TARIMSAL URUN FiY ATLARlNlN SEYRi ÜZERiNE

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TARIMSAL URUN FiY ATLARlNlN SEYRi ÜZERiNE"

Transkript

1 t- l- l- n,_ 1, tl j TARIMSAL URUN FiY ATLARlNlN SEYRi ÜZERiNE 1. GIRIŞ Nebiye Yamak* Bir ekonomide, tarım sektörünü tanın-dışı sektörlerden ayrıcalıklı konuma getiren özelliklerden en önemlisi, kuşkusuz bu sektördeki ürün arz ve fıyatlarındaki risk ve belirsizliğin diğer sektörlerin arz ve fiyatlarındakindan daha yüksek oluşudur. Tarım sektöründeki yüksek risk ve belirsizliğin en önemli sebebi, sektörün üretim itibariyle önemli ölçüde doğa şartlarına bağımlı olmasıdır. Bu bağımlılık, arz miktarında, arz fıyatında ve dolayısıyla üreticinin gelirinde büyük belirsizliklere yol açmaktadır. Bu nedenden ötürü bir çok ülkede olduğu gibi ülkemizde de devlet, tarımsal ü rünlerin arz fıyatlarını ve dolayısıyla üretici gelirlerini istikrarlı bir seviyede tutmak amacıyla tarım sektörüne çeşitli müdahalelerde bulunmaktadır. Kapsamı ve amacı zaman zaman değişmesine rağmen, ülkemizde en yaygın kullanılan müdahale araçlarından birisi fıyat yolu ile destcklemedir 1 Yukarıda da ifade edildiği gibi, fiyat yolu ile destekleme politikasının başlıca amacı tarımsal ürünlerin arz fiyatlarındaki dalgalanmaları asgariye indirerek üreticilere istikrarlı bir gelir sağlamaktır. Ülkemizde fiyat yolu ile desteklemede, destekleme kapsamına dahil edilecek ürünler ile bunlara ilişkin fiyatlar Bakanlar Kurulu tarafından kararlaştırılmaktadır. Dolayısıyla, destekleme kapsamına dahil edilen ürünlerin seçimleri ile arz fiyatları, o günkü e~onomik şartlar ve karar vericilerin siyasi tercihleri tarafından tayin edilmektedir. Bundan ötürü, destekleme kapsamındaki ürün sayısı, ürün çeşidi ve nisbi fıyat seyirlerinde yıllara göre değişiklik göze çarpmaktadır. Örneğin, 1980 yılına planlı döneme kadar ortalama 1 O ürün destekleme kapsamına alınmışkcn bu sayı kadar artış göstererek 22'ye çıkmış ve sonra azalarak 1990 yılında 9'a düşmüştür (Doyuk, 1992: s. I 9). Destekleme kapsamına alınan ürün sayısındaki farklılıkların yanında, destekleme alım fiyatlarındaki değişim oranlarında da yıllar itibariyle farklılık görülmektedir. Belirli üretici grupları zaman zaman kendilerine verilen destekleme alım fiyatlarındaki artış oranının tüketici fiyatlarındaki artış oranının ya da diğer ürünlerdeki artış ğını iddia ederek destekleme organlarına baskı yapabilmektedirler. oranının, altında kaldı Diğer taraft~ın tarım sektöründe, destekleme alım kapsamı dışında tutulan ürünlerin fiyatları serbest piyasa mekanizması tarafından belirlenmektedir. Bir ürünün destekleme kapsamına dahil edilip edilmerne kararı, eğer ürün arzındaki belirsizlik faktörüne bakılarak alınıyorsa, kapsama alınmamış ürünlerin fıyatlarındaki belirsizliklerin destekleme kapsa- *Y. Doç. Dr., K.T.Ü. I.I.B.F. Iktisat Bölümü ÖÇ)retim Üyesi. Ekonomik Yaklaşım, Cilt 7, Sayı 22, Sonbahar 1996

2 { ~! 78 Nebiye Yamak mına alınmış ürünlerdeki belirsizliklerden daha düşük olmaları beklenir. Ancak destekleme kapsamına dahil edilecek ürünlerin belirlenmesinde ekonomik değil de siyasi nedenler ön plana çıkıyor ise, serbest piyasa mekanizması altında belirlenen tarımsal ürünlerin fıyatlarındaki belirsizlik ve risk faktörü, doğal olarak destekleme kapsamındaki ürünlerdekinden daha büyük olması gerekir. Destekleme kapsamı içerisinde olup olmaması açısından değişik tarımsal ürünlerin fıyatlarında ve dolayısıyla gelirlerinde istikrar sağlanıp sağlanamadığının tesbiti, bir yandan destekleme fıyat politikalarının başarılı olup olmadığının, diğer yandan fiyat istikrarı açısından ürünler arası farklılıkların mevcut olup olmadığının bilinmesi yönünden önem arzetmektedir. Yukarıda verilen bilgiler ışığı altında, dönemi içerisinde destekleme kapsamında bulunan veya bulunmayan toplam 16 çeşit tarımsal üründe, üreticinin eline geçen reel fiyatların istikrarlı olup olmadıklarının zaman serileri yöntemiyle belirlenmesi, mevcut çalışmanın temel amacını oluşturmaktadır. ll. EKONOMETRIK YÖNTEM VE VERi SETI: Bu çalışmada, belirtilen amaca ulaşmak için izlenen ekonometrik yöntem, "Birim Kök" yöntemidir. Birim-kök analizlerinde izlenen yöntem ise Dickey-Fuller (1976) tarafından geliştirilen test yöntemidir (ADF). "ADF Birim-Kök" testi, her bir seri için ilk önce a şağıdaki regresyon denkleminin En Küçük Kareler (EKK) yöntemiyle ayrı ayrı tahmin e dilmesini gerektirmektedir. k 11Y. =<Xo+~Y 1 _ı+:laii1y 1 _ 1 +ytrend+e 1 (1) t=l Burada; Y : 1 fıyat serisinin t dönemindeki logaritmik değerini, 11: ilk fark işlemcisini, <Xo: denklemin sabit terimini, ai, ~. y ilgili bağımsız değişkenierin parametrelerini, E: 1 denklemin hata terimlerini ve k: bağımlı değişkenin gecikme dönem sayısını göstermektedir 2. ADF regresyon denkleminin tahmininden sonra, sözkonusu serinin logaritmik seviyesinde istikrarlı o lup olmadığını belirlemek için aşağıdaki H 0 hipotezi, alternatifine karşı test edilecektir. H 0 : ~=0 (tarımsal fıyat serisi fark- durağandır, seri istikrarlı Ha: ~<0 (tarımsal fiyat serisi trend- durağandır, seri istikrarlıdır) değildir) ~=0 için hesaplanan ADF-t istatistiğin in mutlak değeri Dickey-Fuller ( 1976) tarafından verilen kritik değerden küçük çıkarsa, fiyat serisinin fark durağan olduğunu ifade eden H 0 hipotezi red edilemeyecektir. Diğer bir ifade ile, fıyat serisinin birim-kök içerdiği yani serinin şoklardan sürekli etkilendiği kabul edilecektir. Böyle bir durumda serinin logaritmik seviyesinin istikrarlı olmadığına karar verilerek, aynı test, serinin birinci ve gerekli ise daha yüksek farkiarına uygulanır. Tersi durumunda, H 0 hipotezi red edilecek dolayısıyla tiyat serisinin trend, durağan olduğunu ifade eden alternatif hipotez kabul edilecektir. Bu durumda ise, tarımsal fıyat serisinin logaritmik seviyesinin istikrarlı olduğu, diğer bir ifadeyle seri herhangi bir şokla karşılaştığında kısa bir süre içerisinde uzun dönem değerine dönebileceği sonucuna varılacaktır.

3 EKONOMIK Y AKLAŞIM 79 r Çalışmada, fiyatları analiz edilen ürün sayısı l 6 olup, bu ürünler bugüne kadar sürekli veya süreksiz destekleme alımları kapsamında tutulmuş ürünlerdir. 16 ürün, 3 çeşit tahıl ürünü, 3 çeşit endüstriyel ürün, 3 çeşit baklagiller, 3 çeşit yağlı tohumlar, 3 çeşit sert kabuklu meyveler ile 1 çeşit yumru bitkisinden oluşmaktadır. Her bir ürüne ait fıyat serisi, ü reticinin eline geçen birim fıyatlar ile temsil edilmiştir. Ancak bu seriler nominal değerlerle ifade edildiği için, tüketici fiyat indeksi (1968= 100 bazlı) yardımıyle reel değerlere dönüştürülmüştür3. Her bir ürün için kullanılan fıyat serisi yıllık olup dönemini kapsamaktadır. Serilere ilişkin veriler, D.İ.E.'nün "İstatistik Göstergeleri ı 923- ı 992" adlı yayınından elde edilmiştir. lll. T ARlMSAL FiYA TLARIN SEYRI NE ILIŞKIN BiLGiLER BAZI ISTATISTIKI Bu bölümde, ele alınan 16 çeşit tarımsal ürüne ait reel fıyatların çeşitli alt dönemler itibariyle değişim oranları ile bu değişim oranlarının varyans değerleri verilerek kısa bir değerlendirme yapılmıştıı.-4. Fiyat serilerinin yıllık ortalama değişim oranları Tablo I'de, değişim oranlarının varyansları ise Tablo II'de verilmiştir. Tablo I incelenirse, l 96 l dönemi içerisinde üreticinin eline geçen fıyatlarda yıllık değişim oranlarının ortalamasının 3 tarımsal üründe negatif, geri kalan 13 üründe pozitif olduğu görülür. Üreticinin eline geçen birim fiyatların yıllık ortalamasında azalma görülen ürünler, mercimek, pamuk ve şeker pancarıdır. Aynı dönem içerisinde üreticinin eline geçen fiyatlarda en fazla yıllık ortalama artış hızı ile tütünde görülürken, en fazla düşüş, yıllık ortalama ile pamukta görülmüştür döneminde ise toplam 16 ürün arasından sadece fındık üreticisinin eline geçen fiyatlardaki yıllık değişim oranlarının ortalaması negatif bulunmuştur. Tabloda da görüldüğü gibi, fındık üreticisinin eline geçen fiyatlar yıllık ortalama oranında bir azalma göstermiştir. Geri kalan 15 ürünün herbirinde ortalama bir artış olmuştur. Ele geçen fiyatlarda yıllık ortalama en fazla artış gösteren ürün ise ile pamuk olmuştur. TABLO 1: REEL FIYATLARDAKI DE<~IŞIM ORANLARININ ORTALAMASI Ürünler ı-92 Buğday Arpa Mısır

4 80 Nebiye Yamak K.Fasulye o i Mercimek Nohut Pamuk O.l'l Ş.Pancarı o,,. t :,litüıı O.Oo2 0.0(.' ı Ayv ";-; i Y.Fı ' Su:: ~. : r---- Patates ı A.Fıstığı Badem Fındık I 984 dilneminin tarımsal fiyatlarındaki yıllık değişim oranlarının ortalaması önceki dönemlere nazaran daha heterojen bir özellik ihtiva etmektedir. Bu dönemde, 9 ürünün fiyatlannda ortalama bir azalış görülürken, geri kalan 7 ürünün fiyatlarında ortalama bir artış görülmüştür. Ortalama artışın en yüksek olduğu ürün antep fıstığı, azalışın en fazla olduğu ürün ise ILitün olmuştur. Antep fıstığındaki yıllık ortalama artış hızı iken tütünde ortalama azalış hızı 0.08 olmuştur. i! ' döneminde olduğu gibi son dönem olan yılları arasında da toplam 9 ürünün fiyatlarında ortaiaına bir düşüş olurken, geri kalan 7 üründe artış olmuştur. Tütün, fiyatları bir önceki 7 yıllık dönemde en fazla düşen ürünken, döneminde fiyatları en fazla yükselen üruıı olınuştur. Öte yandan, dönem içerisinde fiyatlarında en faz-

5 EKONOMIK YAKLAŞlM 81 TABLO ll: REEL FIYATLARDAKI DEGIŞIM ORANLARININ VARY ANSI Ürünler Buğday Arpa Mısır K.Fasulye 0.01 ı Mercimek Nohut Pamuk Ş.Pancarı o. ı Tütün Ayçiçeği Y.Fıstığı Susam Patates A.Fıstığı Badem Fındık la düşüş görülen ürün arpa olmuştur. Bu ürünün fıyatında yıllık bir azalma görülmüştür. ortalama oranında

6 t ı 82 Nebiye Yamak Tarımsal ürün fiyatlarının ortalama değişim oranları, alt dönemler yerine ı 96 I- I 992 dönemi olarak incelenirse, I 6 ürün arasından sadece buğday ve arpa ürünlerinin fiyatlarında ortalama bir azalmanın olduğu görülür. Her iki ürünün fiyatı yıllık ortalama oranında azalmıştır. Fındık ve pamuk dışındaki ürünlerin fiyatlarında ise ortalama bir artış gözlenmiştir. Fındık ve pamuk fiyatlarında herhangi bir değişme gözlenmemiştir. Tablo II, fiyatlardaki değişınelerin varyanslarını göstermektedir. Sözkonusu Tablo incelenirse, her bir ürünün farklı dönemlerde farklı değişim varyansianna sahip olduğu görülür döneminde fiyat dalgalanmalarının en yüksek olduğu ilk üç ürünü, badem, tütün ve yerfıstığı oluşturmaktadır. Bu üç ürünün fiyat dalgalanmaları diğer ürünlerinkine nisbeten daha büyük olmuştur. ı 969- I 976 dönemi içerisinde ise, bademdeki fiyat dalgalanmaları diğer ürünlerdeki dalgalanmaların üstünde seyretmiştir. Bu dönemde diğer ürünlerin varyanslan arasında bulunurken bademin varyansı O. I 76 olarak hesaplanmıştır. Şeker pancarı, susam ve antep fıstığı ise, I dönemi içerisinde fıyatları en fazla dalgalan an ilk üç ürünü temsil etmektedir. Bu dönemde fiyatı en az dalgalanan ürün mercimektir döneminde ise, diğer alt dönemlerin tersine daha fazla üründe fiyat dalgalanmaları oluşmuştur. 5 üründe fiyat dalgalanmaları diğer ürünlerdeki dalgalanmalara nisbeten yüksek bulunmuştur. Sözkonusu ürünler, patates, tütün, nohut, mercimek ve fasulyedir. Fiyat dalgalanmaları, alt dönemler yerine 196 ı- ı 992 dönemi içersinde ele alındığında, badem, susam ve tütün fiyatlarındaki dalgalanmalar diğer ürünlere nisbeten yüksek bulunmuştur. Bu dönemde tarımsal ürünlerin çoğunda fiyat değişmelerinin varyansı ortalama iken, bu üç ü ründe varyans ortalaması arasında oluşmuştur. IV. BULGULAR: Tablo III; (1) numaralı regresyon denkleminden elde edilen ADF-t istatistikleri ile hata terimlerine ilişkin Ljung-Q Box istatistiklerini rapor etmektedir. Tablo görüldüğü gibi, ı 6 ürünün yarısında reel fiyat serileri istikrarlı bulunurken diğer yarısında istikrarsız bulunmuştur. Buğday, patates ve antep fistığı ürünlerinin regresyon denklemlerinde hesaplanan ADF-t istatistiğinin mutlak değeri (0.0 I seviyesinde) Dickey-Fuller tarafından verilen ilgili kritik değerden büyük bulunmuştur. Aynı test istatistiği arpa, şeker pancarı, yer fıstığı, badem ve tütün için 0.05 seviyesinde istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Reel fiyat serilerinin istikrarlı olmadığını ifade eden H 0 hipotezi yukarıda sayılan ürünlerin her biri için tek tek red edilmiştir. Buradan, herhangi bir ekonomik veya politik şokun sözkonusu ürünlerin fiyatları üzerindeki etkisinin kısa süreli olduğu anlaşılmaktadır. Diğer bir ifadeyle, bu 8 ürünün reel fiyatlarının deterministik bir trend etrafında, kısa süreli dalgalandığı anlaşılmaktadır. Geri kalan ürünler için hesaplanan ADF-t istatistiğinin mutlak değeri istatistiksel olarak kabul edilebilir bir seviyede anlamlı bulunamadığından, H 0 hipotezi red edilememiştir ı 992 dönemi içerisinde reel fiyatları istikrarlı olmayan ürünler grubunu, mısır, mercimek, nohut, fasulye, pamuk, ayçiçeği, susam ve fındık oluşturmuştur I 992 dönemi içerisinde sürekli veya süreksiz ya da etkili veya etkisiz desteklenen ürünlerin fiyat seyirlerindeki istikrarlılık özelliği, kuruluş şekillerinin, statüleri-

7 EKONOMIK Y AKLAŞIM 83 nin, bağlı bulundukları Bakanlıkların farklı olmasından dolayı farklılık gösterebilmektedil Müdahale organları, fiyat kararlarını birbirlerinden bağımsız aldıkları ve yürüttüklerinden dolayı ürünler arasında mevcut nisbi fiyat ilişkilerinin korunmasının güçleşeceği ileri sürülmektedir (Tunçel ve Akın, ı 981: 234). Şimdi de yukarıdaki her bir ürün için elde edilen bulguları, ürün grupları ve müdahale organları açısından değerlendirmeye çalışalım. Tahıl ürün grubunu oluşturan ürünlerden, buğday ve arpa fiyatları ele alınan dönem i çerisinde istikrarlı bir seyir izlerken, mısır fıyatları istikrarsız bir seyir izlemiştir. Bu üç ü rünün fiyat müdahalesi ve ürün alımı Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından gerçekleştirilmektedir.. Aynı zamanda; bu üç ürün ülkemizde destekleme alımlarına en erken başlanan ürünlerdirs. Ancak, mısır'daki destekleme alım uygulamaları, diğer iki tahıl ürününe nisbeten etkin olmamaktadır. Örneğin, ı 979 yılında buğday, arpa ve mısırda destekleme yoluyla alınan miktarların toplam üretim içerisindeki oranları sırasıyla 0.098, 0.02 ve 0.006'dır (Arıkan, 1981: 773). Endüstriyel ürünler grubuna giren tütün, şeker pancarı ve pamuk ürünlerinin fıyat seyirleri, tahıl ürün grubunda olduğu gibi heterojen bir özellik ihtiva etmektedir. Bu ürünlerden, şeker pancarı ile tütün fıyatları istikrarlı bir seyir izlerken pamuk fıyatları istikrarsız bir seyir izlemiştir. Ne var ki, endüstriyel ürünlerin fiyatlarına müdahalede bulunan kurumlar, tahıl grubunda olduğu gibi tek değildir. Örneğin; tütün, Tekel Genel Müdürlüğü, pamuk, Tariş Çukobirlik ve Antbirlik'in müdahalesi altında bulunurken, şeker pancarı T.Şeker Fabrikaları A.Ş'nin müdahalesi altında bulunmaktadır. Fiyat seyirlerindeki istikrarlılık yönünden endüstriyel ürünler arasındaki farklılığın en önemli nedeni olarak, müdahale organların farklı olması gösterilebilir. Yağlı tohumlar grubuna giren ürünlerden yer fıstığının fiyatları istikrarlı bir seyir izlerken, ayçiçeği fıyatları istikrarsız bir seyir izlemiştir. Endüstriyel ürünler grubunda olduğu gibi, burada da ürünler farklı kurumların müdahalesi altında bulunmaktadır. Ayçiçeği, Trakya Yağlı Tohumlar K. Birliği'nin müdahalesi altında bulunurken, yerfıstığı, Çukahirliğin müdahalesi altında bulunmaktadır. Öte yandan bu iki ürün, destekleme kapsamındaki ürünler içerisinde desteklenmesine en geç başlanan ürünlerin başında gelmektedir. Ayçiçeği 1969, yerfıstığı ise ı 978 tarihinden itibaren fiyat destekleme politikasına dahil edilmiştirler. Kabuklu meyvelerden antep fıstığının fiyatlarında istikrarlı bir seyir bulunurken fındık ürününde istikrarsız bir seyir bulunmuştur. Bu iki ürün de farklı kurumların müdahalesi altında bulunmaktadır. Fındık, Fiskobirliğin, antep fıstığı ise Güney-Doğu TSKB'nin destekleme müdahalesi altındadır. Çalışmada baklagiller grubunu oluşturan nohut, mercimek ve fasulye ürünlerinin herbirinde istikrarsız fiyat serisi bulunmuştur. Baklagiller, ı 6 ürün içerisinde destekleme kapsamına dahil edilmeyen ürün grubunu oluşturmaktadır. Bu ürünlerin fiyatları serbest piyasa şartları altında belirlendiğinden, sözkonusu ürünlere ait reel fıyat serilerinin istikrarsız seyir izlemeleri gayet doğaldır.

8 84 N eb iye Y amak TABLO lll: TARIMSAL FIYAT SERILERININ BIRINCI BIRIM-KÖK TEST lst A TISTIKLERI 6 Tarımsal Ürünler Birinci Birim Ljung Q- KökADF-t Box İstatistiği İstatistiği Buğdayb *** 7.91 Arpa b ** 6.87 Mısır: K.Fasulyed Mercimekc Nohutc Pamu kb Ş.Pancarıb ** 4.63 dtütünd ** 8.83 Ayçiçeği b Y erfıstığıa ** 2.79 Susam b Patates b *** 9.39 Antep Fıstığıa *** Badem u ** 8.66 Fındıkb Anlamlılık Düzeyi ; j ' ' Not: ADF-t istatistiğin in tablo değeri (n=25 için) 0.01 de -4.38, 0.05 de -3.60, 0.10 da -3.24'dir (Fullcr, 1976, Tablo.8.52, s.373)., **, ** ilgili parametrelerin sıra~ıyla 0.0 1, 0.05, O. 10 seviyesinde anlamlılığını göstermektedir. a, b, c, d k'nın sırasıyla O, 1, 2, 3 olduğunu ifade etmektedir.

9 EKONOMIK Y AKLAŞIM 85 V. SONUÇ: Bu çalışmada, 16 çeşit tarımsal üründe üreticinin eline geçen reel fiyatların dönemi içerisinde istikrarlı bir seyir izleyip izlemedikleri sorusu birim-kök test yöntemiyle cevaplandırılmaya çalı~ılınıştır. Elde edilen sonuçlara göre; 16 ürünün yarısında reel fıyatlar istikrarlı, diğer yarısında ise istikrarsız bir seyir izlemiştir. Diğer bir ifadeyle, 8 ürünün tiyat serisindeki belirsizlik faktörü diğer 8 ürünün tiyat serisindeki belirsizlik faktöründen daha yüksek çıkmıştır. Fiyat serileri istikrarsız bulunan ya da fiyat serilerinde büyük belirsizlik faktörüne rastlanan tarımsal ürünler, fındık, susam, ayçiçeği, pamuk, nohut, mercimek, ınısır ve fasulye olmuştur. Fiyat serilerinin seyrindeki istikrarlılık yönünden ürünler arası farklılıkların muhtemel kaynakları şunlardır: (I) Tarımsal ürün seti içerisinde bazı ürünlerin (buğday vb.) tiyatları destekleme fiyat kapsaınında belirlenirken, bazılarının (nohut gibi) serbest piyasa mekanizması kapsamında belirlenmiş olması, (2) Destekleme tiyat politikasının bazı ürünlerde sürekli, bazılarında geçici olması, (3) Destekleme tiyat politikası bazı ürünlerde etkin yürütülürken, bazılarında etkin yürütülmeınesi, (4) Tarımsal ürünlerde destekleme fiyat politikasını yürüten organların çoğu ürünlerde farklı olması. Bütün bu sayılan nedenlerden ötürü, dönemi içerisinde Türk tarım sektöründe izlenen destekleme politikalarının doğrudan veya dotaylı sonucu olarak, bazı ürünlerde üreticinin eline geçen reel fıyatlarda ve dolayısıyla gelirlerde istikrar sağlanırken, bazı ü rünlerde sağlanamamış ya da sağlanmak istenıneıniştir. Bunun doğal sonucu olarak da nisbi fiyat oranları bazı ürünlerin aleyhine bozulmuştur. Nisbi tiyat serilerinin seyrindeki istikrar konusu her ne kadar bu çalışmanın bulgularından dolaylı olarak çıkarılır ise de, özellikle üretim açısından ikame ürünlerde, nisbi fıyat serilerinin seyrindeki istikrar konusu üzerinde ayrı bir çalışmaya ihtiyaç vardır.

10 (ı 1 86 Nebiye Yamak NOTLAR 1- Destekleme alımları dışında, düşük faizli tarımsal kredi, vergi indirimleri ve ucuz hammadde temini, destekleme politikalarının diğer araçlarını oluşturmaktadır. Destekleme politikalarının araçları hususunda bkz. Pckin (1985: ). Ayrıca, tarımsal ürünlere devlet müdahalesinin amaçları hususunda bkz. Dinler (1993: ). 2- Dickey-Fuller Regresyon denklemindc, gecikme dönem sayısı sıfır olduğunda "Augmented Dickey-Fuller" test yöntemi, "Standard Dickey-Fuller" test yöntemine dönüşür. 3- Hızlı fıyat artışlarının yaşandığı ortamlarda istikrarlılığın noıninal seriler yerine, reel seriler üzerinde aranınası daha gerçekci olmaktadır. Bundan ötürü çalışınada fiyat söylendiğinde kastedilen reel fıyatlardır dönemi "ihtiyari olarak", 4 alt-döneme bölünmüştür. 5- Çeşitli ürünlerin hangi yıllardan itibaren fıyat yoluyla destekleme kapsamına oılındıklan ve destekleme işlerninin hangi kurum ve organlar tarafından yürütüldüğü hususunda bkz. Arıkan ( 1981: ). 6- Dickey-Fuller regresyon denkleminde, bağımlı değişkenin gecikme dönem sayısı, regresyon hata terimlerinin otokorelasyon problemine sahip olup olmadığı kriterine göre seçilmiştir. Otokorelasyon probleminin varlığı ise, Ljung Q-Box istatistiklerine bakılarak tesbit edilmeye çalışılmıştır.

11 ık EKONOMIK Y AKLAŞIM 87 KAYNAKÇA \- ı sı 1- i- n ~1 ARlKAN, R., (1981), "Tarımda Destekleme Politikası", DPT. 2. Türkiye Iktisat Kongresi, Tarım Komisyonu Tebliğleri, s D.İ.E., (I 994), İstatistik Göstergeler , Yayın No: 1682, Haziran, Ankara. DO YUK, M., (I 992), "Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Açısından Tarımsal Ürünlerde Destekleme Politikaları", Tarımsal Ürünlerde Destekleme Politikası, İzmir Ticaret Borsası Yayınları, S. 46, s DİNLER, Z., (1993), Tarım Ekonomisi, 3. Baskı, Ekin Kitabevi Yayınları, Bursa. FULLER, W. A., (1976), Introduction to Statistical Time Series, John Wiley, New York. PEKİN, T., (198 1 ), "Tarımda Destekleme Politikası", DPT. 2. Türkiye iktisat Kongresi, Tarım Komisyonu Tebliğleri, s TUNÇEL, D.Y. ve A.Y. AKIN., (1981), "Tarımda Destekleme Politikası", DPT. 2. Türkiye iktisat Kongresi, Tarım Komisyonu Tebliğleri, s Abstract On the Movements of the Agricultural Prices The purpose of this study is to investigate whether the reel agricultural prices received by the Turkish farmers for the period of are stable or not. For this purpose sixteen different crops are selected from the Turkish agricultural sector. The technique used in the study is the un it-root test due to Dickey and Puller (1976). It was found that the reel prices received by the farmers for cight different crops were not stable over time. This study concludes that, as a res u lt of the government price support policies, the relative price ratios for same agricultural crops are deteriorated.

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ

TÜRKİYE ODALAR VE BORSALAR BİRLİĞİ BİTKİSEL ÜRETİM BİLGİ NOTU 2013 YILI Türkiye İstatistik Kurumu 27/12/2013 tarihinde 2013 yılı Bitkisel Üretim İstatistikleri haber bültenini yayımladı. 2013 yılında bitkisel üretim bir önceki yıla göre

Detaylı

BALIKESİR SANAYİCİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ

BALIKESİR SANAYİCİ VE İŞADAMLARI DERNEĞİ BİTKİSEL ÜRETİM 2. TAHMİN 2014 2014 yılında bitkisel üretimin bir önceki yıla göre; Tahıllar ve diğer bitkisel ürünler üretiminin % 6,5 düşüşle 59,6 milyon ton, Sebze üretiminin % artışla 28,7 milyon ton,

Detaylı

2011 Yılı Tarımsal İşletmelerde Ücret Yapısı İstatistikleri

2011 Yılı Tarımsal İşletmelerde Ücret Yapısı İstatistikleri Yılı Tarımsal İşletmelerde Ücret Yapısı İstatistikleri Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından 02/05/2012 tarihinde açıklanan, yılı Tarımsal İşletmelerde Ücret Yapısı haber bültenine göre; Hanehalkı

Detaylı

ADANA İLİ TARIMSAL ÜRETİM DURUMU RAPORU

ADANA İLİ TARIMSAL ÜRETİM DURUMU RAPORU ADANA İLİ TARIMSAL ÜRETİM DURUMU RAPORU Ağustos 2013, Adana Hazırlayanlar Sabahattin Yumuşak; Adana Güçbirliği Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi Sinem Özkan Başlamışlı; Çiftçiler Birliği Yönetim Kurulu Üyesi

Detaylı

Dolu Teminatı için Sigortaya Son Kabul Tarihleri

Dolu Teminatı için Sigortaya Son Kabul Tarihleri Dolu Teminatı için Sigortaya Son Kabul Tarihleri Ana Sınıf Ürün adı Alt Sınıf İL TARİH Tarla Ürünleri Buğday (Makarnalık) Tahıllar Adana, Osmaniye, Mersin, Antalya, Muğla 31.Mar Tarla Ürünleri Buğday (Makarnalık)

Detaylı

KONUT ELEKTRiK TALEP DENKLEMiNiN TAHMiNi: Türkiye Örneği, 1950-1991 (*)

KONUT ELEKTRiK TALEP DENKLEMiNiN TAHMiNi: Türkiye Örneği, 1950-1991 (*) EKONOMİK YAKLAŞlM 71 KONUT ELEKTRiK TALEP DENKLEMiNiN TAHMiNi: Türkiye Örneği, 1950-1991 (*) Rahmi YAMAK* * Bayram GÜNGÖR * * * GiRiŞ Bir çok ülkede olduğu gibi, Türkiye'de de konut elektrik tüketiminin

Detaylı

TARIM. 2013 2005 2010 2013 Ürünler Ekilen. Ekilen. Ekilen. Üretim(ton) Üretim(ton) alan(da) alan(da) alan(da) Tahıllar

TARIM. 2013 2005 2010 2013 Ürünler Ekilen. Ekilen. Ekilen. Üretim(ton) Üretim(ton) alan(da) alan(da) alan(da) Tahıllar TARIM Bölgesi nde ve de Tahıllar ve Diğer Bitkisel in Alan ve Üretim Miktarları (Seçilmiş ) 2005-2010-2013 TÜRKİYE 2005 2010 2013 2005 2010 2013 Tahıllar / TÜRKİYE (%) 2005 2010 2013 Buğday (Durum) 5.907.280

Detaylı

2023 VİZYONU ÇERÇEVESİNDE TARIM POLİTİKALARININ GELECEĞİ

2023 VİZYONU ÇERÇEVESİNDE TARIM POLİTİKALARININ GELECEĞİ 2023 VİZYONU ÇERÇEVESİNDE TARIM POLİTİKALARININ GELECEĞİ SUNUM İÇERİĞİ Türkiye de Tarım Tarımsal girdi politikaları Tarımsal kredi politikaları Tarımsal sulama politikaları Tarımda 2023 Vizyonu 2 TÜRKİYE

Detaylı

GÜBRE TAVSİYELERİ Gübrelemenin Amacı, - Önce Toprak Analizi - Usulüne Uygun Toprak Örneği Alma

GÜBRE TAVSİYELERİ Gübrelemenin Amacı, - Önce Toprak Analizi - Usulüne Uygun Toprak Örneği Alma GÜBRE TAVSİYELERİ Gübrelemenin Amacı, Toprakta eksikliği tespit edilen bitki besin maddelerini toprağa ilave etmek suretiyle, mümkün olduğu kadar yüksek bir bitkisel üretim ve kaliteli ürün elde etmektir.

Detaylı

2008-2010 DÖNEMĐNDE DÜNYA HUBUBAT PĐYASALARINDA YAŞANAN GELĐŞMELER. Elif Haçkalı 1

2008-2010 DÖNEMĐNDE DÜNYA HUBUBAT PĐYASALARINDA YAŞANAN GELĐŞMELER. Elif Haçkalı 1 2008-2010 DÖNEMĐNDE DÜNYA HUBUBAT PĐYASALARINDA YAŞANAN GELĐŞMELER Elif Haçkalı 1 Hububat, beslenmede taşıdığı büyük önem nedeniyle dünyanın en stratejik ürün grubunu oluşturmaktadır. Hububat üretiminde

Detaylı

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ

HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi Nisan 2016, Sayı:12 HAM PETROL FİYATLARININ BİST 100 VE BİST ULAŞTIRMA ENDEKSLERİ İLE İLİŞKİSİ Selçuk KENDİRLİ 1 Muhammet ÇANKAYA 2 Özet:

Detaylı

HUBUBAT T.C. DENİZLİ TİCARET BORSASI HAFTALIK BORSA BÜLTENİ - 6/02/2015. Tarih: Sayı: Sayfa: 1-11 Miktarı Br. Tutarı İşlem Sayısı

HUBUBAT T.C. DENİZLİ TİCARET BORSASI HAFTALIK BORSA BÜLTENİ - 6/02/2015. Tarih: Sayı: Sayfa: 1-11 Miktarı Br. Tutarı İşlem Sayısı HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK T.C. Sayfa: 1-11 ARPA YEMLİK MTS 0.65 0.75 0.6941 34,510.00 KG 23,955.00 3 ARPA YEMLİK TTS 0.73 0.74 0.7359 30,200.00 KG 22,224.49 3 ARPA YEMLİK ı: 46,179.49 6 ARPA ı 46,179.49

Detaylı

Yönetmelik. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Yönetmelik. BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Yönetmelik Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: Tarımsal Üretici Birliklerinin Kuruluş Usul ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik Amaç ve kapsam BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Madde 1 Bu Yönetmeliğin

Detaylı

T.C. DENİZLİ TİCARET BORSASI HAFTALIK BORSA BÜLTENİ. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat. Ortalama Fiyat ARPA YEMLİK TTS 0.80 0.7514 40,900.00 KG 30,732.

T.C. DENİZLİ TİCARET BORSASI HAFTALIK BORSA BÜLTENİ. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat. Ortalama Fiyat ARPA YEMLİK TTS 0.80 0.7514 40,900.00 KG 30,732. HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK T.C. Sayfa: 1-10 ARPA YEMLİK TTS 0.74 0.80 0.7514 40,900.00 KG 30,732.28 8 ARPA YEMLİK ı: 30,732.28 8 ARPA ı 30,732.28 8 MISIR MISIR MISIR YEMLİK MTS 0.70 0.70 0.7000 122,000.00

Detaylı

TARIMSAL VERİLER Mart 2015

TARIMSAL VERİLER Mart 2015 T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Tarımsal Ekonomi ve Politika Geliştirme Enstitüsü TARIMSAL VERİLER Mart 2015 İÇİNDEKİLER Gayrisafi Yurtiçi

Detaylı

BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR

BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR BİTKİSEL YAĞ SEKTÖRÜNDE İTHALATA BAĞIMLILIK SÜRÜYOR Gözde SEVİLMİŞ Giderek artan nüfusa paralel olarak gıda maddeleri tüketimi ve dolayısıyla bitkisel yağ tüketimi artmaktadır. Diğer yandan artan gıda

Detaylı

OLASILIK ve İSTATİSTİK Hipotez Testleri

OLASILIK ve İSTATİSTİK Hipotez Testleri OLASILIK ve İSTATİSTİK Hipotez Testleri Yrd.Doç.Dr. Pınar YILDIRIM Okan Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Hipotezler ve Testler Hipotez, kitleye(yığına) ait

Detaylı

Örnek. Aşağıdaki veri setlerindeki X ve Y veri çiftlerini kullanarak herbir durumda X=1,5 için Y nin hangi değerleri alacağını hesaplayınız.

Örnek. Aşağıdaki veri setlerindeki X ve Y veri çiftlerini kullanarak herbir durumda X=1,5 için Y nin hangi değerleri alacağını hesaplayınız. Örnek Aşağıdaki veri setlerindeki X ve Y veri çiftlerini kullanarak herbir durumda X=1,5 için Y nin hangi değerleri alacağını hesaplayınız. i. ii. X 1 2 3 4 1 2 3 4 Y 2 3 4 5 4 3 2 1 Örnek Aşağıdaki veri

Detaylı

T.C. DENİZLİ TİCARET BORSASI HAFTALIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat ARPA TOHUMLUK TTS 0.85 0.8386 26,240.00 KG 22,004.

T.C. DENİZLİ TİCARET BORSASI HAFTALIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat ARPA TOHUMLUK TTS 0.85 0.8386 26,240.00 KG 22,004. Tarih: HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK T.C. Sayfa: 1-12 ARPA YEMLİK MTS 0.65 0.70 0.6874 185,910.00 KG 127,788.00 8 ARPA YEMLİK TTS 0.75 0.80 0.7574 110,250.00 KG 83,505.10 10 ARPA YEMLİK ı: 211,293.10 18 ARPA

Detaylı

14 Ekim 2012. Ders Kitabı: Introductory Econometrics: A Modern Approach (2nd ed.) J. Wooldridge. 1 Yıldız Teknik Üniversitesi

14 Ekim 2012. Ders Kitabı: Introductory Econometrics: A Modern Approach (2nd ed.) J. Wooldridge. 1 Yıldız Teknik Üniversitesi ÇOK DEĞİŞKENLİ REGRESYON ANALİZİ: ÇIKARSAMA Hüseyin Taştan 1 1 Yıldız Teknik Üniversitesi İktisat Bölümü Ders Kitabı: Introductory Econometrics: A Modern Approach (2nd ed.) J. Wooldridge 14 Ekim 2012 Ekonometri

Detaylı

HİPOTEZ TESTLERİ. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN

HİPOTEZ TESTLERİ. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN HİPOTEZ TESTLERİ Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN Hipotez Nedir? HİPOTEZ: parametre hakkındaki bir inanıştır. Parametre hakkındaki inanışı test etmek için hipotez testi yapılır. Hipotez testleri sayesinde örneklemden

Detaylı

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması

Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Merkez Bankası 1998 Yılı İlk Üç Aylık Para Programı Gerçekleşmesi ve İkinci Üç Aylık Para Programı Uygulaması Gazi Erçel Başkan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 1 Nisan 1998 Ankara I. Giriş Ocak ayı başında

Detaylı

Türkiye de Tarımsal Üretim ile Tarımsal Kredi Kullanımı Arasındaki Nedensellik İlişkisi

Türkiye de Tarımsal Üretim ile Tarımsal Kredi Kullanımı Arasındaki Nedensellik İlişkisi Araştırma Makalesi / Research Article Iğdır Üni. Fen Bilimleri Enst. Der. / Iğdır Univ. J. Inst. Sci. & Tech. 4(1): 67-72, 2014 Iğdır Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Iğdır University Journal

Detaylı

HUBUBAT T.C. DENİZLİ TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ - 31/01/2016. Tarih: Sayı: 1 Maddelerin Cins ve Nev'ileri

HUBUBAT T.C. DENİZLİ TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ - 31/01/2016. Tarih: Sayı: 1 Maddelerin Cins ve Nev'ileri HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK T.C. Sayfa: - 23 ARPA YEMLİK MTS 0.62 0.70 0.6379,2,340.00 KG 772,660.05 6 ARPA YEMLİK TTS 0.68 0.82 0.7504 30,830.00 KG 233,246.60 26 ARPA YEMLİK ı:,005,906.65 42 ARPA TOHUMLUK

Detaylı

4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ

4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ 4. Ünite ÜRETTİKLERİMİZ Ekonomi: İnsanların geçimlerini sürdürmek için yaptıkları her türlü üretim, dağıtım, pazarlama ve tüketim faaliyetlerinin ilke ve yöntemlerini inceleyen bilim dalına ekonomi denir.

Detaylı

HUBUBAT PİYASALARINA BAKIŞ

HUBUBAT PİYASALARINA BAKIŞ T.C. TOPRAK MAHSULLERİ OFİSİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ HUBUBAT PİYASALARINA BAKIŞ 1 HAZİRAN 2013 MARDİN 1 TMO NUN GÖREVLERİ Kuruluş: 1938 Hububat piyasalarını düzenlemek, Afyon ve uyuşturucu maddelere konulan devlet

Detaylı

Doç. Dr. Dilek ALTAŞ İSTATİSTİKSEL ANALİZ

Doç. Dr. Dilek ALTAŞ İSTATİSTİKSEL ANALİZ I Doç. Dr. Dilek ALTAŞ İSTATİSTİKSEL ANALİZ II Yayın No : 2845 Teknik Dizisi : 158 1. Baskı Şubat 2013 İSTANBUL ISBN 978-605 - 377 868-4 Copyright Bu kitabın bu basısı için Türkiye deki yayın hakları BETA

Detaylı

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU. İzmir Bölge Müdürlüğü

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU. İzmir Bölge Müdürlüğü Fiyat Finansal Yatırım Araçları Tüketici Güven Endeksi Sektörel Güven Endeksleri Perakende Satış Hacim Endeksi Sanayi Ciro Endeksi Sanayi Üretim Endeksi Dış Ticaret Endeksleri Bina İnşaatı Maliyet Endeksi

Detaylı

MALATYA TİCARET BORSASINA TABİ MADDELER VE BU MADDELERİN ALIM VEYA SATIM Y Ö N E T M E N L İ Ğ İ

MALATYA TİCARET BORSASINA TABİ MADDELER VE BU MADDELERİN ALIM VEYA SATIM Y Ö N E T M E N L İ Ğ İ MALATYA TİCARET BORSASINA TABİ MADDELER VE BU MADDELERİN ALIM VEYA SATIM Y Ö N E T M E N L İ Ğ İ 08.01.2005 Tarih 25694 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve 18.05.2004 Tarihli ve 5174 sayılı Odalar ve Borsalar

Detaylı

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 2012 YILI TARIMSAL DESTEKLER

Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 2012 YILI TARIMSAL DESTEKLER Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı 2012 YILI TARIMSAL DESTEKLER A-HAYVANCILIK DESTEKLERİ HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ Hayvan Başı Ödeme Bakanlar Kurulu Kararı MADDE 4- (1) Birime Destek 1 Sütçü ve kombine

Detaylı

Seçilmiş ürünlerde 30 Haziran 2015 tarihi itibarıyla ortalama üretici, hal, pazar ve market fiyatları:

Seçilmiş ürünlerde 30 Haziran 2015 tarihi itibarıyla ortalama üretici, hal, pazar ve market fiyatları: Seçilmiş ürünlerde tarihi itibarıyla ortalama üretici, hal, pazar ve market fiyatları: Üretici Hal Pazar Market Hal/ Üretici Pazar/ Üretici Market/ Üretici Fiyat Farkı Fiyat Farkı Fiyat Farkı Domates 0,58

Detaylı

2013 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER

2013 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER 03 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ Hayvan Başı Ödeme Suni Tohumlama 3 Hayvan Başı Ödeme 4 Tiftik Üretim 5 Süt Primi( TL/lt) 6 İpek Böceği Sütçü ve kombine ırklar ve melezleri ile

Detaylı

(Bin ha) Ekilen Alan 18.868 67,7 18.207 69,0 18.123 68,2 17.440 67,9 16.217 66,8 16.333 67,4 15.692 67 15.464 65

(Bin ha) Ekilen Alan 18.868 67,7 18.207 69,0 18.123 68,2 17.440 67,9 16.217 66,8 16.333 67,4 15.692 67 15.464 65 Tarım Alanları 1990 2000 2002 2006 2009 2010 2011 2012 (Bin ha) % (Bin ha) % (Bin ha) % (Bin ha) % (Bin ha) % (Bin ha) % (Bin ha) % (Bin ha) % Ekilen Alan 18.868 67,7 18.207 69,0 18.123 68,2 17.440 67,9

Detaylı

Bioredworm- S(Solid)-Katı ve Bioredworm-L(Liquid)-Sıvı Uygulama tablosu Bitki Türü Gübre Türü Uygulama dönemi Dozlar / saf gübre olarak /

Bioredworm- S(Solid)-Katı ve Bioredworm-L(Liquid)-Sıvı Uygulama tablosu Bitki Türü Gübre Türü Uygulama dönemi Dozlar / saf gübre olarak / Kök gelişimini ciddi oranda desteklediği için, özellikle dikim esnasında granül gübrenin kullanılması tavsiye edilir. Üreticilerin, topraktaki besin ihtiyacını tespit edebilmeleri için toprak analizi yaptırmaları

Detaylı

T.C. KARAMAN TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat MISIR 604.80 KG 1

T.C. KARAMAN TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat MISIR 604.80 KG 1 HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK T.C. Sayfa: 1-15 ARPA YEMLİK MTS 0.25 0.35 0.2992 116,60.00 KG 3,893.73 1 ARPA YEMLİK TTS 0.28 0.61 0.311 572,115.00 KG 195,152.60 35 ARPA YEMLİK ı: 230,06.33 9 ARPA ı 230,06.33

Detaylı

ZAMAN SERİLERİNDE AYRIŞTIRMA YÖNTEMLERİ

ZAMAN SERİLERİNDE AYRIŞTIRMA YÖNTEMLERİ ZAMAN SERİLERİNDE AYRIŞTIRMA YÖNTEMLERİ 1 A. GİRİŞ Gözlemlerin belirli bir dönem için gün, hafta, ay, üç ay, altı ay, yıl gibi birbirini izleyen eşit aralıklarla yapılması ile elde edilen seriler zaman

Detaylı

ZAMAN SERİLERİNDE REGRESYON ANALİZİ

ZAMAN SERİLERİNDE REGRESYON ANALİZİ ZAMAN SERİLERİNDE REGRESYON ANALİZİ 1 1. GİRİŞ Trent, serinin genelinde yukarıya ya da aşağıya doğru olan hareketlere denmektedir. Bu hareket bazen düz bir doğru şeklinde olmaktadır. Bu tür harekete sahip

Detaylı

TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI

TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI TÜRKİYE TOHUMCULUK SANAYİSİNİN GELİŞİMİ VE HEDEFLERİ İLHAMİ ÖZCAN AYGUN TSÜAB YÖNETİM KURULU BAŞKANI MART 2011 Tohumculuk Sanayisi Nedir? Tohumculuk Hangi İş ve Aşamalardan Oluşur? Tohumculuk İçin AR-GE

Detaylı

1'87. Ergün Kip (l) düzeyde olduğu halde tarımsal bazı problemleri anlamak ve takip etmekte yardımcı olabilir.

1'87. Ergün Kip (l) düzeyde olduğu halde tarımsal bazı problemleri anlamak ve takip etmekte yardımcı olabilir. -. FİYAT İNDEKSLERİNİN- FİYAT İLİşKİLERİNE AİT BAZI ÖLÇÜLERİN HESAPLANMASıNDA KULLANILMASI Ergün Kip (l) ÖZET Fiyat indeksleri fiyat değişmelerinin bir ölçüsü olarak kullaruldığı gibi, "çiftçüıin satınalma

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİ. FED in faiz artırımı sürecine yönelik zamanlamayı fiyatlandırmakla güçlük çeken küresel piyasalar,

DÜNYA EKONOMİSİ. FED in faiz artırımı sürecine yönelik zamanlamayı fiyatlandırmakla güçlük çeken küresel piyasalar, AĞUSTOS 2015 DÜNYA EKONOMİSİ 2015 yılının Ağustos ayında; küresel ekonomiye olan güvensizlik ortamının sürdüğü ve buna bağlı olarak riskten kaçınma eğiliminin artış gösterdiği görülmektedir. 2008 krizi

Detaylı

2014 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER

2014 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER 04 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ Hayvan Başı Ödeme Suni Tohumlama Besilik Materyal Üretim Desteği(baş) 3 Hayvan Başı Ödeme 4 Tiftik Üretim 5 Süt Primi( TL/lt) 6 İpek Böceği Sütçü

Detaylı

T.C. DENİZLİ TİCARET BORSASI HAFTALIK BORSA BÜLTENİ. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat. Ortalama Fiyat ARPA TOHUMLUK TTS 0.75 0.7483 17,635.00 KG 13,196.

T.C. DENİZLİ TİCARET BORSASI HAFTALIK BORSA BÜLTENİ. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat. Ortalama Fiyat ARPA TOHUMLUK TTS 0.75 0.7483 17,635.00 KG 13,196. Tarih: HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK T.C. Sayfa: 1-14 ARPA YEMLİK MTS 0.60 0.69 0.6513 262,320.00 KG 170,860.06 9 ARPA YEMLİK MTS- 0.59 0.59 0.5900 31,180.00 KG 18,396.20 1 GT ARPA YEMLİK TTS 0.62 0.67 0.6561

Detaylı

Türkiye de Tarımsal Desteklemeler Kapsamında Prim Sistemi Uygulamalarının Etkileri

Türkiye de Tarımsal Desteklemeler Kapsamında Prim Sistemi Uygulamalarının Etkileri GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi, 2008, 25 (1), 41-51 Türkiye de Tarımsal Desteklemeler Kapsamında Prim Sistemi Uygulamalarının Etkileri Gülistan Erdal 1 Hilmi Erdal 2 1- Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat

Detaylı

Tanımlayıcı İstatistikler. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN

Tanımlayıcı İstatistikler. Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN Tanımlayıcı İstatistikler Yrd. Doç. Dr. Emre ATILGAN 1 Tanımlayıcı İstatistikler Yer Gösteren Ölçüler Yaygınlık Ölçüleri Merkezi Eğilim Ölçüleri Konum Ölçüleri 2 3 Aritmetik Ortalama Aritmetik ortalama,

Detaylı

Merkezi Eğilim ve Dağılım Ölçüleri

Merkezi Eğilim ve Dağılım Ölçüleri Merkezi Eğilim ve Dağılım Ölçüleri Soru Öğrencilerin derse katılım düzeylerini ölçmek amacıyla geliştirilen 16 soruluk bir test için öğrencilerin ilk 8 ve son 8 soruluk yarılardan aldıkları puanlar arasındaki

Detaylı

TMO, Türkiye içinde yedi bölgede toplam 28 şube, 114 ajans, 61 tesisli ekip halinde birçok il ve ilçede örgütlenmiş bir kurumdur.

TMO, Türkiye içinde yedi bölgede toplam 28 şube, 114 ajans, 61 tesisli ekip halinde birçok il ve ilçede örgütlenmiş bir kurumdur. Ülkemiz son yıllarda adı sıkça anılan kurumlardan biri olan Toprak Mahsulleri Ofisi, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı na bağlı resmi bir kurumdur. Toprak Mahsulleri Ofisi, Türkiye'de hububat fiyatlarının üretici

Detaylı

T.C. DENİZLİ TİCARET BORSASI HAFTALIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat ARPA TOHUMLUK TTS 0.99 0.9900 1,300.00 KG 1,287.

T.C. DENİZLİ TİCARET BORSASI HAFTALIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat ARPA TOHUMLUK TTS 0.99 0.9900 1,300.00 KG 1,287. HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK T.C. Sayfa: 1-13 ARPA YEMLİK MTS 0.58 0.70 0.6668 544,160.00 KG 362,820.40 7 ARPA YEMLİK TTS 0.71 0.75 0.7275 49,760.00 KG 36,202.60 3 ARPA YEMLİK ı: 399,023.00 10 ARPA TOHUMLUK

Detaylı

3 KESİKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI

3 KESİKLİ RASSAL DEĞİŞKENLER VE OLASILIK DAĞILIMLARI ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER III Bölüm 1 İSTATİSTİK ve SAYISAL BİLGİ 11 1.1 İstatistik ve Önemi 12 1.2 İstatistikte Temel Kavramlar 14 1.3 İstatistiğin Amacı 15 1.4 Veri Türleri 15 1.5 Veri Ölçüm Düzeyleri 16 1.6

Detaylı

HUBUBAT T.C. GÖNEN TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. Tarih: Sayı: - 31/03/2014. 3 Maddelerin Cins ve Nev'ileri

HUBUBAT T.C. GÖNEN TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. Tarih: Sayı: - 31/03/2014. 3 Maddelerin Cins ve Nev'ileri HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK 01/0/2014-1/0/2014 T.C. Sayfa: 1-7 ARPA YEMLİK MTS 0.65 0.65 0.6500 1,480.00 KG 962.00 1 ARPA YEMLİK ı: 962.00 1 ARPA ı 962.00 1 MTS 1.0.06 2.0086,752,086.00 KG 7,56,55.57 51 TTS

Detaylı

TARIMSAL DESTEKLER DEVLET DESTEKLERİ BİLGİLENDİRME TOPLANTISI

TARIMSAL DESTEKLER DEVLET DESTEKLERİ BİLGİLENDİRME TOPLANTISI TARIMSAL DESTEKLER DEVLET DESTEKLERİ BİLGİLENDİRME TOPLANTISI Ankara -21 Ekim 2015 TARIMSAL DESTEKLER Sunum Planı 1- Türkiye Tarımı Genel Bilgiler 2- Tarımsal Destekleme Mevzuatı 3- Destekleme Kalemleri

Detaylı

TARIMSAL DESTEKLER 1. Alan Bazlı Destekler

TARIMSAL DESTEKLER 1. Alan Bazlı Destekler TARIMSAL DESTEKLER 1. Alan Bazlı Destekler FINDIK ÜRETİCİLERİ ALAN BAZLI GELİR DESTEGİ Fındık Desteği 170 İyi Tarım Uygulamaları Desteklemeleri Meyve- Sebze Örtü Altı Süs Bitkileri, Tıbbı Aromatik Bitkiler

Detaylı

Kuraklıkta Son Durum. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr

Kuraklıkta Son Durum. Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr Esin ERTEK TSKB Ekonomik Araştırmalar erteke@tskb.com.tr Ağustos 2014 2013-2014 kış döneminde ülke genelinde etkisi hissedilen meteorolojik kuraklık, 2014 ün ilk yarısında bölgesel olarak devam etti. Türkiye

Detaylı

T.C. MUĞLA TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. - 31/12/2012 Şube Adı: Sayfa: 1-13 Maddelerin Cins ve Nev'ileri. Enaz Fiyat.

T.C. MUĞLA TİCARET BORSASI AYLIK BORSA BÜLTENİ. - 31/12/2012 Şube Adı: Sayfa: 1-13 Maddelerin Cins ve Nev'ileri. Enaz Fiyat. - 31//20 Sayfa: 1-13 HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK ARPA YEMLİK MTS 0.50 0.55 0.5109 25,60 KG 13,08 4 ARPA YEMLİK ı: 13,08 4 ARPA ı 13,08 4 MISIR MISIR MISIR SARI MTS 0.58 0.58 0.5750 160,33 KG 92,189.75 1 MISIR

Detaylı

T.C. DENİZLİ TİCARET BORSASI HAFTALIK BORSA BÜLTENİ. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat. Ortalama Fiyat ARPA TOHUMLUK TTS 0.80 0.8000 9,850.00 KG 7,880.

T.C. DENİZLİ TİCARET BORSASI HAFTALIK BORSA BÜLTENİ. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat. Ortalama Fiyat ARPA TOHUMLUK TTS 0.80 0.8000 9,850.00 KG 7,880. HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK T.C. Sayfa: 1-10 ARPA YEMLİK MTS 0.57 0.73 0.6827 88,540.00 KG 60,447.90 6 ARPA YEMLİK TTS 0.70 0.76 0.7128 323,480.00 KG 230,584.32 9 ARPA YEMLİK ı: 291,032.22 15 ARPA TOHUMLUK

Detaylı

2014 NİSAN AYI ENFLASYON RAPORU

2014 NİSAN AYI ENFLASYON RAPORU 2014 NİSAN AYI ENFLASYON RAPORU HAZIRLAYAN 05.05.2014 RAPOR Doç. Dr. Murat BİRDAL - İktisat Fakültesi İktisat Bölümü Yrd. Doç. Dr. Sema ULUTÜRK AKMAN - İstatistik Araştırma Merkezi Araş. Gör. Hakan BEKTAŞ

Detaylı

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER...

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER... .... 1..13.13.13.13 1.13.... 1..13.13.13.13 1.13.... 1..13.13.13.13 1.13.... 1..13.13.13.13 1.13 ÖZET Aralık ayında tüketici fiyatları yüzde, oranında artmış ve yıllık enflasyon yüzde 7, a yükselmiştir.

Detaylı

HUBUBAT T.C. DENİZLİ TİCARET BORSASI GÜNLÜK BORSA BÜLTENİ 01/06/2015-30/06/2015. Tarih: Sayı: Sayfa: 1-20 Miktarı Br. Tutarı İşlem Sayısı

HUBUBAT T.C. DENİZLİ TİCARET BORSASI GÜNLÜK BORSA BÜLTENİ 01/06/2015-30/06/2015. Tarih: Sayı: Sayfa: 1-20 Miktarı Br. Tutarı İşlem Sayısı HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK T.C. Sayfa: 1-20 ARPA YEMLİK MTS 0.62 0.74 0.6568 439,140.00 KG 288,429.91 10 ARPA YEMLİK TTS-V 0.68 0.68 0.6800 27,950.00 KG 19,006.00 1 ARPA YEMLİK TTS 0.61 0.80 0.6790 1,407,910.00

Detaylı

2015 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER

2015 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER 05 YILI TARIMSAL DESTEKLEMELER HAYVANCILIK DESTEKLEMELERİ Hayvan Başı Ödeme (TL/baş) Suni Tohumlama (TL/baş) Sütçü ve kombine ırklar ve melezleri ile etçi ırkların melezleri anaç sığır Etçi ırklar anaç

Detaylı

Tarımsal Destekler ve Tohumculuktaki Gelişmeler

Tarımsal Destekler ve Tohumculuktaki Gelişmeler T.C. TARIM ve KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI Tarımsal Destekler ve Tohumculuktaki Gelişmeler 12 Mart 2011, ANTALYA Türkiye de tarım sektörü Temel Göstergeler Türkiye 2002 Tarım % Türkiye 2009 Tarım Nüfus (milyon)

Detaylı

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR

Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 10. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi TÜRKİYE 1. ENERJİ KONGRESİ ULAŞTIRMA SEKTÖRÜNÜN ENERJİ TALEBİNİN MODELLENMESİ VE SÜRDÜRÜLEBİLİR POLİTİKALAR Özgür BAŞKAN, Soner HALDENBİLEN, Halim CEYLAN Pamukkale

Detaylı

Sekuro Plastik Ambalaj Sanayi A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin Değerlendirme Raporu

Sekuro Plastik Ambalaj Sanayi A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin Değerlendirme Raporu Sekuro Plastik Ambalaj Sanayi A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin Değerlendirme Raporu Neta Yatırım Menkul Değerler A.Ş. 08.04.2014 1. Değerlendirme Raporu nun Amacı Sermaye Piyasası Kurulu nun

Detaylı

CAGAN'IN PARA TALEBi MODELi VE UYUMLU (AD APT if)

CAGAN'IN PARA TALEBi MODELi VE UYUMLU (AD APT if) EKONOMIK Y AKLAŞIM 93 CAGAN'IN PARA TALEBi MODELi VE UYUMLU (AD APT if) BEKLEYiŞLERiN TESTi: TÜRKiYE ÖRNEGi I. Giriş K1vdCJm Metin İlker Muslu Cagan (1956) para talebi fonksiyonunu tanırularken enflasyonist

Detaylı

ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME PROJELERİ DESTEĞİ

ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME PROJELERİ DESTEĞİ ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME PROJELERİ DESTEĞİ MADDE10-(1) Bakanlığın ve tarım sektörünün ihtiyaç duyduğu öncelikli konulara ilişkin bilgi ve teknolojilerin geliştirilmesi ve çiftçiler ile tarımsal sanayicilere

Detaylı

T.C. DENİZLİ TİCARET BORSASI HAFTALIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat BUĞDAY YEMLİK 0.72 0.7076 1,878,720.00 KG 1,329,325.

T.C. DENİZLİ TİCARET BORSASI HAFTALIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat BUĞDAY YEMLİK 0.72 0.7076 1,878,720.00 KG 1,329,325. HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK Sayfa: 1-9 ARPA YEMLİK MTS 0.60 0.64 0.6096 274,500.00 KG 167,332.90 3 ARPA YEMLİK TTS-V 0.76 0.76 0.7600 52,110.00 KG 39,603.60 1 ARPA YEMLİK TTS 0.65 0.66 0.6574 93,640.00 KG

Detaylı

T.C. GÖNEN TİCARET BORSASI YILLIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat ÇELTİK 2.63 1.0911 204,943,926.0 KG 223,621,943.

T.C. GÖNEN TİCARET BORSASI YILLIK BORSA BÜLTENİ. Ortalama Fiyat. Enaz Fiyat. Ençok Fiyat ÇELTİK 2.63 1.0911 204,943,926.0 KG 223,621,943. HUBUBAT ARPA ARPA YEMLİK T.C. Sayfa: - 6 ARPA YEMLİK MTS 0.38 0.85 0.587 987,275.00 KG 579,628.90 39 ARPA YEMLİK TTS 0.52 0.75 0.6478 29,240.00 KG 42,027.90 8 ARPA YEMLİK TTS 24.75 29.70 28.8536,47.00

Detaylı

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER

TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER g TR63 BÖLGESİ MEVCUT DURUM ANALİZİ DEMOGRAFİK GÖSTERGELER TABLOLAR Tablo 1. TR63 Bölgesi Doğum Sayısının Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)... 1 Tablo 2. Ölümlerin Yaş Gruplarına Göre Dağılımı (2011)...

Detaylı

Sayı: 2015-05 / 06 Mart 2015 EKONOMİ NOTLARI. Uluslararası Hububat Fiyatlarının Yurt İçi Fiyatlara Yansıması 1

Sayı: 2015-05 / 06 Mart 2015 EKONOMİ NOTLARI. Uluslararası Hububat Fiyatlarının Yurt İçi Fiyatlara Yansıması 1 EKONOMİ NOTLARI Uluslararası Hububat Fiyatlarının Yurt İçi Fiyatlara Yansıması 1 Fatih Akçelik Burç Tuğer Abstract: In this study, we examine the relationship between domestic prices and international

Detaylı

Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi

Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi Enerji Dışı İthalatımızın Petrol Fiyatları ile İlişkisi Türkiye ithalatının en çok tartışılan kalemi şüphesiz enerjidir. Enerji ithalatı dış ticaret açığının en önemli sorumlusu olarak tanımlanırken, enerji

Detaylı

Parametrik Olmayan Testler 2. Wilcoxon ve Kruskal-Wallis Testleri

Parametrik Olmayan Testler 2. Wilcoxon ve Kruskal-Wallis Testleri Parametrik Olmayan Testler 2 Wilcoxon ve Kruskal-Wallis Testleri İki Bağımlı Örneklemin Karşılaştırılması (Wilcoxon Bağımlı Örneklemler İşaretli Sıralamalar Testi) (Wilcoxon Matched-Samples Signed Ranks

Detaylı

Avrasya Ekonomik Birliği Elektrik Piyasası Entegrasyonu Kapsamında Kırgızistan ın Enerji Tüketim Projeksiyonu

Avrasya Ekonomik Birliği Elektrik Piyasası Entegrasyonu Kapsamında Kırgızistan ın Enerji Tüketim Projeksiyonu Avrasya Ekonomik Birliği Elektrik Piyasası Entegrasyonu Kapsamında Kırgızistan ın Enerji Tüketim Projeksiyonu Prof. Dr. Ahmet BurçinYERELİ Hacettepe Üniversitesi, İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi,

Detaylı

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER...

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER... ÖZET Eylül ayında tüketici fiyatları yüzde,7 oranında artarken yıllık enflasyon yüzde,1 e düşmüştür. Para Politikası Kurulu nun Eylül ayı değerlendirmesinde de öngörüldüğü gibi, temel fiyat göstergelerinin

Detaylı

Tahminleme Yöntemleri-2

Tahminleme Yöntemleri-2 PAU ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ IENG 318 - Üretim Planlama ve Kontrolü 1 Tahminleme Yöntemleri-2 İçerik 1. Mevsimsel Değişim Bazlı Teknik 2. Box-Jenkins Modelleri 3. Tahmin Yöntemlerini Uygulamada Dikkat Edilmesi

Detaylı

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Ocak 2007

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası 5 Ocak 2007 Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Ocak 27 ÖZET 2 yılı Aralık ayında tüketici fiyatları yüzde,2 oranında artarak yılı yüzde, oranında artış ile tamamlamıştır. Giyim ve ayakkabı grubu fiyatlarında mevsimsel

Detaylı

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ

ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ ANKARA TİCARET BORSASI AR-GE MÜDÜRLÜĞÜ SEKTÖR ARAŞTIRMALARI RAPOR NO:2 ANKARA NIN AYÇİÇEĞİ (ÇEREZLİK-YAĞLIK) PROFİLİ Hazırlayan Handan KAVAKOĞLU (ATB AR-GE, Gıda Yüksek Mühendisi) Yasemin OKUR (ATB AR-GE,

Detaylı

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER...

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER... 3.13 3.13 3.13 3.13 ÖZET Mart ayında tüketici fiyatları yüzde 1,1 oranında artmış, yıllık tüketici enflasyonu sınırlı bir yükselişle yüzde 7,1 olmuştur. Gıda ve ilişkili hizmet fiyatlarında enflasyon yüksek

Detaylı

Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi

Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi Türk Tarım Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi, 3(12): 962-968, 2015 Türk Tarım - Gıda Bilim ve Teknoloji Dergisi www.agrifoodscience.com Türk Bilim ve Teknolojisi Türkiye de Kuru Fasulye Üretiminin Mevcut

Detaylı

2015 MAYIS AYI ENFLASYON RAPORU

2015 MAYIS AYI ENFLASYON RAPORU 2015 MAYIS AYI ENFLASYON RAPORU HAZIRLAYAN 03.06.2015 Yrd. Doç. Dr. Sema ULUTÜRK AKMAN - İstatistik Araştırma Merkezi Araş. Gör. Hakan BEKTAŞ İktisat Fakültesi Ekonometri Bölümü RAPOR Tüketici Fiyat Endeksi

Detaylı

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ

HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ HUBUBAT, BAKLİYAT, YAĞLI TOHUMLAR VE MAMULLERİ SEKTÖRÜ I- DÜNYA DEĞİRMENCİLİK ÜRÜNLERİ TİCARETİ 2013 yılında dünya değirmencilik sektörü ihracatı bir önceki yıla göre %2,8 oranında artış göstererek 18,6

Detaylı

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler

AB Ülkelerinin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Aday Ülkeler AB inin Temel Ekonomik Göstergeleri Üye ve Sayfa No Nüfus (Bin Kişi) 1 Nüfus Artış Hızı (%) 2 Cari Fiyatlarla GSYİH (Milyar $) 3 Kişi Başına GSYİH ($) 4 Satınalma Gücü Paritesine Göre Kişi Başına GSYİH

Detaylı

Türkiye de Baklagil Ürünlerinde İç Ticaret Hadleri. Internal Terms of Trade for Pulses Production in Turkey

Türkiye de Baklagil Ürünlerinde İç Ticaret Hadleri. Internal Terms of Trade for Pulses Production in Turkey GOÜ. Ziraat Fakültesi Dergisi, 2009, 26(1), 29-37 Türkiye de Baklagil Ürünlerinde İç Ticaret Hadleri Meral Uzunöz Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Ziraat Fakültesi, Tarım Ekonomisi Bölümü, 60240 Tokat Özet:

Detaylı

Bakanlar Medya A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 2. Değerlendirme Raporu

Bakanlar Medya A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 2. Değerlendirme Raporu Bakanlar Medya A.Ş. Halka Arz Fiyat Tespit Raporuna İlişkin 2. Değerlendirme Raporu Neta Yatırım Menkul Değerler A.Ş. 28.04.2014 1. Değerlendirme Raporu nun Amacı Sermaye Piyasası Kurulu nun ( SPK ) 22.06.2013

Detaylı

file://c:\documents and Settings\veldagul.tankut\Belgelerim\nurettin bey\sertifikali_t...

file://c:\documents and Settings\veldagul.tankut\Belgelerim\nurettin bey\sertifikali_t... Page 1 of 6 14 Mayıs 2010 CUMA Resmî Gazete Sayı : 27581 TEBLİĞ Tarım ve Köyişleri Bakanlığından: YURTİÇİ SERTİFİKALI TOHUM KULLANIMI DESTEKLEMESİ HAKKINDA TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: 2010/19) BİRİNCİ BÖLÜM Amaç,

Detaylı

TARSUS TİCARET BORSASI

TARSUS TİCARET BORSASI TARIMDA ÖZET BÜLTEN 2015 2015 YILI TARIMIN ÖZETİ TARSUS TİCARET BORSASI TARIMDA 2015 YILI ÖZETİ İstatistik Kurumu nun 2015 bitkisel üretim verilerine göre;önceki yıla göre tahıllar ve diğer bitkisel ürünlerde

Detaylı

2013 YILI DESTEKLEME BİRİM FİYATLARI

2013 YILI DESTEKLEME BİRİM FİYATLARI 013 YILI DESTEKLEME BİRİM FİYATLARI 1 3 MAZOT, GÜBRE VE TOPRAK ANALİZİ DESTEĞİ Mazot Gübre Destekleme Ürün Grupları Destekleme Tutarı Tutarı Peyzaj ve süs bitkileri, özel çayır, mera ve orman emvali alanları,9

Detaylı

İKİNCİ ÖĞRETİM SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİMİ VE EKONOMİSİ TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

İKİNCİ ÖĞRETİM SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİMİ VE EKONOMİSİ TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI İKİNCİ ÖĞRETİM SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİMİ VE EKONOMİSİ TEZSİZ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Anabilim Dalı: İşletme PROGRAMIN TANIMI: Son yıllarda dünyada Sağlık yönetimi ya da Sağlık İdaresi yüksek lisans eğitim

Detaylı

H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) SPSS Ders Notları II (19 Nisan 2012)

H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) SPSS Ders Notları II (19 Nisan 2012) H.Ü. Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümü BBY 208 Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri II (Bahar 2012) SPSS Ders Notları II (19 Nisan 2012) Aşağıdaki analizlerde lise öğrencileri veri dosyası kullanılmıştır.

Detaylı

6.5 Basit Doğrusal Regresyonda Hipotez Testleri. 6.5.1 İçin Hipotez Testi: 1. Hipotez kurulur. 2. Test istatistiği hesaplanır.

6.5 Basit Doğrusal Regresyonda Hipotez Testleri. 6.5.1 İçin Hipotez Testi: 1. Hipotez kurulur. 2. Test istatistiği hesaplanır. 6.5 Basit Doğrusal Regresyonda Hipotez Testleri 6.5.1 İçin Hipotez Testi: 1. Hipotez kurulur. 2. Test istatistiği hesaplanır. olduğu biliniyor buna göre; hipotezinin doğruluğu altında test istatistiği

Detaylı

Türkiye Tarımında Enerji Tüketimi

Türkiye Tarımında Enerji Tüketimi ÖZET Türkiye Tarımında Enerji Tüketimi H.Hüseyin ÖZTÜRK Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları Bölümü01330 Adana hhozturk@cu.edu.tr Bu çalışmada, Türkiye tarımında enerji tüketimi incelenmiştir.

Detaylı

TC Polatlı Ticaret Borsası BÜLTEN [01.01.2012-31.12.2012]

TC Polatlı Ticaret Borsası BÜLTEN [01.01.2012-31.12.2012] Sayfa / 6 [0.0.202-3.2.202] HUBUBAT BUĞDAY Sayfa No: 932.240.269 KG 597.908.097,0 5.745 836.778.440 KG 540.907.345,24 46.37 DURUM BUĞDAYI 86.320 KG 55.0,30 6 Anadolu Durum Buğday (. Anadolu Durum Buğday

Detaylı

Fındık Arz Fonksiyonu Tahmin Modeli: Türkiye Üzerine Ekonometrik Bir Uygulama

Fındık Arz Fonksiyonu Tahmin Modeli: Türkiye Üzerine Ekonometrik Bir Uygulama Nevşehir Bilim ve Teknoloji Dergisi TARGİD Özel Sayı 79-88 2016 DOI: 10.17100/nevbiltek.01203 URL: http://dx.doi.org/10.17100/nevbiltek.01203 Fındık Arz Fonksiyonu Tahmin Modeli: Türkiye Üzerine Ekonometrik

Detaylı

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER...

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER... .13.13.13.13 ÖZET Nisan ayında tüketici fiyatları yüzde 1,3 oranında artmış, yıllık tüketici enflasyonu yüzde 7,1 e yükselmiştir. Gıda ve yemek hizmetleri yıllık enflasyonu yüksek seyrini bu dönemde de

Detaylı

Doç. Dr. Erkan Aktaş - Doç. Dr. Metin Altıok - Arş. Grv. Mehmet Songur

Doç. Dr. Erkan Aktaş - Doç. Dr. Metin Altıok - Arş. Grv. Mehmet Songur Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi Anadolu University Journal of Social Sciences Farklı Ülkelerdeki Tarımsal Destekleme Politikalarının Tarımsal Üretim Üzerine Etkisinin Karşılaştırmalı Analizi*

Detaylı

Sığır Sayısı, Süt Üretimi ve Süt Fiyatı Arasındaki Uzun Dönem İlişkisinin Belirlenmesi: 1980-2013 Dönemi-Türkiye Örneği

Sığır Sayısı, Süt Üretimi ve Süt Fiyatı Arasındaki Uzun Dönem İlişkisinin Belirlenmesi: 1980-2013 Dönemi-Türkiye Örneği Türkiye Tarımsal Araştırmalar Dergisi http://dergi.siirt.edu.tr/index.php/ziraat Araştırma Makalesi / Research Article Turk J Agric Res (2014) 1: 196-202 TÜTAD ISSN: 2148-2306 Sığır Sayısı, Süt Üretimi

Detaylı

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER...

ÖZET ...DEĞERLENDİRMELER... 9. 1.13 3.13 5.13 7.13 9.13 7.1 9. 1.13 3.13 5.13 7.13 9.13 7.1 9. 1.13 3.13 5.13 7.13 9.13 7.1 9. 1.13 3.13 5.13 7.13 9.13 7.1 ÖZET Eylül ayında yıllık tüketici enflasyonu, puan azalarak yüzde, ya gerilemiştir.

Detaylı

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU BAŞKANLIĞI Örnekleme ve Analiz Teknikleri Daire Başkanlığı MEVSİM ETKİLERİNDEN ARINDIRILMIŞ HANEHALKI İŞGÜCÜ ARAŞTIRMASI GÖSTERGELERİ METAVERİ Veri Analiz Teknikleri Grubu 2014

Detaylı

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ

1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ DERS NOTU 06 IS/LM EĞRİLERİ VE BAZI ESNEKLİKLER PARA VE MALİYE POLİTİKALARININ ETKİNLİKLERİ TOPLAM TALEP (AD) Bugünki dersin içeriği: 1. KEYNESÇİ PARA TALEBİ TEORİSİ... 1 2. LM EĞRİSİ VE PARA TALEBİNİN

Detaylı

TÜRKİYE DE KAMU-ÖZEL İMALAT SANAYİNDE ÜCRET VE İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ İLİŞKİSİ

TÜRKİYE DE KAMU-ÖZEL İMALAT SANAYİNDE ÜCRET VE İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ İLİŞKİSİ Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi,10(1) TÜRKİYE DE KAMU-ÖZEL İMALAT SANAYİNDE ÜCRET VE İŞGÜCÜ VERİMLİLİĞİ İLİŞKİSİ Salih Türedi Karadeniz Teknik Üniversitesi SBE-İktisat Harun TERZİ

Detaylı

2015 Haziran REEL KESİM GÜVEN ENDEKSİ 24 Haziran 2015

2015 Haziran REEL KESİM GÜVEN ENDEKSİ 24 Haziran 2015 2015 Haziran REEL KESİM GÜVEN ENDEKSİ 24 Haziran 2015 Haziran ayı Reel Kesim Güven Endeksi (RKGE) Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) tarafından 24 Haziran 2015 tarihinde yayımlandı. 2015 yılı Mayıs

Detaylı