MAK105. İşletim Sistemleri

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "MAK105. İşletim Sistemleri"

Transkript

1 MAK105 İşletim Sistemleri 26 Ekim,

2 İşletim sistemi bir bilgisayar sisteminin maestrosudur Bilgisayar donanımlarının birbiri ile uyumlu bir biçimde çalışmasını sağlar 2

3 Giriş 3

4 Giriş (devam) İşletim sistemi, en kısa açıklama ile bilgisayarın sahip olduğu kaynaklar ile bilgisayar kullanıcısı arasında arayüz görevi yapan programlar topluluğudur Amacı; bilgisayar kullanıcılarına programları çalıştırabilecekleri bir ortam hazırlamak ve bilgisayar kaynaklarını etkin bir şekilde kullanılmasını veya paylaşılmasını sağlamaktır 4

5 Giriş (devam) İşletim sistemi için bir tanım; bilgisayar sistemini oluşturan donanım ve yazılım kaynaklarını kullanıcılar arasında kolay, hızlı ve nitelikli bir işletim hizmetine olanak verecek biçimde paylaştırırken, bu kaynakların kullanım verimliliğini en üst düzeyde tutmayı amaçlayan bir yazılım sistemi olarak açıklanmıştır [Saatçi, 1993] Bu doğru bir tanım olmakla birlikte, işletim sistemi yalnızca kullanıcılara hizmet etmez, diğer programlara da hizmet edebilir 5

6 Giriş (devam) İşletim sistemi yazılımı; 1. Donanımı kullanılabilir yapar, 2. Bilgisayar kaynaklarını denetler, paylaştırır 3. Üzerinde program geliştirme ve çalıştırma mümkündür 6

7 O halde, İşletim sistemi : Giriş (devam) Kullanıcıyla bilgisayar donanımı arasında iletişim sağlayan programdır. Programların ve donanımların kullanılması için bir çalıştırılması platformu oluşturur. Sistemin yazılım ve donanım kaynaklarının kullanımı, yönetimi ve denetimini gerçekleştiren yazılım topluluğudur. İşletim sistemi kullanıcı ve sistem arasındaki iletişimi sağlayan arayüz yazılım olarak tanımlanabilir 7

8 İşletim Sisteminin Temel İşlevleri Nelerdir? İşlem Biriminin yönetimi ve denetimi Ana Bellek Biriminin yönetimi ve denetimi Yan Bellek Birimlerinin yönetimi ve denetimi Giriş/Çıkış Birimlerinin yönetimi ve denetimi 8

9 İşletim Sisteminin Temel İşlevleri Nelerdir? (devam) İşletim sistemi, donanımla yazılım arasında bir yönetici arayüzü olarak görev yapmaktadır. Böylece ihtiyaç duyan yazılımlar tarafından sistem kaynaklarını yönetebilmektedir. Çalışma sırasında oluşan hataların ve çakışmaların önlenmesi işletim sisteminin görevidir. Diğer taraftan, işletim sistemi faklı kullanıcıların veya uygulama programlarının donanım kaynaklarını kullanımını kontrol ve koordine etmektedir 9

10 İşletim Sisteminin Temel İşlevleri Nelerdir? (devam) Sistem kaynaklarının dağıtımı ve paylaşımı için işletim sisteminin yapmakla yükümlü olduğu işler nelerdir? - İşlem Biriminin zamana göre paylaşımı - Ana belleğin yönetimi - Disk alanlarının yönetilmesi - Giriş/Çıkış aygıtlarının yönetimi 10

11 İşletim Sistemi Tarafından Sağlanan Program geliştirme Servisler Nelerdir? Editörler ve Debuggerlar Programların yürütülmesi G/Ç sürücülerine erişim Dosyalara erişimi kontrol etme Test & Debug 11

12 Temel İşletim Sistemi Katmanları Nelerdir? Uygulama Katmanı Kabuk (Shell) Katmanı Çekirdek (Kernel) Katmanı Donanım Katmanı 12

13 NOT: İşletim sistemleri ve diğer yazılımlar donanım üzerine aşağıda görüldüğü gibi katman şeklinde yerleştirilmektedir. Böylece donanım kaynaklarının yönetimi ve paylaşımı kolaylaştırılmış ve sistem performansı artırılmıştır. En alt katmanını oluşturan sistemin elektronik devre ve aygıtlarına donanım denilmektedir. Elektronik devre ve cihazları kontrol etmek amacıyla hazırlanmış alt düzey programlama dili kullanılarak geliştirilen yazılımlar mikroprogram olarak adlandırılabilir. Bu düzeyde geliştirilecek yazılımlar mikroişlemci düzeyli programlardır. Bundan dolayı, bu düzeyde gerçekleştirilen yazılımlar işlemci modeli ve özellikleri ile yakından ilişkilidir 13

14 İşletim sistemleri uygulama yazılımı geliştiren programcılara, donanım kaynaklarının kullanımı için gerekli (Hardware Abstraction) servisleri sunmaktadır. Böylece, uygulama yazılımı geliştiricileri alt düzey programlama bilgisi kullanmadan donanım kontrolü ve yönetimi gibi işlemleri kolayca yürütebilmektedir. 14

15 Kaynak Paylaşımının Nedenleri Nelerdir? Maliyet: Her kullanıcıya birbirinden bağımsız kaynak sağlamak zordur. Birinin geliştirdiği bir programı veya uygulamayı diğerleri de kullanabilir Aynı veri tabanı birden fazla kullanıcı tarafından kullanılabilir Bir programın birden fazla kullanıcı tarafından kullanılarak depolama birimlerinden tasarruf sağlanır ve geçersiz kaynak kullanımının önüne geçilebilir 15

16 Bir İşletim Sisteminin Mantıksal Yapısı Aygıt Yönetimi İşlem Yönetimi Bellek Yönetimi Dosya Yönetimi

17 Bilinen İşletim Sistemleri Genel amaçlı ve özel amaçlı olarak tasarlanmış çeşitli işletim sistemleri vardır; örneğin Windows Linux UNIX Macintosh.. gibi 17

18 Windows Windows kullanıcıya grafik arayüzler sunarak etkileşim sağlayan Microsoft firmasının geliştirdiği bir işletim sistemleri ailesidir Microsoft un ilk işletim sistemi olan MS-DOS tan farklı olarak Windows ta aynı anda çok sayıda program ile çalışılabilir Microsoft Windows ailesi, ilk zamanlar IBM PC için geliştirilen MS-DOS üzerine bir grafik arayüz konularak başlamıştır, daha sonra kendi windows çekirdeği üzerine sürümleri geliştirilmiştir 18

19 Linux Linux ilk olarak Linus Torvalds tarafından yazılmaya başlanmış, sonra çeşitli katılımcılar sayesinde artarak gelişmiştir Linux aslında komple bir sistem değildir, işletim sisteminin çekirdeğine verilen isimdir İşletim sistemi çekirdeği üzerine eklenen uygulamalarla paketlenerek kuruluma hazır hale getirilmesine linux dağıtımı adı verilmektedir 19

20 Linux (devam) Linux çekirdeği kullanılarak oluşturulan işletim sistemlerine de linux dağıtımları adı verilir Kullanım amaçlarına göre bu dağıtımlar şekillenmiştir. Bu dağıtımlarda değişmeyen tek nokta çekirdektir; dağıtımlar içinde farklılıklar yapılandırma araçları, paketleme ve güncelleme yöntemleri, kitaplık ve geliştirme dizinlerinde değişiklikler biçiminde olmaktadır [Vardar ] 20

21 Günümüzde kullanılan ve bilinen dağıtımlar şunlardır: 1. Fedora 2. Suse 3. Debian 4. Mandriva 5. Slackware 6. Pardus 7. Ubuntu Linux (devam) 21

22 UNIX Unix işletim sisteminin ilk uyarlaması 1969 da BELL laboratuarlarında çalışan Ken THOMPSON tarafından geliştirildi C programlama dili de, ilk olarak, Bell laboratuarında Unix i desteklemek için geliştirildi. Unix, C diliyle yazıldığında sisteme çokluprogramlama ve diğer gelişmeler de eklendi Unix işletim sistemi, aynı zamanda, birçok teknik özelliği ile diğer işletim sistemlerine öncü olmuştur 22

23 UNIX Tasarım İlkeleri Unix, zaman-paylaşımı ilkesine göre çalışır; dosya sistemi ağaç yapısındadır; kullanıcıların kendi alt dizinleri oluşturulur Unix işletim sistemi, günümüzde de yaygın olarak kullanılmaktadır Özellikle kurumlardaki büyük ölçekli sistemlerde bulunan işletim sistemi Unix tir Masaüstü kullanıcıları için o kadar yaygınlaşamamıştır; ancak kurumsal uygulamalarda bir sunucu işletim sistemi olarak ve çok kullanıcılı bir sistem olarak genişçe bir kullanımı vardır 23

24 Sürücü Arayüzü UNIX İşletim Sistemi Katmanları Kütüphaneler Komutlar Uygulama Programları Sistem çağrı arayüzü Sürücü Sürücü Monolitik Çekirdek Modülleri İşlem yönetimi Bellek yönetimi Sürücü Dosya yönetimi yönetimi Donanım altyapısı Katmanı Aygıt

25 Windows NT/2000/XP İşletim Sistemi Kullanıcı Kütüphaneler Katmanları İşlem Altsistem İşlem yönetimi Bellek yönetimi Dosya yönetimi Aygıt yönetimi altyapısı NT Yürütücüsü (Executive) Supervisor Nt Çekirdeği Donanım Soyutlama Katmanı G/Ç Alt sistemi İşlemci Ana Bellek Aygıtlar

26 İşletim Sisteminin Görevleri Bilgisayar işletim sisteminin görevleri, bilgisayar sisteminin sahip olduğu donanımsal kaynakları ve onun üzerine daha önceden kurulmuş olan yazılım parçalarını, kullanıcılara ve yine ihtiyaç duyulduğunda sistemin kendisine paylaştırmak, verimli kullanılmasını sağlamaktır Temel bilgisayar kaynakları donanım tarafından sağlanmaktadır; bunlar saklama birimi, bellek, işlemci, çevre birimleri olarak sıralanabilir Bu kaynakların kullanımı uygulama programları aracılığı ile gerçekleştirilmektedir İşletim sistemi, uygulama programları ile donanım arasındaki iletişimi sağlamaktadır İşletim sistemi için bir kontrol programı dır demekte mümkün; öyle ki amaç, kullanıcı programlarının çalışmasını sağlamak, bilgisayarın uygunsuz kullanımına ve hatalara yol açmasına engel 26 olmaktır

27 İşletim sistemlerinde temel işlevler nelerdir? Yazılım-donanım bütünlüğünün sağlanması Kaynakların yönetimi Kullanıcı ile sistem arasındaki ilişki, uyum ve düzenin kurulması 27

28 İşletim Sistemlerinin Gelişim Evresi İşletim sistemlerinin kullanım yönünden geçirmiş oldukları evreler 1970 li yıllara kadar aşağıdaki gibi verilebilir; daha sonra görsel arayüzle etkileşim ortaya çıkmıştır Komut komut yürütme (instruction by instruction processing) işten işe yürütme (job by job processing) Toplu işleme (Batch processing) Çoklu programlama (Multi-programming)

29 Komut komut yürütme (instruction by instruction processing) Komut komut yürütme de bilgisayarın yapacakları işler el ile denetlenmekteydi. Günümüzde operatör olarak bilinen kişi, o zamanlar iyi bir programcı veya bir bilgisayar mühendisi olmak zorundaydı; çünkü yapacağı iş oldukça teknikti. Operatörün bir iş için gereken hazırlıkları yapma süresine yerleştirme zamanı (set-up time), başlatılan işin bitimine kadar olan süreye de çalışma zamanı (run-time) denilir Komut komut yürütmede, yerleştirme zamanı çalışma zamanından oldukça uzundu. Dolayısı ile bilgisayar sistemlerinin daha verimli bir şekilde kullanılabilmesi için bir işten diğer işe geçiş işlemlerinin otomatikleştirilmesi yolları aranmaya başlanmıştır 29

30 Çoklu programlama (Multi-programming) Toplu işlemden sonra en büyük gelişme çoklu programlama sistemleridir Bu gelişmenin temelini kesme (interrupt) kavramı oluşturmuştur Kesme, işlemcinin görevini sürdürürken, gelen işaretle yaptığı işi bırakıp yeni bir göreve dallanmasıdır. Ancak bu işlemi yaparak eski görevine ait bilgileri bir yerde saklar ve kesme işi bittikten sonra eski görevine kaldığı yerden devam eder 30

31 Çoklu programlama (Multi-programming) (devam) Önceleri kesme mekanizması daha çok endüstriyel kontrol uygulamalarında ve çevre birimlerinin bağlantılarında kullanılmaktaydı. Sonra, böyle bir mekanizmanın yardımı ile bir çok programın aynı anda aynı işlemciyi(cpu) kullanabileceği düşünüldü Öyle ki, programlardan birisi bir G/Ç işlemi beklemek zorunda kalacak olursa, o G/Ç işleminin yapılması beklenirken diğer bir program işlemciyi kullanabilir ve bu program bir G/Ç işlemi yapma durumuna geldiğinde işlemci üçüncü bir programa verilebilir İşte bilgisayar sistemlerinin bu şekilde kullanılmaları bugün çoklu programlama (multi-programming) olarak 31 adlandırılmaktadır

32 İşletim Sistemi Türleri İşletim sistemleri çeşitli açılardan sınıflandırılabilir. Örneğin; - Kullanıcılara sağladıkları çalışma ortamı - Kullanıcıların sisteme erişim biçimleri - Tasarım ve mimarisinde izlenen yaklaşımlara göre birbirine dolaylı olarak bağımlı bu üç boyut üzerinde incelenebilir. Bir işletim sistemi ilk iki boyuttaki özelliklerden yalnız birini taşıyabileceği gibi bunlardan çelişmeyen bir kaçını da birlikte bulundurabilir 32

33 İşletim Sistemi Türleri (devam) Bir işletim sistemi, aynı anda bir görüntü sistemi kurma olanağı sağlıyorsa, bu sistemin tekli programlama düzeninde çalıştığı, eş zamanlı bir çok görüntü sisteminin kurulmasına olanak sağlıyorsa, çoklu programlama düzeninde çalıştığı söylenir. Birlikte çalışan görüntü sistemleri, işlemci dışındaki kaynaklar için kesişebiliyorsa, işletim sistemi eş zamanlı kaynak paylaşımına olanak tanımaktadır 33

34 Tekli programlama (Monoprogramming) Tekli programlamaya dayalı çalışan bir sistemde, aynı anda yalnızca bir görüntü ortam kurulduğundan, kullanıcı sistemin tüm kaynaklarını kullanabilir Çalışma sürecinde oluşabilecek hatalar başka bir kullanıcıya yansımayacağı için, korunma önlemleri, sadece işletim sistemi ile kullanıcı arasında olacağı öngörülür Dolayısı ile tekli programlama düzeninde kaynak atama, sistem bütünlüğünü koruma gibi sorunlar kolayca çözülebilir 34

35 Çoklu programlama (Multi-programming) Çoklu programlamaya dayalı sistemler, ilk zamanlar, işlemcinin boş olarak beklediği süreleri değerlendirmek için tasarlanmıştı Sistemde çalışan herhangi bir iş/program parçası giriş/çıkış, senkranizasyon gibi nedenlerle bekleme durumuna geçtiğinde işlemcinin başka bir işe başlaması ve böylece işlemcinin kullanım verimliliğinin yükseltilmesi amaçlanmıştır Genel olarak işlemci ile giriş/çıkış birimlerinin çalışma hızları arasındaki fark büyüktür; dolayısı ile işlemci bir işin giriş/çıkış işlemini beklemek yerine başka bir işi yürütür Bu da sistemin verimliliğini arttırır 35

36 Çok Görevli Sistem (Multitasking) Bir sistemde bağımsız çalışan en küçük işletim birimi olarak tanımlanan görev, bilgisayar ortamında işlerin yürütülmesini sağlayan temel araçtır Bir işin sistemde çalışması işletim sisteminin bu işe en az bir görev ataması ve yürütmesiyle gerçekleşir 36

37 Çok Görevli Sistem (Multitasking) (devam) Adımları sırayla uygulanacak bir iş, sırası ile derleme, bağlama uygulama adımlarını karşılayan programları çalıştıracak tek bir görev tarafından yürütülebilir Ancak, işteki bazı adımları paralel olarak uygulamaya yöneldiğimizde, birlikte yürütülecek her adım için ayrı bir görevin kullanılması gerekir Böyle bir çalışma ortamını kurma olanağını sağlayan işletim sistemleri, çok görevli işlem yapan sistemler olarak tanımlanabilir 37

38 Sistem Kullanım Biçimine/Erişime Göre Sınıflandırma Bir bilgisayar sisteminde hizmet üretim süreci, hazırlık + sunuş + işletim sonuçlama olarak tanımlanan evrelerden oluşur İşletim sistemlerinde, işletim dışında kalan evrelerin düzenleniş biçimleri, kullanıcıların bilgisayar sistemine nasıl erişeceklerini, gerekli gördükleri hizmeti alırken nasıl davranacaklarını, doğrudan belirleyen etmenlerdir 38

39 Sistem Kullanım Biçimine/Erişime Göre Sınıflandırma (devam) Bir işte, çalışma ortamının hazırlanması, uygulanacak programın işletim sistemine aktarılması ve sonuçların kullanıcıya iletilmesinde benimsenen yaklaşımlara göre işletim sistemleri; a) Adanmış işlem (Dedicated processing) b) Toplu İşleme (Batch processing) c) Etkileşimli İşlem (Interactive processing) yapan sistemler biçiminde sınıflanmaktadır 39

40 Adanmış İşlem (Dedicated Processing) Adanmış işlem bilgisayar sisteminin belirli bir süre için, tümüyle bir kullanıcının hizmetine verildiği çalışma türüdür İlk kuşak bilgisayar sistemlerinde ve yetmişli yılların minibilgisayarlarında yaygın olarak kullanılmıştır 40

41 Batch Processing (Toplu İşleme) Bir bilgisayar sisteminde verimi arttıracak en etkin yol uygulama sürecinin her adımında yinelenen hazırlanış ve sunuş evrelerinde harcanan süreleri kısaltmaktır. Bu da ön gereksinimlerin önceden planlanıp düzenlenmesi ve doğrudan insan etkeninin katılmadığı, otomatik bir iş akış mekanizmasının kurulmasıyla gerçekleştirilebilir Toplu işlem bu ilkelerin uygulandığı ilk çalışma düzenidir 41

42 Batch Processing (Toplu İşleme) (devam) Toplu işlem, bilgisayar sistemlerinin daha verimli kullanılmalarını sağlayarak, iş başına düşen sistem giderlerinin azalmasına yol açmıştır Bu olumlu yönün yanı sıra, toplu işlemin sakıncalı sayılabilecek iki yönü bulunmaktadır: Birincisi, iş yönetiminin durgun ve iş denetim olanaklarıyla sınırlı bulunmasıdır. Kullanıcı işletimde oluşan ve öngörmediği durumları çözümlemek için, işin sonuçlanıp kendisine ulaşmasını beklemek zorundadır. Doğru bir sonuç alabilmek için, işi yeniden sisteme vermesi gerekmektedir. İkinci sakınca, sonuçlanma evresinden kaynaklanmaktadır 42

43 İşlem durumu (Process state):

44 İşlemlerin kuyruğa alınarak zamanlanması

45 Kilitlenme (Deadlock) Sonsuz döngü anlamına da gelmektedir. Değişik işlemlerin/iş parçacıklarının birbirlerinin alanlarını kullanmalarından ortaya çıkar.

46 Kilitlenme (Deadlock) Örneğin bir işlem bir kaynağı (örneğin A dosyasını) kullanırken diğer bir kaynağı (örneğin B dosyasını) kullanmak istemektedir. Ancak aynı zamanda başka bir işlem B dosyasını kullanırken A dosyasını kullanmak istemektedir. Bu durumda her iki işlem de istedikleri dosyaları alamayacakları için bu işlemler bloklanacaklardır.

47 Etkileşimli İşlem (Interactive Processing) Etkileşimli işlem kullanıcılara, işlerini anında yönlendirme, sonucu anında aracısız elde edip, hızla önlem alma olanağını sağlayan çalışma türüne verilen addır Zaman paylaşımı (time sharing), kullanıcılara bir bilgisayar sistemini, aynı anda bir çok kişi kullanmasına karşın tek başına çalışıyormuş izlenimi veren ve bu sistemi bir çok uygulama/kullanıcı arasında bölüştüren, etkileşimli işlem yaklaşımına verilen isimlendirmedir 47

48 Yapılarına Göre Sınıflandırma İşletim sistemlerini gerçekleştirirken benimsenen ilkeler, bu sistemleri sınıflamada kullanılabilecek ölçütlerdir Örneğin, sistemde görevler arası zaman uyumunda uygulanan yaklaşımlara göre, işletim sistemlerini yapılarına göre iki grupta toplayabiliriz: a) iletiye dayalı sistemler (message oriented systems) b) yordam çağırmaya dayalı sistemler (procedure oriented systems) 48

49 Kullanıcı Sayılarına Göre Sınıflandırma Kullanıcı sayısına göre, tek-kullanıcılı ve çok-kullanıcılı; Kullanım amacına yönelik olarak genel amaçlı ve özel amaçlı; İşleme şekline göre, tek işlemli ve çok işlemli; Zamana duyarlılık açısından, gerçek zamanlı ve gerçek zamanlı olmayan işletim sistemleri olarak sınıflandırılabilir Bir işletim sistemi birden çok sınıflamaya girebilmektedir. Örneğin; DOS genel amaçlı, tek kullanıcılı, tek işlemli ve gerçek zamanlı olmayan bir işletim sistemi iken, UNIX yine genel amaçlı, çok kullanıcılı, çok işlemli ve gerçek zamanlı işletim sistemidir 49

50 İşletim Sisteminin Yapısı/Mimarisi İşletim sistemi bilgisayarın donanımsal ve yazılımsal kaynaklarıyla sıkı sıkıya bağlıdır; Bir yandan kaynakları adil bir şekilde kullandırırken, bir yandan da işlevini yerine getirebilmesi için o kaynakları kendisi kullanır 50

51 İşletim Sisteminin Yapısı/Mimarisi (devam) En genel olarak işletim sisteminin yapısı şu birimlerden oluşur (işletim sisteminin bileşenleri) : -Donanım ve çevre birimler (işlemci, bellek, saklama birimleri, G/Ç birimleri) -Bellek yönetim birimi -Dosya ve G/Ç yönetim birimi -Çekirdek katman -Sistem çağrıları -Kullanıcı arayüzü İşletim sistemi, kullanıcı açısından bir arayüzden oluşur. Bu sayede, kullanıcılara ilgili programları çalıştırma, etkileşimde bulunma ve sonuçları görme imkanı verir. -Uygulama programları 51

52 Bilgisayar Sistemi Kaynakları İşletim sistemi açısından bir bilgisayar sisteminin kaynakları dört ayrı grupta toplanabilir: 1.Bellek 2.İşlemci (CPU) 3.Çevre Birimleri (yazıcılar, terminaller, diskler..) 4.Veri (Dosya, Veritabanı ) Bir bilgisayar sistemi kaynaklarının, o sistemin performansını en yüksek düzeyde tutabilecek bir şekilde paylaşımlı olarak kullanılmasını sağlayan mekanizmaya yönetim adı verilir 52

53 Bir Sistemin Performansını Belirleyen Kriterler Verimlilik: İşletim sistemleri genellikle karmaşık programlardan oluşmuştur. Bu programların, yönetimini üstlendikleri sistem kaynaklarını kullanma oranı ne kadar düşük olursa, sistemin verimliliği de o derece yüksek olur Güvenilirlik: Sistem yönetimi üstünde kurulu olduğu donanım kadar güvenli olmalıdır. Donanım veya yazılım yönünden doğacak sorunları sezebilmeli ve bu sorunlardan doğacak zararları en aza indirmelidir 53

54 Bir Sistemin Performansını Belirleyen Kriterler (devam) Koruyuculuk: Yönetim bir kullanıcının veya bir programın, yapacağı hataların diğer kullanıcıları hiçbir şekilde etkilememesini sağlayabilmelidir Sezdiricilik: Genel olarak kullanıcıların sistemden isteklerinin neler olduğunu sezmek veya kestirmek kolay olmamaktadır. Ancak, kullanıcıların isteklerinin belirli süreler içinde büyük farklılıklar göstermediği de gözlenmiştir. Örneğin, kullanıcı sisteme bir iş girdiğinde, o işin kabaca ne zaman sonuçlanabileceğini kestirebilmelidir Elverişlilik: Kullanıcıların bir sistemin kaynaklarını paylaşımlı olarak kullanmaları, onların kendi istekleriyle değil de 54 sistemin onlardan istediği ekonomik bir zorunluluktur

55 Çekirdek İşletim sisteminin supervisor modda çalışan ve diğer parçaları için temel servisleri sağlayan en önemli parçasıdır. İşletim sisteminin uzantıları kullanıcı modunda çalışır ve daha sınırlı haklara sahip olur. Çekirdekte çalışan işletim sistemi fonksiyonları ise belleğe ve çekirdeğin diğer bölümlerine ulaşmada daha fazla haklara sahiptir.

56 Çekirdek (devam) Donanım üzerindeki denetim işlevleri ve fiziksel birimlerin yönetimi, çekirdek sistem tarafından gerçekleştirilmektedir Çekirdek sistemin yürüttüğü işlevler arasında kesme yönetimi, görev yaratma ve yok etme, G/Ç işlemlerinin sağlanması sayılabilir Çekirdek işletim sisteminde önemli yer tutar; bilgisayar açıldığında belleğe alınır ve bilgisayar çalıştığı sürece bellekte tutulur 56

57 Çekirdek Sistem (devam) Bir işletim sisteminde çekirdeğin işlevi çok geniştir Çekirdeğin görevleri: - işlemciye işleri atamak - kesmeleri yönetmek - işler arasındaki iletişimi sağlamak 57

58 Çekirdek Türleri Monolitik çekirdekler (monolithic kernel): arasında kullanılan ilk çekirdeklerdir. Burada tüm yazılımlar, sürücüler işletim sisteminin çekirdeğinde yer almaktadır. Boyutu büyüktür. Örn: Unix Mikro çekirdekler (microkernel): Modüler yapısı olan bu çekirdeklerde sadece en önemli işletim sistemi fonksiyonları bulunmakta ve oldukça küçük boyuttadır. Yeni bir donanım eklendiğinde onun sürücüsü de çekirdeğe tanıtılmaktadır. Örn: MS-DOS

59 Kabuk (Shell) - Komut yorumlayıcısı (Command Line Interpreter) Kabuk (shell) veya diğer adıyla komut yorumlayıcısı ise kullanıcının sisteme verdiği komutları anlayan ve çalıştıran bir programdır. Kabuğun genellikle bir arayüzü bulunmaktadır; örneğin DOS taki C:> nin göründüğü komut istemi arayüzü ve kullanıcının girdiği DIR komutu. Çekirdek ve kabuk bazı işletim sistemlerinde ayrı iken bazılarında da sadece kavramsal olarak ayrılmıştır.

60 Kabuk (Shell) - Komut yorumlayıcısı (Command Line Interpreter) Kullanıcı Kabuk programı Uygulama ve Sistem Yazılımları İşletim Sistemi Sistem Çağrı Arayüzü İşletim Sistemi

61 Kesmelerin Yönetimi Kesme, yazılım veya donanımdan kaynaklanan bir uyarı sonucunda işlemcinin yürütmekte olduğu görevi bırakıp, uyarıyı üreten yere hizmet verecek göreve anahtarlanmasına yol açan olaydır Çoğu bilgisayar sisteminde, kesmeyi işleyecek görevin anahtarlanması, donanım tarafından başlatılan, yazılım yoluyla tamamlanan bir süreçtir Kesme üreten uyarılar, bilgisayar sisteminin yapısı içinde tür ve sayıca dondurulmuş bulunduklarından, bunları işleyecek görevlerin sayısı da bellidir 61

62 Giriş/Çıkış Donanımı Yönetimi İşletim sistemlerinde çekirdeği oluşturan katmanın yürüttüğü en karmaşık görev, giriş/çıkış donanımı yönetimidir Giriş/Çıkış birimlerinin farklı yapılarda olmaları, bu birimleri ana sisteme bağlarken izlenen yolların çeşitliliği yönetim işlevini zorlayan başlıca unsurlardır 62

63 Giriş/Çıkış Donanımı Yönetimi (devam) İşletim sistemindeki çekirdek yazılım katmanı, bir yandan bellek ile çevre birimleri arasındaki fiziksel veri akışını yönetirken diğer yandan da, bu birimlerin fiziksel farklılıklarını daha üst düzeyde yer alan yazılıma yansıtmayan, tekdüze bir erişim mekanizması sağlamakla yükümlüdür Bilgisayarlar çevre ile olan bağlantılarını G/Ç birimleriyle sağlarlar İşlenecek veriler ve kullanılacak programlar giriş birimlerinden işlemciye iletilir; işlem sonuçları çıkış birimleri aracılığıyla kullanıcıya yansıtılır 63

64 Dosya Yönetim Sistemi Dosya yönetim sistemi daha üst düzeydeki yazılım katmanlarının simgesel olarak tanımlanan dosyalar ile, sistemdeki fiziksel G/Ç birimleri arasındaki eşlemeyi yapan, bu birimlerin etkin ve verimli biçimde kullanılmalarını sağlayan işlevlerin toplandığı kesimdir 64

65 Dosya Yönetim Sistemi (devam) Programlama dillerinde kullanılan dosya işlemleri kullanıcılara, gerek yapı gerekse adlandırma yönlerinden gerçek sistemden bağımsız dosyalar oluşturma olanağını sağlar. Örneğin; üst düzey bir programlama dilinde, ardışık erişimli bir dosya ard arda kesintisiz olarak gelen verilerden oluşan bir yapıdadır. Oysa, bu dosya ard arda gelmeyen konumlara yazılacaktır. Bu yapıyı kullanıcıya, programlama dili düzeyinde algıladığı gibi yansıtmak dosya yönetim sisteminin birinci görevidir 65

66 Dosya Yönetim Sistemi (devam) Dosya yönetim sistemi, bir dosya için gerekli alanın atanmasını, atamaların G/Ç başarımı arttıracak biçimde yapılmasını, bu katmanın çevre birimlerinin etkin biçimde kullanılmasını sağlar 66

67 İş (Process) Yönetimi Process, kendi şablonu ve kendi başına bütünlüğü olan kod parçasına verilen isimlendirmedir Process kavramı işletim sistemlerinde oldukça önemlidir, çünkü bilgisayarın ana işlemcisine verilecek/yaptırılacak işler processler düzeyinde yapılır 67

68 İş (Process) Yönetimi (devam) İşlemci aynı anda bir «process» yürütür, o iş bittiğinde veya herhangi bir nedenle o iş askıya alındığında bir başka işe geçer Dolayısı ile işletim sistemlerinde yürütülmeye hazır işlerin tutulduğu bir liste vardır Yürütülmesi için hazır işler hemen işlemciyi kullanamazlar; hazır process ler listesine(kuyruğa) öncelik bilgisine göre eklenirler; işlemci o anda yürüttüğü işi bıraktıktan sonra listedeki bir sonraki işi alır ve yürütmeye başlar İşlemci yönetimindeki temel amaç, sistemdeki çalışma verimini en yüksek tutacak şekilde işlemciyi işlere paylaştırmaktır 68

69 Genel olarak bir iş şu 3 durumdan birinde bulunabilir: 1. Çalışıyor (Running): O anda işlemciyi kullanan iştir 2. Askıda (Blocked): Herhangi bir nedenle işlemciyi bırakmış, bir ihityacının sağlanmasını bekleyen iş; örneğin, bir veriye ihtiyacı vardır ve henüz o veride hazır değildir 3. Hazır (Ready): Yürütülmeye hazır olan işlerdir; hazır olan işler, işletilme önceliğine göre «hazır işler» kuyruğuna eklenirler 69

70 Bellek Yönetimi Ana belleği belirli bir düzen içinde kullandıran işlevlerin hepsine bellek yönetimi denilir. İhtiyaç duyulduğu kadar bellekten yer vermek ve bununla ilgili bilgileri tutmak, kullanılmayan bellek alanını serbest bırakmak, sanal bellek yönetimi mekanizması oluşturmak ve belleğin verimli kullanılmasını sağlamak gibi birçok işlevi vardır 70

71 Sorular 1. İşletim sistemi nedir? 2. Bir bilgisayar sisteminin bileşenleri nelerdir? Bunların işletim sistemi ile ne ilişkisi vardır? 3. En çok bilinen üç işletim sistemi hakkında bilgi veriniz (Aynı işletim sisteminin değişik uyarlamaları farklı işletim sistemi olarak sayılmaz) 4. İşletim sistemlerinin görevleri nelerdir? 5. Tekli-programlama ile çoklu-programlama arasındaki fark nedir? 6. Bir işletim sistemindeki çekirdek yapının temel işlevi nedir? 7. Bir işletim sisteminde dosya yönetim sisteminin görevi nedir? 8. «Process» ne demektir? 9. Bir işletim sistemi için en önemli unsurlardan olan bellek yönetimi amacına yönelik hangi yöntemler belleğin düzenlenmesinde kullanılır? 71

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu

İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu İŞLETİM SİSTEMİ KATMANLARI (Çekirdek, kabuk ve diğer temel kavramlar) Bir işletim sisteminin yazılım tasarımında ele alınması gereken iki önemli konu bulunmaktadır; 1. Performans: İşletim sistemi, makine

Detaylı

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN

Bilgisayar Mühendisliğine Giriş. Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN Bilgisayar Mühendisliğine Giriş Yrd.Doç.Dr.Hacer KARACAN İŞLETİM SİSTEMLERİ Bilinen İşletim Sistemleri İşletim Sistemlerinin Görevleri İşletim Sistemlerinin Gelişim Evresi İşletim Sistemi Türleri İşletim

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMİ İşletim sistemi kullanıcıyla bilgisayar donanımı arasında iletişim sağlayan programdır.

İŞLETİM SİSTEMİ İşletim sistemi kullanıcıyla bilgisayar donanımı arasında iletişim sağlayan programdır. İŞLETİM SİSTEMİ İşletim sistemi kullanıcıyla bilgisayar donanımı arasında iletişim sağlayan programdır. Programların ve donanımların kullanılması için bir çalıştırılması platformu oluşturur. Sistemin yazılım

Detaylı

EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ. Enformatik Bölümü

EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ. Enformatik Bölümü EYLÜL 2012 İŞLETİM SİSTEMLERİ İÇERİK 2 2 Yazılım nedir? Yazılım türleri nelerdir? İşletim sistemi nedir? İşletim sisteminin özellikleri İşletim sistemleri Unix Linux Windows Mac OS Android Yazılım Yazılım(Software),

Detaylı

İşletim Sistemleri; İÇERİK. Yazılım BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI 19.10.2015. 3 Yazılım Türleri

İşletim Sistemleri; İÇERİK. Yazılım BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI 19.10.2015. 3 Yazılım Türleri İÇERİK 2 BİLGİ TEKNOLOJİLERİ VE UYGULAMALARI İşletim Sistemleri ÖĞR. GÖR. HASAN ALİ AKYÜREK Yazılım nedir? Yazılım türleri nelerdir? İşletim sistemi nedir? İşletim sisteminin özellikleri İşletim sistemleri

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ - 2. Sistem, sistem kaynaklarını belli bir hiyerarşi içinde kullanıcının hizmetine

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ - 2. Sistem, sistem kaynaklarını belli bir hiyerarşi içinde kullanıcının hizmetine İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ - 2 Kaynakların Paylaşımı (Resource Sharing) Sistem, sistem kaynaklarını belli bir hiyerarşi içinde kullanıcının hizmetine sunar. Bir işletim sisteminde paylaşılan kaynaklar

Detaylı

Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312

Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312 Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312 İşletim Sistemlerine Giriş Bilgisayar Sistemi uygulama programları derleyici editör komut yorumlayıcı işletim sistemi makina dilinde programlar mikroprogram (ROM da)

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ. Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ. Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ Von Neumann Mimarisi Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği mimariyi temel almaktadır. Merkezi İşlem Birimi Aritmetik ve Mantık Birimi Kontrol

Detaylı

BİT in Temel Bileşenleri (Yazılım-1)

BİT in Temel Bileşenleri (Yazılım-1) Ders 4 BİT in Temel Bileşenleri (Yazılım-1) BİLGİ & İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ 1 Yazılım, değişik ve çeşitli görevler yapma amaçlı tasarlanmış elektronik araçların, birbirleriyle haberleşebilmesini ve uyumunu

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş 2. Kaynakların Paylaşımı. Öğr.Gör. Dr. Şirin KARADENİZ

İşletim Sistemlerine Giriş 2. Kaynakların Paylaşımı. Öğr.Gör. Dr. Şirin KARADENİZ İşletim Sistemlerine Giriş 2 Kaynakların Paylaşımı Öğr.Gör. Dr. Şirin KARADENİZ Kaynakların Paylaşımı Sistem, sistem kaynaklarını belli bir hiyerarşi içinde kullanıcının hizmetine sunar. Bir işletim sisteminde

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİ. Enformatik Bölümü

İŞLETİM SİSTEMLERİ. Enformatik Bölümü 2015 İŞLETİM SİSTEMLERİ İÇERİK 2 2 Yazılım nedir? Yazılım türleri nelerdir? İşletim sistemi nedir? İşletim sisteminin özellikleri İşletim sistemleri Unix Linux Windows Mac OS Android Yazılım Yazılım(Software),

Detaylı

Çekirdek Nedir? Ne yapar?

Çekirdek Nedir? Ne yapar? Çekirdek Nedir? Ne yapar? Erkan Esmer Nisan, 2014 İçindekiler 1 Giriş.................................................... 2 2 Çekirdek Tipleri.............................................. 3 2.1 Mikrokernel............................................

Detaylı

İşletim Sisteminin Temel İşlemleri

İşletim Sisteminin Temel İşlemleri YAZILIM Yazılım Bilgisayar donanımının birbiri ile haberleşmesini, düzenli ve verimli çalışabilmesini sağlayan program topluluğudur. Bilgisayar yazılımları giriş birimlerinden alınan bilgilere hangi işlemlerin

Detaylı

İşletim Sistemleri. Discovering Computers Living in a Digital World

İşletim Sistemleri. Discovering Computers Living in a Digital World İşletim Sistemleri Discovering Computers 2010 Living in a Digital World Sistem Yazılımı Sistem yazılımı, bilgisayar ve aygıtlarının çalışmasını kontrol eden ve sürdüren programlardan oluşur. İşle;m sistemleri

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemleri ve Donanım İşletim Sistemlerine Giriş/ Ders01 1 İşletim Sistemi? Yazılım olmadan bir bilgisayar METAL yığınıdır. Yazılım bilgiyi saklayabilir, işleyebilir

Detaylı

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri

İşletim Sistemi. BTEP205 - İşletim Sistemleri İşletim Sistemi 2 İşletim sistemi (Operating System-OS), bilgisayar kullanıcısı ile bilgisayarı oluşturan donanım arasındaki iletişimi sağlayan ve uygulama programlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem

Detaylı

Açık Kaynak Kodlu Yazılım

Açık Kaynak Kodlu Yazılım Temel Kavramlar İşletim Sistemi Bilgisayar kullanıcısı ile bilgisayarı oluşturan donanım arasındaki iletişimi sağlayan, aynı zamanda diğer uygulama yazılımlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem yazılımıdır.

Detaylı

Bilgi ve İletişim Teknolojileri (JFM 102) Ders 7. LINUX OS (Sistem Yapısı) BİLGİ & İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ. LINUX Yapısı

Bilgi ve İletişim Teknolojileri (JFM 102) Ders 7. LINUX OS (Sistem Yapısı) BİLGİ & İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ. LINUX Yapısı Ders 7 LINUX OS (Sistem Yapısı) BİLGİ & İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ 1 LINUX Yapısı LINUX işletim sisteminin diğer işletim sistemleri gibi kendine özgü bir yapısı vardır. LINUX yapısı ve bileşenleri aşağıdaki

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ. Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ. Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ Von Neumann Mimarisi Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği mimariyi temel almaktadır. Merkezi İşlem Birimi Aritmetik ve Mantık Birimi Kontrol

Detaylı

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr. Gölhisar Meslek Yüksekokulu

Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr. Gölhisar Meslek Yüksekokulu Öğr.Gör. Gökhan TURAN www.gokhanturan.com.tr Gölhisar Meslek Yüksekokulu Bilgisayarın Yapısı Donanım (Hardware): Bir bilgisayara genel olarak bakıldığında; Kasa, Ekran, Klavye, Fare, Yazıcı, Hoparlör,

Detaylı

Binnur Kurt binnur.kurt@ieee.org. İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar MühendisliM

Binnur Kurt binnur.kurt@ieee.org. İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar MühendisliM İşletim Sistemleri Binnur Kurt binnur.kurt@ieee.org İstanbul Teknik Üniversitesi Bilgisayar MühendisliM hendisliği i BölümüB İşletim Sistemleri Copyright 2005 1 Version 0.0.1 About the Lecturer BSc İTÜ,

Detaylı

Linux e Giriş ve Dağıtımlar

Linux e Giriş ve Dağıtımlar Linux e Giriş ve Dağıtımlar Yrd. Doç. Dr. Murat Olcay ÖZCAN Linux Nedir? Linux, UNIX benzeri, serbestçe dağıtılabilen, çok kullanıcılı, çok görevli ve güçlü bir işletim sistemidir. Linux un kalbi olan

Detaylı

İşlem Yönetimi (Process Management)

İşlem Yönetimi (Process Management) İşlem Yönetimi (Process Management) 2 Bir işletim sisteminde, temel kavramlardan bir tanesi işlemdir. İş, görev ve süreç kelimeleri de işlem ile eşanlamlı olarak kullanılabilir. Bir işlem temel olarak

Detaylı

Temel Bilgisayar (Basic Computer) Yazılım (Software)

Temel Bilgisayar (Basic Computer) Yazılım (Software) Temel Bilgisayar (Basic Computer) Yazılım (Software) Yazılım (Software) Eğitim TV - egitimtv.biz - facebook.com/egitimtv 2 Yazılım Daha önce de bahsettiğimiz gibi; yazılım, bilgisayar üzerinde çalışan

Detaylı

Sistem Programlama. (*)Dersimizin amaçları Kullanılan programlama dili: C. Giriş/Cıkış( I/O) Sürücülerinin programlaması

Sistem Programlama. (*)Dersimizin amaçları Kullanılan programlama dili: C. Giriş/Cıkış( I/O) Sürücülerinin programlaması Sistem Programlama Sistem programlama bilgisayar mühendisliğinin bir alanı olup karmaşık sistemlerin ve bu sistemlerin parçalarının ile ilgilenir. İşletim Sistemlerinin Programlaması Giriş/Cıkış( I/O)

Detaylı

I. Oturum: GNU/LINUX A GİRİŞ

I. Oturum: GNU/LINUX A GİRİŞ Son Kullanıcılar İçin GNU/Linux Eğitimi - I. Gün 20 Kasım 2011 1 Tarihçe Özgür Yazılım Hareketi Linux un Ortaya Çıkışı ; Açık Kaynak Hareketi Olgunluk Dönemi 2 Temel Özgürlükler Açık Kaynak 3 Dağıtım Ne

Detaylı

Yazılım Mühendisliğine Giriş 5. Hafta 2016 GÜZ

Yazılım Mühendisliğine Giriş 5. Hafta 2016 GÜZ Yazılım Mühendisliğine Giriş 5. Hafta 2016 GÜZ 1 C Dili ve İşaretçiler C programlama dili programların bellek adresinde yüksek düzeyli dillerden daha düşük düzeyde yazılabilmesini sağlar. Kısaca İşaretçi

Detaylı

EKLER EK 12UY0106-5/A4-1:

EKLER EK 12UY0106-5/A4-1: Yayın Tarihi: 26/12/2012 Rev. :01 EKLER EK 12UY0106-5/A4-1: nin Kazandırılması için Tavsiye Edilen Eğitime İlişkin Bilgiler Bu birimin kazandırılması için aşağıda tanımlanan içeriğe sahip bir eğitim programının

Detaylı

Dosya Yönetim Sistemi Hazırlayan : mustafa kaygısız Kaynak: megep.meb.gov.tr

Dosya Yönetim Sistemi Hazırlayan : mustafa kaygısız Kaynak: megep.meb.gov.tr Dosya Yönetim Sistemi Hazırlayan : mustafa kaygısız Kaynak: megep.meb.gov.tr İşletim sisteminin dosyaları organize etme ve yönetme için ne kullandığını gösteren ifadedir. Dosya verilerin toplandığı birimlerdir

Detaylı

Veritabanı. Ders 2 VERİTABANI

Veritabanı. Ders 2 VERİTABANI Veritabanı Veritabanı Nedir? Birbiri ile ilişkili verilerin bir arada uzun süreli bulundurulmasıdır. Veritabanı bazen Veritabanı Yönetim sistemi veya Veritabanı Sistemi yerine de kullanılır. Gerçek dünyanın

Detaylı

İşletim Sisteminin Katmanları

İşletim Sisteminin Katmanları İşletim Sistemi Bilgisayar donanımının doğrudan denetimi ve yönetiminden, temel sistem işlemlerinden ve uygulama yazılımlarını çalıştırmaktan sorumlu olan sistem yazılımıdır. Bütün diğer yazılımların belleğe,

Detaylı

Yazılım Çeşitleri. Uygulama Yazılımları. İşletim Sistemleri. Donanım

Yazılım Çeşitleri. Uygulama Yazılımları. İşletim Sistemleri. Donanım Yazılım Yazılım Bilgisayarlar üretildikleri anda içlerinde herhangi bir bilgi barındırmadıkları için bir işlevleri yoktur. Bilgisayarlara belirli yazılımlar yüklenerek işlem yapabilecek hale getirilirler.

Detaylı

Java Temel Özellikleri

Java Temel Özellikleri Java Temel Özellikleri Java Programlama Dili Java programlama dili şu anda dünyadaki en popüler programlama dillerinden biri haline gelmiştir. Java SUN bilgisayar şirketince elektrikli ev aletlerinin birbiriyle

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş Ders Kitapları ve Notlandırma İşletim Sistemlerine Giriş Ahmet Burak Can Hacettepe Üniversitesi abc@cs.hacettepe.edu.tr Ders kitapları İşletim Sistemleri, Ali Saatçi Modern Operating Systems, Andrew Tanenbaum

Detaylı

SUNUCU MİMARİLERİ GİRİŞ LİNUX SİSTEMLERE. Öğr.Gör. Mehmet Can HANAYLI

SUNUCU MİMARİLERİ GİRİŞ LİNUX SİSTEMLERE. Öğr.Gör. Mehmet Can HANAYLI SUNUCU MİMARİLERİ LİNUX SİSTEMLERE GİRİŞ Öğr.Gör. Mehmet Can HANAYLI 21.03.2017 1 İşletim Sistemi ve Linux Mimarileri Genel Kamu Lisansı Hangi Linux? Linux Paket Yöneticileri Linux Disk Bölümleri a) MBR,

Detaylı

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ

Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Bilgi teknolojileri ve Programcılığı Bölümü DERS 1 - BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Bilgisayar, kendine önceden yüklenmiş program gereğince

Detaylı

Akademik Dünyada Özgür Yazılım. Akademik Dünyada. Onur Tolga Şehitoğlu 10-02-2007

Akademik Dünyada Özgür Yazılım. Akademik Dünyada. Onur Tolga Şehitoğlu 10-02-2007 Akademik Dünyada Özgür Yazılım Onur Tolga Şehitoğlu 10-02-2007 1 Özgür Yazılım Nedir? Neden Özgür Yazılım? 2 Masaüstü İşletim Sistemi Ofis Uygulamaları 3 Görüntüleme 4 Bilimsel Araçlar Octave SciLab R

Detaylı

08225 AĞ TEMELLERĠ. Elbistan Meslek Yüksek Okulu GÜZ Yarıyılı. Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU. 20 EKi Salı, Çarşamba

08225 AĞ TEMELLERĠ. Elbistan Meslek Yüksek Okulu GÜZ Yarıyılı. Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU. 20 EKi Salı, Çarşamba 08225 AĞ TEMELLERĠ Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2014 2015 GÜZ Yarıyılı 20 EKi. 2014 Salı, Çarşamba Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU Bilgi iletişim sistemi, dağıtık sistem içerisinde düğümler arasındaki iletişimi

Detaylı

Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312

Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312 Prosesler Bilgisayar İşletim Sistemleri BLG 312 Prosesler ve Proses Yönetimi bilgisayar sisteminde birden fazla iş aynı anda etkin olabilir kullanıcı programı diskten okuma işlemi yazıcıdan çıkış alma

Detaylı

Linux İşletim Sistemleri. Eren BAŞTÜRK. basturkeren@gmail.com www.erenbasturk.com

Linux İşletim Sistemleri. Eren BAŞTÜRK. basturkeren@gmail.com www.erenbasturk.com Linux İşletim Sistemleri Eren BAŞTÜRK basturkeren@gmail.com www.erenbasturk.com Giriş Linux İşletim Sistemleri Linux Terimlerinin Açıklanması Gömülü Linux İşletim Sistemleri Ubuntu Kurulumu Linux İşletim

Detaylı

Elbistan Meslek Yüksek Okulu Güz Yarıyılı

Elbistan Meslek Yüksek Okulu Güz Yarıyılı HAFTA III Bilgi iletişim sistemi : Bilgi iletişim sistemi, dağıtık sistem içerisinde düğümler arasındaki iletişimi desteklemekle yükümlüdür. İletişim sistemi, iletişim ağı ile bağlanmış herhangi bir düğümün,

Detaylı

Proses. Prosesler 2. İşletim Sistemleri

Proses. Prosesler 2. İşletim Sistemleri 2 PROSESLER Proses Bir işlevi gerçeklemek üzere ardışıl bir program parçasının yürütülmesiyle ortaya çıkan işlemler dizisi Programın koşmakta olan hali Aynı programa ilişkinbirdenfazlaprosesolabilir. Görev

Detaylı

REALTIME LINUX. 3. Linux ve Özgür Yazılım Şenliği Murat Demirten, 16 Mayıs 2004, Ankara

REALTIME LINUX. 3. Linux ve Özgür Yazılım Şenliği Murat Demirten, 16 Mayıs 2004, Ankara REALTIME LINUX 3. Linux ve Özgür Yazılım Şenliği Murat Demirten, 16 Mayıs 2004, Ankara Bu belgeyi, Free Software Foundation tarafından yayınlanmış bulunan GNU Genel Kamu Lisansının 2 ya da daha sonraki

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş Ders Kitapları ve Notlandırma İşletim Sistemlerine Giriş Ahmet Burak Can Hacettepe Üniversitesi abc@cs.hacettepe.edu.tr Ders kitapları İşletim Sistemleri, Ali Saatçi Modern Operating Systems, Andrew Tanenbaum

Detaylı

İşletim Sistemleri. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1

İşletim Sistemleri. Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 İşletim Sistemleri Bilgisayar Mühendisliğine Giriş 1 İşletim Sistemi Kavramı Genel Olarak İşletim Sisteminin İç Mimarisi Linux ve Unix İşletim Sisteminin İç Yapısı Windows Tabanlı İşletim Sistemlerinin

Detaylı

İşletim Sistemlerinde Çok Prosesli Çalışma

İşletim Sistemlerinde Çok Prosesli Çalışma İşletim Sistemlerinde Çok Prosesli Çalışma Kaan Aslan 4 Mart 2008 İşletim sistemlerini proses yönetimine göre kabaca tek prosesli (single processing) ve çok prosesli (multiprocessing) olmak üzere iki gruba

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİ. Öğr. Gör. Fatih ALBAYRAK

İŞLETİM SİSTEMLERİ. Öğr. Gör. Fatih ALBAYRAK İŞLETİM SİSTEMLERİ Öğr. Gör. Fatih ALBAYRAK 1 Hedefler İşletim Sisteminin tanımını yapabilmek, Bilgisayarın Yapısını kabaca öğrenmek, İşletim Sistemlerinin Görevlerine hakim olmak, İşletim Sistemi mimarileri

Detaylı

Linux un Tarihsel gelişimi

Linux un Tarihsel gelişimi Linux un Tarihsel gelişimi Unix, 1969 yılında, Ken Thompson ve Dennis Ritchie tarafından Bell Laboratuvarları'nda geliştirilmiş, çok kullanıcılı, çok görevli yapıyı destekleyen bir bilgisayar işletim sistemidir.

Detaylı

5. PROGRAMLA DİLLERİ. 5.1 Giriş

5. PROGRAMLA DİLLERİ. 5.1 Giriş 5. PROGRAMLA DİLLERİ 8.1 Giriş 8.2 Yazılım Geliştirme Süreci 8.3 Yazılım Geliştirme Sürecinde Programlama Dilinin Önemi 8.4 Programlama Dillerinin Tarihçesi 8.5 Programlama Dillerinin Sınıflandırılması

Detaylı

Linux Dosya ve Dizin Yapısı

Linux Dosya ve Dizin Yapısı Linux Dosya ve Dizin Yapısı Dosya ve Dizin Sistemi Linux te kök dizin (/) sembolü ile ifade edilir. Windowsta kök dizin C: ise Linux ta / sembolüdür. 1 Kök dizini (/) İşletim Sisteminin çalışabilmesi için

Detaylı

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi

Bil101 Bilgisayar Yazılımı I. M. Erdem ÇORAPÇIOĞLU Bilgisayar Yüksek Mühendisi Bil101 Bilgisayar Yazılımı I Bilgisayar Yüksek Mühendisi Kullanıcıdan aldığı veri ya da bilgilerle kullanıcının isteği doğrultusunda işlem ve karşılaştırmalar yapabilen, veri ya da bilgileri sabit disk,

Detaylı

Pardus. A. Murat Eren, 25 Mart Pardus Geliştiricisi. Pardus Yenilikleri Sık Sorulan Sorular

Pardus. A. Murat Eren, 25 Mart Pardus Geliştiricisi. Pardus Yenilikleri Sık Sorulan Sorular Pardus A. Murat Eren, meren@pardus.org.tr Pardus Geliştiricisi 25 Mart 2007 İçerik 1 Neden? Nasıl? 2 3 Neden? Nasıl? 1 Neden? Nasıl? 2 3 Neden? Nasıl? Neden? Ana sözleşme Pardus, UEKAE tarafından, bilişim

Detaylı

İşletim Sistemi Nedir?

İşletim Sistemi Nedir? İşletim Sistemi Nedir? İşletim sistemi, bilgisayar açılırken hafızaya yüklenen, bilgisayar donanım kaynaklarını yöneten ve çeşitli uygulama yazılımları için hizmet sağlayan genel amaçlı bir yazılımdır.

Detaylı

Bilgisayar Yazılımları

Bilgisayar Yazılımları Bilgisayar Yazılımları Yazılım Türleri Programlama Dilleri Bir işi bilgisayara yaptırmak ancak belirli kodların belirli bir sıra doğrultusunda kullanılması ile olanaklıdır. Kullanılan bu koda programlama

Detaylı

Bilgi ve İletişim Teknolojileri (JFM 102) Ders 10. LINUX OS (Programlama) BİLGİ & İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ GENEL BAKIŞ

Bilgi ve İletişim Teknolojileri (JFM 102) Ders 10. LINUX OS (Programlama) BİLGİ & İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ GENEL BAKIŞ Ders 10 LINUX OS (Programlama) BİLGİ & İLETİŞİM TEKNOLOJİLERİ GENEL BAKIŞ LINUX de Programlama LINUX işletim sistemi zengin bir programlama ortamı sağlar. Kullanıcılara sistemi geliştirme olanağı sağlar.

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş Süreçler ve İş Parçacıkları(Thread) İşletim Sistemlerine Giriş - Ders03 1 Süreç -Tüm modern bilgisayarlarda bir çok iş aynı anda yapılabilir. *kullanıcı programları çalışır *disk

Detaylı

Uygulamaları ulut bilişime geçirmeden önce, firmanızın/şirketinizin ya da. işinizin gereksinimlerini göz önüne almanız gerekir. Aşağıda bulut bilişime

Uygulamaları ulut bilişime geçirmeden önce, firmanızın/şirketinizin ya da. işinizin gereksinimlerini göz önüne almanız gerekir. Aşağıda bulut bilişime Bulut Bilişim-Planlama Uygulamaları ulut bilişime geçirmeden önce, firmanızın/şirketinizin ya da işinizin gereksinimlerini göz önüne almanız gerekir. Aşağıda bulut bilişime geçemden önce dikkat edilmesi

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ. Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği

İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ. Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği İŞLETİM SİSTEMLERİNE GİRİŞ Von Neumann Mimarisi Modern bilgisayar çalışma prensipleri, Von Neumann ın 1945 de geliştirdiği mimariyi temel almaktadır. Merkezi İşlem Birimi Aritmetik ve Mantık Birimi Kontrol

Detaylı

İŞ SIRALAMA. İş Sıralamanın Amaçları. İş Sıralama Türleri - 1. İş Sıralama. İş Sıralama Türleri - 2

İŞ SIRALAMA. İş Sıralamanın Amaçları. İş Sıralama Türleri - 1. İş Sıralama. İş Sıralama Türleri - 2 İş Sıralamanın Amaçları İŞ SIRALAMA İşleri zaman içinde işlemciye yerleştirmek Sistem hedeflerine uygun olarak: İşlemci verimi Cevap süresi (response time) Debi (throughput) 23 İş Sıralama İş Sıralama

Detaylı

MAK 1005 Bilgisayar Programlamaya Giriş. BİLGİSAYARA GİRİŞ ve ALGORİTMA KAVRAMI

MAK 1005 Bilgisayar Programlamaya Giriş. BİLGİSAYARA GİRİŞ ve ALGORİTMA KAVRAMI MAK 1005 Bilgisayar Programlamaya Giriş Uludağ Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Makine Mühendisliği Bölümü BİLGİSAYARA GİRİŞ ve ALGORİTMA KAVRAMI Prof. Dr. Necmettin Kaya 1 KONULAR 1. Bilgisayara giriş,

Detaylı

Linux un Temel Bileşenleri. Linux Nedir? Aydın ÜSTÜN (Selçuk Üniversitesi) e-posta: austun@selcuk.edu.tr 02.03.2010

Linux un Temel Bileşenleri. Linux Nedir? Aydın ÜSTÜN (Selçuk Üniversitesi) e-posta: austun@selcuk.edu.tr 02.03.2010 Linux Nedir? Aydın ÜSTÜN Selçuk Üniversitesi e-posta: austun@selcuk.edu.tr 02.03.2010 İçerik Giriş 1 Giriş Temel kavramlar Tarihçe 2 Çekirdek Linux dağıtımları Paketler 3 Neden Linux? Nereden ve nasıl

Detaylı

PROGRAMLAMAYA GİRİŞ. Öğr. Gör. Ayhan KOÇ. Kaynak: Algoritma Geliştirme ve Programlamaya Giriş, Dr. Fahri VATANSEVER, Seçkin Yay.

PROGRAMLAMAYA GİRİŞ. Öğr. Gör. Ayhan KOÇ. Kaynak: Algoritma Geliştirme ve Programlamaya Giriş, Dr. Fahri VATANSEVER, Seçkin Yay. PROGRAMLAMAYA GİRİŞ Öğr. Gör. Ayhan KOÇ Kaynak: Algoritma Geliştirme ve Programlamaya Giriş, Dr. Fahri VATANSEVER, Seçkin Yay., 2007 Algoritma ve Programlamaya Giriş, Ebubekir YAŞAR, Murathan Yay., 2011

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş Girdi/Çıktı (I/O) İşletim Sistemlerine Giriş - Ders11 1 Girdi/Çıktı (I/O) İşletim sisteminin temel fonksiyonlarından biride bilgisayardaki tüm I/O aygıtlarını kontrol etmesidir.

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi

BM-311 Bilgisayar Mimarisi 1 BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Giriş Mikro işlemler Fetch cycle Indirect cycle Interrupt cycle Execute cycle Instruction

Detaylı

Pardus. S.Çağlar Onur, caglar@pardus.org.tr. 21 Aralık 2006. Pardus Projesi [TÜBİTAK / UEKAE] Linux Kullanıcıları Derneği

Pardus. S.Çağlar Onur, caglar@pardus.org.tr. 21 Aralık 2006. Pardus Projesi [TÜBİTAK / UEKAE] Linux Kullanıcıları Derneği Yenilikleri Projesi [TÜBİTAK / UEKAE] Linux Kullanıcıları Derneği 21 Aralık 2006 Yenilikleri İçerik 1 Neden? Nasıl? 2 Yenilikleri man 3 Yenilikleri Neden? Nasıl? 1 Neden? Nasıl? 2 Yenilikleri man 3 Yenilikleri

Detaylı

Temel Bilgisayar Bilgisi

Temel Bilgisayar Bilgisi Temel Bilgisayar Bilgisi BİL131 - Bilişim Teknolojileri ve Programlama Hakan Ezgi Kızılöz Bilgisayarların Temel Özellikleri Bilgisayarlar verileri alıp saklayabilen, mantıksal ya da aritmetik olarak işleyen

Detaylı

Kepware Veritabanı Ürünleri. Teknolojiye Genel Bir Bakış

Kepware Veritabanı Ürünleri. Teknolojiye Genel Bir Bakış Kepware Veritabanı Ürünleri Teknolojiye Genel Bir Bakış Gündem Veritabanı Client API teknolojisinin gözden geçirilmesi ODBC istemci sürücüsü- bir KEPServerEX Plug-In Haberleşme Sürücüsüdür. DataLogger-

Detaylı

İŞ SIRALAMA. İş Sıralama 6. İşletim Sistemleri

İŞ SIRALAMA. İş Sıralama 6. İşletim Sistemleri 6 İŞ SIRALAMA İş Sıralama Çok programlı ortamlarda birden fazla proses belirli bir anda bellekte bulunur Çok programlı ortamlarda prosesler: işlemciyi kullanır bekler giriş çıkış bekler bir olayın olmasını

Detaylı

PROGRAMLAMA TEMELLERİ

PROGRAMLAMA TEMELLERİ PROGRAMLAMA TEMELLERİ 2.HAFTA Yazılım Yazılım, elektronik aygıtların belirli bir işi yapmasını sağlayan programların tümüne verilen isimdir. Bir başka deyişle var olan bir problemi çözmek amacıyla bilgisayar

Detaylı

Asp.Net Veritabanı İşlemleri

Asp.Net Veritabanı İşlemleri Asp.Net Veritabanı İşlemleri Asp.Net Veritabanı İşlemleri Birçok uygulamada bilgiler geçici olarak tutulur ve oturum sonlandırıldığında bu bilgiler bellekten silinir. Ancak etkileşimli web sitelerinde

Detaylı

1. HAFTA. Öğr. Gör. KORAY AKİ

1. HAFTA. Öğr. Gör. KORAY AKİ 1. HAFTA Öğr. Gör. KORAY AKİ Bilgisayar Sisteminin İncelenmesi Bilgisayar; Giriş birimleri ile dış dünyadan aldıkları veriler üzerinde, aritmetiksel ve mantıksal işlemler yaparak işleyebilen ve bu işlenmiş

Detaylı

Bilgisayar Mimarisi ve Organizasyonu Giriş

Bilgisayar Mimarisi ve Organizasyonu Giriş + Bilgisayar Mimarisi ve Organizasyonu Giriş Bilgisayar Mimarisi Bilgisayar Organizasyonu Programcının görebileceği bir sistemin nitelikleri Bir programın mantıksal yürütülmesi üzerinde direk bir etkisi

Detaylı

KONU 1 BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ

KONU 1 BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Doğu Akdeniz Üniversitesi Bilgisayar ve Teknoloji Yüksek Okulu Elektrik ve Elektronik Teknolojisi KONU 1 BİLGİSAYAR VE ÇEVRE ÜNİTELERİ Bilgisayar, kendine önceden yüklenmiş program gereğince çeşitli bilgileri

Detaylı

NESNE YÖNELİMLİ PROGRAMLAMA HAFTA # 10. Yrd.Doç.Dr.Hacer Karacan

NESNE YÖNELİMLİ PROGRAMLAMA HAFTA # 10. Yrd.Doç.Dr.Hacer Karacan NESNE YÖNELİMLİ PROGRAMLAMA HAFTA # 10 Yrd.Doç.Dr.Hacer Karacan İçerik Grafik Kullanıcı Arayüzü Uygulamaları AWT, Swing Arayüz Yerleşim Düzeni Temel GKA Bileşenleri Olay Yönetimi Olay Dinleyiciler Olay

Detaylı

Özgür Yazılım ve Pardus. Erkan Tekman TÜBİTAK UEKAE 7 Aralık 2006

Özgür Yazılım ve Pardus. Erkan Tekman TÜBİTAK UEKAE 7 Aralık 2006 Özgür Yazılım ve Pardus Erkan Tekman TÜBİTAK UEKAE 7 Aralık 2006 Özgür Yazılım Nedir? Neden? Pardus Tarihçe Amaçlar / Hedefler Planlar Yazılım TDK: Bir bilgisayarda donanıma hayat veren ve bilgi işlemde

Detaylı

Elbistan Meslek Yüksek Okulu Güz Yarıyılı

Elbistan Meslek Yüksek Okulu Güz Yarıyılı HAFTA IV Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2016 2017 Güz Yarıyılı Open System Interconnection (OSI) OSI modeli sıradüzensel 7 katmandan oluşur. OSI modeli hala geliştirilmekte olmasına rağmen satıcılar ve standart

Detaylı

İşletim Sistemlerine Giriş

İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerine Giriş İşletim Sistemlerinin Tarihçesi ve Genel Yapısı İşletim Sistemlerine Giriş - Ders02 1 İşletim Sistemi Tarihçesi İLK NESİL işletim SİSTEMLERİ (1945 1955) 1940 larda Howard Aiken,

Detaylı

Bilgi Teknolojisi ve Muhasebe Bilgi Sistemi 6-1

Bilgi Teknolojisi ve Muhasebe Bilgi Sistemi 6-1 Bilgi Teknolojisi ve Muhasebe Bilgi Sistemi 6-1 Amaçlar 1 Etkin bir muhasebe bilgi sisteminin özellikleri ve bilgisayarlar 2 Bilgisayar kullanılan ve elle ile yürütülen muhasebe bilgi sistemlerinin farklarının

Detaylı

Dersin Konusu ve Amaçları: Ders P lanı: Bölüm 1: Bilgi Teknolojilerinde Temel Kavramlar

Dersin Konusu ve Amaçları: Ders P lanı: Bölüm 1: Bilgi Teknolojilerinde Temel Kavramlar Bilgi Teknolojileri ve Uygulamalarına Giriş Dersin Konusu ve Amaçları: Bu dersin amacı daha önce bilgisayar ve bilgi teknolojileri alanında herhangi bir bilgi ve/veya deneyime sahip olmayan öğrenciye bilgi

Detaylı

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ

VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ VERİ TABANI YÖNETİM SİSTEMLERİ ÖĞR.GÖR.VOLKAN ALTINTAŞ 26.9.2016 Veri Tabanı Nedir? Birbiriyle ilişkisi olan verilerin tutulduğu, Kullanım amacına uygun olarak düzenlenmiş veriler topluluğunun, Mantıksal

Detaylı

VERİ TABANI SİSTEMLERİ

VERİ TABANI SİSTEMLERİ VERİ TABANI SİSTEMLERİ 1- Günümüzde bilgi sistemleri Teknoloji ve bilgi. 2- Bilgi sistemlerinin Geliştirilmesi İşlevsel Gereksinimleri 1.AŞAMA Gereksinim Belirleme ve Analiz Veri Gereksinimleri Gereksinimler

Detaylı

Elbistan Meslek Yüksek Okulu Güz Yarıyılı EKi Salı, Perşembe Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU

Elbistan Meslek Yüksek Okulu Güz Yarıyılı EKi Salı, Perşembe Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU Elbistan Meslek Yüksek Okulu 2015 2016 Güz Yarıyılı 22-23 EKi. 2015 Salı, Perşembe Öğr. Gör. Murat KEÇECĠOĞLU OSI modeli sıradüzensel 7 katmandan oluşur. OSI modeli hala geliştirilmekte olmasına rağmen

Detaylı

ALGORİTMA VE PROGRAMLAMA I

ALGORİTMA VE PROGRAMLAMA I ALGORİTMA VE PROGRAMLAMA I YZM 1101 Celal Bayar Üniversitesi Hasan Ferdi Turgutlu Teknoloji Fakültesi 2. BÖLÜM 2 PROGRAMLAMAYA GİRİŞ Programlama Terimleri ve Programlama Ortamı 3 Program Programlama IDE

Detaylı

Hızlı Başlangıç Kılavuzu

Hızlı Başlangıç Kılavuzu Hızlı Başlangıç Kılavuzu 1. Adım Windows Server 2012'yi Yükleme Bilgisayarınız Windows Server 2012 yüklenmiş olarak teslim edildiyse, 1. Adım'ı atlayabilirsiniz. Yükleme Yönergeleri Yükleme yönergeleri,

Detaylı

Linux İşletim Sistemi. EnderUnix Çekirdek Takımı Üyesi afsin ~ enderunix.org www.enderunix.org/afsin

Linux İşletim Sistemi. EnderUnix Çekirdek Takımı Üyesi afsin ~ enderunix.org www.enderunix.org/afsin Afşin Taşkıran EnderUnix Çekirdek Takımı Üyesi afsin ~ enderunix.org www.enderunix.org/afsin Özgür / Serbest Yazılım? İlk defa Richard Stallman tarafından ortaya atılmıştır. http://www.stallman.org/ Özgür

Detaylı

VERİ YAPILARI VE PROGRAMLAMA (BTP104)

VERİ YAPILARI VE PROGRAMLAMA (BTP104) VERİ YAPILARI VE PROGRAMLAMA (BTP104) Yazar: Doç.Dr. İ. Hakkı CEDİMOĞLU S1 SAKARYA ÜNİVERSİTESİ Adapazarı Meslek Yüksekokulu Bu ders içeriğinin basım, yayım ve satış hakları Sakarya Üniversitesi ne aittir.

Detaylı

Temel Linux Eğitimi 1., 2. ve 3. Bölümler

Temel Linux Eğitimi 1., 2. ve 3. Bölümler Süha TUNA Bilişim Enstitüsü UHeM Yaz Çalıştayı - 11.06.2012 İçerik 1. Linux, Kavramlar ve Dizin Yapısı 2. Temel Linux Komutları 3. Sunucuya Uzaktan Bağlanma 1. Linux, Kavramlar ve Dizin Yapısı Linux Linux,

Detaylı

İŞLETİM SİSTEMLERİ. İŞLETİM SİSTEMİ Kavramı. Klasör ve Dosya Mantığı. Klasör ve Dosya Mantığı

İŞLETİM SİSTEMLERİ. İŞLETİM SİSTEMİ Kavramı. Klasör ve Dosya Mantığı. Klasör ve Dosya Mantığı İŞLETİM SİSTEMİ Kavramı İŞLETİM SİSTEMLERİ İşletim sistemini, bir bilgisayar sisteminde kullanıcı ile iletişim kurarak, donanım ve yazılım nitelikli kaynakların kullanıcılar arasında adil bir biçimde paylaştırılmasını

Detaylı

-Bilgisayarı oluşturan iki temel unsurdan diğeri ise YAZILIM dır.

-Bilgisayarı oluşturan iki temel unsurdan diğeri ise YAZILIM dır. YAZILIM -Bilgisayarı oluşturan iki temel unsurdan diğeri ise YAZILIM dır. Elektronik cihazların belirli bir işi yapmasını sağlayan ve komutlardan oluşan programların tümüne verilen isimdir. Yazılım temelde

Detaylı

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yard. Doç. Dr. Seyit Okan KARA

TEMEL BİLGİSAYAR. Ders Notları. Yard. Doç. Dr. Seyit Okan KARA TEMEL BİLGİSAYAR Ders Notları Yard. Doç. Dr. Seyit Okan KARA İşletim Sistemi Tanımı ve Tarihçesi Dos, Windows, Unix, Linux, Nowel in Tanımları İşletim Sisteminin İşlevleri Dosya Sistemleri Uygulama İşletim

Detaylı

NComputing Erişim Cihazları Maksimum Esneklik ve Tasarruf Eylül 2010

NComputing Erişim Cihazları Maksimum Esneklik ve Tasarruf Eylül 2010 NComputing Erişim Cihazları Maksimum Esneklik ve Tasarruf Eylül 2010 Copyright 2010 dojop Teknoloji Hizmetleri Tic. Ltd. Şti Bilgi Teknolojilerinizde Devrim Yapın NComputing Erişim cihazları kişisel çalışma

Detaylı

BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015

BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015 BİH 605 Bilgi Teknolojisi Bahar Dönemi 2015 Ders- 8 Dosya Sistemleri ve Dizinler Yrd. Doç. Dr. Burcu Can Buğlalılar Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Bilgisayar Katmanları İçerik Dosya, dosya sistemi ve dizin

Detaylı

Bölüm 13: Giriş-Çıkış (I/O) Sistemleri

Bölüm 13: Giriş-Çıkış (I/O) Sistemleri Bölüm 13: Giriş-Çıkış (I/O) Sistemleri Mehmet Demirci tarafından çevrilmiştir. Silberschatz, Galvin and Gagne 2013 Bölüm 13: Giriş-Çıkış (I/O) Sistemleri Genel bakış I/O donanımı Uygulama I/O arayüzü Çekirdek

Detaylı

Sanallaştırma Nedir? Bahadır Demircioğlu. Şubat, 2013

Sanallaştırma Nedir? Bahadır Demircioğlu. Şubat, 2013 Sanallaştırma Nedir? Bahadır Demircioğlu Şubat, 2013 İçindekiler 1 Giriş.................................................... 2 2 Peki bu sanallaştırma bize ne gibi yararlar sağlayacak?..........................

Detaylı

Dosya, disk üzerinde depolanmış verilerin bütününe verilen isimdir. İşletim sistemi genel olarak iki çeşit dosya içerir.

Dosya, disk üzerinde depolanmış verilerin bütününe verilen isimdir. İşletim sistemi genel olarak iki çeşit dosya içerir. 2 Dosya Nedir? Dosya, disk üzerinde depolanmış verilerin bütününe verilen isimdir. İşletim sistemi genel olarak iki çeşit dosya içerir. Birincisi, bir sistem görevi yerine getirirken yada bir uygulama

Detaylı

İşletim Sistemleri. Operation Systems. A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşletim Sistemleri

İşletim Sistemleri. Operation Systems. A+ Bilgisayar Teknik Servis Elemanı Eğitimi / İşletim Sistemleri İşletim Sistemleri Operation Systems İşletim Sistemi Nedir? Kısaca OS (Operation System) olarak da adlandırılır Asıl itibariyle bilgisayarınızda çalışan bir yazılımdır Donanımların doğrudan denetim ve

Detaylı

Bilişim Teknolojilerine Giriş

Bilişim Teknolojilerine Giriş Bilişim Teknolojilerine Giriş Bilginin toplanması, işlenmesi, saklanması ve iletilmesini sağlayan teknolojilerin bütününe bilişim teknolojileri denir. Bilişim Teknolojisi Girilen verileri saklayan, işleyen,

Detaylı

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü

BM-311 Bilgisayar Mimarisi. Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü BM-311 Bilgisayar Mimarisi Hazırlayan: M.Ali Akcayol Gazi Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Konular Bilgisayar Bileşenleri Bilgisayarın Fonksiyonu Instruction Cycle Kesmeler (Interrupt lar) Bus

Detaylı

BÖLÜM 3 3. İŞLETİM SİSTEMİNİN BAŞLICA ÖZELLİKLERİ

BÖLÜM 3 3. İŞLETİM SİSTEMİNİN BAŞLICA ÖZELLİKLERİ BÖLÜM 3 3. İŞLETİM SİSTEMİNİN BAŞLICA ÖZELLİKLERİ Bir işletim sistemi bir anda yalnızca bir kullanıcının bilgisayarı kullanmasına izin veriyor ve birden çok kullanıcının kullanmasına izin vermiyorsa, böyle

Detaylı