Tel : 0 ( 232 ) ( 216 ) GSM : 0 ( 542 ) Web : Blog :

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Tel : 0 ( 232 ) 838 19 44-0 ( 216 ) 348 68 09 GSM : 0 ( 542 ) 284 20 00 Web : www.geomakmuhendislik.com Blog : www.geomakmuhendislik.blogspaot."

Transkript

1 Tel : 0 ( 232 ) ( 216 ) GSM : 0 ( 542 ) Web : Blog :

2 Jeotermal ve Minerali Su Aramasında Uygulanan Jeolojik ve Jeofizik YöntemlerY Yöntemler ve Uygulamaları

3 1. Jeolojik YöntemlerY 1.1. Jeolojik Harita 1. Jeolojik Harita Yapımı ( 1 / veya 1 / ölçekli ) Topografik ve jeolojik haritalara ruhsatlar işlenerek i arazi çalışmaları başlar. Haritalar, Map İnfo 11.5 programında googel earth üzerine raster dosyası olarak atılır, daha sonra MTA faylarıda googel earth pro programında üzerine atılarak arazinin ön çalışması başlar. Googel Earth Pro da 1 / ölçekli ruhsat alanının n ve faylarında gösterildig sterildiği i 3D jeolojik harita

4 İnceleme alanını 1 / ölçekli Nedcad 6.0 programında hazırlanm rlanmış ruhsat sınırlars rları işaretli jeolojik harita

5 İnceleme Alanının Map İnfo 11.5 de Hazırlanm rlanmış 3D Jeolojik Haritası

6 1.2. Topografik Harita İnceleme alanını jeoloik haritası 1 / veya 1 / 5000 ölçekli Ned cad 6.0 programında çizilir ve ruhsatlar ile incelenecek alanlar haritada işaretlenir. i İnceleme alanını 1 / ölçekli Nedcad 6.0 programında hazırlanm rlanmış ruhsat sınırlars rları işaretli topografik harita

7 2. Jeofizik YöntemlerY 2.1. Rezistivite ( DES ) YöntemiY Su ve Zemin etütlerinde Formasyonu oluşturan tabakaların dizilişi, kalınlıkları ve yanal süreksizlikleri konularında bilgi edinmek, varsa ana kayanın ve boşlukların yeri, derinlikleri ve boyutlarını ortaya koymak gerekmektedir. Ayrıca yer altı suyu seviyesinin belirlenmesi de önem taşımaktadır. Bu amaçla yapılan çalışmalardan biride rezistivite yöntemidir. Yere verilen bir akımın oluşturduğu potansiyeli ölçerek yeraltının görünür özdirenci hesaplanabilir. Yarı sonsuz homojen bir ortamda I akımının r uzaklıkta bir P noktasındaki potansiyeli ; V = ( p I ) / ( 2 p r ) Formülü ile verilir. Homojen bir ortamın özdirenci ise ; P = 2pr V / I Olacaktır. Yere verilen akım ( I ), oluşan potansiyel farkı ( Δ V ) ölçüldükten sonra uygulanan elektrot dizilimlerine ilişkin formüllerle hesaplanan r ; yer altı homojen ise gerçek, homojen değilse görünür özdirence eşit olacaktır. Elektrotlar arasındaki uzaklığı değiştirerek ölçülen çeşitli görünür özdirenç değerlerinden yatay yada az çok yatay olan yeraltı tabakalarının derinlikleri kalınlıkları ve özdirençleri belirlenir. Elektrot düzeneğini yanal yönde bir profil üzerinde kaydırarak süreksizlikler, faylar, kırıkçatlak sistemleri ve boşluklar izlenebilir. Elektrot özdirenç yöntemlerinde akımın etkin bir şekilde nüfuz edebileceği derinlik; elektrotlar arasındaki uzaklığa, yer altı cisimlerinin şekillerine, büyüklüklerine ve özdirençlerine bağlıdır. Kayaçlarda elektriğin iletimi, elektriksel yükün hareketiyle gerçekleşir.bu yük iyonlarla ve elektrotlarla taşınır ve bunların hareket yeteneği her maddede başkadır. Kayaçların çoğunda iletkenlik elektrolitiktir ve bu mineral tanelerinde değil gözeneklerde yer alır. Elektrik akımını ileten iyonlar, tuzların suda erimesi sonucunda ortaya çıkarlar. H er bir iyon ancak belli bir yük taşıyabileceğinden bir eriyikte ne kadar çok iyon varsa ve bunlar ne kadar çabuk hareket edebilirlerse daha çok elektrik yük taşımış olur. Buna göre tuzluluk bir kayacın özdirencinin belirlenmesinde önemli bir etkendir. Sıcaklığın artması suyun viskozitesini azaltır. Bu da iyonların daha hareketli olmalarını sağladığından özdirenç değerlerinde azalmaya neden olur. Özdirenç formülü ; ra = K ( Δ V / I ) ile ifade edilir ve burada K elektrot dizilimine bağlı bir katsayıdır. V A M O N B b r r ρ yeriçi

8 Sclumberger elektrot dizilimi Yukarıda A ve B akım elektrotlarına M ve N potansiyel eletrotlarına işaret ettiğinde geometrik faktör ( K ) K = 2p [ ( 1 / AM ) ( 1 / BM ) ( 1 / AN ) +( 1 / BN ) ] Formülüyle bulunur. Arazi çalışmalarında genellikle ; K ; metre ( m ) ΔV; milivolt ( mv ) I ; miliamper ( ma ) ra ; ohm.m birimleri cinsinden ölçülmektedir. Akım ve potansiyel elektrotlarının bir noktaya göre simetrik olması hesapları kolaylaştırır. Akım elektrotlarının birbirine yakın olması akımın fazla derinlere inmesini önler. Potansiyel elektrotlarının akım elektrotlarına yakınlığı yüzeysel cisimlerin ölçüler üzerinde etkisini arttırır. Bu çalışmada Schlumberger Elektrot dizlimi kullanılmıştır Bu dizilimde elektrotlar 0 noktasına göre simetriktir. MN aralığı AB aralığından çok küçüktür ve en çok onda biri büyüklüğünde yerleştirilmelidir. Bunun böyle seçilmesi 0 noktasında beliren alanı ölçmektir. Schlumberger elektrot dizilimi Geometrik faktör ( K ) K = p [ (a²/b ) ( b /4 ) ] veya çok yaklaşık olarak, K = p [ ( AB² - MN ² ) / 4MN] formülleriyle bulunabilir. Schlumberger elektrot dizilimi ; tabakalı ortamların düşey elektrik sondajlarıyla araştırılmasında çok uygundur. Ayrıca M ve N potansiyel elektrotları gerektikce değiştirildiğinden işçilikten tasarruf sağlar.

9 2 D KB GD Rezistivite Kesiti ( 2 DPMR )

10 Rezistivite DES degerlendirilmesi ve kesidi

11 2.2. Çok Elektrotlu Rezistivite ( DES 2D ) YöntemiY Çok Elektrotlu Rezistivite değerlendirilmesi ve kesiti Madlap - Resdraw

12 Çok Elektrotlu Rezistivite Değerleri Yazımı

13 2.3. İndüklem Polarizasyon ( IP ) YöntemiY Yeryüzü üzerine yerleştirilen bir elektrod tertibinin akım elektrodları bir bataryaya bağlanırsa potansiyel elektrodlarında bir voltaj oluşur. Akım elektrotlerının bağlantısı kesildiğinde voltaj birden bire düşmez, sürekli bir şekilde büyüklüğünde bir azalma görülür. Keza akım verildiğinde voltaj hemen maksimum değerine ulaşmaz, ancak sabit bir artışla birkaç saniye veya dakika sonra bu değere ulaşır. İşte bu olaya jeofizik litreatürde ( İndüklem Polarizasyon ) veya kısaca IP denir ve bundan yararlanarak yeraltının elektirik özellikleri hakkında bilgi elde edilmesine çalışılır. Yeraltısuyu Taşıyan Bir Ortamın Yeryüzünden Elde Edilen ρ a ve IP Anomalileri

14 DES Eğrisi IP Eğrisi Rezistivite ve IP ergilerinin birlikte değerlendirilmesi programı

15 2.4. Self Potansiyel ( SP ) YöntemiY Bu yöntem, yapay akımlar kullanılmadan yerin doğal potansiyelinden yararlanarak, herhangi iki nokta arasındaki gerilim farkının ölçülmesi esasına dayanmaktadır. Doğada, kaynak kullanmadan gerilim farkı oluşturacak, iklim değişimleri, topoğrafya, jeolojik koşullar ve benzeri bir çok neden vardır. Çok yağışlı veya çok kurak iklimlerde yer altı su seviyesinin değişimi, kayaçların farklı petrofiziksel özellikte bulunmaları SP değişimine neden olan başlıca faktörlerdir. Ayrıca metal su boruları, trafo merkezleri, tuzlu su dokanakları, kuyular, cüruf yığınları da küçük de olsa SP değişimlerine neden olur. İki nokta arasındaki gerilim farkının ölçülmesi amaçlandığından, ölçülerin etkilenmemesi için polarize olmayan elektrotlar kullanılır. Elektrotların yerleştirildiği ölçü noktalarına ufak çukurlar kazılarak içi su ile doldurulur ve yer ile elektrot arasındaki kontak direnci bu şekilde en aza indirilmiş olur. Mümkün olduğunca az dirençli, fazla uzun olmayan (en fazla 1000 m) kablolar kullanılır. Elektrotlar arasındaki gerilim farkını ölçmek için özel tomografi ölçüm cihazı kullanılır. SP ölçümleri, elektrotlardan bir tanesi sabit kalmak üzere diğer elektrotun ölçü noktalarında gezdirilmesi şeklinde yapılan potansiyel ölçüsü veya iki elektrot arasının sabit tutulması ve ölçü noktalarında gezdirilmesi şeklinde yapılan gradyent ölçüsü biçiminde yapılır. Potansiyel ölçümlerinde baz noktası belirti bölgesi dışında seçilmelidir. SP yöntemi, yerin doğal potansiyelinin, belirli koşullar altında, en yüksek değerini göstermesi nedeniyle fayların ve yaraltısularının aranmasında en çok kullanılan yöntemlerden biridir. Ölçüm sonuçları, potansiyel kontur haritaları şeklinde sunulur. Ayrıca çalışılan alanlarda belirli doğrultularda alınan profil ölçüleri, potansiyelin uzaklıkla değişimi hakkında yararlı bilgiler verir

16 2.5. Time Domain Electromagnetic ( TEM ) YöntemiY Zaman Ortamı Elektromanyetik yöntem ( Time Domain Electromagnetic method ) ya da Geçici Elektromanyetik Yöntem ( Transient Electromagnetic Method TEM ) verici kontrolü ile sağlanabilen yüksek çözünürlüğü ile gerek ekonomik amaçlı doğal kaynakların aranmasında, gerekse yerkabuğunun hem derin hem de sığ kesimlerinin incelenmesinde kullanılan jeofizik yöntemidir. Uygulamadaki kullanım üstünlükleri yapı yönetim yöntem ilişkisi anlamında değişik ölçü dizgeleri istenilen sonuçlara ulaşma olasılığını artırması nedeniyle tüm dünyada yaygın olarak kullanılmaktadır. TEM yöntemi, yerin iletkenlik değişimlerinin incelenmesi amacıyla yapay bir kaynaktan verilen elektrik akımının belirli bir süre kesilmesiyle oluşan indiksüyon akımlarının zamana bağlı yayınımı esasına dayalı olarak çalışır. İndiksiyon akımları sonucu oluşan elektromanyetik alanların ölçümü ve değerlendirilmesi ile ilgilenilen cevherleşme bölgelerine veya jeolojik yapılara ait bilgileri ulaşılabilir ( yeraltısuyu araştırması, jeotermal alan araştırması, jeolojik harita yapımı, kömür aramaları vb. ) TEM yöntemi yeryüzünde uygulandığı gibi aynı biçimde havada da başarılı biçimde uygulanmaktadır. Yöntemin uygulanması için amaca bağlı olarak kullanabilen farklı alıcı verici düzenekleri vardır. İki ucu topraklanmış bir elektrik kutup ya da bir halkadan ( loop ) verilen değişken ( alternatif ) akım sonucu oluşan zamana bağlı manyetik alan ortamda bir iletken olması durumunda birincil manyetik alana dik yönde uyartım ya da Eddy akımlarının akmasına neden olur. Bu akımlar sönümlenirken kendilerini yaratan alana ters yönde ikincil alana ters yönde ikincil manyetik alanları oluştururlar. Doğal olarak zamana bağlı indiksiyon akımları gibi, ikincil alanda zaman içinde sönümlenir. Sözü edilen bu sönümlenme indiksiyon akımlarının içinde oluştuğu iletken yapının öziletkenliği ( veya özdirenci ), boyutları, derinliği gibi değiştirgenlere bağlı hızlı ve yavaş olarak gelişir. Şekil de bir halka vericiden geçen değişken bir akımın oluşturacağı manyetik alan çizgileri gösterilmiştir. Dikdörtgen bir halka vericiden geçen değişken elektrik akımının oluşturduğu manyetik alan çizgileri ( yeryüzündeki alan çizgileri gösterilmiştir ). Yöntemin uygulanması aşamasında değişken akım için çeşitli kaynak türleri kullanılabilir. Kaynak seçiminde göz önüne alınması gereken noktalardan biri, verici olarak kullanılan halkada oluşturulan alan ile yer içinde oluşan ikincil alan arasında çok büyük bir genlik

17 farkının olmasıdır. Eğer her iki alan birlikte ölçülmek istenirse çeşitli sorunlarla karşılaşılabilir ve signal ayrımı sorun yaratabilir. Bu nedenle, vericideki akım kapatıldıktan sonra yapılan ölçümlerde, vericiden kaynaklanan birincil alanlar olmaksızın ölçüler alınması nedeniyle frekans ortamı ölçülerinden daha hızlıdır. Böylece birincil alandan dolayı oluşan sorunlardan bağımsız çalışır. Örneğin her bir frekans ayrı bir derinliğe karşılık gelir. Yeni her frekans için ayrı ölçüm yapılması gerekir. Şekil 9 da Zaman ortamında yapılan ölçümler ise belirli bir aralıktaki frekansları kapsamakta ve dolayısıyla ölçümlerin yapıldığı zaman aralığında tüm frekanslarda değişik ve istenen derinlikler göz önüne alınarak veri toplanabilmektedir. Akımın uygulanması anında ve kesildikten sonra gösterdiği değişim Uygulamalarda bilinen bir diğer gerçek ise; bir halkadan geçirilen elektrik akımı hemen en yüksek değerine ulaşmaz. Tersi bir durumda da aniden kesilmeye çalışılırsa akım değeri sıfır değerine düşmez Akım kesildikten sonra çeşitli zamanlardaki akım çizgileri ile aşağı ve yanlara doğru yayınımları ( diffusion ) ( McNeil, 1990 ) Yeryüzünde bir halkadan ( verici, transmitter ) verilen ( geçen ) akımın kesilme anını göz önüne alalım. Akımdaki bu ani ve hızlı değişim yeryüzünde bir manyetik alan yaratır. Manyetik alan çizgileri iletken ortamlardan ( metalik maden yatakları, gömülü borular, tuzlu çözeltiler ve benzeri ) geçerse, iletken içinden ikincil elektrik akımları yani Eddy akımları oluşturur. Akımın kesilme anından sonraki herhangi bir zaman içinde yer içinde oluşan uyartım akımları basit akım çizgileri ile gösterilebilir. Akım çizgileri verici halkanın şekli ile aşağı ve yanlara doğru yayınırlar Akımın yayınımı ( diffusion ) ile sigara dumanının halkaları arasında benzerlik kurulursa, meydana gelen karmaşık olay basitçe gösterilebilir.

18 Akımın yayınımı ( diffusion ) ile sigara dumanının halkaları arasında benzerlik kurulursa, meydana gelen karmaşık olay basitçe gösterilebilir. Uyartım akımları, içinde oluştukları ve yayındıkları ortamın fiziksel özelliklerine ( biçim, boyut, iletkenlik, vs. ) bağlı olarak zaman içinde sönümlenirler. Örnek olarak tabakalı bir ortam göz önüne alındığında, uyartım akımların yayınımı iletken tabakalar içinde daha yavaştır. Sönümlenen bu akımlarının yaratığı ikincil bir manyetik alanın etkisi uygun bir alıcı bobin veya halka ile ölçülebilir. Alıcı halkada oluşan gerilim değeri, sönümlenen akımdan dolayı oluşan ikincil manyetik alanın alıcı halka eksenine paralel bileşeninin zamana göre değişimi ile orantılıdır. Geçici alan değerleri çeşitli parametrelerde ( windows ) örneklenerek kayıt edilir. Genelde kullanılan ölçüm süresi akımın kesildiği andan sonra ile 300 millisaniye arasında değişir TEM yöntemi kaynak sinyalleri ve alıcıda kaydedilen im ( signal ) ( Hoekstra and Blohm, 1990 )

19 TEM Verileri Kat Haritası

20 2.6. Proton Magnetic Rezonans ( PMR ) YöntemiY Proton Manyetik Rezonans yöntemi suyu direkt saplanmasını sağlayan yeni ve kesin bir yöntemdir. ( MRS ) nın klasik yöntemlerine karşın avantajı uygulanan nükleer manyetik rezonans ( NMR ) prensibinden dolayı hidrolik özellikleri ve yer altı suyu içeriğinin saptanmasındaki belirsizlikleri azaltmada seçici bir yaklaşım sağlamaktadır. Prensip olarak, 2 khz civarında spesifik frekansta puls akımı ile yere serilmiş verici halka ( loop ) tarafından oluşturulan manyetik alan ile su moleküllerinin Hidrojen protonları uyarılır. Denge durumunda, protonların titreşim dağılımı yer manyetik alanı boyunca yönlenirler. Yer manyetik alanına dik olarak uygulanan manyetik alan bileşeni proton hareketini etkiler. Uygulanan akım kesildikten sonra, aynı verici loop alıcı loop olarak kullanarak protonların meydana getirdiği manyetik alan sinyal genliği Eo genliği ve sönüm şeklideki gibi kaydedilir. Manyetik rezonans puls akımı ve sönüm sinyalinin şekli ( Bernard ve diğerleri ) Manyetik rezonans puls akım I (t) ve ölçülen manyetik alan elektrik gerilimi e(t) aşağıdaki gibi ifade edilir. I(t) = Iocos(wot), e(t) = Eoe 1/T 2 cos(wot+jo) Bu nedenle, ( MR ) metot Proton Manyetik Rezonans ( PMR ) metot ve Nükleer Manyetik Rezonans metot ( NMR ) olarakta bilinir. Söz konusu ölçüm aynı noktada onlarca kez tekrarlanır ve sinyal gürültü oranlarının ortalaması alınır ve elde edilen sinyalden derinliğin fonksiyonu olarak hidrolojik parametreler cinsinden yorumlanır. Burada ı akım şiddeti, Dt akım müddeti, Eo: sinyalin başlangıç genliği (nv) ve yer altı suyunun % içeriği ile ilgili, e(t) sinyal sönümü T * 2 : sinyalin sönüm zaman sabiti (ms) ve ortalama gözenek hacmi ile ilgili, IDt : uyarıcı plus momenti (A.ms) ve inceleme derinliği ile ilgili terimlerdir. Uygulamada loop genişliği inceleme derinliğine eşit olabilmektedir. Bahsedilen tekrarlı ölçü örneğinin ve ölçülerin nasıl değerlendirildiğini göstermektedir. Üçüncü şekilde görülen T 1 yer manyetik alanına paralel proton manyetik momentinin bileşeni ile ilgili boyuna zaman sabitidir. T 1 Tekrarlı ölçülerde sinyalin iki farklı genliğinden aşağıdaki gibi saptanabilir. *

21 ile ilgili boyuna zaman sabitidir. T 1 Tekrarlı ölçülerde sinyalin iki farklı genliğinden aşağıdaki gibi saptanabilir. E'o ve Eo olan T 1 in hesaplanması örneği (Bernard ve diğerleri ) Eo = Eo(1-e Dt/T 1), T 1» - Dt / log ( 1 E'o / Eo ) Bu bağıntıdaki terimlerin tanımları Hidrojeolojide ve Hidrojeofizik yöntemi Manyetik rezonansta aşağıdaki gibidir : Hidrojeolojide : Kuyu verimi ( m 3 / h ) = Faktör x transmissivity ( m 2 / s ) x kuyu hidrolik gradiyenti (m ) Transmissivity ( m 2 / s ) = Geçirgenlik (m / s ) x kalınlık ( m ) Burada kuyu hidroliği gradiyent tanımı şamatik olarak Şekilde gösterilmiştir. Bir formasyonun Transmissivity si o formasyonun hidrojeolojik potansiyiyelini ifade eder ve su taşıyan Kayacın geçirgenliği K ( m / s ) kalınlığın çarpımından elde edilen ölçüdür. Su kuyusunun spesifik kapasitesi üretimi / pompajda su seviyesi farkı olarak tanımlanır. Hidrojeofizik yöntemi Manyetik Rezonansta: Geçirimlilik = Katsayı x gözeneklilik x ( T 1 ) 2 Transmissivity = Katsayı x gözeneklilik x kalınlık x ( T 1 ) 2 ( m / s ) = Katsayı x ( eşdeğer su kalınlığı ) x ( T 1 ) 2

22 Yeraltısuyu alınan kuyuda hidrolik gradiyent değişimi Manyetik rezonans yönteminde ölçülen parametreler : 1- Uyarıcı akım kesildikten sonra Eo genliğinin sönüm şekli doğrudan yeraltı suyu içeriğine yani yeraltısuyu miktarına bağlıdır. 2- Alanın sönüm sabiti, T *, gözenek hacmiyle ilgili T * gözenekteki serbest su ve ıslak kil suyu arasındaki farkı belirler. 3- Uyarıcı akıma göre sönen alanın faz farkı yerin özdirencine bağlıdır. Tablo T * 2 zaman sabiti, ortama gözenek hacmi ve geçirgenlik arasındaki sayısal ilişkileri göstermektedir. T* 2 Gözenek ve Geçirgenlik Arasındaki İlişkiler (Bernard ve diğerleri ) T* 2 (ms) Zaman sabiti Ortalama Gözenek hacmi Geçirgenlik (Permeability) Serbest su Göl, nehir Çakıl Orta İnce Kil Kapalı su Yüksek Orta Alçak

23 Protonların yanıtının başlangıç genliğinin ölçümü loptan geçen akımın şiddetinin fonksiyonu olan derinlikteki formasyonun gözenekliliğini saptar. Eğer bir tabakanın kalınlığı 10 m ve %5 lik su içeriyorsa, diğer taraftan 5 m kalınlıklı tabaka % 10 luk su içeriyorsa tabaka kalınlığı ile su içeriğinin çarpımı ( 10mx5% = 5mx10% = 0.5m ) sağlanabilecek toplam su miktarı 0.5 m olarak değerlendirilir. Şekilde MR yöntemi uygulama örneği gösterilmektedir. MR yöntemi uygulama örneği (Bernard ve diğerleri ) MR yöntemiyle metre derinlikteki yeraltı suyu aramaları yapılmaktadır. ( MRS ) yönteminin avantajı yer altı suyundaki protonun yanıtının saptanabilmesidir. Yani sinyal yoksa yeraltı suyu yok demektir. ( MRS ) yöntemi aşağıdaki sınırlamalara sahiptir. Geniş yarıçaplı bir loop ve büyük akım miktarı gerektirdiğinden loop ağır ve topografik arızalı yerlerde serimi zor olmaktadır.

24 PMR Ölçümlerinden Elde Edilmiş Kat Haritası

25 2 D K G PMR Kesiti

26 2.7. Kontürol rolü Audıo Manyetotellurik( ( CSAMT ) YöntemiY CSAMT (contrlled-source audiofrequency magnetotelluric), ilk kez Goldstein ve Srangvvay (1975) tarafından manyetik alanın zayıf sinyallerini ölçme zorlukları üzerine önerilmiştir. CSAMT, MT yönteminden daha ucuz bir yöntemdir. (CSAMT) yapay audiofrequency manyetotellürik (AMT) olarak da adlandırılan yere bağlı elektrik dipol ile yapay kaynaklı veya kontrollü kaynak ile çalışan bir yöntemdir. CSAMT son yıllarda artan bir ilgi ile maden, jeotermal, hidrokarbon ve radyoaktif yataklarının aranmasında, yer altı suyu ve zemin etütlerinde kullanılan bir yöntem olmuştur. Özellikle metre derinlikler için iyi sonuçlar verir. Maksimum derinlik 3 km dir. CSAM T de alanların polarizasyonu verici bir antenin veya dipolün yönlendirilmesine bağlıdır ve sinyal gerilimleri, MT den farklı olarak, mevsim veya günün zamanına bağlı değildir. CSAMT sinyal kaynağı yere serili indüksiyon halkası veya yere bağlı bir veya iki dipol akım kaynağından oluşur. Yer içine gönderilen sinyal için kullanılan akım miktarı Amper aralıklarında ve çoğu etütlerde Hz frekans aralıklarındadır. Verici (Transmeter) T x - alıcı (reciever) R x arasındaki uzaklık hedeflenen derinliğin 5 katı olması gerekir. 2-3 km lik derinlik için T x-r x arasındaki uzaklık 5-15 km uzaklıklarda olmalıdır. R x elektrot aralığı 50 metre civarındadır. Şekide çizilmiş olan özel düzen, yayılım uzunluğu boyunca elektrik alan okumalarını normalleştirmek maksadıyla bir manyetik alan okumasının kullanıldığı yön bağımsız kaba bir CSAMT etüdü içindir.. CSAMT etüdü tipik Serilimi CSAMT Yönteminde Görünür Özdirenç ve Faz Farkı CSAMT teorisinin temel prensibi de Maxwell denklemleri cinsiden açıklanabilir. Şekil 10 da görülen CSAMT düzeneği, EM derinlik sondajındaki Turam yöntemine kabaca benzetebilir. Şekilde görüldüğü gibi verici kaynak 1-2 km uzunluğundadır. Uzun bir kablo içinden doğrul m veya alçak frekanslarda alternatif akım geçmesi halinde manyetik alan aynı zamanda Amf r kanunu olarak da bilinen Bio-Savvart kanununa göre Şekildeki gibi ele alınabilir. (10-1) denklemine benzer şekilde doğru akımınkine yakın kabullerle (Enjang ve diğerleri, 2003) CSANf dipol kaynak için manyetik alanın silindirik koordinatlarda radyal bileşenindeki Bessel fonksiyonı. terimlerini ihmal ederek oluşturduğu manyetik ve elektrik alan gerilimini ve içerdiği özellikleri aşağıdaki ifadelerle vermiştir. Bio-Sawart kanunun pratikteki ifadesi olan sağ el kuralına göre başparmak yönü manyetik alan yönü H ( radyal bileşenidir. Bu manyetik gerilim yakın alan olursa alçak frekanslarda doğru akım ifadesine yaklaşım kabulü prensibinden (quasi statik alan) dolayı H r= IdlsinØ / 2 pr 2

27 kuralına göre başparmak yönü manyetik alan yönü H ( radyal bileşenidir. Bu manyetik gerilim yakın alan olursa alçak frekanslarda doğru akım ifadesine yaklaşım kabulü prensibinden (quasi statik alan) dolayı H r = IdlsinØ / 2 pr 2 yazılabilir. Şekil de görüldüğü gibi, burada dl dipol uzunluğu, r kaynak-sondaj arası uzaklık, a iletkenlik, I dipol kablosundaki akım miktarıdır. Bu durumda yakın alan için Maxwell denklemlerinden elektrik gerilim E Ø = IdlsinØ / 2pr 2 elde edilir. Bu iki denklemden göri\ r ki E elektktrik alanı yakın alan bölgesinde özdirenç ile doğrudan orantılı ve frekansa bağımlı değildi n manyetiiik alanı ise özdirence ve frekansa da bağımlı değildir. Yakın alan görünür özdirenci, ρ a, T x_ R x arsınddaki r uzaklığının bir fonksiyonudur. İfadesine benzer tanımla ρ a ρ a = r E 0 / 2H r elde edilir. Bu yakın alan ölçüleri ve nüfuz derinliğinin dizilim geometrisi ile kontrol edildiğini ve frekansın kontrolünün olmadığını gösterir. Uzak alan için, yakın alanınkinden yüksek frekanslarda manyetik ve elektrik alan düzlem dalga olarak yayılacağından Maxwell denklemlerinden H r = ( IdlsinØ / p μ ωr 3 ) e -ip/4, E Ø = IdlsinØ / 2p r 3 yazılabilir. Bu iki denklemden görülür ki homojen ortamlar için E alanı uzak alan bölgesinde özdirence ile doğrudan orantılı ve frekans bağımlı değildir. Yatay H alan bileşeni özdirencin kare köküne ve frekansa bağımlıdır. Bu iki bağıntıdan uzak alan görünür özdirenci p ( birbirine dik yatay bileşen alan oranlarından aşağıdaki gibi saptanabilir. ρ a = ( 1 / μω ) E Ø / H r elde edilen son bağıntı yukarıda MT için tanımlanan Cagniard görünür özdirencinin aynısı olduğu anlaşılır. Elektrik ve manyetik alan bileşenlerinin göreceli gerilimleri verici T x ve alıcı R x arsındaki r uzaklığına, ortam özelliklerine ve frekansa bağlıdır. Ortam özellikleri ve frekans 5 nüfuz derinliğini belirler. Nüfuz derinliği kr = ( r 2 ) / δ = r / δ ifadesi ile açıklabilir. Burada kr indüksiyon sayısı olarak adlandırılır. İndüksiyon sayısın davranış karakterine göre, Şekilde görüldüğü gibi, CSAMT yönteminde yayılan EM alanın üç bölgesi bulunmaktadır. Verici dipole yakın bölge yakın alan bölgesi diye tanımlanan I kr I «1 küçük indüksiyon sayısı ile elektrik olarak karakterize edilir. Verici dipolden uzak bölge uzak alan veya düzlem dalga bölgesi diye tanımlanan I kr I»1 büyük indüksiyon sayısı ile elektrik olarak karakterize edilir. Bu iki bölge arası geçiş bölgesi olarak isimlendirilir.

28 1000 Ohm metrelik homojen hir yer ortamında yakın alan etkilerini gösteren CSAMT Cagniard özdirenci. MT de kaynak ölçü noktasından sonsuz uzakta ve alanın polarize olmadığı kabul edilif» CSAMT de kaynak belirli uzaklıktadır ve yön bağımlı olarak polarizedir. Bu yorumda iki önemli sonuç ortaya koymaktadır: düzlem olmayan dalga veya geometrik etkiler ve kaynak yığılma etkileri. Düzlem olmayan dalga etkileri kaynak ve sondaj noktası arasındaki r mesafesinden dolayıdır. r>46 kaynağından uzak ölçü bölgesi uzak alan bölgesi olarak bilinir. Mesafenin 0.59<r<45 olması yani yakın olması geçiş bölgesi ve kaynağa çok yakın (r<0.58) olması yakın alan bölgesi olarak adlandırılır. Nüfuz derinliğini dört katını aşan r kaynak-sondaj noktası aralığında r<0.5 de geçiş bölgesi gerçek özdirenci bozar, yakın alan bölgesi sinyal satürasyonuna sebep olur ve özel veri elde edilmesini önler. Yukarıdaki koşullar sağlandığında yakın alan etkisi 32 Hz frekansından küçük frekanslarda görünür özdirenç eğrisinin 45 derecelik açı ile yükselmesi ile şekil deki gibi görülür. Geçiş bölgesi homojen ortamlarda yumuşak bir değişim gösterirken katmanlı ortamlarda özdirenç farklılığına bağlı karmaşık değişimler gösterir. Bu bakımdan CSAMT ölçülerinde uzak alan bölgesinde düzlem dalga oluşturulmasına dikkat etmek zorunluluğu bulunmaktadır. Maksimum sinyal için T x-r x uzaklığının minimum değerlerinde CSAMT verileri yakın alan ve geçiş bölgesi değerlerini içerir. Bu kaynak etkisi sorununu gidermek için uzak alanınkine eşdeğer görünür özdirenç değeri elde etmek amacıyla CSAMT verilerine düzeltme uygulanması gerekmektedir. Yakın alan CSAMT görünür özdirenci düzeltmede düzlem dalga görünür özdirenci yüksek frekans için Cagniard denklemi ile saptanan görünür özdirenç ve alçakıfitfkans için yakın alan denklemi ile saptanan görünür özdirenç olarak kullanılır. Uzak alan bölgesinde, etki eden EM dalgası yer içine düşey olarak düzlem dalga şeklinde yayıldığı düşünülebilir. Bu durumda CSAMT, MT ye benzer ve kaynağa paralel elektrik alan ölçüleri için r>46 olduğunda hesaplanan özdirençler, Zonge ve Hughes, 1988 in belirttiı iıgibi, yer içinin gerçek özdirençlerinin %5 içindedir. Bu koşul altında ölçülen özdirençler kaymak-sondaj aralığından veya geometriden bağımsızdır. Cagniard özdirenci olarak adlandırılan uzak alan Özdirenç ρa aşağıdaki birbirine dik elektrik manyetik alan birleşenlerinin oranında ki gibi hesaplanabilir. ρ a = 0.2T ( E x / E y ) 2

29 E x yatay doğrultuda nv/km biriminde elektrik alan gerilimi, H yatay doğrultitya dik g:ama biriminde manyetik alan birimi ve T saniye biriminde periyottur. Faz farkı φ = φ E - φ H φ E, kaynak sinyalini referans alan elektrik alanın faz açısı, φ H benzer olarak manyetik alanın faz açısıdır. n/4 veya mili radyanlık faz farkı homojen yer içini temsil eder, daha büyük değerler yüksekten alçak özdirenç katmanını temsil eder, daha küçük değerler alçaktan yüksek özdirenç katmanını temsil eder. Yakın alan ve uzak alan bölgeleri arasındaki geçiş bölgesinde özdirençler kısmen geometrinin fonksiyonudur ve veriler geometri ve frekans ile kontrol edilir. Geçiş bölgesi genelde hızlı azalıp değişen ( V ) şeklinde grafiği olan Cagniard özdirenç verisi olarak tanınabilir ve alçak frekanslara doğru hızlı yükselir. Bu kısım jeolojik değişimlere çok duyarlıdır. MT ve CSAMT verilerinin karşılaştırılmasını göstermektedir MT ve CSAMT verilerinin karşılaştırması Manyetotelliirik (Uzak Kaynaklı Elektromanyetik) Yöntemler Arazi etüdünün en önemli karakteristiklerinden biri araştırma derinliğidir. CSAMT için araştırma derinliği D = 356? ρ /ƒ

30 dir. Ayrıca düzlem dalga sinyalinin genliğinin %37 ye düştüğü derinlikte nüfuz derinliği (skin depth) aşağıdaki gibi tanımlanır. Nüfuz derinliği tanımıyla Dalga boyu, l l = 2p δ δ = 503? ρ /ƒ D = δ /? 2 ile ilgilidir. Araştırma derinliğinin kontrol faktörü sinyalin frekansı ve yerin özdirencidir. Sinyal gerilimi aralık mesafesinin küpünün tersi l/r 3 ile söner. Verici-alıcı arsındaki uzaklık hedeflenen derinliğin 5 katı olmalıdır. Örneğin tavsiye edilen, 5-15 km verici-alıcı arasındaki uzaklık için erişebilinen derinlik 2-3 km arasındadır. Yanal çözüm tipik olarak dipol uzunluğuna bağlı olan m aralığındadır ve düşey çözüm genellikle araştırma derinliğinin %(5-20) arlığına düşmektedir. CSAMT Yöntemi uygulaması CSAMT için yerin özdirenci ve frekansın fonksiyonu olarak etkin inceleme derinliğinin grafikten saptanmasını göstermektedir. (1-8192) Hz frekans aralığında CSAMT özdirenç, empedans fazı, elektrik ve manyetik alan genlikleri çift logaritmik çizim örneği, (Zonge, 2004).

31 Nispeten yarı sonsuz homojen bir ortam üzerinde T x-r x aralığı 5 km civarında sondaj yapıldığında lkm derinlikteki aşağısı tanınmak istenirse ortam öz direnci 1000 Ohm metre olduğunda 100 Hz civarı frekansta sondaj ile, ortam özdirenci 100 Ohm metre olduğunda 10 Hz civarı frekansta sondaj yapılması gerektiği görülmektedir. CSAMT de yerin özdirenç ve frekansın fonksiyonu olarak etkin inceleme derinliğinin grafik değişimi. ( Zonge, 1992 ) MT ve CSAMT de en önemli yorum sorunu statik etkidir. Bu etki satha yakın elektrik olarak heterojen ortamlardaki belirli kütle yüzeyinde biriken statik yüklerden ileri gelir. Kaynağa yakın yakın alan bölgesinde yer içine nüfuz eden dalga düzlem alan gibi davranış göstermez ve görünür özdirenç Cagniard ilişkisinden çok daha karmaşıktır. Ayrıca manyetik alan frekansa ve özdirence bağımsızdır. Nüfuz derinliğinin kaynak ve ölçü noktası arasındaki geometrinin direkt fonksiyonu olduğu nüfuz derilik ilişkisine göre bu önemli bir karışıklıktır. Bundan dolayı yakın alan verileri EM sondaj etüdünden ziyade daha çok dipol-dipol İP etüdüne benzer davranış gösterir. Yakın alan bölgesinden mümkün olduğunca kaçınılır. Elde edilen veriler, diğer yöntemlerde olduğu gibi, görünür özdirenç eğrileri, yapma kesitleri ve haritalar şeklinde hazırlanarak yorumlanır. Ters (invers) yorum yapma kesitler elde edildikten sonra uygulanır. CSAMT verilerinin yorumunda MT veri-işlem teknikleri kullanılır. İki boyutlu yapma kesitlerin elde edilmesi ve çözünürlülüğü için önerilen paket programlan temin edilebilen birçok algoritma vardır. CSAMT ufak ve büyük yapıları ayırt edebilen yüksek çözünürlüklü EM sondaj yöntemidir. CSAMT sismiği yerini alamaz fakat: 1. sismik etüt için rekonnesans etüt olarak kullanılır, 2. sismik yorumun statik düzeltmesine yardımcı olur, 3. sismik verilerin elde edilemediği volkanik veya karmaşık jeolojik yapılı arazilerde yegane tekniktir.

32 CSAMT KB GD Kesiti ( Sencsamt Bilgisayar Programı )

33

34 CSAMT Kesitleri

35 2.8. Gravite Yöntemi Garvite yöntemi yer kabuğunun içinde görülen daha çok veya daha az yoğunluklu heterojenitelerinin kütle çekimi farklılık değerlerini ölçerek tesbit edilen lokal kütlelerin hacimsel şeklini, derinliğini, yoğunluğunu ve rezervini saptayan bir jeofizik yöntemdir. Gravite yöntemi, diğer yöntemlerden ucuz olması sebebiyle rekonnesans yöntem olarak petrol, jeotermal ve madaen yataklarının aranmasında fay anomalilerinin yarı değer ilişki kadiseni göre saplanmasını sağlar.

KAMP STAJI HAZIRLIK NOTU (SP)

KAMP STAJI HAZIRLIK NOTU (SP) İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ KAMP STAJI HAZIRLIK NOTU (SP) Araş. Gör. Gülten AKTAŞ İstanbul, Ağustos, 2014 İÇİNDEKİLER 1. GİRİŞ... 3 2. Doğal Gerilim Yöntemi

Detaylı

MADEN ARAMALARINDA DES VE IP YÖNTEMLERİ TANITIM DES UYGULAMA EĞİTİM VERİ İŞLEM VE SERTİFİKA PROGRAMI

MADEN ARAMALARINDA DES VE IP YÖNTEMLERİ TANITIM DES UYGULAMA EĞİTİM VERİ İŞLEM VE SERTİFİKA PROGRAMI MADEN ARAMALARINDA DES VE IP YÖNTEMLERİ TANITIM DES UYGULAMA EĞİTİM VERİ İŞLEM VE SERTİFİKA PROGRAMI a) Zaman b) V P c) V P V P V(t 1 ) V M S V(t 1 ) V(t 2 ) V(t 3 ) V(t 4 ) Zaman t 1 t 2 V(t ) 4 Zaman

Detaylı

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI Asgari Poz No İşin Adı i JF 1 GRAVİTE ÖLÇÜMLERİ VE HARİTALANMASI JF 1.1 250 m x 250 m karelaj Nokta 55 JF 1.2 100 m x 100 m karelaj Nokta 26 JF 1.3 50 m x 50 m karelaj Nokta 20 JF 1.4 25 m x 25 m karelaj

Detaylı

GENİŞ BANT İKİ HALKA ELEKTROMANYETİK YÖNTEM

GENİŞ BANT İKİ HALKA ELEKTROMANYETİK YÖNTEM GENİŞ BANT İKİ HALKA ELEKTROMANYETİK YÖNTEM Ahmet Tolga TOKSOY* Çift yatay halka elektromanyetik (EM) yöntem, iki adet yatay halka (loop) ya da bobin kullanılarak uygulanan frekans ortamı EM bir yöntemdir.

Detaylı

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI Asgari Poz No İşin Adı i JF 1 GRAVİTE ÖLÇÜMLERİ VE HARİTALANMASI JF 1.1 250 m x 250 m karelaj Nokta 60 JF 1.2 100 m x 100 m karelaj Nokta 28 JF 1.3 50 m x 50 m karelaj Nokta 22 JF 1.4 25 m x 25 m karelaj

Detaylı

7. Self-Potansiyel (SP) Yöntemi...126 7.1. Giriş...126

7. Self-Potansiyel (SP) Yöntemi...126 7.1. Giriş...126 İÇİNDEKİLER l.giriş...13 1.1. Jeofizik Mühendisliği...13 1.1.1. Jeofizik Mühendisliğinin Bilim Alanları...13 1.1.2. Jeofizik Mühendisliği Yöntemleri...13 1.2. Jeofizik Mühendisliğinin Uygulama Alanları...14

Detaylı

İNTERNET SİTESİ İÇİN GERÇEK RAPORDAN EKSİLTMELER YAPILARAK YAYINLANMIŞTIR

İNTERNET SİTESİ İÇİN GERÇEK RAPORDAN EKSİLTMELER YAPILARAK YAYINLANMIŞTIR Bu Raporda Ocak-Şubat 2011 de Özçelik Enerji ve Mad. San. Tic. Ltd. Şti. ye ait Kömür Sahası Ruhsatı içerisinde yer alan sahada gerçekleştirilmiş olan Kömür Tabakalarına Yönelik Rezistivite-IP Yöntemi

Detaylı

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ KAPSAMINDA 2010 YILINDA UYGULANACAK ASGARİ BİRİM FİYAT LİSTESİ

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ KAPSAMINDA 2010 YILINDA UYGULANACAK ASGARİ BİRİM FİYAT LİSTESİ Poz No İşin Adı i JF 1 GRAVİTE ÖLÇÜMLERİ VE HARİTALANMASI JF 1.1 250 m x 250 m karelaj Nokta 44.00 JF 1.2 100 m x 100 m karelaj Nokta 22.00 JF 1.3 50 m x 50 m karelaj Nokta 16.50 JF 1.4 25 m x 25 m karelaj

Detaylı

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI Asgari Fiyat Listesi Poz No İşin Adı i JF 1 GRAVİTE ÖLÇÜMLERİ VE HARİTALANMASI JF 1.1 250 m x 250 m karelaj Nokta 50 JF 1.2 100 m x 100 m karelaj Nokta 24 JF 1.3 50 m x 50 m karelaj Nokta 18 JF 1.4 25

Detaylı

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI Asgari Poz No İşin Adı i JF 1 GRAVİTE ÖLÇÜMLERİ VE HARİTALANMASI JF 1.1 250 m x 250 m karelaj Nokta 65 JF 1.2 100 m x 100 m karelaj Nokta 30 JF 1.3 50 m x 50 m karelaj Nokta 24 JF 1.4 25 m x 25 m karelaj

Detaylı

İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU

İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU AR TARIM SÜT ÜRÜNLERİ İNŞAAT TURİZM ENERJİ SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU ÇANAKKALE İLİ GELİBOLU İLÇESİ SÜLEYMANİYE KÖYÜ TEPELER MEVKİİ Pafta No : ÇANAKKALE

Detaylı

TEMEL İNŞAATI ZEMİN İNCELEMESİ

TEMEL İNŞAATI ZEMİN İNCELEMESİ TEMEL İNŞAATI ZEMİN İNCELEMESİ Kaynak; Temel Mühendisliğine Giriş, Prof. Dr. Bayram Ali Uzuner 1 Zemin incelemesi neden gereklidir? Zemin incelemeleri proje maliyetinin ne kadarıdır? 2 Zemin incelemesi

Detaylı

Su seviyesi = ha Qin Kum dolu sütun Su seviyesi = h Qout

Su seviyesi = ha Qin Kum dolu sütun Su seviyesi = h Qout Su seviyesi = h a in Kum dolu sütun out Su seviyesi = h b 1803-1858 Modern hidrojeolojinin doğumu Henry Darcy nin deney seti (1856) 1 Darcy Kanunu Enerjinin yüksek olduğu yerlerden alçak olan yerlere doğru

Detaylı

İletken Düzlemler Üstüne Yerleştirilmiş Antenler

İletken Düzlemler Üstüne Yerleştirilmiş Antenler İletken Düzlemler Üstüne Yerleştirilmiş Antenler Buraya dek sınırsız ortamlarda tek başına bulunan antenlerin ışıma alanları incelendi. Anten yakınında bulunan başka bir ışınlayıcı ya da bir yansıtıcı,

Detaylı

FİRMAMIZIN İMALATI JEOFİZİK ALET EKİPMAN

FİRMAMIZIN İMALATI JEOFİZİK ALET EKİPMAN JEOFİZİK ALET YAPIMI FİRMAMIZIN İMALATI JEOFİZİK ALET EKİPMAN ve İTHAL GAZ ALETLERİ - Rezistivite + Ip + Sp + Çok Elektrotlu + kablo Takımı ve bilisayar programları ( yerli, parçaları ithal ) - PMR ( Proton

Detaylı

SİSMİK PROSPEKSİYON DERS-1 (GİRİŞ) DOÇ.DR. HÜSEYİN TUR

SİSMİK PROSPEKSİYON DERS-1 (GİRİŞ) DOÇ.DR. HÜSEYİN TUR SİSMİK PROSPEKSİYON DERS-1 (GİRİŞ) DOÇ.DR. HÜSEYİN TUR JEOFİZİK NEDİR? Fiziğin Temel İlkelerinden Yararlanılarak su küre ve atmosferi de içerecek biçimde Dünya, ayrıca ay ve diğer gezegenlerin araştırılması

Detaylı

SİSMİK PROSPEKSİYON DERS-2 DOÇ.DR.HÜSEYİN TUR

SİSMİK PROSPEKSİYON DERS-2 DOÇ.DR.HÜSEYİN TUR SİSMİK PROSPEKSİYON DERS-2 DOÇ.DR.HÜSEYİN TUR SİSMİK DALGA NEDİR? Bir deprem veya patlama sonucunda meydana gelen enerjinin yerkabuğu içerisinde farklı nitelik ve hızlarda yayılmasını ifade eder. Çok yüksek

Detaylı

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI Asgari Poz No İşin Adı i JF 1 GRAVİTE ÖLÇÜMLERİ VE HARİTALANMASI JF 1.1 250 m x 250 m karelaj Nokta 75 JF 1.2 100 m x 100 m karelaj Nokta 35 JF 1.3 50 m x 50 m karelaj Nokta 28 JF 1.4 25 m x 25 m karelaj

Detaylı

BİLGİ DAĞARCIĞI 15 JEOTERMAL ÇALIŞMALARDA UYGU- LANAN DOĞRU AKIM YÖNTEMLERİ

BİLGİ DAĞARCIĞI 15 JEOTERMAL ÇALIŞMALARDA UYGU- LANAN DOĞRU AKIM YÖNTEMLERİ BİLGİ DAĞARCIĞI JEOTERMAL ÇALIŞMALARDA UYGU- LANAN DOĞRU AKIM YÖNTEMLERİ Hayrettin KARZAOĞLU* Jeotermal kaynakların ülke ekonomisine kazandırılmasında jeolojik ve jeofizik verilerin birlikte değerlendirilmesinin

Detaylı

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI Asgari Poz No İşin Adı i JF 1 GRAVİTE ÖLÇÜMLERİ VE HARİTALANMASI JF 1.1 250 m x 250 m karelaj Nokta 70 JF 1.2 100 m x 100 m karelaj Nokta 33 JF 1.3 50 m x 50 m karelaj Nokta 26 JF 1.4 25 m x 25 m karelaj

Detaylı

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI Asgari Poz No İşin Adı i JF 1 GRAVİTE ÖLÇÜMLERİ VE HARİTALANMASI JF 1.1 250 m x 250 m karelaj Nokta 75 JF 1.2 100 m x 100 m karelaj Nokta 35 JF 1.3 50 m x 50 m karelaj Nokta 28 JF 1.4 25 m x 25 m karelaj

Detaylı

2015 YILI JEOLOJİK - JEOTEKNİK ETÜT VE HİZMET İŞLERİ, JEOFİZİK ETÜT İŞLERİ, ZEMİN VE KAYA MEKANİĞİ LABORATUVAR DENEYLERİ BİRİM FİYAT CETVELLERİ

2015 YILI JEOLOJİK - JEOTEKNİK ETÜT VE HİZMET İŞLERİ, JEOFİZİK ETÜT İŞLERİ, ZEMİN VE KAYA MEKANİĞİ LABORATUVAR DENEYLERİ BİRİM FİYAT CETVELLERİ İLLER BANKASI A.Ş. YATIRIM KOORDİNASYON DAİRESİ BAŞKANLIĞI 2015 YILI JEOLOJİK - JEOTEKNİK ETÜT VE HİZMET İŞLERİ, JEOFİZİK ETÜT İŞLERİ, ZEMİN VE KAYA MEKANİĞİ LABORATUVAR DENEYLERİ BİRİM FİYAT CETVELLERİ

Detaylı

14. SİNÜSOİDAL AKIMDA DİRENÇ, KAPASİTE, İNDÜKTANS VE ORTAK İNDÜKTANSIN ÖLÇÜLMESİ

14. SİNÜSOİDAL AKIMDA DİRENÇ, KAPASİTE, İNDÜKTANS VE ORTAK İNDÜKTANSIN ÖLÇÜLMESİ 14. SİNÜSOİDAL AKIMDA DİRENÇ, KAPASİTE, İNDÜKTANS VE ORTAK İNDÜKTANSIN ÖLÇÜLMESİ Sinüsoidal Akımda Direncin Ölçülmesi Sinüsoidal akımda, direnç üzerindeki gerilim ve akım dalga şekilleri ve fazörleri aşağıdaki

Detaylı

İNM Ders 2.2 YER HAREKETİ PARAMETRELERİNİN HESAPLANMASI. Yrd. Doç. Dr. Pelin ÖZENER İnşaat Mühendisliği Bölümü Geoteknik Anabilim Dalı

İNM Ders 2.2 YER HAREKETİ PARAMETRELERİNİN HESAPLANMASI. Yrd. Doç. Dr. Pelin ÖZENER İnşaat Mühendisliği Bölümü Geoteknik Anabilim Dalı İNM 424112 Ders 2.2 YER HAREKETİ PARAMETRELERİNİN HESAPLANMASI Yrd. Doç. Dr. Pelin ÖZENER İnşaat Mühendisliği Bölümü Geoteknik Anabilim Dalı YER HAREKETİ PARAMETRELERİNİN HESAPLANMASI Yapıların Depreme

Detaylı

İLLER BANKASI A.Ş. İHALE DAİRESİ BAŞKANLIĞI

İLLER BANKASI A.Ş. İHALE DAİRESİ BAŞKANLIĞI İLLER BANKASI A.Ş. İHALE DAİRESİ BAŞKANLIĞI 2014 YILI JEOLOJİK - JEOTEKNİK ETÜTLER, JEOFİZİK ETÜTLER, JEOTEKNİK HİZMETLER İLE ZEMİN VE KAYA MEKANİĞİ LABORATUVAR DENEYLERİ BİRİM FİYAT CETVELİ Oğuzhan YILDIZ

Detaylı

Elektromanyetik Dalga Teorisi

Elektromanyetik Dalga Teorisi Elektromanyetik Dalga Teorisi Ders-2 Dalga Denkleminin Çözümü Düzlem Elektromanyetik Dalgalar Enine Elektromanyetik Dalgalar Kayıplı Ortamda Düzlem Dalgalar Düzlem Dalgaların Polarizasyonu Dalga Denkleminin

Detaylı

DEPREMLER - 2 İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ. Deprem Nedir?

DEPREMLER - 2 İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ. Deprem Nedir? İNM 102: İNŞAAT MÜHENDİSLERİ İÇİN JEOLOJİ 10.03.2015 DEPREMLER - 2 Dr. Dilek OKUYUCU Deprem Nedir? Yerkabuğu içindeki fay düzlemi adı verilen kırıklar üzerinde biriken enerjinin aniden boşalması ve kırılmalar

Detaylı

Endüstriyel Sensörler ve Uygulama Alanları Kalite kontrol amaçlı ölçme sistemleri, üretim ve montaj hatlarında imalat sürecinin en önemli aşamalarındandır. Günümüz teknolojisi mükemmelliği ve üretimdeki

Detaylı

Şekil-1. Doğru ve Alternatif Akım dalga şekilleri

Şekil-1. Doğru ve Alternatif Akım dalga şekilleri 2. Alternatif Akım =AC (Alternating Current) Değeri ve yönü zamana göre belirli bir düzen içerisinde değişen akıma AC denir. En çok bilinen AC dalga biçimi Sinüs dalgasıdır. Bununla birlikte farklı uygulamalarda

Detaylı

DÖRT NOKTA TEKNİĞİ İLE ELEKTRİKSEL İLETKENLİK ÖLÇÜMÜ DENEYİ FÖYÜ

DÖRT NOKTA TEKNİĞİ İLE ELEKTRİKSEL İLETKENLİK ÖLÇÜMÜ DENEYİ FÖYÜ T.C ERCİYES ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ MALZEME BİLİMİ VE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MALZEME ÜRETİM ve KARAKTERİZASYON LABORATUVARI DERSİ LABORATUVAR UYGULAMALARI DÖRT NOKTA TEKNİĞİ İLE ELEKTRİKSEL İLETKENLİK

Detaylı

MEVZİİ İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU

MEVZİİ İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU SINIRLI SORUMLU KARAKÖY TARIMSAL KALKINMA KOOP. MEVZİİ İMAR PLANINA ESAS JEOLOJİK-JEOTEKNİK ETÜT RAPORU ÇANAKKALE İLİ BAYRAMİÇ İLÇESİ KARAKÖY KÖYÜ Pafta No : 1-4 Ada No: 120 Parsel No: 61 DANIŞMANLIK ÇEVRE

Detaylı

Waveguide to coax adapter. Rectangular waveguide. Waveguide bends

Waveguide to coax adapter. Rectangular waveguide. Waveguide bends Rectangular waveguide Waveguide to coax adapter Waveguide bends E-tee 1 Dalga Kılavuzları, elektromanyetik enerjiyi kılavuzlayan yapılardır. Dalga kılavuzları elektromanyetik enerjinin mümkün olan en az

Detaylı

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz?

Temel Kavramlar. Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? Temel Kavramlar Elektrik Nedir? Elektrik nedir? Elektrikler geldi, gitti, çarpıldım derken neyi kastederiz? 1 Elektriksel Yük Elektrik yükü bu dış yörüngede dolanan elektron sayısının çekirdekteki proton

Detaylı

5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri

5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri Elektrik devrelerinde ölçülebilen büyüklükler olan; 5. Elektriksel Büyüklüklerin Ölçülebilen Değerleri Akım Gerilim Devrede bulunan kaynakların tiplerine göre değişik şekillerde olabilir. Zamana bağlı

Detaylı

YAPI TEKNOLOJİSİ DERS-2

YAPI TEKNOLOJİSİ DERS-2 YAPI TEKNOLOJİSİ DERS-2 ÖZET Yer yüzündeki her cismin bir konumu vardır. Zemine her cisim bir konumda oturur. Cismin dengede kalabilmesi için konumunu koruması gerekir. Yapının konumu temelleri üzerinedir.

Detaylı

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları

1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları 1. Giriş 2. Yayınma Mekanizmaları 3. Kararlı Karasız Yayınma 4. Yayınmayı etkileyen faktörler 5. Yarı iletkenlerde yayınma 6. Diğer yayınma yolları Sol üstte yüzey seftleştirme işlemi uygulanmış bir çelik

Detaylı

Sıvılaşma hangi ortamlarda gerçekleşir? Sıvılaşmaya etki eden faktörler nelerdir? Arazide tahkik; SPT, CPT, Vs çalışmaları

Sıvılaşma hangi ortamlarda gerçekleşir? Sıvılaşmaya etki eden faktörler nelerdir? Arazide tahkik; SPT, CPT, Vs çalışmaları SIVILAŞMA Sıvılaşma Nedir? Sıvılaşma hangi ortamlarda gerçekleşir? Sıvılaşmaya etki eden faktörler nelerdir? Sıvılaşmanın Etkileri Geçmiş Depremlerden Örnekler Arazide tahkik; SPT, CPT, Vs çalışmaları

Detaylı

JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ

JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ JEOLOJİ MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015 YILI BİRİM FİYAT LİSTESİ 1. KAYA MEKANİĞİ LABORATUVARI HİZMETLERİ BİRİM FİYAT LİSTESİ (KDV HARİÇ) KOD İŞİN ADI STANDART NO BİRİMİ 1.1. Parça Kayadan Numune Alınması 1.2.

Detaylı

AKADEMİK BİLİŞİM Şubat 2010 Muğla Üniversitesi GEOTEKNİK RAPORDA BULUNAN HESAPLARIN SPREADSHEET (MS EXCEL) İLE YAPILMASI

AKADEMİK BİLİŞİM Şubat 2010 Muğla Üniversitesi GEOTEKNİK RAPORDA BULUNAN HESAPLARIN SPREADSHEET (MS EXCEL) İLE YAPILMASI AKADEMİK BİLİŞİM 2010 10-12 Şubat 2010 Muğla Üniversitesi GEOTEKNİK RAPORDA BULUNAN HESAPLARIN SPREADSHEET (MS EXCEL) İLE YAPILMASI 1 ZEMİN İNCELEME YÖNTEMLERİ ZEMİN İNCELEMESİ Bir alanın altındaki arsanın

Detaylı

Mühendislik Mekaniği Statik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş

Mühendislik Mekaniği Statik. Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Mühendislik Mekaniği Statik Yrd.Doç.Dr. Akın Ataş Bölüm 10 Eylemsizlik Momentleri Kaynak: Mühendislik Mekaniği: Statik, R. C.Hibbeler, S. C. Fan, Çevirenler: A. Soyuçok, Ö. Soyuçok. 10. Eylemsizlik Momentleri

Detaylı

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4

BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 402 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY 4 BAŞKENT ÜNİVERSİTESİ MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ MAK - 0 MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ LABORATUVARI DENEY İÇİNDE SABİT SICAKLIKTA SİLİNDİRİK ISITICI BULUNAN DİKDÖRTGEN PRİZMATİK SAC KUTU YÜZEYLERİNDEN ZORLANMIŞ TAŞINIM

Detaylı

JEOLOJİK ETÜT İŞLERİ JEOFİZİK ETÜT İŞLERİ İŞİN ADI ESKİ POZ NO YENİ POZ NO

JEOLOJİK ETÜT İŞLERİ JEOFİZİK ETÜT İŞLERİ İŞİN ADI ESKİ POZ NO YENİ POZ NO JEOLOJİK ETÜT İŞLERİ Jeolojik etüt ( 1/5000 ölçekli ) 38.1101 Jeolojik rapor yazımı ( 1/5000 ölçekli ) 38.1102 jeoteknik etüt ( 1/1000 ölçekli ) 38.1103 Jeolojik rapor yazımı ( 1/1000 ölçekli ) 38.1104

Detaylı

MENDERES GRABENİNDE JEOFİZİK REZİSTİVİTE YÖNTEMİYLE JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI

MENDERES GRABENİNDE JEOFİZİK REZİSTİVİTE YÖNTEMİYLE JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI MENDERES GRABENİNDE JEOFİZİK REZİSTİVİTE YÖNTEMİYLE JEOTERMAL ENERJİ ARAMALARI Altan İÇERLER 1, Remzi BİLGİN 1, Belgin ÇİRKİN 1, Hamza KARAMAN 1, Alper KIYAK 1, Çetin KARAHAN 2 1 MTA Genel Müdürlüğü Jeofizik

Detaylı

ĐMAR PLANINA ESAS JEOLOJĐK-JEOTEKNĐK ETÜT RAPORU

ĐMAR PLANINA ESAS JEOLOJĐK-JEOTEKNĐK ETÜT RAPORU SAHĐBĐ ĐLĐ ĐLÇESĐ KÖYÜ MEVKĐĐ : BĐGA MERMER SANAYĐ VE TĐC. LTD. ŞTĐ : ÇANAKKALE : BĐGA : KOCAGÜR : SARIGÖL PAFTA NO : 6 ADA NO : -- PARSEL NO : 1731-1732-1734 ĐMAR PLANINA ESAS JEOLOJĐK-JEOTEKNĐK ETÜT

Detaylı

YÜKSEK GERİLİM TEKNİĞİ BÖLÜM 7 DİELEKTRİK KAYIPLARI VE

YÜKSEK GERİLİM TEKNİĞİ BÖLÜM 7 DİELEKTRİK KAYIPLARI VE EM 420 Yüksek Gerilim Tekniği YÜKSEK GERİLİM TEKNİĞİ BÖLÜM 7 DİELEKTRİK KAYIPLARI VE KAPASİTE ÖLÇME YRD.DOÇ. DR. CABBAR VEYSEL BAYSAL ELEKTRIK & ELEKTRO NIK Y Ü K. M Ü H. Not: Tüm slaytlar, listelenen

Detaylı

Potansiyel. Alan Verileri İle. Hammadde Arama. Endüstriyel. Makale www.madencilik-turkiye.com

Potansiyel. Alan Verileri İle. Hammadde Arama. Endüstriyel. Makale www.madencilik-turkiye.com Makale www.madencilik-turkiye.com Seyfullah Tufan Jeofizik Yüksek Mühendisi Maden Etüt ve Arama AŞ seyfullah@madenarama.com.tr Adil Özdemir Jeoloji Yüksek Mühendisi Maden Etüt ve Arama AŞ adil@madenarama.com.tr

Detaylı

Antenler, Türleri ve Kullanım Yerleri

Antenler, Türleri ve Kullanım Yerleri Antenler, Türleri ve Kullanım Yerleri Sunum İçeriği... Antenin tanımı Günlük hayata faydaları Kullanım yerleri Anten türleri Antenlerin iç yapısı Antenin tanımı ve kullanım amacı Anten: Elektromanyetik

Detaylı

19 ve 29 cmlik PONCEBLOC HAFİF YAPI ELEMANI SES AZALMA İNDİSİ ÖLÇÜMÜ ÖN RAPORU

19 ve 29 cmlik PONCEBLOC HAFİF YAPI ELEMANI SES AZALMA İNDİSİ ÖLÇÜMÜ ÖN RAPORU 19 ve 29 cmlik PONCEBLOC HAFİF YAPI ELEMANI SES AZALMA İNDİSİ ÖLÇÜMÜ ÖN RAPORU HAZIRLAYAN : Y.DOÇ. DR. NURGÜN TAMER BAYAZIT İTÜ MİMARLIK FAKÜLTESİ YAPI BİLGİSİ ABD TAŞKIŞLA TAKSİM-34437 İST TEMMUZ, 2014

Detaylı

Firmamız tarafından hazırlanacak zemin etüd çalışması ile binanızın oturduğu zemin yapısı hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz.

Firmamız tarafından hazırlanacak zemin etüd çalışması ile binanızın oturduğu zemin yapısı hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz. 2 ZEMİN ETÜDÜ İLE İLGİLİ TEKNİK KONULAR Zemin Etüdü Nasıl Yapılır? Firmamız parsel bazında zemin etüd çalışmalarına devam etmektedir. Firmamız tarafından hazırlanacak zemin etüd çalışması ile binanızın

Detaylı

... NO'LU RUHSATA İLİŞKİN (... DÖNEM) ARAMA FAALİYET RAPORU

... NO'LU RUHSATA İLİŞKİN (... DÖNEM) ARAMA FAALİYET RAPORU ARAMA FAALİYET RAPOR FORMATI İLÇE... (İL)... NO'LU RUHSATA İLİŞKİN (... DÖNEM) ARAMA FAALİYET RAPORU HAZIRLAYAN TEKNİK SORUMLU Adı Soyadı JEOLOJİ MÜHENDİSİ Oda Sicil No AY-YIL 1 İLETİŞİM İLE İLGİLİ BİLGİLER

Detaylı

AKTİF KAYNAKLI YÜZEY DALGASI (MASW) YÖNTEMINDE FARKLI DOĞRUSAL DIZILIMLERIN SPEKTRAL ÇÖZÜNÜRLÜLÜĞÜ

AKTİF KAYNAKLI YÜZEY DALGASI (MASW) YÖNTEMINDE FARKLI DOĞRUSAL DIZILIMLERIN SPEKTRAL ÇÖZÜNÜRLÜLÜĞÜ AKTİF KAYNAKLI YÜZEY DALGASI (MASW) YÖNTEMINDE FARKLI DOĞRUSAL DIZILIMLERIN SPEKTRAL ÇÖZÜNÜRLÜLÜĞÜ M.Ö.Arısoy, İ.Akkaya ve Ü. Dikmen Ankara Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeofizik Mühendisliği Bölümü,

Detaylı

BASMA DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 1. Basma Deneyinin Amacı

BASMA DENEYİ MALZEME MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ. 1. Basma Deneyinin Amacı 1. Basma Deneyinin Amacı Mühendislik malzemelerinin çoğu, uygulanan gerilmeler altında biçimlerini kalıcı olarak değiştirirler, yani plastik şekil değişimine uğrarlar. Bu malzemelerin hangi koşullar altında

Detaylı

2.5. İletkenlerde R, L, C Hesabı İletim Hatlarında Direnç (R) İletim hatlarında gerilim düşümüne ve güç kaybına sebebiyet veren direncin doğru

2.5. İletkenlerde R, L, C Hesabı İletim Hatlarında Direnç (R) İletim hatlarında gerilim düşümüne ve güç kaybına sebebiyet veren direncin doğru 2.5. İletkenlerde R, L, C Hesabı 2.5.1. İletim Hatlarında Direnç (R) İletim hatlarında gerilim düşümüne ve güç kaybına sebebiyet veren direncin doğru hesaplanması gerekir. DA direnci, R=ρ.l/A eşitliğinden

Detaylı

Bilindiği gibi lateritleşme, ılıman ve yağışlı

Bilindiği gibi lateritleşme, ılıman ve yağışlı Nikel Lateritlerin Aranmasında Jeofizik Yöntemler - Gördes Ferda ÖNER Meta Nikel Kobalt A.Ş. Jeoloji Y. Mühendisi ferda.oner@metanikel.com.tr Tuğrul TOKGÖZ Zeta Proje Mühendislik Jeofizik Y. Mühendisi

Detaylı

Kapaklıkuyu, Zopzop ve Sarıçiçek Yaylası Özdirenç-Yapay Uçlaşma Etüdü Raporu

Kapaklıkuyu, Zopzop ve Sarıçiçek Yaylası Özdirenç-Yapay Uçlaşma Etüdü Raporu Çifteharman, Karakuyu, h. Kapaklıkuyu, Zopzop ve Sarıçiçek Yaylası Özdirenç-Yapay Uçlaşma Etüdü Raporu Bu raporda Nevma Madencilik San. Tic. Ltd. Şti. ye ait Kömür Sahalarında, Haziran Ağustos 2011 tarihlerinde

Detaylı

Zeminlerin Sıkışması ve Konsolidasyon

Zeminlerin Sıkışması ve Konsolidasyon Zeminlerin Sıkışması ve Konsolidasyon 2 Yüklenen bir zeminin sıkışmasının aşağıdaki nedenlerden dolayı meydana geleceği düşünülür: Zemin danelerinin sıkışması Zemin boşluklarındaki hava ve /veya suyun

Detaylı

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI

MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI MAKİNE ELEMANLARI DERS SLAYTLARI YORULMA P r o f. D r. İ r f a n K A Y M A Z P r o f. D r. A k g ü n A L S A R A N A r ş. G ör. İ l y a s H A C I S A L İ HOĞ LU Aloha Havayolları Uçuş 243: Hilo dan Honolulu

Detaylı

JEOTERMAL KAYNAKLAR İÇİN ARAMA/REVİZE ARAMA PROJE FORMATI İLÇE (İL) ARAMA/REVİZE ARAMA PROJESİ

JEOTERMAL KAYNAKLAR İÇİN ARAMA/REVİZE ARAMA PROJE FORMATI İLÇE (İL) ARAMA/REVİZE ARAMA PROJESİ JEOTERMAL KAYNAKLAR İÇİN ARAMA/REVİZE ARAMA PROJE FORMATI İLÇE (İL) ARAMA/REVİZE ARAMA PROJESİ HAZIRLAYAN/TEKNİK SORUMLU (1) (Jeoloji Mühendisi) : Adı Soyadı : Oda Sicil No (*) : AY-YIL Talep/Ruhsat Sahibinin:

Detaylı

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır.

Buna göre, bir devrede yük akışı olabilmesi için, üreteç ve pil gibi aygıtlara ihtiyaç vardır. ELEKTRİK AKIMI Potansiyelleri farklı olan iki iletken cisim birbirlerine dokundurulduğunda potansiyelleri eşit oluncaya kadar birinden diğerine elektrik yükü akışı olur. Potansiyeller eşitlendiğinde yani

Detaylı

Jeofizik Mühendisliği Eğitimi Sertifika Programı

Jeofizik Mühendisliği Eğitimi Sertifika Programı Jeofizik Mühendisliği Eğitimi Sertifika Programı Giriş: Gravite Yöntemi Gravite, en basit anlamda kütleleler arasındaki çekim kuvvetidir. Yerküre, bu kütlelerden birini oluşturmaktadır. Yerin çekimi ivmesindeki

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VI. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VI. DENEY FÖYÜ ELEKTİK DEELEİ-2 LABOATUAI I. DENEY FÖYÜ ALTENATİF AKIM DEESİNDE GÜÇ ÖLÇÜMÜ Amaç: Alternatif akım devresinde harcanan gücün analizi ve ölçülmesi. Gerekli Ekipmanlar: AA Güç Kaynağı, 1kΩ Direnç, 0.5H Bobin,

Detaylı

Korozyon Hızı Ölçüm Metotları. Abdurrahman Asan

Korozyon Hızı Ölçüm Metotları. Abdurrahman Asan Korozyon Hızı Ölçüm Metotları Abdurrahman Asan 1 Giriş Son zamanlara değin, korozyon hızının ölçülmesi, başlıca ağırlık azalması yöntemine dayanıyordu. Bu yöntemle, korozyon hızının duyarlı olarak belirlenmesi

Detaylı

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI

DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI DUMLUPINAR ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ 2015-2016 GÜZ YARIYILI Yrd. Doç. Dr. Uğur DAĞDEVİREN 2 3 Genel anlamda temel mühendisliği, yapısal yükleri zemine izin verilebilir

Detaylı

10. KONSOLİDASYON. Konsolidasyon. σ gerilmedeki artış zeminin boşluk oranında e azalma ve deformasyon yaratır (gözeneklerden su dışarı çıkar).

10. KONSOLİDASYON. Konsolidasyon. σ gerilmedeki artış zeminin boşluk oranında e azalma ve deformasyon yaratır (gözeneklerden su dışarı çıkar). . KONSOLİDASYON Konsolidasyon σ gerilmedeki artış zeminin boşluk oranında e azalma ve deformasyon yaratır (gözeneklerden su dışarı çıkar). σ nasıl artar?. Yeraltısuyu seviyesi düşer 2. Zemine yük uygulanır

Detaylı

TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME

TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME TRANSİSTÖRLÜ YÜKSELTEÇLERDE GERİBESLEME Amaç Elektronikte geniş uygulama alanı bulan geribesleme, sistemin çıkış büyüklüğünden elde edilen ve giriş büyüklüğü ile aynı nitelikte bir işaretin girişe gelmesi

Detaylı

Alternatif Akım Devre Analizi

Alternatif Akım Devre Analizi Alternatif Akım Devre Analizi Öğr.Gör. Emre ÖZER Alternatif Akımın Tanımı Zamaniçerisindeyönüveşiddeti belli bir düzen içerisinde (periyodik) değişen akıma alternatif akımdenir. En bilinen alternatif akım

Detaylı

Jeotermal Aramalarda Manyetotellürik Yöntem

Jeotermal Aramalarda Manyetotellürik Yöntem Jeotermal Aramalarda Manyetotellürik Yöntem Ahmet Tuğrul BAŞOKUR LEMNİS Yerbilimleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti., Ankara Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi, B-Blok No: 11/B, Gölbaşı ANKARA ve Ankara

Detaylı

Bölüm 3 AC Devreler. 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak.

Bölüm 3 AC Devreler. 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak. Bölüm 3 AC Devreler DENEY 3-1 AC RC Devresi DENEYİN AMACI 1. AC devrede, seri RC ağının karakteristiklerini anlamak. 2. Kapasitif reaktans, empedans ve faz açısı kavramlarını anlamak. GENEL BİLGİLER Saf

Detaylı

Uygulamalı Jeofizik İÇİNDEKİLER

Uygulamalı Jeofizik İÇİNDEKİLER Uygulamalı Jeofizik İÇİNDEKİLER BÖLÜM 1 1. GİRİŞ...1 1.1. JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİ... 1 1.1.1. Jeofizik Mühendisliğinin Bilim Alanları... 1 1.1.2. Jeofizik Mühendisliği Yöntemleri... 1 1.2. JEOFİZİK MÜHENDİSLİĞİNİN

Detaylı

Bursa İl Sınırları İçerisinde Kalan Alanların Zemin Sınıflaması ve Sismik Değerlendirme Projesi

Bursa İl Sınırları İçerisinde Kalan Alanların Zemin Sınıflaması ve Sismik Değerlendirme Projesi Bursa İl Sınırları İçerisinde Kalan Alanların Zemin Sınıflaması ve Sismik Değerlendirme Projesi 17 Ağustos 1999, Mw=7.4 büyüklüğündeki Kocaeli depremi, Marmara Denizi içine uzanan Kuzey Anadolu Fayı nın

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 KONDANSATÖRLER VE BOBİNLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. Sümeyye

Detaylı

Hareket halindeki elektrik yüklerinin oluşturduğu bir sistem düşünelim. Belirli bir bölgede net bir yük akışı olduğunda, akımın mevcut olduğu

Hareket halindeki elektrik yüklerinin oluşturduğu bir sistem düşünelim. Belirli bir bölgede net bir yük akışı olduğunda, akımın mevcut olduğu Akım ve Direnç Elektriksel olaylarla ilgili buraya kadar yaptığımız tartışmalar durgun yüklerle veya elektrostatikle sınırlı kalmıştır. Şimdi, elektrik yüklerinin hareket halinde olduğu durumları inceleyeceğiz.

Detaylı

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ

BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ BÖLÜM 1: MADDESEL NOKTANIN KİNEMATİĞİ 1.1. Giriş Kinematik, daha öncede vurgulandığı üzere, harekete sebep olan veya hareketin bir sonucu olarak ortaya çıkan kuvvetleri dikkate almadan cisimlerin hareketini

Detaylı

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI

TMMOB JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI Asgari Poz No ĠĢin Adı i JF 1 GRAVĠTE ÖLÇÜMLERĠ VE HARĠTALANMASI JF 1.1 250 m x 250 m karelaj Nokta 75 JF 1.2 100 m x 100 m karelaj Nokta 35 JF 1.3 50 m x 50 m karelaj Nokta 28 JF 1.4 25 m x 25 m karelaj

Detaylı

Doç. Dr. Sabri KAYA Erciyes Üni. Müh. Fak. Elektrik-Elektronik Müh. Bölümü. Ders içeriği

Doç. Dr. Sabri KAYA Erciyes Üni. Müh. Fak. Elektrik-Elektronik Müh. Bölümü. Ders içeriği ANTENLER Doç. Dr. Sabri KAYA Erciyes Üni. Müh. Fak. Elektrik-Elektronik Müh. Bölümü Ders içeriği BÖLÜM 1: Antenler BÖLÜM 2: Antenlerin Temel Parametreleri BÖLÜM 3: Lineer Tel Antenler BÖLÜM 4: Halka Antenler

Detaylı

YAVAŞ DEĞİŞEN ÜNİFORM OLMAYAN AKIM

YAVAŞ DEĞİŞEN ÜNİFORM OLMAYAN AKIM YAVAŞ DEĞİŞEN ÜNİFORM OLMAYAN AKIM Yavaş değişen akımların analizinde kullanılacak genel denklem bir kanal kesitindeki toplam enerji yüksekliği: H = V g + h + z x e göre türevi alınırsa: dh d V = dx dx

Detaylı

Fotovoltaik Teknoloji

Fotovoltaik Teknoloji Fotovoltaik Teknoloji Bölüm 3: Güneş Enerjisi Güneşin Yapısı Güneş Işınımı Güneş Spektrumu Toplam Güneş Işınımı Güneş Işınımının Ölçülmesi Dr. Osman Turan Makine ve İmalat Mühendisliği Bilecik Şeyh Edebali

Detaylı

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7

T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 T.C. DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TEKNOLOJİ FAKÜLTESİ BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BMT103 ELEKTRİK DEVRE TEMELLERİ DERSİ LABORATUVARI DENEY NO: 7 KONDANSATÖRLER VE BOBİNLER Doç. Dr. İbrahim YÜCEDAĞ Arş. Gör. M.

Detaylı

ELEKTROMANYETİK DALGALAR

ELEKTROMANYETİK DALGALAR ELEKTROMANYETİK DALGALAR Hareket eden bir yük manyetik alan oluşturur. Yük sabit hızla hareket ederse, sabit bir akım ve sabit bir manyetik alan oluşturur. Yük osilasyon hareketi yaparsa değişken bir manyetik

Detaylı

BİNA VE BİNA TÜRÜ YAPILAR (KATEGORİ 2 ve 3) İÇİN PARSEL BAZINDA DÜZENLENECEK ZEMİN VE TEMEL ETÜDÜ (GEOTEKNİK) DEĞERLENDİRME RAPORU FORMATI

BİNA VE BİNA TÜRÜ YAPILAR (KATEGORİ 2 ve 3) İÇİN PARSEL BAZINDA DÜZENLENECEK ZEMİN VE TEMEL ETÜDÜ (GEOTEKNİK) DEĞERLENDİRME RAPORU FORMATI TMMOB İNŞAAT MÜHENDİSLERİ ODASI Necatibey Cad. No:57 Kızılay / Ankara Tel: (0 312) 294 30 00 - Faks: (0 312) 294 30 88 www.imo.org.tr imo@imo.org.tr BİNA VE BİNA TÜRÜ YAPILAR (KATEGORİ 2 ve 3) İÇİN PARSEL

Detaylı

508 HİDROLOJİ ÖDEV #1

508 HİDROLOJİ ÖDEV #1 508 HİDROLOJİ ÖDEV #1 Teslim tarihi: 30 Mart 2009 16:30 1. Yüzey alanı 40 km 2 olan bir gölde Haziran ayında göle giren akarsuyun ortalama debisi 0.56 m 3 /s, gölden çıkan suyun ortalama debisi 0.48 m

Detaylı

Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite

Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite Ders Notları 3 Geçirimlilik Permeabilite Zemindeki mühendislik problemleri, zeminin kendisinden değil, boşluklarında bulunan boşluk suyundan kaynaklanır. Su olmayan bir gezegende yaşıyor olsaydık, zemin

Detaylı

Şekil 1: Zener diyot sembol ve görünüşleri. Zener akımı. Gerilim Regülasyonu. bölgesi. Şekil 2: Zener diyotun akım-gerilim karakteristiği

Şekil 1: Zener diyot sembol ve görünüşleri. Zener akımı. Gerilim Regülasyonu. bölgesi. Şekil 2: Zener diyotun akım-gerilim karakteristiği ZENER DİYOT VE AKIM-GERİLİM KARAKTERİSTİĞİ Küçük sinyal diyotları, delinme gerilimine yakın değerlerde hasar görebileceğinden, bu değerlerde kullanılamazlar. Buna karşılık, Zener diyotlar delinme gerilimi

Detaylı

İTKİLİ MOTORLU UÇAĞIN YATAY UÇUŞ HIZI

İTKİLİ MOTORLU UÇAĞIN YATAY UÇUŞ HIZI İTKİLİ MOTORLU UÇAĞIN YATAY UÇUŞ HIZI Mustafa Cavcar Anadolu Üniversitesi Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi 26470 Eskişehir Yatay uçuş sabit uçuş irtifaında yeryüzüne paralel olarak yapılan uçuştur.

Detaylı

Geometriden kaynaklanan etkileri en aza indirmek için yük ve uzama, sırasıyla mühendislik gerilmesi ve mühendislik birim şekil değişimi parametreleri elde etmek üzere normalize edilir. Mühendislik gerilmesi

Detaylı

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU

ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU ADIYAMAN ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ ELEKTRĠK-ELEKTRONĠK MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ DEVRE ANALĠZĠ LABORATUVARI-II DENEY RAPORU DENEY NO : DENEYĠN ADI : DENEY TARĠHĠ : DENEYĠ YAPANLAR : RAPORU HAZIRLAYANIN

Detaylı

JEOTERMAL KAYNAKLAR İÇİN İŞLETME/REVİZE İŞLETME PROJESİ FORMATI İLÇE (İL). NUMARALI ARAMA RUHSATINA İLİŞKİN İŞLETME PROJESİ

JEOTERMAL KAYNAKLAR İÇİN İŞLETME/REVİZE İŞLETME PROJESİ FORMATI İLÇE (İL). NUMARALI ARAMA RUHSATINA İLİŞKİN İŞLETME PROJESİ JEOTERMAL KAYNAKLAR İÇİN İŞLETME/REVİZE İŞLETME PROJESİ FORMATI İLÇE (İL). NUMARALI ARAMA RUHSATINA İLİŞKİN İŞLETME PROJESİ HAZIRLAYAN (Jeoloji Mühendisi) Adı Soyadı : Oda Sicil No (*) : AY-YIL Ruhsat

Detaylı

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ

ELEKTRİK DEVRELERİ-2 LABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ EEKTRİK DEVREERİ-2 ABORATUVARI VIII. DENEY FÖYÜ SERİ VE PARAE REZONANS DEVRE UYGUAMASI Amaç: Seri ve paralel rezonans devrelerini incelemek, devrelerin karakteristik parametrelerini ölçmek, rezonans eğrilerini

Detaylı

DENEY 7 DALGALI GERİLİM ÖLÇÜMLERİ - OSİLOSKOP

DENEY 7 DALGALI GERİLİM ÖLÇÜMLERİ - OSİLOSKOP DENEY 7 DALGALI GERİLİM ÖLÇÜMLERİ - OSİLOSKOP Amaç: Bu deneyin amacı, öğrencilerin alternatif akım ve gerilim hakkında bilgi edinmesini sağlamaktır. Deney sonunda öğrencilerin, periyot, frekans, genlik,

Detaylı

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN

AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ. Anten Parametrelerinin Temelleri. Samet YALÇIN AKDENİZ ÜNİVERSİTESİ Anten Parametrelerinin Temelleri Samet YALÇIN Anten Parametrelerinin Temelleri GİRİŞ: Bir antenin parametrelerini tanımlayabilmek için anten parametreleri gereklidir. Anten performansından

Detaylı

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM

BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM BÖLÜM 4: MADDESEL NOKTANIN KİNETİĞİ: İMPULS ve MOMENTUM 4.1. Giriş Bir önceki bölümde, hareket denklemi F = ma nın, maddesel noktanın yer değiştirmesine göre integrasyonu ile elde edilen iş ve enerji denklemlerini

Detaylı

ATOMİK YAPI. Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0

ATOMİK YAPI. Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0 ATOMİK YAPI Elektron Yükü=-1,60x10-19 C Proton Yükü=+1,60x10-19 C Nötron Yükü=0 Elektron Kütlesi 9,11x10-31 kg Proton Kütlesi Nötron Kütlesi 1,67x10-27 kg Bir kimyasal elementin atom numarası (Z) çekirdeğindeki

Detaylı

TÜRK MÜHENDİS VE MİMAR ODALARI BİRLİĞİ JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI

TÜRK MÜHENDİS VE MİMAR ODALARI BİRLİĞİ JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI TÜRK MÜHENDİS VE MİMAR ODALARI BİRLİĞİ JEOFİZİK MÜHENDİSLERİ ODASI JEOFİZİK YÖNTEMLERLE ELEKTRİK TESİSLERİNDE TOPRAKLAMA YERİ TESPİT ETÜDÜ NORMU Şubat - 2016 Yönetim Kurulu nun 23/02/2016 tarih ve 105

Detaylı

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1

KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 KARABÜK ÜNİVERSİTESİ Öğretim Üyesi: Doç.Dr. Tamila ANUTGAN 1 Elektriksel olaylarla ilgili buraya kadar yaptığımız, tartışmalarımız, durgun yüklerle veya elektrostatikle sınırlı kalmıştır. Şimdi, elektrik

Detaylı

Karabük ili Merkezinde yapılacak ojarr Orta Öğretim Hizmet Binası yaptım Zemin Etütü YAPILACAK İŞLER LİSTESİ

Karabük ili Merkezinde yapılacak ojarr Orta Öğretim Hizmet Binası yaptım Zemin Etütü YAPILACAK İŞLER LİSTESİ PİYASA FİYAT ARAŞTIRMASINA M İS K İN TEKLİF VERMEYE DAVET MEKTUBU İDAREYE İLİŞKİN BİLGİLER Adı,Adresi Telefon-Faks No Piyasa Fiyat Araştırmasını Yapan Personelin Adı, Unvanı : Karabük İl Özel İdaresi Destek

Detaylı

11/ 94. Şekil 2.5. Kuyu Yüzey elektrod dizilimleri. JFM316 Elektrik Yöntemler ( Doğru Akım Özdirenç Yöntemi)

11/ 94. Şekil 2.5. Kuyu Yüzey elektrod dizilimleri. JFM316 Elektrik Yöntemler ( Doğru Akım Özdirenç Yöntemi) Şekil.5. Kuyu Yüzey elektrod dizilimleri (Bu notu yazardan habersiz fotokopi ile çoğaltmak yasaktır) - Ocak 016-11/ 94 ARTAN JFM316 Elektrik Yöntemler ( Doğru Akım Özdirenç Yöntemi).6. Elektrod Dizilimlerinin

Detaylı

Enerji Verimliliği ve İndüksiyon Ocaklarının Değerlendirilmesi. Yrd. Doç. Dr. Halil Murat Ünver Kırıkkale Üniversitesi

Enerji Verimliliği ve İndüksiyon Ocaklarının Değerlendirilmesi. Yrd. Doç. Dr. Halil Murat Ünver Kırıkkale Üniversitesi Enerji Verimliliği ve İndüksiyon Ocaklarının Değerlendirilmesi Yrd. Doç. Dr. Halil Murat Ünver Kırıkkale Üniversitesi Giriş İndüksiyonla Isıtma Prensipleri Bilindiği üzere, iletken malzemenin değişken

Detaylı

SES DALGALARı Dalgalar genel olarak, mekanik ve elektromanyetik dalgalar olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Elektromanyetik dalgalar, yayılmak için bi

SES DALGALARı Dalgalar genel olarak, mekanik ve elektromanyetik dalgalar olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Elektromanyetik dalgalar, yayılmak için bi SES FĠZĠĞĠ SES DALGALARı Dalgalar genel olarak, mekanik ve elektromanyetik dalgalar olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Elektromanyetik dalgalar, yayılmak için bir ortama ihtiyaç duymazlar ve boşlukta da

Detaylı

YRD.DOÇ. DR. CABBAR VEYSEL BAYSAL ELEKTRIK & ELEKTRO NIK Y Ü K. M Ü H.

YRD.DOÇ. DR. CABBAR VEYSEL BAYSAL ELEKTRIK & ELEKTRO NIK Y Ü K. M Ü H. EM 420 Yüksek Gerilim Tekniği EŞ MERKEZLİ KÜRESEL ELEKTROT SİSTEMİ YRD.DOÇ. DR. CABBAR VEYSEL BAYSAL ELEKTRIK & ELEKTRO NIK Y Ü K. M Ü H. Not: Tüm slaytlar, listelenen ders kaynaklarından alıntı yapılarak

Detaylı

Elektrostatik Elektrik Alan Elektrik Akı Kondansatör. Kaynak : Serway-Beichner Bölüm 23, 24, 26

Elektrostatik Elektrik Alan Elektrik Akı Kondansatör. Kaynak : Serway-Beichner Bölüm 23, 24, 26 Elektrostatik Elektrik Alan Elektrik Akı Kondansatör Kaynak : Serway-Beichner Bölüm 23, 24, 26 İndüksiyon Nötr Maddenin indüksiyon yoluyla yüklenmesi (Bir yük türünün diğer yük türüne göre daha fazla olması)

Detaylı