INDÜKSIYON MOTORLARINDA STATOR AKIMI ÖLÇÜMÜ ILE ROTOR HIZININ BELIRLENMESINDE YENI BIR METOD

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "INDÜKSIYON MOTORLARINDA STATOR AKIMI ÖLÇÜMÜ ILE ROTOR HIZININ BELIRLENMESINDE YENI BIR METOD"

Transkript

1 INDÜKSIYON MOTORLARINDA STATOR AKIMI ÖLÇÜMÜ ILE ROTOR HIZININ BELIRLENMESINDE YENI BIR METOD Osman GÜRDAL, Orhan CESUR Gazi Üniversitesi, Teknik Egitim Fakültesi, Elektrik Egitimi Bölümü, ANKARA ÖZET Tako-generatörler gibi hiz dedektörlerinin indüksiyon motorlarinin millerine mekanik olarak baglanmalari gerektiginden, tako-generatörler kullanilmaksizin rotor hizinin algilanilmasi arzu edilmektedir. Bu çalisma, 3 fazli bir indüksiyon motorundan alinan sifir geçis zamani sinyallerinin kullanilmasi ile iliskili hiz temeline dayali sensörsüz bir hiz ölçümünü amaçlamaktadir. 3 adet Hall-etkili akim transformatöründen alinan 3 fazli stator akimlarinin azaltilmis degerleri sifir geçis zamani dedektörleri ve lojik hesaplayicilardan olusan bir devrede kullanilir. Sifir geçis zamani sinyalleri 87C51 üzerindeki 16-bit lik bir zaman sayicisi ile ölçülür. Hizli Fourier Dönüsümü (FFT) spektral analizi bir PC ile yapilir. Stator sariminin direnci gibi zamanla degisen parametrelerden bagimsiz olarak, bu metod bir indüksiyon motorunun kararli durum çalismalari için uygun bir hat disi ölçüm sistemidir. Deneysel bir makine üzerinde %0,61 lik bir hata ile hiz dedeksiyonu basarilmistir. A NEW METHOD IN DETERMINATION OF ROTOR SPEED BY STATORIC CURRENT MEASUREMENT IN INDUCTION MOTORS ABSTRACT As the speed detectors like tachogenerators must be attached mechanically on the driving shaft of the induction motors, it is desirable to detect the rotor speed without tachogenerators. This study proposes a sensorless speed measurement based on speed-related using zero-crossing time signal acquired from 3-phase induction motor. Degraded values of 3-phase stator currents from the three Hall effect current transducers are employed to a circuit composed of zero-crossing time signal detectors and logical calculators. Zero crossing time signals are measured by a 16-bit time counter on 87C51. Then FFT spectral analysis of this signals is done by a PC. Being independent of any time-varying parameters, such as stator winding resistance, this method provides a suitable off-line measurement 1

2 system for steady-state operations of an induction motor. A speed detection with 0.61% error is achieved with an experimental machine. GIRIS Ayarlanabilir hizli indüksiyon motorunun optimum kontrolü için rotor hiz bilgisi zorunlu olmaktadir. Bu bilgi klasik olarak motor saftina baglanan bir dönüstürücü, örnegin bir tako-generatör kullanilarak elde edilebilir. Ancak hiz ayarlamali AC sürücülerin kullanilmaya baslanmasindan beri rotor safti ile iliskisiz (sensörsüz) hiz bilgisi elde etme teknikleri de gelismeye baslamis ve bu gelisme halen sürmektedir. Klasik hiz ölçüm teknikleri hakkinda; dogrusal olmama, pozisyonunun zamanla degismesi, düsük çözünürlük, yüksek ilk maliyet, montaj, kalibrasyon, düsük hizlardaki performans düsüklügü ve bakim gibi problemler ileri sürülmekte ve sensörsüz hiz ölçüm teknikleri önerilmektedir. Sayilan bu eksiklikler, bir AC sürücünün dayaniklilik ve mekanik basitlik gibi tipik özelliklerini bozmaktadir (1). Ilk sensörsüz hiz ölçüm çalismasi 1975 te Abbondanti ve Brenner tarafindan yapilmistir. Stator gerilim ve akimini kullanarak analog bir kayma hesaplayicisi yapmislardir (2). Bunu 1979 da kayma frekans kontrolünde rotor oyuk harmonik gerilimlerini kullanan Ishida ve digerlerinin çalismasi takip etmistir (3). Ishida ve Iwata ayni teknigi gelistirmislerdir (4) de Hammerli ve digerleri nominal hizin %20 ile %100 arasinda ölçme yapabilen yeni bir metod sundular. Bu metodda %30 un altindaki hizlarin dedeksiyonunda rotor oyuk harmonik modülasyonu üretmek için sabit frekansli bir sinyal makinaya enjekte edilmistir. Stator gerilimi ve akimi arasindaki faz açisindan rotor frekansini hesaplamaya dayali farkli bir yaklasimi da Beck ve Naunin sunmustur (1). Son zamanlarda stator akimindaki rotor oyuk harmoniklerinden FFT spektrum analizini ve diger sayisal sinyal isleme tekniklerini kullanarak çok düsük hizlarda da hiz bilgisini elde eden sensörsüz hiz ölçüm metodlari sunulmustur (1,4). Bu metodlar frekans veya sicaklikla degisen motor parametrelerine dayali degildir. Hiz ayarlamali AC sürücüler için sensörsüz hiz ölçüm teknikleri gelisimini sürdürmektedir. Yeni çalismalarda özellikle; degisen motor parametrelerinin kullanilmamasi, temel indüksiyon motorun yapisinda bir 2

3 degisikligin öngörülmemesi, düsük hizlarda yüksek performans, sadelik, basitlik ve düsük maliyet gibi özellikler aranmakta ve gelismeler bu yönde olmaktadir. Bu çalismada kullanilan metod bu isteklerin çogunlugunu saglayacak özelliktedir. Bu çalismada motorun stator veya rotor yanina ait frekans veya sicakliga bagimli degisen bir parametre kullanilmamaktadir. AC bir kaynakta, akim bir periyotta iki kere yön degistirdiginden, periyot boyunca iki adet sifir noktasi vardir. Eger bir yük, frekansi f 1 =50 Hz olan dengeli sinüsoidal bir AC kaynakla beslenirse, yük akiminin periyodu T=1/f 1 =1/50=0,02 s olur ve her bir sifir geçis noktasi arasindaki zaman farki T/2=0,01 s olur. Ancak bu yük bir indüksiyon motoru oldugu zaman stator akiminin sifir geçis noktalari arasindaki zaman farki düzenli ve esit olmamaktadir. Sincap kafesli rotorun dönmesi ve stator sargilarindaki dengesizlikler akim sinyalinin sifir geçis noktalari arasindaki zamani degistirmektedir. Stator akim sinyalinin bu hatali sifir geçis zamani (ZCT = Zero Crossing Time) sinyalinden yararlanarak rotor hizini belirlemek ve motordaki baska dengesizlikler hakkinda fikir edinmek mümkündür. 2. STATOR AKIMLARI ILE ROTOR HIZI ÖLÇÜM METODU ZCT, stator akimlarinin sifir geçis zamanindan elde edilir. Sekil 1 ZCT sinyalinin elde edilmesini teorik olarak açiklamaktadir. Sekil 2 de sifir geçis sinyalini elde eden ve PC'ye aktaran devrenin blok semasi görülmektedir. Burada AC yük akimi örnegini elde etmek için bir adet Hall akim sensörü kullanilmaktadir. Akim sensörünün çikisindaki gerilime dönüstürülmüs olan akim sinyali LM339 gerilim karsilastirici opamp entegresinden olusan bir komparatöre uygulanir. Sekil 3 de stator akiminin sayisallastirilma devresi görülmektedir. Komparatör çikisindan elde edilen ZCT sinyali 8051 ailesinden popüler bir mikrodenetleyicinin dis kesme girislerini aktif hale getirmek için kullanilan bir darbe isaretidir. 87C51 mikrodenetleyicideki 16 bitlik zaman sayicisi ile komsu kesme isaretleri arasindaki dinamik zaman araliklari hesaplanir. Böylece komsu iki kesme isareti arasindaki süre iki komsu sifir geçis noktalari arasindaki zaman farkini gösterir. Daha sonra ZCT sinyali 87C51 in seri portundan MAX232 entegresine gönderilir. MAX232 TTL seviyesindeki ZCT sinyalini RS232 seviyesine dönüstüren bir arabirimdir. Sonuç olarak ZCT sinyali asenkron seri iletisim ile bir PC ye aktarilir ve bir veri dizisi olarak islenmek üzere bir dosyada saklanir. 3

4 Sekil 1. Bir fazli AC sinyalinin sifir geçislerinin bir komparator ile sayisallastirilmasi. Akim Transdüseri Komparator LM339 Zaman Sayici PC Sekil 2. Stator bir faz akimindan ZCT sinyalini elde eden devrenin blok semasi. Sekil 3. Stator akimini sayisallastiran komparator devresi. Elde edilen ZCT sinyali statorun bir faz akimindan, 2f 1 hizinda örneklemeyle elde edilmistir. Kaynak frekansi f 1 in 50 Hz olmasi durumunda örnekleme frekansi 100 Hz olacaktir. Bu durumda örneklenebilecek maksimum frekans bunun yarisi yani 50 Hz olacaktir. Izlenebilecek maksimum frekansi 4

5 artirmak örnekleme frekansini artirmakla mümkündür. Ayrica yüksek frekans çözünürlügü saglamak için örnekleme süresinin uzun tutulmasi gerekmektedir. Örnekleme hizini artirmak için bir faz yerine üç faz akiminin örneklenmesi ve bunlarin toplamindan bir ZCT sinyali elde edilmesi yoluna gidilmesi pratik bir çözümdür. Böylece örnekleme frekansi 6f 1 hizina çikmaktadir. Yani 50 Hz lik bir kaynak için; örnekleme hizi 300 Hz ve izlenebilecek maksimum frekans 150Hz olmaktadir. Akim Transdüseri 1 Komparator LM339 Akim Transdüseri 2 Komparator LM339 Sayisal Hesaplayici Zaman Sayici 87C51 RS232 Max232 PC Akim Transdüseri 3 Komparator LM339 Sekil 4. Üç faz akimlarindan ZCT degerlerini elde eden devrenin blok semasi. 3. ZCT SINYALININ ISLENMESI Motorun stator akimlarinin sifir geçis noktalarinda örneklenmesiyle elde edilen ve bir veri dizisi olarak bir dosyada saklanan ZCT sinyalinin frekans içerigini görmek için FFT spektrum analizi MATLAB paket programi ile gerçeklestirilmistir. FFT spektrum analizinde frekans çözünürlügü örnekleme süresine baglidir. Örnekleme süresi T için frekans çözünürlügü d f =1/T olacaktir. 0,05 Hz lik bir çözünürlük saglamak için 20 saniye süreyle örnek alinmali ve FFT ile spektrum analizi yapilmalidir. Kaynak frekansinin 50 Hz olmasi durumunda 6000 adet örnek alinacak demektir. Sekil 5 de motorun degisik yüklerde alinan ZCT degerleri ve FFT spektrum analizi sonucu hesaplanan rotor hizlari görülmektedir. Motorun kilitli rotor deneyinde alinan ZCT degerlerinin frekans analizinde, hizla iliskili bir harmonige rastlanmamistir. Sekil 6 da, 4 kutuplu bir motorun bos çalisma durumundan anma yüküne kadar kademeli ölçülen ve hesaplanan hiz degerleri ile % hata verilmektedir. Görüldügü gibi bu metodla rotor hizi, maksimum %0,61 hata ile hesaplanabilmektedir. Enkoder in çözünürlügünün artirilmasi ile hata payi daha da azaltilabilir. 5

6 (a) Bosta çalisma (b) Yüklü çalisma 6

7 (c) Kilitli rotor (d) Degisken yük Sekil 5. Asenkron motorun degisik yük durumlarinda motordan elde edilen ZCT degerlerinden FFT spektrum analizi ile hizin devir/saniye olarak bulunmasi. 25 Hiz (dev/s) Enkoder ZCT Moment (Nm) 7

8 (a) (b) Sekil 6. Degisik yüklerde enkoder ile ölçülen hiz ve ZCT ile hesaplanan hiz degerleri (a) Veriler ve yüzde hata, (b) Ölçülen ve hesaplanan hiz degisimi egrileri. 4. SONUÇLAR Bu makalede, ayarlanabilir hizli indüksiyon motorlarinin hiz dedeksiyonu için uygulanan analog teknik ve aygitlara alternatif olarak yeni bir sayisal yaklasim yapilmistir. FFT spektrum analizi tabanli dedeksiyon metodu, hat disi hiz ölçümü için degisik yük ve hiz durumlarinda etkili çalisma göstermistir. Uygulanan algoritma, gerçek zamanli bir hiz ölçümü için uygun degildir. Hat içi hiz determinasyonunda ZCT sinyallerinin bir dosyada saklanmasi yerine sürekli olarak FFT islemi gereklidir. Bu problem yazilim programinda küçük bir degisiklik ile giderilebilir. ZCT nin örneklenmesi esnasinda rotor hizinda bir degisme oldugunda frekans spektrumu bulaniklasmakta, rotor hizi ile iliskili frekansin genligi düsmekte ve belirlenmesi zorlasmaktadir. Bu durumda gerçek zamanli ve yüksek dogruluklu bir hiz ölçümü için, frekans bölgesinin sinirlanmasi ve sayisal filtreleme tekniklerinin birlestirilerek kullanilmasi gerekmektedir. Hiz bileseninin filtrelenebilmesi için çesitli band geçiren filtreleme metodlari vardir. 0,05 hz lik bir frekans çözünürlügü için, 6000 ZCT degerinin 20 saniye süre ile alinmasi gerekir. Bu süre gerçek zamanli bir hiz determinasyonu için uygun degildir. ZCT sinyalleri, 4 kutuplu bir motor için Hz arasinda Butterworth sayisal band geçiren filtresinden geçirilerek, yüksek dogrulukta, gerçek zamanli hiz determinasyonu yapilabilir. Bu durumda zaman gecikmesi 20 saniye yerine, 1-2 saniye seviyesine düsürülebilir. Dengeli sinüsoidal bir kaynakla beslenen üç fazli sincap kafesli bir motorun kararli durum çalisma deneylerinden elde edilen ZCT sinyalinin FFT spektrum analizi sonucunda hizla iliskili olan frekans yüksek bir dogrulukla veya %0,61 hata ile belirlenebilmektedir. Bu metodla, dengesiz stator sargilari ve rotor çubuk hatalari ve rulman hatalari gibi bazi dengesizlikler hakkinda da bilgi alinmasi mümkündür. Böylece 8

9 motorun degisik çalisma durumlari analiz edilebilir. Bu çalismada motorun stator veya rotor yanina ait frekans veya sicakliga bagimli degisen bir parametre kullanilmamistir. Metod üzerinde çalismalar devam etmekte olup, sürekli hat içi hiz hesaplama metodu, inverter ile sürülen indüksiyon motorunun davranisi ve som demirden yapilmis rotorun hizinin algilanabilmesi gibi diger konular daha sonraki yayinlarda verilecektir. 5. KAYNAKLAR 1. Azzeddin Ferrah, Keith J. Bradley, and Greg M. Aster, An FFT Based Novel Approach to Noninvasive Speed Measurement in Induction Motor Drives, IEEE Trans. on Instrumentation and Measurement, Vol. 41, No. 6, December A. Abbondanti and M. B. Brennan: Variable speed induction motor drives use electronic calculator based on motor voltages and currents., IEEE Trans. on Industry, Vol. II. No.1, Applications, Vol. IA-11, pp , Sept./Oct Muneaki Ishida, Koji Iwata; A New Slip Frequency Detector of an Induction Motor Utilizing Rotor Slot Harmonics, IEEE Trans. on Industry Appl. Vol. IA-20, No.3, May/June Muneaki Ishida- Koji Iwata: Steady State Characteristics of a Torque and Speed Control System of an Induction Motor Utilizing Rotor Slot Harmonics for Slip Frequency Sensing, IEEE Trans. on Power Electronics. Vol. PE-2, No.3, July Kevin D. Hurst, Thomas G. Habetler, Sensorless Speed Measurement Using Current Harmonic Spectral Estimation in Induction Machine Drives, IEEE Trans. on Power Electronics, Vol. II, No.1, January

Üç Fazlı Asenkron Motor Tasarımı ve FFT Analizi Three Phase Induction Motor Design and FFT Analysis

Üç Fazlı Asenkron Motor Tasarımı ve FFT Analizi Three Phase Induction Motor Design and FFT Analysis Üç Fazlı Asenkron Motor Tasarımı ve FFT Analizi Three Phase nduction Motor Design and FFT Analysis Murat TEZCAN 1, A. Gökhan YETGİN 2, A. İhsan ÇANAKOĞLU 3, Mustafa TURAN 4 1,3 Mühendislik Fakültesi, Elektrik-Elektronik

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ 1 ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ Üç Fazlı Asenkron Motorlarda Döner Manyetik Alanın Meydana Gelişi Stator sargılarına üç fazlı alternatif gerilim uygulandığında uygulanan gerilimin frekansı ile

Detaylı

5. (10 Puan) Op-Amp devresine aşağıda gösterildiği gibi bir SİNÜS dalga formu uygulanmıştır. Op-Amp devresinin çıkış sinyal formunu çiziniz.

5. (10 Puan) Op-Amp devresine aşağıda gösterildiği gibi bir SİNÜS dalga formu uygulanmıştır. Op-Amp devresinin çıkış sinyal formunu çiziniz. MAK442 MT3-MEKATRONİK S Ü L E Y M A N D E MİREL ÜNİVERSİTES E Sİ M Ü H E N DİSLİK-MİMM A R L I K F A K Ü L T E Sİ M A KİNA M Ü H E N DİSLİĞİ BÖLÜMÜ Ü ÖĞRENCİ ADI NO İMZA SORU/PUAN 1/15 2/15 3/10 4/10 5/10

Detaylı

DOPPLER KAN AKIÞ ÖLÇERLERÝ ÝÇÝN MAKSÝMUM FREKANS ÝZLEYÝCÝ TASARIMI VE GERÇEKLEÞTÝRÝLMESÝ

DOPPLER KAN AKIÞ ÖLÇERLERÝ ÝÇÝN MAKSÝMUM FREKANS ÝZLEYÝCÝ TASARIMI VE GERÇEKLEÞTÝRÝLMESÝ Erc. Üniv. Fen Bil. Derg. 15,1-2 (1999) 12-18 DOPPLER KAN AKIÞ ÖLÇERLERÝ ÝÇÝN MAKSÝMUM FREKANS ÝZLEYÝCÝ TASARIMI VE GERÇEKLEÞTÝRÝLMESÝ Yýlmaz SAVAÞ Gazi Üniversitesi, Teknik Eðitim Fakültesi, Elektronik

Detaylı

Üç Fazlı Sincap Kafesli bir Asenkron Motorun Matlab/Simulink Ortamında Dolaylı Vektör Kontrol Benzetimi

Üç Fazlı Sincap Kafesli bir Asenkron Motorun Matlab/Simulink Ortamında Dolaylı Vektör Kontrol Benzetimi Araştırma Makalesi Adıyaman Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi (05) 6-7 Üç Fazlı Sincap Kafesli bir Asenkron Motorun Matlab/Simulink Ortamında Dolaylı Vektör Kontrol Benzetimi Ahmet NUR *, Zeki

Detaylı

S Ü L E Y M A N D E M İ R E L Ü N İ V E R S İ T E S İ M Ü H E N D İ S L İ F A K Ü L T E S İ O T O M O T İ V M Ü H E N D İ S L İ Ğ İ P R O G R A M I

S Ü L E Y M A N D E M İ R E L Ü N İ V E R S İ T E S İ M Ü H E N D İ S L İ F A K Ü L T E S İ O T O M O T İ V M Ü H E N D İ S L İ Ğ İ P R O G R A M I OTM309 MEKATRONİK S Ü L E Y M A N D E M İ R E L Ü N İ V E R S İ T E S İ M Ü H E N D İ S L İ F A K Ü L T E S İ O T O M O T İ V M Ü H E N D İ S L İ Ğ İ P R O G R A M I ÖĞRENCİ ADI NO İMZA TARİH 26.11.2013

Detaylı

KST Lab. Shake Table Deney Föyü

KST Lab. Shake Table Deney Föyü KST Lab. Shake Table Deney Föyü 1. Shake Table Deney Düzeneği Quanser Shake Table, yapısal dinamikler, titreşim yalıtımı, geri-beslemeli kontrol gibi çeşitli konularda eğitici bir deney düzeneğidir. Üzerine

Detaylı

Asenkron Motorlarda Oluk Sayısının Gövde Dı

Asenkron Motorlarda Oluk Sayısının Gövde Dı Asenkron Motorlarda Oluk Sayısının Gövde Dışına Takılan Bir Bobinle Belirlenmesi Determination of Number of Rotor Slots of an Induction Machine Using an External Search Coil Ozan Keysan 1, H. Bülent Ertan

Detaylı

DESIGN AND IMPLEMENTATION OF MULTIMETER BASED ON MICROCONTROLLER

DESIGN AND IMPLEMENTATION OF MULTIMETER BASED ON MICROCONTROLLER 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS 09), 13-15 Mayıs 2009, Karabük, Türkiye MİKRODENETLEYİCİ TABANLI MULTİMETRE TASARIMI VE GERÇEKLEŞTİRİLMESİ DESIGN AND IMPLEMENTATION OF MULTIMETER BASED

Detaylı

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş

ASENKRON MAKİNELER. Asenkron Motorlara Giriş ASENKRON MAKİNELER Asenkron Motorlara Giriş İndüksiyon motor yada asenkron motor (ASM), rotor için gerekli gücü komitatör yada bileziklerden ziyade elektromanyetik indüksiyon yoluyla aktaran AC motor tipidir.

Detaylı

ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN AÇIK DEVRE VE KISA DEVRE KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 324-04

ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN AÇIK DEVRE VE KISA DEVRE KARAKTERİSTİKLERİ DENEY 324-04 ĐNÖNÜ ÜNĐERSĐTESĐ MÜHENDĐSĐK FAKÜTESĐ EEKTRĐK-EEKTRONĐK MÜH. BÖ. ÜÇ-FAZ SENKRON JENERATÖRÜN AÇIK DERE E KISA DERE KARAKTERİSTİKERİ DENEY 4-04. AMAÇ: Senkron jeneratör olarak çalışan üç faz senkron makinanın

Detaylı

PERFORMANCE EVALUATION OF AN INDUCTION MOTOR BY USING FINITE ELEMENT METHOD

PERFORMANCE EVALUATION OF AN INDUCTION MOTOR BY USING FINITE ELEMENT METHOD PERFORMANCE EVALUATION OF AN INDUCTION MOTOR BY USING FINITE ELEMENT METHOD A. İhsan ÇANAKOĞLU *, A. Gökhan YETGİN**, Mustafa TURAN** *Dumlupınar Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Elektrik Elektronik

Detaylı

ZM-2H504 İki Faz Step. Motor Sürücüsü. Özet

ZM-2H504 İki Faz Step. Motor Sürücüsü. Özet ZM-2H504 İki Faz Step Motor Sürücüsü Özet ZM-2H504 iki faz, 4,6 ve 8 telli step motorlar için üretilmiştir. Yüksek frekanslı giriş sinyallerini kabul edebilecek şekilde donatılmıştır. Akım kararlılığı,

Detaylı

Anma güçleri 3 kw tan büyük olan motorların üç fazlı şebekelere bağlanabilmeleri için üç fazlı olmaları gerekir.

Anma güçleri 3 kw tan büyük olan motorların üç fazlı şebekelere bağlanabilmeleri için üç fazlı olmaları gerekir. Elektrik motorlarında yol verme işlemi Motorun rotor hızının sıfırdan anma hızına hızına ulaşması için yapılan işlemdir. Durmakta olan motorun stator sargılarına gerilim uygulandığında endüklenen zıt emk

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ EEKTRİK DEVREERİ-2 ABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ SERİ VE PARAE REZONANS DEVRE UYGUAMASI Amaç: Seri ve paralel rezonans devrelerini incelemek, devrelerin karakteristik parametrelerini ölçmek, rezonans eğrilerini

Detaylı

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI

ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI ENDÜSTRİYEL BİR TESİSTE DİNAMİK KOMPANZASYON UYGULAMASI Özgür GENCER Semra ÖZTÜRK Tarık ERFİDAN Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi, Elektrik Mühendisliği Bölümü, Kocaeli San-el Mühendislik Elektrik

Detaylı

Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı

Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı Sabit Gerilim Regülatörü Kullanarak Ayarlanabilir Güç Kaynağı Sabit değerli pozitif gerilim regülatörleri basit bir şekilde iki adet direnç ilavesiyle ayarlanabilir gerilim kaynaklarına dönüştürülebilir.

Detaylı

326 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 326-04

326 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 326-04 İNÖNÜ ÜNİERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜH. BÖL. 26 ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUARI II ÜÇ-FAZ SİNCAP KAFESLİ ASENKRON (İNDÜKSİYON) MOTOR DENEY 26-04. AMAÇ: Üç-faz sincap kafesli asenkron

Detaylı

ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI. Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır.

ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI. Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır. ASENKRON MOTORLARIN KISA TANITIMI Bu bölümde kısaca motorlar ve kullanılan terimler tanıtılacaktır. MOTOR PARÇALARI 1. Motor Gövdesi 2. Stator 3. Stator sargısı 4. Mil 5. Aluminyum kafesli rotor 6.

Detaylı

ASENKRON MOTORLARIN DARBE GENİŞLİK MODÜLASYONLU (DGM) İNVERTER ÜZERİNDEN BİLGİSAYAR DESTEKLİ HIZ DENETİMİNİN DENEYSEL YAKLAŞIMI

ASENKRON MOTORLARIN DARBE GENİŞLİK MODÜLASYONLU (DGM) İNVERTER ÜZERİNDEN BİLGİSAYAR DESTEKLİ HIZ DENETİMİNİN DENEYSEL YAKLAŞIMI ASENKRON MOTORLARIN DARBE GENİŞLİK MODÜLASYONLU (DGM) İNVERTER ÜZERİNDEN BİLGİSAYAR DESTEKLİ HIZ DENETİMİNİN DENEYSEL YAKLAŞIMI Ayhan GÜN, Yılmaz ASLAN, A. İhsan ÇANAKOĞLU Dumlupınar Üniversitesi, Mühendislik

Detaylı

Mikrodenetleyici Tabanlı DA Motor Kontrolü ve PC Üzerinden İzlenmesi

Mikrodenetleyici Tabanlı DA Motor Kontrolü ve PC Üzerinden İzlenmesi 6 th International Advanced Technologies Symposium (IATS 11), 16-18 May 2011, Elazığ, Turkey Mikrodenetleyici Tabanlı DA Motor Kontrolü ve PC Üzerinden İzlenmesi S. Vadi, S. Reyhanoğlu, S. Çelik Gazi Üniversitesi,

Detaylı

KLEA Enerji Analizörü

KLEA Enerji Analizörü KLEA Enerji Analizörü Kolay panel montajı sistem bağlantısı Modüler tasarım Soket kablosu gerektirmez Tespit vidası gerektirmez En yeni teknoloji Veri Toplama Platformu Tüm enerji tüketimleri bir KLEA

Detaylı

ASENKRON MOTORLARA YOL VERME

ASENKRON MOTORLARA YOL VERME 1 ASENKRON MOTORLARA YOL VERME Üç Fazlı Asenkron Motorlara Yol Verme Yöntemleri Kısa devre rotorlu asenkron motorlar sekonderi kısa devre edilmiş transformatöre benzediklerinden kalkış anında normal akımlarının

Detaylı

3 Fazlı Motorların Güçlerinin PLC ile Kontrolü. Doç. Dr. Ramazan BAYINDIR

3 Fazlı Motorların Güçlerinin PLC ile Kontrolü. Doç. Dr. Ramazan BAYINDIR 3 Fazlı Motorların Güçlerinin PLC ile Kontrolü Doç. Dr. Ramazan BAYINDIR Endüstride çok yaygın olarak kullanılan asenkron motorların sürekli izlenmesi ve arızalarının en aza indirilmesi büyük önem kazanmıştır.

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ 1 ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTOR ÇALIŞMA PRENSİBİ Buna göre bir iletkende gerilim indüklenebilmesi için; Bir manyetik alan olmalıdır. (Sabit mıknatıs yada elektromıknatıs ile elde edilir.) İletken manyetik alan

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) (ELP211) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1

ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) (ELP211) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 ELEKTRİK MAKİNELERİ (MEP 112) Yazar: Yrd. Doç. Dr. Mustafa Turan S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir. "Uzaktan

Detaylı

İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR

İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR İNVERTER ENTEGRELİ MOTORLAR ENTEGRE MOTOR ÇÖZÜMLERİ Günümüzde enerji kaynakları hızla tükenirken enerjiye olan talep aynı oranda artmaktadır. Bununla beraber enerji maliyetleri artmakta ve enerjinin optimum

Detaylı

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU

ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU T.C. MARMARA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ ELEKTRİK ENERJİ SİSTEMLERİNDE OLUŞAN HARMONİKLERİN FİLTRELENMESİNİN BİLGİSAYAR DESTEKLİ MODELLENMESİ VE SİMÜLASYONU Mehmet SUCU (Teknik Öğretmen, BSc.)

Detaylı

ELEKTRĐK MOTORLARI SÜRÜCÜLERĐ EELP212 DERS 05

ELEKTRĐK MOTORLARI SÜRÜCÜLERĐ EELP212 DERS 05 EELP212 DERS 05 Özer ŞENYURT Mayıs 10 1 BĐR FAZLI MOTORLAR Bir fazlı motorların çeşitleri Yardımcı sargılı motorlar Ek kutuplu motorlar Relüktans motorlar Repülsiyon motorlar Üniversal motorlar Özer ŞENYURT

Detaylı

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ

Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ Yumuşak Yol Vericiler - TEORİ 1. Gerilimi Düşürerek Yolverme Alternatif akım endüksiyon motorları, şebeke gerilimine direkt olarak bağlandıklarında, yol alma başlangıcında şebekeden Kilitli Rotor Akımı

Detaylı

3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR

3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR 3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR 3 FAZLI ASENKRON MOTORLAR Üç fazlı AC makinelerde üretilen üç fazlı gerilim, endüstride R-S-T (L1-L2- L3) olarak bilinir. R-S-T gerilimleri, aralarında 120 şer derece faz farkı

Detaylı

ELM019 - Ölçme ve Enstrümantasyon 3

ELM019 - Ölçme ve Enstrümantasyon 3 DAQ - Converters Veri Toplayıcılar Data Acquisition Bir Veri Toplama Sisteminin (DAS) Bileşenleri Bazı tıbbi cihazlar bir hastadan gelen fizyolojik işaretlerin takibini ve analizini yapabilir. Şekildeki

Detaylı

TECO N3 SERİSİ HIZ KONTROL CİHAZLARI

TECO N3 SERİSİ HIZ KONTROL CİHAZLARI 1/55 TECO N3 SERİSİ HIZ 230V 1FAZ 230V 3FAZ 460V 3FAZ 0.4 2.2 KW 0.4 30 KW 0.75 55 KW 2/55 PARÇA NUMARASI TANIMLAMALARI 3/55 TEMEL ÖZELLİKLER 1 FAZ 200-240V MODEL N3-2xx-SC/SCF P5 01 03 Güç (HP) 0.5 1

Detaylı

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLAR

ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLAR 1 ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLAR Üç Fazlı Asenkron Motorlar Üç fazlı asenkron motorlar, stator sargılarına uygulanan elektrik enerjisini mekanik enerjiye çevirerek milinden yüke aktarırlar. Rotor ise gerekli

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ MEKATRONİK EĞİTİMİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR DESTEKLİ İMALAT SERVO VE STEP MOTORLAR

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ MEKATRONİK EĞİTİMİ BÖLÜMÜ BİLGİSAYAR DESTEKLİ İMALAT SERVO VE STEP MOTORLAR BİLGİSAYAR DESTEKLİ İMALAT SERVO VE STEP MOTORLAR Step (Adım) Motorlar Elektrik enerjisini açısal dönme hareketine çeviren motorlardır. Elektrik motorlarının uygulama alanlarında sürekli hareketin (fırçalı

Detaylı

Şekil1. Geri besleme eleman türleri

Şekil1. Geri besleme eleman türleri HIZ / KONUM GERİBESLEME ELEMANLARI Geribesleme elemanları bir servo sistemin, hızını, motor milinin bulunduğu konumu ve yükün bulunduğu konumu ölçmek ve belirlemek için kullanılır. Uygulamalarda kullanılan

Detaylı

3. Bölüm: Asenkron Motorlar. Doç. Dr. Ersan KABALCI

3. Bölüm: Asenkron Motorlar. Doç. Dr. Ersan KABALCI 3. Bölüm: Asenkron Motorlar Doç. Dr. Ersan KABALCI 1 3.1. Asenkron Makinelere Giriş Düşük ve orta güç aralığında günümüzde en yaygın kullanılan motor tipidir. Yapısal olarak çeşitli çalışma koşullarında

Detaylı

mikroc Dili ile Mikrodenetleyici Programlama Ders Notları / Dr. Serkan DİŞLİTAŞ

mikroc Dili ile Mikrodenetleyici Programlama Ders Notları / Dr. Serkan DİŞLİTAŞ 12. Motor Kontrolü Motorlar, elektrik enerjisini hareket enerjisine çeviren elektromekanik sistemlerdir. Motorlar temel olarak 2 kısımdan oluşur: Stator: Hareketsiz dış gövde kısmı Rotor: Stator içerisinde

Detaylı

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER

ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER ELEKTRİKSEL EYLEYİCİLER Eyleyiciler (Aktuatörler) Bir cismi hareket ettiren veya kontrol eden mekanik cihazlara denir. Elektrik motorları ve elektrikli sürücüler Hidrolik sürücüler Pinomatik sürücüler

Detaylı

SAYISAL TASARIM. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı

SAYISAL TASARIM. Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı SAYISAL TASARIM Ege Üniversitesi Ege MYO Mekatronik Programı BÖLÜM 5 ADC, Analog Sayısal Dönüştürücüler Analog İşaretler Elektronik devrelerin giriş işaretlerinin büyük çoğunluğu analogtur. Günlük yaşantımızda

Detaylı

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ YAYINLARI NO: 293 3. BASKI

DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ YAYINLARI NO: 293 3. BASKI DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ YAYINLARI NO: 293 3. BASKI ÖNSÖZ Bu kitap, Dokuz Eylül Üniversitesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümünde lisans eğitimi ders programında verilen

Detaylı

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR

TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR www.teknolojikarastirmalar.com ISSN:1304-4141 Makine Teknolojileri Elektronik Dergisi 2007 (1) 15-24 TEKNOLOJĐK ARAŞTIRMALAR Makale Rüzgar Enerjisi ile Tahrik Edilen Bilezikli Asenkron Jeneratörün Yapay

Detaylı

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları

Elektromekanik Kumanda Sistemleri / Ders Notları İkincisinde ise; stator düşük devir kutup sayısına göre sarılır ve her faz bobinleri 2 gruba bölünerek düşük devirde seri- üçgen olarak bağlanır. Yüksek devirde ise paralel- yıldız olarak bağlanır. Bu

Detaylı

ZM-2H606 İki Faz Step. Motor Sürücüsü. Özet

ZM-2H606 İki Faz Step. Motor Sürücüsü. Özet ZM-2H606 İki Faz Step Motor Sürücüsü Özet ZM-2H606 iki faz, 4,6 ve 8 telli step motorlar için üretilmiştir. Yüksek frekanslı giriş sinyallerini kabul edebilecek şekilde donatılmıştır. Akım kararlılığı,

Detaylı

Sabit Mıknatıslı Senkron Motorlarda Titreşim Sinyaline Dayalı Eksenden Kaçıklık Arızasının Tespiti. Mühendisliği Bölümü 60250, TOKAT

Sabit Mıknatıslı Senkron Motorlarda Titreşim Sinyaline Dayalı Eksenden Kaçıklık Arızasının Tespiti. Mühendisliği Bölümü 60250, TOKAT EEB 26 Elektrik-Elektronik ve Bilgisayar Sempozyumu, -3 Mayıs 26, Tokat TÜRKİYE Sabit Mıknatıslı Senkron Motorlarda Titreşim Sinyaline Dayalı Eksenden Kaçıklık Arızasının Tespiti Mustafa ER Mehmet AKAR

Detaylı

Matris Çevirici ve Gerilim Beslemeli Evirici ile Beslenen Sürekli Mıknatıslı Senkron Motor Sürücülerinin Karşılaştırılması

Matris Çevirici ve Gerilim Beslemeli Evirici ile Beslenen Sürekli Mıknatıslı Senkron Motor Sürücülerinin Karşılaştırılması 6 th International Advanced Technologies Symposium (IATS 11), 16-18 May 211, Elazığ, Turkey Matris Çevirici ve Geril Beslemeli Evirici ile Beslenen Sürekli Mıknatıslı Senkron Motor Sürücülerinin Karşılaştırılması

Detaylı

WZM-2H090MK İki Faz Step Motor Sürücüsü

WZM-2H090MK İki Faz Step Motor Sürücüsü WZM-2H090MK İki Faz Step Motor Sürücüsü Özet WZM-2H090MK iki faz step motorlar için üretilmiştir. Yüksek frekanslı giriş sinyallerini kabul edebilecek şekilde donatılmıştır. Akım kararlılığı, çok güçlü

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI FİNAL/BÜTÜNLEME SORULARI İÇİN ÖRNEKLER (Bunlardan farklı sorular da çıkabilir.)

ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI FİNAL/BÜTÜNLEME SORULARI İÇİN ÖRNEKLER (Bunlardan farklı sorular da çıkabilir.) ELEKTRİK MAKİNALARI LABORATUVARI FİNAL/BÜTÜNLEME SORULARI İÇİN ÖRNEKLER (Bunlardan farklı sorular da çıkabilir.) 1) Etiketinde 4,5 kw ve Y 380V 5A 0V 8,7A yazan üç fazlı bir asenkron motorun, fazlar arası

Detaylı

ADC Devrelerinde Pratik Düşünceler

ADC Devrelerinde Pratik Düşünceler ADC Devrelerinde Pratik Düşünceler ADC nin belki de en önemli örneği çözünürlüğüdür. Çözünürlük dönüştürücü tarafından elde edilen ikili bitlerin sayısıdır. Çünkü ADC devreleri birçok kesikli adımdan birinin

Detaylı

Mikroişlemci ile Analog-Sayısal Dönüştürücü (ADC)

Mikroişlemci ile Analog-Sayısal Dönüştürücü (ADC) KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MİKROİŞLEMCİ LABORATUARI Mikroişlemci ile Analog-Sayısal Dönüştürücü (ADC) 1. Giriş Analog işaretler analog donanım kullanılarak işlenebilir.

Detaylı

Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır.

Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır. ASENKRON MOTORLARDA HIZ AYARI ve FRENLEME Haftanın Amacı: Asenkron motorun hız ayar ve frenleme tekniklerinin kavranmasıdır. Giriş Bilindiği üzere asenkron motorun rotor hızı, döner alan hızını (n s )

Detaylı

COMPARISON OF SINUSOIDAL PWM ZERO CURRENT TRANSITION INVERTER WITH RESONANT LINK INVERTER

COMPARISON OF SINUSOIDAL PWM ZERO CURRENT TRANSITION INVERTER WITH RESONANT LINK INVERTER 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (IATS 09), 13-15 Mayıs 2009, Karabük, Türkiye SİNÜSOİDAL DGM SIFIR AKIM GEÇİŞLİ EVİRİCİ İLE REZONANS HATLI EVİRİCİNİN KARŞILAŞTIRILMASI COMPARISON OF SINUSOIDAL

Detaylı

37 hacimlerinin ve a ırlıklarının dü ük olması, moment

37 hacimlerinin ve a ırlıklarının dü ük olması, moment Keysan O., Ertan H. B., Asenkron Motorlarda Oluk Sayısının Gövde Dışına Takılan Bir Bobinle Metin.aydin@kocaeli.edu.tr Belirlenmesi, Asenkron Motorlarda Oluk Sayısının Gövde Dışına Takılan Bir Bobinle

Detaylı

Artesis* MCM* / PCM* Özellikler ve Sipariş Bilgisi

Artesis* MCM* / PCM* Özellikler ve Sipariş Bilgisi Artesis* MCM* / PCM* Özellikler ve Sipariş Bilgisi Genel Tanım MCM/PCM, elektrik motoru ve jeneratörlerindeki ve yine bunların sürücülerinde ya da sürülen ekipmanlarındaki mevcut ve gelişmekte olan arızaları,

Detaylı

FRENIC MULTİ ÖZET KULLANIM KLAVUZU

FRENIC MULTİ ÖZET KULLANIM KLAVUZU FRENIC MULTİ ÖZET KULLANIM KLAVUZU GENEL BİLGİLER SÜRÜCÜ KONTROL BAĞLANTILARI PLC 24 VDC CM DİJİTAL GİRİŞ COM UCU FWD REV X1 X5 EN DİJİTAL GİRİŞLER ( PNP / NPN SEÇİLEBİLİR ) ENABLE GİRİŞİ SW1 Y1 Y2 DİJİTAL

Detaylı

Ecras Elektronik Multimetre

Ecras Elektronik Multimetre Ecras Elektronik Multimetre Modüler tasarım Soket kablosu gerektirmez Tespit vidası gerektirmez En yeni teknoloji Kolay panel montajı sistem bağlantısı Anlık Her fazda VL-N ve ortalama değerleri. Her fazda

Detaylı

40 yıllık KABLO T P AKIM TRANSFORMATÖRLER. deneyim. Transforming Supporting

40 yıllık KABLO T P AKIM TRANSFORMATÖRLER. deneyim. Transforming Supporting 40 yıllık deneyim KABLO T P AKIM TRANSFORMATÖRLER Transforming Supporting KABLO T P AKIM TRANSFORMATÖRLER Uygulama KAT ve SAA kablo tipi akım transformatörleri; Koruma ve ölçme amaçlı kullanılabilirler.

Detaylı

Sürekli Mıknatıslı Senkron Motorun Sayısal İşaret İşlemcisi ile Histerezis Akım Denetleyicili Alan Yönlendirme Kontrolünün Gerçekleştirilmesi

Sürekli Mıknatıslı Senkron Motorun Sayısal İşaret İşlemcisi ile Histerezis Akım Denetleyicili Alan Yönlendirme Kontrolünün Gerçekleştirilmesi Fırat Üniv. Mühendislik Bilimleri Dergisi Fırat Univ. Journal of Engineering 27(1), 15-22, 2015 27(1), 15-22, 2015 Sürekli Mıknatıslı Senkron Motorun Sayısal İşaret İşlemcisi ile Histerezis Akım Denetleyicili

Detaylı

Doğru Akım (DC) Makinaları

Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru Akım (DC) Makinaları Doğru akım makinaları motor veya jeneratör olarak kullanılabilir. Genellikle DC makinalar motor olarak kullanılır. En büyük avantajları hız ve tork ayarının kolay yapılabilmesidir.

Detaylı

FRENIC MEGA ÖZET KULLANIM KLAVUZU

FRENIC MEGA ÖZET KULLANIM KLAVUZU FRENIC MEGA ÖZET KULLANIM KLAVUZU GENEL BİLGİLER SÜRÜCÜ KONTROL BAĞLANTILARI PLC 24 VDC CM DİJİTAL GİRİŞ COM UCU FWD REV DİJİTAL GİRİŞLER ( PNP / NPN SEÇİLEBİLİR ) SW1 X1 - X7 EN ENABLE GİRİŞİ Y1 - Y4

Detaylı

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ İLETİŞİM LABORATUARI SAYISAL FİLTRELER

ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ İLETİŞİM LABORATUARI SAYISAL FİLTRELER SAYISAL FİLTRELER Deney Amacı Sayısal filtre tasarımının ve kullanılmasının öğrenilmesi. Kapsam Ayrık zamanlı bir sistem transfer fonksiyonunun elde edilmesi. Filtren frekans tepkes elde edilmesi. Direct

Detaylı

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM-1-ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLARIN YAPISI VE ÇALIġMA PRENSĠBĠ

İÇİNDEKİLER. BÖLÜM-1-ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLARIN YAPISI VE ÇALIġMA PRENSĠBĠ İÇİNDEKİLER BÖLÜM-1-ÜÇ FAZLI ASENKRON MOTORLARIN YAPISI VE ÇALIġMA PRENSĠBĠ Asenkron motorların endüstrideki önemi Turmetre ile asenkron motorun devrinin ölçülmesi ve kayma deneyi Senkron hız, Asenkron

Detaylı

22. ÜNİTE SENKRON MOTORLAR

22. ÜNİTE SENKRON MOTORLAR 22. ÜNİTE SENKRON MOTORLAR KONULAR 1. YAPISI VE ÇALIŞMA PRENSİBİ 2. YOL VERME YÖNTEMLERİ 3. KULLANILDIĞI YERLER Herhangi bir yükü beslemekte olan ve birbirine paralel bağlanan iki altematörden birsinin

Detaylı

MODÜLER AKTİF HARMONİK FİLTRELER

MODÜLER AKTİF HARMONİK FİLTRELER MODÜLER AKTİF HARMONİK FİLTRELER Yetkili Distribütörü: ARMES MÜHENDİSLİK ENDÜSTRİYEL SİSTEMLER LTD. Huzur Mah. Kanarya Sok. No: 1/1 Seyrantepe Sarıyer 34396 İstanbul Türkiye Tel: +90 212 3244327 / 28 info@armes

Detaylı

Asenkron Motorlarda Rotor Çubuğu Kırık Arızasının Elektromanyetik Tork ile Tespiti

Asenkron Motorlarda Rotor Çubuğu Kırık Arızasının Elektromanyetik Tork ile Tespiti 6 th International Advanced Technologies Symposium (IATS 11), 16-18 May 211, Elazığ, Turkey Asenkron Motorlarda Rotor Çubuğu Kırık Arızasının Elektromanyetik Tork ile Tespiti M. Akar 1, A. Fenercioğlu

Detaylı

Proje Teslimi: 2013-2014 güz yarıyılı ikinci ders haftasında teslim edilecektir.

Proje Teslimi: 2013-2014 güz yarıyılı ikinci ders haftasında teslim edilecektir. ELEKTRONĐK YAZ PROJESĐ-2 (v1.1) Yıldız Teknik Üniversitesi Elektronik ve Haberleşme Mühendisliği Bölümünde okuyan 1. ve 2. sınıf öğrencilerine; mesleği sevdirerek öğretmek amacıyla, isteğe bağlı olarak

Detaylı

Asenkron Motorda Statik Eksenden Kaçıklık Arızasının İncelenmesi

Asenkron Motorda Statik Eksenden Kaçıklık Arızasının İncelenmesi Asenkron Motorda Statik Eksenden Kaçıklık Arızasının İncelenmesi *1 Elif İNGENÇ, 2 Goşenay HATIK, 3 Mehmet AKAR 1,2,3 Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi, Mekatronik Mühendisliği

Detaylı

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri

AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri AC-DC Dönüştürücülerin Genel Özellikleri U : AC girişteki efektif faz gerilimi f : Frekans q : Faz sayısı I d, I y : DC çıkış veya yük akımı (ortalama değer) U d U d : DC çıkış gerilimi, U d = f() : Maksimum

Detaylı

İNVERTERLE BESLENEN ÜC FAZLI ASENKRON MOTORUN PC İLE AÇIK ÇEVRİM HIZ KONTROLÜ

İNVERTERLE BESLENEN ÜC FAZLI ASENKRON MOTORUN PC İLE AÇIK ÇEVRİM HIZ KONTROLÜ FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ EMÜ-419 OTOMATİK KONTROL LABORATUARI DENEY 9 İNVERTERLE BESLENEN ÜC FAZLI ASENKRON MOTORUN PC İLE AÇIK ÇEVRİM HIZ KONTROLÜ

Detaylı

BİR FAZ BEŞ SEVİYELİ İNVERTER TASARIMI VE UYGULAMASI

BİR FAZ BEŞ SEVİYELİ İNVERTER TASARIMI VE UYGULAMASI BİR FAZ BEŞ SEVİYELİ İNVERTER TASARIMI VE UYGULAMASI Sabri ÇAMUR 1 Birol ARİFOĞLU 2 Ersoy BEŞER 3 Esra KANDEMİR BEŞER 4 Elektrik Mühendisliği Bölümü Mühendislik Fakültesi Kocaeli Üniversitesi, 41100, İzmit,

Detaylı

ASENKRON (İNDÜKSİYON)

ASENKRON (İNDÜKSİYON) ASENKRON (İNDÜKSİYON) Genel MOTOR Tek fazlı indüksiyon motoru Asenkron makinalar motor ve jeneratör olarak kullanılabilmekle birlikte, jeneratör olarak kullanım rüzgar santralleri haricinde yaygın değildir.

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans. Görev Ünvanı Alan Görev Yeri Yıl Arş. Gör.

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans. Görev Ünvanı Alan Görev Yeri Yıl Arş. Gör. ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Asım Gökhan YETGİN 2. Doğum Tarihi : 1979-Kütahya 3. Ünvanı : Yrd. Doç. Dr. 4. E-mail : gokhan.yetgin@dpu.edu.tr 5. Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Lisans Elektrik

Detaylı

Yükseltici DA Kıyıcılar, Gerilim beslemeli invertörler / 12. Hafta

Yükseltici DA Kıyıcılar, Gerilim beslemeli invertörler / 12. Hafta E sınıfı DC kıyıcılar; E sınıfı DC kıyıcılar, çift yönlü (4 bölgeli) DC kıyıcılar olarak bilinmekte olup iki adet C veya iki adet D sınıfı DC kıyıcının birleşiminden oluşmuşlardır. Bu tür kıyıcılar, iki

Detaylı

Elektrik Motorları ve Sürücüleri

Elektrik Motorları ve Sürücüleri Elektrik Motorları ve Sürücüleri Genel Kavramlar Motor sarımı görüntüleri Sağ el kuralı bobine uygulanırsa: 4 parmak akım yönünü Başparmak N kutbunu gösterir N ve S kutbunun oluşumu Manyetik alan yönü

Detaylı

Sıtkı KOCAOĞLU 1, Hilmi KUŞÇU 2. Kırklareli Üniversitesi, Kırklareli sitki.kocaoglu@kirklareli.edu.tr. Trakya Üniversitesi, Edirne hilmi@trakya.edu.

Sıtkı KOCAOĞLU 1, Hilmi KUŞÇU 2. Kırklareli Üniversitesi, Kırklareli sitki.kocaoglu@kirklareli.edu.tr. Trakya Üniversitesi, Edirne hilmi@trakya.edu. PIC İLE DC MOTORLARIN HIZ VE KONUM KONTROLÜ İÇİN GEREKLİ PID PARAMETRELERİNİN BELİRLENMESİ VE BİR UYGULAMA Sıtkı KOCAOĞLU 1, Hilmi KUŞÇU 2 1 Elektronik Teknolojisi Bölümü Kırklareli Üniversitesi, Kırklareli

Detaylı

ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR

ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR ELEKTRİK MOTOR SÜRÜCÜLERİ: PWM AC KIYICILAR Hazırlayan ve Sunan: ELEKTRİK_55 SUNUM AKIŞI: PWM (DARBE GENİŞLİK MODÜLASYONU) NEDİR? Çalışma Oranı PWM in Elde Edilmesi Temelleri PWM in Kullanım Alanları AC

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ Prof. Dr. İBRAHİM ŞENOL

ÖZGEÇMİŞ Prof. Dr. İBRAHİM ŞENOL ÖZGEÇMİŞ Prof. Dr. İBRAHİM ŞENOL TC Kimlik No / Pasaport No: 55243205040 Doğum Yılı: 1961 Yazışma Adresi : Telefon : 212-3832434 Faks : 212-2594869 e-posta : Üniversitesi- Elektrik Müh. Böl. Elektrik Makinaları

Detaylı

2. Bölüm: Rüzgar Enerjisi Dönüşüm Sistemleri ve Yapıları

2. Bölüm: Rüzgar Enerjisi Dönüşüm Sistemleri ve Yapıları 2. Bölüm: Rüzgar Enerjisi Dönüşüm Sistemleri ve Yapıları Doç. Dr. Ersan KABALCI AEK-204 Rüzgar Enerjisi ile Elektrik Üretimi 2.1. Rüzgar Enerjisi Dönüşüm Sistemlerine Giriş Rüzgar enerjisinin elektriksel

Detaylı

Mentor II DC sürücüler için Pratik Devreye Alma Klavuzu

Mentor II DC sürücüler için Pratik Devreye Alma Klavuzu Mentor II DC sürücüler için Pratik Devreye Alma Klavuzu 1. Adım : Motor & Sürücü Bağlantılarını Yapınız. 2. Adım : Motor Plaka Değerlerine Bakınız Mentor II nin parametrelerini ayarlamak için, önce motor

Detaylı

Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi

Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi 1. GİRİŞ Bilezikli asenkron motor, sincap kafesli asenkron motordan farklı olarak, rotor sargıları dışarı çıkarılmış ve kömür fırçaları yardımıyla elektriksel bağlantı

Detaylı

ÜÇ-FAZ SENKRON MAKİNANIN SENKRONİZASYON İŞLEMİ VE MOTOR OLARAK ÇALIŞTIRILMASI DENEY 324-06

ÜÇ-FAZ SENKRON MAKİNANIN SENKRONİZASYON İŞLEMİ VE MOTOR OLARAK ÇALIŞTIRILMASI DENEY 324-06 ĐNÖNÜ ÜNĐERSĐTESĐ MÜHENDĐSĐK FAKÜTESĐ EEKTRĐK-EEKTRONĐK MÜH. BÖ. ÜÇ-FAZ SENKRON MAKİNANIN SENKRONİZASYON İŞEMİ E MOTOR OARAK ÇAIŞTIRIMASI DENEY 4-06. AMAÇ: Senkron jeneratörün kaynağa paralel senkronizasyonu

Detaylı

18/12 Kutuplu Bir Anahtarlı Relüktans Motorun Tasarımı, İncelenmesi ve Kontrolü

18/12 Kutuplu Bir Anahtarlı Relüktans Motorun Tasarımı, İncelenmesi ve Kontrolü Fırat Üniv. Fen ve Müh. Bil. Dergisi Science and Eng. J of Fırat Univ. 9 (), 9-, 7 9 (), 9-, 7 8/ Kutuplu Bir Anahtarlı Relüktans Motorun Tasarımı, İncelenmesi ve Kontrolü Zeki OMAÇ, Hasan KÜRÜM ve Ahmet

Detaylı

İNDÜKSİYON MOTORLARIN KARAKTERİSTİKLERİNİN İNCELENMESİ

İNDÜKSİYON MOTORLARIN KARAKTERİSTİKLERİNİN İNCELENMESİ ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI İNDÜKSİYON MOTORLARIN KARAKTERİSTİKLERİNİN İNCELENMESİ DERSİN

Detaylı

Asenkron Motor Analizi

Asenkron Motor Analizi Temsili Resim Giriş Asenkron motorlar, neredeyse 100 yılı aşkın bir süredir endüstride geniş bir yelpazede kulla- Alperen ÜŞÜDÜM nılmaktadır. Elektrik Müh. Son yıllarda, FİGES A.Ş. kontrol teknolojilerinin

Detaylı

DA-DA BUCK, BOOST VE BUCK-BOOST KONVERTER DENEY SETĐ TASARIMI VE UYGULAMASI

DA-DA BUCK, BOOST VE BUCK-BOOST KONVERTER DENEY SETĐ TASARIMI VE UYGULAMASI MYO-ÖS 2010- Ulusal Meslek Yüksekokulları Öğrenci Sempozyumu 21-22 EKĐM 2010-DÜZCE DA-DA BUCK, BOOST VE BUCK-BOOST KONVERTER DENEY SETĐ TASARIMI VE UYGULAMASI Muhammed ÖZTÜRK Engin YURDAKUL Samet EŞSĐZ

Detaylı

ELEKTRİK MOTORLARI VE SÜRÜCÜLERİ ADIM MOTORLARI (STEP MOTORS)

ELEKTRİK MOTORLARI VE SÜRÜCÜLERİ ADIM MOTORLARI (STEP MOTORS) ELEKTRİK MOTORLARI VE SÜRÜCÜLERİ ADIM MOTORLARI (STEP MOTORS) 1. Giriş Adım (Step) Motorları Açısal konumu adımlar halinde değiştiren, çok hassas sinyallerle sürülen motorlara adım motorları denir. Adından

Detaylı

Yeni Tek Fazlı İndüksiyon Motor Tasarımı A New Single Phase Induction Motor Design

Yeni Tek Fazlı İndüksiyon Motor Tasarımı A New Single Phase Induction Motor Design Yeni Tek Fazlı İndüksiyon Motor Tasarımı A New Single Phase Induction Motor Design Ali Kurt 1, Güven Önbilgin 2, Ünal Kurt 3, Okan Ozgonenel 2 1 Osmanoğlu Ticaret, Mustafa Kemal Paşa Caddesi, Amasya alikurt1955@hotmail.com

Detaylı

ELEKTRİK GÜÇ SİSTEMLERİNDE ENERJİ KALİTESİ

ELEKTRİK GÜÇ SİSTEMLERİNDE ENERJİ KALİTESİ ELEKTRİK GÜÇ SİSTEMLERİNDE ENERJİ KALİTESİ Mehmet BAYRAK Sakarya Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü bayrak@sakarya.edu.tr ÖZET Güç sistemlerinde geçici aşırı gerilimler genellikle, yıldırım

Detaylı

EEM 311 KONTROL LABORATUARI

EEM 311 KONTROL LABORATUARI Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik Elektronik Mühendisliği Bölümü EEM 311 KONTROL LABORATUARI DENEY 03: DC MOTOR FREN KARAKTERİSTİĞİ 2012-2013 GÜZ DÖNEMİ Grup Kodu: Deney Tarihi: Raporu

Detaylı

TEK FAZLI DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI DOĞRULTUCULAR ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK ÜHENDĠSLĠĞĠ GÜÇ ELEKTRONĠĞĠ LABORATUAR TEK FAZL DOĞRULTUCULAR Teorik Bilgi Pek çok güç elektroniği uygulamasında, giriş gücü şebekeden alınan 50-60 Hz lik AC güç şeklindedir ve uygulamada

Detaylı

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir.

2- Tristör ile yük akımı değiştirilerek ayarlı yükkontrolü yapılabilir. Tristörlü Redresörler ( Doğrultmaçlar ) : Alternatif akımı doğru akıma çeviren sistemlere redresör denir. Redresörler sanayi için gerekli olan DC gerilimin elde edilmesini sağlar. Büyük akım ve gerilimlerin

Detaylı

MA İNAL NA ARI A NDA ELE E K LE TRİK

MA İNAL NA ARI A NDA ELE E K LE TRİK 3.0.01 KALDIRMA MAKİNALARINDA ELEKTRİK DONANIMI VE ELEKTRİK MOTORU SEÇİMİ Günümüzde transport makinalarının bir çoğunda güç sistemi olarak elektrik tahrikli donanımlar kullanılmaktadır. 1 ELEKTRİK TAHRİKİNİN

Detaylı

DY-45 OSĐLOSKOP KĐTĐ. Kullanma Kılavuzu

DY-45 OSĐLOSKOP KĐTĐ. Kullanma Kılavuzu DY-45 OSĐLOSKOP KĐTĐ Kullanma Kılavuzu 01 Kasım 2010 Amatör elektronikle uğraşanlar için osiloskop pahalı bir test cihazıdır. Bu kitte amatör elektronikçilere hitap edecek basit ama kullanışlı bir yazılım

Detaylı

Çok sayıda motor şekilde gibi sadece bir durumunda başlatma kontrol merkezi ile otomatik olarak çalıştırılabilir.

Çok sayıda motor şekilde gibi sadece bir durumunda başlatma kontrol merkezi ile otomatik olarak çalıştırılabilir. 7.1.4 Paket Şalter İle Bu devredeki DG düşük gerilim rölesi düşük gerilime karşı koruma yapar. Yani şebeke gerilimi kesilir ve tekrar gelirse motorun çalışmasına engel olur. 7.2 SIRALI KONTROL Sıralı kontrol,

Detaylı

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR

TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR FIRAT ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK-ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ GÜÇ ELEKTRONİĞİ LABORATUVARI DENEY NO:1 TEK FAZLI KONTROLLU VE KONTROLSUZ DOĞRULTUCULAR 1.1 Giriş Diyod ve tristör gibi

Detaylı

Titreşim Deney Düzeneği

Titreşim Deney Düzeneği Titreşim Deney Düzeneği DENEY DÜZENEĞI PROJE SÜREÇLERI Kavramsal Tasarım Standart/Ürün Taraması Sistem Planlaması Geliştirme Süreci Test platformunun elektromekanik tasarımı Ölçüm/veri toplama sistemi

Detaylı

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY 6 ANALOG/DİGİTAL DÖNÜŞTÜRÜCÜ. Grup Numara Ad Soyad RAPORU HAZIRLAYAN:

ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY 6 ANALOG/DİGİTAL DÖNÜŞTÜRÜCÜ. Grup Numara Ad Soyad RAPORU HAZIRLAYAN: ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ SAYISAL TASARIM LABORATUVARI DENEY 6 ANALOG/DİGİTAL DÖNÜŞTÜRÜCÜ DENEYİ YAPANLAR Grup Numara Ad Soyad RAPORU HAZIRLAYAN: Deneyin Yapılış Tarihi Raporun Geleceği Tarih Raporun

Detaylı

SCADA SİSTEMİ Y ARDIMIYLA ENERJİ DAGITIM SİSTEMLERİNDE HARMONİKLERİN ÖLÇÜLMESi

SCADA SİSTEMİ Y ARDIMIYLA ENERJİ DAGITIM SİSTEMLERİNDE HARMONİKLERİN ÖLÇÜLMESi SAÜ Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 1 (1998) 15-20 SCADA SİSTEMİ Y ARDIMIYLA ENERJİ DAGITIM SİSTEMLERİNDE HARMONİKLERİN ÖLÇÜLMESi Etem KÖKLÜKAYA MehmetBAYRAK SAO Mühendislik Fakültesi Elektrik-Elektronik

Detaylı

THIPWM ile Kontrol Edilen 3 Fazlı Gerilim Beslemeli İnverterin Matlab/Simulink ile Modellenmesi ve DSP Kontrolör ile Uygulamasının Gerçekleştirilmesi

THIPWM ile Kontrol Edilen 3 Fazlı Gerilim Beslemeli İnverterin Matlab/Simulink ile Modellenmesi ve DSP Kontrolör ile Uygulamasının Gerçekleştirilmesi 5. Uluslararası İleri Teknolojiler Sempozyumu (ATS 09), 13-15 Mayıs 2009, Karabük, Türkiye THPWM ile Kontrol Edilen 3 Fazlı Gerilim Beslemeli İnverterin Matlab/Simulink ile Modellenmesi ve DSP Kontrolör

Detaylı