ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ"

Transkript

1 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ YÜKSEK LİSANS TEZİ Zehra EREN KIRSAL ALANDA YAŞAYAN BİREYLERİN RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ HAKKINDAKİ DÜŞÜNCELERİ: HATAY İLİ ÖRNEĞİ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI ADANA, 2012

2 ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ KIRSAL ALANDA YAŞAYAN BİREYLERİN RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ HAKKINDAKİ DÜŞÜNCELERİ: HATAY İLİ ÖRNEĞİ Zehra EREN YÜKSEK LİSANS TEZİ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI Bu Tez 02/05/2012 Tarihinde Aşağıdaki Jüri Üyeleri Tarafından Oybirliği/Oyçokluğu ile Kabul Edilmiştir Doç. Dr. Dilek BOSTAN BUDAK Yrd. Doç. Dr. Ufuk GÜLTEKİN Yrd. Doç. Dr. Oğuz PARLAKAY DANIŞMAN ÜYE ÜYE Bu Tez Enstitümüz Tarım Ekonomisi Anabilim Dalında hazırlanmıştır. Kod No: Prof. Dr. İlhami YEĞİNGİL Enstitü Müdürü Bu Çalışma Ç. Ü. Araştırma Projeleri Birimi Tarafından Desteklenmiştir. Proje No: ZF2011YL21 Not: Bu tezde kullanılan özgün ve başka kaynaktan yapılan bildirişlerin, çizelge ve fotoğrafların kaynak gösterilmeden kullanımı, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunundaki hükümlere tabidir.

3 ÖZ YÜKSEK LİSANS TEZİ KIRSAL ALANDA YAŞAYAN BİREYLERİN RÜZGAR ENERJİ SANTRALLERİ HAKKINDAKİ DÜŞÜNCELERİ: HATAY İLİ ÖRNEĞİ Zehra EREN ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI Danışman : Doç. Dr. Dilek BOSTAN BUDAK Yıl: 2012, Sayfa: 78 Jüri : Doç. Dr. Dilek BOSTAN BUDAK : Yrd. Doç. Dr. Ufuk GÜLTEKİN : Yrd. Doç. Dr. Oğuz PARLAKAY Türkiye de ki elektrik talebi her gün artmaktadır. Dolayısıyla, Türkiye dışarıdan elektrik enerjisini ithal etmek ya da yenilenebilir enerji kaynaklarını kullanmak zorunda kalmaktadır. Türkiye nin hala kullanamadığı hali hazırda oldukça fazla yenilenebilir enerji kaynağı bulunmaktadır. Rüzgar enerjisi Türkiye deki elektrik enerjisinin gelişimine yardımcı olabilecek alternatif enerji kaynaklarından biridir. Yenilenebilir enerji kaynaklarına halkın katılımı ise başarı için önemlidir. Bu nedenle, bu çalışmada, Hatay da yaşayan halkın rüzgar enerji santralleri hakkında ki düşüncüleri araştırılmıştır. Belen ve Samandağ ilçelerinde veri toplamak amacıyla 130 kişiyle yüz yüze görüşme yapılmıştır. Katılımcıların büyük çoğunluğu, yabancı enerji kaynaklarına bağımlılığı azaltmada ve toplumsal ekonomik faaliyet de rüzgar enerjisinin önemli olduğunu kabul etmişlerdir. Ama insanlar kuşları öldürme potansiyeli, yarasaları öldürme potansiyeli ve radar sinyallerini etkilemesi konularında oldukça endişe duymaktadırlar. İnsanların çoğunun kendi toplulukları içerisinde rüzgar enerji santrallerinin inşaatını destekledikleri ve rüzgar enerjisi hakkında olumlu bir tavır sergiledikleri tespit edilmiştir. Ve de katılımcıların yaklaşık %50 sinin rüzgar enerjisi için daha fazla ödemeye istekli oldukları saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Rüzgar Enerjisi, Kırsal Alan, Hatay I

4 ABSTRACT MSc THESIS PEOPLE S OPINION ABOUT WIND POWER PLANTS IN RURAL AREAS: CASE STUDY IN HATAY Zehra EREN ÇUKUROVA UNIVERSITY INSTITUTE OF NATURAL AND APPLIED SCIENCES DEPARTMENT OF AGRICULTURAL ECONOMICS BUDAK BUDAK Supervisor : Assoc. Prof. Dr. Dilek BOSTAN Jury Year: 2012, Pages: 78 : Assoc. Prof. Dr. Dilek BOSTAN : Asst. Prof. Dr. Ufuk GÜLTEKİN : Asst. Prof. Dr. Oğuz PARLAKAY The demand of electricity in Turkey grows everyday. Turkey has to import electric energy from outside or use renewable energy resources. Turkey has plenty of renewable energy resources which are still not utilized. Wind energy is one of those alternative energy resources which help development in Turkey. People s participation in renewable energy resources is important for success. Fort his reason, in this research, people s opinions about wind power plants in Hatay was examined. In Belen and Samandağ provinces face to face interviews were conducted to collect data from 130 people. Majority of respondents were agreed that wind energy is important to reduce dependence on foreign energy sources and economic activity in the community. But people are somewhat concern about potential for killing birds, potential for killing bats and interfere with radar signals. It is found out that, most people had a positive attitude about wind energy and support to built wind power plants in their community. And almost 50 percent of participants were willing to pay more for wind energy. Key words: Wind Energy, Rural Area, Hatay, II

5 TEŞEKKÜR Çalışmamın her aşamasında yardımlarını esirgemeyen ve bana Kırsal Alanda Yaşayan Bireylerin Rüzgar Enerji Santralleri Hakkındaki Düşünceleri: Hatay İli Örneği konulu yüksek lisans tezini veren, yapıcı ve yönlendirici fikirleri ile bana daima yol gösteren danışman hocam Sayın Doç. Dr. Dilek Bostan BUDAK a sonsuz teşekkürler. Yüksek lisans tezi jüri üyelerinden Sayın Yrd. Doç. Dr. Ufuk GÜLTEKİN e ve Sayın Yrd. Doç. Dr. Oğuz PARLAKAY a yapıcı ve yönlendirici fikirleriyle katkıda bulundukları için teşekkürlerimi sunarım. Yüksek lisans çalışmalarım sırasında tüm bölüm olanaklarından yararlanmamı sağlayan Ç.Ü. Ziraat Fakültesi Tarım Ekonomisi Bölüm Başkanlığı na, maddi destek veren Ç.Ü. Bilimsel Araştırma Projeleri Birimi ne (Proje no: ZF2011YL21) içten teşekkürlerimi sunarım. Her şeyden önemlisi tezimi bitirmemi sabırsızlıkla bekleyen ve sıkıntılarımda her türlü desteği veren sevgili eşim Dr. Ömer EREN e ve biricik oğlum Ahmet Emir EREN e de teşekkür ederim. Beni yetiştiren ve bugünlere gelmemi sağlayan sevgili babam Abdulaziz BEKAR a ve sevgili annem Esma BEKAR a, ayrıca üniversiteyi kazanmamda büyük emekleri olan değerli kuzenim Emine DÖNMEZ e ve değerli eşi Celal DÖNMEZ e de sonsuz teşekkürler. III

6 İÇİNDEKİLER SAYFA ÖZ... I ABSTRACT... II TEŞEKKÜR... III İÇİNDEKİLER...IV ÇİZELGELER DİZİNİ...VI ŞEKİLLER DİZİNİ VIII SİMGELER VE KISALTMALAR... X 1. GİRİŞ Dünya Enerji Üretimi ve Tüketimi Türkiye Enerji Üretimi ve Tüketimi Toplam Birincil Enerji Arzı Toplam Nihai Enerji Tüketimi Elektrik Enerjisi Üretimi ve Tüketimi Rüzgar Enerjisi Rüzgar Enerjisinin Tarihçesi ve Kullanım Alanları Rüzgar Enerjisinin Yararları ve Sakıncaları Rüzgar Enerjisinin Dünyadaki Durumu Rüzgar Enerjisinin Türkiye deki Durumu Rüzgar Enerjisinin Hatay İlindeki Durumu Çalışmanın Amacı ÖNCEKİ ÇALIŞMALAR MATERYAL VE METOD Materyal Metod Verilerin Toplanması Verilerin Analizi BULGULAR VE TARTIŞMA Araştırma Bölgesi Hakkında Bilgiler Hatay İli IV

7 Belen İlçesi Samandağ İlçesi Araştırma Bulguları Görüşme Yapılan Bireylerin Sosyo - Demografik Özellikleri Görüşme Yapılan Bireylerin Isınma Yakıtı ve İklimlendirme Tercihleri Görüşme Yapılan Bireylerin Otomobil Kullanımı Görüşme Yapılan Bireylerin Aylık Elektrik Masrafları Görüşme Yapılan Bireylerin Rüzgar Enerji Santralleri ile İlgili Düşünceleri Görüşme Yapılan Bireylerin Türkiye de Elektrik Üretimini Arttırmadaki Kaynak Tercihleri Görüşme Yapılan Bireylerin Çevre ile İlgili Düşünceleri Elde Edilen Verilerin Yaşanılan Yere ve Cinsiyete Göre Değerlendirilmesi Halkın Rüzgar Enerjisinin Özellikleri Hakkındaki Düşünceleri Halkın Rüzgar Enerjisinin Olası Sakıncaları Hakkındaki Düşünceleri Halkın Genel Enerji Hakkındaki Düşünceleri SONUÇLAR VE ÖNERİLER Sonuçlar Öneriler KAYNAKLAR ÖZGEÇMİŞ EKLER V

8 ÇİZELGELER DİZİNİ SAYFA Çizelge 1.1. Türkiye birincil enerji üretimi (bin TEP)... 5 Çizelge 1.2. Türkiye toplam birincil enerji arzı (bin TEP)... 6 Çizelge 1.3. Türkiye toplam nihai enerji tüketimi (bin TEP)... 7 Çizelge 1.4. Türkiye de sektörel enerji tüketimi (bin TEP)... 8 Çizelge 1.5. Türkiye de elektrik enerjisi üretimi ve tüketimi (GWh)... 9 Çizelge 1.6. Hatay ilinde kurulu olan RES ler Çizelge 3.1. Güvenilirlik analizi sonuçları Çizelge 3.2. Cronbach s Alpha (α) katsayısının bulunabileceği aralıklar Çizelge 4.1. Hatay ili belediye ve köylerinin ilçeler göre dağılımı Çizelge 4.2. ADNKS 2011 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre Hatay ili nüfus dağılımı Çizelge 4.3. ADNKS 2011 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre Belen ilçesi nüfus dağılımı Çizelge 4.4. ADNKS 2011 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre Samandağ ilçesi nüfus dağılımı Çizelge 4.5. Görüşme yapılan bireylerin yaşadığı yer Çizelge 4.6. Görüşme yapılan bireylerin cinsiyetleri Çizelge 4.7. Görüşme yapılan bireylerin eğitim düzeyi Çizelge 4.8. Görüşme yapılan bireylerin yaşları Çizelge 4.9. Görüşme yapılan bireylerin meslekleri Çizelge Görüşme yapılan bireylerin gelir seviyesi Çizelge Görüşme yapılan bireylerin medeni durumları Çizelge Görüşme yapılan bireylerin ailesindeki birey sayısı Çizelge Görüşme yapılan bireylerin ailesinde 18 yaşından küçük bireylerin varlığı Çizelge 4.14 Görüşme yapılan bireylerin ailesinde bulunan 18 yaşından küçük bireylerin sayısı Çizelge Görüşme yapılan bireylerin günlük bilgi kaynağı tercihleri Çizelge Görüşme yapılan bireylerin ısınmada yakıt kullanım tercihleri VI

9 Çizelge Görüşme yapılan bireylerin klima veya vantilatör kullanım durumu.. 47 Çizelge Görüşme yapılan bireylerdeki otomobil mevcudiyeti Çizelge Görüşme yapılan bireylerin otomobillerindeki yakıt tercihleri Çizelge Görüşme yapılan bireylerin sahip olduğu otomobil sayıları Çizelge Görüşme yapılan bireylerin işe gidip gelirken ki vasıta tercihleri Çizelge Görüşme yapılan bireylerin aylık elektrik masrafları Çizelge Görüşme yapılan bireylerin rüzgar enerjisinin özellikleri hakkındaki düşünceleri Çizelge Görüşme yapılan bireylerin rüzgar türbinlerinin olası sakıncaları hakkındaki düşünceleri Çizelge Görüşme yapılan bireylerin bazı ifadelere katılım düzeyleri Çizelge Görüşme yapılan bireylerin bazı ifadelere katılım dereceleri Çizelge Görüşme yapılan bireylerin yenilenebilir enerji kaynaklarından elde edilen elektriğe fazla ödeme ile ilgili düşünceleri Çizelge Görüşme yapılan bireylerin Türkiye de elektrik üretimini arttırmadaki kaynak tercihleri Çizelge Görüşme yapılan bireylerin çevre kuruluşuna üyelikleri Çizelge Görüşme yapılan bireylerin çevresel problemlere karşı duyarlılıkları. 54 Çizelge Rüzgar enerjisinin özellikleri ile yaşanılan yer arasındaki ilişki Çizelge Rüzgar enerjisinin özellikleri ile cinsiyet arasındaki ilişki Çizelge Rüzgar enerjisinin yaratabileceği olası sakıncalar ile yaşanılan yer arasındaki ilişki Çizelge Rüzgar enerjisinin yaratabileceği olası sakıncalar ile cinsiyet arasındaki ilişki Çizelge Genel enerji hakkındaki düşünceler ile yaşanılan yer arasındaki ilişki Çizelge Genel enerji hakkındaki düşünceler ile cinsiyet arasındaki ilişki VII

10 ŞEKİLLER DİZİNİ SAYFA Şekil 1.1. Yıllara göre dünyanın toplam birincil enerji arzı (MTEP)... 3 Şekil 1.2. Dünya toplam birincil enerji arzında kaynakların dağılımı... 4 Şekil 1.3. Yıllara göre dünya toplam enerji tüketimi (MTEP)... 4 Şekil 1.4. Dünya toplam enerji tüketiminin kaynaklara göre dağılımı... 4 Şekil 1.5. Türkiye 2010 yılı birincil enerji üretiminin kaynaklara göre dağılımı... 6 Şekil 1.6. Türkiye 2010 yılı nihai enerji tüketiminin kaynaklara göre dağılımı... 8 Şekil 1.7. Türkiye 2010 yılı toplam nihai enerji tüketiminin sektörel dağılımı... 9 Şekil 1.8. Rüzgar oluşumu Şekil 1.9. Yel değirmenleri Şekil Rüzgar türbini Şekil Rüzgar enerji santrali (RES) Şekil Dünyada kurulu rüzgar enerjisi kapasitesi Şekil Dünyadaki toplam kurulu rüzgar enerjisi kapasitesinin yıllara göre değişimi Şekil Dünyadaki bazı ülkelerin 2011 yılı sonu itibari ile toplam kurulu rüzgar enerjisi kapasiteleri Şekil Türkiye rüzgar atlası Şekil Türkiye deki toplam kurulu rüzgar enerjisi kapasitesinin yıllara göre değişimi Şekil Türkiye de 2011 Aralık itibari ile kurulu olan RES ler Şekil Hatay ilinin REPA sı Şekil Şebenoba RES Şekil Hatay ilinde kurulu olan RES ler Şekil 4.1. Hatay ilinin haritası Şekil 4.2. Belen ilçesinde RES lerle ilgili anket yapılan bölge Şekil 4.3. Samandağ ilçesinde RES lerle ilgili anket yapılan bölge VIII

11 IX

12 SİMGELER VE KISALTMALAR α ADNKS B DEKTMK E EİE EPDK ETKB EWEA IEA K MTEP NIMBY p REPA RES S TEP TPES TSKB WWEA : Cronbach s Alpha katsayısı : Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi : Belen : Dünya Enerji Konseyi Türk Milli Komitesi : Erkek : Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü : Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu : Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı : European Wind Energy Association (Avrupa Rüzgar Enerjisi Birliği) : International Energy Agency (Uluslararası Enerji Ajansı) : Kadın : Milyon Ton Eşdeğer Petrol : Not in My Back Yard (Arka bahçemde bile olmasın) : Anlamlılık düzeyi : Rüzgar Enerjisi Potansiyel Atlası : Rüzgar Enerji Santrali : Samandağ : Ton Eşdeğer Petrol : Total Primary Energy Supply (Toplam Birincil Enerji Arzı) : Türk Sınai Kalkınma Bankası : World Wind Energy Association (Dünya Rüzgar Enerjisi Birliği) X

13 XI

14 1. GİRİŞ Zehra EREN 1. GİRİŞ Dünya nüfusunun giderek artması ve teknolojinin gelişmesi neticesinde, enerjiye olan ihtiyaç her geçen gün daha da artmaktadır. Günümüzde bu enerji ihtiyacının çoğunluğu hala fosil kökenli kaynaklardan elde edilmektedir. Bu durum özellikle sera gazlarının atmosfere olan salımlarını arttırarak günümüzde çok sık tartışılan iklim değişikliği sürecine katkıda bulunmaktadır. Fosil kökenli kaynaklar sürekli kaynaklar değildir. Yeni rezerv yatakları bulunmazsa en geç 150 yıl sonra tükeneceklerdir. Ayrıca, fosil yakıtların üretim ve tüketim sürecinde atmosfere yaydıkları karbon salımlarının yol açtığı küresel ısınma ve iklim değişikliği tartışmaları önceki yıllara göre önemli artış göstermiştir. Son yıllarda ülkeler fosil kökenli kaynakların belirtilen olumsuzlukları nedeniyle artan enerji taleplerinin bir kısmını yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılama yoluna gitmeye başlamışlardır. Bahsi geçen yenilenebilir enerji kaynakları; güneş, rüzgâr, hidrolik, jeotermal, biyokütle ve deniz akıntılarıdır. Enerji verimliliği kömür, petrol, doğal gaz, nükleer enerji ve yenilenebilir enerjiden sonra 6. yakıt olarak enerji kaynakları arasında yerini almaktadır. Ayrıca enerji verimliliği yerel ve ekonomik-yoğun bir kaynaktır. Kirliliği önleyerek çevreye ve istihdam yaratarak da ekonomiye olumlu katkı yapmaktadır (Çengel, 2010). Enerji verimliliği, binalarda yaşam standardı ve hizmet kalitesinin, endüstriyel işletmelerde ise üretim kalitesi ve miktarının düşüşüne yol açmadan, birim hizmet veya ürün miktarı başına enerji tüketiminin azaltılmasıdır (EMO, 2012). Gelişmiş ülkelerde enerji verimliliğinin önemi ve katkısı net olarak tesis edilmiş fakat gelişmekte olan ülkeler için böyle bir durum maalesef söz konusu değildir. Bu yüzden enerji verimliliği ile ilgili bilinçlenmenin sağlanmasına büyük ihtiyaç vardır ve bunu yapmanın en iyi yolu başarılı uygulamaları ve onların ekonomik meyvelerini geniş kesimlere duyurmaktır. Örneğin, ABD deki buzdolapları 1974 yıllardaki seviyelerinde elektrik tüketiyor olsalardı (bugünkü buzdolaplarının 4 katıdır), tüketilen fazla elektrik talebini karşılamak için ABD MW lık ek kurulu güce ihtiyaç duyacaktı. Bu talebi karşılamak için her biri 1

15 1. GİRİŞ Zehra EREN MW lık 30 adet nükleer santral veya her biri 500 MW lık 60 adet termik santral kuracaktı. Bunlarında kurulum maliyeti, 2,5 milyon $/MW birim fiyatı üzerinden 75 milyar dolara gelecekti. Yıllık yakıt tüketimi ile çevreye ve sağlığa olan etkileri de dikkate alındığında sadece buzdolaplarındaki enerji verimliliğinin etkisinin hiç de azımsanmayacak ölçüde olduğu görülebilmektedir. Günümüzde de ABD ve AB ülkelerinde yüksek verimli beyaz eşya alımını özendirmek için hükümet 200 ya varan teşvikler vermektedir (Çengel, 2010). Elektrik İşleri Etüt İdaresinin eğitim, etüt ve bilinçlendirme çalışmaları ile bina sektöründe %30, sanayi sektöründe %20 ve ulaşım sektöründe %15 olmak üzere dört Keban Barajı inşa edebilecek yaklaşık 7,5 milyar TL değerinde enerji tasarruf potansiyelimiz olduğu tespit edilmiştir. Isıtma, aydınlatma ve ulaşım ihtiyaçlarımızı karşılarken, elektrikli ev eşyalarımızı kullanırken, kısacası günlük yaşantımızın her safhasında enerjiyi verimli kullanmak suretiyle, ihtiyaçlarımızdan kısıtlama yapmadan aile bütçesine, ülke ekonomisine ve çevremizin korunmasına katkı sağlamamız mümkündür (EMO, 2012). Enerjinin etkin kullanılması, israfının önlenmesi, enerji maliyetlerinin ekonomi üzerindeki yükünün hafifletilmesi ve çevrenin korunması için enerji kaynaklarının ve enerjinin kullanımında verimliliğin artırılması amacıyla, Türkiye, 18 Nisan 2007 tarihinde 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu nu kabul etmiştir ve 2 Mayıs 2007 tarih sayılı resmi gazete de yayınlayarak uygulamaya sokmuştur. Enerji verimliliği, Türk Sınai Kalkınma Bankası nın (TSKB) gündemine münhasır olarak 2008 yılında girmiştir. TSKB bu tarihten itibaren 50 den fazla enerji verimliliği projesini değerlendirmiş, 2011 yılı sonu itibariyle de 21 inin finansmanını sağlamış durumdadır. Bu projelerin devreye alınmasıyla ton CO 2 azaltımı ve TEP (Ton Eşdeğer Petrol) enerji tasarrufu sağlanmıştır. Sağlanan bu tasarruf konutun yıllık ısınması için kullandığı enerjiye eşdeğerdir (Akıncı, 2012) Aşağıdaki nedenlerden dolayı enerji verimli kullanmalıdır (EMO, 2012): En önemli enerji kaynağı olan petrol ve kömür gibi fosil yakıtların hızla tükenmesi, 2

16 1. GİRİŞ Zehra EREN Enerji üretim ve tüketim süreçlerinde ortaya çıkan sera gazı salımlarının küresel ısınma ve iklim değişikliğinin en önemli nedenleri arasında olması, Kullandığımız enerjinin %70 ini yurtdışından döviz ödeyerek satın alınması, Evde ve ulaşımda tüketilen enerjinin faturasının aile bütçesinin en önemli kalemlerinden biri olması ve Enerji faturalarını düşürmek ve aile ekonomisine katkıda bulunmak, ülkenin enerjide dışa bağımlılığını azaltmak ve gelecek nesillere yaşanılabilir bir çevre bırakmak içindir Dünya Enerji Üretimi ve Tüketimi Uluslararası Enerji Ajansı (International Energy Agency - IEA) tarafından 2011 yılı içinde yayınlanan enerji istatistiklerine göre, 2009 yılında, dünyanın toplam birincil enerji arzı (Total Primary Energy Supply - TPES) MTEP (Milyon TEP) olmuştur (Şekil 1.1) (IEA, 2011). Şekil 1.1. Yıllara göre dünyanın toplam birincil enerji arzı (MTEP) (IEA, 2011) Dünya toplam birincil enerji arzında kaynak paylarına bakıldığında, petrolün dünyada (%32,8) en önemli enerji kaynağı olarak birinci sırayı aldığı görülmektedir. Petrolü sırasıyla kömür (%27,2) ve doğal gaz (%20,9) kaynakları takip etmektedir (Şekil 1.2) (IEA, 2011). 3

17 1. GİRİŞ Zehra EREN Şekil 1.2. Dünya toplam birincil enerji arzında kaynakların dağılımı (IEA, 2011) 2009 yılı için dünya toplam enerji tüketimi MTEP olmuştur (Şekil 1.3). Dünya toplam enerji tüketiminde de en büyük payı petrol (%41,3) almaktadır. Bunu sırasıyla elektrik (%17,3) ve doğal gaz (%15,2) takip etmektedir (Şekil 1.4) (IEA, 2011). Şekil 1.3. Yıllara göre dünya toplam enerji tüketimi (MTEP) (IEA, 2011) Şekil 1.4. Dünya toplam enerji tüketiminin kaynaklara göre dağılımı (IEA, 2011) 4

18 1. GİRİŞ Zehra EREN 1.2. Türkiye Enerji Üretimi ve Tüketimi Toplam Birincil Enerji Arzı Dünya Enerji Konseyi Türkiye Milli Komitesi (DEKTMK) tarafından 2011 yılı içinde yayınlanan enerji istatistiklerine göre, 2010 yılında Türkiye nin birincil enerji üretimi bin TEP olmuştur. Türkiye de üretilen birincil enerji kaynakları arasında özellikle linyit ve hidrolik enerji kaynakları diğer enerji kaynaklarına göre daha da ön plana çıkmıştır (Çizelge 1.1). Çizelge 1.1. Türkiye birincil enerji üretimi (bin TEP) (DEKTMK, 2011) Kaynaklar Yıllar Taş Kömürü Linyit Asfaltit Odun Hayvansal ve Bitkisel Artıklar Petrol Doğal Gaz Hidrolik Jeotermal Elektrik Rüzgar Jeotermal Isı Güneş Biyoyakıt Toplam Türkiye de 2010 yılında üretilen birincil enerji kaynaklarının, %47,72 si linyitten, %13,71 i hidrolik enerjiden, %10,44 ü odundan, %8,22 si petrolden, %4,65 i taş kömüründen, %4,28 i jeotermal ısıdan, %3,59 u hayvansal ve bitkisel artıklardan, %1,92 si doğal gazdan, %1,77 si jeotermal elektrikten, %1,56 sı asfaltitten, %1,33 ü güneşten, %0,77 si rüzgardan ve %0,04 ise biyoyakıt enerjisinden oluşmuştur (Şekil 1.5). 5

19 1. GİRİŞ Zehra EREN Şekil 1.5. Türkiye 2010 yılı birincil enerji üretiminin kaynaklara göre dağılımı DEKTMK 2011 yılı enerji istatistiklerine göre, 2010 yılında Türkiye nin toplam birincil enerji arzı bin TEP olmuştur. Bu toplam birincil enerji arzının, %27,10 u yerli üretimden ve %72,90 ı ise ithalattan oluşmuştur (Çizelge 1.2). Çizelge 1.2. Türkiye toplam birincil enerji arzı (bin TEP) (DEKTMK, 2011) Yıllar Yerli üretim (+) İthalat (+) İhracat (-) İhrakiye (-) Stok değişimi İstatistik hata Rafineri dışı (+) Toplam Toplam enerji talebinin yaklaşık %73 ünü dışalım yoluyla karşılayan ülkemizde enerji kaynakları üretimi, tüketimi karşılamamakta ve enerjide karşılaşılan üretim açığı ithalat ile giderilmektedir. 6

20 1. GİRİŞ Zehra EREN Toplam Nihai Enerji Tüketimi DEKTMK 2011 yılı enerji istatistiklerine göre, 2010 yılında Türkiye de toplam nihai enerji tüketimi bin TEP olmuştur (Çizelge 1.3). Çizelge 1.3. Türkiye toplam nihai enerji tüketimi (bin TEP) (DEKTMK, 2011) Kaynaklar Yıllar Taş Kömürü Linyit Asfaltit Kok Petro Kok Briket Odun Hayvansal ve Bitkisel Artıklar Petrol Doğal Gaz Jeotermal Isı Güneş Biyoyakıt Elektrik Toplam Türkiye de 2010 yılında tüketilen toplam nihai enerji kaynaklarının, %33,19 u petrolden, %17,74 ü elektrikten, %16,82 i doğal gazdan, %9,70 i taş kömüründen, %7,29 u linyitten, %4,06 sı odundan, %3,52 si koktan, %3,13 ü jeotermal ısıdan, %2,51 i petro koktan, %1,27 si hayvansal ve bitkisel artıklardan, %0,52 si güneşten, %0,24 ü asfaltitten ve %0,01 ise biyoyakıt enerjisinden oluşmuştur (Şekil 1.6). Türkiye deki toplam nihai enerji tüketimi, %91,01 oranında fosil kökenli ve %8,99 oranında da yenilenebilir enerji kaynakları tüketimi sonucunda gerçekleşmektedir. Tüketilen fosil kökenli kaynakların %36,47 sini petrol, yenilenebilir enerji kaynaklarının ise %45,6 sını odun oluşturmaktadır. 7

21 1. GİRİŞ Zehra EREN Şekil 1.6. Türkiye 2010 yılı nihai enerji tüketiminin kaynaklara göre dağılımı DEKTMK 2011 yılı enerji istatistiklerine göre, 2010 yılında Türkiye de toplam enerji tüketimi bin TEP olmuştur. Bu tüketilen toplam enerjinin %76,30 u ( bin TEP) nihai enerji tüketimi (konut sektörü, sanayi sektörü, ulaştırma sektörü, tarım sektörü ve enerji dışı sektör) sonucunda ve %23,70 i ( bin TEP) çevrim sektöründe tüketilmektedir (Çizelge 1.4). Çizelge 1.4. Türkiye de sektörel enerji tüketimi (bin TEP) (DEKTMK, 2011) Sektörler Yıllar Konut Sanayi Ulaştırma Tarım Enerji Dışı Nihai Enerji Tüketimi Çevrim Sektörü Toplam Türkiye 2010 yılı toplam nihai enerji tüketiminin sektörel dağılımı baz alındığında en fazla nihai enerji tüketimi %36,74 oranıyla sanayi sektöründe gerçekleşmiştir. Bunu sırasıyla %34,63 oranıyla konut sektörü, %18,39 oranıyla ulaştırma sektörü, %6,10 oranıyla tarım sektörü ve %4,15 oranıyla da enerji dışı sektör takip etmiştir (Şekil 1.7). 8

22 1. GİRİŞ Zehra EREN Şekil 1.7. Türkiye 2010 yılı toplam nihai enerji tüketiminin sektörel dağılımı Elektrik Enerjisi Üretimi ve Tüketimi Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının (ETKB) 2011 yılı elektrik enerjisi istatistiklerine göre, 2010 yılında Türkiye elektrik enerjisi üretim miktarı GWh, tüketim miktarı ise GWh olarak gerçekleşmiştir. Üretilen bu toplam elektrik enerjisinin %26,22 si yenilebilir enerji kaynaklarından ve %73,78 i ise fosil yakıtlardan elde edilmiştir (Çizelge 1.5). Çizelge 1.5. Türkiye de elektrik enerjisi üretimi ve tüketimi (GWh) (ETKB, 2011) Yıllar Termik ÜRETİM Hidrolik+Jeotermal+Rüzgar TOPLAM İTHALAT İHRACAT TÜKETİM Rüzgar Enerjisi Rüzgar, güneş ışınımlarının yer yüzeylerini farklı ısıtmasından kaynaklanır. Yer yüzeylerinin farklı ısınması, havanın sıcaklığının, neminin ve basıncının farklı olmasına, bu farklı basınç da havanın hareketine neden olur. Oluşan bu hava hareketi sonucunda rüzgar oluşur (Şekil 1.8). Rüzgar, güneş enerjisinin bir dolaylı ürünü olarak ortaya çıktığından dolayı güneş ve güneş ışınımları olduğu sürece rüzgar daima oluşacaktır. 9

23 1. GİRİŞ Zehra EREN Şekil 1.8. Rüzgar oluşumu Rüzgar enerjisi, rüzgarı oluşturan hava akımının sahip olduğu hareket enerjisidir. Bu enerjinin belli bir bölümü yararlı olan mekanik veya elektrik enerjisine dönüştürülebilir. Dünyaya ulaşan güneş enerjisinin (10 11 MWh) yaklaşık %2 kadarı rüzgar enerjisine çevrilir (EİE, 2012) Rüzgar Enerjisinin Tarihçesi ve Kullanım Alanları Rüzgar enerjisi kullanımı, M.Ö lü yıllarda Orta Doğu da başlamıştır. M.Ö. 17. yüzyılda Babil Kralı Hammurabi döneminde Mezopotamya da sulama amacıyla kullanılan rüzgar enerjisinin, aynı dönemde Çin de de kullanıldığı belirtilmektedir. Yel değirmenleri ilk olarak İskenderiye yakınlarında kurulmuştur. Türklerin ve İranlıların ilk yel değirmenlerini M.S. 7. yüzyılda kullanmaya başlamalarına karşın, Avrupalılar yel değirmenlerini ilk olarak haçlı seferleri sırasında görmüşlerdir. Fransa ve İngiltere de yel değirmenlerinin kullanılmaya başlaması ise, 12. yüzyılda olmuştur. Tarımsal ürünleri öğütmek (Şekil 1.9.a), su pompalamak (Şekil 1.9.b), hızar çalıştırmak gibi amaçlarla geliştirilen yel değirmenleri; Avrupa da Endüstri Devrimi ne kadar hızla yayılmışlardır. 18. yüzyılın sonunda yalnızca Hollanda da yel değirmeni bulunuyordu. Buhar makinesinin yapılması ve odun, kömür gibi yakıtlardan kesintisiz enerji üretimine başlanması ile rüzgar enerjisi önemini yitirmeye başlamıştır. Bununla beraber, rüzgar türbini denilen ve elektrik üretiminde kullanılan ilk makineler, 1890 ların başlarında Danimarka da yapılmıştır. Aynı dönemde, bu makinelerin geliştirilmesi için 10

24 1. GİRİŞ Zehra EREN Almanya da önemli çalışmalar yapıldığı bilinmektedir. Rüzgar kuvvet makineleri yerlerini yakıtlı kuvvet makinelerine bırakırken, rüzgar enerjisinin kullanımının sürmesi için yeni bir teknoloji de başlamıştır. Ancak, 19. yüzyılda geliştirilen ilk rüzgar türbinlerinin verimi oldukça düşüktü (Turhan, 2009). a) Tarımsal ürünleri öğütme b) Su pompalama Şekil 1.9. Yel değirmenleri 1918 yılında Danimarka da başlatılan bir çalışma ile, 120 kırsal merkezde elektrik üretimi, kw lık rüzgar türbinlerinin kullanımı ile sağlanmıştı. Rusya da 1931 yılında 100 kw lık rüzgar türbini yapılmıştı yılında ABD de Vermont yakınlarında Granpa s Knop da kurulan Putnam rüzgar türbini (Şekil 1.10a), kw gücü ile dönemin en büyük rüzgar kuvvet makinesi olmuştur. İki kanatlı rotorun çapı 53 metreydi. Putnam türbini, modern rüzgar makinelerinin ilkidir. Toplam ağırlığı 250 ton olan bu rüzgar santraline, bir milyon dolar yatırım yapılmıştı. Ancak titreşim ve malzeme yorgunluğundan dolayı, 26 Mart 1945 sabahı olan bir kazada kanatlarından biri kopmuş, yaklaşık 8 tonluk kanat 230 m uzağa fırlamıştır. İkinci Dünya Savaşı nın ardından 1945 de İngiltere de başlatılan deneysel çalışmalar sonucunda, Enfeld da 10 kw gücündeki Andreu makinesi kurulmuştur. Bu rüzgar türbininin rotoru üç kanatlı olup, çapı 15 metreydi yılında Danimarka da başlatılan ve modern yaklaşımlar içeren elektrik üretim amaçlı bir başka çalışmanın son ürünü ise, 1959 yılında işletmeye sokulan 200 kw lık Gedser türbini olmuştur (Şekil 1.10b). Bu makinenin 24 metre çaplı 11

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

Ülkemizde Elektrik Enerjisi:

Ülkemizde Elektrik Enerjisi: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik-Bilgisayar Bilim Kolu Eğitim Seminerleri Dizisi 6 Mart 8 Mayıs 22 Destekleyen Kuruluşlar: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Artan nüfus ile birlikte insanların rahat ve konforlu şartlarda yaşama arzuları enerji talebini sürekli olarak artırmaktadır. Artan enerji talebini, rezervleri sınırlı

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr

ENERJİ. KÜTAHYA www.zafer.org.tr ENERJİ 2011 yılı sonu itibarıyla dünyadaki toplam enerji kaynak tüketimi 12.274,6 milyon ton eşdeğeri olarak gerçekleşmiştir. 2011 yılı itibarıyla dünyada enerji tüketiminde en yüksek pay %33,1 ile petrol,

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI

ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI ENERJİ VERİMLİLİĞİ (ENVER) GÖSTERGELERİ VE SANAYİDE ENVER POLİTİKALARI Erdal ÇALIKOĞLU Sanayide Enerji Verimliliği Şube Müdürü V. Neden Enerji Verimliliği? Fosil kaynaklar görünür gelecekte tükenecek.

Detaylı

ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI VE KOJENERASYONUN YERİ

ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI VE KOJENERASYONUN YERİ ENERJİ VERİMLİLİĞİ MEVZUATI VE KOJENERASYONUN YERİ enveripab Bilinçlendirme Semineri (Marmara Üniversitesi) 12 Kasım 2008 A. Yıldırım TÜRKEL ENKO Birleşik Enerji Sistemleri ENERJİ VERİMLİLİĞİ KANUNU Kanun

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TÜRKİYE NİN RÜZGAR ENERJİSİ POLİTİKASI ZEYNEP GÜNAYDIN ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ GİRİŞ POTANSİYEL MEVZUAT VE DESTEK MEKANİZMALARI MEVCUT DURUM SONUÇ Türkiye Enerji

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı

TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI. Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı TÜRKİYE NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ STRATEJİSİ VE POLİTİKALARI Ramazan USTA Genel Müdür Yardımcısı 27-03-2015 1 Sunum İçeriği YEGM Sorumlulukları ve Enerji Politikalarımız YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİ

Detaylı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı

İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği. Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı İstanbul Bilgi Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Çevreye Duyarlı Sürdürülebilir ve Yenilenebilir Enerji Üretimi ve Kullanımı Günlük Hayatımızda Enerji Tüketimi Fosil Yakıtlar Kömür Petrol Doğalgaz

Detaylı

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili

TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili TÜRKİYE RÜZGAR ENERJİSİ POTANSİYELİ Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili Dünya nüfusunun, kentleşmenin ve sosyal hayattaki refah düzeyinin hızla artması, Sanayileşmenin

Detaylı

TEKNİK ELEMANLARA YÖNELİK BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ SEMİNERİ

TEKNİK ELEMANLARA YÖNELİK BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ SEMİNERİ TEKNİK ELEMANLARA YÖNELİK BİNALARDA ENERJİ VERİMLİLİĞİ SEMİNERİ 03 ARALIK 2008 Saat 14:00 Proje Bilgisi Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü için Binalarda Enerji Verimliliğine Yönelik Toplum Bilincinin

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 22 Ocak 2015 Dünyada Enerji Görünümü Gelir ve nüfus artışına paralel olarak dünyada birincil enerji talebi hız kazanmaktadır. Özellikle OECD dışı ülkelerdeki artan nüfusun yanı sıra, bu ülkelerde kentleşme

Detaylı

TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU. Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa

TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU. Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa TEMİZ ENERJİ TEKNOLOJİLERİ KURSU Prof. Dr. Hüsamettin BULUT Harran Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Makina Mühendisliği Bölümü Osmanbey Kampüsü, Şanlıurfa KISA ÖZGEÇMİŞ Doç. Dr. Hüsamettin BULUT EĞİTİM

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

Rüzgar ın Tarihçesi. 1970 lerde Rüzgar enerjisi sektörü ivme kazandı Petrol krizi. Yelkenli gemiler kullanılmaya başlandı.

Rüzgar ın Tarihçesi. 1970 lerde Rüzgar enerjisi sektörü ivme kazandı Petrol krizi. Yelkenli gemiler kullanılmaya başlandı. Rüzgar ın Tarihçesi Yelkenli gemiler kullanılmaya başlandı. İngiliz J. Semeaton rüzgar hızı ve enerji arasında bir bağlantı kurdu. Danimarka'da 10.000 kadar yel değirmeni kuruldu. Amerika'da su pompalamak

Detaylı

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ HİBRİT ENERJİ SANTRALİ ve 100 kw RÜZGAR TÜRBİNİ UYGULAMASI

GEDİZ ÜNİVERSİTESİ HİBRİT ENERJİ SANTRALİ ve 100 kw RÜZGAR TÜRBİNİ UYGULAMASI GEDİZ ÜNİVERSİTESİ HİBRİT ENERJİ SANTRALİ ve 100 kw RÜZGAR TÜRBİNİ UYGULAMASI Doç. Dr. Selim SOLMAZ Gediz Üniversitesi Makine Müh. Bölümü selim.solmaz@gediz.edu.tr SUNUM PLANI Motivasyon Proje Geçmişi

Detaylı

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

Okullardaki Elektrik Sistemlerinde Enerji Verimliliği Sağlamanın Yolları

Okullardaki Elektrik Sistemlerinde Enerji Verimliliği Sağlamanın Yolları Okullardaki Elektrik Sistemlerinde Enerji Verimliliği Sağlamanın Yolları Yrd. Doç. Dr. Hacer Şekerci Yaşar Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Elektrik ve Elektronik Mühendisliği Bölümü (Bina Enerji Yöneticisi)

Detaylı

ALPER AKCA

ALPER AKCA 25.10.2008 Lisans, ODTÜ EEE, 2005 Yüksek Lisans, ODTÜ EEE, 2008 ASELSAN, 2005- Neden Destek? Destek Türleri ABD Ulusal Mekanizmalar ABD Eyalet Mekanizmaları AB Destek Mekanizmaları Türkiye Yenilenebilir

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat. Hulusi KARA Grup Başkanı

Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat. Hulusi KARA Grup Başkanı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarımız ve Mevzuat Hulusi KARA Grup Başkanı Sunum Planı Yenilenebilir Enerji Kaynakları Potansiyelimiz ve Mevcut Durum İzmir ve Rüzgar Yenilenebilir Enerji Kaynaklarına İlişkin

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 18 Haziran 2014 İTÜDER SOMA dan Sonra: Türkiye de

Detaylı

GÜNE ENERJ PV Sistemleri: PV uygulamaları

GÜNE ENERJ  PV Sistemleri: PV uygulamaları GÜNEŞ ENERJİSİ Güneşin enerjisini üç yolla kullanabiliriz, güneş enerjisi derken bu üçü arasındaki farkı belirtmek önemlidir: 1. Pasif ısı. Güneşten bize doğal olarak ulaşan ısıdır. Bina tasarımında dikkate

Detaylı

YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR

YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR TÜRKİYE RÜZGAR R ENERJİSİ POTANSİYEL YELİ VE MEVCUT YATIRIMLAR RÜZGAR ENERJİSİ VE SANTRALLERİ SEMİNERİ Rahmi Koç Müzesi Konferans Salonu - İstanbul (27 MAYIS 2011) MUSTAFA ÇALIŞKAN Makine Yüksek Mühendisi

Detaylı

Rüzgâr Enerji Santrallerinin İnsan Kaynakları ve İstihdam Açısından Önemi

Rüzgâr Enerji Santrallerinin İnsan Kaynakları ve İstihdam Açısından Önemi ONDOKUZ MAYIS ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSLİĞİ Rüzgâr Enerji Santrallerinin İnsan Kaynakları ve İstihdam Açısından Önemi Prof. Dr. Okan ÖZGÖNENEL okanoz@omu.edu.tr 1

Detaylı

Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler

Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Türkiye nin Endüstriyel Emisyonlar Direktifine Uyumu: Enerji Sektörü Üzerindeki Muhtemel Maliyetler Ankara, 24 Mart 2015 Çerçeve Temel endişe: İklim değişikliği

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ

GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ GÖNEN BİYOGAZ TESİSİ Ülkemizde, gıda ve elektrik enerjisi ihtiyacı, ekonomik gelişme ve nüfus artışı gibi nedenlerden dolayı hızla artmaktadır. Gıda miktarlarında, artan talebin karşılanamaması sonucunda

Detaylı

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE RÜZGAR ENERJİSİ

DÜNYADA ve TÜRKİYE DE RÜZGAR ENERJİSİ DÜNYADA ve TÜRKİYE DE RÜZGAR ENERJİSİ Yrd. Doç. Dr. Önder GÜLER İstanbul Teknik Üniversitesi, Enerji Enstitüsü ÖZET Elektrik enerjisi üretiminde kullanılan fosil yakıtların gelecekte tükenecek olmaları

Detaylı

BĠREYLER VE ENERJĠ TÜKETĠMĠ

BĠREYLER VE ENERJĠ TÜKETĠMĠ ESKĠġEHĠR VE ĠSKENDERUN DA TEMĠZ HAVA ĠÇĠN EL ELE BĠREYLER VE ENERJĠ TÜKETĠMĠ Tuncay DÖĞEROĞLU Anadolu Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi ESKĠġEHĠR 3 Temmuz 2009 Enerji kullanımı konusunda bildiklerimiz

Detaylı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı

Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı Fatih YAZITAŞ Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü Yeni Teknolojiler ve Destek Daire Başkanı İstanbul, Kasım 2014 Son 10 Yılda Gelinen Nokta(2003-2013) Elektrik tüketimi yaklaşık 2 kat artışla 245 milyar

Detaylı

Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri

Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri Enerji Sektörüne İlişkin Yatırım Teşvikleri 5 Kasım 2015 Ekonomi Bakanlığı 1 Enerji Sektöründe Düzenlenen Teşvik Belgeleri V - 20.06.2012-30.06.2014 Döneminde Düzenlenen Yatırım Teşvik Belgelerinin Kaynaklarına

Detaylı

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları

Hidroelektrik Enerji. Enerji Kaynakları Hidroelektrik Enerji Enerji Kaynakları Türkiye de kişi başına yıllık elektrik tüketimi 3.060 kwh düzeylerinde olup, bu miktar kalkınmış ve kalkınmakta olan ülkeler ortalamasının çok altındadır. Ülkemizin

Detaylı

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI

RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS ŞARTLARINDA RÜZGAR SANTRALİ TASARIMI Cumhuriyet Üniversitesi Elektrik - Elektronik Mühendisliği Bölümü Sunan Yrd.Doç. Dr. Mustafa HOŞTUT Nisan-2007 1/53 RÜZGAR ENERJİSİ VE SİVAS

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (YEGM)

YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (YEGM) 1 ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI 03.02.2013 YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ (YEGM) E.Emel Dilaver, 22 Ocak 2013 Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü 2 03.02.2013 TÜRKİYENİN ENERJİ KONUSUNDAKİ

Detaylı

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ

SERA GAZI EMİSYONU HAKAN KARAGÖZ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE SERAGAZI EMİSYONU İklim değişikliği, nedeni olursa olsun iklim koşullarındaki büyük ölçekli (küresel) ve önemli yerel etkileri bulunan, uzun süreli ve yavaş gelişen değişiklikler olarak

Detaylı

Grafik Tasarım : Sinan KACIR Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Basın Halkla İlişkiler Görevlisi. Basım Yılı : 2012

Grafik Tasarım : Sinan KACIR Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Basın Halkla İlişkiler Görevlisi. Basım Yılı : 2012 Grafik Tasarım : Sinan KACIR Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı Basın Halkla İlişkiler Görevlisi Basım Yılı : 2012 Bu raporun basılması ve çoğaltılması Ajansın iznine tabiidir. Yazar ve Kuzey Anadolu Kalkınma

Detaylı

MANİSA / KIRKAĞAÇ RÜZGÂR POTANSİYELİNİN İNCELENMESİ. N. Sinan KÖKSAL

MANİSA / KIRKAĞAÇ RÜZGÂR POTANSİYELİNİN İNCELENMESİ. N. Sinan KÖKSAL MANİSA / KIRKAĞAÇ RÜZGÂR POTANSİYELİNİN İNCELENMESİ N. Sinan KÖKSAL Celal Bayar Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makine Mühendisliği Bölümü, MANİSA Özet Kullanılabilir fosil kaynakların azalması ve

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ. O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE DALGA ENERJİSİ O.Okan YEŞİLYURT Gökhan IŞIK NEDİR BU ENERJİ? İş Yapabilme Yeteneğidir. Canlı Tüm Organizmalar Enerjiye İhtiyaç Duyar. İnsanlık Enerjiye Bağımlıdır. Yaşam

Detaylı

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul Sera gazları ve kaynakları Kyoto Protokolü tarafından belirtilen 6 sera gazı: Karbon dioksit (CO

Detaylı

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ

İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ TEMİZ & YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYEL & STRATEJİLERİ İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ 22 Nisan 2010 Dr. Atillâ AKALIN I.GİRİŞ Rüzgar Potansiyeli ve Kullanımları (Dünya, AB, Türkiye) Hidro Potansiyeli ve

Detaylı

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI

İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI İZMİR KEMALPAŞA ORGANİZE SANAYİ BÖLGESİ GÜNEŞ SANTRALİ UYGULAMASI Mustafa Orçun ÖZTÜRK mustafaozturk@kosbi.org.tr ÖZET Günümüzde fosil yakıtlarının sonunun gelecek olması maliyetlerinin fazla olması ve

Detaylı

TÜRKİYE RÜZGAR VE GÜNEŞ ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili

TÜRKİYE RÜZGAR VE GÜNEŞ ENERJİSİ POTANSİYELİ. Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili TÜRKİYE RÜZGAR VE GÜNEŞ ENERJİSİ POTANSİYELİ Mustafa ÇALIŞKAN EİE - Yenilenebilir Enerji Kaynakları Şubesi Müdür Vekili Dünya nüfusunun, kentleşmenin ve sosyal hayattaki refah düzeyinin hızla artması,

Detaylı

AFD Sürdürülebilir bir gelecek için

AFD Sürdürülebilir bir gelecek için AFD Sürdürülebilir bir gelecek için TSKB Önceliğimiz Çevre Konferansı 5 aralık 2007 AGENCE FRANCAISE DE DEVELOPPEMENT Misyonumuz 1. Kalkınmanın finansmanı Birleşmiş Milletlerin Bin Yıl Kalkınma Hedefleri

Detaylı

BİYO ENERJİ İLE ÇALIŞAN İKLİMLENDİRME VE ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALİ. Çevre dostu teknolojiler

BİYO ENERJİ İLE ÇALIŞAN İKLİMLENDİRME VE ELEKTRİK ÜRETİM SANTRALİ. Çevre dostu teknolojiler Çevre dostu teknolojiler Kuruluş yılımız olan 2007 senesi, alarm veren iklim değişimi raporunun Birleşmiş Milletler tarafından açıklanmasının da tarihidir. Aynı zamanda fosil enerji kaynakları miktarının

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ YENİLENEBİLİR ENERJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ M E H M E T A Ş K E R, 2 5. 0 9. 2 0 1 3 I S T A N B U L TÜRKİYE'NİN YENİLENEBİLİR ENERJİ POLİTİKALARI : Elektrik enerjisi üretmek için yenilenebilir kaynakların kullanımını

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 24 Ekim 2014 29. Mühendislik Dekanları Konseyi Toplantısı

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

Enerji Sektörüne Genel Bakış. Niçin Enerji Verimliliği. Gelişim ve Potansiyel. Zorunlu Uygulamalar. Destekler

Enerji Sektörüne Genel Bakış. Niçin Enerji Verimliliği. Gelişim ve Potansiyel. Zorunlu Uygulamalar. Destekler ENERJİ VERİML MLİLİĞİİĞİ Mevzuat ve Çimento Sektörüne Yansımalar maları 12 Haziran 2012 TÇMB Çalıştayı ANKARA 1 Sunum İçeriği Enerji Sektörüne Genel Bakış Niçin Enerji Verimliliği Gelişim ve Potansiyel

Detaylı

Elektrik Üretiminde Enerji Verimliliği için KOJENERASYON VE TRİJENERASYON

Elektrik Üretiminde Enerji Verimliliği için KOJENERASYON VE TRİJENERASYON Elektrik Üretiminde Enerji Verimliliği için KOJENERASYON VE TRİJENERASYON 27 MAYIS 2015 - İZMİR Yavuz Aydın Başkan TÜRKOTED KÜRESEL ENERJİ PİYASALARINDA GELİŞMELER VE BEKLENTİLER 2 02.06.2015 The future

Detaylı

Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası. Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012

Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası. Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012 Türkiye de Yenilenebilir Enerji Piyasası Dünya Bankası Shinya Nishimura 28 Haziran 2012 Yenilenebilir Enerji Türkiye için Neden Enerji Arz Güvenliği Önemli? Enerji ithalat oranı %70 in üzerinde (tüm ithalatın

Detaylı

Yenilenebilir Enerji Kaynakları

Yenilenebilir Enerji Kaynakları Yenilenebilir Enerji Kaynakları Türkiye Enerji Fırsatları Enerji Kaynakları Genel Görünümü Enerji Kaynaklarına Göre Maliyet Ve Fırsatları Enerji Sektöründeki Büyük Oyuncuların Yeri Türkiye de Enerji Sektörü

Detaylı

Türkiye de Biyoenerji Politikaları

Türkiye de Biyoenerji Politikaları Türkiye de Biyoenerji Politikaları 30 Eylül 2010, 14:00 Türkiye Uluslararası Yenilenebilir Enerji Kongresi Grand Cevahir Otel & Kongre Merkezi Şişli/İstanbul Erkan Erdoğdu Enerji Uzmanı & Doktora (PhD)

Detaylı

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum

Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti. Politika ve Strateji Geliştirme. Ozon Tabakasının Korunması. İklim Değişikliği Uyum Politika ve Strateji Geliştirme Sera Gazlarının İzlenmesi ve Emisyon Ticareti Ozon Tabakasının Korunması İklim Değişikliği Uyum 1 Birleşmiş Milletler İklim değişikliği Çerçeve Sözleşmesi ve ilgili uluslararası

Detaylı

Enerji Verimliliği Forum ve Fuarına Enervis Çıkartma Yaptı

Enerji Verimliliği Forum ve Fuarına Enervis Çıkartma Yaptı ENERJİ GÜNDEMİ SAYI 12 OCAK 2015 02 Yeşil Sanayi Zirvesi ne Enervis in Enerji Verimliliği Projesi Damga Vurdu 03 Enerji Verimliliği Forum ve Fuarına Enervis Çıkartma Yaptı 04 Almanya da Güneş Elektriği

Detaylı

Halka açık seminer Elektrik Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Organizasyonu 22 Nisan 2000, saat 18:00 Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezi - Trabzon

Halka açık seminer Elektrik Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Organizasyonu 22 Nisan 2000, saat 18:00 Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezi - Trabzon ÜLKEMİZİN ENERJİ DURUMU, SORUNLARI VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ Halka açık seminer Elektrik Mühendisleri Odası Trabzon Şubesi Organizasyonu 22 Nisan 2, saat 18: Hamamizade İhsan Bey Kültür Merkezi - Trabzon Doç.

Detaylı

BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ

BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ BİYOKÜTLE SİSTEMLERİ VE TÜRKİYE KAZAN SEKTÖRÜ KBSB Kazan ve Basınçlı Kap Sanayicileri Birliği - 2014 Ahmet Cevat Akkaya www.kbsb.org.tr Milyar Kaçınılmaz Son? Misyon? Tek gerçek kaynak - Dünya Dünya popülasyon

Detaylı

ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ

ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ ILISU (HASANKEYF) BARAJINA ALTERNATİF OLARAK GÜNEŞ ENERJİSİ Ülkemiz, coğrafi konumu nedeniyle sahip olduğu güneş enerjisi potansiyeli açısından birçok ülkeye göre şanslı durumdadır. Devlet Meteoroloji

Detaylı

SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND

SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND KAPANIŞ KONFERANSI 2006 ENVANTERİ IŞIĞINDAINDA 1990-2004 DÖNEMD NEMİNDE NDE TÜRKT RKİYE NİN SERA GAZI SALIMLARININ DEĞERLEND ERLENDİRMESİ 9 Ocak 2008, Ankara Bilgi Kaynakları Sıra No. Belge Adı/Numara

Detaylı

Şekil.1 - Dünyanın Teknik RÜZGAR POTANSİYEL Dağılımı. [ Dünya Toplamı 53,000 TWh / yıl ] 10.600 10.600 5.400 4.800 4.600 3.000 3.000.

Şekil.1 - Dünyanın Teknik RÜZGAR POTANSİYEL Dağılımı. [ Dünya Toplamı 53,000 TWh / yıl ] 10.600 10.600 5.400 4.800 4.600 3.000 3.000. DÜNYA DA RÜZGAR ENERJİSİ KAYNAK POTANSİYELİ [ Derleyen - Dr.Atillâ AKALIN ] 1. Dünya da Rüzgar Potansiyeli Bu çalışma içinde yer almamasına rağmen, Rüzgar potansiyeli tespitinde, teknolojik - tarihsel

Detaylı

ENERJİDE SÜRDÜRÜLEBİLİR YATIRIMLAR VE TSKB HALİL EROĞLU GENEL MÜDÜR TSKB

ENERJİDE SÜRDÜRÜLEBİLİR YATIRIMLAR VE TSKB HALİL EROĞLU GENEL MÜDÜR TSKB ENERJİDE SÜRDÜRÜLEBİLİR YATIRIMLAR VE TSKB HALİL EROĞLU GENEL MÜDÜR TSKB 21/5/2010 İSTANBUL Kısaca TSKB... Kısaca TSKB Sermaye Yapısı 1950 yılında Dünya Bankası ve TC Merkez Bankası desteğiyle kurulmuş

Detaylı

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM ENERJİ BÖLÜMÜ

İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM ENERJİ BÖLÜMÜ İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ ULUSAL BİLDİRİMLERİNİN HAZIRLANMASI PROJESİ 6. ULUSAL BİLDİRİM ENERJİ BÖLÜMÜ Tülin Keskin Danışman Kasım 2014 Ankara İklim Değişikliği 1. Ulusal Bildirim 1.Ulusal Bildirimde Enerji Sektörü

Detaylı

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür

TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR. Osman İYİMAYA Genel Müdür TABİAT VARLIKLARINI KORUMA GENEL MÜDÜRLÜĞÜ ENERJİ VE ÇEVRE POLİTİKALARI AÇISINDAN RESLER VE KORUNAN ALANLAR Osman İYİMAYA Genel Müdür Enerji hayatımızın vazgeçilmez bir parçası olarak başta sanayi, teknoloji,

Detaylı

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Dünyamızda milyarlarca yıl boyunca oluşan fosil yakıt rezervleri; endüstri devriminin sonucu olarak özellikle 19.uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren

Detaylı

T.C. PODGORİCA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 2005-2011 YILLARI ARASINDAKİ ENERJİ DENGESİ İSTATİSTİKLERİ

T.C. PODGORİCA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 2005-2011 YILLARI ARASINDAKİ ENERJİ DENGESİ İSTATİSTİKLERİ T.C. PODGORİCA BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 2005-2011 YILLARI ARASINDAKİ ENERJİ DENGESİ İSTATİSTİKLERİ PODGORİCA-AĞUSTOS 2012 İÇİNDEKİLER SAYFA NO BÖLÜM 1 1 1 GİRİŞ 2 2 Metodolojik açıklamalar 3 2.1

Detaylı

TERMİK SANTRALLERDEKİ ATIK ENERJİNİN KULLANILABİLİRLİĞİ: ÇAN ONSEKİZ MART TERMİK SANTRALİ. Celal KAMACI. Dr. Zeki KARACA.

TERMİK SANTRALLERDEKİ ATIK ENERJİNİN KULLANILABİLİRLİĞİ: ÇAN ONSEKİZ MART TERMİK SANTRALİ. Celal KAMACI. Dr. Zeki KARACA. 111 Dergisi 3 TERMİK SANTRALLERDEKİ ATIK ENERJİNİN KULLANILABİLİRLİĞİ: ÇAN ONSEKİZ MART TERMİK SANTRALİ Celal KAMACI Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Çan Meslek Yüksekokulu celal@comu.edu.tr Dr. Zeki

Detaylı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı

Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ÇEVRECİ ŞEHİRLERE DOĞRU Kadir DEMİRBOLAT İklim Değişikliği Dairesi Başkanı 7 Temmuz 2012, Gaziantep Çevreci Şehircilik; Yaşam kalitesi yüksek, Çevreye duyarlı, Tarihi ve kültürel

Detaylı

ŞİRKET HAKKINDA Şirket: Ortaklar: Yönetim / Ekip Toplam Çalışan Sayısı: Açıklama:

ŞİRKET HAKKINDA Şirket: Ortaklar: Yönetim / Ekip Toplam Çalışan Sayısı: Açıklama: ŞİRKET HAKKINDA Şirket: Z & S Yenilenebilir Enerji Sist. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Ortaklar: Zeki KÜÇÜKYARMA, Yönetim / Ekip: Zeki KÜÇÜKYARMA / Genel Müdür Stephan RİNDİSBACKER / Avrupa Temsilcisi Ufuk UĞUR

Detaylı

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi

Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Binalarda Isı Yalıtımı ile Güneş Kontrolünün Önemi Dünyamızda milyarlarca yıl boyunca oluşan fosil yakıt rezervleri; endüstri devriminin sonucu olarak özellikle 19.uncu yüzyılın ikinci yarısından itibaren

Detaylı

BÖLGEMİZİN YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİNİN KULLANILMASI İÇİN YAPILAN ÇALIŞMALAR

BÖLGEMİZİN YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİNİN KULLANILMASI İÇİN YAPILAN ÇALIŞMALAR BÖLGEMİZİN YENİLENEBİLİR ENERJİ POTANSİYELİNİN KULLANILMASI İÇİN YAPILAN ÇALIŞMALAR 1 Enerji de Politika ve Hedefler Vizyon 2023 Hedefleri 10. Kalkınma Planı (2014-2018) TR32 Düzey 2 Bölgesi (Aydın, Denizli,

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Mayıs 2014 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-5 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

Türkiye, Avrupa ve dünyada rüzgâr enerjisi kullanımı, potansiyeli ve 2013 sonrası hedefler

Türkiye, Avrupa ve dünyada rüzgâr enerjisi kullanımı, potansiyeli ve 2013 sonrası hedefler Araştırma Makalesi Mühendislik Bilimleri Dergisi (2014) 1 (1) 23-30 Türkiye, Avrupa ve dünyada rüzgâr enerjisi kullanımı, potansiyeli ve 2013 sonrası hedefler Hacı SOĞUKPINAR 1 * ve İsmail BOZKURT 2 1

Detaylı

İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ

İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ Dr. Salih DURSUN İŞ GÜVENLİĞİ KÜLTÜRÜ KAVRAM MODELLER UYGULAMA Beta Yay n No : 2668 İşletme - Ekonomi : 558 1. Baskı Mart 2012 - İSTANBUL ISBN 978-605 - 377-692 - 5 Copyright Bu kitab n bu bas s n n Türkiye

Detaylı

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ ALİAĞA SONUÇ RAPORU

2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ ALİAĞA SONUÇ RAPORU 1 2010-2013 İZMİR BÖLGE PLANI İLÇE LANSMAN SÜRECİ ALİAĞA SONUÇ RAPORU Tarih: 29 Aralık 2010 Yaklaşık Katılımcı Sayısı: 55 Katılımcı listesindeki Sayı: 44 Katılımcı Düzeyi ve Profili: 2 3 4 5 Dağıtılan

Detaylı

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar

Konya Sanayi Odası. Ocak 2013. Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar Konya Sanayi Odası Ocak 2013 Enis Behar Form Temiz Enerji enis.behar@formgroup.com twitter/enisbehar FORM TEMİZ ENERJİ FORM ŞİRKETLER GRUBU 6 farklı şirketten oluşmaktadır; İklimlendirme Cihazları Satışı

Detaylı

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015

GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi. Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ de Su Ayak İzi ve Su Risklerinin Yönetimi Peter Spalding: HSE Manager, GDF SUEZ Energy International April 2015 GDF SUEZ Önemli Rakamlar 2013 de 81,3 milyar gelir 147,400 dünyada çalışan sayısı

Detaylı

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PAZARLAMA SATIŞ DAİRE BAŞKANLIĞI 2006; EYLÜL ANKARA. Mustafa AKTAŞ

TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ PAZARLAMA SATIŞ DAİRE BAŞKANLIĞI 2006; EYLÜL ANKARA. Mustafa AKTAŞ TÜRKİYE KÖMÜR İŞLETMELERİ KURUMU GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2006; EYLÜL ANKARA Mustafa AKTAŞ DÜNYA BİLİNEN FOSİL REZERVLERİN ÖMRÜ (R/Ü,YIL) 2005 SONU 250 227 Y I L 200 150 100 50 0 136 65,1 40,6 14 16 PETROL DOĞALGAZ

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM)

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) 8. İLETİM TESİS VE İŞLETME GRUP MÜDÜRLÜĞÜ (İŞLETME VE BAKIM MÜDÜRLÜĞÜ) HAZIRLAYAN TEMMUZ 2008 Ankara 1 Gönderen: Recep BAKIR recepbakir38@mynet.com ENTERKONNEKTE

Detaylı

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Dünya Enerji Görünümü 2012 Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Genel Durum Küresel enerji sisteminin temelleri değişiyor Bazı ülkelerde petrol ve doğalgaz üretimi

Detaylı

ENERJİ SEKTÖRÜNDE SERA GAZI AZALTIMI ÇALIŞMA GRUBU RAPORU

ENERJİ SEKTÖRÜNDE SERA GAZI AZALTIMI ÇALIŞMA GRUBU RAPORU ENERJİ SEKTÖRÜNDE SERA GAZI AZALTIMI ÇALIŞMA GRUBU RAPORU ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞI ENERJİ İŞLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ankara 26 İÇİNDEKİLER: BÖLÜM-I... 3 ENERJİ SEKTÖRÜNÜN YAPISI... 3 1 Enerji Politikaları...

Detaylı

12. ENERJİ İSTATİSTİKLERİ

12. ENERJİ İSTATİSTİKLERİ 12. ENERJİ İSTATİSTİKLERİ 12.1. 12.1.1. Üretim Santral ve Kurulu Güç 2007-2011 Türkiye TR41 Bursa Eskişehir Bilecik Toplam Santral 612 21 14 4 3 Toplam Kurulu Güç (MW) 49515,4 3132,9 2671,5 319,4 142,0

Detaylı

ENERJİ KANUNU. İ.Yenal CEYLAN Makina Mühendisi. Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü

ENERJİ KANUNU. İ.Yenal CEYLAN Makina Mühendisi. Elektrik İşleri Etüt İdaresi Genel Müdürlüğü ENERJİ VERİML MLİLİĞİİĞİ KANUNU ve MALİ DESTEK İMKANLARI İ.Yenal CEYLAN Makina Mühendisi ENERJİ VERİML MLİLİĞİİĞİ KANUNU ve MALİ DESTEK İMKANLARI A. Verimlilik Artırıcı Projelerin (VAP) Desteklenmesi B.

Detaylı

Çeşitli Enerji Kaynaklarının Karşılaştırılması

Çeşitli Enerji Kaynaklarının Karşılaştırılması Çeşitli Enerji Kaynaklarının Karşılaştırılması Dünya Nüfusu sürekli arttığından ve ülkelerin şu anki Batı Avrupa,Japonya,Kuzey Amerika yaşam standartlarına ulaşma çabasından dolayı daha fazla elektrik

Detaylı

Türkiye Tarımında Enerji Tüketimi

Türkiye Tarımında Enerji Tüketimi ÖZET Türkiye Tarımında Enerji Tüketimi H.Hüseyin ÖZTÜRK Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarım Makinaları Bölümü01330 Adana hhozturk@cu.edu.tr Bu çalışmada, Türkiye tarımında enerji tüketimi incelenmiştir.

Detaylı

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3

AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3 EİGM İstatistik & Analiz Enerji İşleri Genel Müdürlüğü http://www.enerji.gov.tr/yayinlar_raporlar/ Mart 2015 AYLIK ENERJİ İSTATİSTİKLERİ RAPORU-3 Esra KARAKIŞ, Enerji İstatistikleri Daire Başkanlığı İçindekiler

Detaylı

Daha İyi Bir Gelecek İçin Enerji Verimliliği

Daha İyi Bir Gelecek İçin Enerji Verimliliği Daha İyi Bir Gelecek İçin Enerji Verimliliği www.knaufinsulation.com.tr Daha İyi Bir Gelecek İçin... Hepimiz biliyoruz ki, üzerinde yaşamımızı sürdürebileceğimiz tek bir dünya var. Ancak, dünyamızı, dolayısıyla

Detaylı

ENERJİ ÜRETİM SANTRALLERİ MALİYET ANALİZİ

ENERJİ ÜRETİM SANTRALLERİ MALİYET ANALİZİ MAKALE ENERJİ ÜRETİM SANTRALLERİ MALİYET ANALİZİ Kadir Kaya * Arş. Gör., Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Makine Mühendisliği Bölümü, Samsun kadir.kaya@omu.edu.tr Erdem Koç Prof. Dr.,

Detaylı

BGT MAVİ ENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM TİC. A.Ş. 8,566 MW SUKENARI HİDROELEKTRİK SANTRALI PROJE BİLGİ NOTU

BGT MAVİ ENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM TİC. A.Ş. 8,566 MW SUKENARI HİDROELEKTRİK SANTRALI PROJE BİLGİ NOTU BGT Mavi Enerji Elektrik Üretim Dağıtım Pazarlama Sanayi ve Ticaret SU KENARI HİDROELEKTRİK SANTRALİ BGT MAVİ ENERJİ ELEKTRİK ÜRETİM TİC. A.Ş. 8,566 MW SUKENARI HİDROELEKTRİK SANTRALI PROJE BİLGİ NOTU

Detaylı

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. Hakan Şener AKATA ETK Uzm. Yard.

Türkiye de Rüzgar Enerjisi. Hakan Şener AKATA ETK Uzm. Yard. Türkiye de Rüzgar Enerjisi Hakan Şener AKATA ETK Uzm. Yard. Akış Ülkemizde rüzgar enerjisi Destekleme Mekanizmaları Lisanslı Elektrik Üretim Tesisleri Lisanssız Elektrik Üretim Tesisleri Ülkemizde Rüzgar

Detaylı

Mars Enerji Hakkında

Mars Enerji Hakkında Mars Enerji Hakkında Mars Enerji International Hollanda Üretim Planı ; RES Servis ve kurulumda, Hollanda lı partner Avrupalı yatırımcıları TR ye gelmesinde köprü Üreticiler ile hızlı işbirlikleri Mars

Detaylı

Türkiye nin Enerji Geleceği İklim bileşenini arıyoruz

Türkiye nin Enerji Geleceği İklim bileşenini arıyoruz EWEA-TWEA Policy Workshop Türkiye nin Enerji Geleceği İklim bileşenini arıyoruz Mustafa Özgür Berke, WWF-Türkiye 27.03.2013, Ankara 27-Mar-13 / 1 Photo: Michel Roggo / WWF-Canon KISACA WWF +100 5 kıtada,

Detaylı

ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ

ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ ELEKTRİKLİ ARAÇLARIN VE YAKIT ETKİNLİK POLİTİKALARININ PETROL FİYATLARINA ETKİSİ Ersin ÖKTEM 1 Yrd.Doç.Dr. İzzettin TEMİZ 2 1 Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı TPAO, eoktem@tpao.gov.tr 2 Gazi Üniversitesi

Detaylı

Güneşten Elektrik Üretme Zamanı! Etik Olarak Doğru, Finansal Olarak Akılcı, Çocuklarımızın Geleceği için Kritik Bu Yatırımı Yapmalıyız!

Güneşten Elektrik Üretme Zamanı! Etik Olarak Doğru, Finansal Olarak Akılcı, Çocuklarımızın Geleceği için Kritik Bu Yatırımı Yapmalıyız! Güneşten Elektrik Üretme Zamanı! Etik Olarak Doğru, Finansal Olarak Akılcı, Çocuklarımızın Geleceği için Kritik Bu Yatırımı Yapmalıyız! Ocak 2014 te Durum: Son dönemde PV panel fiyatlarında büyük düşüş:

Detaylı

ÇEŞME YARIMADASI RÜZGÂR SANTRALLERİNİN İLETİM SİSTEMİNE BAĞLANTISI

ÇEŞME YARIMADASI RÜZGÂR SANTRALLERİNİN İLETİM SİSTEMİNE BAĞLANTISI 1 ÇEŞME YARIMADASI RÜZGÂR SANTRALLERİNİN İLETİM SİSTEMİNE BAĞLANTISI İ. Kürşat BÜLBÜL 1 ÖZET Bu çalışmada; rüzgâr santrallerinin güç sistemlerine entegrasyonu, iletim sistemi operatörünün bakış açısından

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI VE ÇEVRE MEVZUATI Dr. Gülnur GENÇLER ABEŞ Çevre Yönetimi ve Denetimi Şube Müdürü Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü 06/02/2016 YENİLENEBİLİR ENERJİ NEDİR? Sürekli devam eden

Detaylı

ORTALAMA RÜZGAR VERİLERİ ÜZERİNDEN RÜZGAR ENERJİSİ SANTRALLERİ İÇİN ÖN FİZİBİLİTE YAPILMASI: GEDİZ ÜNİVERSİTESİ 100 kw RES UYGULAMASI

ORTALAMA RÜZGAR VERİLERİ ÜZERİNDEN RÜZGAR ENERJİSİ SANTRALLERİ İÇİN ÖN FİZİBİLİTE YAPILMASI: GEDİZ ÜNİVERSİTESİ 100 kw RES UYGULAMASI ORTALAMA RÜZGAR VERİLERİ ÜZERİNDEN RÜZGAR ENERJİSİ SANTRALLERİ İÇİN ÖN FİZİBİLİTE YAPILMASI: GEDİZ ÜNİVERSİTESİ 100 kw RES UYGULAMASI Doç. Dr. Selim SOLMAZ Gediz Üniversitesi Makine Müh. Bölümü selim.solmaz@gediz.edu.tr

Detaylı

RES YATIRIMLARI VE EKOSİSTEM TEBLİĞİ. Ergün AKALAN Enerji Yatırımları Daire Başkanı yatirim@enerji.gov.tr

RES YATIRIMLARI VE EKOSİSTEM TEBLİĞİ. Ergün AKALAN Enerji Yatırımları Daire Başkanı yatirim@enerji.gov.tr RES YATIRIMLARI VE EKOSİSTEM TEBLİĞİ Ergün AKALAN Enerji Yatırımları Daire Başkanı yatirim@enerji.gov.tr SUNUM PLANI 1. RES lerin Enerji Sektöründeki Durumu 2. Strateji Hedeflerimiz 3. RES Yatırım Süreci

Detaylı