TEKNİK RAPOR BELEDİYE ARITILMIŞ ATIKSU VE BİYOKATILARINDA BULUNAN MİKROORGANİZMALAR ÜZERİNE GAMA RADYASYONUN ETKİSİ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "TEKNİK RAPOR BELEDİYE ARITILMIŞ ATIKSU VE BİYOKATILARINDA BULUNAN MİKROORGANİZMALAR ÜZERİNE GAMA RADYASYONUN ETKİSİ"

Transkript

1 TÜRKİ YEAT OME NE RJ İ S İ KURUMU

2

3 TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU TEKNİK RAPOR BELEDİYE ARITILMIŞ ATIKSU VE BİYOKATILARINDA BULUNAN MİKROORGANİZMALAR ÜZERİNE GAMA RADYASYONUN ETKİSİ 2008

4 TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU 2690 sayılı kanun ile kurulmuş olan Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun ana görevi; atom enerjisinin barışçıl amaçlarla ülke yararına kullanılmasında izlenecek ulusal politikanın esaslarını ve bu konudaki plan ve programları belirlemek; ülkenin bilimsel, teknik ve ekonomik kalkınmasında atom enerjisinden yararlanılmasını mümkün kılacak her türlü araştırma, geliştirme, inceleme ve çalışmayı yapmak ve yaptırmak, bu alanda yapılacak çalışmaları koordine ve teşvik etmektir. Bu çalışma TAEK personeli tarafından gerçekleştirilmiş araştırma, geliştirme ve inceleme sonuçlarının paylaşımı amacıyla Teknik Rapor olarak hazırlanmış ve basılmıştır. Teknik Rapor Türkiye Atom Enerjisi Kurumu yayınıdır. İzin alınmaksızın çoğaltılabilir. Referans verilerek kullanılabilir. TÜRKİYE ATOM ENERJİSİ KURUMU Adres : Eskişehir Yolu 9. km Ankara/Türkiye Tel : +90 (312) Fax : +90 (312) Web :

5 ÖNSÖZ Yaşamımızda giderek önem kazanan konulardan biri de doğal çevrenin korunmasıdır. Çevre ile uyumlu hale getirilebilen, değerlendirilebilen atıklar ekosistemin sürdürülebilirliğini sağlayan en önemli faktörlerden biridir. Ülkemizde atıksu arıtma tesislerinin sayısı ve evsel atıksu - biyokatı kullanımı giderek artmaktadır. Arıtılmış atıksuların ve biyokatıların kullanılmasında kısıtlayıcı en önemli faktör mikrobiyal kirliliktir. Arıtılmış atıksuların sulamada kullanılmasında ve biyokatıların toprağa uygulanmasında ortaya çıkabilecek çevre ve halk sağlığına ilişkin risk faktörlerinin dikkatle incelenmesi ve patojenlerin kabul edilebilir düzeylere indirilmesi gerekmektedir. Gama radyasyon su, atıksu ve biyokatıların dezenfeksiyonunda kullanılan alternatif bir yöntemdir. Gama radyasyon suda ve su ortamında bulunan maddelerde kimyasal ve biyolojik değişim oluşturur. Uygun dozda kullanılan iyonlaştırıcı radyasyon başka bir yönteme gerek kalmadan mikroorganizmaları yok eder. Ankara Merkezi Atıksu Arıtma Tesisi nde arıtılarak Ankara çayına verilen atıksu ve gübre olarak kullanılan biyokatı örneklerindeki patojen mikroorganizmaları inaktive eden gama radyasyon dozunu belirlemeye yönelik çalışmaların sunulduğu bu rapor, dezenfekte edilen atıksular ve biyokatıların tarım için yararlı ve halk sağlığı için güvenli olacağı düşüncesiyle ve gama radyasyonun bu amaçla kullanılabilecek güvenli bir teknik olduğunu göstermek amacıyla hazırlanmıştır. Bu raporda sunulan verilerin yararlı olması en büyük dileğimizdir.

6

7 İÇİNDEKİLER Sayfa No Tablolar Dizini...i Şekiller Dizini...iii Yönetici Özeti...v Executive Summary...vii Giriş...1 Materyal ve Metot...11 Bulgular...17 Tartışma ve Sonuç...31 Kaynakça...40

8

9 Tablolar Dizini Sayfa No Tablo 1. Tablo 2. İyonlaştırıcı radyasyon ve mikroorganizmaların inaktivasyonu...8 Sulama suyu olarak kullanılan arıtılmış atıksuyun mikrobiyolojik özellikleri (Ankara Merkezi Atıksu Arıtma Tesisi verileri)...9 Tablo 3. Ankara Merkezi Atıksu Arıtma Tesisi ne ait biyokatının mikrobiyolojik özellikleri...10 Tablo 4. Arıtılmış atıksuda parazitolojik inceleme sonuçları...21 Tablo 5. Biyokatıda parazitolojik inceleme sonuçları...22 Tablo 6. Arıtılmış atıksu ve biyokatıda parazitik mikroorganizmaların durumu...23 Tablo 7. Arıtılmış atıksuda bakteriyolojik inceleme sonuçları...23 Tablo 8. Biyokatıda bakteriyolojik inceleme sonuçları...24 Tablo 9. Arıtılmış atıksu ve biyokatıda bakterilerin görülme durumu...24 Tablo 10. Gama radyasyon ile ışınlanan Cryptosporidium ookistleri ile farelerde yapılan enfektivite testi sonuçları...29 Tablo 11. Arıtılmış atıksuda bakteriler üzerine gama radyasyonun etkisi...30 Tablo 12. Biyokatıda bakteriler üzerine gama radyasyonun etkisi...30 i ivxlcdm

10

11 Şekiller Dizini Sayfa No Şekil 1. Atıksu arıtımındaki basamaklar ve kullanımları...2 Şekil 2 ve 3. Atıksu arıtma - Son dinlendirme havuzları...12 Şekil 4 ve 5. Biyokatı Mekanik çamur kurutma istasyonu...12 Şekil 6. Şekil 7. Şekil 8. Şekil 9. Şekil 10. Şekil 11. Şekil 12. Şekil 13. Şekil 14. Şekil 15. Şekil 16. Arıtılmış atıksu ve biyokatıda Cryptosporidium sp. değerleri...17 Mevsimlere göre arıtılmış atıksuda Cryptosporidium sp. Değerleri...18 Mevsimlere göre biyokatıda Cryptosporidium sp. değerleri...18 Giardia lamblia ve Entamoeba histolytica kistleri (Lugol s iodine)...25 Giardia lamblia kisti ve Cyclospora cayetanensis ookistleri (Kinyoun acid-fast)...25 Trichostronglidae sp. yumurtası (Carbol fuchsin)...26 Giardia lamblia kistleri (Lugol s iodine)...26 Cryptosporidium sp. ookisti (Kinyoun acid-fast)...27 Cryptosporidium sp. ookisti (Rhodamine-auramine)...27 Koliform grubu bakteriler (MacConkey agar)...28 Salmonella sp. kolonileri (XLT 4 besiyeri)...28 ii

12

13 Yönetici Özeti Belediye Arıtılmış Atıksu ve Biyokatılarında Bulunan Mikroorganizmalar Üzerine Gama Radyasyonun Etkisi Dünya nüfusundaki artış, atıkların azaltılması politikası ve tarımsal gereksinimler evsel nitelikli atıksuların arıtılarak tekrar kullanımını istenen bir uygulama haline getirmiştir. Arıtılmış atıksuların tarım arazilerinin sulanmasında ve biyokatıların gübre olarak kullanımında ortaya çıkabilecek çevre ve halk sağlığına ilişkin risk faktörleri dikkate alınmalıdır. Atıksu ve biyokatılarda bulunan patojenler arıtım basamakları sonrasında canlılıklarını koruyabilmektedirler. Arıtılmış atıksu ile sulanan veya biyokatı ile gübrelenen topraklarda yetişen sebze ve tahıl ürünlerinin tüketimi taşıdıkları patojenlerden kaynaklanan enfeksiyonların görülme riskini artırmaktadır. Bu nedenle evsel nitelikli atıksuların kullanıma verilmeden önce usule uygun bir şekilde arıtılması gerekmektedir. Ankara Merkezi Atıksu Arıtma Tesisi nden alınan örneklerle, bir yıl sürdürülerek, rapor haline getirilen bu çalışmada aşağıda belirtilen patojenlerin yoğunlukları araştırılmıştır. Gama radyasyonun bulunan patojen mikroorganizmalar üzerindeki etkisi incelenerek inaktivasyon dozları belirlenmiştir. Parazitolojik inceleme: Arıtılmış Atıksu ve Biyokatı Cryptosporidium sp. Giardia lamblia Entamoeba histolytica Cyclospora cayetanensis Helmint yumurtaları Bakteriyolojik inceleme: Arıtılmış Atıksu Total koliform Salmonella sp. Fekal streptokok Enterococcus sp. Biyokatı Fekal koliform Salmonella sp. iii

14

15 Executive Summary Inactivation of Microorganisms in Treated Municipal Wastewater and Biosolids by Gamma Irradiation Increasing growth of the world s population, waste minimization policies and agricultural needs make the recycling of domestic wastewater quite a desirable practice. Factors like environmental and public health risks must be taken into account when considering treated wastewater for field irrigation and biosolids for land application. Pathogens present in wastewater and biosolids may remain active after treatment and there is always a great risk of transmission of infections via consuming crop and vegetables. Therefore it is very important to treat domestic wastewater properly before using it as an irrigation water and as a fertilizer. The work reported herein represents an evaluation of the variations in the population densities of below indicated pathogens monitored during a one year study in Ankara Central Municipal Wastewater Treatment Plant, and the efficiency of gamma irradiation for the inactivation of these important waterborne pathogens. Parazitological investigation Treated wastewater and biosolids Cryptosporidium sp. Giardia lamblia Entamoeba histolytica Cyclospora cayetanensis Helminth ova Bacteriological investigation Treated wastewater Total coliforms Salmonella sp. Fecal streptococci Enterococcus sp. Biosolids Fecal coliforms Salmonella sp. iv

16

17 1.GİRİŞ Dünya nüfusunun giderek artıyor olması, atıkların azaltılması politikası ve tarımsal gereksinimler evsel atıksuların arıtılarak tekrar kullanılmasını gerekli kılmıştır. Atıksuların ekinlerin sulanmasında ve özellikle çorak - yarı çorak arazilerde kullanımı giderek artmaktadır. Ekin verimi atıksulardaki bitkisel besinlerin (özellikle azot ve fosfor) varlığı nedeniyle yüksek olmaktadır. Atıksuların arıtım işleminden sonraki çözünmeyen kalıntı kısmı olan ham çamurlar alıcı ortama verilmeden önce stabilize edilmektedir. Stabilize edilen ham çamur Biyokatı olarak adlandırılmaktadır. Biyokatı tanımı arıtma çamuru ve işlenmiş arıtma çamuru ile eş anlamlı olarak kullanılmaktadır (5). Biyokatılar bünyelerinde dirençli organik bileşikleri ve bitki gelişimi için gerekli makro ve mikro besin elementlerini bulundurmaktadırlar. Azot ve fosfor içerikleri biyokatıların gübre değerini ortaya koymakta, organik madde içerikleri de bu materyalin toprak ıslahı açısından ayrı bir önem taşıdığını göstermektedir (92). Uygun kullanıldığında atıksu ve biyokatının toprağın sulanmasında ve forma sokulmasında faydalı olduğu, tarım, orman, toprak ıslahı ve diğer toprak yönetimi aktivitelerinde kullanılabileceğini göstermektedir (6). Şekil 1. de atıksu arıtımındaki basamaklar ve kullanımları özetlenmektedir (5)

18 Evsel Atıksu Akarsuya geri dönüş Sulama Atıksu Arıtım Ham Çamur Çamur Stabilizasyonu Endüstriyel Ön Arıtım Biyokatı Endüstriyel Atıksu Bertaraf Yakma Arazi doldurma Kullanım Tarım alanları Toprak ıslahı Ağaçlandırma Yeşil alanlar Fidanlıklar Mezarlıklar Park ve bahçe Şekil 1. Atıksu arıtımındaki basamaklar ve kullanımları Bu yararlı özelliklerine karşın atıksu ve biyokatılar çevreye zararlı olabilecek toksik elementler ve patojen mikroorganizmaları içerebilmektedirler (4,52,90). Yüksek miktarda toksik element içeren biyokatıların tarım arazilerinde kullanımı kısıtlanmaktadır. Patojen mikroorganizmalardan temizlenmemiş atıksu ve biyokatıların kullanımı halk sağlığı açısından önem taşımaktadır ve olası riskleri kontrol altında tutmak için sıkı önlemlerin alınmasını gerektirmektedir (6,92,98). Kanalizasyon ortamında bakteri, virus, protozoa ve helmint yumurtaları gibi birçok patojenik mikroorganizma her zaman bulunmaktadır (23). Mikroorganizmaların sayıları ve tipleri şehirleşme derecesine, nüfus yoğunluğuna, toplumun hijyen bilincine ve mevsimlere göre değişmektedir. Kanalizasyon ortamındaki patojenler bugün kullanılan atıksu arıtma teknolojileri ile önemli düzeyde azaltılmakta ve arıtılmış atıksu ile biyokatılar alıcı ortamlara verilebilmektedir. Atıksu ve biyokatılardan kaynaklanabilecek risk faktörleri üç bölümde incelenebilir (54,62,84,91). Nematod enfeksiyonları, Protozoer enfeksiyonlar, Fekal bakteriyel ve viral enfeksiyonlar Arıtılmış atıksuların kullanılmasında kısıtlayıcı en önemli faktör mikrobiyal kirliliktir. Mikrobiyal kirliliğin şiddetli yağışları izleyen aylarda önemli oranda arttığı belirtilmektedir (23,56). Atıksuların kullanımı, Dünya Sağlık Teşkilatı (WHO) tarafından halk sağlığına gelebilecek etkilerin engellenmesi amacıyla ve bölgelerin epidemiyolojik, sosyal ve çevresel faktörleri dikkate alınarak düzenlenmiştir (4,98). 2

19 Biyokatılar kullanıma verilmeden önce içerdiği patojenlerin kabul edilebilir düzeylere indirilmesi gerekmektedir. Bu amaçla kullanılan standartlar ve amenajman uygulamaları Amerika Birleşik Devletleri, Çevre Koruma Teşkilatı (US-EPA) tarafından çıkarılan yönetmelik çevresinde ele alınmaktadır. Bu yönetmeliğe göre A sınıfı biyokatılar doğrudan temas için güvenli, B sınıfı biyokatılar arazide ve bitkisel üretimde kısıtlı kullanım şeklinde iki kategoriye ayrılmıştır (92). Atıksu ve biyokatılarda mikrobiyolojik analiz, arıtma, stabilizasyon ve dezenfeksiyon işlemlerinin etkisini belirlemek açısından önemlidir. Bu analiz sonucunda fekal indikatörlerdeki azalma patojenlerin eliminasyonunu ortaya çıkarmaktadır. Fekal indikatör kabul edilen mikroorganizmaların insan sağlığı üzerindeki etkileri şu şekilde özetlenebilir (2,39,86,98). Bakteri Koliform Salmonellae Protozoa Cryptosporidium : Gastroenteritis : Salmonellosis (S. typhi-tifo) : Cryptosporidiosis, gastroenteritis, kramp, kilo kaybı E. histolytica : Akut enteritis, amipli dizanteri Giardia : Giardiasis, abdominal kramp, kilo kaybı Cyclospora : Gastroenteritis Helmint Askarit Taenia : Sindirim ve beslenme bozuklukları, karın ağrısı, kusma, öksürük, kilo kaybı : İştahsızlık, uyku bozukluğu (insomnia), kilo kaybı İndikatör kabul edilen bu mikroorganizmaların minimum enfektif dozları ise şu şekilde bildirilmektedir (9,84,91). Koliform (E.coli) Salmonella Cryptosporidium 1-30 ookist Giardia 1-10 kist E. histolytica 2-10 kist Askarit 1-10 yumurta Taenia 1-10 yumurta 3

20 Cryptosporidium sp. bugün dünyada tüm su kaynakları için söz konusu olan önemli bir protozoondur. Ookistleri çok dirençli olup nemli çevrelerde, 4 C de 6 ay canlılığını sürdürebilmekte, bilinen dezenfektanlarla (klor, amonyak, formaldehit vb.) yok edilememektedir (49,64,66). Suların bu çok küçük boyutlu (4-6 μm) oosistlerden arıtılması zor olmaktadır. Klorlu dezenfektanlara dirençlidir ve koagulasyon/filtrasyon prosesi uygulanan sularda bile görülmektedir (30,94). Dünyada ölümle sonuçlanan birçok Cryptosporidiosis vakası bildirilmiştir (14,64,86) yılları arasında A.B.D. nde ortaya çıkan içme suyu kaynaklı 64 salgında vaka izlenmiş, etyolojik olarak 8 odakta vaka cryptosporidiosis, 9 odakta 508 vaka giardiasis olarak rapor edilmiştir (76). Fekal yolla bulaşan bu parazitin taşıyıcısı insan ve hayvanlardır (memeliler, kuşlar, sürüngenler ve balıklar). Cryptosporidium cinsinin birçok türü vardır fakat bulaşma türe özgü değildir. Doğaya birçok yolla bulaşmasına rağmen en önemli bulaşma yolunun sular olduğu kabul edilmektedir (9,88). Atıksu arıtımının tüm basamaklarında Cryptosporidium sp. ookistleri görülmektedir. Üçüncü arıtma sonrasında bile görülme oranının %19 olduğu bildirilmektedir (14). Biyokatıda ookistlerin 55 C de yüksek oranda inaktive olduğu (96), anaerobik çürütmenin 24 saatte ookistlerin %99.9 unu yok ettiği (75) bildirilmektedir. Su kaynaklı bir diğer potansiyel tehlike de Giardia sp. kistleridir. Giardia kistleri Cryptosporidium ookistlerine kıyasla daha az dayanıklıdır. 0-2 C de canlılıklarını 2 ay sürdürürler (64,66). Buna rağmen enfeksiyon riskleri yüksektir. Minimum enfeksiyon dozu Giardia için 1-10 kist, Cryptosporidium için 1-30 ookist olarak verilmektedir (10). Wiandt ve ark. (97), son dinlendirme havuzlarında yaptıkları bir çalışmada yaz aylarında Giardia sp. kistlerine rastlamadıklarını, kış aylarında ise kist /L görüldüğünü bildirmektedirler. Araştırmacılar yaz aylarında stabilizasyonun iyi sağlandığını kış aylarında ise çıkış suyunun risk taşıdığını belirtmektedirler. Le Chevallier ve ark. (43), A.B.D. ve Kanada da yaptıkları bir araştırmada yüzey sularının %87 sinde Cryptosporidium parvum ve %81 inde Giardia lamblia teşhis ettiklerini bildirmişlerdir. Filtre edilmiş sularda bile (%17) Giardia lamblia görülebilmektedir (52). Cyclospora cayetanensis protozoon bir parazit olup insanlara gıda ve sularla bulaşmaktadır. Yuvarlak ve 8-10 μm olan ookistleri dış çevrede aylarca canlılığını korumakta, taze gıdalardan eliminasyonu radyoaktif proseslerle sağlanmaktadır (8). Son yıllarda önem kazanan bu parazit sularda indikatör patojenler arasında yer almaktadır (31,52). C. cayetanensis, Ortega ve ark. tarafından 1993 yılında tanımlanmış, su ve gıda kaynaklı olduğu ve klorlanmaya karşı dirençli olduğu belirtilmiştir (76). Koliform grubu bakteriler (Citrobacter, Enterobacter, Escherichia, Klebsiella, fekal koliformlar) Gram (-), çubuk şeklinde bakterilerdir. Birçok koliform bakteri özellikle sıcak iklimlerde barsak dışında da gelişimini sürdürmektedir. Bu nedenle tarımda kullanılacak atıksu ve biyokatılarda bu parametrenin belirlenmesi 4

21 ve düşük olması gerekmektedir. Kaliforniya da tahıl sulamasında kullanılacak atıksular için total koliform düzeyi en fazla 2.2/100ml. olarak belirlenmiş, bu sayının insan teması için güvenli olduğu belirtilmiştir (91). Sularda ve biyokatıda koliform sayımı En Muhtemel Sayı (EMS) yöntemi ile belirlenmektedir (2). Fekal streptokokların kaynağı genellikle hayvanlardır (Streptococcus bovis ve Streptococcus equinus). İnsan ve hayvanlarda enfeksiyona neden olan Streptococcus faecalis de bu grupta yer alır. Fekal streptokoklar sıcak iklimler için bir indikatördür ve Salmonella sp. ile birlikte ele alınması gerekmektedir (2,91). Salmonella sp. nın atıksu ve biyokatıdan eliminasyonu birçok bakterinin (özellikle Vibrio cholera ve Shigella) yok edildiğini göstermesi bakımından önemlidir (62). Salmonella sp. barsakta yaşayan bakterilerdir. Gram (-), çubuk şeklindeki bu bakteriler gıda kaynaklı Salmonellosis enfeksiyonunun etkeni olup tifo ve paratifo ya da neden olurlar. Salmonella cinsine bağlı türlerin 2300 den fazla serotipi bulunmaktadır. Salmonella sp. laboratuarlarda zenginleştirilerek ve selektif besi yerlerine alınarak teşhis edilmektedir (2,13,63). Enterokoklar biyokatılarda tüm kompostlama proseslerine dayanıklıdır ve fekal koliform ile Salmonella dan çok daha fazla direnç göstererek canlı kalırlar (66). Atıksu arıtma tesislerinde ortaya çıkan ham çamurların halk sağlığı açısından güvenle kullanımını sağlamak üzere uygulanan pek çok yöntem vardır. Bu yöntemlerden ikisi stabilizasyon ve dezenfeksiyondur. Stabilizasyon yöntemlerinden bazıları patojenlerin tamamını yok edememektedir. Bu nedenle biyokatılardaki patojenlerin insan ve hayvanlarla temasından önce kabul edilebilir düzeylere indirilmesi yani dezenfeksiyonu gerekmektedir. Dezenfeksiyon yöntemlerinden biri de gama ışınlamadır. Amerikan Çevre Koruma Ajansı (US-EPA) biyokatıların 20 C de 60 Co veya 137 Ce kaynağında 10 kgy dozda ışınlanmaları gerektiğini bildirmektedir (5,54,90). Gama ışınlama biyokatıların A sınıfı kategorisine girebilmesi için gerekli uygulamalardan biridir (98). Su, atıksu ve biyokatıların patojenlerinden arındırılması veya patojenlerin inaktif hale getirilmesi için birçok çalışma yapılmıştır (21,27,40,65). Atıksuların dezenfeksiyonunda kullanılan başlıca yöntemler ozonlama, UV ve gama ışınlamadır (40). Ozon kuvvetli antimikrobiyel bir ajandır. Ozon molekülü mikroorganizmaları intraselüler enzimleri ile reaksiyona girerek inaktive etmektedir (1,40,95). Ozon uygulaması (1 ppm) Cryptosporidium parvum un enfektivitesini % 90 azaltmaktadır (40). Ozon ile elde edilen inaktivasyon birçok faktöre bağımlı olduğu için (ısı, ortamın ph sı, mikroorganizmayı çevreleyen organik maddelerin varlığı gibi) her zaman istenilen sonucu vermemektedir (59). Bu nedenle dirençli mikroorganizmaların inaktivasyonunda UV ışınlama ile birlikte kullanılması önerilmektedir (39). Tanner ve ark. (81), elektrokimyasal yolla üretilip yüksek 5

22 basınçla uygulanan ozonun sulardaki total ve fekal koliformları öldürdüğünü bildirmektedir. Gehr ve ark. ozonun mg/l oranında kullanıldığında fekal koliform düzeyinde 2-log azalma sağladığını belirtmektedir (27). Ozon 25 C de 0.48 mg.min/l dozda verildiğinde Giardia kistlerinde 3-log inaktivasyon sağlamaktadır (64). Alonso ve ark. ise (1), atıksularda ozon ve UV radyasyon ile dezenfeksiyonu izleyen 60. günde mikroorganizmaların ve nematodların tekrar gelişme gösterdiğini belirlemişlerdir. Ultraviyole radyasyon etkisini moleküler yapı tarafından absorbe edilen fotonun başlattığı fotokimyasal reaksiyona dayalı olarak göstermektedir. UV ışını ile inaktive edilen mikroorganizmanın nükleik asitleri hasar görmektedir (80). Ultraviyole ışınlama kolay uygulanabilir ve zararlı yan ürün vermeyen bir dezenfeksiyon sistemidir. Su ve atıksularda bakteri ve virusların eliminasyonunda en etkili tekniklerden birisi olarak kabul edilmektedir (38,58). 1.0 mws/cm 2 dozda uygulanan UV sisteminin Cryptosporidium parvum ookistlerini %99 oranında öldürdüğü, canlı kalan ookistlerin DNA larında hasar oluştuğu için enfeksiyon yaratmadığı bildirilmektedir (72). Diğer bir çalışma Cryptosporidium parvum ookistlerinin enfektivitesinin %100 oranında kaybolabilmesi için UV ışınları uygulama süresinin 150 dakika ve daha üstünde olması gerektiğini göstermektedir (49). Cryptosporidium parvum ookistlerinin UV radyasyonla enfektivitesinin önlenmesinde Craik (16), içme suyunda etkili dozun 119 mj/cm 2 olduğunu, Linden (46), nm dalga boyunda 2mJ/cm 2 dozda D 10 değerini %99 olarak bulduğunu bildirmektedir. Giardia lamblia kistlerinin inaktivasyonu amacı ile yapılan bir çalışmada UV dezenfeksiyon dozu 254 nm de 10J/m 2 olarak bildirilmektedir (47). Bir diğer veride, Cryptosporidium ookistlerinin ve Giardia kistlerinin 3-log inaktivasyonu için verilen dozlar sırasıyla 12 mj/cm 2 ve 11 mj/cm 2 olarak gösterilmektedir (64). Gehr ve ark. 20mJ/cm 2 nin üstündeki UV ışınlarının fekal koliform düzeyinde 2-log azalma sağladığını belirtmektedir (27). Ultraviyole radyasyon Salmonella türlerini yok ettiği halde (38) Cryptosporidium türleri üzerindeki etkisi sınırlı olmaktadır (76). Gama radyasyon su, atıksu ve biyokatıların dezenfeksiyonunda kullanılan bir diğer alternatif yöntemdir (45). Gama ışınları radyoaktif bozunum sırasında çekirdekten çıkan yüksek enerjili ışınlardır. Gama ışınlarının madde içine nüfuz etme kabiliyetleri daha fazla, iyonlaşmaya sebep olma etkileri ise çok daha azdır. Gama radyasyon suda fotoelektrik etki oluşturur, her bir ışından gelen enerji elektronlara transfer edilir. Bu enerji transferi iyonizasyon yaratır, dolayısıyla suda ve su ortamında bulunan maddelerde kimyasal ve biyolojik değişim oluşturur (85). İyonlaştırıcı radyasyonun mikroorganizmalar üzerindeki etkisi dolaylıdır. Sıvı ortamların gama radyasyon veya elektron demeti ile ışınlanması sonucu ortaya kararsız durumda hidroksil radikalleri, hidrojen iyonları ve hidrate elektronlar gibi ara ürünler çıkar. Reaksiyona hazır bu ara ürünler mikroorganizmalarda kimyasal değişikliklere neden olur. Uygun dozda kullanılan iyonlaştırıcı radyasyon 6

23 başka bir yönteme gerek kalmadan mikroorganizmaları yok eder (80). Monk ve ark. (55), mikroorganizmaların oda sıcaklığında radyasyona daha az dirençli olduklarını belirtmişlerdir. Dünyada atıksu ve biyokatıların dezenfeksiyonunda elektron demetini kullanarak çalışmalar yapan ülkeler arasında Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Japonya, Avusturya ve Fransa yer almaktadır (33,35). Gama radyasyonun dezenfeksiyon etkisini araştıran ülkeler ise Almanya, Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Japonya ve Hindistan dır (34,35). Bu çalışmalar elektron demetinin patojenik mikroganizmaların inaktivasyonunda etkili olduğunu göstermiştir Gy doz total koliformlarda 3-log inaktivasyon sağlamaktadır (20). Bir diğer çalışma 550 Gy dozun E.coli de 4-log inaktivasyon sağladığını göstermektedir. Gama ışınlamanın patojenik mikroorganizmalar üzerine etkilerini araştıran Rawat ve ark., koliform bakterilerde 1000 ve 2000 Gy dozlarda sırasıyla 3- ve 4-log inaktivasyon gözlemişlerdir (65) Gy dozun total koliformlarda 4-log inaktivasyon sağladığı bildirilmektedir (20). Zagory (100), Cyclospora ve Cryptosporidium gibi protozoonların hücrelerinde bulunan su ve DNA nedeniyle gama radyasyondan kolay etkilendiklerini ve 500 Gy dozun 5-log inaktivasyon sağlayacağını savunmaktadır. Sundermann ve ark. (78), in vivo ve in vitro deneylerle 500 Gy dozun Giardia kistlerini inaktive ettiğini göstermişlerdir. Bakteriyel patojenlerin çoğu Gy arasındaki orta dozlarda ölmektedir. Bakteriyel spor ve bazı virüslerin inaktivasyonu için bu doz aralığı Gy e çıkmaktadır (82). Enterococcus spp. için öldüren doz aralığı Gy olarak bildirilmektedir (73). Olson (57), tavuk etlerinde Salmonella nın kgy doz aralığında 3-log ile 5-log oranında yok edildiğini belirtmektedir. Tablo1. İyonlaştırıcı radyasyon kullanılarak mikroorganizmaların inaktivasyonunu inceleyen bazı araştırmaları özetlemektedir. 7

24 Tablo 1. İyonlaştırıcı Radyasyon ve Mikroorganizmaların İnaktivasyonu Kaynak Referans Mikroorganizma Ortam Doz (Gy) Log inaktivasyon Elektron demeti 20 Atıksu Total koliform Elektron demeti 15 C.parvum İstiridye Gama 20 Total koliform Atıksu Gama 85 E.coli Atıksu 80 1 Gama 74 E.coli Su Gama 18 T. gondii M-S* Gama 24 C.cayetanensis M-S* Gama 37 C.parvum Enf Gama 99 C.parvum Enf Gama 78 G.lamblia Su Gama 85 C.parvum Su-Atıksu Gama 41 C.parvum Enf Gama 17 Salmonella Et Gama 17 C.parvum M-S* C.cayetanensis M-S* Gama 82 E.coli O157 Et M-S*. Meyve - Sebze Salmonella Et Araştırma materyalinin alındığı Ankara Merkezi Atıksu Arıtma Tesisi, kent merkezine yaklaşık 40 km. uzaklıkta, Sincan ilçesi Tatlar Köyü mevkiinde 190 ha bir arazi üzerinde kurulmuştur. Bu mevki Ankara nın gelecekteki genişleme ve nüfusu dikkate alınarak seçilmiş olup şehrin ve arıtma tesisinin topografisi atıksuyun arıtma tesisine pompa istasyonu gerektirmeden ulaşımını sağlayacak şekilde planlanmıştır. Proje, nüfusun 2025 yılında 6 milyona ulaşacağı düşünülerek, şehir atıksuyunun %98 inin arıtıma bağlanacağı hesaplanarak gerçekleştirilmiştir. Arıtma tesisine gelen atıksudaki organik kirlilik ve askıdaki katı maddeler yaklaşık 300mg/L olup, arıtma tesisinde %90 ın üzerinde arıtım yapılarak çıkış (deşarj) değeri 30mg/L den aza düşürülmektedir. Ankara Merkezi Atıksu Arıtma Tesisi aşağıdaki ana işlevsel üniteleri içermektedir : Ön arıtma istasyonu: Atıksuyun arıtıma uygun hale getirilmesi için ön işlemlerin uygulandığı birimdir. Ön çökeltme tankları: Kum tutuculardan çıkan sudaki çökebilen katı maddelerin tutulduğu birimdir. Havalandırma havuzları: Ön çökeltme tanklarında birincil arıtımdan geçen atıksularda biyolojik arıtmanın yapıldığı birimdir. Biyolojik arıtma sudaki 8

25 organizmaların aktive edilerek zararlı mikroorganizmaların uzaklaştırılması esasına dayanmaktadır. Bu tesiste ikincil arıtma yüzeysel havalandırmalı klasik aktif çamur sistemi ile yapılmaktadır. Son çökeltme tankları ve çamur geri dönüş pompa istasyonu: Aktif çamurun arıtılmış sudan uzaklaştırılmasını sağlayan konik tabanlı dairesel çökeltme tanklarıdır. Bu tanklarda atıksuyun bekletilme süresi 4 saattir. Burada savaklanan arıtılmış atıksu çıkış kanalında toplanarak Ankara Çayı na deşarj edilmektedir. Ham çamur yoğunlaştırıcıları: Tanklardan gelen çamurun yoğunlaştırıldığı birimdir. Yoğunlaştırma sırasında ortaya çıkan su tekrar tesis giriş yapısına pompalanmaktadır. Çamur özümleyiciler: Arıtma işleminden gelen çamurun stabilize edilerek septik koşullarının ortadan kaldırıldığı, patojenlerin giderildiği ve hacmının azaltıldığı birimdir. Burada çamur 35 C de havasız koşullarda en az üç hafta bekletilmektedir. Ankara Merkezi Atıksu Arıtma Tesisi nde arıtılmış suyun büyük bir kısmı Ankara Çayı na bırakılmakta, bir kısmı da sulama suyu olarak kullanılmak üzere Anayurt Köyü ne kadar açılmış olan bir kanala verilmektedir. Bu suda yapılan analizler fekal koliform seviyesinin azaldığını göstermekle birlikte kanal boyunca çiğ tüketilen bitkilerin ve yeşil alanların sulanmasına izin verilmemektedir (5). Ankara Merkezi Atıksu Arıtma Tesisinde arıtılmış suyun mikrobiyolojik özellikleri aşağıda gösterilmektedir (Tablo 2). Tablo 2. Sulama Suyu Olarak Kullanılan Arıtılmış Atıksunun Mikrobiyolojik Özellikleri (5) Örneklerin Alındığı Tarih Fekal Koliform EMS/100ml Kanal Girişi Salmonella (25 ml de) Parazit Fekal Koliform EMS/100ml Anayurt Köyü Bölgesi Salmonella (25 ml de) Parazit Temmuz Negatif Negatif Negatif Negatif Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Aralık

26 Ankara Merkezi Atıksu Arıtma Tesisi nde atıksuyun arıtılması sonucunda, tam kapasite çalışmada, günde yaklaşık 650 m 3, %25-30 kuru madde içeren biyokatı elde edilmektedir. Çamur stabilizasyonu mezofilik anaerobik çürütme (35 C de 20 gün) yöntemiyle yapılmaktadır. Bu şekilde fekal koliform miktarı %90 oranında giderilmiş olmaktadır. Arıtma tesisinden alınan biyokatı US-EPA (Amerika Birleşik Devletleri, Çevre Koruma Teşkilatı) yönetmeliğine göre B sınıfı olup Geleneksel Standart Biyokatı niteliğini taşımaktadır. Arıtma tesisinden çıkan ve doğal koşullarda kurutulan biyokatıdan değişik zamanlarda alınan örneklerde fekal koliform sayısı değişim göstermektedir. Örneklerin hiçbirinde Salmonella ve helmint yumurtası görülmemiştir (5) (Tablo 3). Tablo 3. Ankara Merkezi Atıksu Arıtma Tesisine ait Biyokatının Mikrobiyolojik Özellikleri (5) Örneklerin Alındığı Tarih Fekal koliform (EMS/g)(kuru ağ.) Palet Çıkışı Alınan Örneklerde Salmonella (25g) Helmint yumurtası (g) Mart 2000 > Negatif Negatif Haziran 2000 > Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım Yapılan bu araştırma, Ankara Merkezi Atıksu Arıtma Tesisinde arıtılarak Ankara çayına verilen arıtılmış atıksu ve gübre olarak kullanılan biyokatı örneklerinin indikatör patojen mikroorganizmalar yönünden incelenmesi ve gama radyasyonun bu mikroorganizmalar üzerindeki inaktivasyon dozunu belirlemek amacıyla yürütülmüştür. 10

27 MATERYAL ve METOT Örneklerin Toplanması Arıtılmış atıksu ve biyokatı örnekleri Ankara Merkezi Atıksu Arıtma Tesisi nden (AMAAT) Mayıs 2005-Nisan 2006 tarihleri arasında her ay (Ocak 2006 hariç) alındı. Ocak 2006 da hava koşulları elvermediği için gidilemedi ve örnek alınamadı. Atıksu örnekleri Ankara Çayı na verilmeden önceki son dinlendirme havuzlarından, her ay aynı havuzdan olmak üzere 5 litrelik pet şişelere toplandı. Parazitolojik ve mikrobiyolojik incelemeler aynı gün yapıldı. Şekil 2 ve 3 örneklerin alındığı son dinlendirme havuzlarını göstermektedir. Biyokatı örnekleri gübre olarak verilmeden önceki aşamada, mekanik çamur kurutma istasyonundan, 1 kg lık plastik kutulara alındı. Parazitolojik ve mikrobiyolojik İncelemeler aynı gün yapıldı. Şekil 4 ve 5 biyokatı örneklerinin alındığı mekanik çamur kurutma istasyonunu göstermektedir. Ankara Merkezi Atıksu Arıtma Tesisi nden alınan arıtılmış atıksu ve biyokatı örnekleri iki grup altında incelendi: Parazitolojik inceleme: Arıtılmış Atıksu ve Biyokatı Cryptosporidium sp. Giardia lamblia Entamoeba histolytica Cyclospora cayetanensis Helmint yumurtaları Bakteriyolojik inceleme: Arıtılmış Atıksu Total koliform Salmonella sp. Fekal streptokok Enterococcus sp. Biyokatı Fekal koliform Salmonella sp. 11

Şartlarında Bakteriyel İnaktivasyon Sürecinin İndikatör

Şartlarında Bakteriyel İnaktivasyon Sürecinin İndikatör İçme-Kullanma Suları için Farklı Dezenfeksiyon Şartlarında Bakteriyel İnaktivasyon Sürecinin İndikatör Organizmalar için İncelenmesi İ.Ethem KARADİREK, Selami KARA, Özge ÖZEN, Oğuzhan GÜLAYDIN, Ayşe MUHAMMETOĞLU

Detaylı

1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları 1.2 Atıksu Türleri 1.3 Atıksu Karakteristikleri 1.4 Atıksu Arıtımı Arıtma Seviyeleri

1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları 1.2 Atıksu Türleri 1.3 Atıksu Karakteristikleri 1.4 Atıksu Arıtımı Arıtma Seviyeleri 1. GİRİŞ 1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları 1.2 Atıksu Türleri 1.3 Atıksu Karakteristikleri 1.4 Atıksu Arıtımı Arıtma Seviyeleri 1-1 1.1 Su Kirliliği Su Kirliliğinin Kaynakları (I) Su Kirliliği

Detaylı

ÇOKLU TÜP FERMANTASYON YÖNTEMİ İLE TOPLAM KOLİFORM TAYİNİ. Koliform Bakteri Grubunun Tanımı

ÇOKLU TÜP FERMANTASYON YÖNTEMİ İLE TOPLAM KOLİFORM TAYİNİ. Koliform Bakteri Grubunun Tanımı ÇOKLU TÜP FERMANTASYON YÖNTEMİ İLE TOPLAM KOLİFORM TAYİNİ Koliform Bakteri Grubunun Tanımı Koliform grubunu oluşturan bakteriler; tamamı aerobik veya fakültatif anaerobik olan, gram negatif, spor oluşturmayan,

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 10. Endüstriyel Çamur Arıtımı Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Giriş Sıvı atıkların arıtılmasındaki en önemli nokta askıda veya çözünmüş katıların giderimidir. Sıvıdan

Detaylı

Hastanelerde Su Kullanımı. M.Ali SÜNGÜ Amerikan Hastanesi Bakım ve Onarım Müdürü alis@amerikanhastanesi.org

Hastanelerde Su Kullanımı. M.Ali SÜNGÜ Amerikan Hastanesi Bakım ve Onarım Müdürü alis@amerikanhastanesi.org Hastanelerde Su Kullanımı M.Ali SÜNGÜ Amerikan Hastanesi Bakım ve Onarım Müdürü alis@amerikanhastanesi.org Bir Çin atasözü der ki; Suyu içmeden önce, kaynağını öğren Hastanelerde infeksiyon kaynaklarını

Detaylı

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI

SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI SU ÜRÜNLERİ SAĞLIĞI BÖLÜM BAŞKANLIĞI Hacı SAVAŞ-SÜMAE, Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanı Su Ürünleri Sağlığı Bölüm Başkanlığı enstitümüz bünyesinde faaliyet gösteren bölümlerden birisidir. 2000 yılı başından

Detaylı

AyDo Süper İyonize Su (SIW) Teknolojisi ile. Rehabilite Sistemleri

AyDo Süper İyonize Su (SIW) Teknolojisi ile. Rehabilite Sistemleri AyDo Süper İyonize Su (SIW) Teknolojisi ile Kirletilmiş Suları Rehabilite Sistemleri AyDo Süper İyonize Su Teknolojisi www.ayhandoyuk.com.tr Nisan 2015 www.ayhandoyuk.name www.aydowater.com.tr www.aydosu.com

Detaylı

Asidik suyun özellikleri. Alkali suyun özellikleri. ph > 11 ORP < -800mV Cl içermez. ph < 2,7 ORP < 1100mV Cl derişimi: 10-80 ppm

Asidik suyun özellikleri. Alkali suyun özellikleri. ph > 11 ORP < -800mV Cl içermez. ph < 2,7 ORP < 1100mV Cl derişimi: 10-80 ppm Et Endüstrisinde Elektrolize Yükseltgen Su Uygulaması Cem Okan ÖZER, Birol KILIÇ SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ GIDA MÜHENDİSLİĞİ Elektrolize yükseltgen su Kontaminasyon=problem Bakteriler otostopçudur.

Detaylı

RAPOR. O.D.T.Ü. AGÜDÖS Kod No: 08 03 11 1 00 09 3 Kasım, 2008

RAPOR. O.D.T.Ü. AGÜDÖS Kod No: 08 03 11 1 00 09 3 Kasım, 2008 BMB Technology İçin Life 2 O Water BMB1000 Serisi Su Arıtma Cihazının Sularda Bakteri ve Kimyasalların Arıtım Performansının Araştırılması Projesi O.D.T.Ü. Danışman Prof. Dr. Celal F. GÖKÇAY RAPOR O.D.T.Ü.

Detaylı

ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN İŞLETİLMESİ-BAKIM VE ONARIMI. Fatih GÜRGAN ASKİ Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanı

ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN İŞLETİLMESİ-BAKIM VE ONARIMI. Fatih GÜRGAN ASKİ Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanı ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN İŞLETİLMESİ-BAKIM VE ONARIMI Fatih GÜRGAN ASKİ Arıtma Tesisleri Dairesi Başkanı UZUN HAVALANDIRMALI AKTİF ÇAMUR SİSTEMİ Bu sistem Atıksularda bulunan organik maddelerin mikroorganizmalar

Detaylı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/12) Akreditasyon Kapsamı

Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/12) Akreditasyon Kapsamı Akreditasyon Sertifikası Eki (Sayfa 1/12) Deney Laboratuvarı Adresi : Yokuşbaşı Mah. Emin Anter Bulvarı No:43/B BODRUM 48400 MUĞLA / TÜRKİYE Tel : 0252 313 20 06 Faks : 0252 313 20 07 E-Posta : info@akademi-lab.com

Detaylı

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR

Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR Elçin GÜNEŞ, Ezgi AYDOĞAR AMAÇ Çorlu katı atık depolama sahası sızıntı sularının ön arıtma alternatifi olarak koagülasyon-flokülasyon yöntemi ile arıtılabilirliğinin değerlendirilmesi Arıtma alternatifleri

Detaylı

ARITMA ÇAMURUNDAN BİYOGAZ ÜRETİMİ VE ENERJİ TASURRUFU

ARITMA ÇAMURUNDAN BİYOGAZ ÜRETİMİ VE ENERJİ TASURRUFU ARITMA ÇAMURUNDAN BİYOGAZ ÜRETİMİ VE ENERJİ TASURRUFU Doç.Dr. K.Süleyman YİĞİT*, Mustafa GÜNDÜZ**, Gülay ŞERİT** Yrd.Doç.Dr. Mustafa YEĞİN*, Muhammet SARAÇ** İlhan BAYRAM***, Ünal BOSTAN***, Hakan PİR**

Detaylı

Endüstriyel Su Arıtımına Uyarlanmış Çözümler

Endüstriyel Su Arıtımına Uyarlanmış Çözümler Endüstriyel Su Arıtımına Uyarlanmış Çözümler Michael Lyko Tarihçe Geleneği Olan Bir Partner 1 1 Tarihçe Geleneği Olan Bir Partner Wiesbaden da tam otomatik SPIRA-CEL spiral sarım üretim hattının işletmeye

Detaylı

İÇİNDEKİLER 1.1. ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN PLANLAMA VE PROJELENDİRME ESASLARI

İÇİNDEKİLER 1.1. ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN PLANLAMA VE PROJELENDİRME ESASLARI İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1. GİRİŞ 1.1. ATIKSU ARITMA TESİSLERİNİN PLANLAMA VE PROJELENDİRME ESASLARI 1.1.1. Genel 1.1.2. Atıksu Arıtma Tesislerinin Tasarım Süreci 1.1.3. Tasarım İçin Girdi (Başlangıç)

Detaylı

Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru. Enes KELEŞ Kasım / 2014

Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru. Enes KELEŞ Kasım / 2014 Katı Atık Yönetiminde Arıtma Çamuru Enes KELEŞ Kasım / 2014 İÇİNDEKİLER Arıtma Çamuru Nedir? Arıtma Çamuru Nerede Oluşur? Arıtma Çamuru Çeşitleri Arıtma Çamuru Nerelerde Değerlendirilebilir? 1. Açık Alanda

Detaylı

BİYOLOJİK ARITMA DENEYİMLERİ

BİYOLOJİK ARITMA DENEYİMLERİ BİYOLOJİK ARITMA DENEYİMLERİ Kütahya Belediyesi Atıksu Arıtma Tesisi, İller Bankası nca 1985 yılında projelendirilmiş, 1992 yılında çalışmaya başlamıştır. Şehir merkezinin evsel nitelikli atıksularını

Detaylı

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen

Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen Öğretim Üyeleri İçin Ön Söz Öğrenciler İçin Ön Söz Teşekkürler Yazar Hakkında Çevirenler Çeviri Editöründen ix xiii xv xvii xix xxi 1. Çevre Kimyasına Giriş 3 1.1. Çevre Kimyasına Genel Bakış ve Önemi

Detaylı

ŞEBEKE SULARINDA CL. PERFRİNGENS İN BİR İNDİKATÖR OLARAK ARAŞTIRILMASI. Yazarlar: Özlem Terzi, Yıldız Pekşen

ŞEBEKE SULARINDA CL. PERFRİNGENS İN BİR İNDİKATÖR OLARAK ARAŞTIRILMASI. Yazarlar: Özlem Terzi, Yıldız Pekşen ŞEBEKE SULARINDA CL. PERFRİNGENS İN BİR İNDİKATÖR OLARAK ARAŞTIRILMASI Yazarlar: Özlem Terzi, Yıldız Pekşen Giriş Sağlıklı ve temiz su; İçinde hastalık yapıcı mikroorganizmaları ve vücutta toksik etkiler

Detaylı

1201806 ATIKSU ARITIMI YILİÇİ UYGULAMASI (1+2) Bahar 2012

1201806 ATIKSU ARITIMI YILİÇİ UYGULAMASI (1+2) Bahar 2012 1201806 ATIKSU ARITIMI YILİÇİ UYGULAMASI (1+2) Bahar 2012 Çevre Mühendisliği Bölümü Selçuk Üniversitesi Dersin Öğretim Üyesi: Prof.Dr. Ali BERKTAY Tel. 2232093 e-mail: aberktay@selcuk.edu.tr Doç.Dr. Bilgehan

Detaylı

GÖRÜNÜR IŞIĞIN HAVUZ SULARININ DEZENFEKSİYONUNDA ALTERNATİF BİR YÖNTEM OLARAK KULLANILMASI

GÖRÜNÜR IŞIĞIN HAVUZ SULARININ DEZENFEKSİYONUNDA ALTERNATİF BİR YÖNTEM OLARAK KULLANILMASI GÖRÜNÜR IŞIĞIN HAVUZ SULARININ DEZENFEKSİYONUNDA ALTERNATİF BİR YÖNTEM OLARAK KULLANILMASI Hazırlayan Öğrenciler Dila Berfin UÇAN 7-F Ekin Ladin TÜRKMEN 7-F Danışman Öğretmen Melike TURAN İZMİR, 2014 İÇİNDEKİLER

Detaylı

BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ

BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ BURSA HAMİTLER SIZINTI SUYU ARITMA TESİSİNİN İNCELENMESİ Korkut Kaşıkçı 1, Barış Çallı 2 1 Sistem Yapı İnşaat ve Ticaret A.Ş. 34805 Kavacık, İstanbul 2 Marmara Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

Organik Atıkların Değerlendirilmesi- BİYOGAZ: Üretimi ve Kullanımı ECS KĐMYA ĐNŞ. SAN. VE TĐC. LTD. ŞTĐ.

Organik Atıkların Değerlendirilmesi- BİYOGAZ: Üretimi ve Kullanımı ECS KĐMYA ĐNŞ. SAN. VE TĐC. LTD. ŞTĐ. Organik Atıkların Değerlendirilmesi- BİYOGAZ: Üretimi ve Kullanımı ECS KĐMYA ĐNŞ. SAN. VE TĐC. LTD. ŞTĐ. BİYOGAZ NEDİR? Anaerobik şartlarda, organik atıkların çeşitli mikroorganizmalarca çürütülmesi sonucu

Detaylı

Su ile Bulaşan İnfeksiyonlar ve Korunma

Su ile Bulaşan İnfeksiyonlar ve Korunma Su ile Bulaşan İnfeksiyonlar ve Korunma 100 yıl önce İngiltere Kraliyet Komisyonu nun saptadığı SOSYAL HAYATIN GEREĞİ OLAN 10 KOŞUL un ilki: İçme ve kullanma için uygun ve yeterli miktarda su sağlanması

Detaylı

KLİMALARDA ÜREYEN BAKTERİLERE BİTKİSEL YAĞLARIN ETKİSİ

KLİMALARDA ÜREYEN BAKTERİLERE BİTKİSEL YAĞLARIN ETKİSİ KLİMALARDA ÜREYEN BAKTERİLERE BİTKİSEL YAĞLARIN ETKİSİ Hazırlayan Öğrenciler Fulya MORDOĞAN 7-B Pırıl ALP 7-B Danışman Öğretmen Demet EROL İZMİR, 2012 1 İÇİNDEKİLER 1. Proje özeti...3 2. Projenin amacı...3

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ KONYA ÜNĠVERSĠTESĠ ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠNE GĠRĠġ (ÇMG) DERSĠ Doç. Dr. Senar AYDIN Necmettin Erbakan Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü 17.12.2015 1 2 o Evsel, endüstriyel,

Detaylı

ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1

ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1 İÇİNDEKİLER ŞEKİL LİSTESİ... ix TABLO LİSTESİ... xxxi MEVCUT TESİSLERİN İNCELENMESİ (İP 1)... 1 Bölgesel Değerlendirme... 2 Marmara Bölgesi... 2 Karadeniz Bölgesi... 13 1.1.3. Ege Bölgesi... 22 Akdeniz

Detaylı

PROJE EKİBİ VE AKADEMİK DANIŞMANLAR

PROJE EKİBİ VE AKADEMİK DANIŞMANLAR 1 PROJE EKİBİ VE AKADEMİK DANIŞMANLAR PROF.DR.LALE BALAS DOÇ.DR.ASU İNAN YRD.DOÇ.DR. NİHAL YILMAZ DR.ASLI NUMANOĞLU GENÇ DR.PELİN FİDANOĞLU (BİYOLOG) DR.NİLÜFER VURAL (KİMYAGER) DOKTORANT KAĞAN CEBE DALGIÇ

Detaylı

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI

ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI ÇEV416 ENDÜSTRİYEL ATIKSULARIN ARITILMASI 6.Endüstriyel Kirlenme Kontrolü - Nötralizasyon Yrd. Doç. Dr. Kadir GEDİK Birçok endüstrinin atıksuyu asidik veya bazik olduğundan alıcı ortama veya kimyasal ve/veya

Detaylı

Mikrobiyal Gelişim. Jenerasyon süresi. Bakterilerde üreme eğrisi. Örneğin; (optimum koşullar altında) 10/5/2015

Mikrobiyal Gelişim. Jenerasyon süresi. Bakterilerde üreme eğrisi. Örneğin; (optimum koşullar altında) 10/5/2015 Mikrobiyal Gelişim Tek hücreli organizmalarda sayı artışı Bakterilerde en çok görülen üreme şekli ikiye bölünmedir (mikroorganizma sayısı) Çok hücreli organizmalarda kütle artışı Genelde funguslarda görülen

Detaylı

Kentsel Atıksu Yönetimi

Kentsel Atıksu Yönetimi T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK K BAKANLIĞI Kentsel Atıksu Yönetimi Buğçe e DOĞAN ÇİMENTEPE Çevre ve Şehircilik Uzmanı Çevre Yönetimi Y Genel MüdürlM rlüğü 07-10 Haziran 2012 - İstanbul Sunumun İçeriği Bakanlığımızın

Detaylı

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ)

TOPRAK TOPRAK TEKSTÜRÜ (BÜNYESİ) TOPRAK Toprak esas itibarı ile uzun yılların ürünü olan, kayaların ve organik maddelerin türlü çaptaki ayrışma ürünlerinden meydana gelen, içinde geniş bir canlılar âlemini barındırarak bitkilere durak

Detaylı

DOĞAL MĠNERALLĠ SULARIN ĠNSAN SAĞLIĞINA UYGUNLUĞUNUN MĠKROBĠYOLOJĠK YÖNDEN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ

DOĞAL MĠNERALLĠ SULARIN ĠNSAN SAĞLIĞINA UYGUNLUĞUNUN MĠKROBĠYOLOJĠK YÖNDEN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ DOĞAL MĠNERALLĠ SULARIN ĠNSAN SAĞLIĞINA UYGUNLUĞUNUN MĠKROBĠYOLOJĠK YÖNDEN DEĞERLENDĠRĠLMESĠ Bil.Uz.Sevinç ERTAġ Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Tüketici Güvenliği Laboratuvarları Daire BaĢkanlığı Su ve Gıda

Detaylı

Yüzey suyu ve sulama amaçlı atık sularda fekal kirlilik düzeyleri ile helmint yumurta ve protozoa kistlerinin araştırılması *

Yüzey suyu ve sulama amaçlı atık sularda fekal kirlilik düzeyleri ile helmint yumurta ve protozoa kistlerinin araştırılması * Araştırma Makalesi/Original Article Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi Yüzey suyu ve sulama amaçlı atık sularda fekal kirlilik düzeyleri ile helmint yumurta ve protozoa kistlerinin araştırılması

Detaylı

TEBLĐĞ Çevre ve Orman Bakanlığından: KENTSEL ATIKSU ARITIMI YÖNETMELĐĞĐ HASSAS VE AZ HASSAS SU ALANLARI TEBLĐĞĐ ĐKĐNCĐ BÖLÜM

TEBLĐĞ Çevre ve Orman Bakanlığından: KENTSEL ATIKSU ARITIMI YÖNETMELĐĞĐ HASSAS VE AZ HASSAS SU ALANLARI TEBLĐĞĐ ĐKĐNCĐ BÖLÜM 27 Haziran 2009 CUMARTESĐ Resmî Gazete Sayı : 27271 TEBLĐĞ Çevre ve Orman Bakanlığından: KENTSEL ATIKSU ARITIMI YÖNETMELĐĞĐ HASSAS VE AZ HASSAS SU ALANLARI TEBLĐĞĐ BĐRĐNCĐ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Yasal Dayanak

Detaylı

Tunceli Evsel Atıksu Arıtma Tesisinin Arıtma Etkinliğinin Değerlendirilmesi

Tunceli Evsel Atıksu Arıtma Tesisinin Arıtma Etkinliğinin Değerlendirilmesi MAKÜ FEBED ISSN Online: 1309-2243 http://febed.mehmetakif.edu.tr Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi 4 (2): 24-29 (2013) Araştırma Makalesi / Research Paper Tunceli Evsel Atıksu

Detaylı

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ

SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Resmi Gazete Tarihi: 10.10.2009 Resmi Gazete Sayısı: 27372 SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ İDARİ USULLER TEBLİĞİ Amaç ve kapsam MADDE 1 (1) Bu Tebliğin amacı, 31/12/2004 tarihli ve 25687 sayılı Resmî

Detaylı

Risk potansiyelinin azaltılması Çevre tehditlerinin önlenmesi Masrafların düşürülmesi

Risk potansiyelinin azaltılması Çevre tehditlerinin önlenmesi Masrafların düşürülmesi Su-Hijyen-Yönetimi - İçme suyu- - Kullanım suyu- - İşleme suyu- -Sulu işlem ve kullanım sürecinde yüzeyler- Risk potansiyelinin azaltılması Çevre tehditlerinin önlenmesi Masrafların düşürülmesi Su dezenfeksiyonu

Detaylı

Toplam alkalinite (CaCO3)

Toplam alkalinite (CaCO3) Kimyasal özellikler Ek-1 ph Parametre Analiz Aralığı Birim Sınır Değerler En az En çok 6,5 7,8 Amonyum 0,5 Nitrit 0,5 Nitrat 50 Siyanürik asit 1 100 Bakır 1 Alüminyum 0,2 Toplam alkalinite (CaCO3) Ayda

Detaylı

BİYOLOJİK PROSESLERE GENEL BAKIŞ

BİYOLOJİK PROSESLERE GENEL BAKIŞ BİYOLOJİK PROSESLERE GENEL BAKIŞ Dr.Murat SOLAK Biyolojik Arıtma Yöntemleri Biyokimyasal reaksiyonlar neticesinde atık sudaki çözünmüş organik kirleticilerin uzaklaştırıldığı yöntemlerdir. BİYOPROSESLER

Detaylı

KURUMSAL HAKKIMIZDA YÖNETİCİLER ÜRETİM KALİTA POLİTİKAMIZ HİZMETLERİMİZ STS ARITMA SİSTEMLERİ ARITMA TESİSLERİ

KURUMSAL HAKKIMIZDA YÖNETİCİLER ÜRETİM KALİTA POLİTİKAMIZ HİZMETLERİMİZ STS ARITMA SİSTEMLERİ ARITMA TESİSLERİ KURUMSAL HAKKIMIZDA STS ARITMA SİSTEMLERİ Çevre sağlığının ve doğal zenginliklerin korunmasına verilen önemin giderek arttığı günümüz şartlarında, bilinçli ve yetkin kadrosu ile bu doğrultuda hizmet etmek

Detaylı

ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ

ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ ÇERKEZKÖY ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ ENDÜSTRİYEL ATIKSU ARITMA TESİSİ Bölgemiz I. Kısım Atıksu Arıtma Tesisi (yatırım bedeli 15 milyon $) 1995 yılında, II. Kısım Atıksu Arıtma Tesisi ( yatırım bedeli 8 milyon

Detaylı

WASTEWATER TREATMENT PLANT DESIGN

WASTEWATER TREATMENT PLANT DESIGN ATIKSU ARITMA TEKNOLOJİLERİ Doç. Dr. Güçlü İNSEL İTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü Arıtma Hedefleri 1900 lerden 1970 lerin başına kadar Yüzücü ve askıda maddelerin giderilmesi Ayrışabilir organik madde arıtılması

Detaylı

YÜZME HAVUZLARINDA MİKROBİYOLOJİK KİRLİLİK. Uzm. Dr. Derya ÇAMUR Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı

YÜZME HAVUZLARINDA MİKROBİYOLOJİK KİRLİLİK. Uzm. Dr. Derya ÇAMUR Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı YÜZME HAVUZLARINDA MİKROBİYOLOJİK KİRLİLİK Uzm. Dr. Derya ÇAMUR Türkiye Halk Sağlığı Kurumu Çevre Sağlığı Daire Başkanlığı Yüzme havuzları; Turizm Fiziksel aktivite YÜZME HAVUZU YARALANMA VE BOĞULMALAR

Detaylı

KLORLA DEZENFEKSİYON

KLORLA DEZENFEKSİYON 1. DENEYİN AMACI KLORLA DEZENFEKSİYON Amaç, suların dezenfeksiyonunda klor kullanımını uygulamalı görmek, gerekli klor miktarını hesaplayabilme becerisi kazanmaktır. 2. DENEYİN ANLAM VE ÖNEMİ Su kaynaklarının

Detaylı

Uygarlığın yönlendiricisi En kolay kirlenen madde Dünya nüfusunun dörtte biri temiz ve güvenli su olanağından mahrum Geri kalmış ülkelerde en sık

Uygarlığın yönlendiricisi En kolay kirlenen madde Dünya nüfusunun dörtte biri temiz ve güvenli su olanağından mahrum Geri kalmış ülkelerde en sık SU ANALİZİ Uygarlığın yönlendiricisi En kolay kirlenen madde Dünya nüfusunun dörtte biri temiz ve güvenli su olanağından mahrum Geri kalmış ülkelerde en sık görülen hastalık grubu suyla bulaşan hastalıklar

Detaylı

TARIM, HAYVANCILIK VE GIDA ATIKLARI İÇİN BİYOGAZ TESİSLERİ

TARIM, HAYVANCILIK VE GIDA ATIKLARI İÇİN BİYOGAZ TESİSLERİ TARIM, HAYVANCILIK VE GIDA ATIKLARI İÇİN BİYOGAZ TESİSLERİ Ahmet Musluoğlu 2000 yılından beri biyogaz alnında çalışmaktadır. BİYOENERJİ DERNEĞİ Yönetim Kurulu II. Başkanı ahmet.musluoglu@biyoder.org.tr

Detaylı

7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM

7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM 7. BÖLÜM MİKROBİYAL GELİŞİM 1 Gelişim Tek hücreli organizmalarda sayı artışı Bakterilerde en çok görülen üreme şekli ikiye bölünmedir (mikroorganizma sayısı) Çok hücreli organizmalarda kütle artışı Genelde

Detaylı

1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK

1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK 1. Kıyı Bölgelerinde Çevre Kirliliği ve Kontrolü KÇKK Kentsel Atıksu Arıtım Tesislerinde Geliştirilmiş Biyolojik Fosfor Giderim Verimini Etkileyen Faktörler Tolga Tunçal, Ayşegül Pala, Orhan Uslu Namık

Detaylı

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/6

T.C. ÇEVRE VE ŞEHİRCİLİK BAKANLIĞI ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü ÇEVRE ÖLÇÜM VE ANALİZLERİ YETERLİK BELGESİ EK LİSTE-1/6 ÇED, İzin ve Denetim lüğü EK LİSTE-1/6 SU, ATIK SU 1,2,3 ph Elektrometrik Metot SM 4500-H + B Bulanıklık Nefhelometrik Metot SM 2130 B İletkenlik Laboratuvar Metodu SM 2510-B Çözünmüş Oksijen/ Elektrometrik

Detaylı

AEROBİK BİYOFİLM PROSESLERİ

AEROBİK BİYOFİLM PROSESLERİ AEROBİK BİYOFİLM PROSESLERİ Doç. Dr. Eyüp DEBİK 03.12.2013 GENEL BİLGİ Arıtmadan sorumlu mikroorganizmalar, sabit bir yatak üzerinde gelişirler. Aerobik biyofilm prosesleri : (1) batmamış biyofilm prosesler,

Detaylı

EYLÜL 2010 S0461&S0462

EYLÜL 2010 S0461&S0462 İSTANBUL İL KONTROL LABORATUVAR MÜDÜRLÜĞÜ GIDA MİKROBİYOLOJİSİNDE DIŞ KALİTE DEĞERLENDİRMESİ (EQA=EXTERNAL QUALITY ASSESMENT) SONUÇ RAPORU EYLÜL 2010 S0461&S0462 İstanbul İl Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü

Detaylı

ATIKSU ARITMA SİSTEMLERİ

ATIKSU ARITMA SİSTEMLERİ MAKİNA-İNŞAAT-ÇEVRE SAN. ve TİC. LTD. ŞTİ. ATIKSU ARITMA SİSTEMLERİ Gaziteknik-Waterline Atıksu Arıtma sistemleri evsel ve endüstriyel atıksuların arıtılmasında kullanılmak üzere prosese göre projelendirilmektedir.

Detaylı

10 Mart 2015 SALI Resmî Gazete Sayı : 29291 TEBLİĞ

10 Mart 2015 SALI Resmî Gazete Sayı : 29291 TEBLİĞ 10 Mart 2015 SALI Resmî Gazete Sayı : 29291 TEBLİĞ Çevre ve Şehircilik Bakanlığından: TEKSTİL SEKTÖRÜNDE ENTEGRE KİRLİLİK ÖNLEME VE KONTROL TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA TEBLİĞ MADDE 1 14/12/2011

Detaylı

BETON SANTRALLERĠ VE ASFALT PLANT TESĠSLERĠNDE SU KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ YÖNETMELĠĞĠ UYGULAMALARI

BETON SANTRALLERĠ VE ASFALT PLANT TESĠSLERĠNDE SU KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ YÖNETMELĠĞĠ UYGULAMALARI TC. TEKĠRDAĞ VALĠLĠĞĠ Ġl Çevre ve Orman Müdürlüğü BETON SANTRALLERĠ VE ASFALT PLANT TESĠSLERĠNDE SU KĠRLĠLĠĞĠ KONTROLÜ YÖNETMELĠĞĠ UYGULAMALARI 28 OCAK 2011 TEKĠRDAĞ SU KĠRLĠLĠĞĠ: Yeryüzündeki sular, güneşin

Detaylı

Tehlikeli Atıklar ve Kontrolü. Tehlikeli Atıkların Arıtılması

Tehlikeli Atıklar ve Kontrolü. Tehlikeli Atıkların Arıtılması Tehlikeli Atıklar ve Kontrolü Tehlikeli Atıkların Arıtılması Atık Suların Arıtılması Atık sudaki kirleticilerin arıtılması için kullanılan metodları genel olarak 3ana başlık altında toplamak mümkündür.

Detaylı

KAPLICALARDA ÖNEMLİ BİR SORUN: AMİPLER TÜRKİYE DEN BİR ÖN ÇALIŞMA

KAPLICALARDA ÖNEMLİ BİR SORUN: AMİPLER TÜRKİYE DEN BİR ÖN ÇALIŞMA KAPLICALARDA ÖNEMLİ BİR SORUN: AMİPLER TÜRKİYE DEN BİR ÖN ÇALIŞMA Uzm. Dr. Derya Çamur 1 Prof. Dr. Serpil Değerli 2 Prof. Dr. Songül Acar Vaizoğlu 3 Doç. Dr. Cavit Işık Yavuz 4 Dr. Hüseyin İlter 1 Prof.

Detaylı

İZMİR KÖRFEZİNİ SOLUCANLARLA TEMİZLİYORUZ

İZMİR KÖRFEZİNİ SOLUCANLARLA TEMİZLİYORUZ İZMİR KÖRFEZİNİ SOLUCANLARLA TEMİZLİYORUZ HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER 7-E Doruk TURANLI Doruk ÜNAL DANIŞMAN ÖĞRETMEN Nilüfer DEMİR İZMİR 2014 İÇİNDEKİLER 1.PROJENİN AMACI...2 2. İZMİR KÖRFEZİ...2 3. KALİFORNİYA

Detaylı

MUCİZE KALKAN İLE SUYUMUZ ŞİMDİ PET ŞİŞELERDE DE SAĞLIKLI

MUCİZE KALKAN İLE SUYUMUZ ŞİMDİ PET ŞİŞELERDE DE SAĞLIKLI MUCİZE KALKAN İLE SUYUMUZ ŞİMDİ PET ŞİŞELERDE DE SAĞLIKLI HAZIRLAYAN ÖĞRENCİLER 7-D SELİN YAĞMUR ÇAKMAK DOĞA DAĞ DANIŞMAN ÖĞRETMEN NİLÜFER DEMİR İZMİR - 2013 İÇİNDEKİLER 1. PROJENİN AMACI.3 2. PET ŞİŞELER

Detaylı

ANKARA MERKEZİ ATIKSU ARITMA TESİSİ

ANKARA MERKEZİ ATIKSU ARITMA TESİSİ ANKARA MERKEZİ ATIKSU ARITMA TESİSİ Ankara Su ve Kanalizasyon İdaresi (ASKİ) Genel Müdürlüğü, 2002 yılı I. Aşama için yaklaşık 4 milyon eşdeğer nüfusa hizmet vermek üzere inşa edilen Avrupa nın en büyük

Detaylı

HAZIRLAYAN-SUNAN İSMAİL SÜRGEÇOĞLU DANIŞMAN:DOÇ. DR. HİLMİ NAMLI

HAZIRLAYAN-SUNAN İSMAİL SÜRGEÇOĞLU DANIŞMAN:DOÇ. DR. HİLMİ NAMLI HAZIRLAYAN-SUNAN İSMAİL SÜRGEÇOĞLU DANIŞMAN:DOÇ. DR. HİLMİ NAMLI DÜNYADA yılda 40.000 km³ tatlı su okyanuslardan karalara transfer olmaktadır. Bu suyun büyük bir kısmı taşkın vb. nedenlerle kaybolurken

Detaylı

BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ

BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ BELEDİYE HİZMETLERİNDE ÇÖZÜM ORTAĞINIZ ÇÖP DEPONİ ALANLARINDA VE ÇÖP SIZINTI SUYUNDA KOKU KONTROLÜ, ÇÖP SIZINTI SUYUNUN ARITMA ÖNCESİ BOİ, KOİ, AKM DEĞERLERİNİN İYİLEŞTİRİLMESİ Bütün dünyada olduğu gibi,

Detaylı

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Hazırlayanlar

T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu. Hazırlayanlar Hazırlayanlar Tıbbi Teknolog Sait ŞEN Uzman Biyolog Zinnet OĞUZ Çevre Sağlık Teknisyeni Barış HALİÇ Yüksek Gıda Mühendisi Figen ERBİL NAZ Dr. Dilek DİKMEN Giriş ve Amaç Avrupa Birliği Komisyonu tarafından

Detaylı

Numuneden 10 gr tartılır, 90 ml BPW üzerine eklenerek stomacher de (stomacher yoksa elde) homojen hale getirilir. Bu, 1/10 luk ilk dilusyondur.

Numuneden 10 gr tartılır, 90 ml BPW üzerine eklenerek stomacher de (stomacher yoksa elde) homojen hale getirilir. Bu, 1/10 luk ilk dilusyondur. Besiyerlerinin genel özellikleri ile ilgili bilgi ve resimler aşağıdadır. Numuneden 10 gr tartılır, 90 ml BPW üzerine eklenerek stomacher de (stomacher yoksa elde) homojen hale getirilir. Bu, 1/10 luk

Detaylı

ADAPAZARI KENTSEL ATIKSU ARITMA TESĐSĐ ATIKSUYUNUN KARAKTERĐZASYONUNUN ĐNCELENMESĐ VE DEĞERLENDĐRĐLMESĐ

ADAPAZARI KENTSEL ATIKSU ARITMA TESĐSĐ ATIKSUYUNUN KARAKTERĐZASYONUNUN ĐNCELENMESĐ VE DEĞERLENDĐRĐLMESĐ ADAPAZARI KENTSEL ATIKSU ARITMA TESĐSĐ ATIKSUYUNUN KARAKTERĐZASYONUNUN ĐNCELENMESĐ VE DEĞERLENDĐRĐLMESĐ 1 Beytullah EREN, 1 Büşra SUROĞLU, 1 Asude ATEŞ, 1 Recep ĐLERĐ, 2 Rüstem Keleş ÖZET: Bu çalışmada,

Detaylı

ELAZIG ATIKSU ARITMA TESisi ARITMA ÇAMURLARıNDA BULUNAN PARAZiT YUMURTALARı Erdal ÖBEK 1,2 Ubeyde ipek 1 Berrin ÇlNARCI1

ELAZIG ATIKSU ARITMA TESisi ARITMA ÇAMURLARıNDA BULUNAN PARAZiT YUMURTALARı Erdal ÖBEK 1,2 Ubeyde ipek 1 Berrin ÇlNARCI1 ANADOLU ÜNivERSiTESi BiliM VE TEKNOLOJi DERGiSi ANADOLU UNIVERSITY JOURNAL OF SCIENCE AND TECHNOLOGY CiltNol.:1 - Sayı/No: 1 : 215-220 (2000) ARAŞTIRMA MAKALESiIRESEARCH ARTICLE ELAZIG ATIKSU ARITMA TESisi

Detaylı

TEKĠRDAĞ ĠLĠ ARITMA ÇAMURLARININ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ÇALIġTAYI

TEKĠRDAĞ ĠLĠ ARITMA ÇAMURLARININ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ÇALIġTAYI TEKĠRDAĞ ĠLĠ ARITMA ÇAMURLARININ DEĞERLENDĠRĠLMESĠ ÇALIġTAYI Termal SusuzlaĢtırma Proseslerinde Enerji Minimizasyonu SusuzlaĢtırılmıĢ Çamurların Alkaline Disentegrasyonu Yrd. Doç. Dr. Tolga TUNÇAL Namık

Detaylı

İLERİ ARITIM YÖNTEMLERİNDEN FENTON REAKTİFİ PROSESİ İLE ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN ISLAK HAVA OKSİDASYONU

İLERİ ARITIM YÖNTEMLERİNDEN FENTON REAKTİFİ PROSESİ İLE ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN ISLAK HAVA OKSİDASYONU İLERİ ARITIM YÖNTEMLERİNDEN FENTON REAKTİFİ PROSESİ İLE ENDÜSTRİYEL BİR ATIK SUYUN ISLAK HAVA OKSİDASYONU Gülin AYTİMUR, Süheyda ATALAY Ege Üniversitesi Müh. Fak. Kimya Müh. Bölümü 351-Bornova İzmir ÖZET

Detaylı

EYLÜL 2011 S0485&S0486

EYLÜL 2011 S0485&S0486 İSTANBUL İL KONTROL LABORATUVAR MÜDÜRLÜĞÜ GIDA MİKROBİYOLOJİSİNDE DIŞ KALİTE DEĞERLENDİRMESİ (EQA=EXTERNAL QUALITY ASSESMENT) SONUÇ RAPORU EYLÜL 2011 S0485&S0486 İstanbul İl Kontrol Laboratuvar Müdürlüğü

Detaylı

İçindekiler VII. Ön söz Çeviri editörünün ön sözü Teşekkür XV XIX XXI. I. Kısım Su teminine giriş

İçindekiler VII. Ön söz Çeviri editörünün ön sözü Teşekkür XV XIX XXI. I. Kısım Su teminine giriş Ön söz Çeviri editörünün ön sözü Teşekkür XV XIX XXI I. Kısım Su teminine giriş 1 Su sektörü 3 1.1 Giriş 3 1.2 Su tüketimi 3 1.3 Kabul edilebilir su kalitesi 7 1.4 Su sektörü hizmetleri 10 1.5 Su koruma

Detaylı

Mevcut durum Kazan Köyü nde kurulmuş olan Biyodisk Teknolojisi Arıtma Tesisinde, 600 eşdeğer kişiden kaynaklanmakta olan atıksular arıtılmaktadır.

Mevcut durum Kazan Köyü nde kurulmuş olan Biyodisk Teknolojisi Arıtma Tesisinde, 600 eşdeğer kişiden kaynaklanmakta olan atıksular arıtılmaktadır. ÖRNEK PROJE ASKİ Ankara İli Kazan İlçesine bağlı Pazar Köyü 600 kişi kapasiteli Dönen Biyolojik Disk (DBD) prensibi ile çalışan Paket biyolojik atıksu arıtma tesisi 0.37 kw motor-redüktör ile aylık kişi

Detaylı

Kanatlı. Selko-pH Uygulamasının Broylerlerde Canlı Ağırlık ve Yem Tüketimine Etkisi

Kanatlı. Selko-pH Uygulamasının Broylerlerde Canlı Ağırlık ve Yem Tüketimine Etkisi Selko-pH Uygulamasının Broylerlerde Canlı Ağırlık ve Yem Tüketimine Etkisi KONU etkisi İLGİ Tamponlanmış organik asit kombinasyonunun broyler performansına Selko-pH Uygulamasının Broylerlerde Canlı Ağırlık

Detaylı

ÇEVRE KANUNUNCA ALINMASI GEREKEN İZİN VE LİSANSLAR HAKKINDA YÖNETMELİK KAPSAMINDA ATIKSULARINI DERİN DENİZ DEŞARJI YÖNTEMİ İLE DENİZE DEŞARJ YAPMAK

ÇEVRE KANUNUNCA ALINMASI GEREKEN İZİN VE LİSANSLAR HAKKINDA YÖNETMELİK KAPSAMINDA ATIKSULARINI DERİN DENİZ DEŞARJI YÖNTEMİ İLE DENİZE DEŞARJ YAPMAK ÇEVRE KANUNUNCA ALINMASI GEREKEN İZİN VE LİSANSLAR HAKKINDA YÖNETMELİK KAPSAMINDA ATIKSULARINI DERİN DENİZ DEŞARJI YÖNTEMİ İLE DENİZE DEŞARJ YAPMAK İSTEYEN KURUM VE KURULUŞLAR İÇİN ÇEVRE İZNİ BAŞVURU ŞARTLARI

Detaylı

2013-2014 ÖĞRETİM YILI LABORATUVAR DERSLERİ BAŞLAMA, BİTİŞ VE SINAV TARİHLERİ

2013-2014 ÖĞRETİM YILI LABORATUVAR DERSLERİ BAŞLAMA, BİTİŞ VE SINAV TARİHLERİ AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİ UZAKTAN EĞİTİM ÖNLİSANS PROGRAMLARI 2013-2014 ÖĞRETİM YILI LABORATUVAR DERSLERİ KAYIT DUYURUSU ÖNEMLİ UYARILAR LABORATUVAR DERSLERİNE KAYIT İŞLEMLERİ 05-09 MAYIS 2014 TARİHLERİ ARASINDA

Detaylı

sektörün en iyileriyle hep yanınızda...

sektörün en iyileriyle hep yanınızda... sektörün en iyileriyle hep yanınızda... FİLTRASYON SİSTEMLERİ YUMUŞATMA SiSTEMLERi Yüzey borulamalı Multi Yüzey borulamalı Media Filtreler, 20 m 3 / Aktif Karbon filtreler saat ve üzeri kapasitelerde,

Detaylı

ATIKSU ARITMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI

ATIKSU ARITMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI ATIKSU ARITMA DAİRESİ BAŞKANLIĞI 2007 yılı içerisinde Atıksu Arıtma Dairesi Başkanlığı nca 6 adet atıksu arıtma tesisi işletilmiştir. ÇİĞLİ ATIKSU ARITMA TESİSİ İzmir Büyük Kanal Projesi nin son noktası

Detaylı

SU VERİMLİLİĞİ 16.12.2015

SU VERİMLİLİĞİ 16.12.2015 SU VERİMLİLİĞİ UYGULAMALARI 16.12.2015 E R K A N P E T E K A L ÇEVRE MÜHENDİSİ DOKUZ EYLÜL ÜNİVERSİTESİ 1987 epetekal@egeseramik.com EGE SERAMİK GENEL GÖRÜNÜŞ EGE SERAMİK UYDU GÖRÜNTÜSÜ EGE SERAMİK ATIK

Detaylı

WASTEWATER ATIK SU TOPRAK ALTI DAMLA SULAMA SİSTEMLERİ Yeterli Temiz Suyumuz Var Mı? GELECEK 70-75% Zirai 10% Endüstri 15-20% Evsel Atık Su Oluşuyor ~90-92% Kanalizasyon Sistemine Akıtılıyor!.. TOPRAK

Detaylı

Çevre Biyoteknolojisi. BİYOTEKNOLOJİ 25.yıl

Çevre Biyoteknolojisi. BİYOTEKNOLOJİ 25.yıl Başlıca Konular Çevresel problemlerin çözümüne yönelik; Atıksu Yönetimi (arıtım, bertaraf ve geri kazanım) Atıklardan biyo-enerji/biyo-ürün eldesi Tehlikeli kimyasalların biyodegradasyonu Sera gazı mitigasyonu

Detaylı

Evsel Atıksu Akımı. Katı Atık Akımı

Evsel Atıksu Akımı. Katı Atık Akımı Evsel Atıksu Akımı Katı Atık Akımı AB ye üyelik sürecindeki ülkemiz için de, halen tamama yakını düzenli depolama tesislerine gönderilen evsel katı atıklar içerisindeki biyolojik olarak bozunabilir (organik)

Detaylı

DEZENFEKTANLARA DİRENÇ TANIMLAR TANIMLAR STERİLİZASYON YAPMADAN TEMİZLİK YAPABİLİRSİNİZ TEMİZLİK YAPMADAN STERİLİZASYON YAPAMAZSINIZ DEZENFEKSİYON:

DEZENFEKTANLARA DİRENÇ TANIMLAR TANIMLAR STERİLİZASYON YAPMADAN TEMİZLİK YAPABİLİRSİNİZ TEMİZLİK YAPMADAN STERİLİZASYON YAPAMAZSINIZ DEZENFEKSİYON: Hidrojen peroksit sterilizasyon DEZENFEKSİYON EL ANTİSEPSİSİ iyod formaldehit gluteraldehit Perasetik asit fenol Çamaşır suyu Etilen oksit klor zefiran alkol ozon ppm Dr. Melda SINIRTAŞ TANIMLAR Hipokrat

Detaylı

ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ

ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ ÇEVRE YÖNETİMİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ATIKSU YÖNETİMİ Ece SARAOĞLU Çevre ve Şehircilik Uzmanı 4. Türk-Alman Su İşbirliği Günleri 24.09.2014 Sunum İçeriği Atıksu Politikamız Atıksu Mevzuatı Su Kirliliği Kontrolü

Detaylı

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR?

KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? KALİTELİ SÜT NASIL ELDE EDİLİR? Prof. Dr. METİN ATAMER Dr. EBRU ŞENEL ANKARA ÜNİVERSİTESİ ZİRAAT FAKÜLTESİ SÜT TEKNOLOJİSİ BÖLÜMÜ Kaliteli süt üretimi için sağlanması gereken koşullar; Sağlıklı inek Özenli

Detaylı

ARITMA ÇAMURLARININ YOĞUNLAġTIRILMASI VE SU ALMA ĠġLEMLERĠ

ARITMA ÇAMURLARININ YOĞUNLAġTIRILMASI VE SU ALMA ĠġLEMLERĠ Tekirdağ Ġli Arıtma Çamurlarının Değerlendirilmesi ÇalıĢtayı, 17 Ocak 2011 ARITMA ÇAMURLARININ YOĞUNLAġTIRILMASI VE SU ALMA ĠġLEMLERĠ Prof.Dr. AyĢe FĠLĠBELĠ Dokuz Eylül Üniversitesi, Çevre Mühendisliği

Detaylı

İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı

İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı İlk çamur arıtım ünitesidir ve diğer ünitelerin hacminin azalmasını sağlar. Bazı uygulamalarda çürütme işleminden sonra da yoğunlaştırıcı kullanılabilir. Çürütme öncesi ön yoğunlaştırıcı, çürütme sonrası

Detaylı

TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ

TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ TARIMSAL KAYNAKLI NİTRAT KİRLİLİĞİNE KARŞI SULARIN KORUNMASI YÖNETMELİĞİ Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile Çevre ve Orman Bakanlığından

Detaylı

Biyofilm nedir? Biyofilmler, mikroorganizmaların canlı/cansız yüzeye yapışmaları sonucu oluşan uzaklaştırılması güç tabakalardır.

Biyofilm nedir? Biyofilmler, mikroorganizmaların canlı/cansız yüzeye yapışmaları sonucu oluşan uzaklaştırılması güç tabakalardır. Biyofilm nedir? Biyofilmler, mikroorganizmaların canlı/cansız yüzeye yapışmaları sonucu oluşan uzaklaştırılması güç tabakalardır. Birbirine bağlı bu hücreler genellikle kendilerince üretilen hücre dışı

Detaylı

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst.

Bornova Vet.Kont.Arst.Enst. Gıda ve Yemlerde Salmonella Gelişimi imi ve Analiz Metotları Şebnem Ö Budak 08-09 09 Ekim 2008, İzmir Salmonella spp. Salmonella spp., enterobacteriaceae familyası üyesi, fakültatif anaerob, gram negatif,

Detaylı

ARITMA ÇAMURU KONTROLÜ

ARITMA ÇAMURU KONTROLÜ ARITMA ÇAMURU KONTROLÜ SU NEDEN ARITILIR? Mevcut su kaynaklarının kirlenmesini önlemek, Atıksuyu tekrar kullanılabilir hale getirmek, İçilebilecek kalitede su elde edebilmek için SU ARITIMI GENEL OLARAK;

Detaylı

TEKSTİL VE METAL SANAYİ ARITMA ÇAMURLARININ SUSUZLAŞTIRMA İŞLEMLERİNİN İNCELENMESİ

TEKSTİL VE METAL SANAYİ ARITMA ÇAMURLARININ SUSUZLAŞTIRMA İŞLEMLERİNİN İNCELENMESİ TEKSTİL VE METAL SANAYİ ARITMA ÇAMURLARININ SUSUZLAŞTIRMA İŞLEMLERİNİN İNCELENMESİ Canan BAKKAL a, Hacer Elif ÖZÇELİK b, Dilek CANTÜRK c, Erdal KARADURMUŞ d a Hitit Üniversitesi Mühendislik Fakültesi,

Detaylı

Bilimsel Projeler. Projenin amacı: Öğrencileri okul tuvaletlerinde mikroorganizmaların bulaşarak hasta olmalarını engellemek,

Bilimsel Projeler. Projenin amacı: Öğrencileri okul tuvaletlerinde mikroorganizmaların bulaşarak hasta olmalarını engellemek, Bilimsel Projeler PROJENİN ADI: Mikroorganizmaları Işınlayalım Öğrenciler: Rumeysa ŞAHİN Okul: Amasya Bilim ve Sanat Merkezi - 2012 Danışman: Hidayet TERECİ www.fencebilim.com Projenin amacı: Öğrencileri

Detaylı

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI

AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ BAKANLIĞI AVRUPA BİRLİĞİ ve ÇEVRE Avrupa Birliği Bakanlığı Sunum İçeriği AB ve Çevre- Temel ilkeler AB ve İklim Değişikliği AB ve Su Kalitesi AB ve Atık Geri Dönüşümü Müzakere sürecinde

Detaylı

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ

ÇEVRE MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ 0010020036 KODLU TEMEL ĠġLEMLER-1 LABORATUVAR DERSĠ DENEY FÖYÜ DENEY NO: 5 HAVAANDIRMA ÇEVRE MÜHENDĠSĠĞĠ BÖÜMÜ Çevre Mühendisi atmosfer şartlarında suda çözünmüş oksijen ile yakından ilgilidir. Çözünmüş oksijen (Ç.O) su içinde çözünmüş halde bulunan oksijen konsantrasyonu

Detaylı

ZEKERİYAKÖY ARIKÖY SİTESİ

ZEKERİYAKÖY ARIKÖY SİTESİ ZEKERİYAKÖY ARIKÖY SİTESİ EVSEL ATIKSU ARITMA TESİSİ TEKNİK ŞARTNAMESİ HAZİRAN - 2014 1. TEKNİK HUSUSLAR : Proje yapımında 2014/07 Sayılı ve 04/03/2014 tarihli Atıksu Antma /Derin Deniz Desarjı Tesisi

Detaylı

SALİH ZEKİ YILDIZ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ ANORGANİK KİMYA ANABİLİM DALI

SALİH ZEKİ YILDIZ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ ANORGANİK KİMYA ANABİLİM DALI SALİH ZEKİ YILDIZ SAKARYA ÜNİVERSİTESİ ANORGANİK KİMYA ANABİLİM DALI GENEL BİLGİ Klordioksit 1811 yılında Sir Humprey Davey tarafından bulunmuştur. Yeşilimsi- sarı renklidir ve sert, keskin klor kokuludur.

Detaylı

Gönen Enerji Biyogaz, Sentetik Petrol, Organik Gübre ve Hümik Asit Tesisleri: Ar-Ge Odaklı Örnek Bir Simbiyoz Çalışması Hasan Alper Önoğlu

Gönen Enerji Biyogaz, Sentetik Petrol, Organik Gübre ve Hümik Asit Tesisleri: Ar-Ge Odaklı Örnek Bir Simbiyoz Çalışması Hasan Alper Önoğlu Gönen Enerji Biyogaz, Sentetik Petrol, Organik Gübre ve Hümik Asit Tesisleri: Ar-Ge Odaklı Örnek Bir Simbiyoz Çalışması Hasan Alper Önoğlu Altaca Çevre Teknolojileri ve Enerji Üretim A.Ş. Yönetim Kurulu

Detaylı

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar

ALKALİNİTE. 1 ) Hidroksitler 2 ) Karbonatlar 3 ) Bikarbonatlar ALKALİNİTE Bir suyun alkalinitesi, o suyun asitleri nötralize edebilme kapasitesi olarak tanımlanır. Doğal suların alkalinitesi, zayıf asitlerin tuzlarından ileri gelir. Bunların başında yer alan bikarbonatlar,

Detaylı