YAS İŞİ. Dr. Timuçin Oral İTİCÜ. 18 Aralık 12 Salı

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "YAS İŞİ. Dr. Timuçin Oral İTİCÜ. 18 Aralık 12 Salı"

Transkript

1 YAS İŞİ Dr. Timuçin Oral İTİCÜ 18 Aralık 2012

2 Yasın Tanımı Duygusal olarak bağlı olduğumuz kişi, yer ya da nesnelerin kaybına ya da kayıp olasılığına verdiğimiz fiziksel, duygusal, bedensel, bilişsel ve psişik tepki yas dır. Yas kişi için anlam taşıyan bir sevgi nesnesinin yitiminden sonra psişik dengenin yeniden kurulmasını sağlayan mental süreçtir. 2

3 Diğer Tanımları Yas, Keder (Grief): Herhangi bir kayba yanıt olarak oluşan normal, dinamik süreç Yas, Matem (Mourning): Yukardaki anlamda da kullanılır ama daha özgül olarak yasın etrafa açıkça ifade ediliyor olması Yas, Ağıt (Bereavement): Kayıptan yakınma durumu Komplike Yas : Engellenmiş ya da gizlenmiş yas süreci

4 Kayıp yaşadığımızda, iç dünyamızın gerçekliği ile dış gerçeklik arasında bir uyum sağlamak zorunda kalırız. Bu süreçte, bir dizi psikolojik uzlaşma meydana gelir. Doğal bir durum olan yasın belirtileri bazen hastalık belirtileriyle karışabilir ve gereksiz tıbbi incelemelere ve gereksiz ilaç kullanımına yol açabilir. 4

5 Yası hep ölüm boşanma vs gibi büyük kayıplar sonrasında yaşanan bir olgu gibi düşünme eğilimi var. Oysa, aslında yas, basitçe herhangi bir yitime yanıt olarak iç dünyanız ile dış gerçeklik arasındaki bir uzlaşma sürecidir (Volkan-Zintl, 1993)

6 Aslında büyük/küçük her şeyin kaybının ardından yas tutarız. Bir küpenin teki de olabilir, hayatla ilgili bir umudun kaybı da. Göç de bir yas sebebidir, bazen ana baba evinden ayrılmak da. Burada daha çok ölümün ardından gelen yastan söz edilmekle birlikte, aslında içerik kişi için önemli her türlü kayıp ve ayrılığa uyarlanabilir.

7 Yasla bağlantılı olarak, kayıp denince sıklıkla akla gelen ölümdür. Boşanma, taşınma, ülkemizde son yıllarda çok yaygın olan göç gibi durumlar Mutlu kayıplar (okulu bitirip hayata atılmak, emeklilik vb)

8 Nerede tören varsa orada yas vardır Doğum günü Sünnet Mezuniyet Evlilik Emeklilik Ölüm Anma

9 Kayıp? Kayıp: Kaybolma, yitme, yitim Gayb: 1) Gizli olan. Görünmeyen. Belirsiz. 2) Güman. Hislerle veya akıl ile bilinmeyen şey Bir şeyin başka bir şeyde kaybolması Gözönünde olmayan, gizli olan, manevi olan Kaybetmek belki de Gaybetmek kökünden geliyor

10 Yası tamamlayabilme kapasitesi şunlara bağlıdır: duygusal olgunluk acı veren duygulanıma dayanabilme becerisi özgüvenin özerk biçimde düzenlenebilmesi yitirilen nesneye bağımlılığın derecesi yitimin nasıl yaşandığı (Wolfenstein, 1966)

11 Yası tutabilmek ya da yas isini yapabilmek gelişim öykümüze bağlıdır. Çocukluktan başlayarak bazı seyleri arkamızda bırakarak yola devam ederiz. (Vazgeçeriz). 11

12 Yası anlamak için 3 şey temeldir: Her kayıp kaçınılmaz olarak yas süreci yaratır Her kayıp daha önceki kayıpları tekrar canlandırır Her kayıp, eğer yası gerektiğince tutulursa, değişime ve büyümeye aracılık eder. 12

13 NORMAL YAS?

14 NORMAL YAS? Yas tamamen normal bir durumdur!

15 NORMAL YAS? Yas tamamen normal bir durumdur! Yasla ilgili hiçbir şey normal değildir!

16 Yas tutmak normal olmakla birlikte, hiçbir zaman kolay veya basit bir süreç değildir. Pek çok faktör nedeniyle normal sürecinden saparak komplike hale gelebilir. İnsanoğlu biyolojik olarak bağlanmaya eğilimlidir ve değer verdiklerinden vazgeçmeye hiçbir zaman hazır değildir.

17 Kişilik yapılanması Borderline düzeyde olduğunda kişinin herhangi bir keder yaşadığını görmezsiniz. Onlar yas tutmazlar (Searles, 1982). Sık sevgili değiştiren, yakın arkadaşlarını kolayca defterden silen ama sık sık yoğun bir boşluk duygusundan yakındığına tanık olduğunuz hasta örneği.. Aslında duyarsız değil çok duyarlı ve en küçük bir terk edilme olasılığına karşı da hazırlıklı (acımadı ki!)

18 Kubler-Ross: Yasın 5 aşaması İnkar Öfke Pazarlık Depresyon Kabullenme 16

19 Bowlby ve Parkes: 4 Fazlı Model Şok ve uyuşukluk: genellikle ilk tepkidir. Kişi temel gereksinimlerini bile karşılayamaz Özlem ve arayış: herşeyi eski haline getirmeye çabalama Dezorganizasyon: sorunlara konsantre olamama. Ölüm yaşamla karışmıştır. Reorganizasyon: yeni bir yaşama başlamak

20 Yasın Evreleri Akut evre (kriz dönemi) İlerleyen evre (psikolojik yas işini nin gerçekleştiği keder dönemi) Düzeni ve sırası yok Döngüsel Kişiye özel 18

21 Akut evre belirtileri Yitimin hemen arkasından panik görülmesi olağandır. Nefes darlığı, boğazda düğümlenme, iç çekme, kaslarda gevşeklik, iştahsızlık Ani ve beklenmedik kayıpların ardından şok ve uyuşukluk gözlemlenebilir. Bilinçdışı süreçlerin etkisiyle, kaybettiği yakınının bazı hareketlerini, tepkilerini, özelliklerini taklit etmeye başlayabilir. Ölen kişinin geri gelmesi şeklindeki acı verici istek ve inanamama çoğu kez ön plandadır.

22 Hazırlıklı olabilmek Psikolojik hazırlık fırsatını tanımış olan ölümler: sıralı ölüm (yaşlılık, kronik hastalıklar) Aman, birşey olmasın O ölürse ben ne yaparım? Bayramda mutlaka gidip görelim, bir sonraki bayramda görmek kısmet olmayabilir Gürültülü belirtiler ortaya çıkmaz ya da çok daha kısa sürer. Yas daha sessizdir

23 Akut evrede zihinsel mekanizmalar Yadsıma Bölme Pazarlık Sıkıntı Öfke Zorlu düşünceler Kriz dönemi düşleri

24 Yadsıma Bazı anlarda, kişi ölümün gerçek olmadığını, bir yanlışlık, bir karışıklık olduğunu düşünebilir. Yadsıma, şoku emerek, dayanılması güç olan gerçeği yavaş yavaş sindirmemize yardımcı olur; bir bakıma tampon işlevi görür. Tarih boyunca insanlığın geliştirdiği gelenekler sayesinde, yadsımaya saplanıp kalmaktan kurtuluruz. Ölmüş kişiyi görmek, yıkamak Cenazeye katılmak, mezara indirmek Taziyeye gitmek yadsımadan çıkmamıza yardımcı olur.

25 Bölme Yadsıma ile bağlantılıdır: zihnin bir yanı yadsırken, diğer yanının gerçeği bilmesine izin verir. Ölen kişiyi anlık olarak yanında hissetmek Kapı çaldığında bir an için onun geldiğini düşünmek Sokakta yürüyen bir yabancıyı o sanıvermek Akşam eve gelmesini beklemek Ölenin odada varlığını hissetmek, sesini duymak veya hayalini görmek gibi anlık varsanılı yaşantılar psikotik belirtilerle karıştırılmamalıdır.

26 Pazarlık Pazarlık sırasında, yitimin gerçekleştiğine dair daha yüksek düzeyde bir farkındalık vardır. Direnç, bizi ölümü tersine çevirme, zamanı geri sarma çabasına iter: Şöyle yaparsam, kardeşim ölmemiş olacak ve bunun yalnızca bir rüya olduğunu anlayacağım. Keşke son saatlerinde yanında olsaydım O doktora değil de, öbür doktora götürseydim İstediği şeyi alsaydım

27 Sıkıntı / Kaygı Sıkıntı Kayıp, reddedilme ve güçsüzlük duygularını harekete geçirir. Yitimin hemen ardından bazen korku ve panik olur. Daha sonraları çeşitli derecelerde sıkıntı olur. Varoluşsal kaygı

28 Zorlu Düşünceler Elde olmadan zihne giren imgeler (intrusive) olur yalnızken, uykuya dalarken, ölen kişi ile ilgili canlı ve ayrıntılı imgeler göz önüne gelir. savaş, katliam, afetler, işkence sonucu ölümlerde, suçluluk duygusu daha yoğun

29 Öfke Bırakılmak, arkada kalmak, ölüm nedeniyle bile olsa bizi öfkelendirir. Beni bırakıp da nereye gidiyorsun? Ölene öfkelenmek kolay olmadığı için öfke bir suçlu arar (bazen doktor, bazen aileden birine) Ölene öfke, yavaş yavaş gerçeğin kabul edilmekte olduğuna bir işarettir. Bu öfkenin evrensel olduğu kişiye anlatılabilir.

30 Rüyalar Kriz dönemindeki düşler, ölümü kabullenmeyle ilgili çatışmayı yansıtır. Kişi ölü, çürümüş, solmuş olarak görülebilir. Kayıp gerçekleşmemiş duygusu uyandıran, ölen kişinin çıkıp geldiği ve yalnızca yolculuğa çıkmış olduğunu açıkladığı sevinçli rüyalar olabilir Öfke duyulan rüyalar, gerçeğin kabulüne yaklaşıldığının işaretini verirler. Tekrarlayan rüyalar bir başka şekil alır ve yasın bir evreden diğer bir evreye geçtiğini gösterir.

31 İlerleyen dönem: Yas işi (Freud) Bizim için ne anlama geldiğini değerlendirmek üzere ilişkiyi yeniden gözden geçirmek İlişkiyi geleceği olmayan bir anıya dönüştürmek Yas işi çok yorucudur: İlişki, bilinçdışında tekrar tekrar gözden geçirilir. Geçmiş, zihinde sürekli canlanır. Dalgınlık, yorgunluk ve halsizlik hissedilir Kederden vazgeçmek, bilinçdışında ihanet gibi hissedilebilir. Yitimin ardından daha fazla ağrı, sızı hissedilir.1-2 boyunca daha fazla sigara içerler. Alkol ya da uyuşturucudan medet umabilirler

32 Başa Çıkma Düzenekleri Kontrol etme ve bastırma Entelektüelize etme Rasyonalizasyon Yalnız kalmama Yalnız kalma Kaçınma Üzerine gitme Aktivasyon Yerine koyma Ölenle bağlantıyı korumanın yolları

33 Başa Çıkma Düzenekleri Kontrol etme ve bastırma Entelektüelize etme Rasyonalizasyon Yalnız kalmama Yalnız kalma Kaçınma Üzerine gitme Aktivasyon Yerine koyma Ölenle bağlantıyı korumanın yolları Dindar kişiler için, tevekkül faydalı olabilir ama, Tanrı ya isyan düşüncesi de gelebilir ve ayrı bir sıkıntı kaynağıdır; suçluluk yaratır, inancını sorgulamaya başlayabilir. Ölümün adaletsizliğine, tesadüfî oluşuna, anlamsızlığına, geri döndürülemezliğine bir isyan vardır. Normal akışta düşünülmeyen gerçeklik bütün sertliğiyle yüzeye çıkar. Yaşam sonludur. Hepimiz ölümlüyüz.

34 Yas Tutma İşi Düzenli mezarlık ziyaretleri anıları canlı tutar. Anılar ölenle ilişkiyi sürdürmeye yarar, ancak bir yandan da kaybın acısını da uyarır. 31

35 Yas Tutma İşi Ölenle bağlantıyı korumanın yolları bulunur: Eşyalarını korumak, ev hayvanına bakmak, ölenle özdeşleşmek (amaçlarına sarılmak, işini sürdürmek) Düzenli mezarlık ziyaretleri anıları canlı tutar. Anılar ölenle ilişkiyi sürdürmeye yarar, ancak bir yandan da kaybın acısını da uyarır. 31

36 Yasın Boyutları Bilişsel: bilgiye ihtiyaç duyma, gerçek olanı anlamaya çalışma Duygulanım: duygu dışavurumu için ihtiyaç duyma Davranış: dış olayların etkisiyle (tören vs) ölümü fark etmeye anlamlandırmaya çalışma Değer biçme: kayıpta bir mana bulmaya çalışma

37 Yas tutma işinin bileşenleri (Worden) Kaybın gerçekliğinin kabul edilmesi Yas acısının yaşanması (working through) Kaybedilenin artık var olmadığı bir yaşama uyum sağlamak Öleni duygusal olarak yeniden konumlandırma ve hayata devam etme (yasın bitişi)

38 Kaybın gerçekliğinin kabul edilmesi: İlk tepkiler şok ve inanmama olmakla birlikte, zorda olsa, giderek ölenin hayatımızdan çıktığını ve geri gelmeyeceğini kabul etmek zorunda kalırız.

39 Yas acısının yaşanması (working through): Üzüntü, öfke, can acısı, boşluk hissi ve yalnızlığı yaşamak; Gidenle aramızdaki halledilmemiş sorunları, öfkeyi, suçluluk hislerini, Yaşamın tesadüfiliğini ve kendi ölümümüzle yüzleşmeyi görmezlikten gelmeyip, üzerinde düşünmek,konuşmak, anlamaya çalışmak ve bütün bunları zihnimizde yerine koymak

40 Kaybedilenin artık var olmadığı bir yaşama uyum sağlamak: Ölümle hayatımızda oluşan hem gerçek, hem de sembolik bütün boşlukları ve bunun etkilerini zamanla idrak edip, çözümlediğimizde, hayatımızı yeniden düzenleriz ve uyum sağlama gerçekleşir. 36

41 Yas Tutmanın 5 türü Göçebelik Anıtlaştırmak Normalleştirmek Eylem Aramak

42 Göçebeler Hayatlarında ne yapmak istediklerine ilişkin emosyon yelpazesi, inkar, öfke ve konfüzyon içerir. Yas çözümlenmemiştir. Kayıplarının yaşamlarını nasıl etkilediğinin farkında değillerdir. 38

43 Anıtlaştırıcılar Sevdikleri kişinin anısını korumak için anıtlar ve ritüeller oluştururlar. Onlar adına parklar, bahçeler, şarkılar, vakıflar vs yaparlar. 39

44 Normalleştiriciler Arkadaşlarına ve topluma odaklanırlar. Kayıp yakınlarının yaşam biçimlerini de yeniden oluşturmaya çalışırlar.

45 Eylemciler Onlara yaşama amacı sağlayacak eylemler veya işler yaparlar. Eğitime odaklanıp diğer insanlara yardım etmeye çalışırlar. Özellikle kayıp ani ölümle olmuş ise, ölüm nedeniyle ilgili konularda çalışırlar.

46 Arayıcılar Dünyaya ve evrene bakarak varoluşsal sorular sorarlar. Yaşamlarına anlam katacak ve kaybettikleri kişiye ait kayıp duygusunu kaldıracak dini, felsefi ya da ruhani inançlara sarılırlar.

47 Öleni duygusal olarak yeniden konumlandırma ve hayata devam etme (yasın bitişi) Yas ne zaman biter? Ya da bitebilir mi?

48 Yasın sonlanması Herkes değişen hız ve yoğunlukta yas tutar. Komplike olmayan normal yas genellikle 1-2 yıl arasında sürer. Daha sonraları, giderek hafifleyen şiddetlerde, yıldönümleri sırasında canlanır ve söner. Pratik olarak, kişi yitime dair düşünceleri artık her gün hatırlamaz, tekrarlamaz ve duygusal olarak yanıt vermez hale geldiğinde yas sonlanmıştır.

49 Yasın pratikteki sonu, artık kaybettiğimiz kişiyi rutin olarak sıkça aklımıza getirmediğimiz, onunla ilişkimiz üzerinde düşünmediğimiz ve duygusal tepkiler vermediğimizde gelir. Yokluğunu acı ile hissetmeden onu hatırlamaktan zevk alabiliriz. Komplike olmamış yasta, ölenin ardından bir ya da iki yıldönümünü ya da bayram yılbaşı gibi dönemler yakıcı acı hissedilmeden atlatıldığında olur.

50 Yas işi sırasında görülen düşler, yine yas işinin izini sürmemize olanak sağlar. Ölen kişiyi kurtarmaya çalışma ama başaramama rüyaları, çukur/mezar rüyaları, ölen kişiye ulaşamama, ölen kişinin gitmesi ya da veda etmesi gibi rüyalar bu evrede yaygındır. Yas bitmeye yüz tuttuğunda, genellikle rüyalar daha canlı renkleri ve doğanın canlanışını, daha enerjik durumları içermeye başlar.

51 Komplike Yas Kişinin kaybın ardından, dayanılmaz, başa çıkılamaz hissettiği, uyumunu bozan davranışlara yöneldiği ya da yası tamamlayamayıp, bitmeyen bir yas süreci içinde sıkışıp kaldığı bir durumdur.

52 Komplike Yas nasıl anlaşılır? Bir belirtinin uzun sürmesi Yaşamı etkileme düzeyi

53 Risk Faktörleri Yaş (kaybeden kişinin yaşı, ölen kişinin yaşı) Kaybedilen kişi ile yas tutan arasında çözümlenmemiş meseleler Çözülmemiş geçmiş kayıplar ve ayrılığa dayanamayan bir duygusal yapı Yas tutmayı engelleyen dış koşullar Ölümün meydana geliş şekli (ani, vahşi, utandıran) Ölüm sırasında uzakta olmak, başka işler olması

54 Yas tutmayı engelleyen dış koşullar Vedalaşma Ritüeller Modern yaşam (taziye evleri örneği)

55 Yas tutmayı engelleyen dış koşullar Vedalaşma Ritüeller Modern yaşam (taziye evleri örneği) cenaze merasimleri: hazırlıklara katılmak, yıkamak, başsağlığını kabul etmek dini ve ailevi geleneklerden uzak kalmak yas tutmayı da zorlaştırır ölüm sırasında başka yerde olmak, başka işlerle meşgul olmak, cenazeye katılamamak komplike yas açısından risk faktörü

56 Yas tutmayı engelleyen dış koşullar Vedalaşma Ritüeller Modern yaşam (taziye evleri örneği) cenaze merasimleri: hazırlıklara katılmak, yıkamak, başsağlığını kabul etmek dini ve ailevi geleneklerden uzak kalmak yas tutmayı da zorlaştırır ölüm sırasında başka yerde olmak, başka işlerle meşgul olmak, cenazeye katılamamak komplike yas açısından risk faktörü

57 Yas tutmayı engelleyen dış koşullar Vedalaşma Ritüeller Modern yaşam (taziye evleri örneği) cenaze merasimleri: hazırlıklara katılmak, yıkamak, başsağlığını kabul etmek dini ve ailevi geleneklerden uzak kalmak yas tutmayı da zorlaştırır ölüm sırasında başka yerde olmak, başka işlerle meşgul olmak, cenazeye katılamamak komplike yas açısından risk faktörü

58 Ani Ölümün oluş şekli Şiddet içeren (intihar, kaza, cinayet) Stigma taşıyan (intihar, AIDS, madde) Birden çok

59 Çözülmemiş geçmiş kayıplar ve ayrılığa dayanamayan duygusal yapı Bağımlı ilişki yas içerir (Freud) Ölenle olan içsel bağı nedeniyle acı çeker ve yas tutma işinin amacı kaybedilen nesneyle olan bağın ve ilgili duyguların bırakılmasıdır. Başlangıçta kişi nesneyi terk etmektense realiteyi terk eder, kayıp gerçek değilmiş, kişi gitmemiş gibi davranır. Ego zayıflar, kurtaran ise narsisizmdir; kendine sevgi nesneye sevgiye galip gelir. Kişi bağından kurtulur ve bağlanmaya hazır olur.

60 Kaybedilen ve kaybeden arasında halledilmemiş konular Ambivalan ilişki (Klein) Bebek meme/anneyi iyi ve kötü olarak ikiye böler (paranoid-şizoid konum) Yetişkin yaşamdaki kayıplar bu konuma gerilemeye yol açar. Normal sevgi ilişkilerinin doğasında olan ambivalans kayıp sonrasında tolere edilemez. Bu fark edildiğinde depresif konuma geçilir. Bir ilişki ne kadar mutlu ve olgunsa, vedalaşması o kadar daha kolay olur.

61 Komplike Yas A. Olay (uzamış reaksiyon ölçütü): En az 14 ay önce, eşin, başka bir yakının ya da yakın ilişkide olunan bir kişinin kaybı (özellikle 12 ay denilmemektedir, çünkü yıldönümü reaksiyonu yoğun dalgalanmaya neden olabilir). B. Belirti ve Bulgular: Geçen ay aşağıdaki yedi belirtiden üç tanesinin günlük işlevselliği bozacak şiddette mevcut olması 54

62 Zorlayıcı (Intrusive) belirtiler 1.Kayıpla bağlantılı elde olmadan zihne giren rahatsız eden anılar ya da fanteziler 2.Kayıpla bağlantılı şiddetli duygusal acı ve krizler 3.Rahatsız edecek derecede güçlü şiddette ölenin geri gelmesi isteği Kaçınma ve uyum sağlamada başarısızlığın belirtileri 4.İleri derecede yalnız olma ya da kişisel boşluk hissi 5.Kaybedilen kişiyi hatırlatan kişiler, yerler ya da aktivitelerden aşırı derecede uzak durma 6.Uykunun alışılmadık ölçüde bozuk olması 7.Mesleki, sosyal, boş zaman uğraşları ya da ilgilenilmesi gereken kişilerle ilgili aktivitelere ilgi kaybı ve yeniden uyum sağlamakta başarısızlık

63 Depresyonla Komplike Olan Yas Kişi çoğu kez çözümlenmemiş yas içinde olduğunun farkında değildir. Depresyon ifade edilememiş öfke içe dönmüştür. Kaybettiği kişiye karşı öfkesini ve bunun sonucu olan suçluluğu içe döndürmüştür. Normal yasta değersizlik duyguları ve özsaygının yitimi görülmezken, depresyonda bu belirtiler görülür. Rüyalar, depresif içeriklidir. İlaçların yararı sınırlıdır.

64 Majör Depresyon Yaygın üzüntülü duygudurum Komplike Yas Kaybedileni özlemekle bağlantılı üzüntü İlgi ve zevk kaybı Kayıpla ilgili anılara ilgi sürer, tekrar görme arzusu ve bekleyişi vardır, onunla ilgili düşünmek keyif vericidir Yaygın suçluluk hissi Geçmiş başarısızlıklar/ hatalarla ilgili ruminasyonlar Suçluluk kaybedilenle ilişkiye odaklıdır Kaybedilenle ilgili düşüncelerle meşguliyet Ölümün istenmeden akla gelen imgeleri Kaybı hatırlatan kişi ve durumlardan kaçınma

65 Komplike Yas Tipleri Kronik yas Gecikmiş yas Aşırı yas Maskeli yas (Worden,1991) 58

66 Ne Zaman Komplike Yas Düşünülmeli? İntihar düşünceleri Artmış alkol alımı ya da reçeteli reçetesiz ilaç kullanımı Kendine zarar verici davranışlar Öz bakımda bozulma Yaşam tarzında radikal değişimler Donukluğun devam etmesi İzolasyon Kayıptan beri aşırı kaygılı ve huzursuz olunması İşlevsellikte bozulma

67 Ne Zaman Komplike Yas Düşünülmeli? Uyku ve yeme bozukluklarının eşlik ettiği kronik depresif durum Sahte öfori Kalıcı suçluluk ve/veya benlik saygısında azalma Süregiden irritabilite ve öfke Paranoid düşünceler Değer verdiği kişiler ya da kendi ölümüyle sürekli zihinsel meşguliyet Başka alanlarda ortaya çıkan kayıp temaları Yakın ilişkilerde başarısızlık 60

68 Ne Zaman Komplike Yas Düşünülmeli? Yoğun ve yeni yas duygusu olmadan kaybedilenle ilgili konuşamama Kaybedilenin eşyalarını kaldıramamak, odasını korumak Kronik bedensel belirtiler (anksiyeteye bağlı ya da ölenin fiziksel belirtilerine benzer) Hastalanmak ya da ölmekle ilgili aşırı korku Kaybedilenin aşırı idealizasyonu Kaybedilenin alışkanlıklarını kompulsif olarak uygulamak

69 Koruma ve Tedavi Yas çoğunlukla sağaltım gerektirmez. Normalde yas tutan kişilerin çoğu yardım aramaz. Yas tutan kişi depresif duygudurumu olağan kabul eder. Yaşadıklarını ve eşlik eden duygularını, çevresiyle konuşması için kişi yüreklendirilmelidir. Cenazeye ve sonraki törenlere katılım, kabristan ziyaretleri engellenmemelidir. Erken dönemde hipnotik dışında ilaç önerilmez. Duyguları maskeler, yas sürecini bozar sedasyondan mutlaka kaçınılmalıdır. Yas komplike olduysa, kişiyi hekime yönlendirmelidir. 62

70 Çocuk ve Ergenler 3 yaş öncesi, önemli birini kaybeden çocuk bir eksiklik hisseder. (Küçük bir çocuğun duyduğu açlık gibi) 3-5 arası, ölü bir böceğin, kedinin ne olduğunu bilir. Ama ölümü tam olarak kavrayamaz arası, ölümü bilir ama ölebileceğini düşünmez. (geçici birşey gibi düşünür, alttan alta ölmediğine inanabilir) 10 yaş sonrası ölümün bir son olduğunu yavaş yavaş anlamaya başlar. 63

71 Çocuk ve Ergenler Bir çocuk, evcil bir hayvanın ölümüne üzülüp ağlayabilir, çünkü buna dayanabilir. Ama ana baba ölümü karşısında üzüntü belirtisi göstermeyebilir, çünkü bu üzüntüye dayanacak yaşta değildir. Ergenin yaşı ilerledikçe, yası yetişkin tipi yasa benzemeye başlar. Ancak ergenlik zaten bilinçdışı çatışmaların alevlendiği ve su yüzüne çıktığı fırtınalı bir dönemdir. Dolayısıyla, bu dönemde yaşanan bir kayıp ergeni daha fazla risk altına sokabilir. 64

72 Yas Danışmanlığı Genel olarak, geçici inkar, bölme, suçluluk ve öfkenin doğal olduğunu öğrenmek iyi gelir. Yas sürecinin zor, acılı ve karmaşık olduğunu, bazen tuhaf gelen şeylerin de olabileceğini öğrenmek faydalıdır. Ölüm hakkında konuşmanın tabu olmadığı söylenebilir. Kişi yakınlarıyla ne hissettiğini konuşması için cesaretlendirilir. Komplike yasın ön göstergeleri açısından uyanık olunmalıdır.

73 Yas tutma işini başarıyla sona erdiğinde, kendimiz ve etrafımızdakiler için daha derin bir anlayış kazanırız. Kaybettiğimiz ilişkiden bize iyi gelen şeyleri başkalarına aktarma yetisi kazanırız. Yeni ilişkilere hazır hale geliriz. Yaşamın sonlu olduğu gerçeği dünyaya bakışımızı değiştirir. Ertelediğimiz istekleri, planları gerçekleştirmek için istek duyarız.

74 Sonuç Derin bir kaybı yaşamış olmak kişiyi olgunlaştırır. Acının üstesinden gelebilmiş, yasın bütün o zorlayıcı aşamalarından yaşayarak geçebilmiş olmak kendimize bakışımızı ve hayata karşı duruşumuzu değiştirir.

75 Sonuç Derin bir kaybı yaşamış olmak kişiyi olgunlaştırır. Acının üstesinden gelebilmiş, yasın bütün o zorlayıcı aşamalarından yaşayarak geçebilmiş olmak kendimize bakışımızı ve hayata karşı duruşumuzu değiştirir. Acımasız olsa da,

76 Sonuç Derin bir kaybı yaşamış olmak kişiyi olgunlaştırır. Acının üstesinden gelebilmiş, yasın bütün o zorlayıcı aşamalarından yaşayarak geçebilmiş olmak kendimize bakışımızı ve hayata karşı duruşumuzu değiştirir. Acımasız olsa da, yas aynı zamanda bir hediyedir

Dr. Elvan Özalp. Kayıp ve Yas

Dr. Elvan Özalp. Kayıp ve Yas Dr. Elvan Özalp Kayıp ve Yas Ankara Onkoloji Araştırma ve Eğitim Hastanesi, 21.12.2015 Ne çok ağladım ben; bir damla yaş dökmeden Özdemir Asaf Koruma ve Tedavi Yas çoğunlukla sağaltım gerektirmez. Normalde

Detaylı

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi

Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Böbrek Hastalıklarında Yaşanan Ruhsal Sıkıntılar; Yaşamı Nasıl Güzelleştirebiliriz? Prof.Dr.Oğuz Karamustafalıoğlu Üsküdar Üniversitesi Hangi Böbrek Hastalarına Ruhsal Destek Verilebilir? Çocukluktan yaşlılığa

Detaylı

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005

Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005 Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Dr. Çağlayan Üçpınar Nisan 2005 Travma Nedir? Günlük rutin işleyişi bozan, Aniden beklenmedik bir şekilde gelişen, Dehşet, kaygı ve panik yaratan, Kişinin anlamlandırma

Detaylı

Bağımlılık-Bağımsızlık. Prof. Dr. Sibel ERKAL İLHAN

Bağımlılık-Bağımsızlık. Prof. Dr. Sibel ERKAL İLHAN Bağımlılık-Bağımsızlık Prof. Dr. Sibel ERKAL İLHAN Yemedim yedirdim, içmedim içirdim, saçımı süpürge ettim Peki iyi mi ettim? Bağımlılık Bağımsızlık Bağlılık Bağımsızlık Herhangi bir kısıtlamaya, zorlamaya

Detaylı

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem.

KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON. Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. KANSER HASTALIĞINDA PSİKOLOJİK DESTEĞİN ÖNEMİ & DEPRESYON Uzm. İletişim Deniz DOĞAN Liyezon Psikiyatri Yük.Hem. Onkoloji Okulu İstanbul /2014 SAĞLIK NEDİR? Sağlık insan vücudunda; Fiziksel, Ruhsal, Sosyal

Detaylı

Beraberliğimizin ne kadar süreceğini bilmediğimizin farkına vararak, birbirimizin değerini bilelim. - Joshua Loth Liebman

Beraberliğimizin ne kadar süreceğini bilmediğimizin farkına vararak, birbirimizin değerini bilelim. - Joshua Loth Liebman Beraberliğimizin ne kadar süreceğini bilmediğimizin farkına vararak, birbirimizin değerini bilelim. - Joshua Loth Liebman YAS SÜREÇLERİ NİLÜFER ARDA ÖMER PAMUK Önemli bir kayıp yaşayan kişi, hayatını yeniden

Detaylı

Psiko-Onkoloji Onkoloji Hastalarına Psikolojik Yaklaşım

Psiko-Onkoloji Onkoloji Hastalarına Psikolojik Yaklaşım Psiko-Onkoloji Onkoloji Hastalarına Psikolojik Yaklaşım Dr. Mecit ÇALIŞKAN HNH Psikiyatri İdari ve Eğitim Sorumlusu Kanser hastaları tanı, tedavi ve hastalığın ileri evrelerde çeşitli ve değişik, ruhsal

Detaylı

Kayıp Travması. Sebepler, psikodinamikler ve travma terapisi. (c) Prof. Dr. Franz Ruppert

Kayıp Travması. Sebepler, psikodinamikler ve travma terapisi.  (c) Prof. Dr. Franz Ruppert Kayıp Travması Sebepler, psikodinamikler ve travma terapisi www.franz-ruppert.de Travmanın iki klasik türü Yaşamı tehdit eden olaylar neticesinde oluşan travmalar (örneğin: savaş, kazalar, tecavüz, doğal

Detaylı

Clayton P, Desmarais L, Winokur G. A study of normal bereavement. Am J Psychiatry 1968;125:168 78. Clayton PJ, Halikes JA, Maurice WL.

Clayton P, Desmarais L, Winokur G. A study of normal bereavement. Am J Psychiatry 1968;125:168 78. Clayton PJ, Halikes JA, Maurice WL. Dr Ali Bozkurt Clayton P, Desmarais L, Winokur G. A study of normal bereavement. Am J Psychiatry 1968;125:168 78. Clayton PJ, Halikes JA, Maurice WL. The bereavement of the widowed. Dis Nerv Syst 1971;32:597

Detaylı

Özgüven Nedir? Özgüven Eksikliği Nedir?

Özgüven Nedir? Özgüven Eksikliği Nedir? Özgüven Nedir? Özgüven; kendimiz ve yeteneklerimiz hakkında pozitif ve gerçekçi bir anlayışa sahip olduğumuz anlamına gelmektedir. Diğer taraftan, özgüven eksikliği ise; kendinden şüphe duymak, pasiflik,

Detaylı

1. Bir süre için hayatınızdaki iyi şeylerin artık olmadığını varsayın.

1. Bir süre için hayatınızdaki iyi şeylerin artık olmadığını varsayın. MUTLULUĞU ARTTIRMAK İÇIN BILIMIN KANITLADIĞI ON BASIT FAALIYET Bilimsel çalışmaların sonuçlarına kulak verdiğimizde mutluluğunuzu arttırmak için yol gösterebilirler. Aşağıdaki faaliyetleri 10 gün düzenli

Detaylı

Bilgilendirme Toplantısı Boşanma ve Çocuk

Bilgilendirme Toplantısı Boşanma ve Çocuk 11.03.2016 Bilgilendirme Toplantısı Boşanma ve Çocuk Cemre Soysal Uzman Klinik Psikolog Boşanma kararına doğru.. Boşanma çocukların başına gelebilecek en sarsıcı olaylardan biridir. Çocukların değişikliklere

Detaylı

3. Zihinden atamadığınız tekrarlayan, hoşa gitmeyen düşünceler. 7. Herhangi bir kimsenin düşüncelerinizi kontrol edebileceği fikri

3. Zihinden atamadığınız tekrarlayan, hoşa gitmeyen düşünceler. 7. Herhangi bir kimsenin düşüncelerinizi kontrol edebileceği fikri 1 Aşağıda zaman zaman herkeste olabilecek yakınmaların ve sorunların bir listesi vardır. Lütfen her birini dikkatle okuyunuz. Sonra bu durumun bu gün de dâhil olmak üzere son üç ay içerisinde sizi ne ölçüde

Detaylı

ERGENİM BEN!!! Nereden Çıktı Bu Sınav?

ERGENİM BEN!!! Nereden Çıktı Bu Sınav? Uzm Psk. Nuray ÖZBEN AVŞAR ERGENİM BEN!!! Nereden Çıktı Bu Sınav? Çocuklar hızla büyüyor, çocukluk dönemini bitirip ilk erişkinlik olan ergenlik dönemine adımlarını atıyorlar. Ergenlik çağında fiziksel

Detaylı

Ruhsal Travma Değerlendirme Formu. APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır

Ruhsal Travma Değerlendirme Formu. APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır Ruhsal Travma Değerlendirme Formu APHB protokolü çerçevesinde Türkiye Psikiyatri Derneği (TPD) tarafından hazırlanmıştır A. SOSYODEMOGRAFİK BİLGİLER 1. Adı Soyadı:... 2. Protokol No:... 3. Başvuru Tarihi:...

Detaylı

KEKEMELİK KEKEMELİK NEDİR?

KEKEMELİK KEKEMELİK NEDİR? KEKEMELİK NEDİR? Bireyin yaşına ve lehçesine uygun gelişimsel olarak çıkartması beklenen konuşma seslerini çıkartamaması, konuşmanın olağan akıcılığında ve zamanlama örüntüsünde bozukluk olması durumudur.

Detaylı

Psikolog Psikoterapist Aile Danışmanı Sibel CESUR AKYUNAK

Psikolog Psikoterapist Aile Danışmanı Sibel CESUR AKYUNAK Psikolog Psikoterapist Aile Danışmanı Sibel CESUR AKYUNAK Evlilikte uyum ve Dayanışma Evilik, iki kişinin farklı değerler, farklı kültürlerle ve iki ayrı aile öyküsüyle bir araya geldikleri ve kendilerini

Detaylı

REHBERLİK SERVİSİ. Anne-Babalar Okula Hazır Mıyız?

REHBERLİK SERVİSİ. Anne-Babalar Okula Hazır Mıyız? REHBERLİK SERVİSİ Anne-Babalar Okula Hazır Mıyız? OKULA GİTTİĞİNİZ İLK GÜNÜ HATIRLIYOR MUSUNUZ? Hayatınızda yeni bir sayfa açılıyor. Bu başlangıç hem onun hem de sizlerin hayatında yepyeni bir dönemin

Detaylı

DEMANS. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder?

DEMANS. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder? Sağlık Dairesi Bilgilendiriyor. ÿ Bu bir Demans (bunama hastalığı) olabilir mi? ÿ Demans tam olarak nedir? ÿ Alzheimer tipi Demans nasıl cerayan eder? ÿ Demans nasıl tedavi edilebilir? ÿ Ne gibi önlem

Detaylı

ÜMRANİYE REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

ÜMRANİYE REHBERLİK VE ARAŞTIRMA MERKEZİ KRİZ Tüm doğal afetler, yangın, bir öğrencinin veya öğretmenin ölümü, intihar vakaları, cinsel istismar, taciz, öğrencinin maruz kaldığı veya şahit olduğu şiddet durumlarında okulda yaşanan panik, korku,

Detaylı

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ

YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ YETİŞKİNLERDE MADDE BAĞIMLILIĞI DOÇ. DR. ARTUNER DEVECİ CELAL BAYAR ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ PSİKİYATRİ A.D. Madde deyince ne anlıyoruz? Alkol Amfetamin gibi uyarıcılar Kafein Esrar ve sentetik kannabinoidler

Detaylı

ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI RUHSAL DEĞERLENDİRME FORMU. Temel Yakınmalar. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi

ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI RUHSAL DEĞERLENDİRME FORMU. Temel Yakınmalar. . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi . Üniversitesi Çocuk Koruma Uygulama ve Araştırma Merkezi Çocuk Koruma Birimi ÇOCUK İHMAL VE İSTİSMARI RUHSAL DEĞERLENDİRME FORMU Çocuğun Adı- Soyadı: Cinsiyeti: TC Kimlik No: Görüşmecinin Adı- Soyadı:

Detaylı

Kanserli Hasta Yönetiminde Danışman Hemşirenin Rolü

Kanserli Hasta Yönetiminde Danışman Hemşirenin Rolü Kanserli Hasta Yönetiminde Danışman Hemşirenin Rolü Yük. Hem. Gül Şav Özaydemir Danışman Hemşire EUKAM E.Ü.T.F. Radyasyon Onkolojisi ABD XIX. Ege Onkoloji Günleri 6-7 Nisan 2015 İzmir «Kanserle mücadele

Detaylı

Gelişim Psikolojisi Ders Notları

Gelişim Psikolojisi Ders Notları Gelişim Psikolojisi Ders Notları Doç. Dr. Şaziye Senem BAŞGÜL www.gunescocuk.com Tanımlar Büyüme: Organizmada meydana gelen sayısal (hacimsel) değişiklikler Olgunlaşma: Potansiyel olarak var olan işlevin

Detaylı

Demans ve Alzheimer Nedir?

Demans ve Alzheimer Nedir? DEMANS Halk arasında 'bunama' dedigimiz durumdur. Kişinin yaşından beklenen beyin performansını gösterememesidir. Özellikle etkilenen bölgeler; hafıza, dikkat, dil ve problem çözme alanlarıdır. Durumun

Detaylı

FK IX OFFER BENLİK İMAJ ENVANTERİ

FK IX OFFER BENLİK İMAJ ENVANTERİ FK IX OFFER BENLİK İMAJ ENVANTERİ 1- Beni çok iyi tanımlıyor 2- Beni iyi tanımlıyor 3- Beni az çok iyi tanımlıyor 4- Beni pek tanımlamıyor 5- Beni zaman zaman hiç tanımlamıyor 6- Beni hiç tanımlamıyor

Detaylı

Histeri. Histeri, Konversiyonun kelime anlamı döndürmedir.

Histeri. Histeri, Konversiyonun kelime anlamı döndürmedir. Histeri, Konversiyonun kelime anlamı döndürmedir. Konversiyon bozukluğu, altta yatan organik bir neden bulunmaksızın ortaya çıkan, bayılma, felç olma ve duyu kaybı gibi nörolojik belirtilerdir. Hastalar

Detaylı

GEBELİĞİN PSİKO-SOSYAL VE KÜLTÜREL BOYUTU

GEBELİĞİN PSİKO-SOSYAL VE KÜLTÜREL BOYUTU GEBELİĞİN PSİKO-SOSYAL VE KÜLTÜREL BOYUTU A R A Ş. G Ö R. Z E Y N E P K I R I K K A L E L İ Gebelik dönemi fizyolojik olduğu kadar kalıcı psikolojik değişikliklere de neden olmaktadır. Anne karnında gelişen

Detaylı

ÇOCUĞUNUZUN RUH SAĞLIĞI Bu yazıyla ilgilenip okuduğunuza göre bir yetişkin olmalısınız. Çocuğunuza sevginizi göstermenin ya da ona yardımcı olacak en

ÇOCUĞUNUZUN RUH SAĞLIĞI Bu yazıyla ilgilenip okuduğunuza göre bir yetişkin olmalısınız. Çocuğunuza sevginizi göstermenin ya da ona yardımcı olacak en 1 ÇOCUĞUNUZUN RUH SAĞLIĞI Bu yazıyla ilgilenip okuduğunuza göre bir yetişkin olmalısınız. Çocuğunuza sevginizi göstermenin ya da ona yardımcı olacak en iyi yolu bulmanın zor olduğu zamanlar vardır. Çocuğunuz

Detaylı

Yaşam Sonu Bakımda Kültürel Yetkinlik, Bakım Vericinin Desteklenmesi. Nesibe YEŞİLÇAM

Yaşam Sonu Bakımda Kültürel Yetkinlik, Bakım Vericinin Desteklenmesi. Nesibe YEŞİLÇAM Yaşam Sonu Bakımda Kültürel Yetkinlik, Bakım Vericinin Desteklenmesi Nesibe YEŞİLÇAM Sunu İçeriği Yaşam Sonu Bakım Yaşam sonu bakımda, bakım verici Kültürel Etkinlik Kültürel Yeterlilik Modelleri Vaka

Detaylı

OLAĞAN BİR KAYIP, OLAĞANDIŞI BİR DEĞİŞİM

OLAĞAN BİR KAYIP, OLAĞANDIŞI BİR DEĞİŞİM BİRİNCİ BÖLÜM OLAĞAN BİR KAYIP, OLAĞANDIŞI BİR DEĞİŞİM Yetişkinlik-öncesi gelişim dönemine dair teorilerin çoğu tarafından desteklenen bir mite göre, ergenliğin sonunda kendimizi bütünler ve normal ve

Detaylı

Okul fobisi nasıl gelişir?

Okul fobisi nasıl gelişir? Eğer bir kelimenin sonuna "fobi" eklenmişse, hemen bir şeylerden korkulduğunu düşünürüz. Ancak okul fobisi gelişen çocukların okula gitmek istememelerinin tek nedeni okuldan korkmaları değil. Çocuğa bu

Detaylı

Depresyon Belirtileri

Depresyon Belirtileri Depresyon, kişinin sosyal işlevlerini ve günlük yaşama dair etkinliklerini rahatsız edecek, bozacak dereceye ulaşmış üzüntü, melankoli veya keder durumudur. Depresyon toplumda çok sık görülmekle beraber,

Detaylı

Kayıp ve Yas Süreci. Doç. Dr. Perihan Güner Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu. I. Palyatif Bakım Hemşireliği Kursu, 10-11 Şubat 2012, Ankara

Kayıp ve Yas Süreci. Doç. Dr. Perihan Güner Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu. I. Palyatif Bakım Hemşireliği Kursu, 10-11 Şubat 2012, Ankara Kayıp ve Yas Süreci Doç. Dr. Perihan Güner Koç Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu I. Palyatif Bakım Hemşireliği Kursu, 10-11 Şubat 2012, Ankara 1 İçerik Giriş Yas nedir? Yasa verilen ortak tepkiler nelerdir?

Detaylı

Psikolojik Dizorderler

Psikolojik Dizorderler PSIKOPATALOJİ Psikopataloji anormal psikolojidir. Olağan Dışı Davranış: 1- İstatiksel olarak bir davranışın sıklığı bize bir fikir verir fakat anormal davranışı tanımlamak için yeterli değildir. Eğer bir

Detaylı

Öğrenme, Örgütsel Öğrenme

Öğrenme, Örgütsel Öğrenme Öğrenme, Örgütsel Öğrenme Öğrenme: Kişide istediği sonuca ulaşmak amacıyla hareket etmesini engelleyecek çeşitli eksiklikleri tamamlamasını sağlayacak bir süreç Hayatın her sürecinde öğrenme İşyerinde

Detaylı

DEPRESYON. Belirtiler

DEPRESYON. Belirtiler DEPRESYON Toplumumuzda depresyon psikiyatrik hastalıklar arasında en sık görülenlerdendir. Bu sebeple halkımız arasında en çok bilinen, en çok ismi duyulan hastalıktır. Fakat ne yazık ki en sık yanlış

Detaylı

İş Yerinde Ruh Sağlığı

İş Yerinde Ruh Sağlığı İş Yerinde Ruh Sağlığı Yeni bir Yaklaşım Freud a göre, bir insan sevebiliyor ve çalışabiliyorsa ruh sağlığı yerindedir. Dünya Sağlık Örgütü nün tanımına göre de ruh sağlığı, yalnızca ruhsal bir rahatsızlık

Detaylı

SOSYAL FOBİ. Sosyal fobide karşılaşılan belirtiler şu şekilde sıralanabilir.

SOSYAL FOBİ. Sosyal fobide karşılaşılan belirtiler şu şekilde sıralanabilir. SOSYAL FOBİ Sosyal ortamlarda başkaları tarafından inceleme altında tutulduğu korkusu performans gösterilmesi gereken durumlarda eleştirilme yada küçük düşme korkusunun yaşanmasıdır. Ve kişi bu korkunun

Detaylı

AFET PSİKOLOJİSİ. GEA Acil Durum Yönetimi Eğitimleri

AFET PSİKOLOJİSİ. GEA Acil Durum Yönetimi Eğitimleri AFET PSİKOLOJİSİ GEA Acil Durum Yönetimi Eğitimleri Afet Sonrası Risk Altındaki Gruplar Doğrudan Etkilenenler Tanık olanlar İzleyiciler AFET SONRASI DUYGUSAL AŞAMALAR İLK VURMA AŞAMASI ACİL DURUM AŞAMASI

Detaylı

OKUL KORKUSU VE BAŞ ETME YOLLARI. Banu SOYDABAŞ Şeker İlköğretim Okulu Psikolojik Danışman

OKUL KORKUSU VE BAŞ ETME YOLLARI. Banu SOYDABAŞ Şeker İlköğretim Okulu Psikolojik Danışman OKUL KORKUSU VE BAŞ ETME YOLLARI Banu SOYDABAŞ Şeker İlköğretim Okulu Psikolojik Danışman OKUL KORKUSU, Çocuklarda okula gitmek istememe durumu olarak tanımlanmaktadır. OKUL KORKUSU, Her çocukta rastlanan

Detaylı

OYUN VE ÇOCUK. -Çocuğun iç dünyasını anlayabilmek. -Çocuğun olayları anlamasına yardım etmek. -Çocuğa olaylarla baş etme becerileri kazandırmak

OYUN VE ÇOCUK. -Çocuğun iç dünyasını anlayabilmek. -Çocuğun olayları anlamasına yardım etmek. -Çocuğa olaylarla baş etme becerileri kazandırmak OYUN VE ÇOCUK Oyun oynamak çocukluk çağına özgü psikolojik, fizyolojik ve sosyal içerikli bir olgudur. Oyun hem zihinsel gelişimin aynası olan hem sosyal becerilerin öğrenildiği hem de duygusal boşalımın

Detaylı

Çocuğunuzun uyumu, öğrenimi ve gelişimi

Çocuğunuzun uyumu, öğrenimi ve gelişimi Çocukları günlük bakımcıya veya kreşe gidecek olan vede başlamış olan ebeveynlere Århus Kommune Børn og Unge Çocuğunuzun uyumu, öğrenimi ve gelişimi Tyrkisk, Türkçe 9-14 aylık çocuklar hakkında durum ve

Detaylı

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI

İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU PDR BÖLÜMÜ 2013-2014 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI İSTEK ÖZEL ACIBADEM İLKOKULU Yaş Dönem Özellikleri BÜYÜME VE GELİŞME Gelişme kavramı düzenli, sürekli ve uyumlu bir ilerlemeyi dile

Detaylı

Stressiz Yaşam Mümkün mü?

Stressiz Yaşam Mümkün mü? On5yirmi5.com Stressiz Yaşam Mümkün mü? Stres günümüzün en önemli sorunlarından biri. Peki stressiz bir yaşam mümkün mü? Psikolog Nilüfer Şişman, bu sorunun cevabını veriyor Yayın Tarihi : 15 Ocak 2010

Detaylı

PSK 271 Öfke Yönetimi (2015-2016 Güz Dönemi) Yrd. Doç. Dr. Nilay PEKEL ULUDAĞLI. Öfke Yönetimi: Duyguları İfade Edebilmek ve Duygularla Başa Çıkmak

PSK 271 Öfke Yönetimi (2015-2016 Güz Dönemi) Yrd. Doç. Dr. Nilay PEKEL ULUDAĞLI. Öfke Yönetimi: Duyguları İfade Edebilmek ve Duygularla Başa Çıkmak PSK 271 Öfke Yönetimi (2015-2016 Güz Dönemi) Yrd. Doç. Dr. Nilay PEKEL ULUDAĞLI Öfke Yönetimi: Duyguları İfade Edebilmek ve Duygularla Başa Çıkmak Öfkenin Gerçek Nedeni Ne? ÖFKE kıskançlık, üzüntü, merak,

Detaylı

ONYOMANİ Onyomani; alışveriş bağımlılığı ya da takıntılı alışveriş davranışı olarak adlandırılabilen

ONYOMANİ Onyomani; alışveriş bağımlılığı ya da takıntılı alışveriş davranışı olarak adlandırılabilen Kenan ŞENLİK -Psikolojik Danışman Onyomani; alışveriş bağımlılığı ya da takıntılı alışveriş davranışı olarak adlandırılabilen ve Çoğunlukla, depresyon, kaygı bozuklukları ya da bastırılmış öfke-saldırganlık

Detaylı

BÖBREK HASTALIKLARINDA DUYGUSAL SAĞLIĞIN KORUNMASI. Yard. Doç. Dr. Satı BOZKURT

BÖBREK HASTALIKLARINDA DUYGUSAL SAĞLIĞIN KORUNMASI. Yard. Doç. Dr. Satı BOZKURT BÖBREK HASTALIKLARINDA DUYGUSAL SAĞLIĞIN KORUNMASI Yard. Doç. Dr. Satı BOZKURT Duygusal Sağlığı Nasıl Tanımlarsınız? YAŞAMIMDAKİ YENİ NORMALLERİ GELİŞTİRME Duygusal sağlığı tanımlarsak; Bu gün ve geçmişte

Detaylı

PANİK BOZUKLUĞU SİZ OLSAYDINIZ NE YAPARDINIZ?

PANİK BOZUKLUĞU SİZ OLSAYDINIZ NE YAPARDINIZ? PANİK BOZUKLUĞU SİZ OLSAYDINIZ NE YAPARDINIZ? Prof. Dr. Aylin Ertekin Yazıcı Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Olgu 1 32 yaşında, kadın Sınıf öğretmeni Evli Bir kızı var Yakınması Toplu taşıma

Detaylı

İyi Ölüm. 28-29 Haziran 2016, Kanserde Destek Tedavileri Sempozyumu, Adana

İyi Ölüm. 28-29 Haziran 2016, Kanserde Destek Tedavileri Sempozyumu, Adana İyi Ölüm Neden Ölümü Konuşuyoruz? Rindlerin Ölümü Ölüm asude bahar ülkesidir bir rinde; Yahya Kemal Beyatlı Vara vara vardım ol kara taşa Hasret kodun beni kavim kardaşa Sebep gözden akan bu kanlı yaşa

Detaylı

Doç. Dr. Fatih Öncü. Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Doç. Dr. Fatih Öncü. Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Doç. Dr. Fatih Öncü Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi Psikolojik taciz Bedensel Ruhsal Bedensel ve ruhsal Çalışma hayatında mobbing veya psikolojik

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI. BABALAR ve ERGENLER

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI. BABALAR ve ERGENLER rt O ku ao l ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI BABALAR ve ERGENLER PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - OCAK 2013 Babalar ve Ergenler Evet, yanlış duymadınız! Bu ayki bültenimizde ergenlerin gizli kahramanlarından

Detaylı

NİKOTİN BAĞIMLILIĞININ PSİKOLOJİK VE DAVRANIŞ BOYUTU

NİKOTİN BAĞIMLILIĞININ PSİKOLOJİK VE DAVRANIŞ BOYUTU NİKOTİN BAĞIMLILIĞININ PSİKOLOJİK VE DAVRANIŞ BOYUTU Dr. Oğuz Kılınç Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları AD oguz.kilinc@deu.edu.tr Sunum planı Nikotin bağımlılığının psikolojik ve

Detaylı

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI AİLE İÇİ ŞİDDET

ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI AİLE İÇİ ŞİDDET k İl u ok l ANABİLİM EĞİTİM KURUMLARI AİLE İÇİ ŞİDDET PSİKOLOJİK DANIŞMANLIK VE REHBERLİK BİRİMİ - NİSAN 2014 AİLE İÇİ ŞİDDET Çocuğun sağlıklı bir gelişim göstermesi ve sağlam bir kişilik kazanması için

Detaylı

Engellilere Yönelik Tutumların Değiştirilmesi ZEÖ-II 2015

Engellilere Yönelik Tutumların Değiştirilmesi ZEÖ-II 2015 Engellilere Yönelik Tutumların Değiştirilmesi ZEÖ-II 2015 Ön yargı Farklılık Tutumlar Korkular Kaygılar Tabular Hoşgörü Tahammül Farklılıklar Hepimiz birbirimizden farklıyız. Aşağıdakileri kabul ettiğimizde

Detaylı

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri

Zeka Gerilikleri Zeka Geriliği nedir? Sıklık Nedenleri Zeka Geriliği nedir? Zeka geriliğinin kişinin yaşına ve konumuna uygun işlevselliği gösterememesiyle belirlidir. Bunun yanı sıra motor gelişimi, dili kullanma yeteneği bozuk, anlama ve kavrama yaşıtlarından

Detaylı

Soru: Tanrı tasavvuru ne demektir?

Soru: Tanrı tasavvuru ne demektir? Tanrı Tasavvuru Soru: Tanrı tasavvuru ne demektir? Peker e göre: Kişinin bebekliğinden itibaren, zeka gelişimine, edinmiş olduğu bilgi ve yaşantısına göre, Tanrı yı zihninde canlandırması, biçimlendirmesi

Detaylı

Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımın belirtileri ve etkileri Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımı önlemek için yapmamız gerekenler

Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımın belirtileri ve etkileri Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımı önlemek için yapmamız gerekenler Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımın belirtileri ve etkileri Çocuk ve ergenlerde cinsel kötüye kullanımı önlemek için yapmamız gerekenler Çocuk ve ergenin kötüye kullanımını üç ana başlıkta ele

Detaylı

DEPRESYONLA BAŞA ÇIKMA

DEPRESYONLA BAŞA ÇIKMA Anadolu Üniversitesi Psikolojik Danışma ve Rehberlik Merkezi DEPRESYONLA BAŞA ÇIKMA Çökkünlük olarak Türkçe ye çevirebileceğimiz depresyon sınırları kolay çizilemeyen, belirsizliğin en çok yaşandığı yaygın

Detaylı

HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ

HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ HAREKETLİ ÇOCUK DOÇ. DR.AYLİN ÖZBEK DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK PSİKİYATRİSİ AD. ÖĞRETİM ÜYESİ SUNUM PLANI: Hareketli çocuk kime denir? Klinik ilgi odağı olması gereken çocuklar hangileridir?

Detaylı

ÖZEL EGEBERK ANAOKULU Sorgulama Programı. Kendimizi ifade etme yollarımız

ÖZEL EGEBERK ANAOKULU Sorgulama Programı. Kendimizi ifade etme yollarımız Disiplinlerüstü Temalar Kim Olduğumuz Bulunduğumuz mekan ve zaman Kendimizi ifade etme Kendimizi Gezegeni paylaşmak Bireyin kendi doğasını sorgulaması, inançlar ve değerler, kişisel, fiziksel, zihinsel,

Detaylı

Projenin Adı: ERGOTERAPİ İÇİNDE HAYATIN RİTİMLERİNİ ÖĞRENMEK

Projenin Adı: ERGOTERAPİ İÇİNDE HAYATIN RİTİMLERİNİ ÖĞRENMEK Projenin Adı: ERGOTERAPİ İÇİNDE HAYATIN RİTİMLERİNİ ÖĞRENMEK Projenin Amacı: Ülke geleceği üzerinde söz sahibi olan, hedef kitledeki dezavantajlı grubun, BSRM lerde kalan 14-20 yaş arası 60 genç kızın,

Detaylı

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu

ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ. Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu ADOLESANA VERİLMESİ GEREKEN KORUYUCU SAĞLIK HİZMETLERİ Doç Dr Müjgan Alikaşifoğlu Sağlık Hizmetlerinin Özellikleri Ergenin yaşına, gelişim düzeyine uygun Bireysel, kültürel ve sosyoekonomik farklılıklara

Detaylı

70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları. Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD

70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları. Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD 1943 2013 70. Yılında Otizm Spektrum Bozuklukları Dr. Sabri Hergüner Meram Tıp Fakültesi, Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD Açıklama 2012-2013 Araştırmacı: Yok Danışman: Yok Konuşmacı: 2012 Janssen Cilag

Detaylı

PKP Depresyon. Depresyon Seans Kartları

PKP Depresyon. Depresyon Seans Kartları PKP Seans Kartları Seans Kartları Yazarlar: Serge Sulz ve Beate Deckert DGPPN vedävt Çalışma Grubu Psikiyatrik Kısa Psikoterapi PKP: Serge K. D. Sulz, Beate Deckert, Stephanie Backmund- Abedinpour, Jens

Detaylı

Beylikdüzü Psikolog Sitesi ~ Panik Bozukluğun Etkileri Yazısı

Beylikdüzü Psikolog Sitesi ~ Panik Bozukluğun Etkileri Yazısı Beylikdüzü Psikolog Sitesi ~ Panik Bozukluğun Etkileri Yazısı Panik Atak Nedir? Panik atak, kaygı duygusunun bir anda, ani olarak yükseldiği bir durumdur. Kaygı korku ve endişe duygularıyla beraber çok

Detaylı

Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları. Psikolojiye Giriş. Günümüz Kriterleri. Anormallik nedir?

Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları. Psikolojiye Giriş. Günümüz Kriterleri. Anormallik nedir? Psikolojiye Giriş İşler Kötüye Gittiğinde Olanlar: Zihinsel Bozukluklar 1. Kısım Ders 18 Klinik Psikoloji: Ruh Hali Rahatsızlıkları Susan Noeln-Hoeksema Psikoloj Profesörü Yale Üniversitesi 2 Anormallik

Detaylı

Problem cözme. Meryem Bayrak Aile Seminer IGMG Köln Bölgesi 18.Ocak 2014

Problem cözme. Meryem Bayrak Aile Seminer IGMG Köln Bölgesi 18.Ocak 2014 Problem cözme Meryem Bayrak Aile Seminer IGMG Köln Bölgesi 18.Ocak 2014 Ailede sorun yaratan konular Evliliklerde uyumsuzluk yaratan, dayanısmayı engelleyen durumlar zamanla sorun yaratan konular haline

Detaylı

ÖFKE ve STRESLE BAŞ ETME. Yrd. Doç. Dr. Kuntay ARCAN Maltepe Üniversitesi

ÖFKE ve STRESLE BAŞ ETME. Yrd. Doç. Dr. Kuntay ARCAN Maltepe Üniversitesi ÖFKE ve STRESLE BAŞ ETME Yrd. Doç. Dr. Kuntay ARCAN Maltepe Üniversitesi Kısa Özgeçmiş: Eğitim: Kadıköy Anadolu Lisesi, 1993. Boğaziçi Üniversitesi, Psikoloji Bölümü, 1993_1998 (lisans). Maltepe Üniversitesi,

Detaylı

Bağımlılık kişinin kullandığı bir nesne veya yaptığı bir eylem üzerinde kontrolünü kaybetmesi ve onsuz bir yaşam sürememeye başlamasıdır.

Bağımlılık kişinin kullandığı bir nesne veya yaptığı bir eylem üzerinde kontrolünü kaybetmesi ve onsuz bir yaşam sürememeye başlamasıdır. Nedir? Bağımlılık Bağımlılık kişinin kullandığı bir nesne veya yaptığı bir eylem üzerinde kontrolünü kaybetmesi ve onsuz bir yaşam sürememeye başlamasıdır. Ne Zararı Var? Teknolojinin insan hayatına sağladığı

Detaylı

1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ

1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ İÇİNDEKİLER 1. BÖLÜM ÇOCUK PSİKOLOJİSİNE GİRİŞ ÇOCUK PSİKOLOJİSİNDE GELİŞİM MODELLERİ... 3 ÖĞRENME TEORİSİ MODELİ... 4 BİLİŞSEL GELİŞİM MODELİ... 5 İNSAN GELİŞİMİNİ VE PSİKOLOJİSİNİ AÇIKLAYAN TEMEL KURAMLAR...

Detaylı

İçindekiler. Teşekkür, xiii Giriş, xv. Öykü 1 Öykünün Öyküsü, xxi. Bölüm 1 Metaforun Büyüsü, 3

İçindekiler. Teşekkür, xiii Giriş, xv. Öykü 1 Öykünün Öyküsü, xxi. Bölüm 1 Metaforun Büyüsü, 3 İçindekiler Teşekkür, xiii Giriş, xv Kitabın Sundukları, xv Kelimeler Hakkında Bir İki Kelime, xvii Sözlü ve Yazılı Öyküler, xvii Kitabın Yapısı, xviii Öykü 1 Öykünün Öyküsü, xxi kısım BİR Çocuk ve ergenlere

Detaylı

UZ. DR. GÖNÜL ERDAL DAĞISTANLI

UZ. DR. GÖNÜL ERDAL DAĞISTANLI GÜRÜLTÜ = HOŞA GİTMEYEN SES GÜRÜLTÜNÜN SÜRESİ ŞİDDETİ ZAMANI TÜRÜ GÜRÜLTÜ FİZYOLOJİK TEPKİLER RUHSAL TEPKİLER FİZYOLOJİK TEPKİLER ANĠ GÜRÜLTÜDE KAS GERĠLMELERĠ BAġ DÖNMESĠ YORGUNLUK ĠġĠTME KAYIPLARI METOBALĠZMA

Detaylı

Ayrıca sinirler arasındaki iletişimi sağlayan beyindeki bazı kimyasal maddelerin üretimi de azalır.

Ayrıca sinirler arasındaki iletişimi sağlayan beyindeki bazı kimyasal maddelerin üretimi de azalır. Alzheimer hastalığı nedir, neden olur? Alzheimer hastalığı, yaşlılıkla beraber ortaya çıkan ve başta unutkanlık olmak üzere çeşitli zihinsel ve davranışsal bozukluklara yol açan ilerleyici bir beyin hastalığıdır.

Detaylı

DEPRESYON HAKKINDA BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ

DEPRESYON HAKKINDA BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ DEPRESYON HAKKINDA BİLMEK İSTEDİKLERİNİZ Bu kitapçık Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı, Beyin Görüntüleme ve Elektrofizyoloji Birimi tarafından hazırlanmıştır. Şubat 2010 1 DEPRESYON

Detaylı

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011

Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri. Sena Aydın 0341110011 Yaşlanmaya Bağlı Oluşan Kas ve İskelet Sistemi Patofizyolojileri Sena Aydın 0341110011 PATOFİZYOLOJİ Fizyoloji, hücre ve organların normal işleyişini incelerken patoloji ise bunların normalden sapmasını

Detaylı

Dinamik Formülasyon Üzerine Bir Olgu Sunumu. Dr. Abdullah AKGÜN Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Dinamik Formülasyon Üzerine Bir Olgu Sunumu. Dr. Abdullah AKGÜN Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dinamik Formülasyon Üzerine Bir Olgu Sunumu Dr. Abdullah AKGÜN Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kimlik Bilgileri 53 yaşında, Kadın Evli 3 çocuğu var Ev hanımı Eşiyle Ankara da yaşıyor Yakınmaları

Detaylı

TRSM de Rehabilitasyonun

TRSM de Rehabilitasyonun TRSM de Rehabilitasyonun Yeri Dr. Ayla Yazıcı BRSHH Gündüz Hastanesi ve Rehabilitasyon Merkezi Koordinatörü 7.10.2010 Şizofreni tedavisinde çok boyutlu yaklaşım Şizofreni tedavisinde çok boyutlu yaklaşım

Detaylı

İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ

İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ İZMİR YÜKSEK TEKNOLOJİ ENSTİTÜSÜ Sağlık Kültür ve Spor Daire Başkanlığı Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Hizmetleri MADDE BAĞIMLILIĞI BAĞIMLILIK Bağımlılık, bireyin kendi ruhsal ve bedensel sağlığına

Detaylı

ŞİDDET NEDİR? ADEM TOLUNAY ANADOLU LİSESİ REHBERLİK SERVİSİ

ŞİDDET NEDİR? ADEM TOLUNAY ANADOLU LİSESİ REHBERLİK SERVİSİ ŞİDDET NEDİR? ADEM TOLUNAY ANADOLU LİSESİ REHBERLİK SERVİSİ ŞİDDET NEDİR? ŞİDDET NEDİR? ŞİDDET; Özel ya da toplumsal yaşamda Fiziksel,cinsel,psikolojik olarak herhangi bir zarar ve üzüntü sonucunu ortaya

Detaylı

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ

SİGARA BIRAKMA SÜRECİ SİGARA BIRAKMA SÜRECİ DOÇ DR ZEYNEP AYFER SOLAK EÜTF GÖĞÜS HASTALIKLARI AD Çevresel ve sosyal faktörler. Medya, merak, aile. Sosyoekonomik yapı. Kültürel yapı Davranışsal ve psikolojik faktörler. Öğrenme.

Detaylı

Twi$er: @acarbaltas @BaltasBilgievi

Twi$er: @acarbaltas @BaltasBilgievi Twi$er: @acarbaltas @BaltasBilgievi REKABETE HAZIRLIK KENDİ YILDIZINI YAKALAMAK Prof. Dr. Acar Baltaş Psikolog 28 Şubat 2014 MOTİVASYON Davranışa enerji ve yön veren, harekete geçiren güç Davranışı tetikleme

Detaylı

Teknoloji Bağımlılığı

Teknoloji Bağımlılığı Teknoloji Bağımlılığı Açelya Şahin Fırat Uzman Klinik Psikolog www.monomente.com MEV Okulları Basınköy 17.11.2015 Bağımlılık nedir? Bağımlılık; herhangi bir insan, nesne veya maddeye karşı duyulan önlenemez

Detaylı

Hem. Dr. SONGÜL KAMIŞLI Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Prevantif Onkoloji A.B.D. Psikososyal Onkoloji Birimi

Hem. Dr. SONGÜL KAMIŞLI Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Prevantif Onkoloji A.B.D. Psikososyal Onkoloji Birimi Kanserli Hastalar Tarafından Sık Sorulan Sorular Hem. Dr. SONGÜL KAMIŞLI Hacettepe Üniversitesi Kanser Enstitüsü Prevantif Onkoloji A.B.D. Psikososyal Onkoloji Birimi Hastaların Soruları Tıbbi tedavi Otonomi

Detaylı

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzman Dr. M. Yelda TAN

DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU. Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzman Dr. M. Yelda TAN DİKKAT EKSİKLİĞİ HİPERAKTİVİTE BOZUKLUĞU Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzman Dr. M. Yelda TAN DEHB başlıca 3 alanda bozulmayı içerir: 1) Dikkat eksikliği 2) Hiperaktivite 3) Dürtüsellik Dikkat eksikliği

Detaylı

Kısa Süreli Dinamik Psikoterapi (TLDP) Eğitimi Modül-I Ağustos 2016 İbrahim Sarı MD, MSc

Kısa Süreli Dinamik Psikoterapi (TLDP) Eğitimi Modül-I Ağustos 2016 İbrahim Sarı MD, MSc Kısa Süreli Dinamik Psikoterapi (TLDP) Eğitimi Modül-I 20-21 Ağustos 2016 İbrahim Sarı MD, MSc PSİKOTERAPİ-DER Telefon: 0(532) 160 23 78, 0(541) 963 89 87 Email: psikoterapider@gmail.com www.psikoterapiegitimleridernegi.org

Detaylı

EFT ile POZİTİF HAYAT EĞİTİMİ EFT NEDİR?

EFT ile POZİTİF HAYAT EĞİTİMİ EFT NEDİR? SELDA TÜRKMEN le EFT ile POZİTİF HAYAT EĞİTİMİ EFT NEDİR? EFT, orijinal İngilizce isminin baş harflerinin kısaltmasıdır; "Emotional Freedom Techniques". İnsanda huzursuzluk yaratan bütün kötü duygulardan

Detaylı

2013 / 2014 SAYI: 17. Haftanın Bazı Başlıkları

2013 / 2014 SAYI: 17. Haftanın Bazı Başlıkları 2013 / 2014 SAYI: 17 Haftanın Bazı Başlıkları Çocukla İyi Zaman Geçirmenin 10 Yolu VI. Geleneksel Piyano Resitali Miniklere Anlamlı Hediye Okul Küçük Erkek Basketbol Takımı mızdan Başarı Çocukla İyi Zaman

Detaylı

OLAYLARI BİR PERSPEKTİFE YERLEŞTİRMEK

OLAYLARI BİR PERSPEKTİFE YERLEŞTİRMEK OLAYLARI BİR PERSPEKTİFE YERLEŞTİRMEK Olumsuz düşünceler kısmen doğru olabilir. Örneğin; kişi bir hata yapmış sınavda diğerleri kadar başarılı olamamış veya borsada para kaybetmiş olabilir. Sorun hayal

Detaylı

1 of 5 14/10/2010. Stresle Başa Çıkma

1 of 5 14/10/2010. Stresle Başa Çıkma 1 of 5 14/10/2010 Stresle Başa Çıkma Stres bizim baskıya karşı duygusal ve fiziksel tepkimizdir. Bu baskı dışsal faktörlerden kendimizin ya da bir yakınımızın yaşam etkinliklerinden, hastalıklarından yaşam

Detaylı

AİLEYE KÖTÜ HABERİ NASIL VERMELİYİZ?

AİLEYE KÖTÜ HABERİ NASIL VERMELİYİZ? AİLEYE KÖTÜ HABERİ NASIL VERMELİYİZ? Prof. Dr. Berna Özsungur Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD 58.Türkiye Milli Pediatri Kongresi 25 Ekim 2014 KONUNUN

Detaylı

ALZHEİMER HASTALIĞINA BAKIŞ. Uzm. Dr. Gülşah BÖLÜK NÖROLOJİ BİLECİK DH 2015

ALZHEİMER HASTALIĞINA BAKIŞ. Uzm. Dr. Gülşah BÖLÜK NÖROLOJİ BİLECİK DH 2015 ALZHEİMER HASTALIĞINA BAKIŞ Uzm. Dr. Gülşah BÖLÜK NÖROLOJİ BİLECİK DH 2015 Bunama yaşlılığın doğal bir sonucu değildir. Yaşla gelen unutkanlık, Alzheimer Hastalığının habercisi olabilir! Her yaşta insanın

Detaylı

EBEVEYNLİK BECERİLERİ

EBEVEYNLİK BECERİLERİ EBEVEYNLİK BECERİLERİ Doç. Dr. Koray KARABEKİROĞLU 21.Ekim.2010, ANTALYA www.cocukhayat.com 1 SUNUM İÇERİĞİ Anne-baba olmak Ebeveynlik tutumları Türkiye de ebeveynler Özel durumlar Ebeveyn-doktor ilişkisi

Detaylı

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi

Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN. SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU. Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi DİYABET HASTALARININ HASTALIK ALGI DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ Melek ŞAHİNOĞLU, Ümmühan AKTÜRK, Lezan KESKİN SUNAN: Melek ŞAHİNOĞLU Malatya Devlet Hastanesi Uzman Diyabet Eğitim Hemşiresi Amaç: TURDEP-2

Detaylı

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİ YATAN HASTA DEĞERLENDİRME FORMU

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİ YATAN HASTA DEĞERLENDİRME FORMU Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları AD GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİĞİ YATAN HASTA DEĞERLENDİRME

Detaylı

Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır.

Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır. Son 2 yıl içinde ilaç endüstrisiyle kongre sponsorluğu dışında bağlantım olmamıştır. Lohusalık döneminde ruhsal hastalıklar: risk etkenleri ve klinik gidiş Doç.Dr. Leyla Gülseren 25 Eylül 2013 49. Ulusal

Detaylı

GAZİANTEP LİSESİ REHBERLİK SERVİSİ

GAZİANTEP LİSESİ REHBERLİK SERVİSİ GAZİANTEP LİSESİ REHBERLİK SERVİSİ Konsantrasyon Sorunu Ders çalışmak yerine başka şeyler yapmak istiyorum, Kitabı elime alıyorum fakat kapağını bir türlü açamıyorum diyorsanız konsantrasyon sorununuz

Detaylı

Dr. Halise Kader ZENGİN

Dr. Halise Kader ZENGİN Bilişsel ve duygusal zekanın farklı işlevlerinin olduğu ve birbirlerinden ayrı çalışmadıkları son yıllarda yapılan psiko-fizyoloji ve beyin MR çalışmalarıyla açıklık kazandı. Bilişsel ve duygusal zekası

Detaylı

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları

Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Palyatif Bakım Hastalarında Sık Gözlenen Ruhsal Hastalıklar ve Tedavi Yaklaşımları Doç. Dr. Özen Önen Sertöz Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri AD Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Bilim Dalı Ankara,

Detaylı

R E H B E R L Đ K B Ü L T E N Đ - 3

R E H B E R L Đ K B Ü L T E N Đ - 3 1886 ÖZEL GETRONAGAN ERMENĐ LĐSESĐ R E H B E R L Đ K B Ü L T E N Đ - 3 2010 2011 Kız olursa Sarin, erkek olursa Masis Erkek olursa doktor, kız olursa öğretmen KENDĐNĐ TANIMA VE MESLEK SEÇĐMĐ Sevgili veliler,

Detaylı