T.C. ATILIM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ. KAMU YÖNETİMİ ve SİYASET BİLİMİ ANABİLİM DALI. RADİKAL DEMOKRASİ ve TÜRKİYE DEKİ SİYASİ PARTİLER

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. ATILIM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ. KAMU YÖNETİMİ ve SİYASET BİLİMİ ANABİLİM DALI. RADİKAL DEMOKRASİ ve TÜRKİYE DEKİ SİYASİ PARTİLER"

Transkript

1 T.C. ATILIM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KAMU YÖNETİMİ ve SİYASET BİLİMİ ANABİLİM DALI RADİKAL DEMOKRASİ ve TÜRKİYE DEKİ SİYASİ PARTİLER (RADİKAL DEMOKRASİ KURAMLARINA 60. YASAMA DÖNEMİNDE TBMM DE GRUBU BULUNAN PARTİLERİN BAKIŞ AÇILARI) YÜKSEK LİSANS TEZİ HAZIRLAYAN Erol BAYTOK TEZ DANIŞMANI Yrd. Doç. Dr. Emre TOROS Ankara 2010

2

3 T.C. ATILIM ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ KAMU YÖNETİMİ ve SİYASET BİLİMİ ANABİLİM DALI RADİKAL DEMOKRASİ ve TÜRKİYE DEKİ SİYASİ PARTİLER (RADİKAL DEMOKRASİ KURAMLARINA 60. YASAMA DÖNEMİNDE TBMM DE GRUBU BULUNAN PARTİLERİN BAKIŞ AÇILARI) YÜKSEK LİSANS TEZİ HAZIRLAYAN Erol BAYTOK TEZ DANIŞMANI Yrd. Doç. Dr. Emre TOROS Ankara 2010

4

5 ÖNSÖZ Bu tezin amacı Radikal Demokrasi Kuramı nın Türkiye özelinde 60.Yasama döneminde Türkiye Büyük Millet Meclisi nde (TBMM) grubu bulunan siyasi partilerin (AKP, CHP, MHP, BDP) programlarında nasıl ele alındığını incelemektir. TBMM de grubu bulunan siyasal partilerin programlarının Radikal Demokrasi modeli ışığında incelenmesi çalışmasında ülkemizde birçok siyasal parti bulunmasına rağmen parlamentoda dört tane grup bulunması çalışmayı sınırlayan önemli etkenlerden birisiydi. Bu durum çalışmanın kapsamın daraltılması zorunluluğu getirdiği için karşılaşılan zorluklardan birisiydi. Çalışmayı benzer şekilde sınırlayan bir diğer durum ise partilerin Radikal Demokrasi modelinin önem verdiği temel argümanlardan olan kimlik siyaseti, kültürel haklar, devletin küçülmesi gibi başlıklar konusunda partilerin yeterli materyal üretmemesi oldu. Bu konularda inceleme yapmak için temel kaynak olmasına rağmen parti programı ve seçim bildirgesinin dışında başka materyaller-örnek tutum belgesi v.b-edinilememiştir. i

6 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ i İÇİNDEKİLER.... ii-iv GİRİŞ BİRİNCİ BÖLÜM RADİKAL DEMOKRASİ; KAVRASAL ve KURAMSAL ÇERÇEVE 1. RADİKAL DEMOKRASİ Radikal Demokrasi nin Ortaya Çıkma Nedenleri, Soğuk Savaş Sonrası Politik Ortama Yeni Tepkiler Laclau ve Mouffe ile Radikal Demokrasi Kuramı nın Geliştirilmesi Radikal Demokrasi nin Temel Tartışmalarından Kimlik ve Sivil Toplum Üzerine Kuramın Oluşmasını ve Gelişmesini Hızlandıran Dönem: Soğuk Savaş ın Sona Ermesi Yeni Bir Hegemonyanın Kurulması ve Antagozima Radikal Demokrasi ve Sol Farklı Alternatifler: Katılımcı Demokrasi Sol Siyasete Yeni Arayışlar Noktasında Sola Yöneltilen Eleştiriler Farklı Toplumsal Hareketler Farklı Toplumsal Hareketler ile Sol Siyasetin İlişkileri RADİKAL DEMOKRASİ ve TÜRKİYE Türkiye ve Siyaset Yapma Geleneği Demokrasinin Demokratikleştirilmesi ii

7 İKİNCİ BÖLÜM TÜRKİYE DE SİYASAL PARTİLER 1. RADİKAL DEMOKRASİNİN AKTÖRÜ OLARAK SİYASAL PARTİLER Türkiye de Siyasal Parti Geçmişi ÜÇÜNCÜ BÖLÜM 1. PARTİ PROGRAMLARININ İNCELENMESİNDE TERCİH EDİLEN SİSTEMATİK İTİBARİYLE NİTEL ARAŞTIRMA YÖNTEMİ DÖRDÜNCÜ BÖLÜM 1. TÜRKİYE DE RADİKAL DEMOKRASİ ÖRNEKLEMELERİ Kimlik AKP CHP MHP BDP Değerlendirme Temel Haklar ve Özgürlükler AKP CHP MHP BDP Değerlendirme Sivil Toplum AKP CHP. 71 iii

8 MHP BDP Değerlendirme BEŞİNCİ BÖLÜM RADİKAL DEMOKRASİ NİN TÜRKİYE DE ANLAŞILMASI SONUÇ KAYNAKÇA ÖZET ABSTRACT iv

9 1 GİRİŞ 1980 lerde Chantal Mouffe ile Ernesto Laclau nun geliştirdiği antagonizmacı olarak nitelenebilen Radikal Demokrasi ile Seyla Benhabip in üzerinde yoğunlaştığı konsensüsçü olarak tanımlanabilecek olan Müzakereci Demokrasi projeleri demokrasi krizinin yaşandığı bir dönemde ortaya atılan en önemli tezler olmuştur yüzyılın, son çeyreğinde yaşadığı yüzyılın ikinci büyük ekonomik krizin olgunlaştığı aynı dönemde post-marksist eğilimlerin de ortaya çıkan ihtiyacı karşılamak amacıyla mevcut siyasanın yeniden okunmasıyla geliştiğini söylemek mümkündür. Radikal demokrasinin güç aldığı en önemli alan olan yerel yönetimler konusunda Türkiye de yaşanan tartışmalar, parti ideolojisinin temel belirleyeni liderin son söz hakkına sahip olmasının getirdiği merkeziyetçilik, bu konuda henüz önemli bir aşama kaydedilmediğini savlayan düşüncelerin temel dayanak noktası olmaktadır. Buna rağmen 2009 yılından sonra 60. hükümet eliyle başlatılan kimi girişimler Radikal Demokrasi kuramında değineceğimiz kimi kavramlar üzerinden toplumla ilişki içinde olmaya başlamıştır. Farklı toplumsal kesimlerin düşüncelerini ifade edebildiği en etkili alan olan sivil toplum örgütleriyle her ne kadar hiyerarşik olsa da- ilişkilerini sıklaştırmış ve Cumhuriyet tarihi boyunca görmezden gelinen farklı etnik grupları kendi kimlikleriyle tanımıştır. 21. yüzyıla girerken bu nedenle Türkiye de de devlet toplum ilişkilerinin demokratik bir tarzda yeniden yapılanması gereksinimiyle karşı karşıya olduğumuzu, bu durumun tarihsel ve konjonktürel bir zorunluluk olduğunu söylememiz mümkündür sonrası dönem, bu gereksinim bağlamında ciddi bir paradoksu içeriyor: bir taraftan demokrasiye olan bağlılık yalnızca sivil toplum örgütleri demokratlar tarafından değil, aynı zamanda ironik olarak, devlet ve siyasi seçkinler tarafından da 1 Fahriye Üstüner, Radikal Demokrasi: Liberalizm mi? Demokrasi mi? Evet, Lütfen, ODTÜ Geliştirme Dergisi, S. 34, Ankara, 2007, s. 313

10 2 sürekli ve sıklıkla dile getirilirken ve demokrasi referansı sivil toplumdan siyasi topluma kadar, neredeyse her eylemin ve kararın meşruiyet zemini olarak kullanılırken, diğer taraftan insan haklarından düşünce özgürlüğüne, sivil hak ve özgürlüklerin güvence altına alınmasından farklılıkların ifade edilmesi ve siyasal alana taşınmasına ve bireylerin günlük siyasal yaşamları içinde ontolojik bir güvensizlik duygusuyla yaşamalarına kadar geniş bir toplumsal yelpaze içinde demokrasiye ve devlet-toplum ilişkilerinin demokratikleşmesine duyduğumuz gereksinim her gün giderek artan ve ivme kazanan bir nitelikle karşımıza çıkıyor. Tezin Türkiye özelini kapsayan ve ana gövdesini oluşturan bu kısımda 29 Mart 2009 Yerel Seçimlerinden sonra gelişen politik ortama da değinilecek ve Türkiye Büyük Millet Meclisi nde (TBMM) grubu olan partilerin Radikal Demokrasi nin yaşamsal alanda vücut bulduğu kimi kavramlara programlarında ve seçim bildirgelerinde ayrıca uygulamada nasıl ve ne ölçüde baktıkları tartışılacaktır. Çalışmanın ilerleyen bölümlerinde değinileceği üzere 60. hükümetin son dönemde başlattığı çalışmaların kapsamının radikal demokrasi kuramıyla doğrudan ilgili olması sebebiyle bu süreçte yaşananlar ele alınacak ve kimlikler, temel haklar ve özgürlükler ile sivil toplum üzerinden bir kere daha değerlendirileceklerdir. Tüm bu bahsedilenlerin oluşturduğu anlam bütünlüğü içinde bu tezin özellikle ve ağırlıkla ilgilendiği nokta da radikal demokrasinin Türkiye özelindeki uygulamalarıdır. TBMM de grubu olan siyasi partilerin, parti programlarına yönelik inceleme sonunda söz konusu parti programlarına Radikal Demokrasi kavramına uygun düşen öneriler de Türkiye nin sosyo-kültürel yapısına ve politik geleneğine uygun şekillerde sunulabilecektir. Çünkü siyasi ve ekonomik modellerin uygulanmasında ülkesel ve bölgesel farklılıklara dikkat edilmesi gerekmektedir. Zira toplumlar sahip oldukları siyasi gelenekler ve içinde bulundukları ekonomik koşulların yoğun etkisiyle yeni modellere farklı reaksiyon verebilmektedirler. Dolayısıyla Türkiye için yapılacak önerilerde Türkiye nin bölgesel anlamda Ortadoğulu olduğu, kozmopolit bir demografik yapıya sahip olduğunu ve Avrupa ya entegre olma sürecini henüz tamamlamadığı akılda tutulmalıdır.

11 3 Radikal Demokrasi projesi 20. yüzyılın sonlarında demokrasi açısından yaşanan problemlere farklı bir pencereden bakması bakımından başlı başına bir öneme sahiptir. Türkiye gibi demokrasinin hala tam olarak kurumsallaşmadığı, özümsenmediği bir toplumda dünyadaki demokrasi ile ilgili sorunlara çare olma iddiasıyla ortaya çıkan bir kuramın incelenmesi yararlı olacaktır. Bu konunun seçilmesinde ülkemizdeki uzun süredir devam eden demokrasi sorunları ve bunlara yanıt olmadaki eksiklikler etken olmuştur. Bu tezin araştırması sorusu olarak TBMM de grubu bulunan partilerin programlarının Radikal Demokrasi kuramının çerçevesini çizdiği sosyo-politik projeye ne ölçüde yaklaştığı belirlenmiştir. Ülkemizde bulunan onlarca partiden sadece TBMM de grubu bulunan partilerin seçilmesinin nedenleri şu şekilde sıralanabilir: Radikal demokrasi kavramı devletin ve toplumun yapısını değiştirecek kapsamdadır. Ülkemiz hukuk devleti olduğundan toplumun ve devletin yapısını değiştirmek ancak çıkarılacak yasalarla mümkündür. Bu gücü sahip en büyük Yasama organıdır. Mecliste bu güce sahip olanlar ise grubu bulunan siyasi partilerdir. Radikal demokrasi toplumun tabanında yankı bulduğu takdirde gerçek işlevini kazanacaktır. Toplum tabanında gerçekliği olmayan partilerin çalışma kapsamına alınması hem çalışmayı zorlaştıracak hem de nitelik sorunu yaratacaktır.

12 4 BİRİNCİ BÖLÜM RADİKAL DEMOKRASİ; KAVRAMSAL ve KURAMSAL ÇERÇEVE 1. RADİKAL DEMOKRASİ Toplumsal hareketlerin çeşitlendiği ve farklı yöntemlerle sisteme karşı kanalize oldukları son otuz yıllık dönemde söz konusu hareketleri ortaklaştırmaya yönelik teorik girişimler olmuştur. Ernesto Laclau ile Chantal Mouffe de bu bağlamda liberal demokrasinin uygulanabilir yöntemlerinden yararlanarak çoğulculuğu ve çatışmacı düşünceyi esas alan Radikal Demokrasi Kuramı nı geliştirmişlerdir. Laclau ve Mouffe in geliştirdiği yöntem esas alınarak buradan hareketle kuramın genel çerçevesi incelenecektir Radikal Demokrasi nin Ortaya Çıkma Nedenleri, Soğuk Savaş Sonrası Politik Ortama Yeni Tepkiler Hegemonya ve Radikal Demokrasi kavramları, Laclau ve Mouffe in 1985 te yayımladığı Hegemonya ve Sosyalist Strateji de geliştirilerek öne çıkarılmışlardır. Politik kuramcı olan bu iki düşünürün Hegemonya ve Sosyalist Strateji de amaçları sol siyasetin tıkanmışlığını göstermekti da öncelikle doğu bloğunun yıkılması ve ardından 1991 de Sovyetler Birliği nin dağılmasıyla birlikte son yirmi yıla damgasını vuran olgu, taşıdığı çelişkiler ve belirsizlikler ile karakterize olan bir süreci ifade eden küreselleşme olmuştur. 2 Küreselleşen dünyada yeni sağ anlayışa tepki olarak gelişen yeni muhalif hareketler in konu edinildiği platform olarak sunulan Radikal Demokrasi Kuramı, kriz yaşayan Marksist tartışma ortamına hegemonya, evrensellik, tikellik gibi kavramları taşımıştır. 3 Post-Marksist düşünürler Chantal Mouffe ve Ernesto Laclau nun Hegemonya ve Sosyalist Strateji (İletişim, 2008) adıyla 1985 te yayınladıkları kitapla birlikte Radikal Demokrasi Kuramı na ilişkin yaptıkları tartışmalarda, kendi yaklaşımlarıyla 2 Eken Hurigül, Küreselleşme ve Ulus Devlet, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2006, s Laclau, Ernesto, Evrensellik, Kimlik ve Özgürleşme, Birikim Yayınları, İstanbul, 2003, s. 13

13 5 diğerlerini ayırmış ve özellikle Seyla Benhabip ile Jürgen Habermas ın geliştirdiği müzakereci demokrasinin liberal demokrasinin bir çeşidi olduğunu ileri sürmüşlerdir. Söz konusu çalışmada Marksist geleneği ve özellikle Antonio Gramsci yi tartışan ve yapısalcılık sonrası düşünürlerin görüşlerinden yararlanan Mouffe ve Laclau ya göre Radikal Demokrasi Kuramı yeni bir sosyalist projedir ve radikal ve çoğulcu bir demokrasi anlayışı ile mümkün olabilir. 4 Politik kuramcılar Laclau ve Mouffe nin gelişimine katkı sunduğu Radikal Demokrasi Kuramı nın nihai hedeflerinden biri olarak demokratik hak ve özgürlüklerin en üst düzeye çıkarılmasını da alabiliriz Laclau ve Mouffe ile Radikal Demokrasi Kuramı nın Geliştirilmesi Laclau ve Mouffe ilk olarak, işçi sınıfının Marksist kuram içindeki esas aktör olmasını eleştirir. Anonim özneler yerine tekil öznelerin varlığını savunur. Yeni toplumsal hareketleri benimser. Postmodernizmin yarattığı kültürel çoğulculuk tüm toplumsal hareketlerin kendi taleplerini özgürce seslendirmesine ve örgütlemesine izin vermektedir. 5 Yeni sosyal, toplumsal ve muhalif hareketler Radikal Demokrasi Kuramı nın merkezinde yer alır; çünkü bu hareketler, sadece işçi sınıfının değil başka kimliklerin de iktidarın hegemonyasına tabi konumda olduğunu gösterir. 6 Buradan hareketle radikal demokrasi kuramcıları, ortodoks sosyalist projenin sınıf temelli ilişki üzerinden yürüdüğünü fakat Radikal Demokrasi Kuramı nın geliştirdiği modelde, başka bağımlılık biçimlerinin de dikkate alınması hatta çalışmaların esasını bu hareketlerin oluşturması gerektiğini savunur. Radikal demokrasi kuramcıları sınıf kimliğinin ayrıcalıklı konumu yerine toplumsal kimlikler arasında eşderlik zinciri kurulması gerektiğini ileri sürerler. Bu gerekliliğin getirdiği ise çoğulculuğu temel alan liberal demokrasinin temel 4 Fahriye Üstüner, Radikal Demokrasi: Liberalizm mi? Demokrasi mi? Evet, Lütfen, ODTÜ Geliştirme Dergisi, S. 34, Ankara, 2007, s Çağlar Nedret, Postmodern Anlayışta Siyaset ve Kimlik, Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 2008, s Üstüner, a.g.y., s. 317

14 6 savlarının öğrenilmesi ve solun, hasmane bir tutum geliştirdiği liberal demokrasinin güçlü yönlerinin de fark edilmesidir. 7 Mouffe a göre demokratik siyaset tarzını yaşanan politik açmazların deneyimleri çerçevesinde yeniden düşünürken birey özgürlüğü ve çoğulculuk göz ardı edilmemelidir. 8 Çoğulculuğun bu yeni demokrasi anlayışına eklemlenmesinin sonucu olarak, temel insani ilkeler olan özgürlük ve eşitlik gibi değerlerin pek çok yorumunun ortaya çıkmasıdır. Mouffe The Return of the Political (1993) adlı eserinde buna bağlı olarak hiç kimsenin doğru yorumunun kendisininki olduğunu iddia edemeyeceğini savunarak: bundan dolayı bu ilkelerin yorumları hakkındaki tartışma çerçevesinde kararlara varmak ve devletin iradesini belirlemek için bir takım mekanizma ve usullerin yerleştirilmesi esastır der. 9 Kuramın temeline kimlik politikalarını ve yeni toplumsal hareketleri yerleştiren ve siyasetin çatışmalar üzerinde yürümesinin siyasetin önünü açacağını söyleyen Mouffe a göre uzlaşma temelinde ve uzlaşma esaslı yapılan liberal siyaset mümkün değildir, çünkü liberal siyaset, kimliklerin kurulmasında temel olan çatışma yokmuş ve uzlaşma mümkünmüş gibi yanlış bir varsayıma dayanır. 10 Siyasal olanın temelinde antagonizma olduğunu söyleyen Mouffe, bu savın kuramsal tartışmasını Hegemonya ve Sosyalist Strateji de Laclau yla beraber yapar ve iktidarın dışsal bir ilişki olarak kavranmaması gerektiğini öne sürerler. 11 Üstüner e göre Mouffe nin, çatışmanın kimliklerin ve toplumsalın kurucusu olduğunu ileri sürmesine rağmen, kullandığı çekişme ve muarız gibi kavramlarla antagonizmayı silikleştirmesinin nedeni olarak siyaset ve siyasal ayrıştırması temelinde yapılacak bir analizde, demokrasinin siyasal kategorisinde değil, ancak siyaset kategorisinde yer alabileceğini ortaya koyar. Mouffe a göre siyasal olan antagonistiktir ve düşmanlar arası ilişkiyi barındır. Siyaset ise içinde antagonizmayı barındırsa da, ilişkisi disipline edilmiş ve bir düzen içinde, kurallara bağlı olarak 7 Üstüner, a.g.y., s Üstüner, a.g.y., s Üstüner, a.g.y., s Üstüner, a.g.y., s Laclau Ernesto, Mouffe Chantal, Hegemonya ve Sosyalist Strateji, İletişim, 2008, s. 99

15 7 gerçekleşir. Böylece düşman muarız a dönüşür ve Mouffe a göre demokrasi de bu noktada ortaya çıkabilir. 12 Mouffe için demokrasi, oyunun kurallarını kabul edenler arasında mümkün olabilir. 13 Mouffe, sol hareketlerin çözüm aramayan tutum ve davranışlarının karşısına farklı kimliklerin tanınmasını, siyaset yapmasını mümkün kılmaya çalışarak verimli bir siyaset ve demokrasi için hiçbir toplumsal aktörün, toplumun kuruluşu konusunda bir üstünlük iddiasında bulunmamasını şart koşar. 14 Fahriye Üstüner e göre Laclau ve Mouffe nin geliştirdiği modeldeki paylaşılması gereken değerlerin varlığı ve kimliklerin kendileri gibi kalmaması için getirdiği öneriler tikelliklerin evrenselleştirilmemesi, toplumu düzenleme ayrıcalığını hiçbir kimliğin kendinde bulunduğunu iddia etmemesi, ötekini dönüştürürken, kendisinin de dönüşmesi gibi- müzakereci demokrasi modelindeki perspektiflerin yer değiştirmesi ilkesiyle benzerlikler gösterir. Mouffe ikna yoluyla anlaşma fikrine karşı olmakla birlikte, çekişme temelinde farklılıkların birbirlerini karşılıklı değiştirme ve dönüştürmesiyle çelişkilerin aşılabileceğini ifade etmiş olmaktadır Radikal Demokrasi nin Temel Tartışmalarından Kimlik ve Sivil Toplum Üzerine Kimlik kavramı, özellikle küreselleşme söylemiyle beraber literatürde sıkça kullanılagelen bir kavram olmuştur. İnsanların kendilerini ait hissettikleri kimliklerini özgürce ifade etmesinden doğan bir kültürel zenginlik ortamı 16 olarak tanımlayabileceğimiz kimlik kavramı, çoğulcu bir yapıya sahip olamayan ülkelerde gelişme şansı bulamamaktadır. 17 İki temel bileşene sahip olan kimliği tanımlama ve tanınma ile aidiyet duygusu oluşturmaktadır. Bu noktada bireyin iki tür kimliğe sahip olduğunu ifade etmemiz mümkündür. Birincisi bireyin doğduğu andan itibaren kazandığı ve kendi müdahalesi dışında sahip olduğu cinsiyet, sahip olduğu aile, 12 Üstüner, a.g.y., s Üstüner, a.g.y., s Üstüner, a.g.y., s Üstüner, a.g.y., s Kolektif, Kavram Sözlüğü, Söylem ve Gerçek, içinde Kimlik, Ceyhan Suvari, Özgür Üniversite Yayınları, 2005, s Laclau, a.g.e., s. 82

16 8 sosyal sınıf gibi kimliklerdir. İkincisi ise bireyi birey yapan ve kişinin özgür iradesiyle elde ettiği öğrenim durumu, dünya görüşü, cinsel yönelimi, mesleği gibi kimliklerdir. 18 Kimlik tartışmaları bağlamında Radikal Demokrasi kuramını Türkiye de tartışan Fuat Keyman, Türkiye de kimliklerin verdiği mücadeleye iktidarın veya devlet otoritesinin farklı reaksiyonlar gösterdiğini ve devlet ile toplum arasında, hem toplumsal sorunların çözümü hem de toplumsal taleplerin karar alma süreçlerine eklemlenmesi bağlamında bir teslimiyet krizi yaşandığını; sistemin ise söz konusu kriz karşısında çaresiz kaldığını söyler. 19 Keyman, sistemin yaşanan tartışmaların sonunda da yeni hareketlere İslami milliyetçilik ve yeni milliyetçilik (Türkiyelilik) gibi iki farklı söylemsel cepheden yanıt verdiğini ifade ederek bu iki hareketin paylaştığı ortak noktanın, küreselleşmenin farklılaştırıcı/çoğullaştırıcı kimlik söyleminin karşısında tekliği ve farklılıkları eritici söylemini yerleştirmek olduğuna işaret eder. 20 Küreselleşen dünyada giderek önemi artan ve devlet otoritesi karşısında özerk hale gelen toplumsal grupları ifade eden sivil toplumu da sadece ülke çapında faaliyet yürüten kurumlar olarak düşünmemek gerekir. Zira yeni toplumsal hareketler in çalışma yürütmesine olanak sağlayan sivil toplum da artık küreselleşmiş ve bir ülkenin sivil toplum örgütü başka ülkenin toplumsal sorunlarına yanıt aramaya başlamıştır. Mouffe nin sık sık dile getirdiği antagonizmaların evrenselleşmemesi ve tikel hareket etmesini göz önünde bulundurduğumuzda artık farklı kimliklerin küreselleşmeden yararlanarak kendilerini ön plana geçirmeleri anlaşılabilir hale gelmektedir. Çünkü evrenselleşmeyen fakat kapsamlı bir çalışma yürüten sivil toplum da demokratik şekilde yapılanması gerektiğini fark ederek bu yönde adımlar atmaktadır Erdem, Çiğdem, Küreselleşme Karşısında Değişen Vatandaşlık Algısı, Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, s Keyman E. Fuat, Türkiye de Kimlik Sorunları ve Demokratikleşme, Alfa, 2000, s Hurigül, a.g.y., s Hurigül, a.g.y., s. 256

17 Kuramın Oluşmasını ve Gelişmesini Hızlandıran Dönem: Soğuk Savaş ın Sona Ermesi 1985 te Hegemonya ve Sosyalist Strateji yi yayımlayan Ernesto Laclau ve Chantal Mouffe e göre kitabın yayımlanmasının ardından teorik-politik en önemli gelişme Sovyetlerin dağılışı oldu. 22 Bu gelişme sonrasında uluslararası ortamda ve gelişen politik ortamda Radikal Demokrasi Kuramı nın gelişmesine katkı sağladı; zira Laclau ve Mouffe e göre toplumsal ve siyasal kimliklerin oluşturulmasında yeni paradigmalara kaynaklık eden, büyük toplumsal yapı dönüşümleridir. 23 Sovyetlerin yıkılması da dünyada benzer bir etki yaratmış ve görece rakipsiz kalan neoliberalizme alternatif sunmak isteyen muhalif grupların sınıf siyasetinden farklı arayışlara gitmelerini sağlamıştır. Büyük toplumsal dönüşümlerin etkisine dikkat çeken Hobsbawm a göre 1980 lerde avrokomünizm idealdi şimdi ise yeni toplumsal hareketler, çok kültürlülük, ekonominin küreselleşmesi, yersiz yurtsuzlaşma, post modernizm 24, kimlik siyaseti popüler kavramlardır. Kitabın ilk kez yayımlandığı 1985 senesinde hegemonya kavramını merkez alan bir teorik bakış açısı geliştiren Laclau ve Mouffe e göre sonraki politik gelişmeleri göz önünde bulundurduklarında hegemonya doğru bir yaklaşım olmuştur. 25 Radikal Demokrasi Kuramı nın şekillendiği Hegemonya ve Sosyalist Strateji de Ortodoks Marksist söylemin dışına çıkan Laclau ve Mouffe, bu durumu 1970 lerde Marksist teorinin açmaza girmesiyle açıklamaktadır. 26 Söz konusu açmaza Marksist düşünürlerin iki şekilde tepki verdiğini ifade eden Laclau ve Mouffe e göre bu tepkiler şunlardır: 1) Değişimlerin yok sayılarak ortodoksiye sığınılan ve bu tür tartışmalarda seçilen genel eğilim, 22 Laclau Ernesto, Mouffe Chantal, Hegemonya ve Sosyalist Strateji, İletişim, 2008, s Laclau, Mouffe, a.g.e., s Hobsbawm, Eric, J., Kısa 20. Yüzyıl Aşırılıklar Çağı, Everest Yayınları, 2009, s Laclau, Mouffe, a.g.e., s Laclau, Mouffe, a.g.e., s. 8

18 10 2) Yeni eğilimleri betimleyen kimi çözümlemeleri amaca özel bir biçimde bir teorinin yanına ilave edilmesini seçen yenilikçi eğilim. 27 Kendilerinin ikinci yolu seçtiğini ima eden Mouffe, Marksist-Leninist teorinin Marksizm in tarihi olarak sunduğu Marksist teoriler alanının, tek parça olmadığını ve çeşitli muğlâklıklar ile çeşitlilikler barındırdığını fark ettiklerinde aslında söz konusu açmazın Leninizm in uzun süren teorik etkisinin Marksizm in içinde barındırdığı potansiyel teorik çeşitliliği yoksullaştırdığını söylerler. 28 Teorik yoksullaşmaya son vermek amacıyla yeni arayışlara giren Laclau ve Mouffe, Hegemonya ve Sosyalist Strateji yi kaleme alırken kendilerine çıkış olarak mevzi savaşı 29, tarihsel blok 30, kolektif irade, hegemonya, entelektüel ve ahlaki önderlik kavramlarını seçtiklerini dile getirmektedirler. 31 Marksist geleneğin yeniden ele alınması sürecine başlayan Laclau ve Mouffe, bu girişimin sadece Marksizm i içinde bulunduğu sıkıntılı süreçten çıkarmayı amaçlamadığını, Marksist kategorilerle herhangi bir şekilde ilişkili pek çok toplumsal antagonizmanın ve çağdaş toplumların anlaşılması için böylesi bir çalışmanın gerekli olduğunu vurgularlar ve bu şekilde bir araştırmanın varlıksal içeriğindeki çok yönlü kapsamlı bir değişikliğin yeni bir ontolojik paradigmaya yol açmasını beklediklerini Althusserci bir yaklaşımla açıklarlar. 32 Bahsi geçen gerekçeyle neden kendilerinin post-marksist olarak adlandırıldıklarını açıklayan Laclau ve Mouffe, bu geçişin yalnızca ontolojik değil aynı zamanda ontoloji ile ilgili bir durum olduğunu söylerler. 33 Geçişin ontoloji durumunun olmasını ise Laclau ve Mouffe, küreselleşmiş ve enformasyonla yönetilen bir toplumun sorunlarının, 27 Laclau, Mouffe, a.g.e., s Trend, David, Radical Democracy: identity, citizenship, and the state, içinde Mouffe, Radical Democracy or Liberal Democracy s Marksist kuramcı Antonio Gramsci nin geliştirdiği kavrama göre, modern sivil toplumda burjuvazinin hegemonyasının yıkılması için, öncelikle mevzi savaşının gerekli olduğunu ve ancak bunun sosyalizme giden yolda cephe savaşına yol açabileceğini söyler. Burada mevzi savaşından anlatılmak istenen, iktidarın kalelerinin ele geçirilmesidir çünkü devrim süreci, sadece iktidarı ele geçirmeyi değil, onu yönetmeyi de içerir. 30 Yine Gramsci ye göre, tarihsel blok, hâkim grubun, iktidar için bazı diğer grupları kendisine eklemleyip bazı başka gruplara tavizler vermesiyle inşa ettiği iktidar ittifakı anlamına gelir. 31 Laclau, Mouffe, a.g.e., s Althusser, Louis, Marx İçin, İthaki Yayınları, 2002, s Laclau, Mouffe, a.g.e., s. 11

19 11 Marksist söylemler alanına hâkim olan iki ontolojik paradigmayla Hegelci ve doğalcı düşünülemeyeceğiyle açıklarlar. 34 Toplumun sorunlarını açıklamak için yeni paradigmalar üretilmesinin gerekli olduğuna vurgu yapan Laclau ve Mouffe, kendi yeni yaklaşımlarının temelinin, siyasal eklemlenmeye tanıdıkları ayrıcalık olduğu ve bu siyasal çözümlemenin merkezinde de hegemonya nın bulunduğunu açıklarlar. 35 Laclau ve Mouffe, bu tür bir hegemonik ilişkinin olanaklı olması halinde bu ilişkinin varlık bilimsel statüsünün tanınması gerektiğini; bu durumda da hegemonya kavramı kadar söylemsel bir alan olarak toplumsal ın da çözümlenmesi gerektiğini çünkü daha önce bahsettiğimiz üzere Marksist söylemler alanına hâkim olan Hegelci ve doğalcı paradigmada düşünülemeyen temsil ilişkilerini ancak toplumsal olanla çözebileceğimizi ifade ederler. 36 Hegemonya ve Sosyalist Strateji de Radikal Demokrasi Kuramı nın altyapısının nasıl oluştuğunu anlatan Laclau ve Mouffe, tüm bu kuramsal çerçevenin dâhilinde teorik düşünlerinin asıl kaynağının post-yapısalcılıktan 37 geldiğini, postyapısalcılıktan ise yapı bozumu 38 ile Lacancı teorinin hegemonyaya yaklaşımlarını belirlediğini ifade etmişleridir. Laclau ve Mouffe, özellikle yapı bozumundan aldıkları karara-bağlanamama (undecidability) 39 kavramının hegemonya bakımından kendileri açısından hayati öneme sahip olduğunu dile getirmektedirler Yeni Bir Hegemonyanın Kurulması ve Antagozima Radikal Demokrasi Kuramı nın oluşturulması aşamasında temel argüman olan hegemonya nın tartıştığı birincil konu tikellik ve evrensellik ilişkisidir. Laclau 34 Laclau, a.g.e., s Laclau, Mouffe, a.g.e., s Laclau, Mouffe, a.g.e., s Postyapısalcılıkta fenomenolojinin ya da varoluşçu felsefenin ya da analitik okulun etkilerini ve içtartışmalarını görmek mümkündür. Buna rağmen bu teorik eğilimi yapısalcılık sonrası olarak görüp adlandırmanın sebebi, temelde bu alandaki düşüncelerin esas olarak yapısalcılığın açtığı alan içinde oluşmuş olması dolayısıyladır. Madan Sarup, Post-yapısalcılık ve Postmodernizm, Bilim ve Sanat Yayınevi, Ankara, Laclau, Mouffe, a.g.e., s Derrida nın yapıtının söylediği gibi, önceleri yapısal belirlenim tarafından yönetildiği düşünülen alanın her yerine karara-bağlanamazlar yayılmış ise, hegemonyayı karara bağlanamaz bir zemin üzerine verilen kararların teorisi olarak anlamak mümkün olur. Laclau, Mouffe, a.g.e., s. 13

20 12 ve Mouffe, hegemonik öznellik konusunda ileri sürdükleri savların bu ikili arasındaki ilişki tartışmasına mükemmel uyduğunu söylemektedirler. 40 Söz konusu hegemonik ilişki Hegel de evrensel sınıf anlayışıyla açılanmaktadır 41 ; fakat Laclau ve Mouffe hegemonik ilişkiyi veya yeniden eklemlenmeyi sivil toplum düzeyinde başlatır bundan ötürü hegemonik ilişki Marksist anlamda proletarya kavramına da benzemez; zira hegemonik ilişkinin nihai hedefi Devlet i ortadan kaldırmak değil, siyasetin kurucusu olmaktır. Hegemonya ya özgü bu evrensellik, fark mantığı ile eşdeğerlik mantığı arasındaki kendine özgü diyalektikten kaynaklanmaktadır. Toplumsal aktörler, toplumsal dokuyu oluşturan söylemler içinde farklılık konumları işgal ettikleri için hepsi tikelliğe örnek olmalarına karşın toplum içi sınırlar yaratan toplumsal antagonizmalar da bulunmaktadır. 42 Bu durumda baskıcı güçlere veya iktidara karşı bir tikellikler kümesi kendi aralarında eşdeğerlik ilişkileri kurmalarına rağmen bu küme tümü değil farklı tikelcilikleri temsil eder. Tikel, bir yandan kendine öz tikelliğini sürdürürken diğer taraftan da kendisini onu aşan bir evrenselliğin temsiline dönüştürmektedir. İşte belli bir tikelliğin, kendisiyle bütünde karşılaştırılamaz bir evrenselliğin temsilini üstüne aldığı ilişkinin adı hegemonik ilişki dir. Hegemonik ilişkinin evrensel olarak anlaşılmak istenmemesinin nedeni olarak ise bu ilişkinin kirlenmiş bir evrensellikte oluşmasıdır çünkü bu ilişki; 1) hem evrensellik ile tikellik arasındaki çözümsüz gerilimde yaşar 2) hem de sahip olduğu işlev nihai değildir, daima tersine çevrilebilir niteliktedir. 43 Laclau ve Mouffe, hegemonik ilişkilerin esasında antagonistik ilişkiler üzerinden yürüdüğünü belirtseler de onların bahsettiği antagonizma kavramı, kavramı ortaya atan Kant ınki 44 ile aynı değildir. 40 Laclau, Mouffe, a.g.e., s Hegel, George, W.F., Tüze Felsefesi, İdea Yayınevi, 2006, s Laclau, Mouffe, a.g.e., s Laclau, Mouffe, a.g.e., s Immanuel Kant ın Dünya Yurttaşlığı Amacına Yönelik Genel bir Tarih Düşüncesi başlıklı makalesinde, tarihin ilerletici gücü olarak ele aldığı antagonizma kavramı Kant a göre, akıl varlığı olmayan doğa, doğa yasalarının değişmez kurallarına göre iç işlerini yürütür. Akıl varlığı olan insan ise, bir yandan doğa yasalarına bağımlıyken, öte yandan doğa yasalarından bağımsız yapabilme olanağına sahiptir. Bu durum tek tek kişiler için geçerli iken, insan soyu söz konusu olduğunda Kant, onun da doğanın gizli bir planına göre yaptığını söyler; çünkü birey olarak insanlar, hatta uluslar,

21 13 Laclau ve Mouffe, antagonizmayı nesnel ilişkiler olarak değil nesnelliğin sınırlarını açığa çıkaran ilişkiler olarak açıklamaktadırlar ki toplumun etrafında oluştuğu bu sınırlar esasında antagonistiktir. 45 Laclau ve Mouffe e göre Kant ta geçen antagonizma tanımındaki gibi antagonistik ilişkileri yoluyla oluşacak Akıl ın kurnazlığı yoktur ve antagonizmaların bir kurallar sisteminin egemenliği altına alınması söz konusu olmaması sebebiyle siyasal olan Laclau ve Mouffe için, üstyapı değil, toplumsalın ontolojisi ayarındadır; bu nedenle Radikal Demokrasi Kuramı nın en önemli varsayımlarından biri de bu noktada ortaya çıkar; yani toplumsal bölünme, demokratik siyasetin olanaklılığına ve süreğenliğine içkindir. 46 Laclau ve Mouffe a göre çatışmacı yöntem önemlidir; hala geçerlidir fakat antagonistik ilişkiler üzerinden yürümesi beklenen solun kullandığı siyasal söylemler arasında antagonizma yoktur ve bunun paradoksal bir durum yaratması beklenir ki öyledir; çünkü toplumsal bölünmeyi reddeden ve tersi hali ilerleme olarak gören solun bu tutumunun, Laclau ve Mouffe solun günümüzde yaşadığı sorunların esası olduğunu düşünmektedirler. 47 Solun yaşadığı krizi, Sovyet tipi komünizmin çöküşünün sosyalist projeyi de derinden sarsarak, neo-liberalizmin ve onun etkilerinin sol siyasetin de içine girmesine bağlayan Lummis, bu nedenle Sovyetlerin yıkılmasının ardından toplumsal bölünmelerin esas alındığını yeni bir sol söylem beklenirken son 10 yılda neo-liberalizmin yaygınlaşmasına tanık olduğumuzu ileri sürerler. 48 her biri kendi yolunda ve sık sık da birbirlerine karşı bir amaç güderken, doğanın seçtiği bir yöne doğru bu farkında olmadan gidişleri üzerinde akıl yormazlar. Doğanın bilmedikleri hedefine doğru ilerlerler, işte insanı doğanın hedefine doğru ilerleten, toplum-dışı toplumsallık olarak ifade edilen antagonizmdir. Buna göre Kant için antagonizm, insanın bir yandan toplum halinde yaşama eğilimi taşıması ama bir yandan da bu toplumsal birliği bozacak 'doğayla rekabet', 'mülkiyet isteği', 'iktidar arzusu' gibi heveslerinin olması durumudur. İnsan türünde bu istekler çarpıştıkça tarih ilkel toplumlardan dünya devletine doğru evrilir. (http://mitoloji.info/glossary/antagonizma.nedir, erişim: 3 Kasım 2009) 45 Laclau, Mouffe, a.g.e., s Laclau, Mouffe, a.g.e., s Laclau, Mouffe, a.g.e., s Lummis, C. Douglas, Radical Democracy, Cornell University Press, New York, 1996, s. 32

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar

Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ. Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar Prof. Dr. OKTAY UYGUN Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi DEMOKRASİ Tarihsel, Siyasal ve Felsefi Boyutlar İÇİNDEKİLER İÇİNDEKİLER...v GİRİŞ... 1 Birinci Bölüm Antik Demokrasi I. ANTİK DEMOKRASİNİN

Detaylı

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri

Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri Giresun Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı İletişim Bilimleri Doktora Programı Ders İçerikleri İLTB 601 İletişim Çalışmalarında Anahtar Kavramlar Derste iletişim çalışmalarına

Detaylı

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi

SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER. Modern Siyaset Teorisi SİYASET BİLİMİ VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ ZORUNLU DERSLER Modern Siyaset Teorisi Dersin Kodu SBU 601 Siyaset, iktidar, otorite, meşruiyet, siyaset sosyolojisi, modernizm,

Detaylı

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK?

KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? KAPİTALİZMİN İPİNİ ÇOK ULUSLU ŞİRKETLER Mİ ÇEKECEK? Dünyada mal ve hizmet hareketlerinin uluslararası dolaşımına ve üretimin uluslararasılaşmasına imkan veren düzenlemeler (Dünya Ticaret Örgütü, Uluslararası

Detaylı

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19

T.C. YARGITAY CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞI Basın Bürosu Sayı: 19 09/04/2010 BASIN BİLDİRİSİ Anayasa değişikliğinin Cumhuriyetin ve demokrasinin geleceği yönüyle neler getireceği neler götüreceği dikkatlice ve hassas bir şekilde toplumsal uzlaşmayla değerlendirilmelidir.

Detaylı

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI

YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI YALOVA ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ ULUSLARARASI İLİŞKİLER ANABİLİM DALI TEZSİZ YÜKSEK LİSANS MÜFREDATI 2010 Eğitim Öğretim Yılı Bahar Dönemi Zorunlu Dersler Uluslararası İlişkilerde Araştırma

Detaylı

Dr. Zerrin Ayşe Bakan

Dr. Zerrin Ayşe Bakan Dr. Zerrin Ayşe Bakan I. Soğuk Savaş Sonrası Dönemde Yeni Güvenlik Teorilerine Bir Bakış: Soğuk Savaş'ın bitimiyle değişen Avrupa ve dünya coğrafyası beraberinde pek çok yeni olgu ve sorunların doğmasına

Detaylı

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK

TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TÜRKİYE DE KADINLARIN SİYASAL HAYATA KATILIM MÜCADELESİ VE POZİTİF AYRIMCILIK TürkİYE KADIN DERNEKLERİ FEDERASYONU Türkiye Kadın Dernekleri Federasyonu 1976 Yılında kurulmuş ülke genelinde 50.500 üyesi

Detaylı

2. Iletisim Adresi : Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü,

2. Iletisim Adresi : Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi, Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü, 1. Kisisel Bilgiler (Ad,Soyad) : H. Tülin Öngen (Hoşgör) Doğum yeri ve tarihi: Ankara, 1949 Mezun olduğu okullar: İzmir Kız Lisesi (İzmir, 1964-1967) W. Groves High School (Birmingham, Michigan, A.B.D.

Detaylı

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları

Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları Kamu Yönetimi Bölümü Ders Tanımları PA 101 Kamu Yönetimine Giriş (3,0,0,3,5) Kamu yönetimine ilişkin kavramsal altyapı, yönetim alanında geliştirilmiş teori ve uygulamaların analiz edilmesi, yönetim biliminin

Detaylı

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ

GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ Felsefe Bölümü DERS İÇERİKLERİ I.SINIF I.YARIYIL FL 101 FELSEFEYE GİRİŞ I Etik, varlık, insan, sanat, bilgi ve değer gibi felsefenin başlıca alanlarının incelenmesi

Detaylı

ENDÜSTRİYEL VE POST-ENDÜSTRİYEL DÖNÜŞÜM

ENDÜSTRİYEL VE POST-ENDÜSTRİYEL DÖNÜŞÜM ENDÜSTRİYEL VE POST-ENDÜSTRİYEL DÖNÜŞÜM Bilgi, Ekonomi ve Kültür Prof. Dr. Veysel BOZKURT İstanbul Üniversitesi EKİN 2012 ÖNSÖZ ii Endüstriyel dönüşümün toplumsal sonuçlarını en iyi anlatan yazarlardan

Detaylı

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUHARREM YILMAZ IN DEMOKRASİNİN KURUMSALLAŞMASI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ KONFERANSI AÇILIŞ KONUŞMASI

TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUHARREM YILMAZ IN DEMOKRASİNİN KURUMSALLAŞMASI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ KONFERANSI AÇILIŞ KONUŞMASI TÜSİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI MUHARREM YILMAZ IN DEMOKRASİNİN KURUMSALLAŞMASI VE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİ KONFERANSI AÇILIŞ KONUŞMASI 27 Kasım 2013 The Marmara Taksim Oteli, İstanbul Sayın Konuklar, Değerli

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 346 Bahar 6 3+0+0 3 6

DERS PROFİLİ. POLS 346 Bahar 6 3+0+0 3 6 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Uluslararası Siyasette Orta Doğu POLS 346 Bahar 6 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı

Detaylı

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi

Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi Milli Devlete Yönelik Tehdit Değerlendirmesi tarafından tam algılanmadığı, diğer bir deyişle aynı duyarlılıkla değerlendirilmediği zaman mücadele etmek güçleşecek ve mücadeleye toplum desteği sağlanamayacaktır.

Detaylı

Uluslararası Ekonomi Politik (IR502) Ders Detayları

Uluslararası Ekonomi Politik (IR502) Ders Detayları Uluslararası Ekonomi Politik (IR502) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Uygulama Laboratuar Kredi AKTS Saati Saati Saati Uluslararası Ekonomi Politik IR502 Seçmeli 3 0 0 3 7.5 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

IFLA İnternet Bildirgesi

IFLA İnternet Bildirgesi IFLA İnternet Bildirgesi Bilgiye engelsiz erişim özgürlük, eşitlik, küresel anlayış ve barış için temeldir. Bu nedenle, Kütüphane Dernekleri Uluslararası Federasyonu (IFLA) belirtir ki: Düşünce özgürlüğü,

Detaylı

Türk-Alman Üniversitesi. Hukuk Fakültesi. Ders Bilgi Formu

Türk-Alman Üniversitesi. Hukuk Fakültesi. Ders Bilgi Formu Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi Ders Bilgi Formu Dersin Adı Dersin Kodu Dersin Yarıyılı Devlet Kuramı HUK 310 6 ECTS Ders Uygulama Laboratuar Kredisi (saat/hafta) (saat/hafta) (saat/hafta) 3 2

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 337 Güz 5 3+0+0 3 6

DERS PROFİLİ. POLS 337 Güz 5 3+0+0 3 6 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Siyasal Partiler ve Çıkar Grupları POLS 337 Güz 5 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı

Detaylı

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II

Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi II Dersin Adı Dersin Kodu 1200.9202 Dersin Türü Dersin Seviyesi Dersin AKTS Kredisi Haftalık Ders Saati (Kuramsal) 2 Haftalık Uygulama Saati 0 Haftalık Laboratuar Saati

Detaylı

KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI

KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ AÇIK VE UZAKTAN EĞİTİM FAKÜLTESİ KAMU YÖNETİMİ PROGRAMI SİYASAL DÜŞÜNCELER TARİHİ YARD. DOÇ. DR. MUSTAFA GÖRKEM DOĞAN 7. ERKEN MODEN DÖNEMDE SİYASAL DÜŞÜNCE 7 ERKEN MODEN DÖNEMDE

Detaylı

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER

İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER İMAN/İNANÇ ve TANRI TASAVVURU GELİŞİMİ JAMES FOWLER Fowler ın kuramını oluşturma sürecinde, 300 kişinin yaşam hikayelerini dinlerken iki şey dikkatini çekmiştir: 1. İlk çocukluğun gücü. 2. İman ile kişisel

Detaylı

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma

Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma İÇİNDEKİLER Bölüm 1: Felsefeyle Tanışma 1. FELSEFE NEDİR?... 2 a. Felsefeyi Tanımlamanın Zorluğu... 3 i. Farklı Çağ ve Kültürlerde Felsefe... 3 ii. Farklı Filozofların Farklı Felsefe Tanımları... 5 b.

Detaylı

POPÜLİST AKIL ÜZERİNE

POPÜLİST AKIL ÜZERİNE POPÜLİST AKIL ÜZERİNE Ernesto Laclau; (Arjantin,1935 ) Essex Üniversitesi nde İdeoloji ve Söylem Çözümlemesi Programı nın ve Kuramsal Çalışmalar Merkezi nin başkanlığını yürüten Laclau, ayrıca New York

Detaylı

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu

TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu v TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ÖNSÖZ Yirmi birinci yüzyılı bilgi teknolojisi çağı olarak adlandırmak ne kadar yerindeyse insan hakları çağı olarak adlandırmak da o kadar doğru olacaktır. İnsan

Detaylı

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET

ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ. 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı. Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 SĠYASET ODTÜ G.V. ÖZEL LĠSESĠ SOSYAL BĠLĠMLER ZÜMRESĠ 2011-2012 Eğitim-Öğretim Yılı Ders Adı : Siyaset ÇalıĢma Yaprağı 13 Adı Soyadı : No: Sınıf: 11/ SĠYASET Siyaset; ülke yönetimini ilgilendiren olayların bütünüdür.

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı.

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Programları ve Öğretimi Tezsiz Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO535 Eğitimde Araştırma Yöntemleri

Detaylı

Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Lisans Programı

Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Lisans Programı Yeni Nesil Devlet Üniversitesi SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Lisans Programı 2015-2016 Tanıtım Broşürü Bölüm Hakkında Genel Bilgiler Kamu Yönetimi, işlevsel anlamda kamu politikaları

Detaylı

Yeni bir dönem açılıyor: Mali çöküş, depresyon, sınıf mücadelesi

Yeni bir dönem açılıyor: Mali çöküş, depresyon, sınıf mücadelesi Yeni bir dönem açılıyor: Mali çöküş, depresyon, sınıf mücadelesi Devrimci Marksizm Yayın Kurulu Uzun vadede bu felâket konusunda suçun nasýl daðýtýlacaðý çok þeyi belirleyecektir. Ýþte bu, önemli bir entelektüel

Detaylı

DERS PROFİLİ. Siyaset Sosyolojisi POLS 312 Bahar 6 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Seda Demiralp

DERS PROFİLİ. Siyaset Sosyolojisi POLS 312 Bahar 6 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Seda Demiralp DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Siyaset Sosyolojisi POLS 312 Bahar 6 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin

Detaylı

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67

Etkinlik Listesi BÖLÜM II İLİŞKİLENDİRME AŞAMASI 67 İçindekiler Etkinlik Listesi Önsöz XII XIV BÖLÜM I GİRİŞ 1 1. Danışmanlık ve yardım nedir? 3 Bölüm sonuçları 3 Danışmanlık, psikoterapi ve yardım 4 Danışmanlık nedir? 9 Yaşam becerileri danışmanlığı yaklaşımı

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Bilimleri Tezli Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders Kodları AKTS

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eğitim Bilimleri Tezli Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı. Ders Kodları AKTS Ders T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ Sosyal Bilimler Enstitüsü Eğitim Bilimleri Tezli Yüksek Lisans Programı Öğretim Planı Tablo 1. ve Kredi Sayıları I. Yarıyıl Ders EPO501 Eğitimde Program Geliştirme 3 0 3 8

Detaylı

SAÐLIKTA ÖZELLEÞTÝRME

SAÐLIKTA ÖZELLEÞTÝRME Doç. Dr. Ýlker BELEK Akdeniz Üniversitesi Týp Fakültesi Halk Saðlýðý Anabilim Dalý Öðretim Üyesi SAÐLIKTA ÖZELLEÞTÝRME Burjuva Sýnýf Saldýrýsýnýn Tepe Noktasý Yukarýda tanýmlanan saðlýk sistemi yapýsý

Detaylı

Yerel Demokrasi, Yerel Hukuk ve Evrensel Değerler

Yerel Demokrasi, Yerel Hukuk ve Evrensel Değerler Yerel Demokrasi, Yerel Hukuk ve Evrensel Değerler 2000 li yıllara gelindiğinde iç dinamikler, Türkiye nin uluslararası hukuk taahhütleri, AB süreci, bölgesel ve küresel gelişmelerin etkisiyle değişim kaçınılmaz

Detaylı

EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ

EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ EKONOMİK KRİZİN EMEK PİYASALARINA ETKİLERİ 1990 sonrasında peş peşe gelen finansal krizler; bir yandan teorik alanda farklı açılımlara hız kazandırırken bir yandan da, küreselleşme süreci ile birlikte,

Detaylı

N OLACAK ŞİMDİ? BEKİR AĞIRDIR. 26 Kasım 2015

N OLACAK ŞİMDİ? BEKİR AĞIRDIR. 26 Kasım 2015 N OLACAK ŞİMDİ? BEKİR AĞIRDIR 26 Kasım 2015 SİYASİ İRADENİN ÖNÜNDE İKİ SENARYO Kapsamlı bir reform ve kalkınma hareketine girmek Toplumsal barış Çözüm süreci Yeni anayasa Başkanlık arayışı ve kutuplaşma

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS ULUSLARARASI POLİTİK İKTİSAT ECON 367 8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü

Detaylı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı

DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ. Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık anlayışı DÜŞÜNCE KURULUŞLARI: DÜNYADAKİ VE TÜRKİYE DEKİ YERİ VE ÖNEMİ Furkan Güldemir, Okan Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Tarihsel Süreç Düşünce Kuruluşları genel itibariyle, herhangi bir kâr amacı ve partizanlık

Detaylı

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI GEDİZ ÜNİVERSİTESİ PSİKOLOJİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI I. YARIYIL PSI 501 İleri İstatistik Zorunlu 3 0 3 8 Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 II. YARIYIL Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 Seçmeli Seçmeli 3 0 3 8 III. YARIYIL

Detaylı

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ

ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI Ve TÜRKİYE ÜZERİNE ETKİLERİ ÇERÇEVE SUNU Gülçiçek ÖZKORKMAZ Başkanlık Baş Danışmanı Mukim Özel Temsilciler Direktörü ABD - AB SERBEST TİCARET ANLAŞMASI ve TÜRKİYE ÜZERİNE

Detaylı

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI

ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANAYASA DERSĐ (41302150) (2010-2011 GÜZ DÖNEMĐ YILSONU SINAVI) CEVAP ANAHTARI ANLATIM SORULARI 1- Bir siyasal düzende anayasanın işlevleri neler olabilir? Kısaca yazınız. (10 p) -------------------------------------------

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Engin ŞAHİN Fatih Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi KURUCU İKTİDAR. politik bir yaklaşım

Yrd. Doç. Dr. Engin ŞAHİN Fatih Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi KURUCU İKTİDAR. politik bir yaklaşım Yrd. Doç. Dr. Engin ŞAHİN Fatih Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü Öğretim Üyesi KURUCU İKTİDAR politik bir yaklaşım İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR...XIII GİRİŞ...1

Detaylı

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK

TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA ve HAREKETLİLİK TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Ü s t S ı n ı f Orta Sınıf Alt Sınıf TOPLUMSAL TABAKALAŞMA Toplumsal tabakalaşma dünya yüzeyindeki jeolojik katmanlara benzetilebilir. Toplumların,

Detaylı

1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ

1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 SOSYOLOJİNİN DÜNYADA VE TÜRKİYE DE GELİŞİMİ 15 1.1. Sosyolojinin Tanımı 16 1.2. Sosyolojinin Alanı, Konusu, Amacı ve Sınırları 17 1.3. Sosyolojinin Alt Disiplinleri 18 1.4.

Detaylı

128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21

128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21 Socrates-Comenius, Eylem 2.1. Projesi Bir Eğitim Projesi olarak Tarihi Olayları Yeniden Canlandırma Eğitimden Eyleme Referans: 128770-CP-1-2006-1-PT-COMENIUS-C21 ÖĞRETMEN EĞİTİMİ PROGRAMI PLAN DURUM Pek

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Sosyolojiye Giriş I SSG109 1 3+0 3 4

Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS. Sosyolojiye Giriş I SSG109 1 3+0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Adı Kodu Yarıyılı T+U Saati Ulusal Kredisi AKTS Sosyolojiye Giriş I SSG109 1 3+0 3 4 Ön Koşul Dersleri Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Yüz Yüze / Zorunlu Dersin

Detaylı

MEDYA ENTELEKTÜEL PAYLAŞIM PROGRAMI

MEDYA ENTELEKTÜEL PAYLAŞIM PROGRAMI MEDYA ENTELEKTÜEL PAYLAŞIM PROGRAMI İstanbul Enstitüsü Hakkında İstanbul Enstitüsü, toplumsal, iktisadi ve siyasal alanlarda yenilikçi bilgi ve fikirler üretmek amacıyla yüksek kaliteli, nesnel ve derinlemesine

Detaylı

YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ

YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ YILDIZ TEKNİKTE YENİ ANAYASA PANELİ Yıldız Teknik Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü, 24 Kasım 2011 Perşembe günü Üniversitemiz Merkez Kampüsü Hünkar Salonu nda, hem Üniversitemizin

Detaylı

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi

IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Bu bildiri UNESCO Genel Konferansı nın 35. oturumunda onaylanmıştır. IFLA/UNESCO Çok Kültürlü Kütüphane Bildirisi Çok Kültürlü Kütüphane Hizmetleri: Kültürler Arasında İletişime Açılan Kapı İçinde yaşadığımız

Detaylı

DERS PROFİLİ. POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6

DERS PROFİLİ. POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6 DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Amerikan Dış Politikası POLS 338 Bahar 6 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin

Detaylı

SİYASET VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER Yüksek Lisans Programı (Tezli)

SİYASET VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER Yüksek Lisans Programı (Tezli) SİYASET VE ULUSLARARASI İLİŞKİLER Yüksek Lisans Programı (Tezli) Genel Bilgi Siyasetin yaşamın her alanında nasıl olması gerektiğine dair düşünebilen, eleştirebilen ve kamusal alanda aktif rol olabilen

Detaylı

ÜNİVERS ALIST TARİH. Prof. Dr. Karam Khella. Tarihin Yeniden Keşfi. Avrupa Merkezci Tarihsel Bilincin Yıkımı. Çeviren: İsmail KAYGUSUZ.

ÜNİVERS ALIST TARİH. Prof. Dr. Karam Khella. Tarihin Yeniden Keşfi. Avrupa Merkezci Tarihsel Bilincin Yıkımı. Çeviren: İsmail KAYGUSUZ. SUB Hamburg A/612838 Prof. Dr. Karam Khella Tarihin Yeniden Keşfi ÜNİVERS ALIST TARİH Avrupa Merkezci Tarihsel Bilincin Yıkımı Çeviren: İsmail KAYGUSUZ İÇİNDEKİLER SUNUŞ ; r.r. 10 YAZARIN TÜRKÇE BASIMA

Detaylı

Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi

Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi Bilgisayar ve İnternet Tutumunun E-Belediyecilik Güvenliği Algısına Etkilerinin İncelenmesi Tuna USLU Gedik Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Programı Özel Gebze Doğa Hastanesi Sağlık Hizmetleri A.Ş.

Detaylı

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ

YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ YENİ YAYIN ULUSLARARASI ÖRGÜTLER HUKUKU: BİRLEŞMİŞ MİLLETLER SİSTEMİ Yazar : Erdem Denk Yayınevi : Siyasal Kitabevi Baskı : 1. Baskı Kategori : Uluslararası İlişkiler Kapak Tasarımı : Gamze Uçak Kapak

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Selçuk Üniversitesi, Karaman İİBF, Kamu Yönetimi Bölümü. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, İİBF, Kamu Yönetimi Bölümü

ÖZGEÇMİŞ. Selçuk Üniversitesi, Karaman İİBF, Kamu Yönetimi Bölümü. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, İİBF, Kamu Yönetimi Bölümü ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Sefa USTA 2. Doğum Tarihi : 12/03/1981 3. Ünvanı : Yrd.Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu : Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Kamu Yönetimi İnönü Üniversitesi 2003 Y.Lisans Kamu Yönetimi

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ YÖNETİM İşletme amaçlarına etkili ve verimli bir şekilde ulaşmak üzere planlama, örgütleme, yöneltme, koordinasyon ve denetimin yapılması sürecidir. 2 YÖNETİM TEORİLERİ KLASİK

Detaylı

Öğretme ve Öğrenme Çalıştay Derlemesi ve Teori Kitapçığı

Öğretme ve Öğrenme Çalıştay Derlemesi ve Teori Kitapçığı Öğretme ve Öğrenme Çalıştay Derlemesi ve Teori Kitapçığı İçerik 1. Öğretme ve Öğrenme Danışmanın Rolü 2. Temel Davranış Yönetiminin Tanımı 3. İleri Davranış Yönetiminin Tanımı 4. Öğrenme ve Öğretmede Eşitlik

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Çin Halk Cumhuriyeti nde Toplum ve Siyaset PSIR 452 7-8 3 + 0 3 6. Ön Koşul Dersleri -

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Çin Halk Cumhuriyeti nde Toplum ve Siyaset PSIR 452 7-8 3 + 0 3 6. Ön Koşul Dersleri - DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Çin Halk Cumhuriyeti nde Toplum ve Siyaset PSIR 452 7-8 3 + 0 3 6 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü İngilizce Lisans Seçmeli

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETMEYE GİRİŞ SPRI 250 2 3 + 0 3 4

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETMEYE GİRİŞ SPRI 250 2 3 + 0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İŞLETMEYE GİRİŞ SPRI 250 2 3 + 0 3 4 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı

İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ SİYASET AKADEMİSİ ANKARA DEMOKRATİKLEŞME SÜRECİNDE KÜRT VE ERMENİ MESELELERİNİ TARTIŞTI!

İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ SİYASET AKADEMİSİ ANKARA DEMOKRATİKLEŞME SÜRECİNDE KÜRT VE ERMENİ MESELELERİNİ TARTIŞTI! İSTANBUL AYDIN ÜNİVERSİTESİ SİYASET AKADEMİSİ ANKARA DEMOKRATİKLEŞME SÜRECİNDE KÜRT VE ERMENİ MESELELERİNİ TARTIŞTI! Türkiye nin önemli toplumsal ve politik konularının tartışıldığı İstanbul Aydın Üniversitesi

Detaylı

Cumhuriyet Halk Partisi

Cumhuriyet Halk Partisi 1 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu: Gezi Parkından dünyaya yansıyan ses daha fazla özgürlük, daha fazla demokrasi sesidir. Tarih : 15.06.2013 Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu Türkiye de görev yapan yabancı

Detaylı

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık

Türk Bankacılık ve Banka Dışı Finans Sektörlerinde Yeni Yönelimler ve Yaklaşımlar İslami Bankacılık İÇİNDEKİLER FİNANS, BANKACILIK VE KALKINMA 2023 ANA TEMA SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA: FİNANS VE BANKACILIK ALT TEMALAR Türkiye Ekonomisinde Kalkınma ve Finans Sektörü İlişkisi AB Uyum Sürecinde Finans ve Bankacılık

Detaylı

Son 5 Yılda Türkiye Medyasında İnsan Hakları ve Nefret Söylemi. Şubat 2015

Son 5 Yılda Türkiye Medyasında İnsan Hakları ve Nefret Söylemi. Şubat 2015 Son 5 Yılda Türkiye Medyasında İnsan Hakları ve Nefret Söylemi Şubat 2015 Son 5 Yılda Türkiye Medyasında İnsan Hakları ve Nefret Söylemi Medya ve İletişim Merkezi İstanbul Enstitüsü İstanbul Enstitüsü

Detaylı

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI

KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI KADINA YÖNELİK ŞİDDETLE MÜCADELEDE ULUSLARARASI BELGELER VE KORUMA MEKANİZMALARI Uluslararası Arka Plan Uluslararası Arka Plan Birleşmiş Milletler - CEDAW Avrupa Konseyi - Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi

Detaylı

Salvador, Guatemala, Kamboçya ve Namibya gibi yerlerde 1990 ların barış anlaşmaları ile ortaya çıkan fırsatları en iyi şekilde kullanabilmek için

Salvador, Guatemala, Kamboçya ve Namibya gibi yerlerde 1990 ların barış anlaşmaları ile ortaya çıkan fırsatları en iyi şekilde kullanabilmek için ÖN SÖZ Barış inşası, Birleşmiş Milletler eski Genel Sekreteri Boutros Boutros-Ghali tarafından tekrar çatışmaya dönmeyi önlemek amacıyla barışı sağlamlaştırıp, sürdürülebilir hale getirebilecek çalışmalar

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Türkiye Ekonomisi SPRI 470 2 3 + 0 3 4

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Türkiye Ekonomisi SPRI 470 2 3 + 0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Türkiye Ekonomisi SPRI 470 2 3 + 0 3 4 Ön Koşul Dersleri Makro İktisat Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Seçmeli Dersin Koordinatörü

Detaylı

CHP CUMHURİYET HALK PARTİSİ PARTİ İÇİ EĞİTİM YÖNETMELİĞİ

CHP CUMHURİYET HALK PARTİSİ PARTİ İÇİ EĞİTİM YÖNETMELİĞİ CHP CUMHURİYET HALK PARTİSİ PARTİ İÇİ EĞİTİM YÖNETMELİĞİ 2012 1 PARTİ İÇİ EĞİTİM YÖNETMELİĞİ KAPSAM MADDE 1- Parti içi eğitim çalışmaları, Parti Tüzük ve Programında belirtilen amaç ve hedeflerini, partinin

Detaylı

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER

ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası FĐNANSAL EĞĐTĐM VE FĐNANSAL FARKINDALIK: ZORLUKLAR, FIRSATLAR VE STRATEJĐLER Durmuş YILMAZ Başkan Mart 2011 Đstanbul Sayın Bakanım, Saygıdeğer Katılımcılar, Değerli Konuklar

Detaylı

(DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı)

(DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı) GAU AKADEMİK PERSONEL AKADEMİK ÖZGEÇMİŞ FORMU Prof.Dr. Meltem DİKMEN CANİKLİOĞLU Kastamonu 01/08/1962 Profesör 07/12/2010 (DEÜ Hukuk Fakültesi Kamu Hukuku Bölümü Anayasa Hukuku Anabilim Dalı) İzmir Ekonomi

Detaylı

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 ( TASLAK STRATEJİK VİZYON BELGESİ ) TÜRKİYE - İTALYA YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - İtalya İlişkileri: Fırsatlar ve Güçlükler ( 2014 ) Türkiye; 75 milyonluk nüfusu, gelişerek büyüyen

Detaylı

DERS PROFİLİ. Amerikan Siyaseti POLS 233 Güz 3 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Ödül Celep

DERS PROFİLİ. Amerikan Siyaseti POLS 233 Güz 3 3+0+0 3 6. Yrd. Doç. Dr. Ödül Celep DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Amerikan Siyaseti POLS 233 Güz 3 3+0+0 3 6 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin Amaçları

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Makro İktisat SPRI 272 2 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Makro İktisat SPRI 272 2 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Makro İktisat SPRI 272 2 3 + 0 3 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Fransızca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi Verenler

Detaylı

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U)

HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. HALKLA İLİŞKİLER (HİT102U) KISA ÖZET

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Uluslararası Siyaset SPRI 322 2 3 + 0 3 5

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. Uluslararası Siyaset SPRI 322 2 3 + 0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS Uluslararası Siyaset SPRI 322 2 3 + 0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Fransızca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

DOKTORA PROGRAMI BİLİMSEL HAZIRLIK DERSLERİ

DOKTORA PROGRAMI BİLİMSEL HAZIRLIK DERSLERİ DOKTORA PROGRAMI BİLİMSEL HAZIRLIK DERSLERİ Bölümümüz tarafından bilimsel hazırlık dersleri alması uygun görülen öğrencilerin toplamda 18 krediyi geçmemek koşuluyla alacağı dersler danışmanları tarafından

Detaylı

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313

Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Resmi Gazete Tarihi: 08.10.2006 Resmi Gazete Sayısı: 26313 Amaç MADDE 1 KENT KONSEYİ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar (1) Bu Yönetmeliğin amacı; kent yaşamında, kent vizyonunun

Detaylı

Emekliler Gelecek Stratejileri Konferansı

Emekliler Gelecek Stratejileri Konferansı Emekliler Gelecek Stratejileri Konferansı SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANI FATİH ACAR: -EMEKLİLERİMİZİN, EMEKLİLİK HAKLARINI EN İYİ ŞEKİLDE KULLANABİLMELERİ DEVLETİN ÖNDE GELEN GÖREVLERİ ARASINDADIR -EMEKLİLERİMİZ

Detaylı

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi

Ümit GÜVEYİ. Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde. Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi Ümit GÜVEYİ Demokratik Devlet İlkesi Çerçevesinde Seçimlerin Yönetimi ve Denetimi İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...VII İÇİNDEKİLER... IX KISALTMALAR... XI GİRİŞ...1 Birinci Bölüm Teorik Boyutuyla Genel Kavramsal Çerçeve

Detaylı

MALİYE ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS

MALİYE ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS. Dersin Adı Kod Yarıyıl T+U AKTS MALİYE ANABİLİM DALI ORTAK DOKTORA PROGRAMI DERS İÇERİKLERİ 1. Yıl - GÜZ DÖNEMİ Doktora Uzmanlık Alanı MLY898 3 3 + 0 6 Bilimsel araştırmarda ve yayınlama süreçlerinde etik ilkeler. Tez yazım kuralları,

Detaylı

KENTSEL TASARIM ve KATILIM

KENTSEL TASARIM ve KATILIM KENTSEL TASARIM ve KATILIM Kentsel Tasarım Kamusal Mekan Kamusal Mekan Olarak Yeşil Alan Katılım OET Ya sonra? Kentsel Tasarım Kentsel tasarım, çağdaş yaşama hizmet eden yapılar ve kamusal mekan arasında

Detaylı

KAMU TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

KAMU TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI KAMU TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Anabilim Dalı: Kamu PROGRAMIN TANIMI: Kamu Yönetimi Yüksek Lisansı programının açılmak istenmesindeki amaç; kamu ve özel sektör sistemi içerisindeki problemleri ve ihtiyaçları

Detaylı

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim

1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim 1999 dan 2007 ye Seçmen Tercihleri ve Değişim Türkiye de 2007 genel milletvekili seçimlerine ilişkin değerlendirme yaparken seçim sistemine değinmeden bir çözümleme yapmak pek olanaklı değil. Türkiye nin

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER

AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER AVRUPA BİRLİĞİ HAYAT BOYU ÖĞRENME İÇİN KİLİT YETKİNLİKLER Özgül ÜNLÜ HBÖ- HAREKETE GEÇME ZAMANI BU KONU NİÇİN ÇOK ACİLDİR? Bilgi tabanlı toplumlar ve ekonomiler bireylerin hızla yeni beceriler edinmelerini

Detaylı

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS İŞLETME İ ANABİLİM DALI, BİLİM DALI DERS HAVUZU DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS 345000000000506 Çokuluslu Şirket Stratejileri Dersin amacı, katılımcılarla çokuluslu şirketlerin küresel

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRK SİYASİ TARİHİ I TST207 3 3 + 0 3 4

DERS BİLGİLERİ. Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRK SİYASİ TARİHİ I TST207 3 3 + 0 3 4 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS TÜRK SİYASİ TARİHİ I TST207 3 3 + 0 3 4 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Türkçe Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni

Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek in Konuşma Metni GSO-TOBB-TEPAV Girişimcilik Merkezinin Açılışı Kredi Garanti Fonu Gaziantep Şubesi nin Açılışı Proje Değerlendirme ve Eğitim Merkezi nin Açılışı Dünya Bankası Gaziantep Bilgi Merkezi Açılışı 23 Temmuz

Detaylı

POLİTİKA GÜNDEMİNİ BELİRLEYEN AKTÖRLER

POLİTİKA GÜNDEMİNİ BELİRLEYEN AKTÖRLER SAKARYA ÜNİVERSİTESİ İşletme Fakültesi Sağlık Yönetimi Bölümü SAĞLIK POLİTİKASI VE PLANLAMASI POLİTİKA GÜNDEMİNİ BELİRLEYEN AKTÖRLER Doç. Dr. Mahmut AKBOLAT Bölüm Hedefi *Bu derste; *Sağlık politikalarının

Detaylı

------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ

------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ ------------- İSLAM DÜNYASI ------------- İSTANBUL ÖDÜLLERİ SUNUŞ İslam Ülkeleri Düşünce Kuruluşları Platformu (İSTTP); TASAM öncülüğünde İslam İşbirliği Teşkilatı üyesi devletlerin temsilcileri ile dünyanın

Detaylı

2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları

2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları 2. Gün: Stratejik Planlamanın Temel Kavramları Virpi Einola-Pekkinen 11.1.2011 1 Strateji Nedir? bir kağıt bir belge bir çalışma planı bir yol bir süreç bir ortak yorumlama ufku? 2 Stratejik Düşünme Nedir?

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

DERS PROFİLİ. Uluslararası Örgütler POLS 308 Bahar 6 3+0+0 3 5. Yrd. Doç. Dr. Özlem Kayhan Pusane

DERS PROFİLİ. Uluslararası Örgütler POLS 308 Bahar 6 3+0+0 3 5. Yrd. Doç. Dr. Özlem Kayhan Pusane DERS PROFİLİ Dersin Adı Kodu Yarıyıl Dönem Kuram+PÇ+Lab (saat/hafta) Kredi AKTS Uluslararası Örgütler POLS 308 Bahar 6 3+0+0 3 5 Ön Koşul Yok Dersin Dili Ders Tipi Dersin Okutmanı Dersin Asistanı Dersin

Detaylı

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri

İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri İktisat Anabilim Dalı- Tezsiz Yüksek Lisans (Uzaktan Eğitim) Programı Ders İçerikleri 1. Yıl - Güz 1. Yarıyıl Ders Planı Mikroekonomik Analiz I IKT751 1 3 + 0 8 Piyasa, Bütçe, Tercihler, Fayda, Tercih,

Detaylı

Merkez Bankası Bağımsızlığına Eleştirel Bir Yaklaşım A Critical Review on the Independence of Central Bank

Merkez Bankası Bağımsızlığına Eleştirel Bir Yaklaşım A Critical Review on the Independence of Central Bank Baysal, B. (2013). [Review of the book Paranın toplumsal yeniden üretimi: Merkez Bankası iletişim politikaları by G. Gökgöz]. İş Ahlakı Dergisi, 6(2), 165-170. doi: 10.12711/tjbe.2013.6.2.R003 Merkez Bankası

Detaylı

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş

Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi. Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Sosyal psikoloji bakış açısıyla İş Sağlığı ve Güvenliği İle İlgili Kurallara Uyma Durumunun İncelenmesi Prof. Dr. Selahiddin Öğülmüş Canlılar hayatta kalmak için güdülenmişlerdir İnsan hayatta kalabilmek

Detaylı

Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. İnsan Hakları Hukuku SPRI 440 2 3+0 3 5

Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS. İnsan Hakları Hukuku SPRI 440 2 3+0 3 5 DERS BİLGİLERİ Ders Kodu Yarıyıl T+U Saat Kredi AKTS İnsan Hakları Hukuku SPRI 440 2 3+0 3 5 Ön Koşul Dersleri - Dersin Dili Dersin Seviyesi Dersin Türü Fransızca Lisans Zorunlu Dersin Koordinatörü Dersi

Detaylı

Yüksek Lisans Bilimsel Hazırlık Sınıfı Dersleri. Dersin Türü. Kodu

Yüksek Lisans Bilimsel Hazırlık Sınıfı Dersleri. Dersin Türü. Kodu Yüksek Lisans Bilimsel Hazırlık Sınıfı Dersleri ANABİLİM DALI : Kamu Yönetimi Anabilim Dalı Bilim Dalı : Siyaset Bilimi Bilim Dalı Birinci Yarıyıl/First Semester Dersin Dersin Adı Dersin T U K Dersin İkinci

Detaylı