Ekonomik Yaklaşım, Cilt : 19, Sayı : 67, ss

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Ekonomik Yaklaşım, Cilt : 19, Sayı : 67, ss. 59-78"

Transkript

1 Ekonomik Yaklaşım, Cilt : 19, Sayı : 67, ss KAYNAK TABANLI YÖNETİM MODELİNİN REKABETÇİ ÜSTÜNLÜKLER AÇISINDAN İNCELENMESİ VE TUSAŞ, FORD OTOSAN, GRAHAM VE TOPRAK SERAMİK İŞLETMELERİNDE NİTELİKSEL BİR İNCELEME Gökben BAYRAMOĞLU * Özet Kaynak tabanlı yönetim modeli, rekabetçi üstünlüğün nasıl elde edildiği ve bu üstünlüğün nasıl korunduğuna dair güçlü bir teorik yapı sunmaktadır. Kaynak tabanlı yönetim modeli, rekabetçi üstünlüğün kaynakların eşsiz bileşiminden elde edileceğini ileri sürmektedir. Rekabetçi üstünlük yaratmaya olanak sağlayan kaynakların sahip olması gereken özelliklerle ilgili olarak birçok sınıflandırma olmakla birlikte, bu kaynakların özellikleri dört temel grupta toplamaktadır: (1) kaynak değer yaratabilmelidir, (2) kaynak nadir olmalıdır, (3) rakipler tarafından taklit edilmesi güç ya da olanaksız olmalıdır, (4) kaynak, diğer kaynak türleriyle ikame edilememelidir. İşletmeler, rekabetçi çevrede varlıklarını sürdürebilmek için yeni stratejik kaynaklar ve yetenekler geliştirmek zorundadır. Bu çalışmada kaynak tabanlı yönetim modelinin rakip işletmelerinin ulaşamadığı özel kaynak ve yeteneklere sahip olan işletmeler, sürdürülebilir rekabetçi üstünlük elde etmektedir şeklinde ifade edilen temel görüşünün doğruluğu sınanmak amacı ile Ford Otosan, TUSAŞ, Graham İşletmesi ve Toprak Seramik İşletmelerinde niteliksel bir araştırma yapılmıştır. Bunun sonucunda ise yüksek yenilikçi kapasiteye sahip olan, değişime açık ve yalın örgüt yapısına sahip olan işletmelerin sürdürülebilir rekabetçi üstünlük elde ettikleri saptanmıştır. Anahtar sözcükler: Rekabetçi Üstünlük, Temel Yetenekler, Dinamik Yetenekler * Dr., Hitit Üniversitesi Meslek Yüksekokulu,

2 60 Gökben BAYRAMOĞLU A Research of Resource-Based View From the Point of View Competitive Advantage and a Qualitative Search in Ford Otosan, Tusaş, Graham and Toprak Seramik ABSTRACT The resource-based view of firm is influential theorical framework for understanding how competitive advantage within firms is achieved and how that advantage might be sustained over time. The resource-based view suggests that sustainable competitive advantage emerge from unique combination of resources. While there are multiple typologies of resource characteristics necessary to develop sustainable competitive advantage, most authors have integrated them into four critical ones: (1) the resource must be valuable, (2) the resource must be rare, (3) the resource must be difficult to imitate by competitors and the resource must be nonsubstitutable by other types of resource. Firms must develop new strategic resources and core competencies to survive in a dynamic and competitive environment. In this study, in order to test the correctness of the basic statement of companies having unique, valuable, nonsubstitutable and inimitable resources and competences that cannot be achieved by the competitors obtain sustainable competitive advantage a qualitative research on Ford Otosan, TUSAŞ, Graham and Toprak Seramik has been conducted. As a result, it has been detected that the companies having highly innovative capacity and open to change and having flat organization structure obtain sustainable competitive superiority. Key Words: Competitive Advantage, Core Competence, Dynamic Capabilities GİRİŞ Penrose ün işletmelerin büyümesi üzerindeki çalışması kaynak tabanlı bakışın geniş bir şekilde incelenmesine öncülük etmiştir. Penrose, bir işletmenin yönetsel bir birim olmaktan daha çok, farklı kullanıcılar tarafından tahsis edilen etkili kaynaklar toplamı olduğunu ve artık işletmeyi yönetsel kararlarla tanımlanmasının zamanının dolduğunu ifade etmektedir (Penrose, 2003:27). Daha sonra bu kavram kaynak tabanlı görüşünün çeşitlendirilmesi için alternatif sunan Welnerfelt tarafından tekrar kullanılmaya başlamıştır (Welnerfelt, 1984:119). Son yıllarda ise bu model, rekabetçi üstünlüğün kaynaklarını araştıran bilim adamları tarafından büyük bir ilgi görmektedir (Amit ve Schoemaker, 1993:33 46; Barney, 1997; Dierickx ve Cool 1989: ; Peterraf, 1993: ). Kaynak tabanlı yönetim modeli; değerli, taklit edilemeyen ve benzersiz belirli kilit kaynaklara sahip olma yoluyla rekabetçi üstünlük elde edilmesi ile ilgilenmektedir. Wernerfelt kaynakları işletmeye üstünlük ve zayıflık sağlayan her şey olarak tanımlamaktadır (Wernerfelt, 1984:119). Barney, üstünlük yaratan

3 Kaynak Tabanlı Yönetim Modelinin Rekabetçi Üstünlükler Açısından İncelenmesi 61 kaynakların değerli, taklit edilemez, eşsiz ve ikame edilemez olduğunu ileri sürmektedir. (Barney, 1991:141). Grantt dayanıklılık düzeyi, şeffaflık, transfer edilebilirlik ve koplayanabilmenin önemli belirleyiciler olduğunu ileri sürmektedir (Grant, 1997:141). Amit ve Schoemaker, bu faktörleri daha da genişleterek tamamlayıcılık, kıtlık, düşük pazarlanabilirlik, taklit edilemezlik, sınırlılık, ikame edilebilirlik, uygunluk, dayanıklılık ve stratejik endüstri faktörleriyle bütünleşmeyi içeren sekiz temel faktör belirlemiştir. (Amit ve Schoemaker, 1993: 33 46) Bu temel görüşe dayanarak daha sonra temel yetenek ve dinamik yetenekler kavramları geliştirilmiştir. (Prahalad ve Hamel, 1999: 83; Collins, 1991: 50) I.ARAŞTIRMANIN AMACI Bu araştırmada, rakip işletmelerin ulaşamadığı özel kaynak ve yeteneklere sahip olan işletmeler, sürdürülebilir rekabetçi üstünlük elde eder görüşünün doğruluğu araştırılmıştır. II. ARAŞTIRMANIN ÖNEMİ Kaynak tabanlı yönetim modeli ile ilgili teorik bir temel oluşturulmuş olmakla birlikte; deneysel çalışmaların yetersiz olmasından dolayı eleştirilmektedir. Bu modelin pratikte nasıl işlediğini ve işletmelerin sahip olduğu kaynak ve yeteneklerin, rekabetçi üstünlükleri ne ölçüde etkilediğinin her yönüyle incelenebilmesi için niteliksel bir çalışma yapılmıştır. III. SINIRLILIKLAR Verilerinin yalnızca yapılandırılmış görüşmeler yapılarak toplanması, araştırmanın sınırlılıkları arasındadır. Görüşülen kişiler, mevkileri itibariyle kendilerine ulaşılmasında zorluk çekilen kişilerdir. Bu nedenle, görüşleri alınan kişilerin zamanlarının sınırlı olması ve tekrar görüşme olanağının olmaması araştırmanın bir diğer sınırlılığıdır. IV. ARAŞTIRMA YÖNTEMİ A. Araştırma Modeli Araştırmanın modeli, niteliksel araştırma yöntemlerinden görüşmeye dayalı tümevarım analizi yöntemidir. Niteliksel araştırma, birey davranışlarının doğal ortamlarda gözlendiği, kaydedildiği ve yorumlandığı araştırmalardır. Sosyal gerçekliğin kişiden kişiye ve durumdan duruma değişiği için gerçeklik araştırılmaz. (Kırcaali ve İftar, 1997: 4) Bu anlamda niteliksel araştırma ancak bir takım deneyim

4 62 Gökben BAYRAMOĞLU ve betimler ortaya koyabilmekte ve bunlar alanda çalışan bir bireye perspektif kazandırabilmektedir (Yıldırım ve Şimşek, 2000: 22). Bu yöntemin seçilmesinin nedeni, konunun her yönüyle araştırılabilmesi ve niceliksel araçlarda görülebilen anketi başkasına doldurma ya da gereken önemi vermeme gibi sakıncaların ortadan kaldırılmasıdır. B. Araştırmaya Katılacak İşletmelerin Belirlenmesi Araştırmanın evreni, İSO 500 kapsamında Eskişehir de faaliyet gösteren işletmeler olarak tanımlanmıştır. Bu işletmelerden Arçelik, Pınar Süt ve Şişe Cam, işletme ile ilgili bilgilerin dışarıya verilmemesine dair kurum politikaları gereği görüşmeyi ret etmişlerdir. Araştırmaya Ford Otosan, TUSAŞ, Toprak Seramik işletmeleri olumlu yanıt vermiştir. Ancak Pınar Süt işletmesi ile yapılan görüşmede, işletmenin tedarikçisi konumunda olan ve uluslararası bir işletme özelliğini taşıyan Graham İşletmesinin rekabetçi üstünlüklerin kaynaklarının araştırılmasında önemli bilgiler verebilecek bir işletme olduğu ifade edilmiştir. İşletmenin web sitesinden ve yöneticileri ile yapılan öngörüşmeden sonra araştırma kapsamına alınmasında karar verilmiştir. C. Araştırmaya Katılan Yöneticilerin Belirlenmesi Araştırmaya katılacak yöneticiler belirlenirken işletmelerin web sitelerinden telefon numaraları ve adresleri elde edilmiş ve kolay erişim olanağından yararlanmak için yöneticileri tanıyan kişiler aracılığıyla işletmenin yöneticilerine ulaşılabilmiştir. Araştırmaya katılan yöneticilerin ikisi genel müdür, imalat müdürü ve üretim planlama müdürü unvanlarına sahiptir. D. Veri Toplama Yöntemi Bu araştırmada ise, yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılmıştır. Yapılandırılmış görüşme; yöneticilerin araştırma için ayırabileceği zamanın kısıtlı olması nedeniyle görüşmenin amacı dışına çıkmasına engel olmak ve yöneticilerden derinlemesine bilgi alabilmek için tercih edilmiştir. 1. Görüşme Kılavuzunun Hazırlanması Görüşme akışını kolaylaştırmak için, görüşülen yöneticilere, Rakip işletmelerin ulaşamadığı özel kaynaklara ve yeteneklere sahip olan işletmeler, sürdürülebilir rekabetçi üstünlük elde etmektedir görüşünün geçerliliğini araştırmak üzere, işletmelerinin hangi alanda rekabet üstünlüğüne sahip olduklarının saptanmak istendiği belirtilmiştir.

5 Kaynak Tabanlı Yönetim Modelinin Rekabetçi Üstünlükler Açısından İncelenmesi Görüşme Sorularının Belirlenmesi Görüşme soruları kimlik ve konu bilgileri olmak üzere iki bölümde hazırlanmıştır. Soruların hazırlanmasında dikkat edilecek unsurlar şunlardır: (Geray, 2006: 138) Sorular kısa, basit ve eğitimsiz kesiminin bile anlayacağı dilde olmalıdır. Her soru tek bir bilgi parçası sağlamalıdır. Yönlendirici olmamalıdır Aynı kümedeki bilgileri elde edecek sorular, bir arada ve mantıksal bir sıra içerisinde olmalıdır. Bu kapsamda, literatür taramasına dayanarak soru adedi konunun tüm boyutlarını kapsayacak şekilde açık uçlu olarak hazırlanmıştır. Sorular, strateji geliştirme süreçleri, temel yetenek ve kaynaklar olmak üzere üç grupta düzenlenmiştir. Görüşme Soruları: 1. İşletmenizin sahip olduğu kapasite ve yeteneklerinizi hangi işletmelerle karşılaştırıyorsunuz? Rakiplere göre, işletmenizin sahip olduğu üstün yönlerinizi sıralar mısınız? 2. İşletmenizdeki strateji geliştirme süreçleri değerlendirildiğinde, öncelikle kaynak ve yeteneklerin analizine mi yoksa dış çevre koşullarının analizine mi önem vermektesiniz? Bu tercihinizin, stratejinin başarısına olan katkıları nelerdir? 3. İşletmenizin faaliyet gösterdiği pazara ilişkin, pazar bilgisinin toplanması ve bu bilginin işletme içinde yayılmasını hangi yöntemlerle sağlamaktasınız? Bu yöntemler, rakiplerinize oranla işletmenize ne gibi üstünlükler sağlamaktadır? 4. İşletmenizde yeni strateji alternatiflerini değerlendirilirken, varolan örgüt kültürünün devamına olanak sağlayacak seçenekler mi tercih edilmektedir? Yoksa stratejiyi uygulamak için gerekiyorsa örgüt kültüründe ya da yapısında değişiklikler mi yapılmaktadır? 5. İşletmenizin sahip olduğu temel yetenekleri sıralayabilir misiniz? 6. İşletmenizin temel süreçlerini, rekabet üstünlüğü yaratan temel yeteneklere dönüştürebilmek için süreç geliştirme uygulamaları yapıyor musunuz? 7. Rakiplerinizin rahatlıkla elde edemediği, sadece işletmenizin sahip olduğu özel kaynaklara sahip misiniz? Sahipseniz, bu kaynakları sıralayabilir misiniz? 8. İşletmeniz ile ilgili olarak toplumda yaratmaya çalıştığınız kurum imajı nasıl tanımlanabilmektedir?

6 64 Gökben BAYRAMOĞLU 9. İşletmeniz sahip olduğu tesis, makine gibi fiziki kaynaklar bakımdan rakiplerle kıyaslandığında ne gibi üstünlüklere sahiptir? 10. İşletmenizin finansal gücü değerlendirildiğinde rakiplerinize göre sahip olduğu üstünlükleriniz nelerdir? 11. Personelinizin sahip olduğu eğitim, entelektüel kapasite vb. özellikler açısından değerlendirildiğinde rakiplerinize oranla ne gibi üstünlüklere sahipsiniz? 12. Personelinizde iş tanımlarındaki belirtilen görevleri yerine getirmenin ötesinde örgütsel vatandaşlık duygularına sahip olduğunuzu düşünüyor musunuz? 13. İşletmenizin yenilikçi (inovatif) kapasitesini değerlendirdiğinizde, rakiplerinize oranla başarı düzeyiniz nedir? 14. İşletmenizin rakipleriyle kıyaslandığında, örgüt kültürünüz ve örgüt yapınız işletmenizin sahip olduğu yenilikçi pozisyonun korunmasına ve geliştirilmesine olanak sağlayacak esnekliğe sahip midir? 15. Teknolojik yatırımlarınızı hangi kıstaslara göre yapıyorsunuz? 16. Teknolojik alt yapı yatırımlarınızın sağladığı finansal katkıları ölçerken hangi göstergelerden yararlanıyorsunuz? 17. İşletmenizin sahip olduğu kaynak ve yeteneklerin rakipler tarafından taklit edilmesini engellemek için patent vb. koruma yöntemlerinden yararlanıyor musunuz? Yararlanıyorsanız, bu yöntemlerin yeterli olduğunu düşünüyor musunuz? 18. Geçmişte ya da şu anda herhangi bir işletme ile stratejik ortaklığınız var mıdır? Eğer böyle bir ortaklık söz konusu ise, bu ortaklığın işletmenizin sahip olduğu kaynakları ya da yeteneklerini geliştirmede nasıl bir katkı sağlamaktadır? 3. Görüşmelerin Yapılması Görüşmeler, tarihi arasında yöneticilerin ofislerinde, görüşme kurallarına uyarak, görüşmelerin tamamı araştırmacı tarafından bire-bir olarak gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler dakika arasında sürmüş ve kayda alınmıştır. V. VERİLERİN ANALİZ EDİLMESİ A. Verilerin Dökümü Veriler bilgisayara geçirildikten sonra, verilerin sunumunu kolaylaştırmak amacıyla her bir yanıt satırına, numara verilmiştir. Tablo 1 her bir görüşme için satır numaralarını göstermektedir. Verilere, betimsel indeks, görüşmeci yorumu ve genel yorum bölümler araştırmacı tarafından eklendikten sonra, her bir bölüm için indeks hazırlama işlemine geçilmiştir.

7 Kaynak Tabanlı Yönetim Modelinin Rekabetçi Üstünlükler Açısından İncelenmesi 65 Tablo:1 Görüşmelere İlişkin Veri Kayıtları İşletme Adı Satır Sayısı Ford Otosan 189 TUSAŞ 186 Graham 121 Toprak Seramik 116 B. Verilerin Tümevarım Yoluyla Analiz Edilmesi 1. Verilerin Kodlanması Veriler kodlanarak anlamlı bütünlere ayrılmış ve aynı konuya ilişkin bilgilerden oluşan kategoriler oluşturulmuş ve kodlanmıştır. (Tablo:2) Tablo:2 Araştırmaya Yardımcı Olan Kategoriler ve Kodları PB: Pazar bilgisinin toplanması SG: Strateji geliştirme süreci D: Değer yaratan kaynaklar FK: Finansal kaynak TK: Fiziki kaynak E: Eğitim EÇ: Ekip Çalışması ÖV: Örgütsel vatandaşlık YFÜ: Yeni fikir üretme YÜ: Yalın üretim DA: Değişime açıklık Kİ: Kurumsal imaj TY: Temel yetenek Y : Yenilik PO: Pazara odaklılık Mİ: Müşteri ilişkileri K: Kalite SO: Stratejik ortaklık HK: Hedef Belirleme ve Kontrol 2.Kodlanan Verilerin Dosyalanması Kodlar ve kategoriler belirlendikten daha sonra veriler, bu kodlamalara uygun bir şekilde düzenlenmiştir. Hangi kodun içerisine kaç tane veri yerleştirildiği tablo-3 de gösterilmektedir.

8 66 Gökben BAYRAMOĞLU Tablo:3 Kodlar ve Kodlara İlişkin Veri Sayıları Ford TUSAŞ Graham Toprak Toplam Pazar Bilgisi Strateji Geliştirme Değer Yaratan Finansal Kaynak Fiziksel Kaynaklar Eğitim Ekip Örgütsel Vatandaşlık Yeni Fikir Yalın Üretim Değişime Açıklık Kurumsal İmaj Temel Yetenek Yenilik Müşteri İlişkileri Stratejik Ortaklık Hedef Belirleme Kaynakları Koruma Kalite Toplam Tablo-3 de görüldüğü üzere Ford Otosan yöneticisinin en fazla veri, değişime açıklık koduna ilişkin olarak elde edilmiştir. TUSAŞ işletmesinden elde edilen fazla verinin pazar bilgisinin toplanması koduna ilişkin olduğu görülmektedir. Graham işletmesinden alınan veriler içerisinde en yüksek oran strateji geliştirme koduna ilişkindir. Toprak işletmesinden alınan veriler içerisinde ise en yüksek oran strateji geliştirme koduna ilişkindir. VI. BULGULAR A. Kaynak Tabanlı Yönetim Modeli Açısından İşletmede Kullanılan Kaynakların Değer Yaratma Potansiyelinin İncelenmesi 1. Varlıklar İşletmelerin kullandıkları varlıklar dört temel alanda incelenebilmektedir. Bunlar; finansal kaynaklar, fiziki kaynaklar, insan kaynakları ve örgütsel kaynaklardır.

9 Kaynak Tabanlı Yönetim Modelinin Rekabetçi Üstünlükler Açısından İncelenmesi 67 a. Finansal Varlıklar Finansal varlıklar, pazarda rahatlıkla elde edilen kaynaklardan olmasından dolayı rekabet üstünlüğü yaratan kaynaklar arasında yer almamaktadır. Ancak, işletmenin sahip olduğu kredibilite düzeyi, uygun fiyatla kredi bulabilme olanağına sahip olması gibi bazı finansal kaynaklar işletmeye rekabet üstünlüğü sağlayabilmektedir. Örneklem içerisinde finansal üstünlüğüne sahip olduğunu ifade eden işletme Graham işletmesidir. Yönetici, yurt dışı kaynaklı bir işletme olmasından dolayı finansal desteklerinin Wall Street e kadar ulaşabildiğini ve kredi bulmada rakiplere göre üstün olduklarını belirtmiştir. İşletme, günlük üretim miktarlarının oldukça yüksek olması ve taşıma maliyetlerinden dolayı müşteriden gelen siparişin miktarına göre müşterinin yanına fabrika kurmaktadır. Bu ise işletmenin, gereken yatırımların yapabilecek kadar güçlü bir sermaye yapısına sahip olmasını ya da uygun koşullarda kredi bulabilmesi kritik bir unsur haline getirmektedir. TUSAŞ ve Ford Otosan işletmeleri, bu konuda rakiplerine oranla farklı bir üstünlüğe sahip olmadıklarını belirtmekle birlikte finansal kaynakların önemli bir kısmının AR-GE alanına yatırdıklarını belirtmişlerdir. Yöneticiler, bu alana yapılan yatırımlarla uzun dönemde rekabet gücünde ve işletme kârlılığında önemli bir gelişme beklendiğini ifade etmektedir. Toprak Seramik in yöneticisi, finansal kaynaklar ilgili olarak sıkıntı yaşadıklarını ifade etmiştir.. Daha önce en son teknolojiyi kullanan işletme unvanına sahipken artık sadece yenileme ya da zorunlu yatırımları yapabildiklerini belirtmişlerdir. Bu durum, finansal kaynakların sürdürülebilir rekabet üstünlüğü yaratmamakla birlikte, işletmenin finansal anlamda sıkıntılar yaşamasının değer yaratan kaynak ve yeteneklerin ele geçirilmesinde ve elde tutulmasında sıkıntılara neden olabildiğini göstermektedir. Sonuç olarak, araştırmaya katılan işletmeler için finansal kaynakların rekabet üstünlüğü yaratma özelliğine sahip olmadığı görülmektedir. Bununla birlikte finansal kaynakların rekabet üstünlüğü yaratan kaynak ve yeteneklerin elde edilmesi, elde tutulması ve geliştirilmesi için gerekli yatırımların yapılıp yapılamayacağını belirleyen en önemli unsurlardan biri olduğu ifade edilebilmektedir. b. Fiziki Varlıklar Fiziksel kaynaklar, pazarda geçerli fiyattan elde edilmesi, transfer ve ikame edilmesi kolay olduğu için rekabet üstünlüğü yaratan kaynak özelliklerini karşılamamaktadır. TUSAŞ ve Ford Otosan, fabrika, tesis, makine ve donanım açısından herhangi bir üstünlüğe sahip olmadıklarını belirtirken; Toprak Seramik,

10 68 Gökben BAYRAMOĞLU finansal sıkıntılara bağlı olarak bu alanda gerekli yatırımları yapamadıklarından dolayı rakiplerinin gerisinde kaldıklarını ifade etmişlerdir. Fiziksel kaynaklar bakımından da rakiplerine oranla rekabet üstünlüğüne sahip olduğunu ifade eden işletme Graham işletmesidir. Bu üstünlük iki başlık altında toplanabilmektedir. Birincisi işletmenin otomasyon sistemiyle çalışan bir fabrikaya sahip olması nedeniyle düşük işçilik maliyetleri çalışabilmekte ve rakiplere göre daha küçük bir alanda rakiplere eşdeğer miktarda üretim yapabilmesidir. İkinci olarak ise, fabrikanın müşterinin yanında konumlandırılması ile işletmenin ulaştırma maliyetlerini önemli derecede aşağıya çekebilmesidir. Böylece işletme, rakiplerinden daha düşük maliyetlerle üretim yapabilmektedir. Fiziksel kaynaklar, Graham işletmesine müşteri beklentilerini karşılayacak kapasite ve teknoloji düzeyinin en uygun bileşimini sağlamasına ve optimal maliyetlerle çalışmasına olanak tanımaktadır. c. İnsan Kaynakları İnsan kaynaklarının işletmenin rekabet üstünlüğü açısından büyük bir önem taşımasından dolayı, insan kaynaklarının sahip olduğu eğitim düzeyi, yenilikçi kapasitesi ve örgütsel vatandaşlık kavramını karşılama derecesi ayrı ayrı incelenmiştir. i. Eğitim Düzeyi Bu dört işletmede, her şeyden önce eleman seçimine büyük bir önem verilerek en az teknik lise mezunu olmak koşulu aranırken; bu koşullar üst kademelere çıktıkça çok iyi yabancı dil bilgisine sahip olmak, ekip çalışmasına açık olmak, duygusal zekâya sahip olmak vb. birçok unsur değerlendirmeye alınmaktadır. Sahip olunan insan kaynağı ile ilgili olarak Ford Otosan yöneticisi Türkiye nin en iyi eğitimli kadrosuna sahibi olduklarını ifade ederek eleman seçimlerindeki hassasiyeti vurgulamaktadır. İşletmeler bireyler aracılığıyla öğrenmektedir. Personelin öğrenmeye olan yatkınlığı, örgütsel öğrenmenin ve buna bağlı olarak ise yeniliklerin gerçekleştirilmesinin en önemli belirleyicisidir. Sonuç olarak nitelikli elemana sahip olmak işletmenin yenilikçi kapasitesinin düzeyini belirlemekte ve buna bağlı olarak ise işletmenin rekabetçi gücünü destekleyen en önemli araç olarak işlev görmektedir. ii. Ekip Çalışması Bireyin enerjisinin, ekip içerisinde sinerjiye dönüşmesi, bireylerin ekip çalışmasına olan yatkınlıklarını kilit bir faktör haline getirmektedir. Bu konuyla ilgili olarak TUSAŞ yöneticisi, proje ve ürün ağırlıklı bir işletme olmalarından

11 Kaynak Tabanlı Yönetim Modelinin Rekabetçi Üstünlükler Açısından İncelenmesi 69 dolayı çapraz fonksiyonel ilişkilerin ve takım çalışmasının hayati önem taşıdığını ifade etmiştir. Elemanın proje ile ilgili tüm değişkenleri göz önünde bulundurması ve bu değişkenle ilgili herkesle bir uyum içerisinde hareket etmesi gerektiğini belirtmiştir. Bu durum ise, personelin sahip olduğu duygusal zekâyı, bilgisinden bile daha önemli hale getirmektedir. Yönetici bu anlamda personellerinin oldukça esnek, yeniliğe açık olduğunu ve informal ilişkilerinin güçlü olduğunu savunmaktadır. Ayrıca bu örgüt yapısına uyum sağlayamayan personelin işletmeden ayrılmak zorunda kaldığını belirtmiştir. Toprak Seramik yöneticisi de benzer şekilde, ürünle ilgili bir sorun çıktığında bunun kesinlikle ekip tarafından incelenmesi gerektiğini, tek bir kişinin bu sorunu çözemeyeceğini ifade etmektedir. Bu nedenle, işin yapısı gereği ekip çalışmasının zorunlu olduğunu belirtmektedir. İşletmenin sahip olduğu personelin bu anlamda gereken özeni gösterdiğini ifade etmektedir. Üniversiteden mezun olan öğrenci ilk kez bir işe başladığında, eğitim süresince elde ettiği açık bilgileri nasıl kullanacağını, ekip çalışması içerisinde kendisine verilen görevlerin yerine getirmesinin ekibin sinerjisini nasıl artıracağını ve her şeyden önemlisi kendi uzmanlık alanındaki tecrübî bilgileri nasıl kazanacağını öğrenmesi büyük bir önem taşımaktadır. Bu yetenekleri kazanmış, ekip çalışmasına açık, informal ilişkilerini kullanarak sonuçlara ulaşabilen ve başkalarının kendisine katkıda bulunmasına olanak sağlayacak esnekliğe sahip bir personel işletme için çok değerli bir kaynaktır. Ancak genel olarak tüm işletmelerin bu konuya önem vermeleri ve bu konudaki çalışmaları etken bir şekilde yürütmelerinden dolayı, örnekleme katılan işletmeler açısından ekip çalışmasına sahip olmak rakiplerine göre ayrıca bir üstünlük yaratmadığı görülmektedir. iii. Örgütsel Vatandaşlık Örgütsel vatandaşlık kavramı, işletmenin biçimsel ödül sistemi içerisinde tanımlanmamış, tamamen gönüllülük esasına dayanarak gerçekleştirilen ve örgütün bir bütün olarak etkin faaliyet göstermesini sağlayan bireysel davranışlar olarak tanımlanabilmektedir. Bu konuyla, ilgili olarak Ford Otosan işletmesinde vurgulanan konu, işletme içerisinde güvenli bir çalışma ortamının yaratılmasının gerekliliğidir. İşletmede özellikle iş kazası meydana geldiğinde bunun nedenlerinin çok detaylı olarak araştırılmasının yanında diğer tezgâhlarda böyle bir tehlikenin olup olmadığı dikkatle araştırılmaktadır. İşletme bu konuda titiz davranarak, bireyde bu işletme bana değer veriyor duygusunun yaratılmasını sağlamakta ve işletmeye olan bağlılığının artmasına yardımcı olmaktadır. Bu açıdan bakıldığında personelin göstereceği özveri, kurum tarafından oluşturulmaktadır.

12 70 Gökben BAYRAMOĞLU Graham işletmesinde de balanced scorecard (dengeli sonuç kartı) uygulamalarının ışığında gerçekleştirilmesi gereken hedeflerin saptanması ile birlikte bireye belirli bir sorumluluk yüklendiğini ve bireye verilecek ödüllerin de önceden saptanarak bireyin motivasyonun sağlandığı ifade edilmiştir. Toprak Seramik te ise, çalışanların gereken özveriyi gösterdikleri, özellikle izinde olan personelin görevlerinin diğer arkadaşları tarafından gerçekleştirildiğini, personelin işi ile ilgili olarak yeni fikirler sunarak işletmenin üretim sürecine katkıda bulunduğu belirtmektedir. Daha önce bu tür fikirler için ödüllendirme sistemi uygulanmasına rağmen, mali sıkıntılar nedeniyle bu uygulamadan vazgeçildiği ifade edilmektedir. Bu açıdan bakıldığında, personelin herhangi bir ödüllendirme olmaksızın işletmesine bu tür katkılarda bulunması örgütsel vatandaşlık kavramının bilinçsiz dahi olsa bireylerde yerleşmeye başladığı ifade edilebilmektedir. Örgütsel vatandaşlık kavramı ile ilgili olarak çarpıcı bir saptama TUSAŞ yöneticisinden gelmiştir. Yönetici, örgütsel vatandaşlık kavramı ile toplumda şu geçerli olan değerler arasında bir ilişki kurarak konuya farklı bir açıdan yaklaşmıştır. Yönetici özellikle son dönemde internet ve telekomünikasyon sistemlerin çok gelişmesinden dolayı bireylerin, her türlü bilgiye rahatça ulaşabildiğini ve bu nedenle de hiçbir şey için çok fazla çaba harcama eğiliminde olmadığını belirtmiştir. Bunun yarattığı en önemli sorun, personelin işiyle ilgili çok özveri göstermeye niyetli olmamasıdır. Bunun yanında, Türkiye de uzun yıllar kişi başına düşen gelirin Avrupa ile kıyaslandığında çok düşük olması ve gelir dağılımındaki dengesizliklerden kaynaklanan sorunlar nedeniyle parasal güdülerin ön plana çıkması örgütsel vatandaşlık kavramının tam olarak gelişmesine engel teşkil etmektedir. Eğitim ile birlikte gelişen profesyonellik standartları ise bireyin rahatlıkla iş değiştirme kararlarını alması da bu konuda yaşanan bir diğer sorundur. Maddiyatçı kültüründe toplum içerisinde giderek yaygınlaşması, bireylerde örgütsel vatandaşlık kavramlarının gelişmesini önemli ölçüde engellemektedir. iv. Yeni Fikir Üretme Kapasitesi İşletmenin sahip olduğu bilgi, kaynak ve yetenekleri yeniden düzenleyerek yeni kaynaklar ve yetenekler geliştirmesi şeklinde ifade edilen içsel gelişim, önemli ölçüde personelin sahip olduğu yenilikçi kapasitesine bağlıdır. Bu açıdan, örneklem içerisinde olan tüm işletmeler, personelin yaptığı işle ilgili olarak yeni fikir üretme isteğine ve yeteneğine sahip olduklarını vurgulanmaktadır. Özellikle Ford Otosan işletmesi, bunu ancak büyük bir örgütsel değişim sonucunda personeline kazandırabildiklerini ifade etmiştir. Daha önce kendisine verilen iş tanımlarına göre çalışan personel, yalın üretim sistemine

13 Kaynak Tabanlı Yönetim Modelinin Rekabetçi Üstünlükler Açısından İncelenmesi 71 geçilmesi ile birlikte sürecin geliştirilmesine katkıda bulunması isteği ile karşı karşıya kalmıştır. Yalın üretim sisteminin özü olarak tanımlanabilecek personel katılımı ve süreç geliştirme fikri, tüm örgüt kültürüne eğitimle yerleştirilmiştir. TUSAŞ, esnek, değişime açık ve yaratıcı bir personele sahip olduklarını belirtmektedir. Toprak Seramik ve Graham da benzer ifadeler kullanarak, personelin yaptığı işle ilgili fikir üretme konusunda istekli olduğunu, buna karşın kurumda bu fikir ve önerileri mutlaka değerlendirmeye alarak uygulamaya geçirmeye önem verdiğini belirtmiştir. İşletmelerin sahip oldukları insan kaynakları; örgütsel gelişimden dış çevreye uyum sağlamaya, yeni ürün geliştirmeden müşteriyle ilişkilere kadar birçok alanı çok yakından ilgilendirdiği ise göz ardı edilemeyecek bir gerçektir. d. Örgütsel Kaynaklar İşletmelerin rekabetçi üstünlük sağlamasında, örgütsel kaynakların etkileri yalın ve esnek bir örgüt yapısına sahip olmak, değişime açık bir örgüt kültürüne sahip olmak ve kurum imajı olmak üzere üç başlık altında toplanabilmektedir. i. Yalın ve Esnek Örgüt Yapısı Yalın üretim sistemlerini uyguladığını belirten iki işletme TUSAŞ ve Ford Otosan dır. TUSAŞ yöneticisi, işletmeleri için en önemli unsurun, ürünlerin müşterilere tam zamanında teslim edilmesi olduğunu ifade etmiştir. Bunun ise ancak bilgi gücü yüksek, değişime açık, esnek, çok hızlı hareket edebilen bir örgüt yapısıyla sağlanabildiğini belirtmiştir. İşletmeye bu esnekliği sağlayacak en önemli faktörün, örgüt yapısının yalın ve esnek bir şekilde tasarlanması olduğu ifade edilmiştir. TUSAŞ de yalın üretim uygulamalarının temel amacı, israf olarak tanımlanan alanların (Üründeki hatalar, aşırı üretim, stoklar, insan hareketleri, taşıma, çalışanların / makinelerin / ürünlerin beklemesi, işlem içi masraflar) ortadan kaldırılmasıdır. Böylelikle zamanında teslimat performansı ile kaynak kullanım etkinliği artırılarak stok miktarının düşmesi sağlanmaktadır. Bunun yanı sıra maliyetlerin düşmesi sağlanarak işletme sermayesi gereksinimi azaltılması olanaklı hale getirilebilmektedir. Kalitenin izlenebilirliği artması sağlanırken, işletme sıfır hata performansına ulaşmada yalın üretim sisteminden önemli ölçüde yararlanmaktadır. Yalın üretim sistemini uygulayan diğer işletme olan Ford Otosan da benzer ifadeler kullanmaktadır. Ford Otosan, yalın ve esnek bir yapı kazanabilmek için üretim yöntemlerini tamamen değiştirmek zorunda kalmıştır. İşletme daha önce transfer hatları kullanılırken; maliyetlerin çok fazla olması ve işletmenin değişimlere uyum sağlamasında sorunlar yaşaması nedeniyle esnek üretim sistemine geçilmiştir.

14 72 Gökben BAYRAMOĞLU Şu anda işletme, tezgâh sabit kalmak suretiyle takvim, program ve takımları değiştirerek yeni bir model üretebilmektedir. Ayrıca yalın üretim sistemi ve uyguladığı just-in-time sistemi ile stok devir hızını, 2000 yılında 8,00 iken 2006 yılında 32 e çıkaran işletme, bu süre içerisinde stok devir hızını %300 oranında artırmıştır. Sonuç olarak yalın üretim sistemini uygulamaya başladıktan sonra örneklem içerisinde yer alan iki işletmede müşteri gereksinimlerine göre üretime yönelim ve maliyetler açısından önemli gelişmeler sağlamıştır. Üretimde israf olarak tanımlanan alanlarda önemli gelişmeler sağlanarak maliyetlerin düşürülmesine, üretim sürelerinin kısalmasına, stok devir hızının artmasına, ürün teslim süresinin kısalmasına, üretim hatlarının kolaylıkla değiştirilebilecek esnek bir yapıya dönüştürülmesinde etkili olmuş ve rekabet gücünü artırmıştır. ii. Değişime Açık Örgüt Kültürü Örgüt kültürünü değiştirmek hem zaman alıcı hem de çok zor bir süreci içermektedir. Birçok başarılı işletme, kültürün değişimine direnç gösteren bir yapıya sahip olmasından dolayı, değişen çevre koşullarına uyum sağlamakta yetersiz kalarak önemli sorunlar yüz yüze gelmiştir. Örneklem içerisinde sadece Toprak Seramik var olan örgüt yapısını muhafaza edecek alternatifleri tercih ettiklerini ifade etmiştir. Verilen bilgi, Toprak Seramik in kurumsal bir yapıya sahip olduğu ve rüzgâra göre yön değiştiremeyeceği yönündedir. Bu ifade, kaynak tabanlı yönetim modelinin dinamik yetenek görüşü ile çelişmektedir. Kaynak tabanlı yönetim modeli, her ne kadar işletmenin iç çevresine odaklanması gerektiği görüşünü vurgulasa da, bunu çevresel gereksinimlerden kopuk ve sadece işletmenin mevcut yapısına uyumlu bir strateji seçilmesi üzerine yapılması fikrine karşı çıkmaktadır. İşletme, müşteri isteklerine ve pazara uyum sağlayabilme yeteneğini geliştirmelidir. Var olan örgüt yapısına katı bir şekilde bağlanmak, dinamik yetenek görüşüyle çelişmektedir. Buna karşın Ford Otosan da, işletme kültürünün yalın üretim sistemine geçilmesi ile birlikte büyük bir dönüşüm yaşadığı ifade edilmiştir. Bireylerin sahip olduğu değerleri ve düşünce yapısını değiştirerek sorumluluk almaya açık, yeni fikir üretme konusunda istekli, aktif bir çalışan haline getirmenin ancak çok uzun süren bir eğitim süreci ile sağlandığını ifade edilmiştir. TUSAŞ, kuruluş aşmasında bu tür bir örgüt kültürü oluşturmak için uğraşıldığını, bu işletmede çalışan herkesin bu bilince sahip olacak şekilde seçilmesinin ve işe alıştırma sürecinin bunu sağlayacak şekilde tasarlandığı ifade edilmiştir.

15 Kaynak Tabanlı Yönetim Modelinin Rekabetçi Üstünlükler Açısından İncelenmesi 73 Örneklemde yer alan işletmelerden alınan bilgiler ışığında örgüt kültürünün iki boyut olduğu görülmektedir. İlk boyut örgüt kültüründe gerekli değişimleri yapma konusunda istekli olmaktır. Araştırmaya katılan Ford Otosan, Graham ve TUSAŞ ta bu yapı görülmektedir. Bu işletmeler, bu değişimi bireylerde yaygınlaştırmak için yoğun bir şekilde eğitim programlarından yararlanmaktadır. Örgüt kültürünün ikinci boyutu ise varolan örgüt yapısını korumaya yöneliktir. Toprak Seramik te bu boyutun daha önemli olduğu görülmektedir. iii. Kurumsal İmaj Kaynak tabanlı yönetim modeli, güçlü kurum imajının da işletmenin sahip olduğu değer yaratan kaynaklardan biri olduğu ifade edilmektedir. Graham ve TUSAŞ işletmeleri, endüstriyel tüketiciye satış yaptıkları için kurumsal imaj üzerinde çok durmadıklarını ifade etmişlerdir. TUSAŞ, havacılık sektöründe güvenilir bir işletme imajına sahip olduklarını, bu güvenin sarsılmasının işletme açısından büyük bir sorun olduğunu ifade ederken, Graham işletmesi bu konuda kendi müşterilerinin beklentilerini karşılamaya çalıştıklarını, bu konuda da tasarım ve hız bakımından oldukça başarılı olduklarını belirtmişlerdir. Graham işletmesi, paketleme alanında dünyanın önde gelen isimlerinden bir tanesi olmasının da kendilerine önemli bir müşteri kitlesi sağlayacak imajı da beraberinde getirdiğini ifade etmişlerdir. Buna karşın, son tüketiciye satış yapan Toprak Seramik ve Ford Otosan ın kurumsal imaja bakış açısı farklılık göstermektedir. Ford güçlü ve güvenilir bir kurum imajı ile müşteriyi kendilerine çekebileceklerini ifade etmektedir. Benzer şekilde Toprak Seramik de, toplumda yenilikçi bir işletme imajı yaratmak istemektedir. Müşterilerine Avrupa daki ürünleri aratmayan düzeyde ve lüks ürünler sunma amacında olan işletme, lüks seramik ürünleri denildiği zaman ilk akla gelen işletmelerden biri olduklarını ifade etmektedir. Sonuç olarak kurumsal imajın, işletmenin bilinirliğini arttırdığı ancak kurumsal imajın tek başına rekabetçi üstünlüğü sağlayabilecek etkisinin olmadığı ifade edilebilir. 2. Temel Yetenekler Temel yetenekler, bir işletmeye müşterilere özel bir yarar sunma olanağı sağlayan bir dizi beceri ve teknoloji bütünüdür. Temel yetenekler, rekabet üstünlüğü elde etme ve stratejik esneklik sağlanmasında etkili olan işletmelerin sahip oldukları beceri ve yetenekleri kapsamaktadır. Bu nedenle, araştırmaya katılan işletmelerden temel yeteneklerini ve bu yeteneklerini hangi işletmelerle karşılaştırdıklarını tanımlamaları istenmiştir. TUSAŞ yöneticisi, temel yeteneklerini üretim bilgisinin

16 74 Gökben BAYRAMOĞLU yüksek olması olarak tanımlamıştır. Bilgi çağında olduğumuz bu dönemde, bilgiyi en pahalı kaynak olarak tanımlamak olasıdır. Üretim bilgisinin satın almak için ödenecek telif ve patentler işletme için büyük maliyet kalemidir. Bunun yanında, satın alınan bilginin modasının geçmesi, bu bilgiye sahip olan işletmeye ya da rakibe bağımlı kalınması işletmenin, performansı üzerinde olumsuz etki yapacak en önemli sorunlar olarak tanımlanabilecektir. İşletmenin içsel süreçlerini geliştirmek ve sahip olduğu kaynak ve yetenekleri yeninden düzenleyerek geliştirdiği üretim bilgisi, aynı zamanda müşteriye sunulan ürün kalitesinin de yükselmesine yardımcı olmaktadır. Buna bağlı olarak ise üstün kalitede ürün sunmak işletmenin tercih edilebilirliğini artırmaktadır. Toprak Seramik yöneticisi ise tasarım ve ürün geliştirme açısından üstünlüğe sahip olduklarını ifade etmiştir. İşletme bu konuda rakiplerinden daha yüksek bir performans gösterebildiği sürece müşteriler tarafından tercih edilebilecek ve bu yolla ortalamanın üstünde bir gelir elde ederek sürdürülebilir rekabet üstünlüğe sahip olabilecektir. Söz konusu işletmenin yaşadığı finansal sorunlara rağmen, hala rakiplerinden belirli konularda üstün olması, ürün kalitesini ve tasarımını belirleyen işletmenin geçmişten getirdiği üretim bilgisinin yüksekliğinden ve insan kaynaklarının gösterdiği özveriden kaynaklanmaktadır. Ford Otosan işletmesi sahip olması gereken yetenekleri tanımlamadan önce bu konuda rakiplerinin neler yaptığını analiz ederek, son dönemlerde yaygın bir uygulama alanı bulan yalın üretim sisteminin gerekliliğini fark ederek bu üretim sistemini işletmeye kazandırmıştır. İşletmenin temel yeteneklerinin tanımlanması istendiğinde ise işletmenin kendi motoruna sahip olması ve ürün kalitesinin yüksek olması olarak tanımlanmıştır. Otomotiv alanında Türkiye nin en büyük işletmesi olduklarını belirten yönetici, üretim ve ihracat rakamlarında son üç yılın lideri olduklarını belirtmişlerdir. Bu başarılarında, yenilikçi bakış açısının, işletmenin bünyesinde farklı alanlarda uygulanıyor olmasının rolünün oldukça yüksek olduğunu belirtmektedirler. Graham işletmesi ise, ürün tasarım hızı ve ürün kalitesi bakımında rakiplerinden üstün olduklarını ifade etmiştir. Ayrıca rekabette geçerli olan en temel rekabet ilkelerinden birisi müşterinin gereksinim duyduğu ürünü en kısa zamanda, istenilen kalite ve maliyette üretebilmektir. İşletmenin, sipariş geldiği andan itibaren iki saat gibi bir sürede gerekli tüm hazırlıklarının tamamlanarak, müşteriyi tatmin edecek bir düzeyde bir hazırlık düzeyiyle müşteriye geri dönebilmesi, bir işletmenin rakiplerine oranla fark yaratabilmesini sağlayacak önemli bir üstünlüktür. Bu üstünlüğü koruyabilmek için, tüm çalışanlara açık bir bilgi ağının kurulmuş olması ve işletmeye ilişkin bilgilerin tüm çalışanlara açık

17 Kaynak Tabanlı Yönetim Modelinin Rekabetçi Üstünlükler Açısından İncelenmesi 75 olması da işletmenin örgüt yapısının yalın ve esnek bir yapıya sahip olmasından kaynaklanmaktadır. Temel yeteneklerin, işletmelerin rakiplerine göre daha düşük maliyetlerle gerçekleştirebildikleri faaliyetler olması nedeniyle, işletmenin rekabet gücünü tanımlayan alanlar içerisinde yer almaktadır. Temel yeteneklerle ilgili olarak işletmelerden alınan bilgiler, ürün tasarım, geliştirme ve üretim bilgisinin yüksekliği noktasında buluşmaktadır. Buna ilave olarak işletmeler, AR-GE alanını kendilerine stratejik bir yatırım alanı olarak belirlemişler ve bu alandaki yetenek düzeylerini temel yetenek kıstaslarına uygun bir düzeye getirmek için gerekli yatırımları yapmakta olduklarını ifade etmişlerdir. B. İşletmenin Sahip Olduğu Eşsiz Kaynakların Belirlenmesi Kaynak tabanlı yönetim modeli; işletmenin; rakiplerinin kolaylıkla elde edemediği, taklit ve ikame edilmesi zor, değerli, eşsiz kaynak ve yeteneklere sahip olması halinde sürekli rekabet üstünlüğü sağlayacağı görüşü üzerine kurulmuştur. Bu tanımlara uyan kaynak ve yeteneklere sahip olduğu konusunda sadece Graham işletmesinden olumlu geri bildirim alınmıştır. Yönetici, rakiplerinden farklı olarak kalıp dökme makineleri üreten bir işletme olduklarını ifade etmiştir. İşletmenin, ABD ve Polonya da kalıp fabrikaları sayesinde müşterinin istediği tasarıma göre yeni bir kalıp dökme makinesi yapılması ve hatta fabrika kurulması sağlanabilmektedir. Bütün işlemlerin işletme içerisinde gerçekleştirilmesi, işletmenin faaliyetlerini hızlandırırken; diğer yandan tasarım bilgilerinin de işletme dışına çıkartılmasına engel olunmaktadır. İşletmenin kalıp makineleri ve kalıp fabrikalarına sahip olması güçlü finansal yapısı ile ilgili iken, bu süreçleri kendi içerisinde gerçekleştirmesi nedeniyle üretim bilgilerinin işletme dışında çıkmasını ve böylece taklit edilmesini engellemek ise işletmelerin değer yaratan kaynakların nasıl koruduklarını gösteren bir araçtır. Toprak işletmesi ise Toprak Maden sayesinde en önemli hammaddelere (kil, feldspat) sahip olduklarını ifade etmişlerdir. Ancak rakiplerinde bu kaynaklara sahip olduğunu ve bu üstünlüğün sadece maliyet avantajı sağladığı belirtilmiştir. Bu konuyla ilgili olarak TUSAŞ yöneticisinden alınan bilgi, isteyen her işletmenin tezgâh ve makine gibi araçlara rahatlıkla ulaşabileceği, ancak asıl önemli olan konunun ise işletmenin sahip olduğu üretim bilgisini nasıl kullanabildiği ile ilgilidir. Konuyla ilgili olarak birçok sektörde önemli krizlere neden olan Çin Ekonomisinin, ucuz fiyat sunabilme olanağına sahip iken ürün kalitelerinin düşüklüğü nedeniyle kendileri için güçlü bir rakip olamadıklarını ifade etmişlerdir.

18 76 Gökben BAYRAMOĞLU Bu nedenle, AR-GE yi stratejik yatırım alanı olarak belirlediklerini ve asıl hedeflerinin motor üretiminin tamamını gerçekleştirebilecek bir bilgi düzeyine gelmek olduğunu belirtmişlerdir. Ford Otosan yöneticisi de bu tür bir üstünlüğe sahip olmadıklarını belirtmiştir. Yöneticinin Makine, tezgâh herkeste var, gerisi sizin hünerinize kalmış ifadesi, kaynak tabanlı yönetim modelinin bir kaynak pazardan geçerli fiyattan elde edilebiliyorsa, değişimi ve transferi olanaklı ise rekabet üstünlüğü yaratan bir kaynak özelliği göstermemektedir tanımlamasıyla örtüşmektedir. Diğer bir deyişle makine ve tezgâhlar, pazarda geçerli fiyattan satın alınabilmesi olanaklı olduğu ve ulaşılmasında herhangi bir güçlük olmamasından dolayı rekabet üstünlüğü yaratan bir kaynak özelliği taşımamaktadır. Ancak üretim bilgisi ve üretim süreçlerini başarılı bir şekilde yürütmesine dayanan üretim yeteneği, ölçülmesi güç olduğu için taklit edilmesi güç, ikame edilmeyen eşsiz kaynaklar içerisinde sayılmaktadır. Sonuç olarak, fabrika, tezgâh, makine gibi üretim sürecinde çok rahatlıkla ulaşılabilecek kaynaklar rekabet üstünlüğü yaratmazken; üretim bilgisi, kendi ürününü geliştirmeyi sağlayacak nitelikli eleman gücüne sahip olmak ve yenilik yapabilme kapasitesinin yüksekliği her işletmenin rahatlıkla geliştirebileceği bir kaynak ya da yetenek olmamasından dolayı sürdürülebilir rekabet üstünlüğü yaratabilmektedir. C. Yeni Yetenek ve Kaynakların Geliştirilmesi Kaynak tabanlı yönetim modeli, yeni bir yetenek geliştirilmesi ve kaynaklara ulaşılması konusunda içsel gelişim ya da ortaklık alternatiflerini sunmaktadır. 1. İçsel Gelişim İçsel gelişim, işletme sahip olduğu bilgi, yetenek ve kaynakları farklı bir bileşimlerle yeniden düzenleyerek yeni bir kaynağın ya da yeteneğin geliştirmesidir. İçsel gelişim, işletmenin öğrenme ve yenilik yapabilme yeteneği ile yakından ilişkilidir. Bu konuyla ilgili olarak Ford Otosan da Ar-Ge ye 2005 yılında 22,2 milyon dolar; 2006 yılında ise 37 milyon dolar harcandığını ifade edilmiştir yılları arasında işletme; 23 patent, 12 faydalı marka ve 15 endüstriyel tasarım başvurusu yaparak sektöründe bu konuda lider olmuştur. İşletme kendisini, sektöründe AR-GE ye en çok pay ayıran işletme olarak tanımlamaktadır. Bunun sonucu olarak ise pazar payı, ciro ve kâr payı olarak kendi sektörlerinde birinci sıraya ulaştıklarını ifade etmektedir.

19 Kaynak Tabanlı Yönetim Modelinin Rekabetçi Üstünlükler Açısından İncelenmesi 77 TUSAŞ da her yıl piyasaya yaklaşık yeni ürün sunduklarını ifade eden yönetici, sahip oldukları ürün tayfının adet civarında olduğunu belirtmektedir. Ayrıca TUSAŞ, parça üretiminden motor üretimine geçmek gerektiğini, bir motorun tüm parçalarını üretmenin işletmeye büyük bir üstünlük sağlayacağını ifade etmektedir. Toprak Seramik yönetici ise en son teknolojiyi üretim sürecine en kısa sürede kazandıran işletme unvanına sahip olduklarını ancak işletmenin şu anda yaşadığı finansal sıkıntıların yenilikçi çalışmalar yapılmasını güçleştirdiğini ifade etmektedir. 2. Ortaklık Kurma ve Şirket Satın Alma Kaynak tabanlı yönetim modeline göre, istenen kaynak ya da yetenek ortaklık yoluyla da kazanılabilmektedir. Graham, Türkiye deki Tetrapak a ait olan işletmeyi satın almıştır. Graham işletmesinin uzmanlık alanı plastik kutu olduğu için bu satış işletmeye önemli yararlar sağlamıştır. Know-how aktarımı, kalıp makinesi üretme ve fabrika kurma konusunda gerekli teknik bilgi Graham işletmesinden elde edilmiştir. TUSAŞ ise dünyanın en güçlü yönetim sistemlerine sahip işletmelerden biri olan GE ile ortaktır. Bu ortaklık aracılığıyla TUSAŞ a önemli bir bilgi birikimi transfer edilmiştir. İşletme, GE tarafından kurulan ve desteklenen üretim süreci sayesinde ISO9000 ve havacılık sektöründeki AS9000 gibi standartları çok kolaylıkla aşabilecek üretim bilgisine sahip olmuştur. Ford Otosan yöneticisi ise, Ford un sahip olduğu know-how un işletmeye aktarıldığını belirtmiştir. Ayrıca Ford, kaynak aktarımında bulunarak Ford Connect adlı ürünün geliştirilmesinde önemli bir kaynak sağlamıştır. Sonuçlar Son zamanlarda önem kazanmaya başlayan kaynak tabanlı yönetim modeli, işletmenin değer yaratan, taklit edilmesi güç, ikame edilemeyen ve eşsiz kaynaklara sahip olması halinde sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlayacağı görüşüne dayanmaktadır. İşletmelerin rekabetçi üstünlük sağlamalarında en önemli unsurların, işletmenin müşteri istek ve beklentilerini rakiplere oranla daha iyi karşılayacak kalitede ürün üretilmesi, yenilikçi kapasitesinin yüksekliği ve esnek ve değişime açık bir örgüt yapısına sahip olması ve başarılı bir strateji geliştirme süreçlerine sahip olması olduğu ileri sürülebilmektedir. Yüksek ürün kalitesi ürünün tercih edilebilirliğini artırırken, yenilikçi örgüt yapısı işletmeye çevresel değişimler hızlı bir şekilde uyum sağlamasını ve

20 78 Gökben BAYRAMOĞLU kendilerini rakiplerinden farklılaştırmasını sağlamakta, yalın ve esnek örgüt yapısı ise bu değişimlerin gerçekleştirilmesini sağlamak için gerekli alt yapıyı sağlamaktadır. Strateji geliştirme süreçlerinin başarılı bir şekilde yürütülmesi ise, işletmenin sahip olduğu kaynak ve yetenekleri en iyi şekilde değerlendirecek alternatiflerin geliştirilmesinde etkili olmaktadır. KAYNAKÇA AMIT, R. ve SCHOEMAKER P. J. H. (1993). Strategic Assets and Organizational Rent, Strategic Management Journal, Vol: 14, pp BARNEY, J. (1997), Gaining and Sustaining Competitive Advantage, Addison- Wesley Publishing Company. CHRİSTENSEN, H.K. ve MONTGOMERY, C.A.. (1981), Corporate Economic Performance: Diversification Strategy versus Market Structure Strategic Management Journal, Vol: 2, No: 4, DIERICKX, I. ve COOL K. (1989). Asset Stock Accumulation and Of Competitive Advantage, Management Science, Vol:35, no:12, pp GERAY, H. (2006), Toplumsal Araştırmalarda Nicel ve Nitel Yöntemlere Giriş, Genişletilmiş İkinci Baskı, Siyasal Kitapevi, Ankara, 2006 KIRCAALİ-İFTAR, Gönül. (1997), Sosyal Bilimlerde Araştırma Yaklaşımları, Eskişehir Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Merkezinde Verilen Seminer Notları, 19 Mart, Eskişehir, s:4 PENROSE E., (2003) The Theory of The Growth of The Firm Resources Firms and Strategies: A Reader in the Resource-Based Perspective, Oxford Management Readers, Editor: Nicolai J FOSS PETERAF, Margaret A. (1993). "The Cornerstones Of Competitive Advantage: A Resource-Based View." Strategic Management Journal. 14 (March): PRAHALAD, C. K; Hamel, G. (1991). The Core Competence Of The Corporation Harvard Business Review, May/June, No:3-4 WERNERFELT, B. (1984). A Resource-Based View Of The Firm, Strategic Management Journal, vol:5, p: YILDIRIM, Ali; ŞİMŞEK, Hasan. (2000) Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri, Ankara,

Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC)

Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC) Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC) Kontrol Fonksiyonu Gerçekleştirilmek istenen amaçlara ne ölçüde ulaşıldığını belirlemek, planlanan amaçlar (standartlar), ile

Detaylı

01.01.2013. İşlevsel veya Bölümsel Stratejiler. İş Yönetim Stratejileri : İşlevsel Stratejiler. Pazarlama: İşlevsel/Bölümsel Stratejiler

01.01.2013. İşlevsel veya Bölümsel Stratejiler. İş Yönetim Stratejileri : İşlevsel Stratejiler. Pazarlama: İşlevsel/Bölümsel Stratejiler İşlevsel Stratejiler İşletmedeki yönetim düzeylerine göre yapılan strateji sınıflamasında orta veya alt yönetim düzeylerinde hazırlanmakta ve uygulanmakta olan stratejilerdir. KURUMSAL STRATEJİLER İş Yönetim

Detaylı

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI

T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI T.C. İSTANBUL KALKINMA AJANSI Bölgesel Yenilik Stratejisi Çalışmaları; Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi İstanbul Bölgesel Yenilik Stratejisi Kamu Kurumlarında Yenilik Anketi Önemli Not: Bu anketten elde

Detaylı

Yapı Kredi Finansal Kiralama A. O. Ücretlendirme Politikası

Yapı Kredi Finansal Kiralama A. O. Ücretlendirme Politikası Yapı Kredi Finansal Kiralama A. O. Ücretlendirme Politikası Bu politika, Yapı Kredi Finansal Kiralama A.O. nın ( Şirket ) faaliyetlerinin kapsamı ve yapısı ile stratejileri, uzun vadeli hedefleri ve risk

Detaylı

A- YENİLEŞİM YÖNETİMİ

A- YENİLEŞİM YÖNETİMİ Yenileşim süreci içinde olan bir firmada aşağıda yer alan temel ölçütler aranır. A- YENİLEŞİM YÖNETİMİ 1-LİDERLİK Liderler, yenilikçi bir kurum için gerekli olan ihtiyaçlar doğrultusunda; Yenileşim doğrultusunda

Detaylı

KAZAN KAZAN FELSEFESİ CRM

KAZAN KAZAN FELSEFESİ CRM KAZAN KAZAN FELSEFESİ CRM SÜHEYLA ŞENOĞLU Müşteri İlişkileri Yöneticisi 1 21. yüzyılı yaşamaya başladığımız, şaşırtıcı ve hızlı değişimlerin yaşandığı dünyada geleneksel pazarlama anlayışını değiştirmek

Detaylı

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN

PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN PROJE YAPIM VE YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ 09071067 ŞEYMA GÜLDOĞAN İnsan kaynakları bir organizasyondaki tüm çalışanları ifade eder. Diğer bir deyişle organizasyondaki yöneticiler, danışmanlar,

Detaylı

Rekabetçi Üretim Yönetimi

Rekabetçi Üretim Yönetimi Rekabetçi Üretim Yönetimi Kayseri Nisan 09, 2009 Dr. Adem Göleç Katılımcılar: Sanayi Kuruluşları Öğretim Üyeleri Öğrenciler Önümüzdeki bir saat Bir Üretim Sistemi Kurum Stratejisi Rekabet Öncelikleri Đmalat

Detaylı

Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası

Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Ücretlendirme Politikası Bu politika, Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. nin (Banka) faaliyetlerinin kapsamı ve yapısı ile stratejileri, uzun vadeli hedefleri ve risk yönetim yapısına

Detaylı

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar

Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 28. Toplantısı. Yeni Kararlar Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 8. Toplantısı Yeni Kararlar İÇİNDEKİLER. Yeni Kararlar.. Üniversitelerin Ar-Ge Stratejilerinin Geliştirilmesine Yönelik Çalışmalar Yapılması [05/0].. Doktora Derecesine

Detaylı

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Wilson Learning in yaptığı araştırma, Evet e Doğru Müzakere eğitiminin satış performansı üzerindeki etkisini değerlendirmek üzere geliştirilmiştir.

Detaylı

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci

Trakya Kalkınma Ajansı. www.trakyaka.org.tr. İhracat Planı Hazırlanması Süreci Trakya Kalkınma Ajansı www.trakyaka.org.tr İhracat Planı Hazırlanması Süreci 2013 İHRACAT PLANI HAZIRLANMASI SÜRECİ İhracat Planı Neden Hazırlanır? İhracattan ne beklendiğinin belirlenmesi, İhracat amaçlarına

Detaylı

Tüm Kurumsal İşlerinizde Profesyonel Çözümler

Tüm Kurumsal İşlerinizde Profesyonel Çözümler Tüm Kurumsal İşlerinizde Profesyonel Çözümler www.faktorgrup.com İşlerinizde Profesyonel Çözümler Değerli yöneticiler, Bildiğiniz gibi, içinde yaşadığımız yüzyılda modern işletmecilik kavramı beraberinde

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE TEMEL KAVRAMLAR İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY) İKY Gelişimi İKY Amaçları İKY Kapsamı İKY Özellikleri SYS BANKASI ÖRNEĞİ 1995 yılında kurulmuş bir

Detaylı

OKYANUS İNSAN KAYNAKLARI EĞİTİMLERİ İŞ ANALİZLERİ VE İŞ TANIMLARININ HAZIRLANMASI

OKYANUS İNSAN KAYNAKLARI EĞİTİMLERİ İŞ ANALİZLERİ VE İŞ TANIMLARININ HAZIRLANMASI OKYANUS Okyanus İnsan Kaynakları Eğitimleri İş Analizleri, İş Tanımları Mülakat Teknikleri Yetkinlik Yönetimi Performans Yönetimi Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi İnsan Kaynaklarına Geçiş İŞ ANALİZLERİ

Detaylı

Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi. Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05.

Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi. Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05. Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05.2013 İÇERİK Risk, Risk Yönetimi Kavramları Kurumsal Risk Yönetimi (KRY)

Detaylı

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Satıcılar Hizmetlerini Nasıl Farklılaştırırlar? Wilson Learning in beş farklı kuruluşla yaptığı araştırmanın amacı, satıcıların farklılık ve rekabet avantajı yaratmadaki

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN

Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Yönetimi -Temel Kavramlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Neden? Bir ișletme sistemi için en kilit etken MÜȘTERİdir. Müșteri açısından ișletmeleri etkileyen güncel etkiler: Müșteri sayısı artmaktadır.

Detaylı

ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara

ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara ÜSİMP UNİVERSİTE SANAYİ İŞBİRLİĞİ DENEYİMLERİ ÇALIŞTAYI, 9-10 Ocak 2013, Ankara SUNUM İÇERİĞİ 1. İstanbul Sanayi Odası nın Sanayi Üniversite İşbirliğine Bakışı ve Bu Kapsamdaki Rolü 2. Sanayi- Üniversite

Detaylı

DEĞER MÜHENDİSLİĞİ. Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi. Maltepe Üniversitesi - 2014

DEĞER MÜHENDİSLİĞİ. Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi. Maltepe Üniversitesi - 2014 DEĞER MÜHENDİSLİĞİ Veli KOÇAK Yazılım Mühendisi Maltepe Üniversitesi - 2014 GİRİŞ Günümüzün rekabetçi koşullarında varlığını sürdürmek isteyen işletmeler, düşük maliyetli, yüksek kaliteli ve müşteri isteklerine

Detaylı

28.10.2009. 1. Rakamlarla İş Bankası. 2. İş Bankası Müşteri Odaklı Dönüşüm Programı. 4. Misyon, Vizyon ve Çalışma İlkelerimiz

28.10.2009. 1. Rakamlarla İş Bankası. 2. İş Bankası Müşteri Odaklı Dönüşüm Programı. 4. Misyon, Vizyon ve Çalışma İlkelerimiz Yetenek Yönetimi Bölümü 27 Ekim 2009 1. Rakamlarla İş Bankası 2. İş Bankası Müşteri Odaklı Dönüşüm Programı 3. Yeni İK İş Modeli 4. Misyon, Vizyon ve Çalışma İlkelerimiz 5. Yetenek Yönetimi Yaklaşımımız

Detaylı

DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME. 1. İşletmenin yapısal özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:

DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME. 1. İşletmenin yapısal özelliklerini şöyle sıralayabiliriz: DENEME SINAVI A GRUBU / İŞLETME 1 1. İşletmenin yapısal özelliklerini şöyle sıralayabiliriz: 3 İşletme bir ekonomik kuruluştur. 3 İşletme bağımsız bir kuruluştur. 3 İşletme sosyal bir kuruluştur. 3 İşletme

Detaylı

SANGEM nedir ve nasıl bir oluşumdur?

SANGEM nedir ve nasıl bir oluşumdur? SANGEM nedir ve nasıl bir oluşumdur? Kısa adı SANGEM olan Sanayi Geliştirme Merkezi, Eskişehir Sanayi Odası (ESO) nın öncülüğünde Eskişehir sanayine rekabet üstünlüğü kazandırmak, yenilikçi sanayi modeli

Detaylı

İNSAN KAYNAĞININ EĞİTİMİ VE GELİŞTİRİLMESİ. Prof. Dr. Kadir Ardıç Doç. Dr. Yasemin ÖZDEMİR

İNSAN KAYNAĞININ EĞİTİMİ VE GELİŞTİRİLMESİ. Prof. Dr. Kadir Ardıç Doç. Dr. Yasemin ÖZDEMİR İNSAN KAYNAĞININ EĞİTİMİ VE GELİŞTİRİLMESİ Prof. Dr. Kadir Ardıç Doç. Dr. Yasemin ÖZDEMİR Temel Kavramlar Eğitim, işletmeye yeni alınan ya da işletmede halen çalışmakta olan elemanlara, işlerini yapmaları

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 2012 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu OCAK 2013 1.1 Araştırmanın Amacı Araştırmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geliştirme

Detaylı

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB ÜRETİMDE İNOVASYON BİLAL AKAY Üretim ve Planlama Direktörü 1 İleri teknolojik gelişme ve otomasyon, yeni niteliklere ve yüksek düzeyde eğitim almış insan gücüne eğilimi artıyor. Mevcut iş gücü içinde bu

Detaylı

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501

DERS BİLGİLERİ. Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501 Müfredat I. Yarıyıl Bilimsel Araştırma Yöntemleri Ders Adı Kodu Yarıyıl T+U Saat İŞL YL 501 Kredi AKTS Güz 3 3 6 Dili Seviyesi Yüksek Lisans Türü Zorunlu Amacı Öğrencilerin bilim ve bilim felsefesi konusunda

Detaylı

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ücret Sistemleri ve Verimlilik 13.12.

Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ücret Sistemleri ve Verimlilik 13.12. Dokuz Eylül Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ücret Sistemleri ve Verimlilik 13.12.2011 2008470068-Osman Gökay ÖNOL 2008470105-Ezgi YENİSÖZ 2008470061-Fatmagül

Detaylı

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Pazarlama Nedir? Pazarlama: Müşteriler için değer yaratmayı, bunu tanıtma ve sunmayı; örgütün ve paydaşlarının yararına olacak şekilde müşteri

Detaylı

Şirket Politikamız : Kalite Politikamız :

Şirket Politikamız : Kalite Politikamız : HAKKIMIZDA Ankara merkezli Barkur Enerji-Petrol, her tür ve büyüklükte yapım sözleşmelerini yürütme yeteneğine sahip dinamik ve güçlü bir kadroyla hizmet vermektedir. Gerek yurt içi ofisleri ve gerekse

Detaylı

KOSGEB DESTEKLERİ (2010/YENİ DESTEKLER)

KOSGEB DESTEKLERİ (2010/YENİ DESTEKLER) KOSGEB DESTEKLERİ (2010/YENİ DESTEKLER) 1.KOBİ PROJE DESTEK PROGRAMI İşletmelere özgü sorunların işletmeler tarafından projelendirildiği ve projelendirilen maliyetlerin desteklenebildiği bir programa ihtiyaç

Detaylı

Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012

Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012 Gürcan Banger 21 Mayıs 17 Haziran 2012 Üretim Yatırımı Girişim kapsamında hedeflenen ürün veya hizmetlerin üretilmesi için gerekli işletme faaliyetleri planlanmalıdır. Girişimcinin uzmanlığına da bağlı

Detaylı

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci)

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İşletmenin uzun dönemde yaşamını devam ettirmesine ve sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlamasına yönelik bilgi toplama, analiz, seçim, karar ve uygulama

Detaylı

Metron Araştırma, 2000 yılında sektörel deneyimi 20 yılı aşkın olan Bülent Vefa Karatay, Okay Bircan ve Oktay Bircan ın girişimleri ile kurulmuştur.

Metron Araştırma, 2000 yılında sektörel deneyimi 20 yılı aşkın olan Bülent Vefa Karatay, Okay Bircan ve Oktay Bircan ın girişimleri ile kurulmuştur. Metron Araştırma, 2000 yılında sektörel deneyimi 20 yılı aşkın olan Bülent Vefa Karatay, Okay Bircan ve Oktay Bircan ın girişimleri ile kurulmuştur. Metron Araştırma iş ortakları, partnerleri ve çalışanları

Detaylı

KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI

KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI KOBİ EĞİTİMLERİ Yaşanan ekonomik gelişmeler sonrasında büyük işletmeler uyum sorunu yaşarken, küçük ve orta ölçekli işletmeler

Detaylı

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım Kısaca Müşteri İlişkileri Yönetimi Genel Tanıtım Başar Öztayşi Öğr. Gör. Dr. oztaysib@itu.edu.tr 1 MİY Genel Tanıtım 2 MİY Genel Tanıtım İçerik Müşteri İlişkileri Yönetimi Nedir? Neden? Tipleri Nelerdir?

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ DÖNER SERMAYE İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ HİZMET İÇİ EĞİTİM SUNUMU 02 MAYIS 2014 İÇ KONTROL SİSTEMİ VE KAMU İÇ KONTROL STANDARTLARI DERLEYEN CUMALİ ÇANAKÇI Şube Müdürü SUNUM PLANI İç Kontrol

Detaylı

STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ

STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ STRATEJİK YÖNETİM UYGULAMA MODELİ Stratejik Yönetim Micro MBA Cenan Torunoğlu 10 Kasım 2012 Değişim ve Yapısal Gelişme 2 Değişim ve Yapısal Gelişme Değişimi farketmek Değişimin özüne inmek Değişim kararını

Detaylı

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 HAZIRLAYAN: MURAT KOÇAK Müfettiş KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Teftiş Kurulu

Detaylı

Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN

Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Yönetimi -Bileşenler, Katılımcılar, Kararlar- Yrd. Doç. Dr. Mert TOPOYAN Tedarik Zinciri Bileşenleri Tedarik zincirlerinde üç temel bileșenden söz edilebilir: Aktörler: Tedarik zinciri

Detaylı

Rekabetçi ve Sorumlu İşletmeleri Destekleme Programı (SCORE): Türkiye için Fizibilite Çalışması

Rekabetçi ve Sorumlu İşletmeleri Destekleme Programı (SCORE): Türkiye için Fizibilite Çalışması ARAŞTIRMA NOTU 13/C-01A ARAŞTIRMA NOTU 14/C-01A Yayınlanma tarihi: Nisan 2014 Rekabetçi ve Sorumlu İşletmeleri Destekleme Programı (SCORE): Türkiye için Fizibilite Çalışması Pınar Kaynak TEPAV Araştırmacı

Detaylı

STRATEJİ BELİRLEME SÜRECİ

STRATEJİ BELİRLEME SÜRECİ STRATEJİ BELİRLEME SÜRECİ Temel Kavramlar ve Süreç Dr. Abdurrahman Baş www.abdurrahmanbas.com Strateji Belirleme Süreci İşletmeye yön vermek ve rekabet üstünlüğü sağlamak amacıyla, işletme ve çevresini

Detaylı

SERVER TANFER. Yazılım Ürünleri Satış Müdürü IBM Türk

SERVER TANFER. Yazılım Ürünleri Satış Müdürü IBM Türk SERVER TANFER Yazılım Ürünleri Satış Müdürü IBM Türk Rethink IT. Reinvent Business. Onur Buçukoğlu Tivoli Ürün Yöneticisi, Orta ve Doğu Avrupa / Türkiye / Rusya Başlıca Üç Dönüşüm Gerçekleşiyor Akıllı

Detaylı

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2011 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu

T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI. 2011 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu T.C. DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRE BAŞKANLIĞI 2011 Yılı Çalışan Memnuniyeti Anket Raporu ARALIK 2011 1.1 Araştırmanın Amacı Araştırmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Strateji Geliştirme

Detaylı

ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL

ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON ELİF SANDAL ÖNAL ÇALIŞAN MEMNUNİYETİ VE MOTİVASYON Bireylerin günlük hayatlarının yaklaşık üçte birini geçirdikleri işyerleri, kişi için önemli bir ortamdır. İşyerlerinde

Detaylı

Sürekli ve Kazançlı Büyüme.

Sürekli ve Kazançlı Büyüme. Sürekli ve Kazançlı Büyüme Didem ESEN Danışmanlık Grup Yöneticisi NMT Danışmanlık ve Eğitim Merkezi Sürekli ve Kazançlı Büyüme. Bir önceki yılın finansal sonuçları, mali tabloları başarılı olarak yorumlanan,

Detaylı

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.

GT Türkiye İşletme Risk Yönetimi Hizmetleri. Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk Yönetimi, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey. GT Türkiye İşletme Risk Hizmetleri Sezer Bozkuş Kahyaoğlu İşletme Risk, Ortak CIA, CFE, CFSA, CRMA, CPA sezer.bozkus@gtturkey.com İşletme Risk Hakkında Risk, iş yaşamının ayrılmaz bir parçasıdır ve kaçınılmazdır.

Detaylı

Ar-Ge ve İnovasyon. Doç. Dr. Recai KUŞ S.Ü. Teknik Eğitim Fakültesi, Makine Eğitimi Bölümü Kampüs/KONYA

Ar-Ge ve İnovasyon. Doç. Dr. Recai KUŞ S.Ü. Teknik Eğitim Fakültesi, Makine Eğitimi Bölümü Kampüs/KONYA Ar-Ge ve İnovasyon Doç. Dr. Recai KUŞ S.Ü. Teknik Eğitim Fakültesi, Makine Eğitimi Bölümü Kampüs/KONYA 2013 Ar-Ge Nedir? AR-GE, bilim adamları ve mühendisler istihdam etmek suretiyle, bilim ve teknolojinin

Detaylı

MALİTÜRK DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş.

MALİTÜRK DENETİM VE SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK A.Ş. Misyon ve Vizyonumuz Müşterilerine en yüksek standartlarda kişisel hizmetler sağlamaya adanmış profesyonel kadro ile küresel bir iş ağı oluşturmaktır. Türkiye nin, yakın gelecekte AB ile üyeliğe varabilecek

Detaylı

Stratejik Pazarlama Planlaması. Tolga DURSUN

Stratejik Pazarlama Planlaması. Tolga DURSUN Stratejik Pazarlama Planlaması Tolga DURSUN 1 İŞLETME YÖNETİM SÜRECİ PLANLAMA UYGULAMA DENETLEME o Amaçları Belirleme o Strateji ve taktikleri belirleme Örgütleme Kadrolama Yürütme Performans sonuçlarını

Detaylı

Bilgi Toplumunda Sürekli Eğitim ve Yenilikçi Eğitimci Eğitimi

Bilgi Toplumunda Sürekli Eğitim ve Yenilikçi Eğitimci Eğitimi Bilgi Toplumunda Sürekli Eğitim ve Yenilikçi Eğitimci Eğitimi Bilgi toplumunda, bilgi ve iletişim teknolojilerinin yarattığı hız ve etkileşim ağı içinde, rekabet ve kalite anlayışının değiştiği bir kültür

Detaylı

MBA 507 (11) Örgüt Yapısının Temelleri

MBA 507 (11) Örgüt Yapısının Temelleri MBA 507 (11) Örgüt Yapısının Temelleri Ofis İnsanı Tipleri http://www.youtube.com/watch?v=3ob-kacgfok ÖRGÜT YAPISI Örgüt yapısı bir örgütte görevlerin biçimsel olarak nasıl bölüneceğini, sınıflanacağını,

Detaylı

KOSGEB DESTEKLERİ NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI

KOSGEB DESTEKLERİ NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI KOSGEB DESTEKLERİ NEVŞEHİR TİCARET VE SANAYİ ODASI KOSGEB DESTEKLERİ GENEL DESTEK PROGRAMI Programın Gerekçesi: Proje hazırlama kapasitesi düşük KOBİ ler ile KOSGEB hedef kitlesine yeni dahil olmuş sektörlerdeki

Detaylı

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE

İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İÇ DENETİM NEDİR? Ali Kamil UZUN, CPA, CFE İçinde bulunduğumuz mayıs ayı Uluslararası İç Denetçiler Enstitüsü (IIA) tarafından tüm dünyada Uluslararası İç Denetim Farkındalık Ayı olarak ilan edilmiştir.

Detaylı

Karar Verme ve Pazarlama Bilgisi: Yönetim Kurulu Odasına Giden Yol

Karar Verme ve Pazarlama Bilgisi: Yönetim Kurulu Odasına Giden Yol Karar Verme ve Pazarlama Bilgisi: Yönetim Kurulu Odasına Giden Yol Bilgi pazarındaki sert rekabet ortamı pazarlama araştırması endüstrisinin müşterilerin bilgi ihtiyaçlarına daha fazla yoğunlaşmasını gerektiriyor.

Detaylı

Planlama Nedir? Planlama Ne Değildir? Başarılı Bir Plan. www.eminkaya.net 1. Pazarlama Planlaması

Planlama Nedir? Planlama Ne Değildir? Başarılı Bir Plan. www.eminkaya.net 1. Pazarlama Planlaması 2 Pazarlama Planlaması Planlama Nedir? Plan, bir amaca ulaşmada izlenecek yol ve davranış biçimini gösterir. Planlama ise, bir yöneticinin ileriye bakmasına ve kendine açık olan seçenekleri bulmasına yardım

Detaylı

Arçelik A.Ş. Patent Stratejileri

Arçelik A.Ş. Patent Stratejileri Arçelik A.Ş. Patent Stratejileri Sertaç Köksaldı, Arçelik A.Ş. Rekabet Gücü ve Fikri Haklar Semineri İstanbul Sanayi Odası, Odakule 16 Ekim 2008 Akış Arçelik A.Ş. Ar-Ge ve patent geçmişi Mevcut durum Uygulanan

Detaylı

ÜRETİCİ BİRİM ONAY BÜYÜK ÇİFTLİK BAŞVURU SÜRECİ 2015-16 SEZONU

ÜRETİCİ BİRİM ONAY BÜYÜK ÇİFTLİK BAŞVURU SÜRECİ 2015-16 SEZONU AMAÇ ÜRETİCİ BİRİM ONAY BÜYÜK ÇİFTLİK BAŞVURU SÜRECİ 2015-16 SEZONU Bu doküman 2015-16 pamuk üretimi sezonunda IPUD ile birlikte çalışarak Türkiye de Better Cotton üretimi gerçekleştirmek isteyen kurumlar

Detaylı

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci)

İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İŞLETME POLİTİKASI (Stratejik Yönetim Süreci) İşletmenin uzun dönemde yaşamını devam ettirmesine ve sürdürülebilir rekabet üstünlüğü sağlamasına yönelik bilgi toplama, analiz, seçim, karar ve uygulama

Detaylı

Vizyon ve Misyon Testi Cengiz Pak, cengiz@cengizpak.com.tr

Vizyon ve Misyon Testi Cengiz Pak, cengiz@cengizpak.com.tr Vizyon ve Misyon Testi Cengiz Pak, cengiz@cengizpak.com.tr cengizpak.com.tr Avcının Silahı Kullanılabilir Bilgi Misyon ve Vizyonunuz şirketinizin Stratejik Planlama piramidinin en üstünde yer alır. Misyon

Detaylı

İŞ ANALİZİ ve YETKİNLİK MODELLEME

İŞ ANALİZİ ve YETKİNLİK MODELLEME İŞ ANALİZİ ve YETKİNLİK MODELLEME PozitifİK tarafından hazırlanmıştır. Tüm hakları saklıdır. YOURLOGO ÜRÜN VE HİZMETLERİMİZ 2 Projenin Amacı Projenin amacı, fonksiyonel bir yaklaşımla Kiptaş taki tüm pozisyonların

Detaylı

TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU

TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU TÜRKİYE DE FİKRİ MÜLKİYET HAKLARININ KORUNMASI : ULUSLARARASI DOĞRUDAN YATIRIMLARA ETKİLER RAPORU Güldem Berkman YASED Fikri Ve Sınai Mülkiyet Hakları Çalışma Grubu Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi YATIRIMLARIN

Detaylı

İleriye doğru açık bir yol

İleriye doğru açık bir yol Broşür İleriye doğru açık bir yol Bir HP PartnerOne İş Ortağı ile çalışmanın avantajlarını keşfedin HP portföyünün eşsiz zenginliği, yetkili HP PartnerOne İş Ortağı nın becerileriyle birlikte size piyasada

Detaylı

T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Mehmet TEZYETİŞ OSTİM Hizmet Merkezi Müdürü

T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Mehmet TEZYETİŞ OSTİM Hizmet Merkezi Müdürü KOSGEB T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı Mehmet TEZYETİŞ OSTİM Hizmet Merkezi Müdürü KOSGEB VE KURULUŞ AMACI KOSGEB, 1990 yılında 3624 sayılı Kanun ile

Detaylı

KONYA OTOMOTİV YAN SANAYİ İŞ KÜMESİ

KONYA OTOMOTİV YAN SANAYİ İŞ KÜMESİ KONYA OTOMOTİV YAN SANAYİ İŞ KÜMESİ Ekim 2013 KONYA OTOMOTİV YAN SANAYİ İŞ KÜMESİ Ekim 2013 E-mail:cluster@konyacluster.com Konya Kümelenme Merkezi Konya da kümelenme faaliyetleri 2006-2007 yılında Konya

Detaylı

ARGUS Plus Version 1.0.1 ERP Sistemi

ARGUS Plus Version 1.0.1 ERP Sistemi ARGUS Plus Version 1.0.1 ERP Sistemi ERP'ye Bakış ve ARGUS Plus Zaman içinde firmalar geliştikçe, iş yapış şekilleri değişmekte ve ihtiyaçları artmaktadır. Bir çok gelişen firma, gerçekleştirdikleri operasyonel

Detaylı

TTGV İnovasyon Esaslı Rekabetçilik Analizi Modeli. Mayıs 2015

TTGV İnovasyon Esaslı Rekabetçilik Analizi Modeli. Mayıs 2015 TTGV İnovasyon Esaslı Rekabetçilik Analizi Modeli Mayıs 2015 Uluslararası Rekabetçi Olmak Uluslararası rekabetçi endüstriler, rekabetçi üstünlük yaratmak ve sürdürülebilir kılmak için firmalarının yeterli

Detaylı

FEF LİSANS PROGRAMLARI DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ

FEF LİSANS PROGRAMLARI DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ FEN, EDEBİYAT, FEN - EDEBİYAT, DİL VE TARİH - COĞRAFYA FAKÜLTELERİ ÖĞRETİM PROGRAMLARI DEĞERLENDİRME VE AKREDİTASYON DERNEĞİ FEF LİSANS PROGRAMLARI DEĞERLENDİRME ÖLÇÜTLERİ FEDEK FEN, EDEBİYAT, FEN-EDEBİYAT,

Detaylı

2014-2015 KAIZEN AKADEMİ EĞİTİM KATALOĞU

2014-2015 KAIZEN AKADEMİ EĞİTİM KATALOĞU 2014-2015 KAIZEN AKADEMİ EĞİTİM KATALOĞU KAIZEN EĞİTİM KATALOĞU İÇİNDEKİLER TABLOSU KALİTE YÖNETİM EĞİTİMLERİ... 2 A. Kalite Yönetim Sistemi Programı... 2 A1. ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemleri Bilgilendirme

Detaylı

Üretim Yönetimi. 3.1. Ürün Tasarımı 19.02.2012. 3.1.1. Ürün Tasarımını Etkileyen Faktörler. Bölüm 3. Üretim Sistemlerinin Tasarımı ve Kuruluşu

Üretim Yönetimi. 3.1. Ürün Tasarımı 19.02.2012. 3.1.1. Ürün Tasarımını Etkileyen Faktörler. Bölüm 3. Üretim Sistemlerinin Tasarımı ve Kuruluşu Üretim Yönetimi Bölüm 3. Üretim Sistemlerinin Tasarımı ve Kuruluşu Yrd. Doç. Dr. Selçuk ÇEBİ http://scebi.ktu.edu.tr 3.1. Ürün Tasarımı Ürün tasarımı, ürünün fiziksel özelliklerini ve fonksiyonlarını açıkça

Detaylı

15.660 Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi. MIT Sloan School of Management

15.660 Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi. MIT Sloan School of Management 15.660 Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi MIT Sloan School of Management Stratejik İnsan Kaynakları Yönetiminde Hedef Sürdürülebilir rekabet avantajını ve buna ulaşmak için gerekli değişiklikleri hayata

Detaylı

Türk Tarih Kurumu Araştırmacı Bilgi Sistemi

Türk Tarih Kurumu Araştırmacı Bilgi Sistemi 2013 Türk Tarih Kurumu Araştırmacı Bilgi Sistemi TTK Kalite Güvence Politikaları Kalitenin iyileştirilmesi ve kaynakların ülkenin amaç ve hedefleri doğrultusunda harekete geçirilmesine yönelik stratejik

Detaylı

Street Smart Marketing

Street Smart Marketing Tek bir hedef için tasarlanmış kamu hizmeti şirket programları. Başarı. Street Smart Marketing Müşterilerinizi cezbeden pazarlama kampanyaları 30 yıllık deneyim Tasarlarız. Yakalarız. İlerleriz. 1.4 milyon

Detaylı

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ. Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi

İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ. Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi İNŞAAT SEKTÖRÜNDE SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: YEŞİL BİNALAR & NANOTEKNOLOJİ STRATEJİLERİ Muhammed Maraşlı İMSAD-UNG Çalışma Grubu Üyesi RAPORUN AMACI Türk İnşaat Sektörünün rekabet gücünün arttırılması amacıyla

Detaylı

Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli. Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli

Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli. Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet Modeli HOŞGELDİNİZ Erdal Kılıç SOFT Gökhan Akça KoçSistem Lojistik ve Taşımacılık Sektöründe Yeni Hizmet

Detaylı

AMAÇ ve TANIM. Ödül sürecine katılımınız ile ülkemize insan kaynakları yönetimi alanında değerli kazanımlar sağlayabileceğiz.

AMAÇ ve TANIM. Ödül sürecine katılımınız ile ülkemize insan kaynakları yönetimi alanında değerli kazanımlar sağlayabileceğiz. AMAÇ ve TANIM PERYÖN, İnsan Yönetimi Ödülleri nin ana amacı, insan kaynakları yönetimi alanında yenilikçi/ yaratıcı ve başarılı uygulamaları tanımak, örnek teşkil eden nitelikteki çalışmaları sektöre kazandırmaktır.

Detaylı

ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I)

ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I) ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I) Günümüzde bilişim ve iletişim teknolojilerindeki hızına erişilemez gelişme ve ilerlemelerin sonucunda özellikle

Detaylı

MODERN-SONRASI ÇAĞDAŞ ve GÜNCEL KAVRAMLAR ve YAKLAŞIMLAR

MODERN-SONRASI ÇAĞDAŞ ve GÜNCEL KAVRAMLAR ve YAKLAŞIMLAR MODERN-SONRASI ÇAĞDAŞ ve GÜNCEL KAVRAMLAR ve YAKLAŞIMLAR Bugün itibariyle bakıldığında, yönetimin diğer konuları da organizasyon konusuna benzer şekilde kendi içlerinde ayrıntılı bir şekilde incelenmeye

Detaylı

ACT SME Soru Formu. Bölüm I: Firma Bilgileri Profili

ACT SME Soru Formu. Bölüm I: Firma Bilgileri Profili ACT SME Soru Formu Anket iki kısımdan oluşmaktadır. İlk kısım işletmenizin/örgütünüzün profilini ortaya koymayı amaçlayan soruları içermektedir. İkinci kısım KOBİ lerin uluslararası ticari faaliyetlerinde

Detaylı

Sınai Mülkiyet Hakları, Önemi,

Sınai Mülkiyet Hakları, Önemi, Sınai Mülkiyet Hakları, Önemi, İçerik Genel Bakış Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları Türk Patent Enstitüsü ve Görevleri Eskiden hammadde kaynaklarına ve sermaye birikimine sahip olan ülkeler güç ve kontrol

Detaylı

Pazarlama araştırması

Pazarlama araştırması Pazarlama araştırması Etkin bir pazarlama kararı alabilmek için gerekli olan enformasyonun ve bilginin toplanması ve kullanılmasıdır. Bu sayede, pazarla ilgili risk ve belirsizlik azalacak ve başarı artacaktır.

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ 1 M.İ.Y. ORTAYA ÇIKIŞ NEDENLERİ Kitlesel pazarlamanın gittikçe pahalı bir müşteri kazanma yolu olması Pazar payının değil müşteri payının önemli hale gelmesi Müşteri memnuniyeti

Detaylı

DOĞRUDAN FAALİYET DESTEĞİ

DOĞRUDAN FAALİYET DESTEĞİ DOĞRUDAN FAALİYET DESTEĞİ Konusu İstanbul da Yazılım, Bilgisayar ve Video Oyunları Sektörü Durum Analizi ve Sektörün Geleceği Gerekçesi 2014-2023 İstanbul Bölge Planı nın ekonomik gelişme ekseni küresel

Detaylı

DOĞRUDAN PAZARLAMA SEKTÖR ARAŞTIRMASI ÖZET RAPOR

DOĞRUDAN PAZARLAMA SEKTÖR ARAŞTIRMASI ÖZET RAPOR DOĞRUDAN PAZARLAMA SEKTÖR ARAŞTIRMASI ÖZET RAPOR TEMMUZ 2009 Bu araştırma projesi Doğrudan Pazarlama İletişimcileri Derneği için tarafından hazırlanmıştır. Yazılı izin alınmadan çoğaltılamaz ve üçüncü

Detaylı

GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI SİSTEMİ

GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI SİSTEMİ GİRİŞİM SERMAYESİ YATIRIM ORTAKLIĞI SİSTEMİ Genellikle profesyoneller tarafından oluşturulan Girişim Sermayesi Yatırım Ortaklığı sistemi genç, dinamik, hızlı büyüme ve yüksek karlılık potansiyeli olan

Detaylı

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007

TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 TEB KOBİ AKADEMİ İLLER GELECEKLERİNİŞEKİLLENDİRİYOR: ADANA GELECEK STRATEJİSİ KONFERANSI 5 ARALIK 2007 1 Adana Gelecek Stratejisi Konferansı Çalışmanın amacı: Adana ilinin ekonomik, ticari ve sosyal gelişmelerinde

Detaylı

T.C. İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ 2015 YILI İDARİ PERSONEL MEMNUNİYET ANKETİ SONUÇ RAPORU

T.C. İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ 2015 YILI İDARİ PERSONEL MEMNUNİYET ANKETİ SONUÇ RAPORU T.C. İZMİR KATİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ 015 YILI İDARİ PERSONEL MEMNUNİYET ANKETİ SONUÇ RAPORU Üniversitemizde 015 yılında 30.06.015-15.07.015 tarihleri arasında yapılan idari personel memnuniyet anketine

Detaylı

LABORATUVAR YÖNETİMİNİN TEMEL UNSURLARI

LABORATUVAR YÖNETİMİNİN TEMEL UNSURLARI LABORATUVAR YÖNETİMİNİN TEMEL UNSURLARI Dr. Tuncer ÖZEKİNCİ DİCLE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ TIBBİ MİKROBİYOLOJİ A.D. 14 KASIM 2011 ANTALYA 1 İyi Laboratuvar Yönetimi İyi tanımlanmış, uluslararası kabul

Detaylı

Bilimsel Araştırma Yöntemleri I

Bilimsel Araştırma Yöntemleri I İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programları Bilimsel Araştırma Yöntemleri I Dr. M. Volkan TÜRKER 7 Bilimsel Araştırma Süreci* 1. Gözlem Araştırma alanının belirlenmesi 2. Ön Bilgi

Detaylı

Business Game (İşletme Oyunu)

Business Game (İşletme Oyunu) Business Game (İşletme Oyunu) Business Game Şirketler iki çeşit ürün üretirler Tüm şirketler bu ürünleri aynı pazarda satarlar Müşteriler Pazar Oyunun başlangıcında, her takım tamamlayacağı senaryo hakkında

Detaylı

YILLIK TRANSFER FİYATLANDIRMASI RAPORU. A. Feridun Güngör Yeminli Mali Müşavir

YILLIK TRANSFER FİYATLANDIRMASI RAPORU. A. Feridun Güngör Yeminli Mali Müşavir YILLIK TRANSFER FİYATLANDIRMASI RAPORU A. Feridun Güngör Yeminli Mali Müşavir Belgelendirme Zorunluluğu İlişkili şirketler arasında gerçekleştirilen işlemlerde uygulanan fiyatların emsallere uygunluk ilkesi

Detaylı

1. Genel Olarak Mikro Kredi 2. Türkiye de Mikro Kredi Uygulayıcıları 3. Literatür İncelemesi 4. Çalışmanın Amacı 5. Çalışmanın Kapsamı 6.

1. Genel Olarak Mikro Kredi 2. Türkiye de Mikro Kredi Uygulayıcıları 3. Literatür İncelemesi 4. Çalışmanın Amacı 5. Çalışmanın Kapsamı 6. 1. Genel Olarak Mikro Kredi 2. Türkiye de Mikro Kredi Uygulayıcıları 3. Literatür İncelemesi 4. Çalışmanın Amacı 5. Çalışmanın Kapsamı 6. Çalışmanın Kısıtları 7. Araştırma Metodolojisi 8. Kullanılan Değişkenler

Detaylı

BÖLÜM 2. Bilişim Sistemleri, İş Süreçleri ve İşbirliği. Doç. Dr. Serkan ADA

BÖLÜM 2. Bilişim Sistemleri, İş Süreçleri ve İşbirliği. Doç. Dr. Serkan ADA BÖLÜM 2 Bilişim Sistemleri, İş Süreçleri ve İşbirliği Doç. Dr. Serkan ADA İş Süreçleri - 1 İş süreçleri, bir ürün yada hizmet üretmek için gerekli olan faaliyetlerin bir derlemesidir. İşletme performansı

Detaylı

1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER...

1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER... İÇİNDEKİLER Bölüm 1: EKONOMİ HAKKINDA GENEL BİLGİLER... 1 1.1. Ekonomi, İhtiyaç, Kıtlık ve Tercih... 1 1.2. Mal, Hizmet ve Fayda... 3 1.3. Üretim Faktörleri... 3 1.3.1. Emek... 4 1.3.2. Doğa... 4 1.3.3.

Detaylı

STANDART VE STANDARDİZASYON

STANDART VE STANDARDİZASYON STANDART VE STANDARDİZASYON İnsanoğlu yaratıldığı günden bu yana karışıklıktan kurtulma ve belirli bir düzen tesis etme gayreti içerisinde olmuştur. Bu düzenleme sürecinin tabiî bir neticesi olarak ortaya

Detaylı

Gönülden Ödüller 2015

Gönülden Ödüller 2015 Gönülden Ödüller 2015 Özel Sektörde Gönüllülük Ödülleri Gönülden Ödüller 2015 Yönetmeliği Bu yönetmelik, Özel Sektör Gönüllüleri Derneği nin (ÖSGD) Özel Sektörde Gönüllülük Ödülleri; GÖNÜLDEN ÖDÜLLER 2015

Detaylı