T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ARAÇ BAKIM VE ONARIM DİZEL MOTORLAR

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ARAÇ BAKIM VE ONARIM DİZEL MOTORLAR"

Transkript

1 T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ARAÇ BAKIM VE ONARIM DİZEL MOTORLAR ANKARA NİSAN 2005

2

3 İÇİNDEKİLER AÇIKLAMALAR...iv GİRİŞ... 1 ÖĞRENME FAALİYETİ DİZEL MOTORUNU GEREKLİ EMNİYET KURALLARINA UYARAK SEHPAYA ALMA Motorun Taşıttan İndirilmesi Dizel Motoru Sökmek Tanımlar ve Terimler: Motorun Tanımı Dizel Motorunun Tercih Edilme Sebepleri Verim Yakıt Sarfiyatı Yakıt Ucuzluğu Yangın Emniyeti Egzoz Gazlarının Zehirleme Oranı Motor Çekiş Gücü DİZEL MOTORU ÇALIŞMA ESASLARI Emme Zamanı Sıkıştırma Zamanı İş Zamanı Egzoz Zamanı DİZEL MOTOR PARÇALARI VE BAKIMI Dizel Motor Parçaları Krank mili Kam Mili Motor Bloğu Silindir kapağı Piston Ve Piston Kolu (Biyel) Supaplar Volan KLASİK DİZEL MOTORUN YARDIMCI SİSTEMLERİ Yakıt Sistemi Yakıt Deposu Alçak Basınç Boruları Besleme Pompası Yakıt Filtresi Yakıt Enjeksiyon Pompası Enjektöre Basınçlı Yakıt Göndermek Yakıt Miktarını Ayarlamak Motorun Hız ve Yük Durumuna Göre Gaz Kontrolü Yapmak Ateşleme Sırasına Göre Silindirlere Yakıt Dağıtımını Yapmak:...15 i

4 Enjektörler Görevleri: Enjektör Çeşitleri: Hava Filtresi Yüksek Basınç Boruları Common Rail Yakıt Enjeksiyon Sistemli Dizel Motorları Yüksek Basınç Pompası; Rampa Enjektörler Vuruntu Sensörü Besleme Devresi Yağlama Sistemi Yağlama Elemanları Yağ Süzgeci Yağ Pompası Basınç Ayar Valfi Yağ Filtresi Karter Ve Karter Havalandırma Soğutma Sistemi Su ile Soğutma UYGULAMA FAALİYETİ ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖĞRENME FAALİYETİ DİZEL MOTOR BAKIMI Dizel Motorun Ölçümleri Silindirlerin Ölçülmesi Pistonların Ölçülmesi Biyelin Ölçülmesi Krank Milinin Ve Yataklarının Ölçülmesi Ana Yatakların Ölçülmesi : Silindir Kapağının Kontrolü : UYGULAMA FAALİYETİ ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME ÖĞRENME FAALİYETİ DİZEL MOTOR PARÇALARININ TAKILMASI Dizel Motor Parçalarını Takmadan Önce Dikkat Edilmesi Gereken Kurallar Dizel Motor Ayarları Supap ayarları: UYGULAMA FAALİYETİ MODÜL DEĞERLENDİRME...41 KAYNAKLAR ii

5 iii

6 AÇIKLAMALAR AÇIKLAMALAR KOD 525ARÇ006 ALAN Araç Bakım-Onarımı DAL/MESLEK Ortak Alan MODÜLÜN ADI Dizel Motorlar MODÜLÜN TANIMI Dizel motorların sökülmesi,bakımının yapılması,takılması konularının anlatıldığı öğrenme materyalidir. SÜRE 40/32 ÖN KOŞUL Benzinli, Lpg li Motorlar YETERLİK Dizel Yakıt Sistemlerinin Bakımını Yapmak. GENEL AMAÇ Katalog değerlerine uygun olarak dizel motorlarının parçalarını takabileceksiniz. MODÜLÜN AMACI AMAÇLAR Dizel motor parçalarını tanıyarak katalogtaki iş sırasına göre sökebileceksiniz. Dizel motor parçalarının bakımını kataloğa göre yapabileceksiniz. Dizel motor parçalarını kataloğa göre takabileceksiniz. Ortam EĞİTİM ÖĞRETİM ORTAMLARI VE DONANIMLARI Donanımlı dizel atölyesi ve laboratuvarları, internet ortamı,dizel motorları yetkili servisleri. Donanım Araç bakım kataloğu,el aletleri,ölçü aletleri (Mikrometre,komparatör,torkmetre). ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME Modül içerisinde ve sonunda verilen çoktan seçmeli soruları cevaplandırarak kendinizi değerlendiriniz, sonuçlarını öğretmeninizle paylaşarak eksikliklerinizi tamamlayabilmeniz için gereken bilgileri alınız. iv

7 GİRİŞ GİRİŞ Sevgili Öğrenci, İnsanlar daha iyi ve kolay yaşayabilmek için ilk çağlardan beri doğanın tüm olanaklarından faydalanarak araştırmaya girişmişlerdir. İnsan yaşamını güzelleştirecek, daha rahat ve mutlu bir dünya yaratmak için, araştırmalar bugün devam ettiği gibi, gelecekte de devam edecektir te İngiliz mühendis Mr.R.Street, Termentin ve hava karışımını bir alevle ateşleyerek çalışabilecek bir motor projesi yapmıştır.fakat bu buluş, bazı sakıncaları nedeni ile uygulama alanı bulunamamıştır da Murdock katı yakıtlardan, hava gazı elde etmeyi başarmıştır.fransız mühendis Etiyen Löner 1860 yılında hava gazı ile çalışan ilk motoru yapmıştır.içten yanmalı motorlarda yakıt olarak kullanılan hava gazı bugünkü LPG (likit petrol gazı) motorların gelişmesinde önemli rol oynamıştır de Fransız mühendis Beau-De Rochas 4 zamanlı çevrimin esaslarını ortaya koymuştur.bütün bu çalışmalardan faydalanan Alman mühendis Nikolaus August Otto, 1876 yılında dört zaman esasına göre çalışan ilk motoru yapmıştır.hava gazı ve hava karışımının sıkıştırılması ile bunu bir alevle ateşleyerek motoru dakikada devirle çalıştırmayı başarmıştır yılında İngiliz mühendisi Dugal Clerk iki zaman esasına göre çalışan ilk motoru bulmuştur.bu motorda dört zamanlı motordaki emme ve egzoz supapları yerine, silindirin yan tarafında bulunan emme ve egzoz pencereleri bulunmaktadır. Amerika da George Brayton 1880 tarihinde yakıt olarak benzin kullanılan bir motor yapmış ve bunu yüzüncü Filedelfiya sergisinde halka göstermiştir. Alman mühendisi Karl Benz Daimlerin bulunduğu motora, kendi bulduğu ilk ateşleme sistemini de ekleyerek bu motorunu üç tekerlekli bir araba üzerine koymuş ve 1885 yılında benzin motorlarının uygulanması olan ilk motoru yapmıştır. 1

8 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 ÖĞRENME FAALİYETİ-1 AMAÇ Bu öğrenme faaliyeti ile dizel motor parçalarını tanıyarak katalogtaki iş sırasına göre sökebileceksiniz ARAŞTIRMA Çevremizde bulunan araç servislerinde ile Dizel motora sahip araçların emniyetli bir şekilde çalışma alanına almak ve sehpalama işlemini yapmak motor parçalarını tanımak ve motor parçalarını sökülmesi hakkında sanayi,internet,üniversite kütüphanesi ve atelyenizde araştırma yaparak bilgi edininiz, edindiğiniz bilgileri rapor haline dönüştürüp gurubunuza sunum yaparak paylaşınız. 1. DİZEL MOTORUNU GEREKLİ EMNİYET KURALLARINA UYARAK SEHPAYA ALMA 1.1. Motorun Taşıttan İndirilmesi Onarım işlemlerinin bir kısmı motor taşıt üzerinde iken, bir kısım ise, motor taşıttan indirilerek gerçekleştirilir. Silindirlerin tornalanması, krank milinirı taşlanması, ana yatakların değiştirilmesi gibi geniş kapsamlı onarımlarda motorun taşıttan indirilmesi gerekir. Kısmi yenileştirme işlemlerinin motor taşıt üzerinde iken gerçekleştirilmesi, motor ve taşıtın tipine ve özelliklerine, arızanın bulunduğu yere göre değişir. 0 nedenle, arızanın yeri tespit edildikten sonra, arızanın ne yolla giderilebileceği araştırılmalı, motorun taşıttan indirilmesine gerek. olup olmadığı belirlenmelidir. Motorun taşıttan indirilmesinde uygulanacak işlemler, taşıt ve motorun cinsine, teknik özelliklerine; motorun taşıtta bulunduğu yere ve kullanılacak indirme araçlarına göre farklılık gösterir. Bunlardan ortak ve genel nitelikte olanlar aşağıda belirtilmiştir. Motorun taşıtta bulunduğu yer, taşıtın tipine ve kullanılma amacına göre değişir. Genellikle motorlar taşıtların önünde, arkasında ya da alt kısmında bulunur. Önde bulunan motorlar çoğunlukla, radyatör çıkarıldıktan sonra motor belirli bir açı ile ön ve yukarıya doğru; arkadaki motorlar geriye çekilerek; alttaki motorlar ise, aşağıya bırakılarak indirilir. Bununla birlikte indirme işlemi,, taşıt ve motorun özellikleri göre değişik şekillerde de yapılabilir. 2

9 Aşağıda, taşıtın önünde bulunan sıra silindirli bir motorun indirilişinde izlenecek işlem sırası ana hatları ile örnek olarak verilmiştir. Değişik marka, tip ve özellikteki taşıt motorlarının indirilişinde farklılıklar olacağı unutulmamalıdır. Önce motorun taşıttan indiriliş şeklini, işlem sırası ve uyulması gereken kuralları belirleyin. İndirmek için gerekli olan takım ve araçları hazırlayın. Bunların çalışıp çalışmadığım kontrol edin. Düzenli çalışmayan ve bozuk araçlar kullanılma- malıdır. İş kazalarına ve yangına karşı gerekli önlemleri alın. Taşıtı uygun bir yere çekin. Taşıtın yeri, motorun kolayca indirilmesine, alt kısımdaki bağlantıların kolayca sökülmesine olanak verecek özellikte olmalıdır. Bunun için taşıt bir kanala alınabileceği gibi kriko ile kaldırılıp yükseltme sehpaları üzerine de yerleştirilebilir. Radyatörün, yardımcı su deposunun, silindir blokunun, kalorifer sisteminin sularını ve motorun yağını boşaltın. Su antifirizli ise, tekrar kullanmak üzere uygun bir kaba koyun. Çevreye dökülen yağ ve sıvılar varsa temizleyin. Bunlar iş kazalarına neden olabilir. Kaput çalışmaya ve motorun indirilmesine engelleyici ise, sökün. Çamurlukları korumak için üzerlerine örtü koyun. Üstten çalışırken kısa devreyi önlemek için akümülatör kutup başlıklarını sökün. Motor çok kirli ve tortulu ise, üzerindeki kaba birikintileri temizleyin. Radyatör bağlantılarını ve radyatörü sökün; zedelenmemesi için uygun bir yere yerleştirin. Üstten çalışarak motorun üzerinde bulunan, indirme sırasında kolayca ezilip kırılabilecek ya da motorun indirilmesine, bağlantıların sökülmesine engel olabilecek parçalarla hortum, boru ve kablo bağlantılarını sökün. Motoru, ön ve arkadan geçirilen kalın bir halat, zincir ya da silindir kapağına bağlanabilen kancalı özel kaldırma halatı (sapanı) ve bir vinçle hafif askıya alın. Taşıtın altında çalışarak motorun aktarma organları, şasi ve diğer kısımlarla olan bağlantılarını sökün. Gerekiyorsa önce vites kutusunu indirin. Tamamen serbest kalan motoru vinçle doğrudan yukarı kaldırarak ya da yukarı kaldırırken öne doğru da çekerek taşıtın üzerinden alın ve uygun bir iş tezgahı üzerine yerleştirin. Motoru indirilmiş taşıtı da uygun bir yere çekin. 3

10 1.2. Dizel Motoru Sökmek Araçtan indirilen motorun dış temizliğini yapın. Sökme işlemi için motoru motor sehpası üzerine alın. Sökmede kullanılacak takım ve aparatları hazırlayın. Sökme sırasında düşünerek bilerek hareket ederek parçalar üzerindeki işaretlere, takılma yönlerini, bağlantı şekillerini belirleyin gerekirse işaret koyun. Motorun yardımcı sistem parçalarını sökün. Volan koruyucusunu, manifoldları ve ön kasnağı bir çektirmeyle sökün. Motor üst kapağını sökün. Silindir kapağını sökün. Supapları sökün. Karteri sökün. Yağlama sistemi parçalarını sökün. Zaman ayar sistemini sökün. Kam milini sökün. Pistonları sökün. Krank milini sökün Tanımlar ve Terimler: Ölü Nokta: Pistonun silindir içerisindeki hareketi esnasında, yön değiştirmek için bir an durakladığı(hareketsiz kaldığı) yere Ölü Nokta denir.buna göre iki ölü nokta vardır; Üst Ölü Nokta (Ü.Ö.N): Pistonun silindir içerisindeki çıkabileceği en üst noktada, yön değiştirmek için bir an durakladığı yere Üst Ölü Nokta denir. Alt Ölü Nokta (A.Ö.N): Pistonun silindir içerisinde inebildiği en alt noktada, yön değiştirmek için bir an durakladığı yere Alt Ölü Nokta denir. 4

11 Kurs (Strok), Piston Yolu: Pistonun; alt ölü nokta ile üst ölü nokta arasında almış olduğu yola kurs veya piston yolu denir. Silindir (Kurs) Hacmi: Pistonun alt ölü noktadan üst ölü noktaya kadar silindir içerisinde hareket ettiği alana silindir Hacmi denir. Diğer bir deyişle, iki ölü nokta arasında kalan hacimdir. Silindir Hacmi: Silindir (kurs hacmi) ile yanma odası hacminin toplamına eşittir.diğer bir deyişle;piston alt ölü noktada iken üzerinde kalan hacimdir. Toplam Silindir Hacmi: Silindir hacmi ile motorun silindir sayısının çarpımına eşittir. Toplam Kurs Hacmi: Silindir (kurs) hacmi ile motorun silindir sayısının çarpımına eşittir. Zaman: Pistonun, silindir içerisinde iki ölü nokta arasında yaptığı bir harekete zaman denir.başka bir deyişle, dört zamanlı bir motorda, krank milinin 180 derecelik dönme hareketi ile pistonun iki ölü nokta arasında yaptığı bir harekettir.bir zaman teorik olarak 180 derece devam eder. Yanma Odası (sıkıştırma odası) Hacmi: Piston üst ölü noktada iken, silindir kapağı ile pistonun üst yüzeyi arasında kalan hacimdir. Çevrim: Bir motorda iş elde etmek için tekrarlanma işleminden meydana gelen olayların toplamına bir çevrim denir. Günümüze kadar geçen süreç içersinde dizel motorları çalışma prensipleri değişmemesine rağmen yardımcı sistemler üzerinde yapılan değişikliklerle dizel motorlarda. çok hızlı değişimler olmuştur. Gelişmeler son yıllarda hız kazanmıştır. Bu modülde Dizel motorların çalışma esasları, yardımcı sistemleri, Dizel motor bakımı,ayarı ve motor parçalarının sökülmesi, takılması, ölçülmesi işlemlerinin bilgileri verilecektir.şekil 1 de dört zamanlı bir dizel motorunun çalışması görülmektedir. 5

12 Şekil 1. Dört Zamanlı Bir Dizel Motorunun Çalışması. Dizel motorları özellikle ağır taşıtlarda çok yaygın kullanım alanı bulmaktadır. Son zamanlarda binek otomobillerinde ve hafif araçlarda da yaygın olarak dizel motorları kullanılmaktadır. Belirli bir hacimdeki dizel motorundan daha yüksek güç elde edebilmek amacıyla aşırı doldurma uygulamaları yapılmaktadır. Bu aşırı doldurma sistemlerinin en yaygın olanı türbo şarj sistemlerdir. Turbo şarj sistemlerde normal emişli (aşırı doldurma olmayan) bir motordan daha fazla hava silindire alınarak daha fazla yakıtın yanması sağlanmakta ve bu şekilde motordan daha fazla güç elde edilmektedir. Turbo şarj sistemi bir türbin ve bir kompresörden oluşmaktadır. Motorun egzoz manifoldu üzerine bağlanan bir türbin egzoz gazları vasıtası ile döner. Turbo şarj sisteminde türbin ve kompresör aynı mil üzerinde bulunur ve beraber dönerler. Bu türbin emme manifoldu üzerinde bulunan kompresörü döndürerek motora emme zamanında daha fazla hava girmesi sağlanır.şekil 2. (a) da Türbo şarjlı bir motorun şematik görüntüsü, (b) de bir türbo şarjın kesit görüntüsü verilmiştir. Şekil 2. (A) Türbo Şarjlı Bir Motorun Şematik Görüntüsü, (B) Bir Türbo Şarjın Kesit Görüntüsü Motorun Tanımı Motor: Isı enerjisi mekanik enerjiye çeviren parçalara motor denir. Motor tekerleri döndüren ve otomobilin yürümesine yardım eden mekanizmadır. Bu mekanizmaya motor denir. Silindir odalarında yanma olur. Bu yanma öyle yüksek bir süratle olur ki buna infilak da denebilir. Bu şekilde motorda bulunan kuvvet bir şaftı döndürür. Bu hareket saftan tekerleklere iletilir. Böylece tekerlekler döner ve araç yürür. Birçok otomobillerde motorlar altı veya sekiz silindirli ise de dört, oniki ve onaltı silindirli motorlar kullanılır. Bu motorda silindirin nasıl çalıştığını anlayalım. Oynak bir şekilde takılır. Her ne kadar piston iyice oturmuş olsa da gevşektir. Piston üzerine sekman takılır ve bu boşluk alınır. Motor krank mil üzerindeki dirsek ve bir biyel kolu ile hareketini temin eder. Dirsek milin çıkık parçasıdır. Mil döndükçe bu dirsek bir daire çizer. Bu dirsek pistona biyel kolu vasıtası ile birleşir. Biyel kolunun dirsek tarafı ucunda bir yatak vardır. Bu yatak biyel kolu ile milin üzerine boşluğunu alarak biyelin mil üzeride rahat dönebilmesini sağlar. Piston silindir içinde aşağı yukarı hareket ettikçe krank mili dirseği bir daire çizer ve krank milini döndürür. Biyel kolu pistona nazaran bir cihet veya aksi cihete piston pimi üzerinde 6

13 serbestçe eğilebildiğinden aynı sebep dolayısı ile krank mili dirseği de biyel kolu yatağı içinde serbestçe eğilebildiğinden rahat döner. Silindirin kapalı ucu etrafında iki delik vardır. Bunlardan birine emilen karışımın girişine temin eder. Diğeri ise egzoz gazlarının çıkışını temin eder. Şayet piston aşağı doğru inerken bu deliklerden herhangi birisine atmosfere açılmış olsa idi silindir içine hava emilmiş olacaktır. Aynı şekilde piston yukarı çıkarken de silindir kapalı taraf deliklerinin birbirinden hava dışarı atılmış olacaktır. Her silindirin kapalı tarafındaki iki delikten içinde supap tertibatı vardır. Bu supaplar delikler üzerine cereyan eden hadisenin harekete geçerek deliklerin birini veya diğerini veya ikisini de kaparlar Dizel Motorunun Tercih Edilme Sebepleri Bugün dizel motorlarının birçok sahaya yayılması belirli üstünlüklerinden dolayı gerçekleşti. Bunların başlıcalarını sıralayalım : Verim Enerji üreten makine ve motorların başında buhar makinaları, benzin ve dizel motorları gelmektedir. Yakılan yakıtın faydalı işe dönüşümü genel oranlar içinde incelersek en verimli olanının dizel motorları olduğu görülür. Buhar Makinaları %15 Benzin Motorları %25 Dizel Motorları % Yakıt Sarfiyatı Aynı karakteristiklere sahip benzin ve dizel motorlarının yakıt sarfiyatı mukayese edilirse dizelin yakıt sarfiyatı yaklaşık olarak benzin motorunun 1/3 ü kadardır. Genel bir değerle ifade edersek, bir beygir gücü cinsinden yakıt sarfiyatı 350 gr benzine karşılık dizel motoru 160 gr motorin sarf etmektedir Yakıt Ucuzluğu Ham petrolden elde edilen motorinin benzine nazaran miktarı fazladır. Dolayısıyla motorin daha ucuza mal edilmekte ve satılmaktadır Yangın Emniyeti Motorinin tutuşma derecesinin benzine nazaran yüksek oluşu herhangi bir nedenle meydana gelebilecek yangın tehlikesinin azaltmaktadır Egzoz Gazlarının Zehirleme Oranı 7

14 Dizel yakıtının yanma neticesi karbonmonoksit (CO) gazının çıkmaması zehirliliğini azaltmaktadır. Halbuki benzinin yanma neticesinde çıkan karbon monoksit (CO) gazının nisbeti fazla oluşu zehirlenme miktarını arttırmaktadır Motor Çekiş Gücü Dizel motorlarının her devirdeki çekiş gücü daima fazladır. Eşit kuvvetteki iki motordan biri dizel, diğeri de benzin ise dizelin çekiş gücü daha fazladır. Hatta daha yüksek güçteki bir benzin motorunun yerini tutar. Dizel motorlarının benzin motorlarından daha fazla çekiş gücüne sahip olmasının iki nedeni vardır: Yanmanın sabit basınç altında meydana gelmesi Motorun her devir ve istenilen güce göre yakıt miktarlarının derhal ayarlanabilmesidir. Adı geçen özelliklerden dolayı dizel motorlu araçlarda sık vites küçültme gerekmez. Konunun daha iyi anlaşılabilmesi için her iki maddeyi kısaca izah edelim. Yanma esnasında piston üzerine gelen basınç değeri belli miktarla bir müddet aynen devam eder. Ayrıca herhangi bir sebepten yakıt miktarı arttırılmak istendiğinde yakıt göndericiye direkt kumanda edilerek istenilen miktar derhal silindire ulaştırılır. Benzin motorlarında ise karbüratörün ventüri boğazından geçen hava hızına ve silindirdeki vakum miktarına bağlıdır. Dizel motoru ani çekiş gücüne sahip olurken, benzin motoru devir ve çekiş gücüne ulaşabilmesi için intibak süresinin doldurması lazımdır. Bu da aracın biranda güç düşümüne sebep olduğundan vites değiştirme ihtiyacını gerektirir. 2. DİZEL MOTORU ÇALIŞMA ESASLARI Günümüzde dizel motorları her alanda kullanılmaktadır. Şekil 3 te elektronik kontrollü bir dizel motorun çalışma prensibi ve parçaları görülmektedir. 8

15 Şekil 3. Elektronik Kontrol Ünitesine (ECU)Sahip Bir Dizel Motoru Emme Zamanı Emme zamanı başlangıcında piston ÜON da bulunur. Pistonun ÜON dan AÖN ye doğru harekete başlaması ile emme supabı açılır. Başlangıçta emme supabı açıldığında; piston ÜON da iken üzerindeki basınç normal atmosferik basınca hacim ise yanma odası hacmine eşittir. Piston AÖN ya doğru hareket ettikçe; silindir hacmi büyüyeceğinden basınç düşmesi olacaktır. Silindir içerisindeki meydana gelen bu basınç düşüklüğü (vakum) nedeni ile karbüratörden 15/1 oranında yakıt ile karışan hava (1 kısım benzin,15 kısım hava) emme mani foldu ve emme supabından geçerek silindirlere dolar. Piston AÖN ya gelince emme supabı kapanır. Bu anda emme sonu basıncı 0,90 kg/cm2 ye kadar düşmüştür. Emme supabının kapanması ile birinci zaman yani emme zamanı sona ermiştir Sıkıştırma Zamanı Emme supabının kapatılması ile silindire emilmiş olan karışımın dış hava ile ilgisi kesilir. Sıkıştırma zamanı başlangıcında piston AÖN den ÜON ye doğru hareket ederken her iki supap kapalıdır. Piston ÜON ya ilerledikçe silindir hacmi küçüleceğinden karışım sıkıştırılmaya başlar. Sıkıştırılan karışımın basıncı ve ısısı sıkıştırma oranına bağlı olarak artar. Sıkıştırma oranının büyümesi sıkıştırma sonu basıncı ve sıcaklığının artmasına neden olur. Sıkıştırma sona erdiği anda yani piston ÜÖN ta da iken sıkıştırma sonucu basıncı ortalama olarak (7 kg/cm2-12kg/cm2) sıkıştırma sonu sıcaklığı 300 0C 500 0C arasında değişir. Piston ÜÖN sıkıştırma sonu sıcaklığı 300 0C 500 0C arasında değişir. Piston ÜÖNya geldiği zaman bir buji vasıtası ile karışım ateşlenir. Yanan karışımın artan basıncı ile piston AÖN ya doğru itilir. Motor rejimine göre avans ayarlaması ya otomatik olarak ya da elle yapılır. 9

16 2.3. İş Zamanı Benzin motorlarında karışım buji ile ateşlenmesi sonucu yanma başlar. Yanma nedeni ile karışımın basıncı ve ısısı artar. Bu basıncın değeri sıkıştırma oranına ve yakıt kalitesine bağlı olarak 35 kg/cm 2 dır. Artan bu basınç pistonu ÜÖN den AÖN ya doğru iter. Pistonu iten toplum kuvvet piston yüzey alanına ve yanma sonu basıncına göre değişir. Piston yüzey alanına ve yanma sonucunda piston AÖN ya yaklaştıkça üzerindeki hacim büyüyeceği için basınç bu büyümeye orantılı olarak azalır. Bu zamanda yanma sonu elde edilen enerji krank miline (ana mil) iletildiği için elde edilmiş olur. Bu nedenle 3. zamanı iş veya güç zamanı da denir. Piston AÖN ya geldiğinde egzoz supabı açılır ve iş zamanı sona ermiş olur Egzoz Zamanı İş zamanın sonunda piston hızı sıfıra iner(aön da olduğu anda). Artık yanmış gazların tüm enerjisinden yararlanmış olup geriye kalan gazların dışarı atılması gerekir. Piston ÜÖN ya gelirken egzoz supabı açık olduğundan işi biten egzoz gazlarının egzoz mani foldu yolu ile dışarıya atar. 3. Zamanın sonunda egzoz supabı açılsa da silindir içindeki yanmış gazları çıkmaya fırsat bulmadan sıkıştırmaya başlar. 4. zaman süresi içinde yanmış gazların hepsini boşaltmak mümkün değildir. Bütün bu sebeplerden dolayı egzoz mümkün olduğu kadar erken başlatmalı bunu içinde egzoz supabına 3. zamanın sonuna doğru açmaya başlamalıdır. Buradan da motorun dönme hızına göre alt ölü noktadan 30 0 ile 500 arasında bir egzoz avansı vermek gerekir. 4. zamanın sonunda egzoz supabının kapanmasında gazların ataleti rol oynar. Onun için silindir içindeki gazların tamamen temizlemek maksadı ile egzoz supabına üst ölü noktadan biraz sonra kapatmak icap eder. Kapanmada bu gecikme 50 ile 150 Derecedir. 3. DİZEL MOTOR PARÇALARI VE BAKIMI 3.1. Dizel Motor Parçaları Krank mili Krank mili motorun ana milidir. Krank mili ana yatak kepleri ile ana muylularından motor gövdesine bağlanır. Pistonu üzerinde taşıyan biyel kolu da krank milinin kol muylularına bağlanır. Pistonlar iş zamanında yakıtın yanması sonucu ortaya çıkan itme kuvvetini biyel kolu yardımıyla krank miline iletirler. Pistonların doğrusal hareketini dairesel harekete dönüştürürler ve arka tarafına bağlanan volan yardımıyla gerekli yerlere iletirler. Genellikle dövme ya da döküm çelikten yapılırlar. Yataklar içerisinde dönen kısımları özel olarak sertleştirilir. Şekil 4 de motorlarda kullanılan bir krank mili görülmektedir. 10

17 Şekil 4. Krank Mili Kam Mili Krank milinden hareket alır. Üzerinde bulunan çıkıntılar yardımıyla supapların açılmasını sağlar. Bazı motorlarda üzerinde bulunan dişli yardımıyla distribütörü ve yağ pompasını hareket ettirir. Döküm yada dövme çelikten yapılırlar kam ve yatak yüzeyi özel olarak sertleştirilir. Şekil 5 te motorlarda kullanılan bir kam mili görülmektedir. Şekil 5. Kam Mili Motor Bloğu Motorun ana gövdesidir. Silindirler bu gövde üzerinde bulunur. Pistonlar silindirler içerisine takılırlar. Krank mili motor bloğu üzerinde bulunan ana yataklara bağlanır. Bazı motorlarda kam mili de motor bloğuna takılır. Silindir kapağı motor bloğunun üst tarafını, karter ise motor bloğunun alt tarafını kapatır. Birçok motor parçası blok üzerine takılmaktadır. Motor blokları dökme demirden veya alüminyum alaşımından yapılırlar. Motorun soğumasını sağlamak amacıyla su ile soğutmalı motor bloklarında su kanalları da bulunmaktadır. Şekil 6 da motorlarda kullanılan altı silindirli bir motor bloğu görülmektedir. Şekil 6. Altı Silindirli Sıra Tipi Bir Motor Bloğu Silindir kapağı 11

18 Silindir kapakları alüminyum alaşımı veya dökme demirden yapılırlar. Silindir kapak cıvatalarıyla motor bloğuna bağlanır. Pistonlar ile birlikte yanma odasını oluştururlar. Supaplar ve bazı motorlarda kam milleri silindir kapağı üzerinde bulunur. Soğuması için içerisinde su kanalları bulunmaktadır. Dizel motorlarında enjektörler, benzin motorlarında bujiler silindir kapağı üzerinde bulunur. Emme ve egzoz manifoldları silindir kapağına bağlanır. Her silindire en az bir egzoz ve bir emme supabı vardır. Şekil 7 de dört silindirli bir motorun silindir kapağı görülmektedir. Şekil 7. Silindirli Bir Motorun Silindir Kapağı Piston Ve Piston Kolu (Biyel) Silindir içerisinde aşağı yukarı hareket ederek zamanların meydana gelmesini sağlar. Piston, piston pimi yardımıyla biyel koluna bağlanır. İş zamanında üzerine gelen basınç kuvvetini biyel kolu yardımıyla krank miline aktararak motorun dönmesini sağlar. Gaz kaçaklarının önlenmesi için üzerinde kompresyon segmanlan, yağlama amacıyla da yağ segmanı bulunur. Pistonun silindir içerisinde gittiği en alt nokta ile en üst nokta arası piston kursu, bu iki nokta arasındaki hacim de kurs hacmi olarak tanımlanır. Toplam silindir hacmine yanma odası hacmi de dahildir. Günümüz motorlarında kullanılan pistonlar genel olarak alüminyum alaşımından yapılır. Biyel kollan dövme yada dökme çelikten yapılırlar, pim ile pistona ve biyel kepi yardımı ile de krank miline bağlanırlar. Şekil 8 de piston,piston kolu (biyel) ve krank mili görülmektedir. 12

19 Şekil 8. Piston,Piston Kolu (Biyel) Ve Krank Mili Supaplar Her motorda emme ve egzoz olmak üzere iki çeşit supap bulunur. Emme ve egzoz supapları kam mili yardımıyla açılır. Üzerinde bulunan yaylar tarafından da kapanması sağlanır. Bir silindire ait bir emme ve bir egzoz supabı bulunmakla birlikte yeni teknolojiye sahip motorlarda bir silindire ait iki emme ve iki egzoz supabı uygulaması oldukça yaygındır. Örneğin, dört silindirli on altı supaplı (valflı) motorlarda bir silindire ait emme ve iki egzoz supabı bulunmaktadır. Emme supapları emme zamanında açılarak silindire benzin hava karışımı alınmasını sağlar, egzoz supapları ise egzoz zamanında açılarak silindirde yanmış bulunan gazların dışarıya atılmasını sağlar. Her silindire ait iki emme ve iki egzoz supabı bulunmaktadır Volan Motorun krank miline bağlanır. İş zamanında krank milinden aldığı enerji ile motorun çalışma sürekliliğini sağlar. Üzerine bağlanan kavrama tertibatı ile motorun hareketinin aktarma oranlarına iletilmesini sağlar. Aynı zamanda üzerindeki dişli ile marş motorundan hareket alarak motorun ilk harekete geçmesini sağlar 4.KLASİK DİZEL MOTORUN YARDIMCI SİSTEMLERİ 4.1. Yakıt Sistemi Yakıt sisteminin görevi yeterli bir hava ve yakıt karışımını motora sağlamaktır. Havayakıt karışımı motorun üzerindeki yükü karşılamak için belli bir oranda olmalıdır. sistemin ana parçaları: yakıt deposu ve kapağı, emisyon kontrolleri, yakıt borusu, yakıt filtresi,enjektörler, emme manifoldu ve depodaki yakıt miktarını gösteren yakıt göstergesidir. Şekil 9 da klasik dizel yakıt sistemi görülmektedir. 1-Enjektör geri dönüş 2-Filtre geri dönüş 3-Transfer pompası 4-Regülatör 5-Enjektör 6-Kramiyer mili tahdit vidası 7-Su boşaltma 8-Elle kumandalı pompa 9- Yakıt vanası 10-Yakıt filtresi 13

20 11-Hava alma vidası 12-Yakıt deposu 13-Şamandıra 14-Depo kapağı 15-Yakıt giriş borusu Şekil 9. Dizel Yakıt Enjeksiyon Sistemi Yakıt Deposu Bütün modern yakıt sistemleri yakıtı bir pompa ile beslerler. Böylece yakıt deposu genelde aracın arkasında bulunmaktadır. Deponun giriş ve çıkış boruları vardır. Çıkış borusu genelde deponun üzerinde veya yan tarafında bulunur. Borunun ucu deponun alt yüzeyinden 1 cm kadar yukarıda tasarlanmıştır, böylece depoda oluşabilecek veya satın alınan benzindeki tortular direk enjektörlere gönderilmemiş olur Alçak Basınç Boruları Dizel yakıt sistemi içerisindeki alçak basınç boruları iki kısımda düşünülebilir.birinci depo ile besleme pompası arasında olup,içinden geçen yakıtın basıncı 1 atm den düşüktür.ikincisi ise besleme pompası ile filtre ve enjeksiyon pompası arasında kullanılan borulardır.bunların içinden de yaklaşık olarak 1,5-3,5 kg cm2 basınçta yakıt geçer. Borunun malzeme seçimi yapılırken; Yakıt basıncını,çevre ısısını,kimyasal dayanıklılığını dış tesirlere dayanımını ve esneme kabiliyetini,bu özellikleri taşıyan çekme çelik,bakır,kauçuk ve tel örgülü kauçuk borulardır. Borunun kesitleri de kullanacağımız motorun yakıt sarfiyatı düşünülerek seçilmelidir. Boru çaplarına ait tipik değerler şekil 2-4deki tabloda görülmektedir Besleme Pompası Besleme pompası, çalışma özelliği bakımından iki kademeli olarak değerlendirilebilir.birincisi vakum yaratarak dış hava tesiri altında bulunan depodaki yakıtı harekete geçirip pompaya gelişini sağlamaktır.ikincisi ise filtre ve enjeksiyon pompasına yakıtın basınçlı gidişini temin etmektir.kullanılan besleme pompalarının ortalama yakıt basma basıncı 1,5-3,5 kg cm2 arasındadır. Bugün kullanılan başlıca besleme pompaları plancırlı, diyaframlı, dişli tip besleme pompalarıdır. Besleme pompaları,çalışma(emme)yüksekliği 2 metreyi geçmeyecek şekilde motor üzerine yerleştirilirler.kapasiteleri ise motorun sarfedeceği max yakıt miktarını karşılayacak değerdedir Yakıt Filtresi Dizel motorlarında kullanılan motorin, rafinerinden motorun deposuna gelinceye kadar birçok yer değiştirir. Bunlar; rafineri deposundan araç tankerine, tankerden benzin istasyonu deposuna ve istasyondan dizel motorunun deposuna konulmasıdır. Bu doldurma- boşaltma 14

21 esnasında ve depoların kapaklarında bulunan havalandırma deliklerinden toz ve su zerreciklerinin girmesi ile motorin kirlenir. Dizel yakıt sistemindeki parçaların hassasiyet nedeni ile kullanılan motorinin mutlaka temizlenmesi gerekir. Bu görevi yakıt filtresi yapar. Yakıt enjeksiyon siteminin başlıca hassas parçaları plancır ile silindiri, ventiller ve enjektör memeleridir. Bu parçaların her biri çalıştığı yere 0,001 mm ( 1 mikron) hassaisyetle alıştırılmıştır. Çünkü her parça yüksek basınç altındaki yakıtla çalışmaktadır. Hassa alıştırmadaki toleransın kısa zamanda bozulmaması için yakıt içerisindeki su,pas,toz,iplik lifleri ve yapışkan maddelerinin bulunmaması gerekir. Ayrıca sistemin çalışma özelliği bakımından parçalar çalıştıkları yüzeylerden sızdırma ve kaçırma yapmamalıdır Yakıt Enjeksiyon Pompası Bir dizel motorunda kullanılan enjeksiyon pompası yakıt sisteminin kalbini teşkil eder. Yakıt sisteminin görevleri; Enjektöre Basınçlı Yakıt Göndermek Dizel motorunun çalışma prensibi hatırlanacak olursa yakıtın, sıkıştırma zamanının sonunda silindir içerisinde Kg /Cm2 basınçla püskürtülmesi gerekmektedir. Çünkü yakıt sislindir içerisindeki hava basıncını yenerek dağılma, tutuşma,karışma ve yanmayı sağlayacaktır. Bu basınçlı yakıt ise elemanlar tarafından temin edilir Yakıt Miktarını Ayarlamak Motorun kullanma şartlarına göre düşük veya yüksek devirde çalışması gerekir. Bu da gönderilen yakıt miktarının ayarlamakla olur. İstenen miktar ise elemanların veya özel ayarlayıcıların yardımı ile sağlanır Motorun Hız ve Yük Durumuna Göre Gaz Kontrolü Yapmak : Her motorun çıkabileceği yüksek devir miktarı vardır. Bu miktarın üstüne çıkılması, motor parçalarının merkezkaç kuvvetinin tesiri altında kalarak zorlanmalarına hatta parçalanmalarına sebep olur. Bu nedenle devrin yükselmesini önleyen sistemler vardır ki bunlar regülatörlerdir. Ayrıca yüklü durumlarda gerekli olan moment gücünü temin edecek yakıtıda yine regülatör devreye girerek pompanın göndermesini sağlar Ateşleme Sırasına Göre Silindirlere Yakıt Dağıtımını Yapmak: Motorun silindir sayısına ve ateşleme sırasına göre yakıt gönderilmesi gerekir. Ateşleme sırasına göre ayarlama yakıt basma sistemine hareket vermekle olur. Hareket ise her pompanın tipine göre uygun kamlar kullanılarak temin edilir Enjektörler Görevleri: Yakıtın atomize hale getirilmesi : Enjeksiyon pompasının bastığı belirli miktardaki yatırım,silindir içerisine girerken çok küçük parçalara ayrılması gerekir. Yakıtın parçalanma haline atomizasyon, zerrelere ayrılma ve tozlaşma adı verilir. Yakıtı, küçük zerreciklere ayırmadaki amaç silindir içindeki hava ile karışmasını ve tutuşmasını 15

Soru 5) Pistonun, silindir içersinde iki ölü nokta arasında yaptığı tek bir harekete ne denir? a) Çevrim b) Vakum c) Basma d) Zaman

Soru 5) Pistonun, silindir içersinde iki ölü nokta arasında yaptığı tek bir harekete ne denir? a) Çevrim b) Vakum c) Basma d) Zaman Soru 1) Pistonun silindir içersinde yön değiştirmek üzere bir an durakladığı yere ne ad verilir? a) Silindir başı b) Silindir eteği c) Ölü nokta d) Piston durağı Soru 4) Silindir hacmi aşağıdakilerden

Detaylı

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ

SAKARYA ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 5. Soğutma Şekline Göre Hava soğutmalı motortar: Bu motorlarda, silindir yüzeylerindeki ince metal kanatçıklar vasıtasıyla ısı transferi yüzey alanı artırılır. Motor krank milinden hareket alan bir fan

Detaylı

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması

İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Sakarya 2010 İçten yanmalı motorlarda temel kavramlarının açıklanması Benzinli ve dizel motorların çalışma prensiplerinin anlatılması Temel Kavramlar Basınç; Birim yüzeye etki eden kuvvettir. Birimi :bar,atm,kg/cm2

Detaylı

Dersin Adı Alan Meslek / Dal Dersin Okutulacağı Dönem/Sınıf/Yıl Süre. Dersin Amacı. Dersin Tanımı Dersin Ön Koşulları

Dersin Adı Alan Meslek / Dal Dersin Okutulacağı Dönem/Sınıf/Yıl Süre. Dersin Amacı. Dersin Tanımı Dersin Ön Koşulları Dersin Adı Alan Meslek / Dal Dersin Okutulacağı Dönem/Sınıf/Yıl Süre Dersin Amacı Dersin Tanımı Dersin Ön Koşulları Ders İle Kazandırılacak Yeterlilikler Dersin İçeriği Yöntem ve Teknikler Eğitim Öğretim

Detaylı

DİZEL MOTOR YAKIT SİSTEMLERİ

DİZEL MOTOR YAKIT SİSTEMLERİ DİZEL MOTOR YAKIT SİSTEMLERİ Dersin Modülleri Dizel Motorları Yakıt Sistemleri 1 Dizel Motorları Yakıt Sistemleri 2 Kazandırılan Yeterlikler Dizel motorları yakıt sistemlerinin bakım ve onarımını Dizel

Detaylı

www.muhendisiz.net Basınç Ayar Supabının Çalışması :

www.muhendisiz.net Basınç Ayar Supabının Çalışması : DPA TİP YAKIT POMPALARI Distiribitör yakıt pompalarının en büyük özeliği ;yakıtı bir Distiribitör gibi motor ateşleme sırasına göre ve eşit miktarlarda enjökterlere gönderilmesidir. Teknik avantajı da

Detaylı

İÇTEN YANMALI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DİZEL MOTORLARI

İÇTEN YANMALI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DİZEL MOTORLARI İÇTEN YANMALI MOTORLARIN ÇALIŞMA PRENSİPLERİ DİZEL MOTORLARI DİZEL MOTORLARI (Tarihçesi) İLK DİZEL MOTORU DİZEL MOTORLARI DÖRT ZAMANLI ÇEVRİM Çalışma prensibi Dizel motor, benzinli motorlardan farklı olarak

Detaylı

MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 9.HAFTA

MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 9.HAFTA MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 9.HAFTA Hazırlayan: Öğr. Gör. Tuğberk ÖNAL MALATYA 2016 DİZEL MOTORLAR Günümüzde endüstriyel gelişmelerin asıl hedefi, yapılan işlerin kısa zamanda daha ucuza ve emniyetli

Detaylı

5-Aşağıdakilerden hangisi motorun hareketli parçalarından değildir? a) Eksantrik(Kam) Mili b)biyel Kolu c) Supap d) Blok

5-Aşağıdakilerden hangisi motorun hareketli parçalarından değildir? a) Eksantrik(Kam) Mili b)biyel Kolu c) Supap d) Blok 1-Yol, inşaat makineleri ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan; iş amacına göre üzerinde çeşitli ekipmanlar monte edilmiş motorlu

Detaylı

DENİZ MOTORLARI. e. Egzoz Sistemi Motor içinde yanma sonrası oluşan kirli gazların dışarı atılmasını sağlayan sistem.

DENİZ MOTORLARI. e. Egzoz Sistemi Motor içinde yanma sonrası oluşan kirli gazların dışarı atılmasını sağlayan sistem. Motorların Sınıflandırılması A. Kullandıkları Yakıta Göre; a. Benzinli b. Dizel (Mazotlu) c. Elektrikli (Akülü) B. Çalışma Prensibine Göre; a. İki Zamanlı b. Dört Zamanlı C. Soğutma Sistemine Göre; a.

Detaylı

İÇTEN YANMALI MOTORLAR 2. BÖLÜM EK DERS NOTLARI

İÇTEN YANMALI MOTORLAR 2. BÖLÜM EK DERS NOTLARI İÇTEN YANMALI MOTORLAR 2. BÖLÜM EK DERS NOTLARI 1.Kısmi Gaz Konumunda Çalışan Benzin (OTTO) Motoru Şekil 1. Kısmi gaz konumunda çalışan bir benzin motorunun ideal Otto çevrimi (6-6a-1-2-3-4-5-6) Dört zamanlı

Detaylı

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ HİDROLİK/PNÖMATİK SİSTEMLER

MEKATRONİĞİN TEMELLERİ HİDROLİK/PNÖMATİK SİSTEMLER MEKATRONİĞİN TEMELLERİ HİDROLİK/PNÖMATİK SİSTEMLER Enerji Kaynakları Hidroliğin Tanımı Sıkıştırılamaz özellikteki akışkanların kullanıldığı, akışkanın basıncının, debisinin ve yönünün kontrol edilebildiği

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Bu hafta Buji Ateşlemeli -- Dizel (Sıkıştırma Ateşlemeli) Motorlar - Temel Motor parçaları

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ARAÇ BAKIM VE ONARIM BENZİNLİ MOTORLAR

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ARAÇ BAKIM VE ONARIM BENZİNLİ MOTORLAR T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI MEGEP (MESLEKÎ EĞİTİM VE ÖĞRETİM SİSTEMİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ PROJESİ) ARAÇ BAKIM VE ONARIM BENZİNLİ MOTORLAR ANKARA NİSAN 2005 İÇİNDEKİLER AÇIKLAMALAR... iii ÖĞRENME FAALİYETİ-1...

Detaylı

ARAÇ BİLGİSİ VE EKONOMİK ARAÇ KULLANIMI

ARAÇ BİLGİSİ VE EKONOMİK ARAÇ KULLANIMI ARAÇ BİLGİSİ VE EKONOMİK ARAÇ KULLANIMI 1. Basınçlı hava fren sisteminde fren devrelerinden herhangi biri devre dışı kaldığında, diğer devrelerin basınç kaybına uğramaması için hangi parça görev yapar?

Detaylı

OTOMOTİV ELEKTROMEKANİK TEKNOLOJİSİ DERSİ

OTOMOTİV ELEKTROMEKANİK TEKNOLOJİSİ DERSİ OTOMOTİV ELEKTROMEKANİK TEKNOLOJİSİ DERSİ MODÜL ADI SÜRESİ ELEKTRONİK ATEŞLEME SİSTEMLERİ 40/32 ELEKTRONİK ATEŞLEMELİ YAKIT ENJEKSİYON SİSTEMLERİ 40/32 MOTOR İŞLETİM SİSTEMLERİ 40/24 ARAÇ YÖNETİM SİSTEMLERİ

Detaylı

Emme Sistemi Direkt emiş sistemleri:

Emme Sistemi Direkt emiş sistemleri: Emme Sistemi Atmosferik içten yanmalı motorlarda silindirlere hava, alçak ve yüksek basınç alanlarının farkından yararlanılarak alınır. Emme zamanında piston, A.Ö.N. ya doğru hareket ederken silindir içerisinde

Detaylı

Gemi Diesel Motorları

Gemi Diesel Motorları Gemi Diesel Motorları Havanın belirli bir oranda sıkıştırılması sonucu oluşan sıcaklığın, yakıtın tutuşma sıcaklığından yüksek olduğu ilk makinanın patenti 1892 yılında Prof. Rudolf Diesel tarafından alınmıştır.

Detaylı

YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu

YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu YTÜ Makine Mühendisliği Bölümü Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Anabilim Dalı Özel Laboratuvar Dersi Kompresör Deneyi Çalışma Notu Laboratuar Yeri: E1 Blok Hidromekanik ve Hidrolik Makinalar Laboratuvarı

Detaylı

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ

OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ OTOMOTİV TEKNOLOJİLERİ Prof. Dr. Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makina Mühendisliği Bölümü, Erzurum Otomotivde Isıtma, Havalandırma ve Amaç; - Tüm yolcular için gerekli konforun sağlanması,

Detaylı

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI MOTORLAR DENEYİ

SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI MOTORLAR DENEYİ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI MOTORLAR DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ PROF. DR. İSMAİL HAKKI AKÇAY DENEYİ YAPTIRAN

Detaylı

Yarışma Sınavı. 5 Hangisi direksiyon sisteminin parçası değildir? A ) Pitman kolu B ) Rot C ) A Çatalı D ) Kampana E ) Kremayer

Yarışma Sınavı. 5 Hangisi direksiyon sisteminin parçası değildir? A ) Pitman kolu B ) Rot C ) A Çatalı D ) Kampana E ) Kremayer 1 Hangisi aydınlatma sistemi ile ilgili değildir? ) Sigorta B ) Zenon C ) Röle D ) Halojen E ) lternatör 5 Hangisi direksiyon sisteminin parçası değildir? ) Pitman kolu B ) Rot C ) Çatalı D ) Kampana E

Detaylı

CİHAZ KALİFİYE ELEMANLARCA KULLANILMALIDIR. KULLANICI, ARAÇ MOTORU ISITMA-SOĞUTMA SİSTEMLERİ KONUSUNDA BİLGİ SAHİBİ OLMALIDIR.

CİHAZ KALİFİYE ELEMANLARCA KULLANILMALIDIR. KULLANICI, ARAÇ MOTORU ISITMA-SOĞUTMA SİSTEMLERİ KONUSUNDA BİLGİ SAHİBİ OLMALIDIR. 1 CİHAZ KALİFİYE ELEMANLARCA KULLANILMALIDIR. KULLANICI, ARAÇ MOTORU ISITMA-SOĞUTMA SİSTEMLERİ KONUSUNDA BİLGİ SAHİBİ OLMALIDIR. 2 ÖZELLİKLER Hızlı tank ısıtma Dijital zaman ve sıcaklık ayarı Elektronik

Detaylı

Periyodik Bakım ve Yağlama Tablosu

Periyodik Bakım ve Yağlama Tablosu 1inci 500-750 kmler / 30 45 gün, 2nci 5000km sonra Rölanti Hızı / CO% Vana Manivela Boşluğu Motor Yağı (Bajaj DTS-i 10000 Yağ)* Yağ Filtresi (Bajaj DTS-i 10000 Yağ)* Motor Yağı Filtresi (Bajaj DTS-i 10000

Detaylı

MAKİNEDE YAĞLAMA YAĞI SİSTEMİ

MAKİNEDE YAĞLAMA YAĞI SİSTEMİ MAKİNEDE YAĞLAMA YAĞI SİSTEMİ Içten yanmali motorlarda yaglama problemleri yanma odasinda hasil l olan yüksek sicakls cakliklar klar ve bir çevrimdeki genis sicaklik k araliklar klari dolayisi ile birçok

Detaylı

TURBO GENEL TALIMATLAR

TURBO GENEL TALIMATLAR ADIM 1: TURBOYU DEĞIŞTIRMEDEN ÖNCE Arızanın gerçekten turboşarjdan kaynaklanıp kaynaklanmadığını belirlemek için motor sisteminde ayrıntılı bir arıza teşhis kontrolü yapmak önemlidir. Güç yetersizliği,

Detaylı

MOTOR MEKANİĞİ DERSİ SORU BANKASI ZAMAN AYAR MEKANİZMALARI

MOTOR MEKANİĞİ DERSİ SORU BANKASI ZAMAN AYAR MEKANİZMALARI MOTOR MEKANİĞİ DERSİ SORU BANKASI ZAMAN AYAR MEKANİZMALARI SUPAP SİSTEMLERİ 1. Külbütör manivelası ile supap başı arasındaki mesafeyi aşağıdaki parçalardan hangisi ayarlar? A) İtici çubuklar B) Supap ayar

Detaylı

MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI 2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ

MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI 2. HİDROLİK SİSTEMLERDE KULLANILAN ENERJİ TÜRÜ MAK-LAB017 HİDROLİK SERVO MEKANİZMALAR DENEYİ 1. DENEYİN AMACI Bu deneyin amacı temel ilkelerden hareket ederek, hidrolik sistemlerde kullanılan elemanların çalışma ilkeleri ve hidrolik devre kavramlarının

Detaylı

4- Aşağıdakilerden hangisi pnömatik sisteminin parçasıdır? a) Hidrolik pompa b) Kompresör c) Yön kontrol valfı d) Hidrolik motor

4- Aşağıdakilerden hangisi pnömatik sisteminin parçasıdır? a) Hidrolik pompa b) Kompresör c) Yön kontrol valfı d) Hidrolik motor 1- Diferansiyel kilidi hangi durumda kullanılır? a) Lastikler patinaj yapmaya başladığı anda kullanılır. b) Lastikler kaymaya başladığı anda kullanılır c) Araç savrulmaya başlamadan önce kullanılır d)

Detaylı

IGH. Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı

IGH. Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı Systemair HSK Isı Geri Kazanımlı Havalandırma Sistemi kısaca IGH olarak adlandırılmaktadır. IGH, ısı enerjisini eşanjörler ve fanlar yardımı ile geri kazanarak enerji

Detaylı

HAVA DEVRELERİ VE DİZEL MOTORUNUN İLK HAREKETE HAZIRLANMASI VE ÇALI TIRILMASI

HAVA DEVRELERİ VE DİZEL MOTORUNUN İLK HAREKETE HAZIRLANMASI VE ÇALI TIRILMASI HAVA DEVRELERİ VE DİZEL MOTORUNUN İLK HAREKETE HAZIRLANMASI VE ÇALI TIRILMASI HAVA DEVRELERİ Gemi dizel motorlarda yakıtın yanması için silindire sevk edilen emiş (dolgu) havası ile motorun ilk hareketi

Detaylı

MOTOR BĐLGĐLERĐ. *Karbüratörde avans, rolanti ayarı (büyük vida ve küçük vida ile yapılır)

MOTOR BĐLGĐLERĐ. *Karbüratörde avans, rolanti ayarı (büyük vida ve küçük vida ile yapılır) MOTOR BĐLGĐLERĐ *Karbüratörde avans, rolanti ayarı (büyük vida ve küçük vida ile yapılır) *Đtici (süpap itici), horoz veya manivela, yarım ay şeklindeki parçalar *Eksantrik kayışı (Triger kayışı) *Üst

Detaylı

4 SİLİNDİR BENZİNLİ MOTOR COK-G.ENRJ.005

4 SİLİNDİR BENZİNLİ MOTOR COK-G.ENRJ.005 4 SİLİNDİR BENZİNLİ MOTOR COK-G.ENRJ.005 Teknik Açıklama Komple bir motor test standı olarak denet seti amaçlı tasarlanmıştır. Burada kullanılan motor kontrollü bir katalitik konvertör ile dört silindirli

Detaylı

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır.

Hidroliğin Tanımı. Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. HİDROLİK SİSTEMLER Hidroliğin Tanımı Hidrolik, akışkanlar aracılığıyla kuvvet ve hareketlerin iletimi ve kumandası anlamında kullanılmaktadır. Enerji Türleri ve Karşılaştırılmaları Temel Fizik Kanunları

Detaylı

3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası

3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası HİDROLİK SİSTEM KURMAK VE ÇALIŞTIRMAK 3.1. Proje Okuma Bilgisi 3.1.1. Tek Etkili Silindirin Kumandası Basınç hattından gelen hidrolik akışkan, 3/2 yön kontrol valfine basılınca valften geçer. Silindiri

Detaylı

CONTALAR VE HAVA KOMPRESÖRÜ TAMİR TAKIMLARI

CONTALAR VE HAVA KOMPRESÖRÜ TAMİR TAKIMLARI www.mahle-aftermarket.com MAHLE AFTERMARKET PRODUCT LAUNCH MAHLE AFTERMARKET TEKNOLOJİ GİRİŞİMİ: CONTALAR VE HAVA KOMPRESÖRÜ TAMİR TAKIMLARI Tahrik sistemi, Güvenlik ve Konfor için Yenilikçi Ürünler Serbest

Detaylı

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI

ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ENERJİ SİSTEMLERİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLAR LABORATUARI DENEY FÖYÜ DENEY ADI İÇTEN YANMALI MOTOR TEST DENEYİ DERSİN ÖĞRETİM ÜYESİ DENEYİ YAPTIRAN ÖĞRETİM ELEMANI

Detaylı

JENERATÖRÜN TARİFİ VE BÖLÜMLERİ

JENERATÖRÜN TARİFİ VE BÖLÜMLERİ JENERATÖRÜN TARİFİ VE BÖLÜMLERİ Jeneratör : Mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çeviren makinelardır.: Tahrik güç kaynağı MOTOR Elektrik üreticisi ALTERNATÖR Mekanik güç irtibatı KAPLİN Alt destek ŞASİ

Detaylı

Motosiklet Bakım Ürünleri

Motosiklet Bakım Ürünleri Motosiklet Bakımı *Problemler *Nedenler *Çözüm Yolları BG Products Motosiklet Bakım Ürünleri Motosiklet Bakımı Tüm içten yanmalı motorlarda ve şanzımanlarda olduğu gibi, motosiklet motorlarında ve şanzımanlarında

Detaylı

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI - II HİDROLİK FREN SİSTEMLERİ

T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI - II HİDROLİK FREN SİSTEMLERİ T.C. ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MEKATRONİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MEKATRONİK LABORATUVARI - II HİDROLİK FREN SİSTEMLERİ DENEY SORUMLUSU Arş. Gör. Şaban ULUS Ocak 2013 KAYSERİ HİDROLİK FREN

Detaylı

MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ

MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ MOTORLAR-5 HAFTA GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ Yrd.Doç.Dr. Alp Tekin ERGENÇ GERÇEK MOTOR ÇEVRİMİ Gerçek motor çevrimi standart hava (teorik) çevriminden farklı olarak emme, sıkıştırma,tutuşma ve yanma, genişleme

Detaylı

4204G / 4304G / 4404G Serisi Motorlar TURBO AFTERCOOLER DİZEL MOTOR BAKIM KILAVUZU

4204G / 4304G / 4404G Serisi Motorlar TURBO AFTERCOOLER DİZEL MOTOR BAKIM KILAVUZU 4204G / 4304G / 4404G Serisi Motorlar TURBO AFTERCOOLER DİZEL MOTOR BAKIM KILAVUZU MOTOR YAĞ SEVİYESİ KONTROLÜ Motor yağ seviyesi Motorun herhangi bir yerinde yağ veya su kaçağı olup olmadığını kontrol

Detaylı

DİESEL MOTORLARIN TARİHÇESİ

DİESEL MOTORLARIN TARİHÇESİ DİESEL MOTORLARIN TARİHÇESİ Diesel makineleri bir çeşit içten yanmalı makineler olup, yaktın kimyasal enerjisi makine silindirleri içinde direkt olarak mekanik enerjiye çevrilir. Birkaç beygir gücünden

Detaylı

Enjektörler. Düşük Yakıt Tüketimi. Motora %100 uyum Doğru basınç ve miktar ile yakıt püskürtme Yüksek tork ve motor performansı 1-2

Enjektörler. Düşük Yakıt Tüketimi. Motora %100 uyum Doğru basınç ve miktar ile yakıt püskürtme Yüksek tork ve motor performansı 1-2 Enjektörler Motora %100 uyum Doğru basınç ve miktar ile yakıt püskürtme Yüksek tork ve motor performansı Düşük Yakıt Tüketimi 1846351 Birim Enjektör HPI 2.103 TL 1.349 TL 1943974 Birim Enjektör PDE 2.292

Detaylı

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr.

T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR. Prof. Dr. T.C. ONDOKUZ MAYIS ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ MAKĠNA MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ SANTRĠFÜJ POMPA DENEY FÖYÜ HAZIRLAYANLAR Prof. Dr. Aydın DURMUŞ EYLÜL 2011 SAMSUN SANTRĠFÜJ POMPA DENEYĠ 1. GĠRĠġ Pompa,

Detaylı

MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 7.HAFTA

MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 7.HAFTA MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 7.HAFTA Hazırlayan: Öğr. Gör. Tuğberk ÖNAL MALATYA 2016 1. MOTORLARDA YAĞLAMA SİSTEMİ Yağlama yağı hareket hâlindeki tüm motor parçalarını dolaşarak pislikleri temizlemekte

Detaylı

MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 4.HAFTA

MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 4.HAFTA MAKİNE VE MOTOR DERS NOTLARI 4.HAFTA Hazırlayan: Öğr. Gör. Tuğberk ÖNAL MALATYA 2016 1.TEORİK OTTO ÇEVRİMİ Gerçek motor çalışmasında yanma işlemi motor silindirinde gerçekleşir. Yanma sonu açığa çıkan

Detaylı

MOTOR LAB. Deney Föyleri

MOTOR LAB. Deney Föyleri T.C. ZONGULDAK KARAELMAS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MAKİNA MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MOTOR LAB. Deney Föyleri Hazırlayan: Motor I ve Motor II Deneyleri Hakkında; Deneylere Föyü olmadan gelenler alınmayacaktır!

Detaylı

IGH. Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı

IGH. Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı Isı Geri Kazanımlı Taze Hava Cihazı Systemair HSK Isı Geri Kazanımlı Havalandırma Sistemi kısaca IGH olarak isimlendirilmektir. IGH, ısı enerjisini eşanjörler ve fanlar yardımı ile geri kazanarak enerji

Detaylı

Sektöre ÖzgüRedüktörler - 1

Sektöre ÖzgüRedüktörler - 1 Sektöre ÖzgüRedüktörler - 1 Yılmaz Redüktörün standart üretim yelpazesinin içerisinde genel kullanım amaçlı üretilen redüktörlerin dışında sektöre özgü imal edilmiş özel redüktörlerde bulunmaktadır. Bu

Detaylı

5.BÖLÜM. Valf Konumları

5.BÖLÜM. Valf Konumları HİDROLİK-PNÖMATİK 5.BÖLÜM ENDÜSTRİYEL HİDROLİK DEVRE ELEMANLARI VALFLER 5.1 YÖN DENETİM VALFLERİ VALF: İçinde akan sıvıyı yeniden yönlendirme, serbest bırakma, durdurma gibi işlevleri, dışarıdan mekanik,

Detaylı

Triger kayışı değişimi montaj tavsiyeleri Audi A4, A6, A8 ve VW Passat modellerindeki 2,8 l 30 V motor tipi için ayrıntılı montaj bilgileri

Triger kayışı değişimi montaj tavsiyeleri Audi A4, A6, A8 ve VW Passat modellerindeki 2,8 l 30 V motor tipi için ayrıntılı montaj bilgileri Technical Info www contitech de Triger kayışı değişimi montaj tavsiyeleri Audi A4, A6, A8 ve VW Passat modellerindeki 2,8 l 30 V motor tipi için ayrıntılı montaj bilgileri 2,8 l 30 V motor tipi, Audi ve

Detaylı

6. GENLEŞME DEPOLARI 6.1 AÇIK GENLEŞME DEPOSU

6. GENLEŞME DEPOLARI 6.1 AÇIK GENLEŞME DEPOSU 6. GENLEŞME DEPOLARI Genleşme depoları sistemdeki basıncın kontrolü ve sisteme gerekli su desteğinin sağlanması bakımından çok önemlidir. Genleşme depoları açık ve kapalı olmak üzere iki tiptedir. 6.1

Detaylı

YARI OTOMATiK PELET KAZANI. Yeni Nesil Eco Mini Serisi

YARI OTOMATiK PELET KAZANI. Yeni Nesil Eco Mini Serisi YARI OTOMATiK PELET KAZANI Yeni Nesil Eco Mini Serisi Yarı Otomatik Pelet Kazanı. Yeni Nesil Eco Mini Serisi Bütçenize Uygun Bir Pellet Kazanı Eco-Mini serisi kazanlar, dikey tasarlanan borulari ve verim

Detaylı

Dizel Motorlarında Yakıt Sistemi

Dizel Motorlarında Yakıt Sistemi Dizel Motorlarında Yakıt Sistemi Dizel motorlarında yanma,sıkıştırma sonunda sıkışan,sıcaklığı ve basıncı artan hava içine yakıtı yüksek basınçla püskürterek sağlanır.bunu sağlamak için sağlam ve çok hassas

Detaylı

ODTÜ KKK ANA YANGIN POMPA İSTASYONU PERİYODİK BAKIMI TEKNİK ŞARTNAME

ODTÜ KKK ANA YANGIN POMPA İSTASYONU PERİYODİK BAKIMI TEKNİK ŞARTNAME ODTÜ KKK ANA YANGIN POMPA İSTASYONU PERİYODİK BAKIMI TEKNİK ŞARTNAME KAPSAM: Bakımı yapılacak Yangın Pompaları 1 adet Elektrikli Joker Pompa, 1 Adet Dizel Yangın Pompasıdır. Söz konusu iş, 6 ayda 1 defa

Detaylı

ÇAPA MAKİNALARI. 52 cc 1.5 Kw. 52 cc 1.5 Kw. 52 cc 1.5 Kw. 52 cc 1.5 Kw Budama Aparatı ile birlikte

ÇAPA MAKİNALARI. 52 cc 1.5 Kw. 52 cc 1.5 Kw. 52 cc 1.5 Kw. 52 cc 1.5 Kw Budama Aparatı ile birlikte 203 ÇAPA MAKİNALARI 1125.$ Motor: 6,5 Hp Benzinli / Honda GX200 4 Zamanlı Hava Soğutmalı OHV Motor Hareket Tipi: Şanzıman 2 ileri + 1 geri Şaft Sayısı: 1 Çalışma Genişliği: 80-100 cm Çalışma Derinliği:

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı BİÇERDÖVER OPERATÖRÜ YETİŞTİRME KURS PROGRAMI

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı BİÇERDÖVER OPERATÖRÜ YETİŞTİRME KURS PROGRAMI T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı BİÇERDÖVER OPERATÖRÜ YETİŞTİRME KURS PROGRAMI ANKARA 2010 KURUMUN ADI : KURUMUN ADRESİ : KURUCUSUNUN ADI : PROGRAMIN ADI : Biçerdöver Operatörü

Detaylı

MAK-204. Üretim Yöntemleri. (8.Hafta) Kubilay Aslantaş

MAK-204. Üretim Yöntemleri. (8.Hafta) Kubilay Aslantaş MAK-204 Üretim Yöntemleri Vidalar-Vida Açma Đşlemi (8.Hafta) Kubilay Aslantaş Kullanım yerlerine göre vida Türleri Bağlama vidaları Hareket vidaları Kuvvet ileten vidaları Metrik vidalar Trapez vidalar

Detaylı

TEKNİK DEĞERLER. Derinlik (mm) Genişlik (mm) Yükseklik (mm) 485 mm 485 mm 870 mm AÇIKLAMA. Renkler

TEKNİK DEĞERLER. Derinlik (mm) Genişlik (mm) Yükseklik (mm) 485 mm 485 mm 870 mm AÇIKLAMA. Renkler www.hosseven.com.tr 2 www.hosseven.com.tr TEKNİK DEĞERLER Nominal Isı Güç KW_N 2,2-6,5 Saatlik Tüketim Kg/h 0,6-1,8 Verim % 92-88,5 Maksimum Isıtma Hacmi M3 185 Net Kg kg 82 Baca Çapı mm 80 Besleme Haznesi

Detaylı

1.0. OTOMATİK KONTROL VANALARI UYGULAMALARI

1.0. OTOMATİK KONTROL VANALARI UYGULAMALARI 1.0. OTOMATİK KONTROL VANALARI UYGULAMALARI Otomatik kontrol sistemlerinin en önemli elemanları olan motorlu vanaların kendilerinden beklenen görevi tam olarak yerine getirebilmeleri için, hidronik devre

Detaylı

MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENSİLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLARDA SİSTEMLER

MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENSİLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLARDA SİSTEMLER MARMARA ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ MAKİNE MÜHENSİLİĞİ BÖLÜMÜ MOTORLARDA SİSTEMLER Hazırlayan: Yrd. Doç. Dr. Abdullah DEMİR Emme Sistemi Hava Filtresi Hava filtre elemanı Hava filtre kabı Hava filtresi

Detaylı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve Açıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı

T.C. MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve Açıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı T.C. MİLLÎ EĞİTİM BKNLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve çıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı KİTPÇIK TÜRÜ TÜRKİYE TŞKÖMÜRÜ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PERSONELİNİN UNVN DEĞİŞİKLİĞİ

Detaylı

İÇTEN YANMALI MOTORLARDA MOMENT, GÜÇ ve YAKIT SARFİYATI KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ

İÇTEN YANMALI MOTORLARDA MOMENT, GÜÇ ve YAKIT SARFİYATI KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ İÇTEN YANMALI MOTORLARDA MOMENT, GÜÇ ve YAKIT SARFİYATI KARAKTERİSTİKLERİNİN BELİRLENMESİ 1. Deneyin Amacı İçten yanmalı motorlarda moment, güç ve yakıt sarfiyatı karakteristiklerinin belirlenmesi deneyi,

Detaylı

Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi

Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi Bilezikli Asenkron Motora Yol Verilmesi 1. GİRİŞ Bilezikli asenkron motor, sincap kafesli asenkron motordan farklı olarak, rotor sargıları dışarı çıkarılmış ve kömür fırçaları yardımıyla elektriksel bağlantı

Detaylı

Buji ile ateşlemeli motorlar için teorik çevrimin (Hava Standart OTTO çevrimi) Sıkıştırma ile ateşlemeli motorlar için teorik çevrimin (Dizel Teorik

Buji ile ateşlemeli motorlar için teorik çevrimin (Hava Standart OTTO çevrimi) Sıkıştırma ile ateşlemeli motorlar için teorik çevrimin (Dizel Teorik SAKARYA 2010 Buji ile ateşlemeli motorlar için teorik çevrimin (Hava Standart OTTO çevrimi) Sıkıştırma ile ateşlemeli motorlar için teorik çevrimin (Dizel Teorik çevrimi) açıklanması Çevrim Prosesin başladığı

Detaylı

EGR (Egzoz Gazı Resirkülasyonu) Sistemi :

EGR (Egzoz Gazı Resirkülasyonu) Sistemi : EGR (Egzoz Gazı Resirkülasyonu) Sistemi : İçten yanmalı motorlardan atmosferi kirleten temel üç kirletici CO, HC, NOx lerdir. Bu kirletici oranlar Hava/Yakıt oranıyla doğrudan orantılıdır. Bunun içindir

Detaylı

EĞİTİM NOTLARI 16 BASINÇLI HAVA HATLARI BASINÇLI HAVA HATLARI

EĞİTİM NOTLARI 16 BASINÇLI HAVA HATLARI BASINÇLI HAVA HATLARI Basınçlı hava, endüstriyel tesislerde yaygın bir şekilde kullanılan bir enerji türüdür. Basınçlı hava, dış ortamdan alınan havanın bir kompresörde belli bir oranda sıkıştırılmasıyla elde edilir. Serbest

Detaylı

BENZİN MOTORLARI. (Ref. e_makaleleri, Rafineri Prosesleri)

BENZİN MOTORLARI. (Ref. e_makaleleri, Rafineri Prosesleri) BENZİN MOTORLARI (Ref. e_makaleleri, Rafineri Prosesleri) Bir benzin (veya dizel) motorunun görevi yakıtı hareket haline dönüştürmektir. Bunun en kolay yolu yakıtı motor içinde yakmaktır; yanma motorun

Detaylı

Geleneksel sıcaklık ayarı: Önce emniyet Elektronik kontrollü termostat Daha fazla verimlilik için güvenli bir seçim

Geleneksel sıcaklık ayarı: Önce emniyet Elektronik kontrollü termostat Daha fazla verimlilik için güvenli bir seçim MAHLE Aftermarket ürün tanıtımı Elektronik kontrollü termostatlar Geleneksel sıcaklık ayarı: Önce emniyet Bir binek araç motorundaki yanma işlemi, yaklaşık 110 C lik çalışma sıcaklığı seviyesinde mükemmel

Detaylı

Harici ısıtma için soğutma suyu çıkışı. Genel

Harici ısıtma için soğutma suyu çıkışı. Genel Motor soğutma suyu harici elemanları ısıtmak için kullanılabilir. Kutu gövdeleri, vinç kabinleri ve saklama kutuları birer örnek olarak gösterilebilir. Isı, silindir bloğunun içindeki akıştan alınır ve

Detaylı

DC Motor ve Parçaları

DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları DC Motor ve Parçaları Doğru akım motorları, doğru akım elektrik enerjisini dairesel mekanik enerjiye dönüştüren elektrik makineleridir. Yapıları DC generatörlere çok benzer. 1.7.1.

Detaylı

LUPAMAT YAĞSIZ 40 BAR PET KOMPRESÖRÜ

LUPAMAT YAĞSIZ 40 BAR PET KOMPRESÖRÜ LUPAMAT YAĞSIZ 40 BAR PET KOMPRESÖRÜ LUPAMAT KOMPRESÖRÜN YENİ ÜRÜNÜ Our New Product PET Comperssor YAĞSIZ YÜKSEK BASINÇ PET KOMPRESÖRÜ LUPAMAT YAĞSIZ YÜKSEK BASINÇ PET KOMPRESÖRÜ HANGİ SEKTÖRLERDE KULLANILABİLİR

Detaylı

İŞ KAMYONLARI OPERATÖRÜ YETİŞTİRME KURSU PROGRAMI

İŞ KAMYONLARI OPERATÖRÜ YETİŞTİRME KURSU PROGRAMI İŞ KAMYONLARI OPERATÖRÜ YETİŞTİRME KURSU PROGRAMI 1. KURUMUN ADI : 2. KURUMUN ADRESİ : 3. KURUCUNUN ADI : 4. PROGRAMIN ADI : İş kamyonları (Kaya kamyon, toprak taşıyıcı araçlar, transmixser, kendi yürür

Detaylı

MAK-204. Üretim Yöntemleri. Frezeleme Đşlemleri. (11.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt.

MAK-204. Üretim Yöntemleri. Frezeleme Đşlemleri. (11.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. MAK-204 Üretim Yöntemleri Freze Tezgahı Frezeleme Đşlemleri (11.Hafta) Kubilay ASLANTAŞ Afyon Kocatepe Üniversitesi Teknik Eğitim Fakültesi Makine Eğt. Bölümü Freze tezgahının Tanımı: Frezeleme işleminde

Detaylı

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III 1. BÖLÜM MAKİNA BİLGİSİ... 1 2. BÖLÜM BAĞLAMA ELEMANLARI... 7

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III 1. BÖLÜM MAKİNA BİLGİSİ... 1 2. BÖLÜM BAĞLAMA ELEMANLARI... 7 İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ...III 1. BÖLÜM MAKİNA BİLGİSİ... 1 1.1. Kuvvet Makinaları... 1 1.2. İş Makinaları... 2 1.3. Tarifler... 2 1.4. Birimler ve Uluslararası Birim Sistemleri (SI)... 3 1.5. Makinalarda Tanımlar...

Detaylı

PMS / MİNİ 250 ZEYTİN İŞLEME SİSTEMİ

PMS / MİNİ 250 ZEYTİN İŞLEME SİSTEMİ PMS / MİNİ 250 ZEYTİN İŞLEME SİSTEMİ POLAT MAKİNA SANAYİ VE TİCARET A.Ş. Astim Organize Sanayi Bölgesi (P.K. 105) AYDIN / TÜRKİYE TEL : +90 (256) 231 04 73 (pbx) FAX : +90 (256) 231 04 78 www.polatas.com.tr

Detaylı

Basınç farkı=çalışma basıncı (PA,B)-Şarj basıncı (PSp)+Güvenlik payı Ayar Diyagramı

Basınç farkı=çalışma basıncı (PA,B)-Şarj basıncı (PSp)+Güvenlik payı Ayar Diyagramı 1 Pistonlu pompa ve motorlarla sağlanacak hidrostatik tahrik aracın sürüşünde birçok avantaj getirmektedir. İyi bir sürüş konforu ve yüksek çalışma hızı yönündeki talepler hidrostatik tahrikle çalışan

Detaylı

MAMÜL PARÇA LİSTESİ. Mamül kodu : 41 / 2009400 Mamül adı : 4-MIX 54cc (ATOMIC) SIRA PARÇA PARÇA ADI - STANDART NO ADET

MAMÜL PARÇA LİSTESİ. Mamül kodu : 41 / 2009400 Mamül adı : 4-MIX 54cc (ATOMIC) SIRA PARÇA PARÇA ADI - STANDART NO ADET Mamül kodu : 41 / 2009400 Mamül adı : 4-MIX 54cc (ATOMIC) 1 2009079 Plastik muhafaza (Atomizör) 1 2 2008902 Starter kapağı 1 3 2008987 Starter komple 1 4 2008909 Plastik buji kapağı 1 5 2009012 Özel civata

Detaylı

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER

BASINÇLI KAPLARDA MEYDANAGELEBİLECEK TEHLİKELER BASINÇLI KAPLAR Kazanlar Kompresörler Buhar ve sıcak su kapları Basınçlı asit tankları Gaz tankları Sıvılaştırılmış Petrol Gazı tankları ve tüpleri Asetilen tankları ve tüpleri İçinde zehirli ve zararlı

Detaylı

* araç yağ yakıyorsa ve su eksiltiyor ise motorda problem var demektir. Dolayısıyla sadece gazı

* araç yağ yakıyorsa ve su eksiltiyor ise motorda problem var demektir. Dolayısıyla sadece gazı TRİGER KAYIŞI NEDİR? OTOGAZ KULLANICILARININ BİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR ARACINIZ ÇOK YAKIYORSA * İlk olarak 1 lt. su şişesine benzin koyarak aracın benzinde tüketimi kontrol edilir. Benzinde çok yakıyorsa,

Detaylı

7. Krank Mili 8. Biyel Kolu 9. Pistonlar 10. Segmanlar 11. Kam Mili 12. Subaplar

7. Krank Mili 8. Biyel Kolu 9. Pistonlar 10. Segmanlar 11. Kam Mili 12. Subaplar Deney-1 1/6 DENEY 1 TEK SĐLĐNDĐRLĐ DĐZEL MOTORUNUN PERFORMANS PARAMETRELERĐNĐN BELĐRLENMESĐ Amaç :Motor parçaları ve motor yapısının incelenmesi. Tek Silindirli bir dizel motorunun performans parametrelerinin

Detaylı

Uçak motorunun ana fonksiyonu uçağa gereken hareketi sağlamaktır. Motorun uçaktaki diğer fonksiyonları ise

Uçak motorunun ana fonksiyonu uçağa gereken hareketi sağlamaktır. Motorun uçaktaki diğer fonksiyonları ise Uçakların uçuşunu, havada tutunmasını sağlayan kanatlardır. Motorların görevi ise uçağı öne doğru iterek hava akımının kanatların üstünden gitmesini sağlayarak kaldırma kuvveti oluşturmaktır. Uçak motorunun

Detaylı

ZEMİN SÜPÜRME MAKİNESİ OPERATÖRÜ YETİŞTİRME KURS PROGRAMI

ZEMİN SÜPÜRME MAKİNESİ OPERATÖRÜ YETİŞTİRME KURS PROGRAMI ZEMİN SÜPÜRME MAKİNESİ OPERATÖRÜ YETİŞTİRME KURS PROGRAMI 1. KURUMUN ADI : 2. KURUMUN ADRESİ : 3. KURUCUNUN ADI : 4. PROGRAMIN ADI : Zemin Süpürme İş Makinesi Operatörü Yetiştirme 5. PROGRAMIN DAYANAĞI

Detaylı

YATAK HASARLARI (I) Mustafa YAZICI TCK

YATAK HASARLARI (I) Mustafa YAZICI TCK YATAK HASARLARI (I) Mustafa YAZICI TCK Yataklar makinalarda hareket ve yük iletimini aynı anda sağlayan parçalardır. Makinalarda hareketli ve sabit parçalar arasında yük iletimini sağlamak ve bu parçaları

Detaylı

HUPF/HUP Serisi. Honeywell UNIVERSAL GAS VALVES UYGULAMA

HUPF/HUP Serisi. Honeywell UNIVERSAL GAS VALVES UYGULAMA UNIVERSAL GAS VALVES HUPF/HUP Serisi GAZ BASINÇ REGÜLATÖRLERİ FİLTRELİ VEYA FİLTRESİZ UYGULAMA KULLANMA KILAVUZU Karışımlı, birleşik sistemler ve endüstriyel dağıtım sistemleri dahil tüm gaz yakıcılardaki

Detaylı

Bölüm IV KAZANLAR, KAZAN DAİRESİ VE GENLEŞME DEPOLARI

Bölüm IV KAZANLAR, KAZAN DAİRESİ VE GENLEŞME DEPOLARI Bölüm IV KAZANLAR, KAZAN DAİRESİ VE GENLEŞME DEPOLARI Kazanların Sınıflandırılması 1.Kazan İmalatında Kullanılan Malzemeye Göre a) Dökme dilimli kazanlar b) Çelik kazanlar 2. Kazan Ocak Tipi, Tasarım Şekli

Detaylı

GEMİ SİSTEMİ VE DEVRELERİ. Prof.Dr.Adnan Parlak

GEMİ SİSTEMİ VE DEVRELERİ. Prof.Dr.Adnan Parlak GEMİ SİSTEMİ VE DEVRELERİ Prof.Dr.Adnan Parlak GEMİ SİSTEMİ VE DEVRELERİ Tatlı Su Devresi (F/W) Deniz Suyu Devresi(S/W) Yağlama Yağı Devresi (L/O) Yakıt Devresi (F/O ve D/O) Balast-Yangın Devresi Hidrofor

Detaylı

Temiz Hava Solunum Sistemleri

Temiz Hava Solunum Sistemleri Temiz Hava Solunum Sistemleri Temiz Hava Solunum Sistemi Çeşitleri: Kompresörlü Temiz Hava Solunum Sistemleri Tekerlekli Hava Tüplü Solunum Sistemleri Sıralı Sistem Solunum Sistemleri Temiz Hava Solunum

Detaylı

Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar

Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar TA-COMPACT-T Küçük terminal ünitelerin kontrolü ve balanslanması için kombine vanalar Soğutma sistemleri için geri dönüş suyu sıcaklık kontrollü kontrol vanası IMI TA / Kontrol vanaları / TA-COMPACT-T

Detaylı

SİSTEM PROJELENDİRME

SİSTEM PROJELENDİRME SİSTEM PROJELENDİRME Mekaniğin (Pnömatik sistem Tasarımı ) temellerini öğreneceksiniz. PNÖMATİK SİSTEM TASARIMI Herhangi bir sistem tasarımı üç aşamada gerçekleştirilir. Bu aşamalar Senaryo çalışması Tasarım

Detaylı

MEKANİK BAKIM ONARIM DERSİ

MEKANİK BAKIM ONARIM DERSİ MEKANİK BAKIM ONARIM DERSİ Dersin Modülleri Kazandırılan Yeterlikler Periyodik Bakım Talimatı 1 Periyodik Bakım Talimatı 2 Makinelerin periyodik bakımını yapmak Sistemlerin Periyodik Kontrolleri 1 Sistemlerin

Detaylı

HİDROLİK-PNÖMATİK Prof.Dr.İrfan AY BÖLÜM 8

HİDROLİK-PNÖMATİK Prof.Dr.İrfan AY BÖLÜM 8 HİDROLİK-PNÖMATİK BÖLÜM 8 HİDROLİK DEVRELER Bir hidrolik devre şeması, HİDROLİK DEVRE nin nasıl oluştuğunu gösterir.devrenin her bir elamanı simgelerle gösterilir ve birbirine bağlanır.boru bağlantıları

Detaylı

KONDENSER ÜNİTESİ KATALOĞU

KONDENSER ÜNİTESİ KATALOĞU En Direk Soğutma!! İklimlendirme ve soğutma alanında hızla gelişen teknoloji bu alanda arge faaliyetleri yapılmasının önünü açmıştır. Kondanser ve evaparatör sistemlerinin daha efektif hale gelmesi ve

Detaylı

PİŞİRGEN MAKİNA İMALAT SAN. DEM. SAC PROF. TİC LTD. ŞTİ.

PİŞİRGEN MAKİNA İMALAT SAN. DEM. SAC PROF. TİC LTD. ŞTİ. PİŞİRGEN MAKİNA İMALAT SAN. DEM. SAC PROF. TİC LTD. ŞTİ. VİDANJÖR 2013 A. GENEL BİLGİLER Vidanjörler araç üzerine montajı yapılan ve fosseptik ya da çamurlu sıvıları vakum ile emerek tank içerisinde toplayan

Detaylı

MOTOPOMPLAR (PORTABLE FIRE PUMPS) TAŞINABİLİR İTFAİYE POMPALARI

MOTOPOMPLAR (PORTABLE FIRE PUMPS) TAŞINABİLİR İTFAİYE POMPALARI MOTOPOMPLAR (PORTABLE FIRE PUMPS) TAŞINABİLİR İTFAİYE POMPALARI İstanbul itfaiye teşkilatında ROSENBAUER, IVECO, ZiEGLER olmak üzere üç çeşit motopomp vardır. Motopomplar sel baskınlarında su tahliyesi

Detaylı

MAKİNE SOĞUTMA SİSTEMLERİ

MAKİNE SOĞUTMA SİSTEMLERİ MAKİNE SOĞUTMA SİSTEMLERİ Soğutma Sisteminin Gereği ve Önemi: Motorlar ısı enerjisini mekanik enerjiye çevirirken aynı zamanda çok ısınırlar. İş zamanında yanma odasındaki sıcaklık 2000-2500 C a kadar

Detaylı

SERVĐS BÜLTENĐ BĐLGĐ C

SERVĐS BÜLTENĐ BĐLGĐ C SERVĐS BÜLTENĐ BĐLGĐ C Eylül 2010 MODEL: SERĐSĐ TRAKTÖRLER KONU: ÖZEL TAKIMLAR AÇIKLAMA: Servis işlemlerini kolaylaştırmak amacıyla üretilen ve kullanılması gerekli olan özel takımlar ekli listede verilmiştir.

Detaylı

23.Araçta motor yağı kontrolü hangi bakımda yapılır? a) Günlük b) Haftalık c) Aylık d) Yıllık

23.Araçta motor yağı kontrolü hangi bakımda yapılır? a) Günlük b) Haftalık c) Aylık d) Yıllık 1.Buji ile ateşlemeli motorlarda aşağıdaki yakıtlardan hangisi kullanılır? a) İspirto ve gaz yağı b) Benzin ve LPG c) Gaz yağı motorin d) Motorin ve LPG 2.Endüksiyon bobininin görevi aşağıdakilerden a)

Detaylı

güçte ve şiddette, şanzımana iletmeyi kontrol eden sistem aşağıdakilerden hangisidir?

güçte ve şiddette, şanzımana iletmeyi kontrol eden sistem aşağıdakilerden hangisidir? 1 Kükürt S oranı yüksek yakıt kullanılan dizel motorlarda, hangi tür motor yağları tercih edilmelidir? ) Viskozitesi yüksek (kalın) motor yağları B ) TBN değeri yüksek motor yağları C ) Viskozitesi düşük

Detaylı