui ve üç kişinin olayda yaşamını yitirdiğini, iki kişinin de yaralandığını ifade etmiştir. Öte yandan köpük partisi sırasında meydana gelen kazada köpük makinesini otele kiralayan şirketin sahibiyle, köpük makinesini kullanan operatorün gözaltına alındığı bildirildi. Anadolu Hastanesi Genel Müdür Yardımcısı, olayda yaşamını yitiren 3 kişinin hastaneye getirildiğinde solunum ve dolaşım fonksiyonlarının durduğunu, yarım saat süreyle bunları yaşama döndürmek için çaba harcamalarına rağmen sonuç alamadıklarını söyledi. Vücutlarında yanık izi görülmeyen ölen 3 kişinin ölüm nedeni kalp ve solunum yetmezliği olarak tespit edildi. 4. ELEKTRİK KAZALARINI ÖNLEYİCİ ETKENLER SİGORTALAR Evlerde aşırı sayıda elektrikli cihaz aynı anda çalışıyorsa, veya eğer teller eskimişse, ve yıpranmışsa veya aşınmışsa, tellerde ısı oluşur. Sonuç tehlikeli olabilir.aynı anda aşırı miktardaki akımdan korumak için, evlerde sigorta kutusu içinde sigortalar vardır. Her sigortanın içinde, akımın geçtiği ince metal bir tel vardır. Eğer akımı aşırı büyük ise, metal şerit erir ve elektriğin geçişini keser. Bir iletkenden elektrik akımı geçince o iletken ısınmaktadır. İletkenden belli bir akımdan fazla akım geçince akımın geçtiği devre zarar görebilir. Devreye seri olarak bağlanan, akım artınca eriyerek veya mıknatıslanarak devreden akım geçmemesini sağlayan düzeneklere sigorta adı verilir. Sigorta denilince, belli bir akımdan fazla akım çekildiğinde, yani devre aşırı yüklendiğinde, eriyebilen tel akla gelir. Elektrik devresine seri bağlanan sig-

7 42 EMO BİLİM SAYI:21 orta ; elektrik devresindeki almaçlardan normalden fazla akım geçmesini önleyerek, onları yanmaktan, hasara uğramaktan korumaktadır. Arıza sonucunda almacın gövdesindeki kaçaktan (yani elektrik çarpmasından), dokunan kimseyi korumak amacıyla kullanılır.çok çeşitli sigortalar vardır. Şapkalı sigortalar, kolon sigortalar, bıçaklı sigortalar, otomatik sigortalar ve otomatik buşonlar gibi birçok türleri vardır. Özetle, sigortalar ; kısa devre, aşırı akım, aşırı gerilim hallerinde devreyi keser gerekli olan korumayı sağlamaktadır. Aşağıdaki resimde, kaçak akımlarda devreyi kesen röle sistemi görülüyor. Herhangibir elektrik kaçağı halinde, tesisatın elektrik akımını otomatik olarak kesiyor. Bahsettiğimiz köpük faciasında, köpük püskürtücü alette, bu otomat olsaydı, o üç kişi ölmeyecekti, diyor uzmanlar. Bu otomatın Türkiye de fiyatı 15 ytl imiş. ( Şekil 7 ) TOPRAKLAMA Elektrikle çalışan cihazlar ve aletlerde, elektrik devreleri yalıtılmış durumda olmasına karşın, zamanla alternatif akım faz kablosu kaçak yapabilir. Bu kaçak, cihazın metal kısımlarından akım geçmesine neden olabilir. Bunu önlemenin yolu, elektrikli araçla çalışan kişiyi çarpmayacak duruma getirmektir. Cihazların metal kısımlarını, toprak içine yerleştirilen metal bir levhaya veya toprakla bağlantılı olan su şebekesine bağlama işlemine topraklama denir. Alçak ve yüksek gerilim sağlayan güç kaynakları, elektrikli ısıtıcılar, bilgisayarlar, termostatlar ve transformatörler gibi temel birimleri içeren alçak ve yüksek gerilimle çalışan cihazlara topraklama işlemi yapılırsa, tesislerde çalışanların elektrik çarpması tehlikesine maruz kalmasının önüne geçmiş olursunuz. Topraklama işlemi yapmak için öncelikle topraklı fiş ve topraklı prizler kullanılmalıdır. Bir topraklı prizde üç uç vardır: Faz ucu, nötr ucu ve toprak ucu. Nötr uca bağlı iletkenin kesintisiz olması ve bu hatta sigorta bulunmamasına dikkat edilmelidir. Topraklı prizden çekilen toprak iletkenini, toprağın 1,5 m derinliğindeki 70 cm x 70cm boyutlarında bakır levhaya bağlayınız TOPRAKLAMA SONUCU; CİHAZIN METAL ÇERÇEVESİ TOPRAK OLDUĞUNDAN, KAÇAK OLURSA, BAŞIIMIZ VE AYAĞIMIZ SIFIR POTANSİYELDE OLUYOR. DOLAYISI- YLA, OHM KANUNUNA GÖRE, ÜZERİMİZDEN HEMEN HEMEN SIFIR AKIM GEÇİYOR. BÖYLECE DE ÇARPIL- MAKTAN KURTULUYORUZ. Eskiden elektrikli sobalar kullanıyorduk.ben her sene bu sobaları kontrol ediyordum.vidalarını sıkıyordum. Özellikle, toprak hattının, özellikle sobanın metal kısmına ( tenekesine ) bağlı olup olmadığını çok dikkatli bir şekilde kontrol ediyordum. Tamir işleri yaparken, her zaman elektrik akımını keserek çalışıyorum.doğrudan doğruya kabloyu prizden çıkarıyorum. Çünkü uzatma kablolarındaki anahtarlar, tek kutuplu olabiliyor, diye düşünüyorum. İnsan hayatıyla, risk yapmamaya çalışırım. Elektrik anahtarlarına dokunacaksam, muhakkak ellerimi siliyorum. Ellerimi kuruluyorum. Elektrik anahtarını söndürüp ampulleri değiştiriyorum. Prizlerde ve ev tesisatının başka aksamlarında yenileme ve tamir işi yaparken, evin dahili sigortalarını çıkarıyorum. Ben yokken başkası üzerine takmasın diye, telli sigortaları ya cebime koyuyordum veya bir çekmecede onları kilitliyordum TABELALARDA UYARICI İŞARET VE YAZILAR Özellikle, yüksek gerilimin olduğu yerlere yayaların girmesini önlemek için, etrafının çevrili olması gerekir ve tabelalar vasıtasıyla, yazı veya işaret olarak, gerekli uyarıların yapılmış olması gerekir. Burada yüksek gerilim demek, 600 volttun üzerindeki gerilim demektir. Ve uyarıcı tabelanın boyutları yükseklik en az 26 cm ve genişlik de en az 36 cm olmalıdır. DANGER yani TEHLİKE yazısı kırmızı zemin üzerine beyaz ile yazılıyor. Esas uyarı daha aşağıda, beyaz zemin üzerine siyah font ile yazılıyor ve bunun altına da KEEP AWAY = UZAK DUR veya YAKLAŞMA yazılmıştır. Türkçe de GİRMEK YASAKTIR gibi bir söz, girişi engellemek için daha etkili olduğunu düşünüyorum. YASAK kelimesi, çok uyarıcı ve engelleyici bir kelimedir, gibime geliyor.

8 Ağustos ELEKTRİK KAZALARINA KARŞI ALINACAK ÖNLEMLER : 5.1. NE YAPMALI, VE NE YAPMAMALI? Hangi durumda olursa olsun, hiçbir zaman, elektrik tellerine çıplak elle dokunmamalı ve teli iki elle tutmamalısınız. Nemli ortamda çalışmanız ve ayakkabısız yere basmanız halinde kesinlikle akım geçen tele dokunmayınız. Islak elle elektrik düğmesini çevirmeyiniz. Elektrikle çalışan aygıtların tamiri için, içini açmak gerekiyorsa, işlem yapmadan önce aygıtın fişini mutlaka prizden çıkartınız. Yere düşen elektrik tellerine el sürmeyiniz ve üzerlerine basmayınız. Nemli bir işyerinde veya tesiste, elektrik düğmelerini ve prizleri mutlaka dışarı alınız. Şekil 8. TEHLİKE YÜKSEK GERİLİM UZAK DURUNUZ Tesislerde, bulunması gereken prizleri kapaklı ya da gömme (ankastre ) olanlardan kullanınız. Bir lambayı kesinlikle nemli bir bezle silmeyiniz. Lambayı duyundan çıkarttıktan sonra, kuru bir bezle temizleyerek yerine takınız. Gerek evinizde, gerekse okul labaratuvarlarında, veya elektrikle ilgili tesislerde, mutlaka kontrol kalemi bulundurunuz. Elektrik kaçakları olup olmadığını, kontrol kalemiyle kontrol etmeyi ihmal etmeyiniz. Tesislerde bulunan elektrik fiş ve prizlerdeki vidalardan bazıları zamanla gevşeyerek tehlike oluşturabilir. Mutlaka en az haftada bir kez, tesislerdeki fiş ve prizlerdeki vidaları kontrol ediniz ve gerekirse sıkınız. Elektrik fişlerindeki vidalar zamanla gevşer ve elektrik akımının geçmesini engeller. Bilgisayarınıza cereyan gitmediğini görürsünüz. Elektrik fişlerinin gevşemiş vidalarını sıkınca, çoğu kez problem hallediliyor. Tesislerde kullanılan cihazların elle temas edilebilecek olan dış kısımlarının çok iyi yalıtkan olması gerekir. Bu bakımdan, cihazların elle temas edilebilecek kısımlarının kontrol kalemiyle yalıtım kontrollerinin sık sık yapılması yerinde olacaktır. Kontrol kaleminin lambasının ışıması ( yanması ) halinde, yetkili bir servise cihazın gösterilmesi gerekir. Elektrikle ilgili işlerde, bina tabanının, mutlaka lastik, tahta, muşamba vb. gibi yalıtkan bir malzemeyle kaplanması son derece güvenli bir ortam oluşmasına yol olacaktır. Tesisdeki elektrik tesisatında topraklama işleminin yapılıp yapılmadığını kontrol ediniz. Yapılmamışsa mutlaka uzman bir kişiye topraklama yaptırınız. Elektrikli cihazları, elleriniz ıslak ise veya suyun içinde duruyorsanız, ellemeye veya tutmaya çalışmayınız. Elektrik kablolarını halı veya kilimlerin altından geçirmeyiniz.kablolardaki kopmalar, kırılmalar veya yıpranmalar dikkatten kaçabilir. Bu kopmalar ve yıpranmalar, kısa devre yapabilir.kısa devre durumunda, akıma kısa bir yol oluşturduğundan, şok veya yangına yol açabilir. Bir elektrik devresine, aşırı sayıda eleltrikli cihaz bağlayarak, devrenin aşırı yüklenmesine yol açmayınız. Daima; yıpranmış, saçaklanmış veya pörsümüş kabloların, tamirini yapınız. Parmaklarınızı asla bir elektrik soketine sokmayınız.elektrik akımı parmaklarınızdan geçebilir. Elekrik direklerindeki tellere yaklaşmayınız.elekrik direklerinden düşen tellere de yaklaşmayınız. Böyle teller ekseriyetle çok yüksek gerilimler taşımaktadırlar YÜKSEK GERİLİMLERDE KAZALARA KARŞI KURTARMA DONANITIMLARI Yüksek gerilimlerde elektrik kazası oluştuğunda, kurtarma gelişigüzel yapılmaz. Bunun için bazı donatımlar, araç ve gereçler gereklidir.bu donatımlar ( teçhizat ) ya portatif

9 44 EMO BİLİM SAYI:21 bir bavul içinde veya elektrik kazası olması muhtemel yerlerde duvara monte edilen tiplerdendir. Yüksek gerilim kurtarma donatımları ( veya ekipmanları ) bellibaşlı şu parçalardan oluşmuştur : 1.Yalıtılmış tabure : En az 25 kv nominal gerilimde kullanılmaya uygun olmalıdır.kolayca katlanabilir olmalıdır. 2.Yalıtımlı kurtarma kancası : Teleskopik olarak boyu ayarlanabilen ve sapına yüksek gerilim dedektörü takılabilmelidir. En az 60 kv yalıtılmış gerilime uygun olmalıdır. 3.Yüksek gerilim dedektörü : Yüksek gerilimi saptamaya yarar. Ucunda kontrol anteni vardır. Gösterge lambası 1.5 kv 2 kv gerilimde ışıyacaktır. 4. Yalıtılmış kesme pensi : Çift mafsallı ve çelik kolludur. Yüksek gerilimlerde, 25 kv a kadar, yüksek gerilim iletkenlerini kolaylıkla ve emniyetle kesebilir. 5. Tamamlayıcı avadanlıklar : Kurtarma donatımlarının içerisinde ; bir çift kauçuk eldiven, bir çift kauçuk papuç, talk pudrası, elektrik şokuna karşı ilk yardım ilaçları ve aletlerin kullanılma tarifnamesi bulunmalıdır. 6. KAZALARIN OLUŞMA NEDENLERİ? 6.1. MALZEMEYLE İLGİLİ SORUNLAR Kullanılan makine, tehlikeli olabilir; kötü ayarlandığında, korunmadığında ve bakımı yapılmadığında (aşırı hızlı dönen çark, emniyet aygıtı olmayan pres gibi), bozularak kazaya yol açabilir. En çok kazaya rastlanan işkolları arasında, bir yerden bir yere mal nakli gösterilebilir. Buna, çoğunlukla kötü istifleme, taşıma alanlarının düzgün olmaması, taşıma kurallarına uyulmaması yol açmaktadır. Diğer işkollarının da kendilerine özgü tehlikeleri vardır (inşaat işçilerinin, iskeleden düşmeleri gibi).çalışırken işyerinin veya fen labaratuvarınızın kendine özgü durumuna gore, keskin aygıtlardan veya keskin enstrümanlardan, kırılan camlardan, yanıcı malzemelerden, ısıdan ve tehlikeli kimyasalladan sakınmak gerekir. Gerekmesi halinde koruyucu eldiven giymek, özel gözlük takmak ve aşırı gürültüden sakınmak için de özel kulaklık takmak gerekir. Çalışma yerlerindeki güvenlik kurallarına uymak gerekir İŞÇİLERDEN KAYNAKLANAN SORUNLAR Kişinin fiziksel ve duygusal yetenekleri de, işini az çok kolay yapmasını sağlar. Boyu-posu, görme ve işitme duyularının yeterli olması gibi. Kişinin psikolojik tepkileri (işe uyum, uyum kolaylığı), kültürel tutumu güvenlik açısından ciddi sorunlar yaratabilir ÇEVRE VE İNSANDAN KAYNAKLANAN SORUNLAR Çevre koşulları (gürültü, ısı, kötü havalandırma, yetersiz aydınlatma, dağınıklık ve kimyasal kargaşa),işçinin çalışma gücünü aksatabilir ve sağlığını bozabilir. 7. İŞ KAZALARI HALİNDE YAPILACAK İŞLER 7.1. ÖNCELİKLE NE YAPMALI? Diğer tüm kazalarda olduğu gibi, işkazalarında da her şeyden önce kazazedeye yardım ulaştırmak, korumaya almak ve tıp kurumlarına haber vermek şarttır. Elektriğe çarpılmış birini gördüğünüz zaman derhal sigortaları -otomatik ise- basarak veya kolunu aşağı indirerek kapatınız. Mekanik (vidalı) ise yerinden çıkarınız.şekil 9 ve Şekil 10. Bıçaklı sigortaların erkeği ve dişisi görülmektedir.üstekiler erkek ( Şekil Şekil 8 : Bıçak sigorta örneği ( erkekler) Şekil 9. Bıçak sigorta örneği ( dişiler ) 8 ) ve altakiler ( Şekil 9 ) dişi sigortalardır. Şekil 9 daki beyaz renkliler 5 Amperlik ve kırmızılar 30 Amperlik sigortalardır. Sigortanın yerini bulamadığınız takdirde, kuru bir odun veya plastik parçası ile elektrikli teli kazazededen ayırınız. Kazazede baygın ise derhal doktor çağırınız. Nefes alıp almadığını kontrol ediniz. Solunumu durmuş ise; doktor gelinceye kadar, yapay solunum uygulayınız. Kalbinin çalışıp çalışmadığını kontrol ediniz. Eğer solunumla birlikte kalp de durmuş ise; ilgili ko-

10 Ağustos nuda anlatıldığı gibi, yapay solunumu ve kalp masajını birlikte uygulayınız. Elektriğe çarpılmış bir kimsede aynı zamanda yanıklar da meydana gelmiş olabilir. Çocuklar, elektrikli aletlere karşı daima ilgi duyarlar ve onları çalıştırarak eğlenmek isterler. Daha küçük çocuklar, prizlere şiş, çivi, tornavida veya benzeri madeni şeyleri sokarak oynamak isterler. Eğer evinizde bu gibi şeylere meraklı küçük çocuklarınız var ise, ve bir türlü onları bu huylarından vazgeçiremiyor iseniz; bir elektrikçiye müracaat ediniz. Açık prizlerinizi, kapaklı prizlerle değiştirmesini söyleyiniz. Bu tip prizlerin, kapakları yaylı olanları daha emniyetlidir. 7.2.KAZAZADENİN KORUNMASI Öncelikle kazazedenin geçirdiği kazadan sonra ikinci bir tehlikeyle burun buruna gelmesini önlemek gerekir (elektrik çarpması, boğulma, yangın ve infilak gibi). Bazı kazaların oluş nedeni kesinlikle belirlenemez. Baygın yatan bir işçiyi, elektrik de çarpmış olabilir, zehirlenebilir de veya sadece bir fenalık da geçirebilir. Dolayısıyla önce bir an düşünmek ve olayı gözlemek gerekir İLGİLİLERİ ANINDA BİLGİLİ KILMAK : Duruma göre işyerindeki yardım ekipleri ve dispanserle, işyeri dışındaki sağlık kurumları, derhal haberdar edilmelidir KAZAZADEYİ KURTARMA İŞLEMİ : İlk tehlike atlatıldıktan sonra, kazazede hemen muayene edilerek kurtarma işlemi başlatılır. Basit belirtilerden yola çıkılarak, yaşamasını sağlayacak girişimlerde bulunulur. Belirtiler, çok kez kesin değildir. Kazazede sayısı yüksekse, genellikle en çok bağıranın yardımına koşulur. Durumun acil müdahale gerektirip gerektirmediğine bakılmaz.gerçekte hayati iki durum vardır: Ciddi kanama ve soluk kesilmesi. Kurtarıcı, özellikle bu belirtilere bakmalıdır. Ciddi kanama varsa: Belirtiler, güvenilir bir teşhisi mümkün kılar. Büyük bir damar kanıyorsa, durum çok acil demektir. Çünkü bir buçuk dakika sonra bu kanama ölüme sebep olabilir. Tedavi, çabuk yapılmalıdır. Kazazede konuşamıyorsa: Kazazede, çimdikleme gibi uyarılara yanıt vermiyor sa, kendisine komaya giren kişi muamelesi uygulanır Doktor olmayan bütün kurtarıcılar için davranış yolu aynıdır: Kazazedenin soluyup solumadığına bakmak. Solumuyorsa, solunum yollarını açtıktan sonra, hemen hayat busesi uygulamasına geçiniz. Soluyorsa, kendisini hemen yan emniyet konumuna (pozisyonuna) getirin. Yardım gelene kadar, kendisini gözleyiniz. Elektrik santrallarına, yalnız ehliyetli elektrikçiler girmelidir. Bu tür yerlerde yapılacak çalışmalar için, elemanlar özel olarak önceden eğitilmelidir. Elektrikçilerin çalışacağı yerlerde, elektrik çarpmaları halinde, elektrik hayat öpücüğünün ( busesinin ) nasıl uygulanacağını anlatan afişler asılı olmalıdır. 8. ELEKTRİK KAZALARINDA İLK YARDIM 8.1. ELEKTRİK AKIMININ OLUMSUZ YANLARI Öldürücü elektrik çarpmaları halinde, elektrik akımının sinir merkezleri ve kalp üzerinde olumsuz etkisi görülür. Bu gibi elektrik çarpmaları halinde, ya tek başına solunum kesilir veya kalple sinir merkezleri akımın yolu üzerindeyse, birlikte kalp de durur. Kazazedeyi çıkarttıktan sonra, hayat öpücüğü uygulamak gerekir. Kazazede ölüm halinde ise, kalbe de masaj yapmak şarttır. İlkyardım ekipleri bunu gerçekleştirebilir Elektrik çarpan biri kazadan sonra normal görünse bile, yine de doktor kontrolünden geçmelidir. Çünkü sinir merkezleri ve kalpte bir yara, gözden kaçmış olabilir.

11 46 EMO BİLİM SAYI: ELEKTRİK AKIMININ İNSAN VÜCU- DUNA OLUMSUZ ETKİLERİ İnsan vücudu elektrik akımını iletir. Doğru akımın kimyasal etkisi ile vücuttaki kanda ayrışma yapmaktadır. Dolayısıyla, frekansı sıfır olan ve tek yönde akan doğru akım, belirli bir frekansla yönünü değiştiren alternatif akıma göre daha tehlikelidir. Elektrik akımı sinir sistemini felç eder ve solunum sisteminin çalışmasını engelleyerek kalbin durmasına yol açar. Ayrıca vücudun iç ve dış kısmında yanıklara yol açar. Böylece solunum ve kan dolaşımı durduğundan, kesin ölüm durumu oluşur. İnsan vücudu akıma karşı direnç gösterir. Bu direnç insanın fizyolojisine ve kişinin fiziksel yapısına göre değişir. Ortalama değerlerle bir insanın iki eli arasında 4000 ohm, ve bir insanın iki ayağı arasında 6500 ohm, ve insanın el ile ayağı arasında 3000 ohm, insanın bitiştirilmiş iki el ile ayağı arasında 1800 ohm değerinde direnç değerleri ölçülmüştür. İnsan vücudunun, 42 volta kadar olan gerilimlerden tehlikeli şekilde etkilenmediği gözlenmiştir. Ancak 42 volttun üzerindeki gerilimlerden olumsuz yönde etkilenmektedir. Bu nedenle 110 volt, 240 volt, 380 volt gerilim taşıyan şebekeler ile yüksek gerilimli iletim hatları çok tehlikelidir. Gerilim için verilen tehlike sınırı gibi, akım şiddeti içinde tehlike sınırı vardır. İnsan için solunum durması için minimum (13 miliamper), hayvanlarda ölüm tehlikesi başlangıcı için minimum (25 miliamper), insan kalbinin durması için minimum (50 miliamper) ve insanda kesin ölüm tehlikesi (100 miliamper) dolayında olmaktadır.o halde, insan için 42 voltun üstündeki gerilimler ve 50 miliamperin üzerindeki akım şiddetleri tehlikelidir. İnsan vücudundan 42volttan yüksek gerilim ve 50 miliamperden büyük şiddette elektrik akımının geçmesi halinde ölümle sonuçlanabilen kazalara elektrik çarpması denir. Genellikle 10 ma den düşük akımlarda pek bir sorun yoktur ve tehlike arzetmezler. 8.3 İLK İŞ OLARAK KAZA ANINDA ELEKTRİK AKIMININ KESİLMESİ Kazaya uğrayan her insana olduğu gibi elektrik çarpmış bir insana da yardım etmek bir insanlık borcudur. Fakat elektrik çarpmasına uğrayan kişiye yardım eden kişinin çok dikkatli olması gerekir. Çünkü, kazaya uğrayan kişinin elektrikle ilişkisinin kesilmemesi halinde, yardım eden kişinin de yaşamı tehlikeye girer. Elektrik kazalarında ilk yardım için yapılacak ilk iş, elektriğe çarpılmış kişiye dokunmadan, akımı kesmektir. Böyle bir kritik durumda akımı ya da akımı taşıyan tellerle bağlantıyı keserken şu önlemleri alınız: * Elektrik anahtarının yanına gidebiliyorsanız, anahtarı açık konumuna getiriniz. *Sigortaya ulaşabiliyorsanız,sigortayı gevşeterek yerinden çıkartınız. * Elektrik anahtarına ve sigortaya yaklaşmanız olası değilse, elektrik telleri, elektriğe çarpılmış kişiye dolaşmışsa, kuru bir bezle veya lastik eldivenle, telleri çözmeye çalışınız. * Kuru bez ve lastik eldiven bulamıyorsanız, ayaklarınızın altına kuru bir tahta koyarak yalıtkan bir çubuk veya tahta parçasıyla, kazaya uğrayan kişiyi kablolardanuzaklaştırınız. Ayaklarınızın altına tahta parçası bulamasınız bile, hiç yoksa, lastik tabanlı bir ayakkabı giymiş olmalısınız. * Elektriğe çarpılan kişi, iletim hattına asılı kalmışsa, kesinlikle onu kurtarmak için yanına yaklaşmayınız. Bu durumda, en yakın elektrik kurumuna ve güvenlik kuruluşlarına haber ulaştırınız. İkinci aşamada, yani elektrik akımıyla çarpılan kişinin ilişkisini kestikten sonra, kazaya uğrayan kişiyi kuru, yumuşak ve havadar bir yere yatırınız. Doktora haber veriniz. Doktor gelinceye kadar şu önlemleri alınız: Kazaya uğrayan kişinin göğsünü açarak, sirke, kolonya ya da amonyak koklatarak, şakaklarını ıslatarak, vücudunu ovalayınız. Kazadan sonra, kalp atışları ve solunum normal ise, kazaya uğrayan kişiyi yan yatırınız. Solunum yolunu kapatmaması için, ağızdaki kan veya yabancı cisimleri temizleyiniz, varsa takma dişleri çıkartınız. Kazaya uğrayan kişi soluk alamıyorsa, suni solunum yaptırınız.

12 Ağustos Buna karar verirken, ağız hizasına küçük bir kağıt parçasını yaklaştırınız ya da bir cep aynasını yaklaştırınız. Kağıt parçası oynuyorsa ya da cep aynası buğulanıyorsa solunum var demektir. Kağıt parçası oynamıyor ya da ayna buğulanmıyorsa solunumun durduğu anlaşılır. Kalp atışlarını ise nabızdan (baş parmağın bilekle birleştiği yerden ) hafifçe bastırarak kontrol ediniz. Solunum tamamen kesilirse, hemen suni solunum yaptırınız. Solunumun kesilmesi halinde, tüm organlar ve özellikle beyin oksijen alamaz. Bu durumda oksijensiz geçen her saniye vücutta tahribata yol açar. Suni solunum yaptırılırken, kazaya uğrayanın ağzına hava üflenir. Bunun için, kazaya uğrayan kişi, sırtüstü yatırılarak, başının altına yumuşak bir şey konur ve ağzına kuvvetli bir şekilde hava üflenir. Bu sırada kazaya uğrayanın başı, bir elle tepeden, bir elle çeneden ya da enseden tutulmalıdır. Eğer suni solunum sonrası, kalp çalışmaya başlamışsa, hemen kalp masajına geçilmelidir. Bunun için, eller, altında kalbin bulunduğu göğüs kemiklerine, kuvvetli bir şekilde bastırılmalıdır. 9. KAYNAKÇA 1. FUNDAMENTAL PRINCIPLES OF OCCUPA- TIONAL HEALTH AND SAFETY Benjamin O. Alli May 2008, 160pp. ISBN ILO Publication, International Labour Office, Geneva, İsviçre 2. İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ TÜZÜĞÜ T.C.Bakanlar Kurulu Kararının Tarihi : , No: 7/7583 Dayandığı Kanunun Tarihi : , No: 1475 Yayımlandığı T.C. Resmi Gazetenin Tarihi : , No: Yayımlandığı Düsturun Tertibi : 5, Cildi: 13, S İŞÇİ SAĞLIĞI VE İŞ GÜVENLİĞİ MEVZUATI Ankara, 2001 ( Toplam kelimeden oluşuyor. ) İnternetten de pdf formatında indirilebilir. Çimento Müstahsilleri İşverenleri Sendikası tarafından hazırlanmıştır. 4. ENDÜSTRİYEL ELEKTRİK Özdemir Badur, Çetin Başoğlu, Temel Şener T.C. Milli Eğitim Bakanlığı Yayını No:6438, Ankara 1979 ( Bölüm 11 : Elektrik Tesislerinde İş Güvenliği, Korunma Önlemleri ve İlk Yardım s ) Bu işlem sırasında, vücut ağırlığımızdan da yararlanmak suretiyle göğüs kemiğini 3-4 cm kadar aşağı bastırarak, bu hareketi eşit aralıklarla dakikada kez tekrar etmelisiniz. Bu masaj yardımıyla, kalp kulakçıklarındaki kan, kan damarlarına pompalanacaktır. Göğüs kafesi, her bastırıp serbest bırakmada, esneklik nedeniyle eski konumuna geri dönerken kalbe kan dolacaktır. Böylece kan dolaşımı yeniden başlayabilecektir. Suni solunum ve kalp masajı birbiri ardısıra ve kısa aralıklarla sürmelidir (örneğin, 5-6 kez suni solunum, sonra kez kalp masajı). Bu işlemler sırasında asla umutsuzluğa düşülmemeli ve solunum başlayıncaya değin ya da bir doktorun kesin ölümü saptamasına değin sürdürülmelidir. Çünkü umulmadık bir anda kazaya uğrayan kişi, yeniden yaşama dönebilir

Fen Öğretiminde Elektrik Güvenliği

Fen Öğretiminde Elektrik Güvenliği Fen Öğretiminde Elektrik Güvenliği Yazar Prof.Dr. Önder ORHUN ÜNİTE 16 Amaçlar Bu üniteyi çalıştıktan sonra; elektrik akımının insan vücuduna etkilerini açıklayabilecek, elektrik akımıyla ilgili kazalara

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ

ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ ÖĞRENME FAALİYETİ AMAÇ ÖĞRENME FAALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ AALİYETİ-3 ÖĞRENME FAALİYETİ Bu faaliyette verilecek bilgiler doğrultusunda, uygun atölye ortamında, standartlara ve elektrik iç tesisleri ve topraklamalar yönetmeliğine

Detaylı

ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ

ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ ÖLÇME VE ÖLÇÜ ALETLERİ 1. KISA DEVRE Kısa devre; kırmızı, sarı, mavi, nötr ve toprak hatlarının en az ikisinin birbirine temas ederek elektriksel akımın bu yolla devresini tamamlamasıdır. Kısa devre olduğunda

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEDBİRLERİ

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEDBİRLERİ ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ TEDBİRLERİ Elektrik Tesisatı cins ve hacmine göre ehliyetli elektrikçiler tarafından tesis edilerek bakım ve işletmesi sağlanmalıdır. Bu hususta Elektrik

Detaylı

TORAKLAMA. - Genel Bilgi - Kontrol Yöntemi - Örnekler

TORAKLAMA. - Genel Bilgi - Kontrol Yöntemi - Örnekler TORAKLAMA - Genel Bilgi - Kontrol Yöntemi - Örnekler Genel Bilgi Topraklama Nedir? Elektrik Topraklama Nedir? tesislerinde aktif olmayan bölümler ile sıfır iletkenleri ve bunlara bağlı bölümlerin, bir

Detaylı

MODEL RTM925 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU

MODEL RTM925 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU ELEKTRİKLİ ÇİT BUDAMA MODEL RTM925 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU TEKNİK ÖZELLİKLER -RTM925- VOLTAJ 230V~50HZ GİRİŞ GÜCÜ 710W BIÇAK UZUNLUĞU 530MM DEVİR HIZI 1600 R/MİN DİŞ ARALIĞI 20MM MAX KESİLECEK ÇALI

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Tanımlar

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Tanımlar ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK Tanımlar 1 İçerik 1. Giriş Temel tanım ve kavramlar Enerji şebekesi (Üretim, iletim ve dağıtım aşamaları) Temel bileşenler (İletkenler, elektrik tesisat ekipmanları, anahtarlama

Detaylı

ELEKTRİĞİN İLETİMİ. Adı:Muharrem Soyadı:Şireci No:683

ELEKTRİĞİN İLETİMİ. Adı:Muharrem Soyadı:Şireci No:683 ELEKTRİĞİN İLETİMİ Adı:Muharrem Soyadı:Şireci No:683 Elektrik Nedir? Günümüzde evlerin aydınlatılması, televizyon, radyo, telefon, çamaşır makinesi gibi araçların çalıştırılmasında elektrik kullanılmaktadır.

Detaylı

ZIMPARA TAŞ MOTORU MODEL RTM415A RTM417A RTM420A TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU

ZIMPARA TAŞ MOTORU MODEL RTM415A RTM417A RTM420A TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU ZIMPARA TAŞ MOTORU MODEL RTM415A RTM417A RTM420A TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU CİHAZIN ÜNİTELERİ 1. AÇMA /KAPAMA ŞALTERİ 2. İŞ PARÇASI TABLASI 3. KIVILCIM/ÇAPAK KORUYUCU 4. ZIMPARA TAŞI 5. ZIMPARA TAŞI

Detaylı

ŞARJLI MATKAP MODEL RTM306 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU

ŞARJLI MATKAP MODEL RTM306 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU ŞARJLI MATKAP MODEL RTM306 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU 4 6 7 1 2 5 3 CİHAZIN ÜNİTELERİ 1. UÇ TUTUCU 2. AYDINLATMA IŞIĞI 3. AÇMA / KAPAMA ŞALTERİ 4. TORK KONTROL 5. YÖN DEĞİŞTİRME 6. ŞARJ SEVİYE IŞIĞI

Detaylı

BÖLÜM ELEKTRİK ENERJİSİ. AMAÇ: Elektrik enerjisinin üretim ve dağıtımında trafoların görevlerini ve faz kavramlarını açıklayabilme.

BÖLÜM ELEKTRİK ENERJİSİ. AMAÇ: Elektrik enerjisinin üretim ve dağıtımında trafoların görevlerini ve faz kavramlarını açıklayabilme. BÖLÜM ELEKTRİK ENERJİSİ AMAÇ: Elektrik enerjisinin üretim ve dağıtımında trafoların görevlerini ve faz kavramlarını açıklayabilme. Elektrik Enerjisi 33 BÖLÜM-3 ELEKTRİK ENERJİSİ 3.1 ELEKTRİK ENERJİSİNİN

Detaylı

ELEKTRİKLİ AĞAÇ KESME MAKİNASI MODEL RTM902 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU

ELEKTRİKLİ AĞAÇ KESME MAKİNASI MODEL RTM902 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU ELEKTRİKLİ AĞAÇ KESME MAKİNASI MODEL RTM902 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU 9 8 1 4 5 3 6 2 7 10 CİHAZIN ÜNİTELERİ 1. ELEKTRİK KABLOSU 2. TUTMA KOLU 3. EL SİPERİ(FREN KOLU) 4. ÖN TUTMA KOLU 5. KLAVUZ 6. TESTERE

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Elektrik tesislerinde güvenlik - 1

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Elektrik tesislerinde güvenlik - 1 ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK Elektrik tesislerinde güvenlik - 1 1 İŞ EKİPMANLARININ KULLANIMINDA SAĞLIK VE GÜVENLİK ŞARTLARI YÖNETMELİĞİ 2.3. Tesisatlar 2.3.1. İlgili standartlarda aksi belirtilmediği

Detaylı

LK-1900AN LK-1901AN LK-1902AN LK-1903AN LK-1903AN-305 GÜVENLİK ÖNLEMLERİ

LK-1900AN LK-1901AN LK-1902AN LK-1903AN LK-1903AN-305 GÜVENLİK ÖNLEMLERİ TÜRKÇE LK-1900AN LK-1901AN LK-1902AN LK-1903AN LK-1903AN-305 GÜVENLİK ÖNLEMLERİ UYARI : ❶ ❷ ❶ ❷ ❸ ❸ ❶ ❷ ❸ i GÜVENLIK ÖNLEMLERI - ii iii iv LK-1900AN Serisini daha güvenli şekilde kullanmak için alınması

Detaylı

ELEKTRİK. 2. Evsel aboneler için kullanılan kaçak akım rölesinin çalışma akım eşiği kaç ma dır? ( A Sınıfı 02.07.2011)

ELEKTRİK. 2. Evsel aboneler için kullanılan kaçak akım rölesinin çalışma akım eşiği kaç ma dır? ( A Sınıfı 02.07.2011) ELEKTRİK 1. Bir orta gerilim (OG) dağıtım sisteminin trafodan itibaren yüke doğru olan kısmının (sekonder tarafının) yapısı ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? ( A Sınıfı 02.07.2011) A)

Detaylı

NILFISK BackVacuum KULLANMA TALİMATI

NILFISK BackVacuum KULLANMA TALİMATI NILFISK BackVacuum KULLANMA TALİMATI İÇİNDEKİLER İNGİLİZCE 8 VERİ 13 ÖNEMLİ EMNİYET KURALLARI Elektrikli bir cihazı kullanırken, aşağıdakiler dahil temel önlemleri daima alın : CİHAZI KULLANMADAN

Detaylı

GD 110 KULLANIM TALİMATI

GD 110 KULLANIM TALİMATI GD 110 KULLANIM TALİMATI İÇİNDEKİLER İngilizce 3, 4, 5, 6 Temel talimatlar, sadece İngiltere için 7 Veriler 20 21 Servis 22-23 Resimlerde gösterilen aksesuarlar modele göre değişebilir. TOZ TORBASI VE

Detaylı

Acil Durum, Yangınla Mücadele ve İlkyardım. Mümkün. Orta. TEHLİKEYE MARUZ KALANLAR KİŞİLER VE BÖLÜMLER: İşyerinde çalışan personel, ziyaretçiler

Acil Durum, Yangınla Mücadele ve İlkyardım. Mümkün. Orta. TEHLİKEYE MARUZ KALANLAR KİŞİLER VE BÖLÜMLER: İşyerinde çalışan personel, ziyaretçiler DİŞ PROTEZ LABORATUVARI DEĞERLENDİRMESİ Acil Durum, Yangınla Mücadele ve İlkyardım ÖNCEKİ TEHLİKE ŞİDDET OLASILIK 1.1. İşyerinde acil çıkış yönlendirmesinin yapılmamış olması. 1.2. İşyerinde bulunan yangın

Detaylı

Askılar, Raflar ve Konveyörler

Askılar, Raflar ve Konveyörler Askılar, Raflar ve Konveyörler Tavsiyeler Askılar ve Raflar olabildiğince küçük olmalıdır. Askılar parçalardan toz partiküllerini uzaklaştırmamalıdır. Askılar parçalarla sürekli tekrarlanan temas halinde

Detaylı

FRİTÖZ KULLANMA KILAVUZU FRİTÖZÜ ÇALIŞTIRMADAN ÖNCE LÜTFEN DİKKATLİCE OKUYUNUZ

FRİTÖZ KULLANMA KILAVUZU FRİTÖZÜ ÇALIŞTIRMADAN ÖNCE LÜTFEN DİKKATLİCE OKUYUNUZ FRİTÖZ KULLANMA KILAVUZU FRİTÖZÜ ÇALIŞTIRMADAN ÖNCE LÜTFEN DİKKATLİCE OKUYUNUZ AEF 490 AEF 890 İÇİNDEKİLER I Fritözün Tanımı ve Kullanım Alanları 3 4 II Genel Uyarılar ve Güvenlik Önlemleri 5 III Teknik

Detaylı

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Yıldırımdan korunma

ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK. Yıldırımdan korunma ELEKTRİKLE ÇALIŞMALARDA GÜVENLİK Yıldırımdan korunma 1 Yıldırımdan korunma 2 Yasal Mevzuat BİNALARIN YANGINDAN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK Yıldırımdan Korunma Tesisatı, Transformatör ve Jeneratör Yıldırımdan

Detaylı

CS 12000 KAPORTA ÇEKTİRME MAKİNASI

CS 12000 KAPORTA ÇEKTİRME MAKİNASI KULLANMA KLAVUZU CS 12000 KAPORTA ÇEKTİRME MAKİNASI 1. KAPORTA ÇEKTİRME MAKİNASI KULLANMADAN ÖNCE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR VE GÜVENLİK UYARILARI - Koruyucu ekipmanlarınızı tedarik ediniz. - Punta

Detaylı

TÜRKÇE DP-2100/IP-420 GÜVENLİK ÖNLEMLERİ

TÜRKÇE DP-2100/IP-420 GÜVENLİK ÖNLEMLERİ TÜRKÇE DP-2100/IP-420 GÜVENLİK ÖNLEMLERİ UYARI : ❶ ❷ ❶ ❷ ❸ ❸ ❶ ❷ ❸ i GÜVENLIK ÖNLEMLERI - ii iii iv GÜVENLI ÇALIŞMA İÇIN 1. Elektrik çarpmasından kaynaklanan kazaların önüne geçmek için güç anahtarı açık

Detaylı

HAVALI ZIMBA MAKİNASI

HAVALI ZIMBA MAKİNASI HAVALI ZIMBA MAKİNASI MODEL RTM0116 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU CİHAZIN ÜNİTELERİ 1. TUTMA KOLU 2. HAVA ENJEKTÖRÜ 3. TETİK 4. ŞARJÖR DEĞİŞTİRME DÜĞMESİ 5.ZIMBA TELİ ŞARJÖRÜ TEKNİK VERİLER 1. TAVSİYE EDİLEN

Detaylı

B. EMNİYET ÖNLEMLERİ A. MONTAJ

B. EMNİYET ÖNLEMLERİ A. MONTAJ İÇİNDEKİLER Otomatik Akü Şarj Redresörü A. MONTAJ... 3 B. EMNİYET ÖNLEMLERİ... 4 C. KULLANMA TALİMATI... 5 D. CİHAZIN ÇALIŞTIRILMASI... 6 E. CİHAZIN TAŞINMASI VE DEPOLANMASI... 7 F. GARANTİ ŞARTLARI...

Detaylı

TOPRAKLAMA Topraklama,

TOPRAKLAMA Topraklama, TOPRAKLAMA Elektrik tesislerinde aktif olmayan bölümler ile sıfır iletkenleri ve bunlara bağlı bölümlerin, bir elektrot yardımı ile, toprakla iletken bir şekilde birleştirilmesine Topraklama denilmektedir.

Detaylı

KABLOSUZ SU ISITICI KULLANIM KILAVUZU

KABLOSUZ SU ISITICI KULLANIM KILAVUZU KABLOSUZ SU ISITICI KULLANIM KILAVUZU 1 5 2 4 3 6 7 8 1. Kilit Düzenekli Kapak 2. Şeffaf Su Seviye Göstergesi 3. Alt Elektrik Tabanı 4. Açma / Kapama Anahtarı 5. Gösterge Lambası 6. Su Filtresi 7. Açık

Detaylı

5. ÜNİTE ELEKTRİK TESİSLERİNDE KORUNMA TEDBİRLERİ

5. ÜNİTE ELEKTRİK TESİSLERİNDE KORUNMA TEDBİRLERİ 5. ÜNİTE ELEKTRİK TESİSLERİNDE KORUNMA TEDBİRLERİ KONULAR 1. YALITMA 2. KÜÇÜK GERİLİM KULLANMA 3. TOPRAKLAMA 4. SIFIRLAMA 5.1 YALITMA Elektrik devresinde bulunan, cihaz, takım veya makinelerin yalıtım

Detaylı

KULLANIM KILAVUZU NOT: BU ÜRÜN PROFESYONEL KULLANIM İÇİN UYGUN DEĞİLDİR.

KULLANIM KILAVUZU NOT: BU ÜRÜN PROFESYONEL KULLANIM İÇİN UYGUN DEĞİLDİR. BENZİNLİ JENERATÖR MODEL RTM9665 KULLANIM KILAVUZU NOT: BU ÜRÜN PROFESYONEL KULLANIM İÇİN UYGUN DEĞİLDİR.. 1) Yakıt deposu 9) Boru çerçeve 2) Egzost susturucu 10) Buji 3) Toprak 11) Yakıt Kapağı 4) Devre

Detaylı

SOLAR JENERATÖR KULLANMA KILAVUZU

SOLAR JENERATÖR KULLANMA KILAVUZU SOLAR JENERATÖR KULLANMA KILAVUZU SOLAR JENERATÖR KULLANMA KILAVUZU İçindekiler 1. Güvenlik ve Uyarılar a. Uyarılar b. Güvenlik Önlemleri 2. Cihaz Tanımı a. Solar Jeneratör 600W/1000W/2000W b. Tasarım

Detaylı

Elektrik İş Güvenliği ve Mevzuatı

Elektrik İş Güvenliği ve Mevzuatı Yrd. Doç. Dr. Bedri KEKEZOĞLU & Yrd. Doç. Dr. Altuğ BOZKURT Elektrik İş Güvenliği ve Mevzuatı Güvenlik Donanımları Yasal Mevzuatlar Güvenlik Donanımları Hat üzerinde gerilimin bulunup bulunmadığının kontrolü,

Detaylı

TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU

TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU PROFİL KESME MAKİNASI 5 MODEL -RTM695- TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU 8 CİHAZIN ÜNİTELERİ 1. AÇMA / KAPAMA ŞALTERİ 2. KORUYUCU KAPAK 3. TUTMA KOLU 4. KESME DİSKİ 5. MAKİNA TABANI 6. AKTİF KORUMA 7. TAŞ KİLİTLEME

Detaylı

TÜRKÇE APW-896/IP-420 GÜVENLİK ÖNLEMLERİ

TÜRKÇE APW-896/IP-420 GÜVENLİK ÖNLEMLERİ TÜRKÇE APW-896/IP-420 GÜVENLİK ÖNLEMLERİ UYARI : ❶ ❷ ❶ ❷ ❸ ❸ ❶ ❷ ❸ TÜRKÇE i GÜVENLIK ÖNLEMLERI - ii TÜRKÇE iii iv APW-896 daha güvenli şekilde kullanmak için alınması gereken önlemler 1. Elektrik şokunun

Detaylı

ELEKTRİKLİ EL MİKSERİ

ELEKTRİKLİ EL MİKSERİ ELEKTRİKLİ EL MİKSERİ MODEL RTM394 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU 1 6 3 6 2 1 5 4 2 CİHAZIN ÜNİTELERİ 1. AÇMA/KAPAMA ŞALTERİ 2. AÇMA /KAPAMA ŞALTER KİLİTLEYİCİ 3. HIZ AYAR DÜĞMESİ 4. VİTES AYAR DÜĞMESİ 5.

Detaylı

MODEL RTM 389 KULLANIM KILAVUZU

MODEL RTM 389 KULLANIM KILAVUZU MERMER KESİCİ MODEL RTM 389 KULLANIM KILAVUZU TEKNİK ÖZELLİKLER Gerilim Frekans 220V 50Hz Giriş Gücü 1400 W Yüksüz Hız 15000 Devir/dk (+/- %10) Testere Çapı φ110/115 φ20 CİHAZIN ÜNİTELERİ 1. ÇALIŞTIRMA

Detaylı

APARTMANLAR KONTROL FORMU

APARTMANLAR KONTROL FORMU SORU E H ÖNERİ 1. Apartmanın sokak numarası gece ve gündüz görülebilecek durumda mı? 2. Apartman dairelerinin numaraları var mı? 3. Apartmana giren kişiler için geçiş kontrolü var mı? 4. Apartman, site

Detaylı

6331 sayılı ĠSG Kanunu

6331 sayılı ĠSG Kanunu 6331 sayılı ĠSG Kanunu Bu Kanun; Kamu ve özel sektöre ait bütün işlere ve işyerlerine, Bu işyerlerinin işverenleri ile işveren vekillerine, Çırak ve stajyerler de dâhil olmak üzere tüm çalışanlarına faaliyet

Detaylı

Kapalı Alanlarda Çalışmalarda Güvenlik

Kapalı Alanlarda Çalışmalarda Güvenlik Kapalı Alanlarda Çalışmalarda Güvenlik Eğitimin Amacı Eğitimin amacı, işyerlerinde sağlıklı güvenli bir ortamı temin etmek, iş kazalarını ve meslek hastalıklarını %0 a indirmek, çalışanları yasal hak ve

Detaylı

Lokantaların hepsi insanlara yemek sunarlar; ancak birbirlerinden farklılık gösteririler. Özellikle lokantacılık konusunda mesleki örgütlerin

Lokantaların hepsi insanlara yemek sunarlar; ancak birbirlerinden farklılık gösteririler. Özellikle lokantacılık konusunda mesleki örgütlerin GENEL PROFİL Oteller ve lokantalar, dünyanın her yerinde yaygın olarak bulunmaktadır. Özellikle turizmin geliştiği bölgelerde ve kentlerde otelcilik ve buna bağlı olarak lokantacılık da oldukça çabuk gelişme

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİLİ CEP TELEFONU ŞARJ CİHAZI KULLANMA KILAVUZU

GÜNEŞ ENERJİLİ CEP TELEFONU ŞARJ CİHAZI KULLANMA KILAVUZU GÜNEŞ ENERJİLİ CEP TELEFONU ŞARJ CİHAZI KULLANMA KILAVUZU 1. GÜVENLİK TALİMATLARI Genel Olarak; Lütfen, ürünü kullanmadan önce, bu ürünle beraber verilen dökümanları okuyun böylece güvenlik talimatlarını

Detaylı

Dikkat GÜVENLİKLE İLGİLİ ÖNLEMLER

Dikkat GÜVENLİKLE İLGİLİ ÖNLEMLER Dikkat Cihazınızın yanlış kullanımı nedeniyle herhangi bir zarar gelmemesi için, cihazınızı kullanmaya başlamadan önce lütfen bu talimatları dikkatlice okuyun. Özellikle cihazınızla ilgili güvenlik talimatlarını

Detaylı

UC 912 HALI ÇIKARICISI KULLANIM TALİMATLARI

UC 912 HALI ÇIKARICISI KULLANIM TALİMATLARI UC 912 HALI ÇIKARICISI KULLANIM TALİMATLARI Teknik Özellikler Depo kapasitesi, solüsyon deposu 15L Sıvı güvenliği kapaması 35L Depo kapasitesi, kuru emme 45L Motor, by-pass iki motor 2000W Pompa basıncı

Detaylı

TOPLUM SAĞLIĞI AÇISINDAN İLK YARDIM EĞİTİMİNİN ÖNEMİ. Dr.Alpaslan Türkkan

TOPLUM SAĞLIĞI AÇISINDAN İLK YARDIM EĞİTİMİNİN ÖNEMİ. Dr.Alpaslan Türkkan TOPLUM SAĞLIĞI AÇISINDAN İLK YARDIM EĞİTİMİNİN ÖNEMİ Dr.Alpaslan Türkkan İlkyardım Hastalık ya da kaza ile sağlığı tehlikeye girmiş kişi ya da kişilere; Hayati tehlikeyi ortadan kaldırmak, Yaralının durumunun

Detaylı

Bu Addendum Kullanıcı El Kitabı'na

Bu Addendum Kullanıcı El Kitabı'na Oksijen sensörünün değiştirilmesi Giriş Oksijen sensörünün her iki senede bir ya da gerekirse daha kısa aralıklarla değiştirilmesi gerekir. Genel onarım talimatları Ventilatöre bakım yaparken, ventilatör

Detaylı

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ 1 ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİ Normalde voltmetrelerle en fazla 1000V a kadar gerilimler ölçülebilir. Daha yüksek gerilimlerde; Voltmetrenin çekeceği güç artar. Yüksek gerilimden kaynaklanan kaçak akımların

Detaylı

TANITIM VE KULLANMA KILAVUZU

TANITIM VE KULLANMA KILAVUZU ELEKTRİKLİ MATKAP MODEL RTM154 TANITIM VE KULLANMA KILAVUZU 6 1 2 4 5 3 CİHAZIN ÜNİTELERİ 1. MANDREN 2. HAVALANDIRMA ARALIKLARI 3. GERİ/İLERİ DÖNÜŞ ŞALTERİ 4. AÇMA / KAPAMA ŞALTERİ 5. AÇMA / KAPAMA ŞALTERİ

Detaylı

Soğuklarda sıcacık ve keyifle kullanmanız dileğiyle. AYIŞIĞI CONCEPT. www.ayisigiconcept.com

Soğuklarda sıcacık ve keyifle kullanmanız dileğiyle. AYIŞIĞI CONCEPT. www.ayisigiconcept.com KULLANIM KILAVUZU 1 Değerli Müşterimiz: Bu kullanım kılavuzu Ayışığı Concept in tüm ısıtıcı masa modelleri için hazırlanmıştır. Güvenlik kuralları ve standartlarına uygun imal edilen yüksek kaliteli ve

Detaylı

İLKYARDIM. www.hiasd.org

İLKYARDIM. www.hiasd.org İLKYARDIM www.hiasd.org Misyon & Vizyon Plan İlkyardım tanımı İlkyardım malzemeleri Haberleşme Kırık-çıkık Kanama Yanık Sara Hayvan dostlarımız Zehirlenme Duman zehirlenmesi Elektrik çarpması Kalp krizi

Detaylı

DARBELİ MATKAP MODEL RTM151 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU

DARBELİ MATKAP MODEL RTM151 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU DARBELİ MATKAP MODEL RTM151 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU CİHAZIN ÜNİTELERİ 1. MANDREN 2. ÇALIŞTIRMA ANAHTARI 3. DEVİR AYARI 4. SAĞ SOL MANDALI 5. ANAHTAR KİLİTLEME BUTONU 6. HAVALANDIRMA ARALIKLARI TEKNİK

Detaylı

ELEKTRİKLİ ZIMBA MAKİNASI

ELEKTRİKLİ ZIMBA MAKİNASI ELEKTRİKLİ ZIMBA MAKİNASI MODEL KULLANIM KILAVUZU ALETİN UNİTELERİ 1- Derinlik ayar düğmesi 2- Elektrik kablosu 3- Açma Kapama tuşu 4- Kaldıraç 5- Tetik 6- Basınç 7- Burun 8- Güvenlik 9- Şarjör 10- Tutturmaç

Detaylı

KAYNAK İŞLERİNDE GÜVENLİK. Kaynak genel anlamda iki metal parçayı birbirine birleştirmek için yapılan işlemdir.

KAYNAK İŞLERİNDE GÜVENLİK. Kaynak genel anlamda iki metal parçayı birbirine birleştirmek için yapılan işlemdir. KAYNAK İŞLERİNDE GÜVENLİK Kaynak genel anlamda iki metal parçayı birbirine birleştirmek için yapılan işlemdir. Pratik olarak bütün kaynak usulleri pek az istisnası ile, kaynak yerinin erime veya metalin

Detaylı

Solunum ve Kalp Durması Nedir?

Solunum ve Kalp Durması Nedir? TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum durması: Solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalmasıdır. Hemen yapay solunum ile hasta

Detaylı

Makine ve Ekipmanlarla Güvenli Çalışma Prensipleri KADİR BAYRAK 145148045

Makine ve Ekipmanlarla Güvenli Çalışma Prensipleri KADİR BAYRAK 145148045 Makine ve Ekipmanlarla Güvenli Çalışma Prensipleri KADİR BAYRAK 145148045 Amaç : Makine ve ekipmanlarla yapılan çalışmalarda güvenlik sistemlerinin tanıtılması ve uygulamada dikkat edilmesi gereken önemli

Detaylı

ELEKTRİK YANGINLARININ SÖNDÜRÜLMESİ

ELEKTRİK YANGINLARININ SÖNDÜRÜLMESİ ELEKTRİK YANGINLARININ SÖNDÜRÜLMESİ Dünyada her şey için, medeniyet için, hayat için, başarı için, en hakiki mürşit bilimdir, fendir. K. Atatürk 1. Genel Elektrik; insan hayatına sağladığı büyük yararların

Detaylı

TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum durması: Solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalmasıdır. Hemen yapay solunum ile hasta

Detaylı

TES Dijital Toprak direnci ölçer TES-1605 KULLANMA KLAVUZU

TES Dijital Toprak direnci ölçer TES-1605 KULLANMA KLAVUZU TES Dijital Toprak direnci ölçer TES-1605 KULLANMA KLAVUZU TES ELECTRICAL ELECTRONIC CORP ı. GÜVENLİK BİLGİSİ Ölçü aleti ile servis ya da çalışma yapmadan önce aşağıdaki güvenlik bilgilerini dikkatle okuyunuz.

Detaylı

5.JENERATÖRÜ ÇALIŞTIRMA

5.JENERATÖRÜ ÇALIŞTIRMA BENZ İ NL İ JENERAT Ö R DİKKAT 1.GÜVENLİK İÇİN İPUÇLARI 2.PARÇALARIN VE ANA BİLEŞENLERİN TANITIMI 3.TEKNİK ÖZELLİKLER 4.ÇALIŞTIRMA ÖNCESİ KONTROLLER 1 3 4 5 5.JENERATÖRÜ ÇALIŞTIRMA 6. ELEKTRİK BA LANTISI

Detaylı

SAĞLIK VE GÜVENLiK İŞARETLERİ

SAĞLIK VE GÜVENLiK İŞARETLERİ SAĞLIK VE GÜVENLiK İŞARETLERİ GÜVENLİK VE SAĞLIK İŞARETLERİ Özel bir amaç, faaliyet veya durumu işaret eden - levha, - renk, - sesli ve/veya ışıklı sinyal, - sözlü iletişim ya da el kol işareti yoluyla

Detaylı

ACİL DURUM LAMBASI / LED-151

ACİL DURUM LAMBASI / LED-151 Özellikler 400 mah kapasiteli, bakım gerektirmeyen ve uzun ömürlü batarya 500 Şarj batarya ömrü Yüksek ışık veren, enerji tasarrufu sağlayan, uzun ömürlü 15+1 LED 15 LED ve 1 LED aydınlatma şeklinde 2

Detaylı

ĠġÇĠ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ DERSĠ

ĠġÇĠ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ DERSĠ 15.11.2013 ĠġÇĠ SAĞLIĞI VE GÜVENLĠĞĠ DERSĠ Egemen Avcu Dr. Makine Mühendisi Ford Otosan İhsaniye Otomotiv Meslek Yüksek Okulu Makine Resim ve Konstrüksiyon Programı Ders içeriği GiriĢ ĠĢ Kazaları ĠĢ yerinde

Detaylı

TAŞLAMA MAKİNASI MODEL RTM118 RTM123 RTM126 RTM129 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU

TAŞLAMA MAKİNASI MODEL RTM118 RTM123 RTM126 RTM129 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU TAŞLAMA MAKİNASI MODEL RTM118 RTM123 RTM126 RTM129 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU 6 7 4 3 2 5 1 CİHAZIN ÜNİTELERİ 1. KORUYUCU KAPAK 2. KORUYUCU KAPAK SIKIŞTIRMA KOLU 3. AÇMA / KAPAMA ŞALTERİ 4. İLAVE SAP

Detaylı

Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Kalp Durması: Temel YaĢam Desteği Nedir? ilaçsız 112 112 Hayat Kurtarma Zinciri Nedir?

Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Kalp Durması: Temel YaĢam Desteği Nedir? ilaçsız 112 112 Hayat Kurtarma Zinciri Nedir? Temel Yaşam Desteği Solunum ve Kalp Durması Nedir? Solunum Durması: Solunum hareketlerinin durması nedeniyle vücudun, yaşamak için ihtiyacı olan oksijenden yoksun kalmasıdır. Hemen yapay solunuma başlanmaz

Detaylı

BD2A CİLALAMA MAKİNASI KULLANIM KILAVUZU

BD2A CİLALAMA MAKİNASI KULLANIM KILAVUZU BD2A CİLALAMA MAKİNASI KULLANIM KILAVUZU 1 DİKKAT 1. Bu cihaz fiziksel olarak yetersiz durumda olan, zihinsel sorunları bulunan ve çocukların kullanımı için üretilmemiştir. 2. Çocukların cihazla oynamadıklarından

Detaylı

İZMİR ADNAN MENDERES HAVALİMANI YENİ İÇ HATLAR TERMİNALİ VE ÇOKKATLI OTOPARK PROJESİ. İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ ve ÇEVRE ZİYARETÇİ SAHA GİRİŞ EĞİTİMİ

İZMİR ADNAN MENDERES HAVALİMANI YENİ İÇ HATLAR TERMİNALİ VE ÇOKKATLI OTOPARK PROJESİ. İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ ve ÇEVRE ZİYARETÇİ SAHA GİRİŞ EĞİTİMİ İZMİR ADNAN MENDERES HAVALİMANI YENİ İÇ HATLAR TERMİNALİ VE ÇOKKATLI OTOPARK PROJESİ İŞ SAĞLIĞI GÜVENLİĞİ ve ÇEVRE ZİYARETÇİ SAHA GİRİŞ EĞİTİMİ HOŞGELDİNİZ İŞ KAZALARI Önlenebilir nedenlere bağlı olarak

Detaylı

PREFERİKAL SU POMPASI

PREFERİKAL SU POMPASI PREFERİKAL SU POMPASI MODEL RTM873 TANITMA VE KULLANIM KLAVUZU CİHAZIN ÜNİTELERİ 1. SU GİRİŞİ 2. SU ÇIKIŞI 3. ELEKTRİK KUTUSU TEKNİK ÖZELLİKLER 1. GERİLİM 230V~50HZ 2. GÜÇ 370W/0.5HP 3. MAK.BASMA YÜK.

Detaylı

YÜKSEK GERİLİM ELEMANLARI. Prof. Dr. Özcan KALENDERLİ

YÜKSEK GERİLİM ELEMANLARI. Prof. Dr. Özcan KALENDERLİ YÜKSEK GERİLİM ELEMANLARI Prof. Dr. Özcan KALENDERLİ Yüksek Gerilim Elemanları A. Temel Elemanlar; 1. Generatörler 2. Transformatörler 3. Kesiciler 4. Ayırıcılar 5. İletim Hatları 6. Direkler 7. İzolatörler

Detaylı

TES Dijital Toprak direnci ölçer TES-1700 KULLANMA KLAVUZU

TES Dijital Toprak direnci ölçer TES-1700 KULLANMA KLAVUZU TES Dijital Toprak direnci ölçer TES-1700 KULLANMA KLAVUZU TES ELECTRICAL ELECTRONIC CORP ı. GÜVENLİK BİLGİSİ Ölçü aleti ile servis ya da çalışma yapmadan önce aşağıdaki güvenlik bilgilerini dikkatle okuyunuz.

Detaylı

GENEL İŞ GÜVENLİĞİ KURALLARI

GENEL İŞ GÜVENLİĞİ KURALLARI GENEL İŞ GÜVENLİĞİ KURALLARI İş yerlerinde elektrikli alet ve makinelerin dışında el becerisine dayalı olarak kullanılan aletler, el aletleridir. Özellikle küçük iş yerlerinde meydana gelen iş kazalarının

Detaylı

ÖNEMLİ GÜVENLİK UYARILARI

ÖNEMLİ GÜVENLİK UYARILARI Cihazınızı kullanmadan önce bu kılavuzu dikkatlice okuyun ve ileride yararlanmak üzere saklayın. ÖNEMLİ GÜVENLİK UYARILARI Cihazınızı çalıştırmadan önce tüm talimatları okuyun. Bu talimatları ileride yararlanmak

Detaylı

DERS BİLGİ FORMU İnsan Sağlığı ve İş Güvenliği Tüm Alanlar Tüm Dallar

DERS BİLGİ FORMU İnsan Sağlığı ve İş Güvenliği Tüm Alanlar Tüm Dallar Dersin Adı Alan Meslek / Dal Dersin Okutulacağı Sınıf / Dönem Süre Dersin Amacı Dersin Tanımı DERS BİLGİ FORMU İnsan Sağlığı ve İş Güvenliği Tüm Alanlar Tüm Dallar 32 Ders Saati Bu ders ile öğrenciye;

Detaylı

ÖĞRENME FAALİYETİ 2 ÖĞRENME FAALİYETİ-2

ÖĞRENME FAALİYETİ 2 ÖĞRENME FAALİYETİ-2 ÖĞRENME FAALİYETİ 2 ÖĞRENME FAALİYETİ-2 AMAÇ Bu faaliyette verilecek bilgiler doğrultusunda, uygun atölye ortamında, standartlara ve elektrik iç tesisleri yönetmeliğine uygun olarak, kablo döşeme malzemelerini

Detaylı

AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri

AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri Koruma Röleleri AŞIRI AKIM KORUMA RÖLELERİ Trafolarda Meydana Gelen Aşırı Akımların Nedenleri Trafolarda meydana gelen arızaların başlıca nedenleri şunlardır: >Transformatör sargılarında aşırı yüklenme

Detaylı

HY-8010A Oyun Parkı Kullanım Kılavuzu

HY-8010A Oyun Parkı Kullanım Kılavuzu HY-8010A Oyun Parkı Kullanım Kılavuzu Ürünün kurulum ve kullanımından önce tüm kullanım kılavuzunu dikkatle okuyunuz. İleride referans olması için kullanım kılavuzunu saklayınız. KURULUM: Açma/Kapama:

Detaylı

Soru 5) Türkiye'de şebeke geriliminin frekansı kaç Hertz dir? a) 50 b) 900 MHz c) 380 d) 220

Soru 5) Türkiye'de şebeke geriliminin frekansı kaç Hertz dir? a) 50 b) 900 MHz c) 380 d) 220 Soru 1) Aşağıdakilerden hangisi topraklama yöntemi a) nötr hattına doğrudan bağlama yapılması b) toprak altında kömür tozları içine kablolu bakır plaka yerleştirilmesi c) topraklama direnci düşük su veya

Detaylı

ÇALIŞMA ORTAMI GÖZETİMİ. İş güvenliği uzmanlarının çalışmarındaki yeri ve önemidir.

ÇALIŞMA ORTAMI GÖZETİMİ. İş güvenliği uzmanlarının çalışmarındaki yeri ve önemidir. ÇALIŞMA ORTAMI GÖZETİMİ Eğitimin Amacı Çalışma ortamı gözetiminin tanımı ve kapsamı, İş güvenliği uzmanlarının çalışmarındaki yeri ve önemidir. Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı Çalışma ortamı gözetimi;

Detaylı

KİMYASAL MADDE ÜRETEN, DEPOLAYAN TESİSLERDE İŞ KAZASI, YANGIN VE PATLAMALARI ÖNLEMENİN EN ÖNEMLİ MEDODU RİSK BAZLI İŞ VE ATEŞ İZNİ FORMU DÜZENLENMESİ

KİMYASAL MADDE ÜRETEN, DEPOLAYAN TESİSLERDE İŞ KAZASI, YANGIN VE PATLAMALARI ÖNLEMENİN EN ÖNEMLİ MEDODU RİSK BAZLI İŞ VE ATEŞ İZNİ FORMU DÜZENLENMESİ KİMYASAL MADDE ÜRETEN, DEPOLAYAN TESİSLERDE İŞ KAZASI, YANGIN VE PATLAMALARI ÖNLEMENİN EN ÖNEMLİ MEDODU RİSK BAZLI İŞ VE ATEŞ İZNİ FORMU DÜZENLENMESİ Celal TOPRAKÇI Kimya Mühendisi, İş Güvenliği Uzmanı

Detaylı

SUNTA KESME MAKİNASI

SUNTA KESME MAKİNASI SUNTA KESME MAKİNASI MODEL RTM384 TANITMA VE KULLANIM KILAVUZU 1 6 2 3 5 4 CİHAZIN ÜNİTELERİ 1. AÇMA / KAPAMA ŞALTERİ 2. TUTMA KOLU 3. AÇI ÖLÇEĞİ 4. AÇI AYAR KOLU 5. TESTERE KORUMASI 6. LAZER AÇMA / KAPAMA

Detaylı

TOPRAKLAMA VE POTANSİYEL SÜRÜKLENMESİ

TOPRAKLAMA VE POTANSİYEL SÜRÜKLENMESİ TOPRAKLAMA VE POTASİYEL SÜRÜKLEMESİ Genel bilgi Generatör, transformatör, motor, kesici, ayırıcı aydınlatma artmatürü, çamaşır makinası v.b. elektrikli işletme araçlarının, normal işletme anında gerilim

Detaylı

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri

MOTOR KORUMA RÖLELERİ. Motorların şebekeden aşırı akım çekme nedenleri MOTOR KORUMA RÖLELERİ Motorlar herhangi bir nedenle normal değerlerinin üzerinde akım çektiğinde sargılarının ve devre elemanlarının zarar görmemesi için en kısa sürede enerjilerinin kesilmesi gerekir.

Detaylı

ELEKTRİK TESİSATI VE SİSTEMLERİ

ELEKTRİK TESİSATI VE SİSTEMLERİ ELEKTRİK TESİSATI VE SİSTEMLERİ Elektrik tesisatının, kaçış yolları aydınlatmasının, acil durum aydınlatma ve yönlendirmesinin ve yangın algılama ve uyarı sistemlerinin, ilgili tesisat yönetmeliklerine

Detaylı

Endüstriyel Temizlik Makineleri. Monofaze. Sanayi Tipi Elektrik Süpürgeleri Garanti Belgesi. Kullanım Kitapçığı

Endüstriyel Temizlik Makineleri. Monofaze. Sanayi Tipi Elektrik Süpürgeleri Garanti Belgesi. Kullanım Kitapçığı Endüstriyel Temizlik Makineleri Monofaze Sanayi Tipi Elektrik Süpürgeleri Garanti Belgesi Kullanım Kitapçığı ÖNEMLİ : Makineyi çalıştırmadan önce lütfen bu kitapçığı okuyunuz. HAZAN ISI VE MAKİNA SANAYİ

Detaylı

14. ÜNİTE GERİLİM DÜŞÜMÜ

14. ÜNİTE GERİLİM DÜŞÜMÜ 14. ÜNİTE GERİLİM DÜŞÜMÜ KONULAR 1. GERİLİM DÜŞÜMÜNÜN ANLAMI VE ÖNEMİ 2. ÇEŞİTLİ TESİSLERDE KABUL EDİLEBİLEN GERİLİM DÜŞÜMÜ SINIRLARI 3. TEK FAZLI ALTERNATİF AKIM (OMİK) DEVRELERİNDE YÜZDE (%) GERİLİM

Detaylı

AKSİYEL FAN HIZ KONTROL ÜNİTESİ

AKSİYEL FAN HIZ KONTROL ÜNİTESİ AKSİYEL FAN & HIZ KONTROL ÜNİTESİ SFW0S 300 BROŞÜR TEKNİK ÖZELLİKLER SALİKS SFW0S 300 Fan yaygın olarak pano ve server odaları, elekrik panoları gibi endüstriyel makine soğutmalarında, aynı zamanda yaşamsal

Detaylı

GENEL RİSK DEĞERLENDİRMESİ ÖRNEK FORMU

GENEL RİSK DEĞERLENDİRMESİ ÖRNEK FORMU GENEL RİSK DEĞERLENDİRMESİ ÖRNEK FORMU Risk Değerlendirme No: Tarih: İşveren: İşyeri Adresi: Yapılan İş Nedir? (Kısaca açıklayınız) İşçi sayısı: Erkek Kadın Çocuk Çırak Öğrenci RİSK DEĞERLENDİRMESİ YAPILMASININ

Detaylı

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM III TEMEL YAŞAM DESTEĞİ

Sağlık Bülteni İLK YARDIM BÖLÜM III TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Sağlık Bülteni İLK YARDIM ODTÜ G. V. ÖZEL MERSİN İLKÖĞRETİM OKULU Ocak 2014 SOLUNUM ve KALP DURMASI NEDİR? BÖLÜM III TEMEL YAŞAM DESTEĞİ Solunum durması: Solunum hareketleri durunca, vücuda yaşamak için

Detaylı

3. ÜNİTE KULLANILAN EL ALETLERİ VE TAKIMLARI

3. ÜNİTE KULLANILAN EL ALETLERİ VE TAKIMLARI 3. ÜNİTE KULLANILAN EL ALETLERİ VE TAKIMLARI 1. EL ALETLERİ VE TAKIMLAR KONULAR 3.1 EL ALETLERİ VE TAKIMLAR 3.1.1 Yankeski İletkenleri kesmek amacıyla kullanılan bu aletin de elektrikçiler ve elektronikçilerin

Detaylı

23 MAYIS 2015 C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI SINAVI SORULARI

23 MAYIS 2015 C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI SINAVI SORULARI 1)Duyma eşiği kaç desibeldir?.0.87.80. 30.50 23 MAYIS 2015 C SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLIĞI SINAVI SORULARI 2)işveren kulaklık almakla almamak arasında kalmıştır işyerinde gürültü seviyesi kaç db(a) ise

Detaylı

Samet Biricik Elk. Y. Müh. Elektrik Mühendisleri Odası 28 Ocak2011

Samet Biricik Elk. Y. Müh. Elektrik Mühendisleri Odası 28 Ocak2011 Samet Biricik Elk. Y. Müh. Elektrik Mühendisleri Odası 28 Ocak2011 1 KompanzasyonSistemlerinde Kullanılan Elemanlar Güç Kondansatörleri ve deşarj dirençleri Kondansatör Kontaktörleri Pano Reaktif Güç Kontrol

Detaylı

Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı

Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı Çalışma Ortamı Gözetiminin Tanımı Çalışma ortamı gözetimi; işyerlerinde çalışanların maruz kalabilecekleri endüstriyel kirlenmelerin (Ör: gürültü, kimyasal gazlar, tozlar vb.) iş sağlığı ve güvenliği mevzuatları

Detaylı

15. ÜNİTE ÖRNEK KUVVET TESİSAT UYGULAMA PROJESİNİN HAZIRLANMASI

15. ÜNİTE ÖRNEK KUVVET TESİSAT UYGULAMA PROJESİNİN HAZIRLANMASI 15. ÜNİTE ÖRNEK KUVVET TESİSAT UYGULAMA PROJESİNİN HAZIRLANMASI KONULAR 1. Küçük Bir Atölyenin Kuvvet Tesisat Projesinin Hazırlanması 2. Asma Katlı Bir İş Yerinin Aydınlatma ve Kuvvet Projesinin Hazırlanması

Detaylı

Isı ile emk elde etmek

Isı ile emk elde etmek ELEKTRİK ÜRETİMİ Isı ile emk elde etmek İki farklı iletkenin birer uçları birbirine kaynak edilir ya da sıkıca birbirine bağlanır. boşta kalan uçlarına hassas bir voltmetre bağlanır ve birleştirdiğimiz

Detaylı

AKÜ TAKVİYE CİHAZLI POWER BANK 9000

AKÜ TAKVİYE CİHAZLI POWER BANK 9000 AKÜ TAKVİYE CİHAZLI POWER BANK 9000 Kullanım Kılavuzu 31889 Ürünü kullanmadan önce lütfen bu kullanma kılavuzunu okuyun. Bu uyarıya uymamak ciddi yaralanmalara neden olabilir. Taşınabilir Çok Fonksiyonlu

Detaylı

* Kabloya asılarak,çekerek fişi prizden çıkarmayınız. Aksi taktirde kabloya zarar verebilir, yangın ve cihazın bozulmasına neden olabilirsiniz.

* Kabloya asılarak,çekerek fişi prizden çıkarmayınız. Aksi taktirde kabloya zarar verebilir, yangın ve cihazın bozulmasına neden olabilirsiniz. STP-131 MİNİ PRİNTER GÜVENLİK UYARILARI STP-131 termal yazıcıyı kullanırken aşağıdaki güvenlik talimatlarına uymanız gerekmektedir. Aşağıdaki kurallara uyulmaması ciddi yaralanmalara, hasarlara ve ölümlere

Detaylı

YANGINDA PERSONELİN YAPMASI GEREKENLER. Şengül ÖZDEMİR Diaverum Buca Diyaliz Merkezi İzmir 2015

YANGINDA PERSONELİN YAPMASI GEREKENLER. Şengül ÖZDEMİR Diaverum Buca Diyaliz Merkezi İzmir 2015 YANGINDA PERSONELİN YAPMASI GEREKENLER Şengül ÖZDEMİR Diaverum Buca Diyaliz Merkezi İzmir 2015 YANGIN YANGINDA İŞYERİ GÜVENLİĞİ PERSONEL GÜVENLİĞİ HASTA GÜVENLİĞİ EVRAK GÜVENLİĞİ MALZEME GÜVENLİĞİ 2 YANGIN

Detaylı

Endüstriyel Temizlik Makineleri. Trifaze. Sanayi Tipi Elektrik Süpürgeleri Garanti Belgesi. Kullanım Kitapçığı

Endüstriyel Temizlik Makineleri. Trifaze. Sanayi Tipi Elektrik Süpürgeleri Garanti Belgesi. Kullanım Kitapçığı Endüstriyel Temizlik Makineleri Trifaze Sanayi Tipi Elektrik Süpürgeleri Garanti Belgesi Kullanım Kitapçığı ÖNEMLİ : Makineyi çalıştırmadan önce lütfen bu kitapçığı okuyunuz. HAZAN ISI VE MAKİNA SANAYİ

Detaylı