ENERJİ SEKTÖRÜNDE KARAR VERMEDE BİLGİNİN YÖNETİMİ. Dr. Tanay Sıdkı Uyar Kocaeli Üniversitesi Öğretim Üyesi TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Üyesi

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ENERJİ SEKTÖRÜNDE KARAR VERMEDE BİLGİNİN YÖNETİMİ. Dr. Tanay Sıdkı Uyar Kocaeli Üniversitesi Öğretim Üyesi TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Üyesi"

Transkript

1 ENERJİ SEKTÖRÜNDE KARAR VERMEDE BİLGİNİN YÖNETİMİ Dr. Tanay Sıdkı Uyar Kocaeli Üniversitesi Öğretim Üyesi TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Üyesi GİRİŞ İnsan nüfusunun giderek çoğaldığı ve kişi başına düşen yaşam hacminin her yeni doğan bebek ile azaldığı dünyamızda, bireyler ve toplumlar arası ilişkilerin insanca düzenlenmesi amacıyla, sistemli karar verme mekanizmalarının oluşturulması önem kazanmaktadır. Sürdürülebilir ekonomik gelişmenin sağlanması ve toplumların ortak geleceğinin garanti altına alınması, teknoloji seçiminde toplum, enerji, ekonomi ve çevre arasındaki ilişkilerin dikkate alınmasını gerektirmektedir. Dünyanın tüm ülkelerinde kendi doğal gelişimleri ve bugüne kadar tanımlayıp çözdükleri sorunların karmaşıklığı ve ülkede yaşayanların demokratik geleneklerine bağlı olarak geliştirilmiş ve halen kullanımda olan karar verme mekanizmaları bulunmaktadır. İnsanlar dünyanın kendilerine dar gelmediği dönemlerde yeryüzündeki yaşamlarını, çoğu kez, birbirlerinin farkında olmadan sürdürmüşlerdir. Karar verme mekanizmalarının uğraş alanı, insanların yaşam hacimlerini kuşatan doğal çevrenin kısıt ve olanaklarının farkına vararak, insandoğa ilişki ve etkileşimlerinin düzenlenmesi ile sınırlı kalmıştır. Günümüzde ise, yeryüzünde insanlarca oluşturulan ulaşım ve haberleşme ağlan yardımıyla, doğal dengeleri altüst edecek insan etkinlikleri planlanıp yürütülmektedir. Atmosfer hacminin insan nüfusuna bağlı olarak büyüyüp küçülmediği dünyamızda, belki de insan neslinin yeryüzünde yaşamasına olanak sağlayan koşulların ortadan kalkması için önemli adımlar atılmaktadır. İnsan etkinliklerinin gerek duyduğu enerjinin temini için oluşturulan enerji sektörü de doğal çevrenin yaşanılır olmaktan çıkarılmasına yönelik katkılarda bulunmaktadır. Enerji sektörü denildiğinde enerji kaynakları, enerji gereksinimleri ve enerji teknolojileri bir bütün olarak anlaşılmaktadır. Ülkelere bölünmüş dünyada her ülke enerji sektörüne ilişkin kararların alınmasında farklı kriterlere sahiptir. Bu kriterlere baktığımızda her ülkenin Jcendi insanı için en iyi olanı gerçekleştirme çabası içinde olduğunu görmekteyiz. Ülkelerin enerji sektöründe karar verme süreçlerinin etkinliği o ülkenin kamu kuruluşlarında çalışan bürokratların bilgi birikimi ve yeteneklerine ve toplumda var olan aktörlerden hangi ölçüde etkilendiklerine bağlı olarak değişmektedir. Görevlendirildikleri alanda yetkin olmayan bireylerin iç ve dış etkilenmelere daha açık olacakları bilinmektedir. Modern rüzgar türbinlerinin 1.5 MW kapasitede piyasada satılmakta olduğu bilgisinin erişmediği bürokrat, karar vericiye ülkesinde doğal gaz veya nükleer santral kurmayı en temiz çözüm olarak önerebilmektedir. Diğer ülkelerin kendi verileriyle kendileri için en elverişli bularak aldığı kararların Türkiye'ye uygulanması çabalarının ekonomimize gelecek yıllarda getireceği mali yük nedeniyle durdurulması 16

2 gerektiği kanısındayım. Bunun en yakın örneklerini nükleer santral kurma ve ülkemizi uzun vadeli olarak doğal gaza bağımlı hale getirme kararlarında görmekteyiz ENERJİ SEKTÖRÜNÜ ALGILAMA VE YENİLEME KOŞULLARI Enerji sektörüne ilişkin kararlar verilirken öncelikle mevcut enerji sisteminin dinamizminin kavranması yaşamsal önemdedir. Enerji sistemi ve enerji sağladığı ekonomik yapı tam anlamıyla tanınmadan alınan kararlar ülkeleri uzun vadeli zarar ve sıkıntılara sokmaktadır. Karar verme süreçlerinin iyileştirilmesinin ön koşulu karar vericilerin geleneksel karar verme biçimlerinin hatalı kararlara yolaçtığım kabul etme olgunluğunu göstermeleridir. Ancak genel olarak egemen olan yaklaşım yanlışların gözardı edilmesidir. Yanlışlarını gözardı eden ve üzerine alınmayan bireylerin de kendilerini ve etkinliklerini geliştirmeleri mümkün olamamaktadır. Giderek karmaşıklaşan enerji sektörünün dinamizminin doğru olarak algılanılabilmesi ise enerji sektörünün sistemli olarak izlenmesini ve konu ile ilgili tüm bilgilere anında ulaşılmasını ve tüm bu bilgileri sistemli olarak değerlendirebilecek bir bilgisayar altyapısının kullanılmasını gerektirmektedir. Kendilerini geliştirmede ne denli uzman olsalar da tek tek uzmanların sistemli değerlendirme araçlarına sahip olmadan, enerji sistemininin dinamizmini kavrayıp, geleceği sağlıklı bir biçimde planlayabılmeleri mümkün olamamaktadır. ENERJİ SEKTÖRÜNÜN YÖNETİMİNDE KAMU SEKTÖRÜNÜN İŞLEVLERİ Diğer tüm dünya ülkelerinde olduğu gibi ülkemizde de enerji sektöründen sorumlu kamu görevlileri bulunmaktadır. TBMM tarafindan güvenoyu alarak görevlendirilen hükümetler ve ilgili Bakan değişse de ülkemizin bütçesinden maaş alan bürokratlar Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nda görev yapmaktadırlar. ABD dahil tüm ülkelerde kamu görevlilerinin işlevi o ülkenin çıkarlarını iç ve dış etkilemelere karşı korumaktır. Dış etkiler dediğimizde, aklımıza ilk olarak, diğer ülkelerin çıkarlarına uygun ancak bizim ülkemizin çıkarlarına aykırı olan uygulamalar gelmektedir. Örneğin Çin'de 1.2 milyar insanın kömür yakarak enerjisini sağlaması, yol açtığı küresel ısınma nedeniyle, tüm dünyayı tehdit etmektedir. Çernobü'de yaşanan nükleer santral kazası, Ukrayna'da elektrik üretip fayda sağlarken, Türkiye ve Ukrayna'daki tarım ürünlerine ve insanlara zarar vermiştir. Almanya'da fazla elektrik tükettiği için kullanım dışı bırakılan tekstil makinalarımn Türkiye'ye satılması Alman tekstil sanayiine kaynak aktarırken, ülkemiz tekstil sektörü için, enerji maliyetleri gözönüne alındığında yeni makına almaktan daha pahalıya malolmuştur. Tüm OECD ülkelerinde uzun dönemli enerji planlama çalışmaları kamu eliyle yapılmakta ve tüm öze! sektör etkinlikleri o ülke için en yararlı bulunan çerçevede kamu eliyle denetlenmektedir. 17

3 Özel firmaların kendi karlarını en üst düzeyde gerçekleştirmek için çaba sarfetmeleri doğaldır. Rakipleri ile yarışma durumunda olan bir şirketin gelecek nesilleri düşünmesi ve bunu üretiminde gözönüne alması şirketin iflası ile sonuçlanabilir. Bu gerçekler nedeniyle özel ve kamu sektöründe çalışanlar da dahil olmak üzere bir ülkede yaşayan tüm insanların ve gelecek nesillerin çıkarlarının korunması için bir kamu iradesi gerekmektedir. Gelecek nesiller kendisini korusun demek yeterli olamamaktadır. Bugün alacağımız yanlış kararlar gelecek nesillerin temiz ve sağlıklı bir çevrede yaşama özgürlüğünü ellerinden almaktadır. Ekonomisi serbest rekabet esasları ile yönetilen ülkelerde de anti tekel yasalarının varlığı yanısıra, kullanılacak enerji teknolojilerinin seçimi yerel ve merkezi kamu kuruluşlarınca konulan kısıtlar ve yapılan yönlendirmeler altında gerçekleştirilmektedir. Enerji sektöründe karar verme süreçlerini örgütlemek, ilgili birey ve kuruluşların katkılarını özgürce sağlayabilecekleri birlikte değerlendirme platformlarını oluşturmak kamu kuruluşlarının en doğal işlevleri arasındadır. Kamu kuruluşlarında çalışan kamu görevlilerinin tanımlanmaya çalışılan işlevlerini yerine getirebilmeleri için konu ile ilgili tüm bilgilen kapsayan ve sürekli güncel tutulan bir veri tabanına ve bu bilgileri sistemli olarak değerlendirebilecek bir bilgisayar yazılım ve donanım altyapısına sahip olmaları gerekmektedir ENERJİ SEKTÖRÜNDE KARAR VERMEDE MODELLERİN KULLANIMI Enerji probleminin doğru olarak tanımlanması ve tanımlanan çerçevede uygulanabilir çözümler bulunması için bilginin serbest dolaşımı, sistemli değerlendirme ve ülkede yaşayanların doğrudan ve dolaylı katılımının sağlanması gerekmektedir. Bilginin serbest dolaşımından kastedilen enerji problemi ile bilgi ve verilerin değerlendirme platfbrmlannca erişilebilir olmasının sağlanmasıdır. Geleceğe yönelik bir planlama yapıldığında, geçmişin teknolojilerinin yanısıra, planlama döneminde ticari kullanıma sunulacak yeni teknolojiler de değerlendirme kapsamına alınmak zorundadır.. Ancak bu teknolojilerdeki gelişmeler izlenmeden kullanıma sunulacakları yılların öngörülmesi de mümkün değildir. Planlama dönemi içinde kullanıma girecek 50 elektrik ve 500'ün üzerindeki diğer enerji çevrim ve kullanım teknolojisinin varlığı bilinmeden ve bu teknolojiler aday oldukları yıldan itibaren karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmeden enerji sektöründe doğru kararların alınması mümkün değildir. Sistemli değerlendirme araçları olarak, tüm karmaşık sorunların ele alınmasında olduğu gibi, bilgisayar modelleri kullanılmaktadır. Bu modeller de her geçen gün geliştirilmektedir. Enerji sektörüne ilişkin karar seçenekleri üretilirken yerel yöneticilerin, sivil toplum temsilcilerinin, meslek odalarının, sendikaların, sanayicilerin, üniversitelerin, esnaf örgütlerinin bilgi birikimi, beklenti ve talepleri değerlendirme kapsamına alınmalıdır İlgili tüm birey ve kuruluşların 18

4 temsilcilerinin değerlendirme ve karar verme süreçlerine katılımının sağlanması bir lütuf değil, sorunların doğru tanımlanabilmesi ve tanımlanan sorunlara uygulanabilir çözümler bulunabilmesi için bir zorunluluktur. OECD ÏEA ETSAP BÜNYESİNDE GELİŞTİRİLEN MODELLER Ülkemizin de üyesi olduğu Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatı'nın Uluslararası Enerji Ajansı kapsamında çeşitli uygulama antlaşmaları bulunmaktadır. Üye ülkelerden uygulama antlaşmalarına taraf olan kuruluş temsilcisi araştırıcılar ortak enerji araştırma ve geliştirme projeleri yürütmektedir. Uygulama anlaşmalarından ETSAP (Enerji Teknoloji Sistem Analizi Programı) çalışmalarında ülkemiz Kocaeli Valiliği İl Çevre Koruma Vakfının sağladığı parasal destek ile Kocaeli Üniversitesi tarafından temsil edilmektedir. ETSAP bünyesinde, her yıl yenilenen proje amaçlarına ulaşmak üzere, enerji teknoloji ve politikası analizcileri enerji/çevre/ekonomı konularında işbirliği ve ortak çalışmalar yürütmektedir. Bu çalışmalarda her ülke temsilcisi standard bir model ve yöntem kullanarak, kendi ülke gereksinimleri doğrultusunda tutarlı bir ulusal veri tabanı geliştirerek, analizler yapmaktadır. Her altı ayda bir yapılan sempozyum ve çalışma grubu toplantılarında ise yapılan çalışmalar birlikte değerlendirilmekte ve bir sonraki yılın proje amaçları belirlenmektedir. ETSAP üyeleri bulundukları ülkelerde karar vericilere aşağıdaki konularda yardımcı olabilmektedir: Z Ülkenin enerji sisteminin MARKAL modelinin geliştirilmesi Z Yeni enerji teknolojileri ve emisyon denetim teknolojileri hakkında en güncel bilgilen içeren bir veri tabanı oluşturulması Z Geleceğin ekonomik ve enerji sistemi gelişimi içm alternatif senaryoların incelenmesi Z Seragazı kaynaklarından gelen emisyonların hesaplanması, ve gelecek yıllar için ulusal emisyon envanterinin çıkarılması Z İklim değişimi ve yerel çevresel kirlenme ile başedebılmek için en maliyet etkin politika ve önlemlerin belirlenmesi Z MARKAL-MACRO ile ülke enerji sistem modeline ekonomik parametrelerin entegrasyonu Z İşbirliği ve ortak uygulama için uluslararası imkanların belirlenip değerlendirilmesi ETSAP'ın sürmekte olan çok uluslu işbirliğine enerji teknoloji ve politika analizi için uygun metodolojiyi geliştirmek üzere katılınması ETSAP YAKLAŞIMININ YARARLARI Standard bir model kullanılarak: Z Z -İ- elde edilen sonuçlara uluslararası kredıbılite sağlanmaktadır çalışmalar değerlendirme için kolaylıkla erişilebilir olmaktadır. elde edilen sonuçlar diğer ülkeler ile doğrudan karşılaştırabilmektedir 19

5 Bir enerji sistem modeli kullanılarak: (D seçenekler arasındaki bağımlılıkları ihmal eden yanıltıcı görüşlerden kaçmılmaktadır. Bir eniyiieme modeli kullanılarak: CD maliyet etkin seçenekleri belirleyen en az maliyetli çözümler elde edilmektedir, seçenekleri derecelendirme sezgiler yerine model sonuçlanna dayanmaktadır. 20

6 ENERJİ SEKTÖRÜNDE KARAR VERMEDE BİLGİNİN YÖNETİMİ: "MARKAL-MACRO" ENERJİ-EKONOMİ-ÇEVRE MODELİ Dr. Tanay Sıdkı Uyar OECD IEA ETSAP Türkiye Proje Yürütücüsü Kocaeli Üniversitesi Öğretim Üyesi ÖZET Ülkemizde enerji sektöründe karar verme süreçlerinin etkinliği kamuda çalışan bürokratların gelişkinliğine ve özel sektör kuruluşlarının çıkarlarına bağlı olarak değişmektedir. Enerji sektörüne ilişkin kararlar verilirken ülkemizin mevcut enerji sisteminin dinamizminin kavranması yaşamsal önemdedir. Ülkemizin enerji sistemi ve enerji sağladığı ekonomik yapı tam anlamıyla tanınmadan alman kararlar ülkemizi uzuun vadeli sıkıntılara sokacaktır. Diğer ülkelerin kendi verileriyle kendileri için en elverişli bularak aldığı kararların ülkemize uygulanması çabaları da ekonomimize büyük darbeler vuracaktır. Bunun en yakın örneklerini nükleer santral kurma ve ülkemizi uzun vadeli olarak doğal gaza bağımlı hale getirme kararlarında görmekteyiz. Tüm OECD ülkelerinde uzun dönemli enerji planlama çalışmaları kamu eliyle yapılmakta ve tüm özel sektör etkinlikleri o ülke için en yararlı bulunan çerçevede kamu eliyle denetlenmektedir. Özel firmaların kendi karlarım en üst düzeyde gerçekleştirmek için çaba sarfetmeleri doğaldır. Çevre Bakanlığının henüz farketmediği bir önlemi kendilerine maliyet getireceği düşüncesiyle bilseler de söylememeleri serbest piyasanın bir gereğidir. Rakipleri ile yarışma durumunda, olan bir şirketin gelecek nesilleri düşünmesi ve bunu üretiminde dikkate alması şirketin iflası ile sonuçlanabilir. Bu gerçekler nedeniyle özel Ve kamu sektöründe çalışanlar da dahil olmak üzere bir ülkede yaşayan tüm insanların ve gelecek nesillerin çıkarlarının korunması için bir kamu iradesi gerekmektedir. Gelecek nesiller kendisini korusun demek yeterli olamamaktadır. Bugün alacağımız yanlış kararlar gelecek nesillerin temiz ve sağlıklı bir çevrede yaşama özgürlüğünü ellerinden almaktadır. Bugün ekonomisi serbest rekabet esasları ile yönetilen ülkelerde de anti tekel yasalarının varlığı yanısıra, kullanılacak enerji teknolojilerinin seçimi yerel ve merkezi kamu kuruluşlarınca konulan kısıtlar ve yapılan yönlendirmeler altında gerçekleştirilmektedir. Ülkede yaşayan tüm insanlar için varolan kamu görevlilerinin yukarıda tanımlanan işi yapabilmeleri için konu ile ilgili tüm bilgilere anında ulaşabilmeleri ve bu bilgileri sistemli olarak değerlendirebilecek bilgisayar altyapısına sahip olmaları gerekmektedir. 21

7 Enerji sektörüne ilişkin karar seçenekleri üretilirken yerel yöneticilerin, sivil toplum temsilcilerinin, meslek odalarının, sendikaların, sanayicilerin, üniversitelerin, esnaf örgütlerinin bilgi birikimi, beklenti ve talepleri değerlendirme kapsamına alınmalıdır. İlgili tüm birey ve kuruluşların temsilcilerinin değerlendirme ve karar verme süreçlerine katılımının sağlanması bir lütuf değil, sorunların doğru tanımlanabilmesi ve tanımlanan sorunlara uygulanabilir çözümler bulunması için bir zorunluluktur. Bu tebliğde dünya ülkelerinde ulusal ve yerel ölçekte geliştirilmekte ve uygulanmakta olan bilgisayar modelleri tanıtılacak ve bu modellerin enerji sektöründe karar vermede bilginin yönetimini sağlamak amacıyla kullanılmasının olanakları tartışılacaktır. Sözkonusu modeller evrensel bir sorun olan doğal çevrenin korunmasında işbirliği yapılmasını mümkün kılacak bir ortak dil ve metodoloji oluşturmak amacıyla diğer dünya ülkeleri ile birlikte geliştirilmektedir. TARİHÇE Enerji sistem analizcileri, 19701i yılların ortalarından başlayarak enerji politikalarının oluşturulmasına katkıda bulunmak amacıyla, enerji sistemlerindeki etkileşimlerin karmaşıklığını temsil etmek üzere modeller kullanmışlardır i yılların ortalarından itibaren yükselen bilinç, enerji politikalarının çevresel etkilerinin değerlendirilmesini gerekli hale getirmiştir. Günümüzde içice giren enerji-çevre politikalarının ekonomik etkilerine, karar vericiler tarafindan, 19901ı yıllarda daha yoğun ilgi duyulmaya başlanmıştır. MARKAL modeli bu giderek büyüyen gereksinimleri karşılamak üzere geliştirilmektedir. MARKAL (Fishbone, ve ça., 1983) farklı teknolojik seçeneklere, emisyon kısıtlamalarına ve politika senaryolarına orta ve uzun dönemli tepkileri irdelemek için kullanılan ve en düşük maliyetli çözümleri arayan bir enerji-çevre sistem planlama modelidir. ' MARKAL-MACRO (Manne ve Wene, ve ça., 1992) MARKAL'ın bir uzantısı olup yukarıda belirtilen becerileri doğrudan bir neoklasik makroekonomik büyüme modeli ile entegre etmekte, böylece "bottom-up" mühendislik ve "top-down makroekonomik yaklaşımları tek bir model çerçevesinde biraraya getirmektedir. MARKAL 19701i yılların sonunda Uluslararası Enerji Ajansı işbirliği çalışmalarının bir parçası olarak ABD'de Brookhaven Ulusal Laboratuvan ve Almanya'da KFA Julich'de geliştirilmiştir. MARKAL bugüne kadar dünyanın çeşitli ülkelerinde ulusal, bölgesel ve yerel düzeyde uygulanmıştır. 22

8 T3u modelin tüm dünyada yaygın kullanıma girmesinin en önemli nedenleri : 1. Model sisteminin kurulması ve çalıştırılmasının maliyetinin düşüklüğü, 2. MARKAL-MACRO'nun enerji, çevre ve ekonomik konulan entegre eden benzerlerine göre en geniş kapsamlı model oluşu ve 3. Model'in kullanıcı dostu MUSS (MARKAL Kullanıcısı Destek Sistemi) analiz kabuğunun getirdiği kullanım kolaylıklarıdır. Uluslararası Enerji Ajansı ETSAP katılımcıları tarafından MARKAL ve MARKAL-MACRO halen çok uluslu karşılaştırmalı değerlendirmeleri gerçekleştirmek amacıyla kullanılmaktadır (Kram, 1993). ETSAP üyeleri ve diğer ilgilenen taraflar yılda iki kez bilgi alışverişi, sürdürülen model geliştirmesinde önceliklerin belirlenmesi ve ortak değerlendirmeler için senaryoları tanımlamak üzere çalışma grup toplantıları düzenlemektedir. ETSAP ayrıca modelin en son gelişme ve uygulamaları hakkında dünya çapında sayılan giderek artan kullanıcı ve karar vericileri bilgilendirmek üzere periyodik bir bülten yayınlamaktadır. MARKAL MODELİNİN YAPISI MARKAL ağ şeklinde tanımlanan bir enerji sistemini eniyileyen dinamik bir doğrusal programlama modelidir. ( Şekil 1). Ağ içine enerji sisteminin tamamı (kaynak çıkarmadan yararlı enerji hizmetlerine kadar) dahil edilmektedir. Ağdaki her bağlantı modelde mevcut bir veya daha fazla teknoloji ile karakterize edilmektedir. Benzeri pek çok enerji ağı, veya Referans Enerji Sistemi (RES), her zaman dönemi için oluşturulabilmektedir. MARKAL kısıtlara bağlı olarak tüm model süresi için maliyetleri en aza indiren seçenekler grubunu belirleyerek her zaman dönemi için en iyi enerji sistem ağmı yaratmaktadır. MARKAL'ın her uygulaması için, modelde temsil edilen detay seviyesi öncelikle enerji sisteminin karmaşıklığına, verilerin mevcudiyetine ve değerlendirilen politika hususlarına bağlı olmaktadır. Modelde oluşturulan RES yapısına ilişkin tam bir esneklik bulunmaktadır. Dünyada geliştirilmiş bulunan pek çok MARKAL veri tabanı yeni modellerin geliştirilmesi için önemli bir referans oluşturmaktadır.. MARKAL arz ve talep tarafi seçeneklerini ele alan teknoloji esaslı bir modeldir. Kaynak arzları, verili fiyatlarda mevcut olan kaynaklan gösteren, bir dizi arz eğrisi ile temsil edilmektedir. Teknolojiler için gerekli olan temel veri girdileri: 1. kullanılan ve/veya üretilen yakıt (lar) 2. yatınm, sabit ve değişken işletme maliyetleri 3. verimlilik ve emre amade olma benzeri teknik karakteristikler 4. pazara girme kısıtlan 5 emisyon katsayılan ve arazi kullanımı gibi çevresel göstergeler 23

9 Şekil 1 Basitleştirilmiş Referans Enerji Sistemi Verilerin çoğu sistem karakteristiklerindeki değişiklikleri temsil decek şekilde zaman içinde değiştirilebilmektedir. MARKAL her zaman dönemi için son kullanım kategorisi tarafından dışardan belirlenen faydalı enerji hizmetlerine olan bir dizi talep tarafından yönlendirilmektedir. Talep seviyeleri ısıtılan konut metrekaresi ve taşıt seyahat km si benzeri bilgilerden yararlanılarak belirlenmektedir. Bina izolasyonu ve daha hafif otomobiller gibi son-kullanım enerji tasarruf önlemleri tasarruf teknolojileri olarak değerlendirilmektedir. Kompakt florasan lambalar benzeri yeni teknolojilerin kullanımını gerektiren karbon dioksit emisyonlarını azaltma seçenekleri, modelde mevcut diğer seçenekler gibi değerlendirilmektedir. Bunlar model tarafından maliyetleri, verimleri ve çevresel yararlarına göre değerlendirilmekte ve derecelendirilmektedir. ABD MARKAL modeli yaklaşık 40 talep kategorisi, 100 kaynak arz seçeneği, 210 arz-tarafi teknolojisi, ve 330 talep-tarafi teknolojisinden oluşmaktadır. Oluşturulan,model yaklaşık 7000 doğrusal kısıt içermektedir. MARKAL çözümleri eniyilenmiş bir referans enerji sistemi düzeninin tüm detaylarını içermektedir. Bunlar birincil enerji karışımı, yakıt karışımı, ve teknoloji karışımı (her teknolojinin kapasite ve aktivitesi), ayrıca doğrudan yatırım, işletme ve yakıt maliyetleridir. Bir eniyileme çerçevesinin kullanılmasının bir diğer yaran ise her teknoloji, yakıt ve çevresel kısıtın marjinal maliyetlerinin elde edilebilmesidir. Marjinal maliyet, arzu edilen bir model elemanının (örneğin ucuz gaz arzı) bir birim daha kullanılması duurumunda toplam enerji sistem maliyetinin ne kadar daha az olduğunun göstergesidir. Böylece, diğer metodolojilerden farklı olarak, her arz seçeneği ve teknolojisinin göreceli cazibesi model tarafından doğrudan belirlenmekte ve girdi olarak verilmesine gerek kalmamaktadır. Üst düzeyde etkileşimli ilişkisel veri tabanı ve eniyileme sonrası analiz destek sistemi olarak MUSS'ın kullanılmasıyla MARKAL ile çalışma kolaylaşmıştır. MUSS bir modeli formüle etmek 24

10 için gerek duyulan tüm bilgileri yönetmekte ve duyarlılık analizlerini yapmaktadır. MUSS kullanıcılarına bir dizi Standard grafik sağlamaktadır. MARKAL-MACRO MODEL TANIMI Mühendislik modelleri (bottom-up) ile makroekonomik modellerin (top-down) özellikleri uzun yıllardır tartışılmaktadır. Teknolojik detaylara sahip "bottom-up" modelleri, ulusal veya elektrik şirketi seviyesindeki yatırım ve ARGE planlamasında, özellikle arz tarafı teknolojileri için, alternatif teknolojiler arasında karar vermede yararlı olduğunu kanıtlamıştır. Tüketici davranışının değerlendirilmesinin önemli olduğu son kullanım teknolojileri ele alındığında ise uygulanmaları daha da kaçınılmaz olmaktadır. "Top-down" modeller enerji sistemi ile ekonominin geri kalan kısmının etkileşimi üzerine yoğunlaşmaktadır. Bu modeller genelde elektrik ve diğer yakıtlar için gelecek yıllardaki talebi öngörür ve petrol, kömür çıkarma veya elektrik şirketleri benzeri enerji endüstrilerinin istiham ve ekonomik sağlığı üzerindeki etkileri değerlendirebilir. Bu modeller gelecek on yıllar içinde rüzgar, güneş ısıl veya doğal gaz santralların hangisine yatırım yapma gibi teknolojik kararlar için çok az veya hiç bilgi sağlamaktadır. Son olarak varılan mutabakata göre ve Birleşmiş Miletler Çevre Programının tavsiyesiyle (UNEP,1994) emisyon azaltma seçeneklerinin değerlendirilmesi için en uygun olan birleştirilmiş veya hibrid bir yaklaşımdır. MARKAL-MACRO böylesi bir hibrid modeldir. Şekil 2'de görüldüğü gibi Prof. Alan Manne tarafından ilk kez kendisinin ETA-MACRO modelinde geliştirilen tek bir üretici/tüketici makroekonomik model MARKAL ile birleştirilmektedir. "Türkiye MARKAL-MAKRO Modeli Oluşturularak Seragazı Emisyon Envanterinin Çıkartılması ve Emisyonların Azaltılması için Teknolojik Seçeneklerin ve Önlemlerin Belirlenmesi" isimli bir proje çalışması Kocaeli Üniversitesi tarafından Türkiye'nin gündemine getirilmiştir. Proje teklifi değerlendirilmek ve desteklenmek üzere TBMM Çevre Komisyonu, Devlet Planlama Teşkilatı, Enerji Bakanlığı, Çevre Bakanlığı, İstanbuul Valiliği, İstanbul Sanayi Odası, Türkiye Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanlığı, TÜBİTAK Başkanlığı ve Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı ilgililerine sunulmuş olarak yıllardır beklemektedir. Kocaeli Valiliği İl Çevre Koruma Vakfı Eski Başkanı Sn. Kemal Nehçozoğlu ve çalışma arkadaşlarının desteği sayesinde projenin uluslararası bağı kurulabilmiş ve IBM firmasından projeye sağlanan bir bilgisayar sayesinde bu bağ gevşekte olsa sürdürülebilmiştir. Eğer konu ile ilgili kuruluşlar dirençlerini sürdürür, ülkenin bu amaçla varolan kaynaklarından projeye katkıda bulunmazlar ve bu proje yürütülemez ise, enerji ve çevre sorunlarını daha sistemli olarak değerlendiren ve kendi istek ve beklentilerinin farkında olan ülkelerin, kişi ve kuruluşların, çıkarımıza uygun olmayan bir biçimde, ülkemiz karar verme mekanizmasını yönlendirme tehlikesi ortaya çıkabilir.. 25

11 YARARLANILAN KAYNAKLAR Manne. A.S., 1977, ETA-MACRO: A Model of Energy-Economy Interactions (EPRİ EA-592), Electric Power Research Institute, Palo Alto, California. Fishbone, L.G., G. Giesen, G. Goldstein, H.A. Hymmen, K.J. Stocky H. Vos, D. Wilde, R. Zölcher, C. Balzer ve H. Abilock Uuser's Guide for MARKAL (BNL 51701), Brookhaven National Laboratory, Upton, NY Manne, A.S., Wene, C-O, L.D. Hamilton, G.A. Goldstein, J. Lee, W. Marcuse, ve S.C. Morris MARKAL-MACRO: an overview (BNL 48377), Brookhaven National Laboratory, Upton, NY Kram, T National Energy Options for Reducting CO2, Volume 1: The International Connection (ECN-C-92-04), the Netherlands Energy Research Foundation, Petten, The Netherlands. UNEP, Mayıs UNEP Greenhouse Gas Abatement Costing Studies: Phase Two, Part l:main Report, UNEP Collaborating Centre on Energy and Environment, Riso National Laboratory, Denmark. 26

12 Sürdürülebilir Enerjiler ve Almanya'da Enerji Optimizasyonu Dikkate Alınan Projelerden Örnekler Dr.-lng. G. Liersch OBERMEYER 1 Giriş Yapı sahipleri ve İdareler, daha projelendirme safhasında yeni yapılacak endüstri ve büro binalarında, enerji optimizasyonun dikkate alınmasına büyük önem vermektedirler. Enerji Tasarruf Yönetmeliği 2000; Federal Yapt Bakanlığının Eko-Elkitabı veya Enerjiye Eko-Vergisi gibi çeşitli yönetmelikler geleceğe yönelik gelişmeleri yönlendirmektedir. OBERMEYER Planen+Beraten-Münih, Enerji sağlama, yapılar ve bina tekniği konularında aşağıdaki hizmetler vermektedir. Danışmanlık Değerlendirme Planlama Enerji sağlama Enerji konseptieri, ikmal ve sağlama seçenekleri, uzaktan ısıtma konseptieri, sürdürülebilir enerjilerinden yararlanma, Kuvvet-lsı-Soğuk kuplajı, güneş enerjisinden yararlanma Yapılar Bina tekniği Dinamik bina simülasyon hesaplamaları, termik bina optimizasyonu (bina-tesis tekniği), cephe seçeneklerinin değerlendirilmesi, saydam ısı sönümlemesi, çift-atık hava cepheleri, gün ışığı simülasyon hesaplamaları RLT sistemlerinin termik/dinamik tasarımı, enerji tüketim projeksiyonları, işletme karakteristiklerinin optimizasyonu, soğuma hesaplamaları, güneş enerjisinden aktif vè pasif yöntemlerle yararlanma ' Bu bildiri kapsamında, sürdürülebilir enerjilerin önemli rol oynadığı, gerçekleştirilmiş 2 proje ve "konvansiyonel" modern teknik araçlar kullanılarak bir idari binadaki enerji tüketiminin etkin bir şekilde nasıl azaltıldığı tanıtılacaktır. 27

13 2 Remscheid Şehir İşletmeleri Yeni Binası Enerji sağlayan bir kuruluş olarak, Remscheid Belediye İşletmeleri, doğal enerji kaynaklan ve çevre ilişkilerine sorumluluk bilinci ile yaklaşıma büyük önem vermektedir. Daha 1997 yılında, Remscheid Belediye İşletmelerini çevre yönetim sisteminin geliştirilmesi için DİN EN ISO sertifikası verilmişti. Böylece, yapı sahibi yeni yaptıracağı idari binasında, en yeni ekolojik ve enerji optimizasyonu ile ilgili bilgi ve bulguların dikkate alınmasını şart koşmuştur. 2.1 Saydam Isı İzolasyonu ile Pasif Solar Enerjiden Yararlanma Binanın güneye bakan kısmındaki pencere altları ve döşeme alınları saydam ısı sönümlendirici malzeme (TWD) ile kaplanmıştır. Bu malzeme güneş ışınlan için şeffaf ama aynı zamanda ısı kayıplarına karşı sönümleyicidir. Ayrıca dışarıdaki havanın soğuk olması durumunda bile güneş ışınlarının absorbsiyonu ile duvar konstrüksiyonunu ısıtmaktadır. Şekil 1 : Remscheid Şehir İşletmeleri Binasının Bilgisayar Gösterimi 28

14 Aşağıdaki şekilde, bir simulasyon hesabından elde edilen sonuçlara bakıldığında, şubat ayında bile bina içine olan ısı akımı, bina dışına olan kayıptan daha fazladır. İlave ısıtma tasarımında özellikle TWD-"Duvar Isıtması" dikkate alınmıştır. Sıcak iç duvarların ısınma efektini etkilememek için, zeminde küçük çaplı "şap konvektörleri" (% 100 devridaim) öngörülmüştür. 2.2 Gün Işığının Yönlendirilmesi Binanın güney cephesindeki Güneş Koruyucu Lamelleri alışılmış jaluziler gibi uniform olarak kapanmamaktadır. Gün ışığının, mekanın daha derinliklerine kadar yansımasını sağlamak için, üst taraftaki lameller daha az eğimli yapılmışlardır. 2.3 Solar Destekli Soğutma * Bir bina simulasyon hesabı sonucunda, tamamen güney oryantasyonlu bürolarda pencerelerle havalandırmaya rağmen, zaman zaman hoş olmayan, elverişsiz oda sıcaklıkları ortaya çıkmıştır. Bunun sebebi, içerideki büro teknik donanımdan oluşan ısı yükü ile dış ısı yükleri olmaktadır. Mal sahibinin arzusu üzerine, soğuk su şebekesi ile çalışan, enerji tasarruflu bir soğutma sistemi (sessiz soğutma) tasarlanmıştır. Soğuk hava üretimi solar destekli bir "Adsorbsiyon soğutucu makine" ile sağlanmaktadır. Bu makinenin çalışma prensibi, soğutucu malzeme olarak suyun, adsorpsiyon aracı Silicagei üzerine adsorbe edilmesi esasına dayanmaktadır. Soğutucu makine, soğutucu malzemenin regenerasyonu yani desorpsiyonu için gerekli ısı ile çalışmaktadır. Absorsiyon soğutucu makinelerden farklı olarak, burada C C ısı seviyesi yeterli olmaktadır ki, makine solar olarak ısıtılmış sıcak su ile çalışabilmektedir. Tabiki bu durum, yazın soğuk hava talebinin en yüksek olduğu zamanla solar arzın en fazla olduğu zamanın denk düşmesi halinde çok uygun olmaktadır. Bunun i- 29

15 çin, komşu binaların bir kısmının da yararlanması düşünülerek, 106 kw soğutma ka pasiteli, verim faktörü 0,6 olan bir agrégat seçilmiştir. Yani 1 kw ısı ile 0,6 kw soğuk elde edilmektedir. 2.4 Büyük Kollektörlü - Solar Tesis Buranın çatısına büyük kollektörlü bir solar tesis yerleştirilmiştir. Bu tesis, sıcak su elde edilmesinde, geçiş dönemlerinde ısınmaya destek verilmesinde ve adsorpsiyon soğutucu makinesinin çalıştırılmasında kullanılmaktadır. Solar tesis, herbiri 7,5 m 2 o- lan birimlerden oluşmaktadır ve toplam 150 m 2 dir W/m 2 lik ışın olan yaz mevsimi koşullarında tesis yaklaşık 90 kw ısı kapasitesine sahiptir. Aşağıdaki şekilde solar tesisin erişilebilen karşılama paylan ile kullanım oranlan gösterilmiştir. Şekil 3: Termik Solar Tesisin Karşılama Payları ve Kullanım Oranlan 2.5 Solar Elektrik Üretimi için Fotovoltek-Tesisi Binanın güney/güneybatı cephesine mimari görünüme uygun olarak, solar elektrik ü- retimi için bir fotovoltek-tesisi entegre edilmiştir. Herbiri 5 modülden oluşan 12 Dizilik toplam 77 m 2 alan öngörülmüştür. 90 Eğim ve güneybatı oryantasyonu sayesinde efektif olarak % 70 lik bir enerji kazanımı beklenmektedir. Bunun anlamı, yaklaşık 10 kwp kurulu güçten 7 kw efektif üretim sağlanıyor demektir. 30

16 Bununla ilgili bir simülasyon hesabının sonuçları aşağıdaki şekilde verilmiştir. Görüldüğü gibi, üretilen solar elektriğin büyük kısmı doğrudan tüketilmektedir; sadece yaz aylarında küçük bir miktar şebekeye aktanlmaktadır. Şekil 4: Cepheye entegre Fotovoltek ile Solar elektrik üretimi 2.6 Yağmur Suyundan Yararlanma Düz çatılar ve teraslarda toplanan yağmur suyu ayrı bir boru sistemi ile dışarda bulunan 4,3 ve 5,0 m 3 iki sarnıç'a aktarılmaktadır. Burada toplanan sular tuvaletlerde ve yeşil alanların sulanmasında kullanılmaktadır. 3 Petersberg Katolik Eyalet Halk Yüksekokulu Petersberg de yapılan yeni Eyalet Halk Yüksekokulu kaynak tasarrufu ve enerji kazanımı için modern bir mimari ve teknik araçlarla donatılmıştır. Tekniğin son durumunu yansıtan önlemler şunlardır Ahşap Yonga ateşlemeli bina ısıtması Kullanım suyu için solar enerji Bina yerleşimi ve pencere alanlarının seçimi ile solar enerjiden pasif yararlanma Elektrik üretimi için fotovoltek tesisi Çatının yeşiilendiriimesi Gün ışığının daha çok kullanımı Yağmur suyundan yararlanma Adiyobat sürekli hava nemi vasıtasıyla soğutma ve soğuğun geri kazanılması Bir önceki örneğe dayanılarak solar sıcaklık ve fotovoltek tanımlandığı için burada ö- zellikle tahta yongası ateşlemesi olan biokütlenin (biomas) kullanımına değinilecektir. 31

17 3.1. Biokütle ile İlgili Genel Hususlar Ağacın veya diğer hızlı yetişen bitkilerin yakılmasında, bitkinin yetişme süreci içinde havadan aldığı kadar CO 2 açığa çıkar. Dolayısıyla, yakma ve yetişme işlemleri CO2 açısından nötürdür. Yakıt maddesi olarak odun Avrupa'da son yıllarda giderek önem kazanmıştır. Özellikle Avusturya, İsviçre ve Danimarka birincil enerji ihtiyaçlarının önemli bir kısmını o- dun ile karşılamaktadırlar. Fakat, saman, çin kamışı, kolza, v.s. gibi enerji bakımından zengin diğer bitkiler de giderek önem kazanmaktadırlar. Landtechnik Weihenstephan'in verdiği bilgiye göre çok senelerden beri piyasada ( Bavyera ) odun fazlalığı mevcuttur. Odunun oldukça yüksek yenilenebilirliği bakımından bu yakıtın azalması beklenmemektedir. Biokütle aşağıdaki avantajları birleştirmektedir.» Yenilenebildik Geniş sunu bazı Tekelci yapı olmaması Kısa ve güvenli taşıma Çok, farklı yakıtların değiş-tokuş edilebilmesi Yerti ekonominin desteklenmesi Yurt dışına akan paraların azalması Ülkede işyerlerinin sağlanması 3.2. Yonga ile Ateşlemenin Yapısı Tahta yongası ile ısıtmanın önemli bileşenleri olan; kazan, yonga deposu ve kazanı doldurma aşağıdaki şemada gösterilmiştir. Isıtma kazanının tam otomatik olarak doduruiması depodan gerçekleşir. Uygulamaya ve tesisin büyüklüğüne göre farklı dağıtma sistemleri piyasada mevcuttur. 6x6 m. boyutlarındaki depo binanın kuzey tarafında kazan.dairesinin önünde buiumaktadır. 3 metre yüksekliğindeki bu mekanın hacmi 108 m 3 tür. Yongalar için yararlanılabilir mekan yaklaşık 90 m 3 ile sınırlıdır. 32

18 Şekil 5: Tahta Yongası ile Isıtma Şeması Tahta yongası deposu 6x3 m 2 lik kolay açılabilen bir kapakla doğrudan yukarıdan doldurulabilir. Üstünden vasıta geçebilen bu kapak uygun bir hidrolik açma mekanizması ile donatılmıştır. Tahta yongasının sevkiyatı kamyon veya damperli traktör ile gerçekleştirilebilmektedir. 3.3 Biokütlenin Enerji Verileri Tamamen kuru 1 kg. tahtanın ısı değeri (ATRO) 5,2 kwh/kg. Su miktarına göre ısı değende (Hu) değişir. % 50 oranında su miktarı (W), % 100 düzeyinde bir neme (U) karşılık gelmektedir. Bağlantılar aşağıdaki grafikte ÖNORM B3011 normuna göre gösterimiştir. Buradan 1 kg. petrolün yerine 3 kg. odununeşdeğer olduğu sonucunu türetebiliriz. 1 kg Petrol = 3 kg Odun 33

19 Şekil 6: Tahta yongasının ısı değerinin su miktarına ( depolama zamanı ) bağlılığı Odunun ağırlığı esas alındığında ısı değeri odun türüne bağlı değildir. Fakat hacim esas alındığında odunların çeşitli ham yoğunlukları dikkate alınacaktır. Gerekli yakıt deposu mekanının hesaplanmasında ÖNORM M 7133'e dayanılarak 1 ton sıradan tahta yongasının yığma yoğunluğu belirleyicidir. W=% 25 olan 1 ton ince tahta yongası yaklaşık 4 m 3 ince tahta yongasına karşılık gelmektedir. Hacmi 90 m 3 olan planlanan yakıt deposu böylelikle yaklaşık 23 ton tahta yongasını içine alabilmektedir. Bu kwh düzeyindeki bir ısı değerine karşılık gelmektedir. 320 kw kapasitesindeki bir kazanda tam yükle çalışma durumunda yakıt deposu her 10 günde bir yeniden doldurulmalıdır. Bu miktar geçiş dönemlerinde' 1 aydan fazla yetmektedir saatlik tam kapasite çalışma durumunda 263 ton ince tahta yongası seviyesinde yıllık bir yakıt ihtiyacı ortaya çıkmaktadır. Yaklaşık 15 kez sevkiyat ile tahta yongası ile ateşlemenin yıllık yakıt ihtiyacı karşılanabilir. Tahta yongası ile ateşlemenin yıllık ısı miktarı 1008 MWh/a dolayındadır. 34

20 Günümüzün tahta yongası ile ateşleme sistemleri nominal yük ile çalışma durumunda % 90'ın üzerinde bir verime ulaşmaktadır. 3.4 Emisyonlar Çevre koruma meselesi kamuoyunda giderek daha önemli bir yer almaktadır. Sera etkisi, ozon tabakasının delinmesi ve CO 2 durumu herkesin ağızındadır. Enerji tasarrufu ve enerjinin akıllıca kullanılmasının yanında özellikle enerji dönüşümü yapan tesislerde büyük bir ticari ihtiyaç vardır. Şekil 7 rejeneratif enerji kaynağı oduna kıyasla, petrol ve gaz gibi taşıllaşmış (fosilleşmiş) enerji kaynaklarının emisyonlarının sınırsız farklarını göstermektedir. Burada sadece logaritmik olarak gösterilebilen emisyonların mutlak değerleri dikkate alınmalıdır. Şekil 7. Çeşitli ısıtma tesislerinin emisyon kıyaslaması * Odunun -ve özel durumda kolay kullanılabilir yonganın- son derece çevre koruyucu enerji kaynağı olarak geçerli olduğu buradan görülmektedir. Yasalara göre Almanya'da tahta yongası ile ateşlemelerde sadece işlenmemiş tahta yakılabilmektedir. Kullanılan tekniklerle yasal sınır değerlerinin birkaç misli altına inilebilmektedir. 35

21 4 OBERMEYER - Münih Büro Binası Teknik Tesislerinin Enerji Optlmizasyortu Söz konusu büro binası 1974 yılında inşa edilmiştir. Bina, Münih'in merkezinde trafik bakımından yoğun bir yerde bulunduğundan pencere açarak havalandırma, gürültü ve emisyon yükü nedeniyle mümkün değildir. Dolayısıyla bina makinalaria havalandırılıp klimatize edilmektedir. Şekil 8. OBERMEYER - Münih Büro binasının görünüşü 4.1. Enerji Optimizasyonu Öncesi Enerji Tüketimi Aşağıdaki Tablo 1996 yılındaki gaz tüketimini göstermektedir. Spesifik tüketim (yani ısıtılmış büro alanına göre) 194 kwh/m 2 /yıl. Bu değer bugünkü standartları karşılamamaktadır, ancak 27 yıllık bir bina için, havalandırma gereksiniminin büyük bir paya sahip olduğu dikkate alınırsa, fena değildir Toplam Gaz Süre L Yılı Gaz Tüketimi Aviar OcaK Şubat Mart Nisan Mavıs Haziran Temmuz Ağustos Evlül Ekim Kasım Aralık Tüketim m» m m m m' 6500 m m" 4350 m m m m m m' Birim Fiat Pfq./m Pfg/m Pta/m Pfg /m Pfq./m Ptg/m Pfq./m Pfq./m PfqVm Pfq./m Pfq./m Pfq./m' 43,50 Pfg Jm 3 ', Toclam DM DM DM DM DM DM DM DM DM DM DM DM ,34 DM Kullanım alanı, m* isin spasffifc dejjer 194 kmjnfm 6,02 kwh/nv/yil Tablo Yılı Gaz Tüketimi 36

22 Elektrik tüketimi oldukça yüksektir. Yıllık elektrik masrafları DM'ı bulmakta, yani binanın yıllık toplam enerji gideri 0,5 milyon DM'a ulaşmaktadır. SOıe Toptanı EMd rik. -,.-. Aylar Ocak Şubat Mart Nisan Mayıs Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık Kullanım alam, m* için spesfflls değer İ189G Yık Toplam EnaıiiGkterl 1996 Yılı elektrik Tüketimi Pik Taketim Takatim 732 kw kwh 724 kw kwh 712 kw kwh 692 kw kwh 624 kw kwh 622 kw kwh 624 kw kwh 616 kw kwh 606 kw kwh 608 kw kwh 752 kw kwh 752 kw kwh MNh Karma Rat Pfg./kWh 16,50 Pfg./kWh Pfa/kWh Pfa/kWh 16,88 Pfq./kWh 17,41 Pfg./kWh 16,32 Pfa/kWh 18,02 Pfq./kWh 17,60 Pfq/kWh Pfq./kWh 18,87 Pfg/kWh Pfq./kWh ir,oa ws Jiim *.- - Toplam ,00 DM ,00 DM DM ,00 DM ,00 DM ,00 DM ,00 DM ,00 DM ,00 DM DM ,00 DM ,00 DM ' 4tM4840OM ,34DSW Tablo 2. Yıllık Elektrik Tüketimi Elektrik tüketiminin tam olarak bir profilini çıkarabilmek için 1996 Aralık ayında bir hafta boyunca karşılaştırma ölçümleri yapılmıştır. Geceleri ve hafta sonu tesisin kapalı olmasına rağmen genede yaklaşık 140 kw lık bir tüketim sözkonusudur. 37

23 Bunun nedeni hesap merkezinin soğuğun enerjisi ile beslenmesi ve buna bağlı olarak tüm soğuk ile besleme ağının çalışmasıdır. Gündüz, klima tesislerinin devreye sokulması sırasında yaklaşık 680 kw düzeyine kadar bir artış kaydedilmiştir Enerji Optimizasyonu/Teknik Tesislerin Tasarımı Enerji tüketiminin azaltılması ve aynı zamanda konforun iyileştirilmesi için aşağıdaki önlemler gerçekleştirilmiştir. Bir yanma kazanı, düşük ısı kazanı ve bir BHKW vasıtasıyla 12 adet gazla ısıtma kazanının devre dışı bırakılması Gelen hava cihazı için devir sayısı ayarı olan yeni radyal vantilatörler % 70 düzeyinde ısı alış veriş derecesi olan esas havalandırma için devridaim WRG Soğuyan havşnın geri kazanılması ile adiyabat kirli hava nemi vasıtasıyla soğutma Ana klima cihazı için yeni verimli ve enerji tasarruf eden temiz hava (gelen hava) nemlendirmesi Kış mevsimi sırasında serbest soğutma, yani soğutma makinalarının komple devre dışı bırakılması İşletmenin optimizasyonu için öncelikli enerji yönetim sistemi ile yeni MSR ve bina yönetim tekniği: - Isıtma ve havalandırma için yeni DDC trafoları - Ana binada güneş ışınlarını dikkate alarak her bir odaya göre yeni ayarlama - Toplantı odalarında, aydınlatma kontrollü mekana göre yeni ayarlama - Teknik Tesislerin işletme organizasyonu ve denetimi için GLT - Hafta sonunda, acil bir durum olduğunda bina yöneticisine D2-Mobil şebekeden erişim - GLT-Programına dışardan modern üzerinden giriş - Üst seviye elektrik yük yönetimi Bu enerji tasarımına bağlı olmaksızın, geçen 24 yıldan sonra, ısı merkezinin zaten değişmesi gerekiyordu. Buna, çalışanlann konforu için bazı yeni hizmetler de eklenmiştir, örneğin, daha güçlü bir hava nemlendirici gibi., Bu yeni enerji tasanmının gerçekleşmesi 1,-24 Milyon DM'a malolmuştu. Aşağıdaki tabloda ayrıntılar verilmiştir. 38

24 Yapılan İş BHKW Havalandırma, Soğukluk sağlama Elektroteknik, BHKWye bağlı Bina Otornosyonu Genel Münih Çevre kurulundan teşvik Proje ve İnşaat İşlemi Net Yatınm maliyeti DM DM DM DM DM DM DM [Net Toplam yak. Tablo 3. Enerji Tasarımının Gerçekleşmesi Yatınm Maliyeti 4.3. Planlanan Enerji ve Gider Tasarrufu Yukarıda belirtilen yatırım giderlerine karşılık, beklenen yıllık enerji tasarrufu DM mertebesindedir. Enerji Tasarrufu GOz Enerji Tasarrufu /Yıl Primer Enerji Tasarrufu /Yıl Birim Fiat Gider Tasarruf /Yıl Isı geri kazanımı ( Sıcak kazanım ) Isı geri kazanımı ( Soğuk kazanım ) 480 kw 150 kw -624,00 MWh -105,00 MWh -624,00 MWh -105,00 MWh 40,00 DM/MWh 80,00 DM/MWh ,00 DM 8.400,00 DM Buharlı nemlendirici yerine püskürtmeli nemlendirici 128 kw -153,60 MWh -451,76 MWh DM/MWh ,00 DM Bilanço BHKW 185,00 MWh -950,59 MWh ,00 DM Yaklaşık Yıllık Toplam Tasarruf 250 kw 187,00 DM/kW DM Tasarruf 729,00 MWh -1180,76 MWh ,00 DM Tablo 4. Planlanan Yıllık Enerji ve Gider Tasarrufu ' MVVh'lık yıllık primer enerji tasarrufu, yılda yaklaşık 390 ton CCb-Emisyonuna karşılık gelmektedir İlk Sonuçlar İlk sonuçlar, yani 1998 Aralık ve 1999 Ocak aylarının elektrik faturaları belirgin derecede yüksek enerji tasarrufu olduğu tahminine yol açmaktadır. Her iki durumda da elektrik tüketimi ve giderleri bir önceki yılın değerlerinin % 50 altındadır. Aşağıdaki grafik, münferit tüketicilere göre dağılmış olarak elektrik tüketimini göstermektedir. Eski yapının teknik merkezinin tüketiminin son yılın değerinin % üne kadar uzatılabileceği görülmektedir. Diyagramda sağ taraftaki kirişler ana sayacı yüksek tarife (HT) ve düşük tarife (NT) olarak göstermektedir. Yüksek tarifede tüm tüketim buna göre yarıya indirilebilmiştir. Düşük tarife zamanlan sırasında tüketim hemen hemen elimine edilmiştir. 39

25 Şekil 10. İyileştirmeden Önce ve Sonra ölçüm Yapılan, Yerlerdeki Elektrik Tüketimi 5. Özet Almanya'da yeni inşaat projelerinde yenilenebilir enerjilerin kullanımının uzak görüşlü inşaat sahipleri tarafından teşvik edildiği ve hatta talep edildiği hususu sunulan örneklere dayanarak gösterilmiştir. Bir bina 100 yıla varan bir kullanım için inşa edilir. Münferit önlemler bugün ekonomik olarak gözükmezse bile, önümüzdeki 10 yıl içinde enerji fiyatlarının gelişimini kim bilebilir. Buna karşın idari binalardaki teknik tesislerin enerji bakımından optimal bir şekilde i- yileştirilmesi ekonomi açısından anlamlı bir önlemdir. OBERMEYER Planen+Beraten Şirketinin büro binası için sunulan örneğin yatırım giderleri 10 yıldan az, bir zaman i- çinde kendini amorte edecektir. Yeni tesislerin bileşenlerinin ömür süresi yıldır. 40

26 EKOLOJİK MİMARİ VE İNŞAAT TEKNİKLERİ İLE ENERJİ İHTİYAÇLARININ MİNİMİZE EDİLMESİ Doç.Dr. Semih ERYÎLDIZ ODTÜ ve Anadolu Üniv. Öğretim Üyesi GİRİŞ Enerji ihtiyacının minimize edilmesi ekolojik mimarlık yaklaşımının en önemli hedeflerindendir. İnsanların enerji kullandığı alanlardaki enerji gereklerinin azaltılması enerjiye olan ihtiyacın azaltılmasıdır. İnsanlar ısınmak, aydınlatmak ve yapı yapmak kadar su sağlamak ve temizlemek, besin, giyecek vb. gereksinimleri sağlamak için ulaşım amaçlarıyla enerji tüketirler. Bu temel saptamadan hareketle enerji ihtiyacının minimize edilmesi için enerjiye plan ihtiyacı nasıl minimize edeceğimizi tartışacağız. Kent ve yapılardaki insan gereksinimleri enerji gereksiniminin %90'nını oluşturur. Bu gereksinimi; enerji, su. biyolojik üretimlerimiz ile ulaşım gereksinimlerimiz olarak dört ana başlıkta inceleyebiliriz. Beşinci bölümde ekolojik mimari ve yapım tekniklerini yaşama geçirecek planlama çerçevesi sunulmuştur. ENERJİ SU ve YEŞİL MİMARLIĞI BÖLÜM I ENERJİ MİMARLIĞI Kent, kasaba,köy, çiftlik gibi yerleşimlerin enerji gereksinimlerinin geeeken enerjinin güneş,rüzgar, jeotermal. çevre hidroliği, bitki ve hayvanlardan sağlanmasının tasarlanmasıdır enerjinin daha etkin, verimli, tutumlu kullanımı ile birlikte. Süper ve yarı iletkenlerin geliştirilmesi, hidrojen ve füzyon enerjilerinin günlük yaşamda yaralanılabilecek hale gelmesi, iletim sistemlerindeki kayıpların önemli oranlarda azaltılması, enerji kullanıcılarının tüketim miktarlarındaki önemli azalmalar, enerji mimarlığının seçeneği değil yardımcısı olabilir. Çünki bunların gelişmesi, kentlerin merkeze ve heran sorun çıkarabilecek iletim devrelerine bağımlılığı ortadan kaldırmaz, Küresel ısınma hava ve su kirliliği, merkezi sistemlere ve yüksek teknolojilere bozulma ve tehditlere bağımlılığın artması gibi fiyat ve pazar dalgalanmaları ile bu ürünlerin sattnahnması için gereken paranın bulunması sorunları ekolojik planlama karşısına çıkarılan bir bölümü çok uzun vadeli önlemlerin çare olmadığını olsa olsa ekolojik planlamayı geciktirici bahaneler olabileceğini ortaya koymaktadır. Yeni ve ileri teknikler ekolojik paradigma tarafından sarılıp sarmalanmaması halinde, çevrede ve yapılarda artan elektrik gerilim ve gerginlikleri, biyolojik ve psikolojik sorunlar yaratıcısı yeni devler yaratmayı sürdürrecektir. 41

27 A) ALTERNATİF TEKNİKLER Yukarıda sayılan nedenlerle, gelişme ve keşiflerden yaşamı daha çok haz alacak ölçekli teknikler üretmek amacıyla kullanacak bir enerji mimarlığı yolun başında olmakla birlikte, seçeneksiz görülmektedir. Yapının penceresi, kapısı, çatısı ile uğraşmayı zorunluluk olduğu için beceren yapı üretim süreçleri zorlandığı ve pazarı oluştuğu takdirde pekala kolaylıkla ve üstelik büyük karlar elde ederek, su ve enerji mimarlığı ile besin üretimini yapabilecek durumdadır. Kullanıcıların iklimsel gereksinimlerini en az ek enerji kullanarak karşılayan yapıya ulaşmak amacıyla bina elamanları, mekanların yapılar içindeki örgütlenmesi, mekanların boyutları ve biçim faktörü, mekanları çevreleyen yapı elemanlarının fiziksel özellikleri iklimsel konfor ve enerji kullanımını etkilemektedir. Güney yönden yirmi derceyi aşmayan salınım ve yönlenmeler, güneyde büyük kuzeyde küçük cepheler, yalıtılmış yapı kabuğunun içinde olabildiğince yoğun hacimli ve yüksek kitle, oturma hacimlerini güneye, yatak odalarını ortaya alan mutfak, depo merdiven benzeri mekanları kuzeye atan bina içi belgeleme, pencere ve diğer geçirgen yüzeylerin güneye yönelmesi, gece yalıtımı, diğer önlemlerle birarada yakıt maliyetlerinin üçte bire inmesini sağlamaktadır Gereksiz ve aşırı yalıtım ise binanın alması gereken enerjiyi dışarda bırakabileceği gibi soğuması gereken zamanda sıcak kalmasına ve nefes alıp zararlı atıkları vermesine de dönüşebilir. Bir Mühendislik Mimarlık problemi olarak enerjinin korunması ve küçük birimlerde üretimi önemli bir olaydır. Güneşin yaşamımızda düşüncemizdeki felsefemizdeki önemli yerini ancak günümüzdeki düşünce sistemleri arasındaki ihmal edilmişliüğin tartışmak da önemlidir. Bu tartışmalardan birçok ipucu alabiliriz. Ancak "yerleşimlerde yapılarda kentlerde ekolojik bir yaşam için planlama ve tasarım yapmak model oluşturmak" bunları çok aşan karmaşık ve içice geçmiş bir eylem topluluğudur. İnsanın bir damla suyun,bir kw/saat enerjinin ve bir bitkinin kıymetini bildiği ; onlara kendisinin bir parçası gibi bakıp davrandığı, toplumsal örgütlenmede mekan yapılanmasında, yapı üretimine dair verilen her kararın ve uygulamanın her anında, yeniden kullanmak dönüştürmeci, azaltmacı. doğal zincirleri korumacı, veya ihya edici, bir düşünce ve eylem tarzı yaratmak gerekmektedir. Mesleklerin her noktasında güncel akımları modrenizmi, öncülüğü post modernizmi ve fordizmi değil ekolojizmi vaaz etmek ve ona göre yaşayıp üretmektedir. Bu bağlamda ileri teknikli yapı. tek boyutuyla ele alınabilir. Enerji bilinçli veya sıfır enerjili yapı ekolojik yapılı çevre ile üstüste görünen yanlan sahip görünen birçok özellik yanında tek başına düşünülüp tasarlanır. Çelişen özellikle taşıyan hatta koşullar üstüste gelince ilk amaca tam zıt hale gelen örnekler oluşturulabilir. Bu alanda şimdilik bilinen örneklerin en iyilerinden olan Amsterdamdaki NBN binası ikibindörtyüz çalışanı için yapılan binası, yada kreuzberg kentsel yenilenmesinin 13. Bölümü, çok ağır ve bir bölümü haklı eleştirelere uğradı. Halbuki Çevreci mimarlık bütünsel düşünmekle başlar; yapı ve çevrelerindeki tasarımların öncelik ve özellikle enerjinin verimli ve tutumlu kullanımını sağlayacak, gereken enerjileri ise yapılar ve çevresinde doğal kaynak ve süreçlerden sağlayacak biçimde tasarlanmasıdır. 42

28 Enerji kayıplarının azaltılması, azalt (reduce) varolan enerjinin gerekli yerde kullanımı. yeniden kullan (recycle) Enerji kazancının doğal kaynaklardan sağlanması ise dönüştür (reuse) ilkeleriyle kısmen ilişkilendirilebüir. Doğal kaynaklara, "yenilenebilir kaynaklar" da denir, Bunların hepsinin kaynağı özellikle güneş enerjisi olup; bir anlamda hepsi bunun türevi sayılabilecek olan rüzgar, bitki, hayvan, insan, jeotermal vb, enerji türlerinin kullanılır, hale getirilmesiyle elde edilen enerjilere doğal enerji diyebiliriz. 1-GÜNEŞ Güneş enerjisi bilinen bir gelecek için tepemize yağmasını sürdürecek temel kaynağımızdır. Gerek edilgen yöntemler, gerek rüzgar ve bitki üretimleri güneş enerjisinin başka işlemlerden geçmiş halidir. Ekolojik planlamada önemli olan ise güneş enerjisinin yapılar ve yerleşimler çevresinde, diğer türlere göre daha ulaşılır, verimli ve ucuz olarak doğrudan kullanıcıların emrine verilmesidir. Güneş enerjisi ısı, ışık ve elektrik kaynağı olarak kullanılır. Isı, yapılarda hava toplayıcıları sulu toplayıcılar ve katı toplayıcılarla toplanır. Termal duvarlar, ısı perdeleri ve toprak kullanılarak ısının toplanması ve binaya gereken zamanda verilmesi edilgen sistemlerin bir parçası olarak görülür. Edilgen sistemlere manuel, mekanik yada elektrikli sistemlerle yardım edecek, pano örtü izolan ve pompa sistemleri eklenir. Işığın bina içinde döndürülmesi tasarım ve mimari önlem ve oyunları dışında ışık tünelleri, aynalar, hareketli camlar ve binanın bazı bölümlerinin hareketli hale getirilmesi gibi sistemlerle sağlanır. Yapıların bir bölümünün veya tamamının gömülmesi, yamaca yaslanması, su kitlesi veya satıhlarryla ilişkilendirilmesi, tasarımcının düşgücüyle geliştirilmeye muhtaç inanılmaz tasarruflar sağlayan güneş enerjisini en doğal haliyle kullanan yöntemlerdir. 2- YER ISISI Yer yüzeyine yakın su veya buhar halinde ortaya çıkabilecek, volkanik alan dokularını hatırlatan bölgelerdeki enerji kazanımdan üstlerindeki yerleşimlerin sıcak su ve ısıtma gereklerini tamamen karşılamakta mekanik ve elekrik enerjisine dönüştürülmesi yerden gelen enerjinin büyüklüğüne göre verimli olabilmektedir. Denizli ev içlerinde ve özellikle seralarda toprağın iki metre altında başlayan ısı tutucu özelliği ısıtmada çok önemli bir yardımcı olarak yaygınlaşmaktadır. "Lebensgarten" in kuramsal öncüsü Kenedy çiftinin özel büro evinde yapılan ölçümler bu sistemlerden son derecede yüksek verim alınabileceği beklentisini yaygınlaşırdı. Arazi ısı ölçümlerinin izin verdiği alanlarda daha derinlere uzatılacak sistemlerden çok daha yüksek verim beklentileri ise henüz bilimsel veya ticari bir deney konusu olamamıştır. 43

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı

Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Mustafa BARAN Ankara Sanayi Odası Genel Sekreter Yardımcısı Enerji verimliliği / Sanayide enerji verimliliği Türkiye de enerji yoğunluğu Enerji tüketim verileri Türkiye de enerji verimliliği projeleri

Detaylı

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum Politika ve Strateji Geliştirme Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti Ozon Tabakasının Korunması İklim Değişikliği Uyum 1 Birleşmiş Milletler İklim değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve ilgili uluslararası

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

Zeynep Gamze MERT Gülşen AKMAN Kocaeli Üniversitesi EKO- ENDÜSTRİYEL PARK KAPSAMINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ

Zeynep Gamze MERT Gülşen AKMAN Kocaeli Üniversitesi EKO- ENDÜSTRİYEL PARK KAPSAMINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ Zeynep Gamze MERT Gülşen AKMAN Kocaeli Üniversitesi EKO- ENDÜSTRİYEL PARK KAPSAMINDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ DOĞAL ÇEVRİMLER Enerji Girdisi Atık yok Isı kaybı Yerkabuğun dan sağlanan malzeme Yerkabuğun a bırakılan

Detaylı

BSBEEP Karadeniz Havzası Binalarda Enerji Verimliliği Planı. Faaliyet GA1.3

BSBEEP Karadeniz Havzası Binalarda Enerji Verimliliği Planı. Faaliyet GA1.3 ENPI-Karadeniz Havzasında Sınır Ötesi İşbirliği Programı 2007-2013 BSBEEP Karadeniz Havzası Binalarda Enerji Verimliliği Planı GA1: Mevcut Dış Durumun Analizi Veri ve Bilgi Toplanması ve Dağıtılması Faaliyet

Detaylı

Yüksek verimli gaz yakıtlı çelik kazan CompactGas

Yüksek verimli gaz yakıtlı çelik kazan CompactGas Yüksek verimli gaz yakıtlı çelik kazan CompactGas Patentli alufer teknolojisi ile yüksek verim, düşük emisyon 1 CompactGas ın (1000-2800) avantajları Hoval CompactGas; konfor,ekonomi, güvenilirlik ve teknik

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Artan nüfus ile birlikte insanların rahat ve konforlu şartlarda yaşama arzuları enerji talebini sürekli olarak artırmaktadır. Artan enerji talebini, rezervleri sınırlı

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

Küresel Isınma ile Mücadelede Kentlerin Rolü: Ulaşım ve Yapı Sektöründen Uluslararası Örnekler 12 Eylül 2014

Küresel Isınma ile Mücadelede Kentlerin Rolü: Ulaşım ve Yapı Sektöründen Uluslararası Örnekler 12 Eylül 2014 TÜRKİYE SAĞLIKLI KENTLER BİRLİĞİ 10. Yıl Kırşehir Konferansı Küresel Isınma ve Kentlerimizin Geleceği 10-11-12 Eylül 2014 Küresel Isınma ile Mücadelede Kentlerin Rolü: Ulaşım ve Yapı Sektöründen Uluslararası

Detaylı

BİNA ENERJİ PERFORMANSI VE BÜTÜNLEŞİK BİNA TASARIM YAKLAŞIMI

BİNA ENERJİ PERFORMANSI VE BÜTÜNLEŞİK BİNA TASARIM YAKLAŞIMI BİNA ENERJİ PERFORMANSI VE BÜTÜNLEŞİK BİNA TASARIM YAKLAŞIMI Ekonomik çevresel ve toplumsal gereksinmelerin, gelecek kuşakların yaşam koşullarına zarar vermeden karşılanmasını hedefleyen bir dünya görüşü.

Detaylı

KOMPLE ÇÖZÜM ÇEVRE DOSTU ESNEK ÇÖZÜM. Tekli Uygulama. İkili Uygulama. Montaj Kolaylığı

KOMPLE ÇÖZÜM ÇEVRE DOSTU ESNEK ÇÖZÜM. Tekli Uygulama. İkili Uygulama. Montaj Kolaylığı KOMPLE ÇÖZÜM Isıtma Soğutma Sıhhi Sıcak Su ÇEVRE DOSTU Dünyanın en yüksek COP=4,5 değerine sahip ekonomik sistemlerdir. Yenilenebilir enerji olan Hava ve Güneşten faydalanma Gaz veya yakıt ile ısıtmaya

Detaylı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ÇEVRECİ ŞEHİRLERE DOĞRU Kadir DEMİRBOLAT İklim Değişikliği Dairesi Başkanı 7 Temmuz 2012, Gaziantep Çevreci Şehircilik; Yaşam kalitesi yüksek, Çevreye duyarlı, Tarihi ve kültürel

Detaylı

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Dünyamızda milyarlarca yıl boyunca oluşan fosil yakıt rezervleri; endüstri devriminin sonucu olarak özellikle 19.uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren

Detaylı

Okullardaki Elektrik Sistemlerinde Enerji Verimliliği Sağlamanın Yolları

Okullardaki Elektrik Sistemlerinde Enerji Verimliliği Sağlamanın Yolları Okullardaki Elektrik Sistemlerinde Enerji Verimliliği Sağlamanın Yolları Yrd. Doç. Dr. Hacer Şekerci Yaşar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü (Bina Enerji Yöneticisi)

Detaylı

BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ ÖN ETÜDÜ

BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ ÖN ETÜDÜ BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ ÖN ETÜDÜ Murat BAYRAM Binalarda Enerji Verimliliği Şubesi Şube Müd.V. bayram.bay@gmail.com Enerji Nedir? İş yapabilme kabiliyetidir. Enerji Yönetimi Nedir? Yaşam için gerekli

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI VE KOJENERASYONUN YERİ

ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI VE KOJENERASYONUN YERİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI VE KOJENERASYONUN YERİ enveripab Bilinçlendirme Semineri (Marmara Üniversitesi) 12 Kasım 2008 A. Yıldırım TÜRKEL ENKO Birleşik Enerji Sistemleri ENERJİ VERİMLİLİĞİ KANUNU Kanun

Detaylı

Sakla Enerjiyi Gelir Zamanı Termal Enerji Depolama Fırsatları

Sakla Enerjiyi Gelir Zamanı Termal Enerji Depolama Fırsatları Sakla Enerjiyi Gelir Zamanı Termal Enerji Depolama Fırsatları Halime Ö. Paksoy Çukurova Üniversitesi Mersin Kent Konseyi Toplantısı 11 Aralık 2015 Annemin Hayali 240 Yazın sıcağını saklasak da kışın kullansak

Detaylı

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili Dünya nüfusunun, kentleşmenin ve sosyal hayattaki refah düzeyinin hızla artması, Sanayileşmenin

Detaylı

TEKNİK ELEMANLARA YÖNELİK BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ SEMİNERİ

TEKNİK ELEMANLARA YÖNELİK BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ SEMİNERİ TEKNİK ELEMANLARA YÖNELİK BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ SEMİNERİ 03 ARALIK 2008 Saat 14:00 Proje Bilgisi Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü için Binalarda Enerji Verimliliğine Yönelik Toplum Bilincinin

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI Erdal ÇALIKOĞLU Sanayide Enerji Verimliliği Şube Müdürü V. Neden Enerji Verimliliği? Fosil kaynaklar görünür gelecekte tükenecek.

Detaylı

TTGV Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği Destekleri

TTGV Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği Destekleri TTGV Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliği Destekleri Yenilenebilir Enerji ve Enerji Verimliliğinin Finansmanı Bilgilendirme Toplantısı Ferda Ulutaş Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı Odakule-İstanbul,

Detaylı

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr ENERJİ 2011 yılı sonu itibarıyla dünyadaki toplam enerji kaynak tüketimi 12.274,6 milyon ton eşdeğeri olarak gerçekleşmiştir. 2011 yılı itibarıyla dünyada enerji tüketiminde en yüksek pay %33,1 ile petrol,

Detaylı

ALPER AKCA

ALPER AKCA 25.10.2008 Lisans, ODTÜ EEE, 2005 Yüksek Lisans, ODTÜ EEE, 2008 ASELSAN, 2005- Neden Destek? Destek Türleri ABD Ulusal Mekanizmalar ABD Eyalet Mekanizmaları AB Destek Mekanizmaları Türkiye Yenilenebilir

Detaylı

TEMİZ ENERJİ GÜNLERİ. Binalarda Enerji Verimliliği

TEMİZ ENERJİ GÜNLERİ. Binalarda Enerji Verimliliği TEMİZ ENERJİ GÜNLERİ Binalarda Enerji Verimliliği Ebru ACUNER İstanbul Teknik Üniversitesi, Enerji Enstitüsü İTÜ Elektrik Mühendisliği Kulübü, SDKM, 07 Mart 2013 BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ NEDEN?? Ülkemizde;

Detaylı

Yaz Puantı ve Talep Yönetimi

Yaz Puantı ve Talep Yönetimi Yaz Puantı ve Talep Yönetimi Genel elektrik talebi kış aylarında ısıtma ve aydınlatma, yaz aylarında ise soğutma (klima) ihtiyacına bağlı olarak bölgesel ve mevsimsel farklılıklar oluşturur. modus Enerji

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

TÜRKİYEDEKİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI. Ekim 2009. İstanbul Büyükşehir Belediyesi. Fen İşleri Daire Başkanlığı. Şehir Aydınlatma ve Enerji Müdürlüğü

TÜRKİYEDEKİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI. Ekim 2009. İstanbul Büyükşehir Belediyesi. Fen İşleri Daire Başkanlığı. Şehir Aydınlatma ve Enerji Müdürlüğü TÜRKİYEDEKİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI Ekim 2009 İstanbul Büyükşehir Belediyesi Fen İşleri Daire Başkanlığı Şehir Aydınlatma ve Enerji Müdürlüğü Genel Enerji Durumu 2006 yılında, ülkemizin genel enerji

Detaylı

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Dünyamızda milyarlarca yıl boyunca oluşan fosil yakıt rezervleri; endüstri devriminin sonucu olarak özellikle 19.uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 24 Ekim 2014 29. Mühendislik Dekanları Konseyi Toplantısı

Detaylı

Enerji Tasarrufu AB Araştırması

Enerji Tasarrufu AB Araştırması ENERJİ TASARRUFU Enerji Tasarrufu AB Araştırması 2050 yılı Enerji Senaryosu Biyoyakıt 30 % Güneş 40 % Petrol 5 % Rüzgar 15 % Su 10 % 2 Enerji Tasarrufu Shell Araştırması 2000 / 2020 / 2060 yılları Enerji

Detaylı

CARRIER ve ENERJİ VERİML

CARRIER ve ENERJİ VERİML Carrier HAP e20 programı ile yapılan enerji simülasyonlarında yılın 8.760 saatlik hava verileri kullanılarak gerçek bir saatlik enerji analizi gerçekleştirilir. Program, bina ısı akışını hesaplamak için

Detaylı

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ Önemli Rakamlar 2013 de 81,3 milyar gelir 147,400 dünyada çalışan sayısı

Detaylı

Onur Enerji - Onur Günduru / BRICKER / 2015 EVF

Onur Enerji - Onur Günduru / BRICKER / 2015 EVF + This project has received funding from the European Union s Seventh Programme for research, technological development and demonstration under grant agreement No 60907 + Ajanda Özet Konu Başlıkları! Bricker

Detaylı

KONUTLARDA VE SANAYİDE ISI YALITIMI İLE ENERJİ TASARRUFU - SU YALITIMI EĞİTİMİ VE GAP ÇALIŞTAYI

KONUTLARDA VE SANAYİDE ISI YALITIMI İLE ENERJİ TASARRUFU - SU YALITIMI EĞİTİMİ VE GAP ÇALIŞTAYI MARDİN ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK İL MÜDÜRLÜĞÜ (PROJE ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ) KONUTLARDA VE SANAYİDE ISI YALITIMI İLE ENERJİ TASARRUFU - SU YALITIMI EĞİTİMİ VE GAP ÇALIŞTAYI TS 825 in Bina Yaklaşımı Her hacim ayrı ayrı

Detaylı

e-bulten DOKÜMAN NO: PR/8.5/001 REVİZYON NO:00 YAYIN TARİHİ: 02/12/2015 SAYFA NO: Sayfa 1 / 5

e-bulten DOKÜMAN NO: PR/8.5/001 REVİZYON NO:00 YAYIN TARİHİ: 02/12/2015 SAYFA NO: Sayfa 1 / 5 DOKÜMAN NO: PR/8.5/001 REVİZYON NO:00 YAYIN TARİHİ: 02/12/2015 SAYFA NO: Sayfa 1 / 5 ISO 50001:2011 standardının amacı özellikle enerji üretimi fazla sanayi tesislerinin enerji yönetimi için bir çerçeve

Detaylı

TÜRK TESİSAT MÜHENDİSLERİ DERNEĞİ (TTMD) Türkiye deki Enerji Durumu, Önemi ve TTMD Görüşleri

TÜRK TESİSAT MÜHENDİSLERİ DERNEĞİ (TTMD) Türkiye deki Enerji Durumu, Önemi ve TTMD Görüşleri TÜRK TESİSAT MÜHENDİSLERİ DERNEĞİ (TTMD) Türkiye deki Enerji Durumu, Önemi ve TTMD Görüşleri 1 TARİHTE BU PROBLEM NASIL ÇÖZÜLMÜŞ Bilinen insanlık tarihi boyunca, doğal malzemeler kullanılarak yapılan yapılarda;

Detaylı

ENERJİ KANUNU. İ.Yenal CEYLAN Makina Mühendisi. Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü

ENERJİ KANUNU. İ.Yenal CEYLAN Makina Mühendisi. Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü ENERJİ VERİML MLİLİĞİİĞİ KANUNU ve MALİ DESTEK İMKANLARI İ.Yenal CEYLAN Makina Mühendisi ENERJİ VERİML MLİLİĞİİĞİ KANUNU ve MALİ DESTEK İMKANLARI A. Verimlilik Artırıcı Projelerin (VAP) Desteklenmesi B.

Detaylı

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 18 Haziran 2014 İTÜDER SOMA dan Sonra: Türkiye de

Detaylı

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM

GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM GÜNEŞ PİLLERİ (FOTOVOLTAİK PİLLER) II. BÖLÜM Prof. Dr. Olcay KINCAY Y. Doç. Dr. Nur BEKİROĞLU Y. Doç. Dr. Zehra YUMURTACI Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri Elektrik Üretim Sistemleri

Detaylı

Her İşletmenin Mutlaka Bir Enerji Politikası Olmalıdır.

Her İşletmenin Mutlaka Bir Enerji Politikası Olmalıdır. ENVE Enerji, mekanik ve elektrik uygulama konularında 40 yılı aşkın süredir mühendislik hizmeti vermekte olan Ka Mühendislik A.Ş. bünyesinde yapılandırılmış bir kuruluştur. Günümüzde artan enerji maliyetleri

Detaylı

Binaların Enerji Etkinliğinin Teşviki Erzurum İlinde Uygulama Projesi

Binaların Enerji Etkinliğinin Teşviki Erzurum İlinde Uygulama Projesi Binaların Enerji Etkinliğinin Teşviki Erzurum İlinde Uygulama Projesi Erzurum İli Karbon Yönetimi ve Sürdürülebilir Enerji Eylem Planı Ön Çalışması Proje Kapanış Toplantısı Bülent CİNDİL, Makina Mühendisi

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK NEDİR BU ENERJİ? İş Yapabilme Yeteneğidir. Canlı Tüm Organizmalar Enerjiye İhtiyaç Duyar. İnsanlık Enerjiye Bağımlıdır. Yaşam

Detaylı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı İstanbul, Kasım 2014 Son 10 Yılda Gelinen Nokta(2003-2013) Elektrik tüketimi yaklaşık 2 kat artışla 245 milyar

Detaylı

ısı pompaları Çevre Dostu Isıtma Çözümleri Faturayı Dünya ya kesmeyen ısıtma sistemleri

ısı pompaları Çevre Dostu Isıtma Çözümleri Faturayı Dünya ya kesmeyen ısıtma sistemleri ısı pompaları Çevre Dostu Isıtma Çözümleri Faturayı Dünya ya kesmeyen ısıtma sistemleri GÜNEŞ ENERJİSİ TÜM YIL BOYUNCA KULLANILIR ÜCRETSİZ ENERJİYE SINIRSIZ ERİŞİM Dimplex ısı pompaları gelecek için verimli

Detaylı

Sanayi Sektöründe Düşük/Sıfır Maliyetli Sera Gazı Azaltım Önlemleri

Sanayi Sektöründe Düşük/Sıfır Maliyetli Sera Gazı Azaltım Önlemleri MITIGATING CLIMATE CHANGE Industry Workshop Sanayi Sektöründe Düşük/Sıfır Maliyetli Sera Gazı Azaltım Önlemleri Dr. Theodor Goumas Managing Director, EXERGIA S.A. Ankara, 4-5 October Düşük/Sıfır Maliyetin

Detaylı

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar Konya Sanayi Odası Ocak 2013 Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar FORM TEMİZ ENERJİ FORM ŞİRKETLER GRUBU 6 farklı şirketten oluşmaktadır; İklimlendirme Cihazları Satışı

Detaylı

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR

2013/101 (Y) BTYK nın 25. Toplantısı. Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] KARAR 2013/101 (Y) Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin İzlenmesi [2013/101] BTYK nın 2009/102 no.lu kararı kapsamında hazırlanan ve 25. toplantısında onaylanan Üstün Yetenekli Bireyler Stratejisi nin koordinasyonunun

Detaylı

BELEDİYELERCE BİLGİ SAĞLANACAK İDEP EYLEMLERİ

BELEDİYELERCE BİLGİ SAĞLANACAK İDEP EYLEMLERİ Arazi Kullanımı ve Ormancılık 3. ORMAN, MERA, TARIM VE YERLEŞİM GİBİ ARAZİ KULLANIMLARI VE DEĞİŞİMLERİNİN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNİ OLUMSUZ YÖNDE ETKİLEMESİNİ SINIRLANDIRMAK 5. 2012 yılında yerleşim alanlarında

Detaylı

TTGV Enerji Verimliliği. Desteği

TTGV Enerji Verimliliği. Desteği Enerjiye Yönelik Bölgesel Teşvik Uygulamaları Enerji Verimliliği 5. Bölge Teşvikleri Enerjiye Yönelik Genel Teşvik Uygulamaları Yek Destekleme Mekanizması Yerli Ürün Kullanımı Gönüllü Anlaşma Desteği Lisanssız

Detaylı

İSTİHDAMA KATKISI. Tülin Keskin TMMOBMakine Mühendisleri Odası

İSTİHDAMA KATKISI. Tülin Keskin TMMOBMakine Mühendisleri Odası ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE YENİLENEBİLİR ENERJİNİN İSTİHDAMA KATKISI Tülin Keskin TMMOBMakine Mühendisleri Odası Enerji Verimliliği Danışmanı Türkiye de İstihdam Türkiye nin çalışma çağındaki nüfusu önümüzdeki

Detaylı

ÇEVRECİ EKONOMİK GÜVENLİ

ÇEVRECİ EKONOMİK GÜVENLİ ÇEVRECİ EKONOMİK GÜVENLİ İçindekiler 1. Dünya daki ve Türkiye deki CNG Otobüs Pazarı 2. Neden CNG Yakıt Tercih Edilmeli? 3. Doğalgaz (CNG) ile Dizel Yakıt Karşılaştırması 4. CNG Yakıtlı Otobüslerin SWOT

Detaylı

Havadan Suya Isı Pompası

Havadan Suya Isı Pompası Havadan Suya Isı sı * Kurulum Esnekliği * Ayrılabilir Boyler * Yüksek Enerji Tasarruflu İnverter Teknolojisi 1. Düşük İşletim Maliyeti 4. Farklılık 2. Düşük CO2 Emisyonu 5. Kolay Kurulum 3. Temiz ve Sessiz

Detaylı

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Bu sunum Greener and Smarter, ICTs, the Environment and Climate Change başlıklı Eylül 2010 tarihli OECD raporundan uyarlanmıştır.

Detaylı

En Ucuz Enerji, Tasarruf Edilen Ve Verimli Kullanılan Enerjidir.

En Ucuz Enerji, Tasarruf Edilen Ve Verimli Kullanılan Enerjidir. 2011 Dünya alarm veriyor Fosil kaynaklarının tükenmesi, alternatif kaynakların henüz ekonomik olmaması nedeniyle, kullanılan enerjinin tamamının faydaya dönüştürülmesi ile daha temiz çevre sağlanabilecektir.

Detaylı

AB ve Türkiye Sivil Toplum Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Hibe Programı

AB ve Türkiye Sivil Toplum Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Hibe Programı AB ve Türkiye Diyaloğu - IV Tüketicinin ve Sağlığın Korunması Avrupa Birliği Bakanlığı, Katılım Öncesi AB Mali Yardımı kapsamında finanse edilen diyalog sürecini desteklemeye devam etmektedir. Diyaloğu-IV

Detaylı

SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA DENGELENMESİ. üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M

SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA DENGELENMESİ. üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M DEÜ HASTANESİ KLİMA SANTRALLERİ SICAK SULU ISITMA SİSTEMLERİNİN N ISIL VE HİDROLİK DENGELENMESİ Burak Kurşun un / Doç.Dr.Serhan KüçüK üçüka Dokuz Eylül Üniversitesi Makina Müh. M BölümüB GİRİŞ Değişen

Detaylı

1).S.Ü. MÜH.-MİM. FAKÜLTESİ, MİMARLIK BÖLÜMÜ/KONYA mutosun@selcuk.edu.tr, mustosun@hotmail.com tel: 0542 644 83 19

1).S.Ü. MÜH.-MİM. FAKÜLTESİ, MİMARLIK BÖLÜMÜ/KONYA mutosun@selcuk.edu.tr, mustosun@hotmail.com tel: 0542 644 83 19 YAPILARDA ENERJİ TASARRUFUNA YÖNELİK ÇABALAR İÇİN BİR BİLGİSAYAR ANALİZ PROGRAM MODELİ Dr. Mustafa TOSUN 1 1).S.Ü. MÜH.-MİM. FAKÜLTESİ, MİMARLIK BÖLÜMÜ/KONYA mutosun@selcuk.edu.tr, mustosun@hotmail.com

Detaylı

ĞİŞİKLİĞİ. Yeni Mücadele ile Yüzleşmek. Kasım 2006

ĞİŞİKLİĞİ. Yeni Mücadele ile Yüzleşmek. Kasım 2006 İKLİM M DEĞİŞİ ĞİŞİKLİĞİ Yeni Mücadele ile Yüzleşmek Kasım 2006 WWF Kimdir? WWF 5 kıtada, 50 den fazla ülkede temsilciliği bulunan dünyanın en büyük ve saygın doğa kuruluşlarındandır. 100 den fazla ülkede

Detaylı

YUTAKI YUTAKI. Eviniz için konforlu ısıtma sistemi

YUTAKI YUTAKI. Eviniz için konforlu ısıtma sistemi YUTAKI Eviniz için konforlu ısıtma sistemi SICAKLIK Isı pompası TÜKETİM GAZLI ISITMA YAKITLI ISITMA ELEKTRİKLİ ISITMA YUTAKI Bilinmesi gerekenler Bir ısı pompası nasıl çalışır? Bir ısıtma pompası, enerjiyi

Detaylı

GÜNEŞ ENERJİLİ ELEKTRİK ÜRETİM TESİS KURULUMU

GÜNEŞ ENERJİLİ ELEKTRİK ÜRETİM TESİS KURULUMU GÜNEŞ ENERJİLİ ELEKTRİK ÜRETİM TESİS KURULUMU YEŞİL ENERJİ NEDİR? Yeşil Enerji, güneş, rüzgar jeotermal, hidroelektrik gibi yenilenebilir enerji kaynaklarından elde edilen enerji için kullanılan bir deyimdir.

Detaylı

TMMOB ÇEVRE MÜHENDİSLERİ ODASI ANTALYA ŞUBESİ

TMMOB ÇEVRE MÜHENDİSLERİ ODASI ANTALYA ŞUBESİ TMMOB ÇEVRE MÜHENDİSLERİ ODASI ANTALYA ŞUBESİ TURİSTİK İŞLETMELERDE YENİLENEBİLİR ENERJİNİN YERİ UĞUR BURHAN YILDIRIM ÇEVRE YÜK. MÜH. 23 EKİM 2015 ANTALYA Sunum Akışı 1 2 3 4 5 6 Enerji İhtiyacının Temel

Detaylı

TTGV ÇEVRE PROJE FAALİYETLERİ VE İŞBİRLİĞİ AĞLARI OLUŞTURULMASI PROJESİ

TTGV ÇEVRE PROJE FAALİYETLERİ VE İŞBİRLİĞİ AĞLARI OLUŞTURULMASI PROJESİ TTGV ÇEVRE PROJE FAALİYETLERİ VE İŞBİRLİĞİ AĞLARI OLUŞTURULMASI PROJESİ ÇİMENTO SEKTÖRÜ ÇEVRE GRUBU MESLEKTAŞLAR TOPLANTISI Emrah Alkaya Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı 12 Ekim 2012 Türkiye Çimento

Detaylı

D U M A N K A Y A İ N Ş A A T. Kurtköy Flex LEED UYGULAMALARI

D U M A N K A Y A İ N Ş A A T. Kurtköy Flex LEED UYGULAMALARI Kurtköy Flex LEED UYGULAMALARI Dumankaya Kurtköy Flex Konsept; Bölgede farklılık oluşturacak bir proje, Büyük lobi alanı, Toplantı odaları, Terasta yüzme havuzu, Fitness Center Kafe-Restoran Dumankaya

Detaylı

Onur Enerji - Onur Günduru / BRICKER / 2015 EVF

Onur Enerji - Onur Günduru / BRICKER / 2015 EVF + This project has received funding from the European Union s Seventh Programme for research, technological development and demonstration under grant agreement No 60907 + Ajanda Özet Konu Başlıkları Proje

Detaylı

Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı. Gaziantep 2014

Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı. Gaziantep 2014 Çevre Koruma ve Kontrol Daire Başkanlığı Gaziantep 2014 It is a general warming effect felt on Earth s surface, produced by greenhouse gases. Küresel ısınma nedir? Atmosfere verilen gazların sera etkisi

Detaylı

ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ PROF. DR. EMİN TACER BAHÇEŞEHİR ÜNİVERSİTESİ

ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ PROF. DR. EMİN TACER BAHÇEŞEHİR ÜNİVERSİTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ PROF. DR. EMİN TACER BAHÇEŞEHİR ÜNİVERSİTESİ 1 Ekonomik - Sosyal - Teknolojik - Politik Ekolojik DÜNYA Siyasi ve Ekonomik Birliktelik Çok Uluslu Şirketler Uluslararsı Sivil

Detaylı

Enerji Sektörüne Genel Bakış. Niçin Enerji Verimliliği. Gelişim ve Potansiyel. Zorunlu Uygulamalar. Destekler

Enerji Sektörüne Genel Bakış. Niçin Enerji Verimliliği. Gelişim ve Potansiyel. Zorunlu Uygulamalar. Destekler ENERJİ VERİML MLİLİĞİİĞİ Mevzuat ve Çimento Sektörüne Yansımalar maları 12 Haziran 2012 TÇMB Çalıştayı ANKARA 1 Sunum İçeriği Enerji Sektörüne Genel Bakış Niçin Enerji Verimliliği Gelişim ve Potansiyel

Detaylı

Sistemleri. (Kojenerasyon) Sedat Akar Makina Mühendisi Topkapı Endüstri, Gn.Md. 04.01.2010 - İstanbul

Sistemleri. (Kojenerasyon) Sedat Akar Makina Mühendisi Topkapı Endüstri, Gn.Md. 04.01.2010 - İstanbul Birleşik ik Isı ve GüçG Sistemleri (Kojenerasyon) Sedat Akar Makina Mühendisi Topkapı Endüstri, Gn.Md. 1 Birleşik ik Isı ve GüçG Sistemi Kojenerasyon- Nedir? En temel ifadeyle ; Elektrik ve Isının aynı

Detaylı

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015

Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı. Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 Temiz Üretim Süreçlerine Geçişte Hibe Programlarının KOBİ lere Katkısı Ertuğrul Ayrancı Doğu Marmara Kalkınma Ajansı 07.10.2015 KOBİ lere Yönelik Destekler -Kalkınma Ajansları -KOSGEB -TÜBİTAK -Bilim Sanayi

Detaylı

Sürdürülebilir Binalarda Isıl Depolama. Dr. İbrahim Çakmanus

Sürdürülebilir Binalarda Isıl Depolama. Dr. İbrahim Çakmanus Sürdürülebilir Binalarda Isıl Depolama Dr. İbrahim Çakmanus Özet LEED puanlama sisteminde enerji puanlamada %35 civarında bir yer tutmaktadır. Bunun için bina kabuğu performansının artırılması, yüksek

Detaylı

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü. Enerjinin Önemi? Enerji Sistemleri Mühendisi Kimdir?

Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü. Enerjinin Önemi? Enerji Sistemleri Mühendisi Kimdir? Yalova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü Enerjinin Önemi? Enerji, ekonomik ve sosyal kalkınmanın temel unsurlarından biri olması yanısıra, yaşamın sürdürülebilmesi

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası. Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012

Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası. Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012 Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012 Yenilenebilir Enerji Türkiye için Neden Enerji Arz Güvenliği Önemli? Enerji ithalat oranı %70 in üzerinde (tüm ithalatın

Detaylı

PREFABRİKE AHŞAP YAPILAR ve UYGULAMA OLANAKLARI

PREFABRİKE AHŞAP YAPILAR ve UYGULAMA OLANAKLARI PREFABRİKE AHŞAP YAPILAR ve UYGULAMA OLANAKLARI Ahşap malzeme, sahip olduğu özellikler nedeni ile yapı malzemesi olarak önemli bir yere sahiptir. Günümüz teknolojik olanakları çerçevesinde yapay ahşap

Detaylı

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR Osman İYİMAYA Genel Müdür Enerji hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olarak başta sanayi, teknoloji,

Detaylı

Daha İyi Bir Gelecek İçin Enerji Verimliliği

Daha İyi Bir Gelecek İçin Enerji Verimliliği Daha İyi Bir Gelecek İçin Enerji Verimliliği www.knaufinsulation.com.tr Daha İyi Bir Gelecek İçin... Hepimiz biliyoruz ki, üzerinde yaşamımızı sürdürebileceğimiz tek bir dünya var. Ancak, dünyamızı, dolayısıyla

Detaylı

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri www.cukurovaisi.com

Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri www.cukurovaisi.com Yenilikçi ve Güvenilir... Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri www.cukurovaisi.com Gaz Yakıtlı Sıcak Hava Üreteçleri Çukurova Isı nın kendi markası olan ve son teknolojiyle üretilen Silversun Hot Air Gaz

Detaylı

ISI Mühendisliği İçindekiler

ISI Mühendisliği İçindekiler ISI Mühendisliği İçindekiler Aktarım hesabı...2 Genel...2 Nominal tüketim...2 Nominal tüketimin hesaplanması...4 Tesis kapasitesi...6 Tesis kapasitesinin hesaplanması...8 1 Aktarım Hesabı Genel Aktarım

Detaylı

İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ?

İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ? İKLİM DOSTU ŞİRKET MÜMKÜN MÜ? Gülçin Özsoy REC Türkiye Proje Uzmanı İklim Platformu Program Yöneticisi 22 Mart 2012, İzmir REC Türkiye REC Kuruluş Sözleşmesi Ekim 2002 de imzalandı; Ocak 2004 te yürürlüğe

Detaylı

Şirketin kuruluşundan bugüne kadar geçirdiği evreler ve yurtdışı ve yurtiçinde gerçekleştirilen yatırımlar

Şirketin kuruluşundan bugüne kadar geçirdiği evreler ve yurtdışı ve yurtiçinde gerçekleştirilen yatırımlar Esen Bulca, Trakya Cam Pazarlama Müdürü Şirketin kuruluşundan bugüne kadar geçirdiği evreler ve yurtdışı ve yurtiçinde gerçekleştirilen yatırımlar Şişecam Grubu bünyesinde düzcam üretim ve pazarlama faaliyetleri,

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ocak 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ocak 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ocak 2015 Enervis Sanayide Enerji Verimliliği Hizmetleri Soğutmanın Temelleri Doğalgazlı Soğutma Otomotiv Fabrikası İçin Örnek Çalışma Örnek Çalışma Sonuçları Enervis Sanayide

Detaylı

Güneş Enerjisi nde Lider

Güneş Enerjisi nde Lider Güneş Enerjisi nde Lider GO Enerji, 2003 yılından itibaren, Güneş enerjisinden elektrik üretimi teknolojilerinde uzmanlaşmış ekibiyle faaliyet göstermektedir. Kendi markaları ile ABD den Avustralya ya

Detaylı

YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR

YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR TÜRKİYE RÜZGAR R ENERJİSİ POTANSİYEL YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR RÜZGAR ENERJİSİ VE SANTRALLERİ SEMİNERİ Rahmi Koç Müzesi Konferans Salonu - İstanbul (27 MAYIS 2011) MUSTAFA ÇALIŞKAN Makine Yüksek Mühendisi

Detaylı

Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012

Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012 Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012 Üretim Yatırımı Girişim kapsamında hedeflenen ürün veya hizmetlerin üretilmesi için gerekli işletme faaliyetleri planlanmalıdır. Girişimcinin uzmanlığına da bağlı

Detaylı

Kadıköy Belediyesi Sürdürülebilir Enerji Eylem Planı

Kadıköy Belediyesi Sürdürülebilir Enerji Eylem Planı Özet Rapor Haziran, 2013 İstanbul, Kadıköy, 2013 1 / 7 ÖZET RAPOR Belediye Başkanları Sözleşmesi Kadıköy Belediyesinin vizyonunun temeli İlçede yaşayanlar için daha sağlıklı bir çevre ve iyi yaşam kalitesinin

Detaylı

vizyon escarus hakkında misyon hakkında Escarus un misyonu, müşterilerine sürdürülebilirlik çözümleri sunan öncü bir şirket olmaktır.

vizyon escarus hakkında misyon hakkında Escarus un misyonu, müşterilerine sürdürülebilirlik çözümleri sunan öncü bir şirket olmaktır. escarus hakkında Nisan 2011 de faaliyetine başlayan Escarus Sürdürülebilir Danışmanlık A.Ş., deneyimli ve profesyonel kadrosuyla sürdürülebilirlik çözümleri geliştirerek, danışmanlık hizmetleri vermek

Detaylı

Geleceğinize Açılan Kapı

Geleceğinize Açılan Kapı Geleceğinize Açılan Kapı OSMANİYE KORKUT ATA ÜNİVERSİTESİ AKADEMİK BİRİMLER Fakülteler 1. Mühendislik Fakültesi 2. İktisadi ve İdari Bilimler Fak. 3. Fen Edebiyat Fak. 4. Mimarlık, Tasarım ve Güzel Sanatlar

Detaylı

YUNUS ACI 2011282001

YUNUS ACI 2011282001 YUNUS ACI 2011282001 Güneş enerjisi,güneşten yayılan ısı ve ışık enerjsine verilen gelen isimdir.güneş ışınları rüzgar ve dalga enerjisi,biyokütle ve hidroelektrik ile birlikte yenilenebilir enerji kaynaklarının

Detaylı

Sera ve Tavuk Çiftliklerinde Isı Pompası ile ısıtma

Sera ve Tavuk Çiftliklerinde Isı Pompası ile ısıtma Sera ve Tavuk Çiftliklerinde Isı Pompası ile ısıtma Sera ve Tavuk çiftlikleri genellikle şehir merkezlerinden uzak olduğu için doğalgaz şebekesine bağlı değildir. Bu durumda; en kolay erişilebilen ısı

Detaylı

SICAK SU ABSORBSİYONLU SOĞUTUCU c

SICAK SU ABSORBSİYONLU SOĞUTUCU c CR8112EC SICAK SU ABSORBSİYONLU SOĞUTUCU c (DÜŞÜK SICAKLIKTA SICAK SU UYGULAMALARI) Model RCH Güneş ısısı için Yakma tesislerinden çıkan atık ısılar için Dünyamızla dost... kaynak sularının ve fabrika

Detaylı

Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz

Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz Türkiye de Ulusal Politikalar ve Endüstriyel Simbiyoz Ferda Ulutaş Türkiye Teknoloji Geliştirme Vakfı KALKINMA AJANSLARI VE BÖLGE PLANLARI İÇİN ENDÜSTRİYEL SİMBİYOZ ÇALIŞTAYI 31 Ocak 1 Şubat 2013 CK Farabi

Detaylı

Öğretmenler için Eğitim

Öğretmenler için Eğitim Öğretmenler için Eğitim 24.-25.6.2008 Ankara, Turkey Neden çocuklar için enerji eğitimi veriyoruz? Enerji üretimi ve kullanımı, %80 CO 2 in açığa çıkmasına ve bu da iklim değişikliğine neden olur. Enerji

Detaylı

HASTANE & OTEL & ALIŞVERİŞ MERKEZİ VE ÜNİVERSİTE KAMPÜSLERİNDE KOJENERASYON UYGULAMALARI / KAPASİTE SEÇİMİNDE OPTİMİZASYON

HASTANE & OTEL & ALIŞVERİŞ MERKEZİ VE ÜNİVERSİTE KAMPÜSLERİNDE KOJENERASYON UYGULAMALARI / KAPASİTE SEÇİMİNDE OPTİMİZASYON HASTANE & OTEL & ALIŞVERİŞ MERKEZİ VE ÜNİVERSİTE KAMPÜSLERİNDE KOJENERASYON UYGULAMALARI / KAPASİTE SEÇİMİNDE OPTİMİZASYON 22 Kasım 2014 / İSTANBUL Özay KAS Makina Yük. Müh. TÜRKOTED Yön. Kur. Üyesi KOJENERASYON

Detaylı

TPIS Değerlendirme Raporu

TPIS Değerlendirme Raporu TPIS Değerlendirme Raporu Fiyat neden «0» çıktı? 2 Temmuz 2012 Fiyat Neden «0» çıktı? 18 Haziran 2012 günü 05 ve 06 saatlerinde Gün Öncesi Piyasasında elektriğin fiyatı 0 olarak gerçekleşmiştir. 1 ve 2

Detaylı

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI Mustafa Orçun ÖZTÜRK mustafaozturk@kosbi.org.tr ÖZET Günümüzde fosil yakıtlarının sonunun gelecek olması maliyetlerinin fazla olması ve

Detaylı

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK

İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK İŞLETME 2020 MANİFESTOSU AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Daha kapsayıcı bir toplum için sözlerini eyleme dökerek çalışan iş dünyası ve hükümetler AVRUPA DA İHTİYACIMIZ OLAN GELECEK Avrupa da önümüzdeki

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ İLE KÜMES ISI POMPALARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ İLE KÜMES ISI POMPALARI YENİLENEBİLİR ENERJİ İLE M A KÜMES ISI POMPALARI ENERJİ SİSTEMLERİ A.Ş. İsmindeki (Can-inovate) inovasyon ruhu ile hareket eden şirketimiz, 1965 yılından beri elektronik, IT, haberleşme, enerji, inşaat,

Detaylı

BİNALARDA ENERJİ. HAZIRLAYAN: IĞDIR İL BAYINDIRLIK ve İSKAN MÜDÜRLÜĞÜ

BİNALARDA ENERJİ. HAZIRLAYAN: IĞDIR İL BAYINDIRLIK ve İSKAN MÜDÜRLÜĞÜ BİNALARDA ENERJİ PERFORMANSI HAZIRLAYAN: IĞDIR İL BAYINDIRLIK ve İSKAN MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ PERFORMANSI YÖNETMELİĞİ (05 Aralık 2008) Bu Yönetmeliğin amacı dış iklim şartlarını, iç mekan gereksinimlerini, mahalli

Detaylı