PERAKENDE RAF ALANI YÖNET M : L TERATÜR NCELEMES VE B R KARAR DESTEK ARACI TASARIMI

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "PERAKENDE RAF ALANI YÖNET M : L TERATÜR NCELEMES VE B R KARAR DESTEK ARACI TASARIMI"

Transkript

1 PERAKENDE RAF ALANI YÖNET M : L TERATÜR NCELEMES VE B R KARAR DESTEK ARACI TASARIMI ÖZET Tuncay Özcan stanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisli i Bölümü S n rl raf alan n n etkin yönetimi, mü teri sat nalma tercihlerini etkileyerek ve mü teri hizmet düzeyi iyile tirerek perakendecilere önemli bir rekabet avantaj sa lamaktad r. Bu ba lamda; alan tahsisi, ürün seçimi ve çe itlendirme, ma aza yerle im optimizasyonu ve stok yenileme raf alan yönetiminin ana problemleri olarak tan mlanabilir. Bu karar problemlerinin çözümü için literatürde son 40 y lda birçok çal ma yay mlanm t r. Bu çal mada; ilk olarak bu çal malar, detayl bir ekilde analiz edilmi ve kapsamlar na ve model yap lar na göre s n fland r lm t r. Daha sonra, raf alan tahsisi ve ürün seçimi kararlar için bir do rusal olmayan tamsay l programlama modeli geli tirilmi tir. Son olarak, geli tirilen model temelinde raf alan yönetimi için bir karar destek arac tasarlanm t r. Anahtar Sözcükler: Perakendecilik, Raf Alan Tahsisi, Ürün Seçimi, Optimizasyon, Karar Destek Arac RETAIL SHELF SPACE MANAGEMENT: LITERATUR REVIEW AND THE DESIGN OF A DECISION SUPPORT TOOL ABSTRACT The efficient management of the limited shelf space can provide an important competitive advantage to retailers by improving customer service and attracting customer buying preferences. In this context; space allocation, product selection and assortment, shop layout optimization and inventory replenishment can be defined as the main problems of the shelf space management. In the literature, many studies have been published for solution of these decision problems in the last fourty years. In this study, firstly, these studies are analyzed in detail and classified according to their contents and model structures. Later, a non-linear integer programming model for shelf space allocation and product selection decisions is developed. Finally, a decision support tool is designed based on the developed model for shelf space management. Key Words: Retailing, Shelf Space Allocation, Product Selection, Optimization, Decision Support Tool 84

2 G R Tüketicilerin dinamik nitelik ta yan sat nalma tercihlerini, finansal performans gözeterek kar lama perakende yönetiminin temel amac olarak nitelendirilebilir. Bu noktada; raf alan, sergilenebilecek ürün çe itlili inin yüksekli i ve sürekli yeni ürün giri leri nedeniyle perakendecinin, sabit ve s n rl kaynaklar ndan biridir. Di er taraftan; pazarlama ara t rmalar, birçok tüketicinin sat nalma karar n al veri an nda verdi ini ve ürün seçiminin ma aza içi faktörlerden etkilendi ini ortaya koymu tur (Irion, Al-Khayyal ve Lu, 2004). Tüketici davran n n bu yap s, raf alan yönetim sistemati ine hayati bir anlam yüklemektedir. S n rl raf alan n n etkin ve do ru yönetimi hem finansal performans iyile tirerek, hem de mü teri hizmet düzeyini geli tirerek perakendeciye önemli bir rekabet avantaj sa lamaktad r. Bu ba lamda; raf alan yönetiminin temel problemleri u ekilde s n fland r labilir: Ürün seçimi ve çe itlendirme: Potansiyel ürün kümesi içerisinden hangi ürünler raflarda sergilenmek üzere seçilmelidir? Raf alan tahsisi: Raflarda sergilenecek ürünlere ne kadar raf alan tahsis edilmelidir? Yerle im: Ürünler ma azan n hangi raf lokasyonunda sergilenmelidir? Stok: Sergilenecek ürünlerin, sipari i ne zaman ve hangi miktarda verilmelidir? Raf alan yönetiminin kapsam na giren bu problemler, hem perakende i letmeleri hem de ara t rmac lar için her zaman ilgi çekici olmu tur. Bu amaçla; birçok ticari raf alan yönetim sistemi geli tirilmi ve akademik çal ma gerçekle tirilmi tir. Perakendeciler taraf ndan kullan lan geleneksel ticari raf alan yönetim arac ; planogram yaz l mlar d r ve bu yaz l mlar; ürünlerin raflardaki konumunu gösteren diyagramlardan olu maktad r. Ticari yaz l mlar için bir alan yönetim metodu seçiminde en önemli kriter basitlik ve metodun operasyon kolayl d r ve uygulanabilirlik raf alan n n optimal tahsisinden daha önceliklidir (Yang ve Chen, 1999). Bu yaz l mlar; kar miktar, sat h z gibi basit sezgisellere göre raf alan tahsis etme yetene ine sahiptir ve bir optimizasyon arac olarak dü ünülmemelidir (Desmet ve Renaudin, 1998). Bununla birlikte, bu basit yakla mlar; önemli sat kay plar na yol açabilmektedir (Borin, Farris ve Freeland, 1994). Akademik çal malar ise, raf alan yönetimi ile ilgili ele ald problemin kapsam na ve önerilen model yap s na göre farkl l k göstermektedir. Bu çal mada; ilk olarak perakende raf alan yönetimi ile ilgili literatürde yer alan çal malar n detayl bir analizi ve s n fland r lmas gerçekle tirilmi tir. Daha sonra, literatürde yer alan çal malar n belirtilen eksikliklerinin üstesinden gelmek için Corstjens ve Doyle 85

3 (1981) taraf ndan sunulan model temelinde bir raf alan tahsisi ve ürün seçim modeli geli tirilmi tir. Geli tirilen model; ürün ve ürün kategorileri aras ndaki sergileme ili kilerini ve lokasyon etkisini dikkate almas gibi nitelikleri ile farkl l k ta maktad r. Son olarak, bir perakendeciye raf alan yönetimi ile ilgili kararlar nda rehberlik edecek bir karar destek arac, geli tirilen model yap s paralelinde tasarlanm t r. 1. L TERATÜR NCELEMES Raf alan yönetiminin; ürün seçimi ve çe itlendirme, alan tahsisi, yerle im ve envanter problemleri ile ilgili olarak literatürde son 40 y lda birçok çal ma yer almaktad r. Bu çal malar n bir bölümü; raf alan yönetiminin belirli bir problemini ele al rken, di er bir bölümü ise iki ya da daha fazla problem alan n n çözümü için bütünle ik modeller önermi tir. Literatürde yer alan bu çal malar n, inceledikleri raf alan yönetim problemlerine gore s n fland r lmas Tablo 1de sunulmaktad r. Tablo 1den de görülebilece i gibi; raf alan yönetimi ile ilgili çal malar n önemli bir bölümü, raf alan tahsisi ve ürün seçim ve çe itlendirme kararlar üzerinedir. Di er taraftan; literatürde yer alan çal malar, model yap lar na ve bu modellerin çözümüne yönelik olarak geli tirilen yakla m özelliklerine göre de farkl l klar göstermektedir. Bu çal malar n alg lanmas n kolayla t rmak için raf alan yönetim modellerinde s kl kla kullan lan baz kavramlar n da ortaya konulmas gerekmektedir Alan Esnekli i ve Çapraz Esneklik Literatürde yer alan çal malarda; ilk olarak, ma aza raf alan n n s n rl l ndan dolay, ürünlerin sat lar ve ürünlere tahsis edilen raf alan aras ndaki ili ki incelenmi tir. Bu çal malarda raf alan ndaki art n birim sat lar azalan bir oranda artt rd n ortaya konulmu ve raf alan ile sat aras ndaki ili kiyi 0 ile 1 aras nda de i en alan esneklik katsay s ad nda bir üssel parametre ile aç klanm t r. Raf alan ve ürün talebi aras ndaki bu ili ki u ekilde ifade edilebilir: D i = i. Si i (1) Bu e itlikte kullan lan de i kenler u ekildedir: Di i ürününün talep de eri Si i ürününe tahsis edilen raf alan i i ürününün alan esnekli i ölçek parametresi i i ürününün alan esneklik katsay s 86

4 TABLO 1. Perakende Raf Alan Yönetimi Literatürünün Problem Alanlar na Göre S n fland r lmas Makale Alan Tahsisi Ürün seçimi Yerle im Stok Abbott ve Palekar, 2008 Anderson ve Amato, 1974 Anderson, 1979 Bai, 2005 Bala, 2008 Borin ve di erleri, 1994 Borin ve Farris, 1995 Brijs ve di erleri, 1999 Brijs ve di erleri, 2000 Bookbinder ve Zarour, 2001 Bultez ve Naert, 1988 Chen ve Lin, 2007 Corstjens ve Doyle, 1981 Dreze ve di erleri, 1994 Fad lo lu ve di erleri, 2008 Gajjar ve Adil, 2008 Gün ve Badur, 2008 Hansen ve Heinsbroek, 1979 Hansen ve di erleri, 2010 Hariga ve di erleri, 2007 Hwang ve di erleri, 2005 Hwang ve di erleri, 2008 Irion ve di erleri, 2004 Kama ak, 2008 Liang ve di erleri, 2007 Lim ve di erleri, 2002 Lim ve di erleri, 2004 McIntyre ve Miller, 1999 Miller ve di erleri, 2010 Murray ve di erleri, 2010 Nafari ve Shahrabi, 2010 Reyes ve Frazier, 2005 Reyes ve Frazier, 2007 Ramaseshan ve di erleri, 2008 Russell ve Urban, 2008 Seruni, 2005 Urban, 1998 Yang ve Chen, 1999 Yang, 2001 Zufryden,

5 Alan esnekli i; raf alan ndaki göreli de i ime birim sat lardaki göreli de i imin oran d r. Raf alan yönetimi ile ilgili ilk çal malar n önemli bir bölümü, alan esneklik katsay s n n belirlenmesi üzerinedir. Bu parametre de eri ürün ve ma aza yap s na ve talep karekteristi ine göre farkl l k gösterebilmektedir. Örne in; Curhan (1972), Hansen ve Heinsborek (1979), Corstjent ve Doyle (1981), Desmet ve Renaudin (1988) alan esneklik katsay s n s ras yla 0,212, 0,15, 0,086, 0,6 olarak bulmu tur. Bir di er çal mada; Van Dijk, Van Heerde, Leeflang ve Wittink (2004) raf alan esnekliklerinin tahmini için benzerlik bazl yeni bir metodoloji geli tirmi tir. Tek bir ürün için sergileme alan de i iminin talep üzerine etkisinin ölçülmesini ifade eden alan esnekli inin yan nda, birçok çal mada; belirli bir ürünün sergileme alan de i iminin ikame ya da tamamlay c ürünün talebi üzerine etkisini ölçmeyi esas alan, çapraz esneklik kavram da kullan lm t r (Chen ve Lin, 2007). Çapraz esneklik katsay s [-1,1] aral nda de i en üssel bir de er olup, negatif de erler ürünler aras ndaki ikame ili kisini, pozitif de erler ise ürünler aras ndaki tamamlay c l k ili kisini belirtmektedir. Alan esneklik katsay s ile birlikte çapraz esneklik katsay s n n da dahil edildi i talep fonksiyonu u ekilde ifade edilebilir: Di = i. Si n i S j j =1 j i i, j Bu e itlikte; i,j de eri, i ve j ürünleri aras ndaki çapraz esneklik katsay s n belirtmektedir Alan Esnekli i ve Çapraz Esneklik Esasl Modeller Literatürde yer alan çal malar n önemli bir bölümünde, (1) ve (2) nolu e itliklerle belirtilen alan esnekli inin ve çapraz esnekli in matematiksel formu, perakendeye özgü kapasite, tedarik ve miktar k s tlar ile bütünle tirilerek optimizasyon modeline dönü türülmü tür. Bu ba lamda; Anderson ve Amato (1974); ürün çe itlili ini ve raf alan tahsisini perakendecinin karl l temelinde e zamanl olarak eniyilemek için alan esnekli ini kullanm, ancak maliyet bile enlerine bu çal mada yer verilmemi tir. Hansen ve Heinsbroek (1979); ana telep etkisini maliyet bile enleri ile birle tiren bir model önermi tir. Anderson (1979); ürün pazar pay ve ürün sergileme alan aras ndaki ili kinin teorik bir modelini geli tirmi tir. Bu çal malar n hiçbirinde ma aza içindeki ürünler aras ndaki çapraz sat etkisi dü ünülmemi, sadece ürünler ve raf alan aras ndaki ili kiye odaklan lm t r. Çapraz esneklik, ilk olarak Corstjens ve Doyle (1981) çal mas nda kullan lm t r. Bu çal mada; raf alan tahsisi için, talep fonksiyonunun alan esnekli i yan nda ürünler aras ndaki çapraz esnekli i de içerdi i bir do rusal olmayan programlama (2) 88

6 modeli geli tirilmi ve kapasite ve ürün miktar n n alt ve üst s n r k s tlar model yap s na dahil edilmi tir. Borin ve di erleri (1994) ve Borin ve Farris (1995), çapraz esneklik etkisini dikkate alacak ekilde raf alan tahsisi ve ürün çe itlili i problemlerinin bütünle ik çözümü için envanter yat r m n n geri dönü ü amac e li inde bir model tasarlam t r. Raf alan yönetimi ile ilgili çal malar içinde en çok bilinen Cortjens ve Doyle'un modeli temelinde, raf alan tahsis probleminin çözümü için birçok model geli tirilmi tir (Bultez ve Naert, 1988; Bookbinder ve Zarour, 2001). Abbott ve Palekar (2008); talebin envanter miktar na ve ürünler aras ndaki çapraz esnekli e ba ml oldu u bir yap da perakende envanter ikmali için bir model geli tirmi tir. Urban (1998) ve Hariga, Al-Ahmari ve Mohamed (2007); alan esnekli i temelinde raf alan tahsisi ve ürün çe itlendirme kararlar ile envanter ikmal kararlar n bütünle ik ekilde ele alm t r. Baz çal malarda, alan esnekli ini ve çapraz esnekli i esas alan talep fonksiyonuna, ürünlerin sergilendi i raf lokasyonun etkisi de dahil edilmi tir (Hwang, Choi ve Lee, 2005; Hwang, Choi, Lee ve 2008; Hariga ve di erleri, 2007). Tablo 2de alan esnekli i, çapraz esneklik ve lokasyon etkisi gibi faktörleri dikkate alma niteli ine gore literatürde yer alan bu çal malar n s n fland r lmas sunulmaktad r. TABLO 2. Alan esnekli i esasl literatür çal malar n n s n fland r lmas Makale Alan Esnekli i Çapraz Esneklik Lokasyon Etkisi Abbott ve Palekar, 2008 Anderson, 1979 Bookbinder ve Zarour, 2001 Bultez ve Naert, 1988 Corstjens ve Doyle, 1981 Hansen ve Heinsbroek, 1979 Hariga ve di erleri, 2007 Hwang ve di erleri, 2005 Hwang ve di erleri, 2008 Irion ve di erleri, Di er Matematiksel Modelleme Yakla mlar Alan esnekli i ve çapraz esneklik esasl talep yap s n kullanmadan, raf alan yönetim problemlerinin çözümüne yönelik olarak geli tirilen yakla mlar içeren çal malar literatürde yer almaktad r. Bu çal malarda; Reyes ve Frazier (2007), belirli bir ürün kategorisi için toplam raf alan bilindi inde, ürünlerin herbirine bu raf alan n n ne kadar n n tahsis edilece i problemi ile ilgilenmi ve problemin çözümü için mü teri hizmet faktörü ve karl l k amaçlar n n her ikisini dengeleyen bir 89

7 do rusal olmayan tamsay l hedef programlama modeli önermi tir. Di er bir çal mada; Reyes ve Frazier (2005), tüketicinin perakende ma azas ndaki davran n n ve karar prosesinin modellenmesi temelinde, tüketici davran lar n n direkt etkilerini ölçen bir talep fonksiyonu yard m yla raf alan tahsis problemine odaklanm t r. Zurfyden (1986), raf alan tahsisi için fiyat, reklam, promosyon ve ma aza karakteristikleri gibi baz alan d faktörleri dikkate alacak ekilde bir raf alan tahsis modeli geli tirmi ve modelin çözümü için bir dinamik programlama yakla m önermi tir Sezgisel ve Meta-sezgisel Yakla mlar Literatürde yer alan çal malar n önemli bir bölümünde, geli tirilen model yap lar n n kompkleksli inden dolay, bir bütün olarak ma aza dü üncesinden ziyade tek bir ürün ya da küçük bir ürün grubu ile model uygulamalar sunulmaktad r. Perakende raf alan yönetim problemleri, NP-Zor nitelik ta maktad r. Örne in; 40 ürün için bir raf alan tahsis karar, bir trilyondan fazla olas raf alan seçimini içermektedir (Urban, 1998). Bu nedenle; geli tirilen modellerin büyük boyutlu uygulamalarda kullan labilmesi için sezgisel ya da meta-sezgisel algoritmalara gereksinim duyulmaktad r. Bu do rultuda, Yang (2001); raf alan tahsis problemini bir s rt çantas problemi gibi modellemi ve sergileme alan ba na kazanca göre raf alan tahsisini gerçekle tiren bir sezgisel yakla m önermi tir. Ayr ca; raf alan tahsis probleminin çözümüne benzetimli tavlama (Borin ve di erleri, 1994; Borin ve Farris, 1995; Bai ve Kendall, 2007), tabu arama (Lim, Rodrigues, Zhang, 2004) ve genetik algoritma (Hwang ve di erleri, 2005; Hwang ve di erleri, 2008; Liang, Cheung ve Wang, 2007; Urban, 1998) esasl yakla mlar geli tirilmi tir. Raf alan tahsis probleminin do rusal olmayan model yap s n n çözümü için, Gajjar ve Adil (2008) ve Irion ve di erleri (2004) parçal do rusalla t rma tekni ini kullanarak, model yap s n bir do rusal programlama modeline dönü türmü tür. Lim, Rodrigues, Xiao ve Zhang (2002); çok boyutlu s rt çantas problemi yap s nda bir raf alan tahsis modeli geli tirmi ve a ak modelini yard m yla geli tirilen modele çözüm yakla m önermi tir. Tablo 3de, literatürde yer alan, perakende raf alan yönetimi ile ilgili sezgisel ve meta-sezgisel yakla mlar n bir s n fland r lmas sunulmaktad r. 90

8 TABLO 3. Raf alan yönetiminde kullan lan sezgisel ve meta-sezgisel yakla mlar Yakla m Çal ma Benzetimli tavlama Borin ve di erleri, 1994; Borin ve Farris, 1995; Bai ve Kendall, 2007 Genetik algoritma Urban, 1998; Hwang ve di erleri, 2005; Liang ve di erleri, 2007; Hwang ve di erleri, 2008 Açgözlü sezgisel Urban, 1998 Tabu arama Lim ve di erleri, 2004 Parçal do rusalla t rma Gajjar ve Adil, 2008; Irion ve di erleri, Veri Madencili i Esasl Modeller Alan esnekli i ve çapraz esneklik esasl modellerin; çok say da parametrenin hesaplanmas n gerektirmesi ve bu parametrelerin hesaplanmas ndaki tahmin güçlü ü ve maliyet nedeniyle; büyük boyutlu raf alan yönetim problemlerine uygulanabilirli i oldukça dü ük düzeydedir. Bu noktada; veri madencili i birliktelik kurallar esasl algoritmalar raf alan yönetimi için önemli f rsatlar sunmaktad r. Brijs, Swinnen, Van Hoot ve Wets (1999); ürün seçim ve çe itlendirme problemi için veri madencili i birliktelik kural tabanl bir yakla m önermi ve yayg n ürün kümesi ba na karl l k de eri temelinde ürün seçimini gerçekle tirmi tir. Bu çal may geli tererek, Brijs, Goethals, Swinnen, Van Hoot ve Wets (2000) kategori yönetimine ait k s tlar çal maya dahil etmi ve daha büyük boyutlu sepetler için modelin uygulamas n sunmu tur. Gün ve Badur (2008), Brijs ve di erlerinin (1999) çal mas temelinde ürün seçimi için bir model önermi tir. Bu çal malarda; raf alan kapasitesi ve ürün boyutlar dikkate al nmam t r. Chen ve Lin (2007), çok seviyeli birliktelik kurallar madencili i temelinde ürünler, ürün alt kategoriler ve ürün kategorileri için raf alan tahsis modeli geli tirmi ve Brijs ve di erlerinin (1999, 2000) çal malar ndan farkl olarak raf alan k s tlar n ve boyutlar n model yap s na dahil etmi tir. Bu çal mada; ayr ca ürünlerin ve ürün kategorilerinin raf lokasyonun belirlenmesi amac na yönelik bir yakla m geli tirilmi tir. Nafari ve Shahrabi (2010); literatürdeki di er çal malardan farkl olarak, ürün fiyat n dikkate alarak ürünlere raf alan tahsisi ve ürün karmas seçimi için yeni bir yakla m geli tirmi tir. Bala (2008), özellikle paket olarak sat n al nan ürünler için nicel birliktelik kurallar n n perakende ürün seçimi ve envanter kararlar nda kullan m için bir yakla m önermi tir. 91

9 2. MODEL GEL T RME Perakende yönetiminde tekil olarak ürünlere odaklanma yerine ürün kategorilerine odaklanma yayg n ekilde kullan lan bir metottur. Bir kategori, ayn ya da benzer fonksiyonlara ya da özelliklere sahip ürünlerin bir koleksiyonudur (Bai, 2005). Bu noktada; raf alan tahsis karar iki seviyeye ayr labilmektedir: 1) Belirli bir ürün kategorisine ne kadar raf alan tahsis edilmelidir? 2) Bir ürün kategorisi içindeki herbir ürüne ne kadar raf alan tahsis edilmelidir? (Reyes ve Frazier, 2007). Di er taraftan; Zurfyden'in belirtti i gibi (1986); estetik sebeplerden dolay, ürünlere ya da markalara tahsis edilen raf alan bütünlük içerisinde olmal d r. Kategori yönetimi ilkeleri, uygulamada geni ölçüde kullan lmas na kar n; literatürde yer alan çal malar n s n rl bir bölümünde (Russell ve Urban, 2008; Chen ve Lin, 2007), ürün-kategori ili kilerinden kaynaklanan, ayn kategorideki ürünlerin birlikte sergilenme k s tlar dikkate al nm t r. Bir di er nokta; mü teri taleplerini kar lamak ve marka imaj n zedelememek için perakende ma azalar n n; elde edilebilir ürün kümesinin belirli bir bölümünü raflarda sergilemek e iliminde olmas d r. Perakendecinin sadece finansal performans n esas alan modeller; yüksek talep gören ürünlerin sunum miktarlar n artt rarak elde bulundurmama olas l n azaltma yönünde bir e ilimi olacakt r. Bu nedenle; raf alan tahsis ve ürün seçim modelleri, belirli bir çe itlilikte ürünün raf üzerinde sergilenmesi güvence alt na al nacak ekilde tasarlanmal d r. Bu durum, literatürde yer alan çal malarda yeterince dikkate al nmam t r. Bu çal mada; literatürdeki çal malar n sözü edilen eksikliklerinin üstesinden gelmek için, Corstjens ve Doyle (1981) taraf ndan geli tirilen model temelinde raf alan tahsis ve ürün seçim kararlar için do rusal olmayan bir tamsay l programlama modeli geli tirilmi tir. i = 1,2,...,n ürünler kümesini, j= 1,2,...,m kategoriler kümesini, k=1,2,...,o ma azada bulunan raf kümesini ifade etmek üzere modelde kullan lan notasyonlar a a daki ekildedir: Pi i ürününün bir birim sergilenmesinden elde edilen kazanç Ai i ürününün boyutu Li i ürününün minimum sergilenme miktar Ui i ürününün maksimum sergilenme miktar Qi i ürününe tahsis edilen sergileme miktar i i ürününün alan esnekli i ölçek parametresi i i ürününün alan esneklik katsay s i,l i ve l ürünleri aras ndaki çapraz esneklik katsay s MVj j kategorisinin minimum çe itlendirme sabiti Tk k raf n n kapasitesi 92

10 LEk k raf n n lokasyon etkisi LEi i ürününün raf alan tahsis karar sonucunda olu an lokasyon etkisi Yi,j i ürününün j kategorisine ait olma durumunu gösteren ikili parametre Hi,l i ve l ürünlerinin ayn kategoriye ait olup olmad n gösteren ikili parametre Xi,k i ürününün k raf na atanma durumunu gösteren ikili karar de i keni Burada; Yi,j {0,1} ve Hi,l {0,1}. Ayr ca; S, farkl kategorilere ait ürün ikililerinin tamam n içeren bir küme olsun. Bu durumda; S = {(i,l) Hi,l =0; i=1,..,n; l=1,,n} ile tan mlanabilir. Modelin amaç fonksiyonu ve k s tlar a a daki ekilde ifade edilebilir: n n MAX i i l i. Qi. Q, l. LEi. Pi i=1 l =1 o X i, k 1, i (4) k =1 o X i, k. X l, k = 0, i, l S (5) k =1 n X i, k. Qi. Ai Tk, k (6) i =1 LEi Qi Qi Q i o = X i, k. LEk, i (7) k =1 o n X i, k. Yi, j k =1i =1 n Yi, j i =1 MV j, j Li, (9) Ui, (10) N, (11) Geli tirilen raf alan yönetiminin amaç fonksiyonu (3) nolu e itlikle ifade edilmektedir. Amaç fonksiyonunda; ürün talebi; ürünün sergileme miktar n n alan esnekli inin, ürünler aras ndaki çapraz sat etkisinin ve ürünlerin sergilendi i (3) (8) 93

11 raflar n lokasyon etkisinin bir fonksiyonudur. (4) nolu k s t, herbir ürünün, ürün seçim karar na ba l olarak ya ma aza raflar nda sergilenmeyece i ya da en fazla bir rafta sergilenebilece ini belirtmektedir. (5) nolu k s t literatürdeki çal malarda eksikli i belirtilen ürün- kategori ili kilerinden do an sergileme k s tlar n ortaya koymakta ve farkl kategorilere ait ürünlerin ayn rafta sergilenmemesi durumunu güvence alt na almaktad r. (6) nolu k s t; bir rafta sergilenecek ürünlerin, raf kapasitesini a mamas gerekti ini ortaya koymaktad r. (7) nolu e itlik, amaç fonksiyonu de erinin hesaplanmas nda etkin olan ürün lokasyon etkisinin, raf alan tahsis karar na ba l olarak hesaplanmas n içermektedir. (8) nolu k s t denklemi, her ürün kategorisine ait potansiyel ürün kümesinin, belirlenen minimum çe itlendirme sabiti (MVj) ölçüsünde rafta sergilenmesini garanti alt na alarak ürün çe itlili inin istenen seviyelerini sa lamaktad r. (9) ve (10) nolu k s t denklemleri, ürünlere tahsis edilen sergileme miktar n n belirlenen alt s n r ve üst s n r aral nda olmas ve (11) nolu k s t denklemi ise ürün sergileme miktarlar n n tamsay l olmas ko ulunu sunmaktad r. 3. B R KARAR DESTEK ARACI TASARIMI Geli tirilen model temelinde; Microsoft Excel program, bu program n bir eklentisi olan Solver yaz l m ve Visual Basic uygulamalar kullan larak, perakendeciye raf alan tahsis ve ürün seçim kararlar nda destek olmak amac ile bir raf alan yönetim sistemi tasarlanm t r. Solver, Microsoft Excel alt nda çal an do rusal ve do rusal olmayan programlama modellerinin çözümü için tasarlanm bir optimizasyon yaz l m d r. Karar de i kenlerinin, model k s tlar n n ve amaç fonksiyonunun Solver arayüzleri ve Microsoft Excel hücreleri kullan larak tan mlanmas, modelin çal t r lmas için yeterli olmaktad r. Solver, do rusal olmayan programlama modellerinin çözümü için genelle tirilmi indirgenmi gradyan yöntemini kullanmaktad r. Geli tirilen raf alan yönetim sistem yap s, bütünle ik olarak birbirinin tamamlayan 4 evreden olu maktad r. ekil 1de bu 4 evreyi ortaya koyacak ekilde geli tirilen sistemin ana menüsünün ekran arayüzü sunulmaktad r. Bu evrelerin detayland r lmas ise a a daki ekildedir: 94

12 EK L 1. Raf Alan Yönetim Sistemi Ana Menü Evre I: Model seçimi - Perakendeci ilk olarak; alan esnekli i, çapraz esneklik ve lokasyon etkisi faktörlerinden hangisi ya da hangilerinin model yap s na dahil edilmesini istedi ini ana menüde yer alan model seçiminde belirtmelidir. Üç faktörün tamam n n seçilmesi durumunda olu acak model yap s, Bölüm 2de verilen model yap s ile ayn olacakt r. Evre II: Tan mlamalar ve Veri Giri leri - Perakendeci; raf alan yönetim modelinin çal mas için raflarda sergilenebilecek ürünlere, kategorilere ve ma aza raflar na ait gerekli bilgilerin tan mlanmas n bu evrede gerçekle tirmelidir. Ürün, kategori ve raf bilgileri komut butonlar n n seçilmesi sonucunda ortaya ç kan kullan c formlar ile kolayl kla tan mlanabilmektedir. Ürün giri lerinde; ürünlerin sat fiyatlar, sat nalma maliyetleri, boyut bilgileri, minumum ve maksimum sergileme miktarlar ve kategori bilgileri tan mlanmaktad r. Kategori tan mlamalar, kategoriler için belirlenen minumum çe itlendirme sabitinin tan mlanmas n, raf tan mlamalar ise, raf kapasite bilgileri ve lokasyon etkileri gibi model parametrelerini içermektedir. Ürün, kategori ve raf tan mlamalar nda kullan c formlar kullan larak girilen bilgiler ayn anda tan mlanan Microsoft Excel hücrelerine de yaz lmaktad r. ekil 2de ürün giri leri için tasarlanan kullan c formunun yap s sunulmaktad r. Bir di er önemli veri kümesi, mü teri i lem verisidir. Mü teri i lem verisi; alan esneklik ve çapraz esneklik katsay lar n n hesaplanmas aç s ndan kritik önem ta maktad r. Bu veri, ayn zamanda ürünlere ait talep an ndaki stok bilgilerini de içermektedir. 95

13 EK L 2. Ürün Tan mlama Ekran Formu Evre III : Gerekli Hesaplamalar - Raf alan yönetimi için geli tirilen model yap s n n i letilmesi için alan esneklik ve çapraz esneklik katsay lar n n hesaplanmas gerekmektedir. Bu amaçla; mü teri i lem verisi kullan larak E itlik (2) ile tan mlanan talep fonksiyonu paralelinde bir çoklu regresyon modeli olu turulmu tur. Evre IV : Optimizasyon Sonuçlar - Alan tahsis kararlar ve yerle im kararlar olarak tan mlanan komut butonlar ndan herhangi biri seçildi inde, Solver raf alan tahsis probleminin çözümüne gerçekle tirilen tan mlamalar paralelinde ba layacak ve elde etti i tahsis ve yerle im sonuçlar n tan mlanan MS-Excel hücrelerinde gösterecektir. 3.1 Say sal Örnek Geli tirilen modelin ve karar destek arac n n uygulanabilirli ini sunmak için bir örnek problem olu turulmu tur. Bu amaçla; 3 ürün kategorisine ait 14 ürün, 5 raf içeren bir raf alan problemi ele al nm t r. Örnek problem için tan mlamalar sonras olu an Microsoft Excel ekran görüntüsü ekil 3de sunulmaktad r. ekil 3den görülebilece i gibi; geli tirilen raf alan yönetim sistemi, ayn zamanda Microsoft Excel araç çubu una bir menü olarak eklenmi tir. Perakendeci; bu menüyü kullanarak, kolayl kla, model için gerekli verileri tan mlayabilmekte, raf alan yönetim modelinin çal t r lmas n sa layabilmekte ve model sonuçlar n elde edebilmektedir. 96

14 Say sal örnek için ürün giri ekran ile tan mlanan ürün parameter de erleri, hesaplanan alan esneklik ve çapraz esneklik katsay lar, raf kapasiteleri ve lokasyon etkileri ve kategori bilgileri de ekil 3de sunulmaktad r. Burada Tk de eri raf alan n n uzunlu unu ifade etmektedir. Ürünlere ait kapasite bilgileri de, ürünün yaln zca uzunluk boyutunu içerecek ekilde verilmi tir. EK L 3. Raf Alan Yönetim Modeli Uygulama Örne i Gerekli tan mlamalar sonras nda, Solver program kullan larak modelin i letilmesi ile tahsis ve raf lokasyon sonuçlar elde edilebilir. Bulunan en iyi çözüm de erlerine kar l k gelen lokasyon ve tahsis kararlar da, ekil 3de karar de i kenleri olarak tan mlanan Microsoft Excel hücrelerinde sunulmaktad r. Bu çözüm kümesinin E itlik (3) ile belirtilen amaç fonksiyonu de eri; 697,74 olarak bulunmu tur. Ürün-kategori ili kileri ve elde edilen ürün bazl model sonuçlar yard m yla ürün kategorilerine ili kin raf alan tahsis ve lokasyon kararlar na ula labilir. 97

15 SONUÇ VE ÖNER LER Raf alan n n etkin yönetimi hem finansal performans n en iyilenmesi hem de mü teri hizmet düzeyinin geli tirilmesi aç s ndan kritik önem ta maktad r. Bu noktada; perakendecinin raf alan yönetimini gerçekle tirmek için bir karar çat s gereksinimi; elde edilebilir ürün kümesinin sürekli olarak artmas ve tüketici talebinin dinamikli i ve bu durumun kar s nda raf alan n n s n rl l nedeniyle giderek önem kazanan bir konudur. Bu çal mada; ilk olarak raf alan yönetiminin ürün seçim ve çe itlendirme, alan tahsisi, yerle im ve stok yönetimi problemleri ile ilgili literatürde yer alan çal malar n detayl bir analizi gerçekle tirilmi tir. Bu çal malar; kapsam, model yap s ve çözüm yakla mlar gibi niteliklerine göre s n fland r lm t r. Daha sonra; literatürde yer alan çal malar n eksikliklerinin üstesinden gelmek için, raf alan tahsis ve ürün seçim kararlar için do rusal olmayan bir tamsay l programlama modeli geli tirilmi tir. Geli tirilen model yap s ; alan esnekli ini, çapraz esnekli i ve lokasyon etkisini esas alan bir talep fonksiyonunu perakende kategori yönetimine özgü k s tlar ile bütünle tirerek bir optimizasyon problemine dönü türmektedir. Son olarak; geli tirilen model temelinde Microsoft Excel program, bu program n bir eklentisi olan Solver yaz l m ve Visual Basic uygulamalar kullan larak, perakendeciye raf alan tahsis ve ürün seçim kararlar nda destek olmak amac ile bir raf alan yönetimi karar destek arac tasarlanm t r. Geli tirilen model yap s n n uygulanabilirli i ve karar destek arac n n kullan m, küçük ölçekli bir örnek problem ile sunulmu tur. Geli tirilen karar destek arac özellikle belirli bir raf alan yönetim sistemi kullanmayan perakendeciler için önemli fayda sa layacakt r. Veri giri lerinin ve takn mlamalar n kolayl kla yap labilmesi ve kullan c dostu ekran arayüzleri ve Microsoft Excelin yayg n kullan m, bu karar destek arac n n avantajlar olarak nitelendirilebilir. Bu çal man n s n rlamalar ise u ekilde ifade edilebilir: Alan esnekli ini ve çapraz esnekli i esas alan modeller, çok say da parametrenin tahminini gerektirmesi ve bu parametrelerin tahminin çok zor olmas ve deney yapman n yüksek maliyeti nedeniyle uygulanabilirli i dü ük modellerdir. Bu noktada; uygulanabilirli i yüksek model yap lar n n tasarlanmas önemli bir ara t rma f rsat sunmaktad r. Bir di er önemli s n rlama, karar destek arac n n Solver program na ba ml l d r. Özellikle, büyük ölçekli raf alan yönetim problemleri için Solver program n n çözüm üretme yetene i istenilen düzeyde olmayacakt r. Bu noktada; geli tirilen model yap s ve raf alan yönetim problemleri NP-Zor nitelik ta d için sezgisel ve meta-sezgisel yakla mlar temelinde farkl çözüm algoritmalar na ihtiyaç duyulacakt r. 98

16 KAYNAKÇA ABBOTT, Harris, PALEKAR, Udatta S., 2008, Retail Replenishment Models with Display-space Elastic Demand, European Journal of Operational Research, Vol: 186, ANDERSON, Evan E., AMATO, Henry N., 1974, A Mathematical Model for Simultaneously Determine The Optimal Brand-Collection and Display-Area Allocation, Operations Research, Vol: 22, No:1, ANDERSON, Evan E., 1979, An Analysis of Retail Display Space: Theory and Methods, Journal of Business, Vol: 52, No: 1; BAI, Ruibin, 2005, An Investigation of Novel Approaches for Optimising Retail Shelf Space Allocation, University of Nottingham, PhD thesis. BAI, Ruibin, BURKE, Edmund K., KENDALL, Graham, 2007, Heuristic, Metaheuristic and Hyper-Heuristic Approaches for Fresh Produce Inventory Control and Shelf Space Allocation, Journal of the Operational Research Society, doi: , BALA, Pradip Kumar, 2008, A Technique for Mining Generalized Quantitative Association Rules for Retail InventoryManagement, International Journal of Business Strategy, Vol:8, No:2, BOOKBINDER, James H., ZAROUR, Feyrouz H., 2001, Direct Product Profitability and Retail Shelf Space Allocation Models, Journal of Business Logistics, Vol:22, No:2, BORIN, Norm, FARRIS, Paul, FREELAND, James R., 1994, A Model for Determining Retail Product Category Assortment and Shelf Space Allocation, Decision Science, Vol: 25, No: 3, BORIN, Norm, FARRIS, Paul, 1995, A Sensivity Analysis of Retailer Shelf Management Models, Journal of Retailing, Vol: 71, No: 2, BRIJS, Tom, SWINNEN, Gilbert, VANHOOF, Koen, WETS, Geert, 1999, Using Association Rules for Product Assortment Decisions: A Case Study, International Conference on Knowledge Discovery and Data Mining (KDD),

17 BRIJS, Tom, GOETHALS, Bart, SWINNEN, Gilbert, VANHOOF, Koen, WETS, Geert, 2000, A Data Mining Framework for Optimal Product Selection in Retail Supermarket Data: The Generalized PROFSET Model, International Conference on Knowledge Discovery and Data Mining (KDD), BULTEZ, Alain, NAERT, Philippe, 1988, SH.A.R.P.: Shelf Allocation for Retailers Profit, Marketing Science, Vol: 7, No: 3, CHEN, Mu-Chen, LIN, Chia-Ping, 2007, A Data Mining Approach to Product Assortment and Shelf Space Allocation, Expert Systems with Applications, Vol: 32, No:1, CORSTJENS, Marcel, DOYLE, Peter, 1981, A Model For Optimizing Retail Space Allocations, Management Science, Vol: 27, No:7, CURHAN, Ronald C., 1972, The Relationship Between Shelf Space and Unit Sales in Supermarkets, Journal of Marketing Research, Vol: 9, No: 1, DESMET, Pierre, RENAUDIN, Valerie, 1998, Estimation of Product Category Sales Responsiveness to Allocated Shelf Space, International Journal of Research in Marketing, Vol: 15, No: 5, DREZE, Xavier, HOCH, Stephen J., PURK, Mary E., 1994, Shelf Management and Space Elasticity, Journal of Retailing, Vol: 70, No:5, FADILO LU, Mehmet Murat, KARA AN, Oya Ekin, PINAR, Mustafa Ç., 2008, A model and case study for efficient shelf usage and assortment analysis, Annals of Operations Research, DOI /s GÜN, Ajlan, BADUR, Bertan, 2008, Assortment Planning Using Data Mining Algorithms, Management of Engineering & Technology, PICMET 2008, GAJJAR, Hasmukh K., ADIL, Gajendra K., 2008, A Piecewise Linearization for Retail Shelf Space Allocation Problem and A Local Search Heuristic, Annals of Operations Research, Vol: 179, No:1, HANSEN, Pierre, HEINSBROEK, Hans, 1979, Product Selection and Space Allocation in Supermarket, European Journal of Operational Research, Vol: 3, No:6,

18 HANSEN, Jared M., RAUT, Sumit, SWAMI, Sanjeev, 2010, Retail Shelf Allocation: A Comparative Analysis of Heuristic and Meta-Heuristic Approaches, Journal of Retailing, Vol: 86, No: 1, HARIGA, Moncer A., AL-AHMARI, Abdurrahman, MOHAMED, Abdel-Rahman A., 2007, A Joint Optimisation Model for Inventory Replenishment, Product Assortment, Shelf Space and Display Area Allocation Decisions, European Journal of Operational Research, Vol: 181, No: 1, HWANG, Hark, CHOI, Bum, LEE, Min-Jin, 2005, A Model for Shelf Space Allocation and Inventory Control Considering Location and Inventory Level Effects on Demand, International Journal of Production Economics, Vol: 97, No:2, HWANG, Hark, CHOI, Bum, LEE, Min-Jin, 2008, A Genetic Algorithm Approach to An Integrated Problem of Shelf Space Design and Item Allocation, Computers and Industrial Engineering, Vol: 56, No: 3, IRION, Jens, AL-KHAYYAL, Faiz, LU, Jye-Chyi, 2004, A Piecewise Linearization Framework for Retail Shelf Space Management Models, Technical Report, School of Industrial and Systems Engineering, Georgia Institute of Technology, Atlanta. KAMA AK, R fat, 2008, The Impact of Shelf Levels on Product Sale, Ç.Ü. Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol:17, No:2, LIANG, Cunli, CHEUNG, Yiu-Ming, WANG, Yuping, 2007, A Bi-Objective Model for Shelf Space Allocation Using a Hybrid Genetic Algorithm, Proceedings of International Joint Conference on Neural Networks, Orlondo, Florida, USA. LIM, Andrew, RODRIGUES, Brian, XIAO, Fei, ZHANG, Xingwen, 2002, Adjusted Network Flow for the Shelf-Space Allocation Problem, Proceedings of the 14th IEEE International Conference on Tools with Artificial Intelligence, s: LIM, Andrew, RODRIGUES, Brian, ZHANG, Xingwen, 2004, Metaheuristics with Local Search Techniques for Retail Shelf-Space Optimization, Management Science, Vol: 50, No: 1, MCINTRYE, Shelby H., MILLER, Christopher M., 1999, The Selection and Pricing of Retail Assortments: An Empirical Approach, Journal of Retailing, Vol: 75, No:3,

19 MILLER, Christopher M., SMITH, Stephen A., MCINTRYE, Shelby H., ACHABAL, Dale D., 2010, Optimizing and Evaluating Retail Assortments for Infrequently Purchased Products, Journal of Retailing, Vol: 86, No:2, MURRAY, Chase C., TALUKDAR, Debabrata, GOSAVI, Abhijit, 2010, Joint Optimization of Product Price, Display Orientation and Shelf-Space Allocation in Retail Category Management, Journal of Retailing, Vol: 86, No:2, NAFARI, Maryam, SHAHRABI, Jamal, 2010, A Temporal Data Mining Approach for Shelf-Space Allocation with Consideration of Product Price, Expert System with Applications, Vol:37, No:6, RAMASESHAN, B., ACHUTHAN, N.R., COLLINSON, R., 2009, A Retail Category Management Model Integrating Shelf Space and Inventory Levels, Asia- Pacific Journal of Operational Research, Vol: 26, No:4, REYES, Pedro M., FRAZIER, Gregory V., 2005, Initial Shelf Space Considerations at New Grocery Stores: An Allocation Problem with Product Switching and Substitution, International Entrepreneurship and Management Journal, Vol:1, REYES, Pedro M., FRAZIER, Gregory V., 2007, Goal Programming Model for Grocery Shelf Space Allocation, European Journal of Operational Research, Vol: 181, RUSSELL, Robert A., URBAN, Timothy L., 2008, The Location and Allocation of Products and Product Families on Retail Shelves, Annals of Operations Research, Vol:179, No:1, SERUNI, Citra A., 2005, Design of Product Placement Layout in Retail Shop Using Market Basket Analysis, Teknologi, Vol:9, No:2, URBAN, Timothy L., 1998, An Inventory Theoretic Approach to Product Assortment and Shelf Space Allocation, Journal of Retailing, Vol: 74, No:1, VAN DIJK, Albert, VAN HEERDE, Harald J., LEEFLANG, Peter S.H., WITTINK, Dick R., 2004, Similarity-Based Spatial Methods to Estimate Shelf Space Elasticities, Quantitative Marketing and Economics, Vol: 2, YANG, Ming-Hsien, 2001, An Efficient Algorithm to Allocate Shelf Space, European Journal of Operational Research, Vol: 131, No: 1,

20 YANG, Ming-Hsien, CHEN, Wen-Chen, 1999, A Study on Shelf Space Allocation and Management, International Journal of Production Economics, Vol: 60-61, No:1, ZUFRYDEN, Fred S., 1986, A Dynamic Programming Approach for Product Selection and Supermarket Shelf Space Allocation, Journal of Operational Research Society, Vol: 37, No: 4,

PERAKENDE RAF ALANI YÖNETİMİ: LİTERATÜR İNCELEMESİ VE BİR KARAR DESTEK ARACI TASARIMI

PERAKENDE RAF ALANI YÖNETİMİ: LİTERATÜR İNCELEMESİ VE BİR KARAR DESTEK ARACI TASARIMI PERAKENDE RAF ALANI YÖNETİMİ: LİTERATÜR İNCELEMESİ E BİR KARAR DESTEK ARACI TASARIMI ÖZET Tuncay Özcan İstanbul Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Endüstri Mühendisliği Bölümü Sınırlı raf alanının etkin

Detaylı

OPERATÖRLER BÖLÜM 4. 4.1 Giriş. 4.2. Aritmetik Operatörler

OPERATÖRLER BÖLÜM 4. 4.1 Giriş. 4.2. Aritmetik Operatörler BÖLÜM 4. OPERATÖRLER 4.1 Giriş Turbo Pascal programlama dilinde de diğer programlama dillerinde olduğu gibi operatörler, yapılan işlem türüne göre aritmetik, mantıksal ve karşılaştırma operatörleri olmak

Detaylı

Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi

Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 4 (2016) 574-580 Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi Araştırma Makalesi Bulanık Mantık İle Akıllı Fırının Modellenmesi Ebru GÜNDOĞDU a,*, Köksal

Detaylı

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com

SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com SÜREÇ YÖNETİMİ VE SÜREÇ İYİLEŞTİRME H.Ömer Gülseren > ogulseren@gmail.com Giriş Yönetim alanında yaşanan değişim, süreç yönetimi anlayışını ön plana çıkarmıştır. Süreç yönetimi; insan ve madde kaynaklarını

Detaylı

TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ

TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ TÜRKİYE SERMAYE PİYASALARINDA MERKEZİ KARŞI TARAF UYGULAMASI 13 MAYIS 2013 İSTANBUL DR. VAHDETTİN ERTAŞ SERMAYE PİYASASI KURULU BAŞKANI KONUŞMA METNİ Sayın BDDK Başkanım, İktisadi Araştırmalar Vakfı, Borsamız

Detaylı

Deprem Yönetmeliklerindeki Burulma Düzensizliği Koşulları

Deprem Yönetmeliklerindeki Burulma Düzensizliği Koşulları Deprem Yönetmeliklerindeki Burulma Düzensizliği Koşulları Prof. Dr. Günay Özmen İTÜ İnşaat Fakültesi (Emekli), İstanbul gunayozmen@hotmail.com 1. Giriş Çağdaş deprem yönetmeliklerinde, en çok göz önüne

Detaylı

BĐSĐKLET FREN SĐSTEMĐNDE KABLO BAĞLANTI AÇISININ MEKANĐK VERĐME ETKĐSĐNĐN ĐNCELENMESĐ

BĐSĐKLET FREN SĐSTEMĐNDE KABLO BAĞLANTI AÇISININ MEKANĐK VERĐME ETKĐSĐNĐN ĐNCELENMESĐ tasarım BĐSĐKLET FREN SĐSTEMĐNDE KABLO BAĞLANTI AÇISININ MEKANĐK VERĐME ETKĐSĐNĐN ĐNCELENMESĐ Nihat GEMALMAYAN Y. Doç. Dr., Gazi Üniversitesi, Makina Mühendisliği Bölümü Hüseyin ĐNCEÇAM Gazi Üniversitesi,

Detaylı

BÖLÜM 7 BİLGİSAYAR UYGULAMALARI - 1

BÖLÜM 7 BİLGİSAYAR UYGULAMALARI - 1 1 BÖLÜM 7 BİLGİSAYAR UYGULAMALARI - 1 Belli bir özelliğe yönelik yapılandırılmış gözlemlerle elde edilen ölçme sonuçları üzerinde bir çok istatistiksel işlem yapılabilmektedir. Bu işlemlerin bir kısmı

Detaylı

13 Kasım 2012. İlgili Modül/ler : Satın Alma ve Teklif Yönetimi. İlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL

13 Kasım 2012. İlgili Modül/ler : Satın Alma ve Teklif Yönetimi. İlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL 13 Kasım 2012 İlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL STOK BİLGİLERİNİ KULLANARAK TOPLU ALIM TALEP FİŞİ OLUŞTURMA Satın Alma ve Teklif Yönetimi modülü ile ihtiyaç duyulan stoklar otomatik belirlenip,

Detaylı

LABORATUVARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEME SİSTEMİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mehmet Tarakçıoğlu Gaziantep Üniversitesi

LABORATUVARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEME SİSTEMİNE ETKİSİ. Prof. Dr. Mehmet Tarakçıoğlu Gaziantep Üniversitesi LABORATUVARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEME SİSTEMİNE ETKİSİ Prof. Dr. Mehmet Tarakçıoğlu Gaziantep Üniversitesi Bir etkinliğin sonucunda elde edilen çıktıyı nicel ve/veya nitel olarak belirleyen bir kavramdır.

Detaylı

YIĞMA TİPİ YAPILARIN DEPREM ETKİSİ ALTINDA ALETSEL VERİ ve HESAPLAMALARA GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ

YIĞMA TİPİ YAPILARIN DEPREM ETKİSİ ALTINDA ALETSEL VERİ ve HESAPLAMALARA GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ YIĞMA TİPİ YAPILARIN DEPREM ETKİSİ ALTINDA ALETSEL VERİ ve HESAPLAMALARA GÖRE DEĞERLENDİRİLMESİ S.S. Yücel 1, M. Bikçe 2, M.C. Geneş 3, Ş. Bankir 4 1 Y.L. Öğrencisi, İnşaat Müh. Fakültesi, İskenderun Teknik

Detaylı

MY16 Bulut PBX Benimseme Teklifi Hüküm ve Koşulları

MY16 Bulut PBX Benimseme Teklifi Hüküm ve Koşulları 1 Şubat 2016 tarihinde düzenlendi Sayfa 1 / 5 Bu belgede MY16 Bulut PBX Benimseme Teklifi'nin ("Teklif"), hem Microsoft Corporation ( Microsoft ) hem de katılımcı müşteri ( Müşteri ) için uygunluk gereksinimleri

Detaylı

FARKLI GELİŞ ZAMANLI ÖĞRENME ETKİLİ PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ

FARKLI GELİŞ ZAMANLI ÖĞRENME ETKİLİ PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ HAVACILIK VE UZAY TEKNOLOJİLERİ DERGİSİ TEMMUZ 28 CİLT 3 SAYI 4 (37-46) FARKLI GELİŞ ZAMANLI ÖĞRENME ETKİLİ PARALEL MAKİNELİ ÇİZELGELEME PROBLEMİ Tamer Kırıkkale Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Endüstri

Detaylı

BİLGİSAYAR PROGRAMLARI YARDIMIYLA ŞEV DURAYLILIK ANALİZLERİ * Software Aided Slope Stability Analysis*

BİLGİSAYAR PROGRAMLARI YARDIMIYLA ŞEV DURAYLILIK ANALİZLERİ * Software Aided Slope Stability Analysis* BİLGİSAYAR PROGRAMLARI YARDIMIYLA ŞEV DURAYLILIK ANALİZLERİ * Software Aided Slope Stability Analysis* Mustafa Özgür KESKİN Maden Mühendisliği Anabilim Dalı Ahmet M. KILIÇ Maden Mühendisliği Anabilim Dalı

Detaylı

BÖLÜM 1 YAZILIM TASARIMINA GİRİŞ YZM211 YAZILIM TASARIMI. Yrd. Doç. Dr. Volkan TUNALI Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi / Maltepe Üniversitesi

BÖLÜM 1 YAZILIM TASARIMINA GİRİŞ YZM211 YAZILIM TASARIMI. Yrd. Doç. Dr. Volkan TUNALI Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi / Maltepe Üniversitesi BÖLÜM 1 YAZILIM TASARIMINA GİRİŞ YZM211 YAZILIM TASARIMI Yrd. Doç. Dr. Volkan TUNALI Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi / Maltepe Üniversitesi Amaçlar 2 Tasarımın ne olduğunu ve çeşitli tasarım türlerinin

Detaylı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı

T.C. Hitit Üniversitesi. Sosyal Bilimler Enstitüsü. İşletme Anabilim Dalı T.C. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü İşletme Anabilim Dalı X, Y, Z KUŞAĞI TÜKETİCİLERİNİN YENİDEN SATIN ALMA KARARI ÜZERİNDE ALGILANAN MARKA DENKLİĞİ ÖĞELERİNİN ETKİ DÜZEYİ FARKLILIKLARININ

Detaylı

PROJE. Proje faaliyetlerinin teknik olarak uygulanması, Sanayi Genel Müdürlüğü Sanayi Politikaları Daire Başkanlığınca yürütülmüştür.

PROJE. Proje faaliyetlerinin teknik olarak uygulanması, Sanayi Genel Müdürlüğü Sanayi Politikaları Daire Başkanlığınca yürütülmüştür. PROJE Avrupa Birliği IPA 1. Bileşeni kapsamında T.C. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı nın Sanayi Stratejisine İlişkin İdari Kapasitesinin Güçlendirme Projesi (IPA Component I, TR 2009/0320.01) 22 Ocak

Detaylı

JET MOTORLARININ YARI-DĐNAMĐK BENZETĐŞĐMĐ ve UÇUŞ ŞARTLARINA UYGULANMASI

JET MOTORLARININ YARI-DĐNAMĐK BENZETĐŞĐMĐ ve UÇUŞ ŞARTLARINA UYGULANMASI makale JET MOTORLARININ YARI-DĐNAMĐK BENZETĐŞĐMĐ ve UÇUŞ ŞARTLARINA UYGULANMASI Bekir NARĐN *, Yalçın A. GÖĞÜŞ ** * Y.Müh., TÜBĐTAK-SAGE ** Prof. Dr., Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Havacılık ve Uzay Mühendisliği

Detaylı

BASIN DUYURUSU 2001 YILI PARA VE KUR POLİTİKASI

BASIN DUYURUSU 2001 YILI PARA VE KUR POLİTİKASI Sayı: 42 BASIN DUYURUSU 2001 YILI PARA VE KUR POLİTİKASI Gazi Erçel Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 22 Aralık 2000 Ankara 2001 yılında uygulanacak para ve kur politikasının çerçevesi, uygulama prensipleri

Detaylı

Şekil 3-1: "ÇED İzni Alanı"nın ve "Proje Alanı"nın Yeri... 4

Şekil 3-1: ÇED İzni Alanının ve Proje Alanının Yeri... 4 İÇINDEKILER 3. ÇEVRESEL VE SOSYAL DEĞERLENDİRME YAKLAŞIMI 2 3.1 GİRİŞ 2 3.2 ÇSED SÜRECİ YAKLAŞIMI 2 3.3 PAYDAŞ KATILIMI 2 3.3.1 ÇSED Kapsam Belirleme Çalışması 2 3.4 ALTERNATİFLERİN ANALİZİ 2 3.5 PROJE

Detaylı

KURUL GÖRÜ Ü. TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler. Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A..

KURUL GÖRÜ Ü. TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler. Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A.. KURUL GÖRÜ Ü TFRS 2 Hisse Bazl Ödemeler Görü ü Talep Eden Kurum : Güreli Yeminli Mali Mü avirlik ve Ba ms z Denetim Hizmetleri A.. Kurul Toplant Tarihi : 18/10/2011 li kili Standart(lar) : TFRS 2, TFRS

Detaylı

BİLGİSAYAR DESTEKLİ BİR DİL PROGRAMI -Türkçe Konuşma - Tanıma Sistemi-

BİLGİSAYAR DESTEKLİ BİR DİL PROGRAMI -Türkçe Konuşma - Tanıma Sistemi- BİLGİSAYAR DESTEKLİ BİR DİL PROGRAMI -Türkçe Konuşma - Tanıma Sistemi- Prof. Dr. Fatih KİRİŞÇİOĞLU Bilgisayarlı Dil Uzmanı Erkan KARABACAK Proje Sorumlusu Çetin ÇETİNTÜRK Tanımlar : Konuşma Tanıma : Dil

Detaylı

Ara rma, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geli tirme Daire Ba kanl na ba

Ara rma, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geli tirme Daire Ba kanl na ba 1.1 Ara rman n Amac Ara rmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geli tirme Daire Ba kanl na ba olarak hizmet vermekte olan; 1. Bütçe ve Performans Program ube Müdürlü ü 2. Stratejik Yönetim ve Planlama

Detaylı

İÇİNDEKİLER SAYFA Önsöz 4 Stratejik Planlama ve Bütçe Yol Haritası 5 Örnek İşletme Hakkında 6 Gider Yükleme Sistemi 8 Satış Bütçesi Oluşturma 9 Faaliyet Gider Bütçesi Oluşturma 12 Bütçe Sistem Otomasyonu

Detaylı

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar YÜKSEKÖĞRETİM KURUMLARI ENGELLİLER DANIŞMA VE KOORDİNASYON YÖNETMELİĞİ (1) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (Değişik:RG-14/2/2014-28913) (1) Bu Yönetmeliğin amacı; yükseköğrenim

Detaylı

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ

1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1 OCAK 31 ARALIK 2009 ARASI ODAMIZ FUAR TEŞVİKLERİNİN ANALİZİ 1. GİRİŞ Odamızca, 2009 yılında 63 fuara katılan 435 üyemize 423 bin TL yurtiçi fuar teşviki ödenmiştir. Ödenen teşvik rakamı, 2008 yılına

Detaylı

B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I

B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I B E Y K E N T Ü N İ V E R S İ T E S İ S O S Y A L B İ L İ M L E R E N S T İ T Ü S Ü İ Ş L E T M E Y Ö N E T İ M İ D O K T O R A P R O G R A M I İLİŞKİSEL PAZARLAMA 31 MAYIS 2014 K O R A Y K A R A M A N

Detaylı

Etkinliklere katılım, ücretli ve kontenjan ile sınırlıdır.

Etkinliklere katılım, ücretli ve kontenjan ile sınırlıdır. 24-26 Ekim 2016 tarihleri arasında gerçekleşecek olan Future Learning 2016 konferansımızda bu yıl birbirinden ilginç konu başlıklarına sahip eğitimler ve atölye çalışmaları gerçekleştirilecektir. Etkinliklere

Detaylı

BİREYSEL SES EĞİTİMİ ALAN ÖĞRENCİLERİN GELENEKSEL MÜZİKLERİMİZİN DERSTEKİ KULLANIMINA İLİŞKİN GÖRÜŞ VE BEKLENTİLERİ

BİREYSEL SES EĞİTİMİ ALAN ÖĞRENCİLERİN GELENEKSEL MÜZİKLERİMİZİN DERSTEKİ KULLANIMINA İLİŞKİN GÖRÜŞ VE BEKLENTİLERİ BİREYSEL SES EĞİTİMİ ALAN ÖĞRENCİLERİN GELENEKSEL MÜZİKLERİMİZİN DERSTEKİ KULLANIMINA İLİŞKİN GÖRÜŞ VE BEKLENTİLERİ Dr. Ayhan HELVACI Giriş Müzik öğretmeni yetiştiren kurumlarda yapılan eğitim birçok disiplinlerden

Detaylı

İnşaat Firmalarının Maliyet ve Süre Belirleme Yöntemleri Üzerine Bir Alan Çalışması

İnşaat Firmalarının Maliyet ve Süre Belirleme Yöntemleri Üzerine Bir Alan Çalışması İnşaat Firmalarının Maliyet ve Süre Belirleme Yöntemleri Üzerine Bir Alan Çalışması Latif Onur Uğur Süslü Sokak No: 4/2 Mebusevleri, Beşevler, 06580 Ankara E-Posta: latifugur@mynet.com, onurugurtr@yahoo.com

Detaylı

ELEKTRİK PİYASALARI 2015 YILI VERİLERİ PİYASA OPERASYONLARI DİREKTÖRLÜĞÜ

ELEKTRİK PİYASALARI 2015 YILI VERİLERİ PİYASA OPERASYONLARI DİREKTÖRLÜĞÜ ELEKTRİK PİYASALARI 2015 YILI VERİLERİ PİYASA OPERASYONLARI DİREKTÖRLÜĞÜ 1 GENEL MÜDÜR SUNUŞU; Gündelik hayatın vazgeçilmez unsuru haline gelen enerji, bireylerin yaşamında ve ülkelerin sosyo-ekonomik

Detaylı

Araştırma Notu 15/177

Araştırma Notu 15/177 Araştırma Notu 15/177 02 Mart 2015 YOKSUL İLE ZENGİN ARASINDAKİ ENFLASYON FARKI REKOR SEVİYEDE Seyfettin Gürsel *, Ayşenur Acar ** Yönetici özeti Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yapılan enflasyon

Detaylı

WCDMA HABERLEŞMESİNDE PASİF DAĞITILMIŞ ANTEN SİSTEMLERİ KULLANILARAK BİNA İÇİ HÜCRE PLANLAMA. Ferhat Yumuşak 1, Aktül Kavas 1, Betül Altınok 2

WCDMA HABERLEŞMESİNDE PASİF DAĞITILMIŞ ANTEN SİSTEMLERİ KULLANILARAK BİNA İÇİ HÜCRE PLANLAMA. Ferhat Yumuşak 1, Aktül Kavas 1, Betül Altınok 2 Fırat Üniversitesi-Elazığ WCDMA HABERLEŞMESİNDE PASİF DAĞITILMIŞ ANTEN SİSTEMLERİ KULLANILARAK BİNA İÇİ HÜCRE PLANLAMA Ferhat Yumuşak 1, Aktül Kavas 1, Betül Altınok 2 1 Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği

Detaylı

Yönetim Bilişim Sistemleri (Karma) - 1. yarıyıl. 380000000001101 Hukukun Temelleri Fundamentals of Law 2 0 0 2 2 5 TR

Yönetim Bilişim Sistemleri (Karma) - 1. yarıyıl. 380000000001101 Hukukun Temelleri Fundamentals of Law 2 0 0 2 2 5 TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder Yönetim Bilişim Sistemleri (Karma) - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 380000000001101 Hukukun

Detaylı

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ

HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ HEMŞİRE İNSANGÜCÜNÜN YETİŞTİRİLMESİ VE GELİŞTİRİLMESİ Doç. Dr. Ülkü TATAR BAYKAL İÜ Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi Hemşirelikte Yönetim Anabilim Dalı ve Yönetici Hemşireler Derneği Yönetim Kurulu

Detaylı

BÖLÜM 3 FREKANS DAĞILIMLARI VE FREKANS TABLOLARININ HAZIRLANMASI

BÖLÜM 3 FREKANS DAĞILIMLARI VE FREKANS TABLOLARININ HAZIRLANMASI 1 BÖLÜM 3 FREKANS DAĞILIMLARI VE FREKANS TABLOLARININ HAZIRLANMASI Ölçme sonuçları üzerinde yani amaçlanan özelliğe yönelik gözlemlerden elde edilen veriler üzerinde yapılacak istatistiksel işlemler genel

Detaylı

Daha fazla seçenek için daha iyi motorlar

Daha fazla seçenek için daha iyi motorlar Daha fazla seçenek için daha iyi motorlar Kollmorgen, Universal Robots'un daha hafif ve daha güçlü olmasını sağlıyor Altı eksenli robotlar; örneğin, işleme ve üretim tesislerinde kullanılmaktadır. Bu robotlar,

Detaylı

1 OCAK - 31 ARALIK 2015 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU (Tüm tutarlar, aksi belirtilmedikçe Türk Lirası ( TL ) cinsinden ifade edilmiştir.

1 OCAK - 31 ARALIK 2015 HESAP DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU (Tüm tutarlar, aksi belirtilmedikçe Türk Lirası ( TL ) cinsinden ifade edilmiştir. A. TANITICI BİLGİLER PORTFÖYE BAKIŞ YATIRIM VE YÖNETİME İLİŞKİN BİLGİLER Halka arz tarihi: 16 Temmuz 2014 31 Aralık 2015 tarihi itibariyle Fonun Yatırım Amacı Portföy Yöneticileri Fon Toplam Değeri Portföyünde

Detaylı

AB Mevzuatının Uygulanmasına Yönelik Teknik Desteğin Müzakere Edilmesi

AB Mevzuatının Uygulanmasına Yönelik Teknik Desteğin Müzakere Edilmesi Genel DEA Eğitimi 6 8 Temmuz 2009 EuropeAid/125317/D/SER/TR Oturum 10-B AB ye Uyum Sürecinde DEA nin Önemi AB ye Uyum Sürecinde DEA nın Avantajları Mevcut mevzuatın revize edilmesine yönelik opsiyonlar

Detaylı

YÖKAKADEMİK (Yükseköğretim Akademik Arama Sistemi)

YÖKAKADEMİK (Yükseköğretim Akademik Arama Sistemi) YÖKAKADEMİK (Yükseköğretim Akademik Arama Sistemi) YÖKAKADEMİK (Yükseköğretim Akademik Arama), Türk yükseköğretiminde görev yapan akademisyenlere ait kişisel akademik bilgilerin ve bilimsel / akademik

Detaylı

MEVCUT OTOMATĐK KONTROL SĐSTEMLERĐNĐN BĐNA OTOMASYON SĐSTEMĐ ĐLE REVĐZYONU VE ENERJĐ TASARRUFU

MEVCUT OTOMATĐK KONTROL SĐSTEMLERĐNĐN BĐNA OTOMASYON SĐSTEMĐ ĐLE REVĐZYONU VE ENERJĐ TASARRUFU MEVCUT OTOMATĐK KONTROL SĐSTEMLERĐNĐN BĐNA OTOMASYON SĐSTEMĐ ĐLE REVĐZYONU VE ENERJĐ TASARRUFU Erdinç S AYIN 1968 yılında Đstanbul'da doğdu. 1989 yılında Đstanbul Teknik Üniversitesi Makina Mühendisliği

Detaylı

KADININ STATÜSÜ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Tarımda Kadınların Finansmana Erişimi Esra ÇADIR

KADININ STATÜSÜ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. Tarımda Kadınların Finansmana Erişimi Esra ÇADIR KADININ STATÜSÜ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Tarımda Kadınların Finansmana Erişimi Esra ÇADIR Sektörlere Göre Dağılım 60 %52 50 %39 %46 Tarım 40 Sanayi 30 % 14 %19 %21 İnşaat 20 %8 10 % 1 Hizmetler 0 KADIN ERKEK 2

Detaylı

İŞLETMENİN TANIMI 30.9.2015

İŞLETMENİN TANIMI 30.9.2015 Öğr.Gör.Mehmet KÖRPİ İŞLETMENİN TANIMI Sonsuz olarak ifade edilen insan ihtiyaçlarını karşılayacak malları ve hizmetleri üretmek üzere faaliyette bulunan iktisadi birimler işletme olarak adlandırılmaktadır.

Detaylı

Söke İlçesinde Pnömatik Ekim Makinaları Talep Projeksiyonunun Belirlenmesi*

Söke İlçesinde Pnömatik Ekim Makinaları Talep Projeksiyonunun Belirlenmesi* 91 Söke İlçesinde Pnömatik Ekim Makinaları Talep Projeksiyonunun Belirlenmesi* Hakan Destici (1) Cengiz Özarslan (2) (1) Söke Ziraat Odası, Söke / Aydın (2) ADÜ Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları Bölümü,

Detaylı

Üretim Planlama ve Kontrol (IE 307) Ders Detayları

Üretim Planlama ve Kontrol (IE 307) Ders Detayları Üretim Planlama ve Kontrol (IE 307) Ders Detayları Ders Adı Ders Kodu Dönemi Ders Saati Uygulama Saati Laboratuar Saati Kredi AKTS Üretim Planlama ve Kontrol IE 307 Güz 3 0 0 3 5.5 Ön Koşul Ders(ler)i

Detaylı

Ö Z G E Ç M İ Ş. 1. Adı Soyadı: Mustafa GÖÇKEN. 2. Doğum Tarihi: 12 Haziran 1976. 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Ph.D.

Ö Z G E Ç M İ Ş. 1. Adı Soyadı: Mustafa GÖÇKEN. 2. Doğum Tarihi: 12 Haziran 1976. 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Ph.D. Ö Z G E Ç M İ Ş 1. Adı Soyadı: Mustafa GÖÇKEN 2. Doğum Tarihi: 12 Haziran 1976 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Ph.D. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Endüstri Mühendisliği Çukurova Üniversitesi

Detaylı

MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ. 6. Hafta Oda Akustiği

MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ. 6. Hafta Oda Akustiği MAK 4026 SES ve GÜRÜLTÜ KONTROLÜ 6. Hafta Oda Akustiği Sesin Oda İçerisinde Yayınımı Akustik olarak sesin odada yayınımı için, sesin dalga boyunun hacmin boyutlarına göre oldukça küçük olması gerekmektedir.

Detaylı

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MALİ SEKTÖRLE İLİŞKİLER VE KAMBİYO GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YURTDIŞI DOĞRUDAN YATIRIM RAPORU 2013 Ekim 2014 İÇİNDEKİLER Giriş... 2 Dünya da Uluslararası Doğrudan Yatırım Trendi... 3 Yıllar

Detaylı

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ

KORELASYON VE REGRESYON ANALİZİ KORELASON VE REGRESON ANALİZİ rd. Doç. Dr. S. Kenan KÖSE İki ya da daha çok değişken arasında ilişki olup olmadığını, ilişki varsa yönünü ve gücünü inceleyen korelasyon analizi ile değişkenlerden birisi

Detaylı

ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALLERİNDE KAPASİTE ARTIRIMI VE LİSANS TADİLİ

ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALLERİNDE KAPASİTE ARTIRIMI VE LİSANS TADİLİ Hukuk ve Danışmanlık ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALLERİNDE KAPASİTE ARTIRIMI VE LİSANS TADİLİ Türkiye de serbest piyasa ekonomisine geçişle birlikte rekabet ortamında özel hukuk hükümlerine göre faaliyet gösteren,

Detaylı

2 Gemi Kiralama ve Demuraj-Dispeç Hesapları

2 Gemi Kiralama ve Demuraj-Dispeç Hesapları GĠRĠġ Dünya ticareti insanlığın gereksinimleri, yaşam kalitesi ve refahı için vazgeçilmez bir unsurdur, dünya ticaretinin vazgeçilmezi ise ulaşım sistemleridir. Ulaşım sistemleri içinde, çok uzun, kıtalar

Detaylı

Ulaştırmada Talep Tahmin Modellerinde Harmoni Arama Yöntemi Uygulaması

Ulaştırmada Talep Tahmin Modellerinde Harmoni Arama Yöntemi Uygulaması Ulaştırmada Talep Tahmin Modellerinde Harmoni Arama Yöntemi Uygulaması Rasim Temur a, S. Cankat Tanrıverdi b a İstanbul Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Yapı A.D. İstanbul, Türkiye temur@istanbul.edu.tr

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

ERP Nedir? ERP ile kurumsal hedef ve ihtiyaçlarınızı belirleyerek firmanızın sorunlarına çözümler bularak size esneklik ve çeviklik kazandırır.

ERP Nedir? ERP ile kurumsal hedef ve ihtiyaçlarınızı belirleyerek firmanızın sorunlarına çözümler bularak size esneklik ve çeviklik kazandırır. ERP Nedir? Kurumsal Kaynak Planlaması olan ERP, işletmelerde mal ve hizmet üretimi için gereken işgücü, makine, malzeme gibi kaynakların verimli bir şekilde kullanılmasını sağlayan bütünleşik yönetim sistemidir.

Detaylı

KİTAP İNCELEMESİ. Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri. Tamer KUTLUCA 1. Editörler. Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice AKKOÇ

KİTAP İNCELEMESİ. Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri. Tamer KUTLUCA 1. Editörler. Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice AKKOÇ Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 18 (2012) 287-291 287 KİTAP İNCELEMESİ Matematiksel Kavram Yanılgıları ve Çözüm Önerileri Editörler Mehmet Fatih ÖZMANTAR Erhan BİNGÖLBALİ Hatice

Detaylı

Anonim Verilerin Lenovo ile Paylaşılması. İçindekiler. Harmony

Anonim Verilerin Lenovo ile Paylaşılması. İçindekiler. Harmony Anonim Verilerin Lenovo ile Paylaşılması İçindekiler Anonim Verilerin Lenovo ile Paylaşılması... 1 Harmony... 1 Lenovo Companion 3.0... 2 Lenovo Customer Engagement Service... 3 Lenovo Experience Improvement

Detaylı

Sizin İçin Geliştirdiğimiz Tek Bir Yazılım Sistemi İle, İşletmenizi Profesyonelce Yönetin!

Sizin İçin Geliştirdiğimiz Tek Bir Yazılım Sistemi İle, İşletmenizi Profesyonelce Yönetin! Sizin İçin Geliştirdiğimiz Tek Bir Yazılım Sistemi İle, İşletmenizi Profesyonelce Yönetin! 2003 Yılında Kurulan Açılım Soft A. Ş. 2003-2005 arasında ARGE ve Ürün Geliştirme Faaliyetleri yürütmüştür. Bu

Detaylı

SELÇUK EZCA DEPOSU TİCARET VE SANAYİ ANONİM ŞİRKETİ. 1 Ocak- 30 Eylül 2014 FAALİYET RAPORU

SELÇUK EZCA DEPOSU TİCARET VE SANAYİ ANONİM ŞİRKETİ. 1 Ocak- 30 Eylül 2014 FAALİYET RAPORU SELÇUK EZCA DEPOSU TİCARET VE SANAYİ ANONİM ŞİRKETİ 1 Ocak- 30 Eylül 2014 FAALİYET RAPORU İÇİNDEKİLER FAALİYET RAPORU 01.01.2014-30.09.2014... 1 FAALİYET KONUSU... 1 BAĞLI ORTAKLIK... 1 FİNANSAL RAPORLAMA

Detaylı

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASINA YÖNTEMLER VE DİĞER BİLİM DALLARI AÇISINDAN BİR BAKIŞ

YÖNEYLEM ARAŞTIRMASINA YÖNTEMLER VE DİĞER BİLİM DALLARI AÇISINDAN BİR BAKIŞ YÖNEYLEM ARAŞTIRMASINA YÖNTEMLER VE DİĞER BİLİM DALLARI AÇISINDAN BİR BAKIŞ YÖNEYLEM ARAŞTIRMASININ SINIFLANDIRILMASI Yöneylem Araştırması (YA) iki ana yönde dallanmıştır: 1- Uygulama Alanlarına Göre:

Detaylı

Öncelikle Markamıza göstermiş olduğunuz ilgiden dolayı teşekkür ederiz.

Öncelikle Markamıza göstermiş olduğunuz ilgiden dolayı teşekkür ederiz. Sayın Prefix İş Ortağımız, Öncelikle Markamıza göstermiş olduğunuz ilgiden dolayı teşekkür ederiz. İşletmenize daha fazla kazanç sağlayabilmek, daha kaliteli ve daha süratli hizmet verebilmek için, mevcut

Detaylı

1. BÖLÜM: SOSYAL MEDYA

1. BÖLÜM: SOSYAL MEDYA 1. BÖLÜM: SOSYAL MEDYA Bu bölümde sosyal medya kavramı, gelişimi, özellikleri ve sosyal medya araçları ele alınarak geleneksel medya ve sosyal medya arasındaki farklar incelenmiştir. Ayrıca bu bölümde,

Detaylı

EMBEDDED SYSTEMS CONTROLLED VEHICLE

EMBEDDED SYSTEMS CONTROLLED VEHICLE EMBEDDED SYSTEMS CONTROLLED VEHICLE İbrahim TEMEL Danışman : Y. Doç. Dr. Rıfat EDİZKAN Elektrik Elektronik Mühendisliği Günümüzde kullanılan birçok gömülü sistemin uygulamaları çevremizde mevcuttur. Bu

Detaylı

2015 Ekim ENFLASYON RAKAMLARI 3 Kasım 2015

2015 Ekim ENFLASYON RAKAMLARI 3 Kasım 2015 2015 Ekim ENFLASYON RAKAMLARI 3 Kasım 2015 2015 Ekim Ayı Tüketici Fiyat Endeksi ne (TÜFE) ilişkin veriler İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 3 Kasım 2015 tarihinde yayımlandı. TÜİK tarafından aylık yayımlanan

Detaylı

İngilizce Öğretmenlerinin Bilgisayar Beceri, Kullanım ve Pedagojik İçerik Bilgi Özdeğerlendirmeleri: e-inset NET. Betül Arap 1 Fidel Çakmak 2

İngilizce Öğretmenlerinin Bilgisayar Beceri, Kullanım ve Pedagojik İçerik Bilgi Özdeğerlendirmeleri: e-inset NET. Betül Arap 1 Fidel Çakmak 2 İngilizce Öğretmenlerinin Bilgisayar Beceri, Kullanım ve Pedagojik İçerik Bilgi Özdeğerlendirmeleri: e-inset NET DOI= 10.17556/jef.54455 Betül Arap 1 Fidel Çakmak 2 Genişletilmiş Özet Giriş Son yıllarda

Detaylı

ORTA VADELİ MALİ PLAN (2012-2014)

ORTA VADELİ MALİ PLAN (2012-2014) GİRİŞ ORTA VADELİ MALİ PLAN (2012-2014) 2012-2014 dönemi Orta Vadeli Mali Planı, Orta Vadeli Programla uyumlu olmak üzere gelecek üç yıla ilişkin merkezi yönetim bütçesi toplam gelir ve gider tahminleriyle

Detaylı

ADANA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KENTSEL DÖNÜŞÜM PROJELERİ

ADANA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KENTSEL DÖNÜŞÜM PROJELERİ ADANA KENT SORUNLARI SEMPOZYUMU / 16 2008 BU BİR TMMOB YAYINIDIR TMMOB, bu makaledeki ifadelerden, fikirlerden, toplantıda çıkan sonuçlardan ve basım hatalarından sorumlu değildir. ADANA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ

Detaylı

Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation. 441000000001101 Fizik I Physics I 3 0 1 4 4 6 TR

Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation. 441000000001101 Fizik I Physics I 3 0 1 4 4 6 TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 441000000001101 Fizik I Physics I

Detaylı

ASHOKA VAKFI 1 OCAK - 31 ARALIK 2014 HESAP DÖNEMİNE AİT FİNANSAL TABLOLAR VE BAĞIMSIZ DENETÇİ RAPORU

ASHOKA VAKFI 1 OCAK - 31 ARALIK 2014 HESAP DÖNEMİNE AİT FİNANSAL TABLOLAR VE BAĞIMSIZ DENETÇİ RAPORU 1 OCAK - 31 ARALIK 2014 HESAP DÖNEMİNE AİT FİNANSAL TABLOLAR VE BAĞIMSIZ DENETÇİ RAPORU 31 ARALIK 2014 TARİHİ İTİBARİYLE BİLANÇO Aktifler 31 Aralık 2014 Dönen varlıklar Hazır değerler 740.363 Bankalar

Detaylı

GALATA YATIRIM A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU SAN-EL MÜHENDİSLİK ELEKTRİK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET A.Ş.

GALATA YATIRIM A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU SAN-EL MÜHENDİSLİK ELEKTRİK TAAHHÜT SANAYİ VE TİCARET A.Ş. 22-11-2013 Fiyat Tespit Raporu DEĞERLENDİRME RAPORU İş bu rapor, Galata Yatırım A.Ş. tarafından, Sermaye Piyasası Kurulu nun 12/02/2013 tarihli ve 5/145 sayılı kararında yer alan; payları ilk kez halka

Detaylı

VAKIF MENKUL KIYMET YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. (ESKİ UNVANI İLE VAKIF B TİPİ MENKUL KIYMETLER YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. )

VAKIF MENKUL KIYMET YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. (ESKİ UNVANI İLE VAKIF B TİPİ MENKUL KIYMETLER YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. ) (ESKİ UNVANI İLE VAKIF B TİPİ MENKUL KIYMETLER YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. ) 1 OCAK - 31 ARALIK 2014 DÖNEMİNE AİT PERFORMANS SUNUŞ RAPORU VE YATIRIM PERFORMANSI KONUSUNDA KAMUYA AÇIKLANAN BİLGİLERE İLİŞKİN

Detaylı

Perakende lojistiğinde kullanılan depo yönetim sistemlerinin, hizmet alanlar ve WMS yazılımcıları açısından değerlendirilmesi; sorunlar ve çözümleri.

Perakende lojistiğinde kullanılan depo yönetim sistemlerinin, hizmet alanlar ve WMS yazılımcıları açısından değerlendirilmesi; sorunlar ve çözümleri. Perakende lojistiğinde kullanılan depo yönetim sistemlerinin, hizmet alanlar ve WMS yazılımcıları açısından değerlendirilmesi; sorunlar ve çözümleri. Büyüme sürecindeki firmalar, gelişmede önceliği üretim

Detaylı

Olasılık ve İstatistik Dersinin Öğretiminde Deney ve Simülasyon

Olasılık ve İstatistik Dersinin Öğretiminde Deney ve Simülasyon Olasılık ve İstatistik Dersinin Öğretiminde Deney ve Simülasyon Levent ÖZBEK Fikri ÖZTÜRK Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi İstatistik Bölümü Sistem Modelleme ve Simülasyon Laboratuvarı 61 Tandoğan/Ankara

Detaylı

Finansal Yönetici Teknisyen

Finansal Yönetici Teknisyen Konu Örnek Kaynak : Doğrusal Programlama ve Duyarlılık Analizleri : Üretme-satın alma karar problemi : An Introduction to Management Science - Quantative Approach to Decision Making, David R. Anderson

Detaylı

HAYALi ihracatln BOYUTLARI

HAYALi ihracatln BOYUTLARI HAYALi ihracatln BOYUTLARI 103 Müslüme Bal U lkelerin ekonomi politikaları ile dış politikaları,. son yıllarda birbirinden ayrılmaz bir bütün haline gelmiştir. Tüm dünya ülkelerinin ekonomi politikalarında

Detaylı

SİRKÜLASYON POMPALARINDA HİDROLİK VE ELEKTRİKSEL TASARIMIN ENTEGRASYONU. Cem AYBAR ARAŞTIRMA / İNCELEME ISITMA HAVA KOŞULLANDIRMA HAVALANDIRMA

SİRKÜLASYON POMPALARINDA HİDROLİK VE ELEKTRİKSEL TASARIMIN ENTEGRASYONU. Cem AYBAR ARAŞTIRMA / İNCELEME ISITMA HAVA KOŞULLANDIRMA HAVALANDIRMA ARAŞTIRMA / İNCELEME ISITMA HAVA KOŞULLANDIRMA HAVALANDIRMA SU ŞARTLANDIRMA SU ARITIMI ENERJİ OTOMATİK KONTROL BİNA OTOMASYON Cem AYBAR İŞ YÖNETİMİ VE ORGANİZASYON MALİYE / FİNANS MÜHENDİSLİK GELİŞTİRME

Detaylı

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR

ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR 447 ÖLÇÜ TRANSFORMATÖRLERİNİN KALİBRASYONU VE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR Hüseyin ÇAYCI Özlem YILMAZ ÖZET Yasal metroloji kapsamında bulunan ölçü aletlerinin, metrolojik ölçümleri dikkate alınmadan

Detaylı

08.11.2014-10:30 Adı-Soyadı:... No:... NOT:...

08.11.2014-10:30 Adı-Soyadı:... No:... NOT:... OREN435 TESİS PLNLM 014-015 GÜZ YRIYILI RSINVI CEVP NHTRI 1 08.11.014-10:30 dı-soyadı:... No:... NOT:... Sorular eşit puanlıdır. Yardımcı bellek kullanılabilir. Süre 70 fakikadır. 1. Endüstriyel üretim

Detaylı

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır.

KAVRAMLAR. Büyüme ve Gelişme. Büyüme. Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. KAVRAMLAR Büyüme ve Gelişme Büyüme ile Gelişme birbirlerinden farklı kavramlardır. Büyüme Büyüme, bedende gerçekleşen ve boy uzamasında olduğu gibi sayısal (nicel) değişikliklerle ifade edilebilecek yapısal

Detaylı

Banka Kredileri E ilim Anketi nin 2015 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 10 Nisan 2015 tarihinde yay mland.

Banka Kredileri E ilim Anketi nin 2015 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 10 Nisan 2015 tarihinde yay mland. 21 OCAK-MART DÖNEM BANKA KRED LER E M ANKET Doç.Dr.Mehmet Emin Altundemir 1 Sakarya Akademik Dan man nin 21 y ilk çeyrek verileri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankas (TCMB) taraf ndan 1 Nisan 21 tarihinde

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu AKILCI İLAÇ KULLANIMI PROJE YARIŞMASI BAŞVURU FORMU BAŞVURU SAHİBİNİN ADI SOYADI * BAŞVURU SAHİBİNİN MESLEĞİ BAŞVURU SAHİBİNİN YAŞI BAŞVURU SAHİBİNİN MEDENİ : DURUMU BAŞVURU SAHİBİNİN EĞİTİM DURUMU BAŞVURU

Detaylı

Expert modülleri üretiminizi optimize eder. Expert Systemtechnik GmbH. Türkçe. Dö emeli mobilyalar

Expert modülleri üretiminizi optimize eder. Expert Systemtechnik GmbH. Türkçe. Dö emeli mobilyalar Expert modülleri üretiminizi optimize eder Expert Systemtechnik GmbH Türkçe Dö emeli mobilyalar scanexpert static table: Deri giri inin verimli bir ekilde kontrol edilmesi ve deri stokunun idare edilmesi.

Detaylı

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi

Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Beşinci İzmir İktisat Kongresi Meriç Uluşahin Türkiye Bankalar Birliği Yönetim Kurulu Başkan Vekili Beşinci İzmir İktisat Kongresi Finansal Sektörün Sürdürülebilir Büyümedeki Rolü ve Türkiye nin Bölgesel Merkez Olma Potansiyeli 1 Kasım

Detaylı

VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES

VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES VOB- MKB 30-100 ENDEKS FARKI VADEL filem SÖZLEfiMES Copyright Vadeli fllem ve Opsiyon Borsas A.fi. Aral k 2010 çindekiler

Detaylı

Avrupa Kredi Toplama ve Transfer Sistemi (AKTS) 27 Mart 2009 Yrd. Doç. Dr Sevinç HATĠPOĞLU Erasmus Koordinatörü

Avrupa Kredi Toplama ve Transfer Sistemi (AKTS) 27 Mart 2009 Yrd. Doç. Dr Sevinç HATĠPOĞLU Erasmus Koordinatörü Avrupa Kredi Toplama ve Transfer Sistemi (AKTS) 27 Mart 2009 Yrd. Doç. Dr Sevinç HATĠPOĞLU Erasmus Koordinatörü o AKTS Nedir? o AKTS Sisteminin Özellikleri o AKTS Kredisi Nedir? o AKTS Notlandırma Sistemi

Detaylı

2009-2010 Güz Dönemi Mikro Iktisat 1. Ö¼gretim 1. Vize S nav 17.11.2009

2009-2010 Güz Dönemi Mikro Iktisat 1. Ö¼gretim 1. Vize S nav 17.11.2009 009-010 Güz Dönemi Mikro Iktisat 1. Ö¼gretim 1. Vize S nav 17.11.009 Ad ve Soyad : Numaras : Soru 1: Tüketici seçiminde yard m ve makbuz karş l ¼g yard m durumunu şekil yard m yla aç klay n z. Siyasal

Detaylı

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1

Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet. Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 Proje Yönetiminde Toplumsal Cinsiyet Türkiye- EuropeAid/126747/D/SV/TR_Alina Maric, Hifab 1 18 Aral k 1979 da Birle mi Milletler Genel cinsiyet ayr mc l n yasaklayan ve kad n haklar n güvence alt na alan

Detaylı

Veritabanı Dersi. Teoriden Pratiğe. Çağıltay N.E., Tokdemir G. Veritabanı Sistemleri Dersi -Bölüm XXVI: Veri Ambarı Çağıltay, N., Tokdemir, G.

Veritabanı Dersi. Teoriden Pratiğe. Çağıltay N.E., Tokdemir G. Veritabanı Sistemleri Dersi -Bölüm XXVI: Veri Ambarı Çağıltay, N., Tokdemir, G. Veritabanı Dersi Teoriden Pratiğe Çağıltay N.E., Tokdemir G. Veritabanı Sistemleri Dersi -Bölüm XXVI: Veri Ambarı Çağıltay, N., Tokdemir, G. BÖLÜM 26 İş Zekası ve Veri Ambarları İş Zekası Karar Verme Süreci

Detaylı

TMS 41 TARIMSAL FAALİYETLER. GÜNCELLEMELER ve YÜRÜRLÜK TARİHLERİ

TMS 41 TARIMSAL FAALİYETLER. GÜNCELLEMELER ve YÜRÜRLÜK TARİHLERİ TMS 41 TARIMSAL FAALİYETLER GÜNCELLEMELER ve YÜRÜRLÜK TARİHLERİ TMS 41 Tarımsal Faaliyetler Standardı 31/12/2005 tarihinden sonra başlayan hesap dönemleri için uygulanmak üzere ilk olarak 24/02/2006 tarih

Detaylı

Şekil 1. Sistem Açılış Sayfası

Şekil 1. Sistem Açılış Sayfası Sistemin Kullanım Amacı E-Tedarik, Türkiye Petrolleri nin doğrudan alım süreci sırasında firmalardan teklif alma kısmının elektronik ortama aktarılması amacıyla oluşturulmuş bir web tabanlı sistemdir.

Detaylı

PORTFÖY ÜRETİM ŞİRKETLERİNİN OLUŞTURULMASI VE ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI. Sefer BÜTÜN. EÜAŞ Genel Müdürü ÖZET:

PORTFÖY ÜRETİM ŞİRKETLERİNİN OLUŞTURULMASI VE ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI. Sefer BÜTÜN. EÜAŞ Genel Müdürü ÖZET: PORTFÖY ÜRETİM ŞİRKETLERİNİN OLUŞTURULMASI VE ELEKTRİK ÜRETİM ANONİM ŞİRKETİNİN YENİDEN YAPILANDIRILMASI Sefer BÜTÜN EÜAŞ Genel Müdürü ÖZET: Mülkiyeti kamuya ait işletme hakları özel sektöre devredilmemiş

Detaylı

MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-10 TAM REKABET PİYASASI

MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-10 TAM REKABET PİYASASI MİKRO İKTİSAT ÇALIŞMA SORULARI-10 TAM REKABET PİYASASI 1. Firma karını maksimize eden üretim düzeyini seçmiştir. Bu üretim düzeyinde ürünün fiyatı 20YTL ve ortalama toplam maliyet 25YTL dir. Firma: A)

Detaylı

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER

DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER DÜNYA KROM VE FERROKROM PİYASALARINDAKİ GELİŞMELER Dünyada üretilen krom cevherinin % 90 ının metalurji sanayinde ferrokrom üretiminde, üretilen ferrokromun da yaklaşık % 90 ının paslanmaz çelik sektöründe

Detaylı

Park Elektrik Üretim Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. Sayfa No: 1

Park Elektrik Üretim Madencilik Sanayi ve Ticaret A.Ş. Sayfa No: 1 Sayfa No: 1 1. Raporun Dönemi 1.7.2010 30.9.2010 2. Şirketin Faaliyet Konusu Her türlü maden, maden cevheri ve bunların türevlerini aramak ve çıkarmak, işlemek, gerek kendi ürettiği ve gerekse temin ettiği

Detaylı

Tekrar ve Düzeltmenin Erişiye Etkisi Fusun G. Alacapınar

Tekrar ve Düzeltmenin Erişiye Etkisi Fusun G. Alacapınar Journal of Language and Linguistic Studies Vol.2, No.2, October 2006 Tekrar ve Düzeltmenin Erişiye Etkisi Fusun G. Alacapınar Öz Problem durumu:tekrar, düzeltme ile başarı ve erişi arasında anlamlı bir

Detaylı

BÜTÇE HAZIRLIK ÇALIŞMALARINDA KULLANILACAK FORMLARA İLİŞKİN BİLGİLER

BÜTÇE HAZIRLIK ÇALIŞMALARINDA KULLANILACAK FORMLARA İLİŞKİN BİLGİLER BÜTÇE HAZIRLIK ÇALIŞMALARINDA KULLANILACAK FORMLARA İLİŞKİN BİLGİLER Kuruluşlar bütçe hazırlık çalışmalarında bu bölümde örnekleri yer alan formları, aşağıda belirtilen bilgi ve açıklamalar doğrultusunda

Detaylı

Web Madenciliği (Web Mining)

Web Madenciliği (Web Mining) Web Madenciliği (Web Mining) Hazırlayan: M. Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Sıralı Örüntülerin Temelleri GSP Tabanlı Sıralı Örüntü Madenciliği Algoritma Sıralı Örüntülerden

Detaylı

RİSKLİ YAPILAR ve GÜÇG

RİSKLİ YAPILAR ve GÜÇG RİSKLİ YAPILAR ve GÜÇG ÜÇLENDİRME ÇALIŞMALARI Doç.. Dr. Ercan ÖZGAN Düzce Üniversitesi YAPILARDA OLU AN R SKLER N NEDENLER GENEL OLARAK 1. Tasar m ve Analiz Hatalar 2. Malzeme Hatalar 3. çilik Hatalar

Detaylı

B02.8 Bölüm Değerlendirmeleri ve Özet

B02.8 Bölüm Değerlendirmeleri ve Özet B02.8 Bölüm Değerlendirmeleri ve Özet 57 Yrd. Doç. Dr. Yakup EMÜL, Bilgisayar Programlama Ders Notları (B02) Şimdiye kadar C programlama dilinin, verileri ekrana yazdırma, kullanıcıdan verileri alma, işlemler

Detaylı