N Ü KLE E R E N E R J İ

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "N Ü KLE E R E N E R J İ"

Transkript

1 HAZAR STRATEJİ ENSTİTÜSÜ YAYINIDIR HAZİRAN 2013 SAYI: 07 Uluslararası Enerji Pazarında Türkmenistan ın Önemi Artıyor Özbekistan Tekstil Sektöründe iddialı GÖZ ALICI FESTİVAL: İSTANBUL SHOPPıNG FEST Azerbaycan ın Genç Yeteneği: Farid Mammadov yarım asır sonra N Ü KLE E R E N E R J İ Çevreci politikalara büyük önem veren Avrupa ülkeleri dahi nükleer enerjiden vazgeçemezken Türkiye nin nükleer enerjide geç kalması soru işaretleri uyandırıyor. www. hazarworld.com yayında

2 CHOICE FOR ENERGY OF TURKEY S TOMORROW Turkey s largest private natural gas importer. With its PNG and LNG portfolio, supplies major industrial customers and cities throughout the country.

3 ÖNSÖZ YÖNETİM İmtiyaz Sahibi Hazar Strateji Enstitüsü Adına Haldun YAVAŞ Genel Yayın Yönetmeni Gökhan ÇAY Yayınlar Direktörü Selma AYDIN (Sorumlu) EDİTÖR Hande Yaşar ÜNSAL Yayın Kurulu Mesut ÜLKER Efgan NİFTİYEV Soykan BEKTAŞ Zeynep KAPTAN Ferahşan YAPRAK GenÇkaya Harika BALAY haldun yavaş Hazar Strateji Enstitüsü Genel Sekreter İLETİŞİM Veko Giz Plaza, Maslak Meydan Sok. No:3 Kat:4 Daire Maslak, Şişli / İstanbul - TÜRKİYE Tel: Faks: Merhabalar, İlk 10 büyük ekonomi arasına girmek, 2023 hedeflerimizin ana çatısını oluşturuyor. Enerjide dışa bağımlılığın azalması ve enerji maliyetlerinin düşmesi ise devler ile yarışmakta öncelik teşkil ediyor. Bu nedenle %8 lik enerji talep artışı ile Çin den sonra dünyada ikinci sırada olan Türkiye için nükleer enerji bir zorunluluk halini alıyor da Akkuyu ve Sinop ta imzaların atılmasıyla başlayan nükleer enerji serüvenimiz sona yaklaşıyor. Zengin hidrokarbon kaynaklarına sahip ya da turizm sektörü gelişmiş her ülke gibi bizim de nükleer enerjiyi kullanmamız ve kaybedilen 57 yılı avantaja çevirmemiz gerekiyor. Dünyada 31 ülkede bulunan 437 reaktör ürettiği 372 GW elektrik ile dünya ihtiyacının %13,5 ini karşılamaktadır. Amerika nın 104 nükleer santral ile elektriğinin %20 sini, Fransa nın 59 santral ile %73 ünü, Japonya nın 51 santral ile %29 unu, Rusya nın 32 santral ile %17 sini, Güney Kore nin ise 21 santral ile %32 sini karşılamakta olduğu göz önünde bulundurulduğunda, yenilenebilir enerji üretim teknolojilerinde devrim olmadığı sürece hidrokarbon ve nükleerin alternatifinin olamayacağı yadsınamaz bir gerçektir. Nükleer enerji santralleri uzun ömürlü olmaları ve de yüksek miktarda enerjiyi çok ucuza üretebilmeleri açısından oldukça avantajlıdır ancak elbette nükleerde de sıfır risk söz konusu değildir. Three Mile Island, Çernobil ve Fukuşima olmak üzere dünyada günümüze değin üç büyük nükleer felaket yaşandı lerden beri çalışan bu santrallerde gerçekleşen her felaket yeni önlemler alınmasını sağladı ve hiçbir ülke nükleerden vazgeçmedi. Bunun en yakın örneği Fukuşima faciası ile Japonya dır. Bu sayımızda nükleer enerjiyi kapak konusu yaparak detaylıca inceledik. Türkmenistan daki global ekonomik büyümeyi Av. Dr. Döwran Orazgylyjow un kalemiyle mercek altına alırken, Özbekistan ın tekstil sektöründeki atılımlarını analiz sayfalarımızda sizlere sunduk. Bölgedeki önemli etkinliklerden Astana Ekonomik Forumu nu sizler için yakından takip ettik ve çarpıcı başlıklara KÜNİB in III. Olağan Kongresi ne dergimizde yer verdik. Türkmen milli şairi Mahtumkulu Firaki adına düzenlenen etkinliğe konuk olarak bölgenin önemli değerini saygıyla yad ettik. Jotun Türkiye nin Başkan Yardımcısı Şükrü Ergün ve Eurovision da Bakü ye bu yıl ikincilik kazandıran Azerbaycan ın genç yeteneği Ferid Memmedov ile keyifli röportajlar gerçekleştirdik. Turizm ve perakende sektörünü olumlu yönde etkileyen İstanbul Shopping Fest i dergimizin sayfalarına taşıdık ve Mayıs sayımızda başladığımız Hazar a komşu ülkelerdeki seyahatimizi Kazakistan ve Rusya ile tamamladık. Temmuz da tekrar görüşmek dileğiyle yayın YÖNETİM YAYIN GRUBU BAŞKANI Serkan ÜNAL GRUP KOORDİNATÖRÜ Mehmet Mücahid DEMİR FİNANS KOORDİNATÖRÜ Selim KARA genel yayın yönetmeni Serdar TURAN ÖZEL PROJELER DİREKTÖRÜ Emin GÖRGÜN EDİTÖRLER Aynur ŞENOL ALTUN Mehmet E. ELGİN Can GÜRSU Nesrin KOÇASLAN E. Melek CEVAHİROĞLU Hülya KESKİN SANAT YÖNETMENİ Özkan ORAL YARDIMCI SANAT YÖNETMENİ Mehtap KAPLAN Pınar GÜVEN Ahmet ÇELİK FOTOĞRAF EDİTÖRÜ Şeref YILMAZ KATKIDA BULUNANLAR Elnur KULIYEV Can CENGİZ Gizem GÜZEY Güzin GÜZEY Özbekistan Büyükelçiliği İnfomag Yayıncılık Bilişim Tanıtım ve Organizasyon Hizmetleri Ltd. Şti Ebulula Mardin Cad. 4. Gazeteciler Sitesi A-8 /1 Akatlar-Levent / İSTANBUL Tel: (0212) Faks: (0212) BASKI Bilnet Matbaacılık Biltur Basım Yay. ve Hiz. A.Ş. Dudulu Organize Sanayi Bölgesi 1.Cadde No: 16 Esenkent Ümraniye İSTANBUL Tel: Yayın Türü Yaygın Yerel Süreli Yayın Süresi / Dili Aylık / Türkçe İLETİŞİM HAZİRAN 2013 SAYI 07 1

4 içindekiler KISA KISALAR 04 Orta Asya dan Avrupa ya Demiryolu TEKFEN Şahdeniz de 3. Platformu Bitirdi İran, Türkiye den 4 Milyar Dolar Kazanıyor KAPAK 16 YARIM ASIR SONRA NÜKLEER ENERJİ Dünyada 31 ülkede 437 nükleer santral faaliyette ve yenilerinin inşa edilmesi planlanıyor. Ancak Türkiye şimdiye dek nükleer enerji santrali kuramadı. Çevreci politikalara büyük önem veren Avrupa ülkeleri dahi nükleer enerjiden vazgeçemezken Türkiye nin nükleer enerjide geç kalması soru işaretleri uyandırıyor. Türkiye 2023 yılına kadar elektrik üretiminin en az yüzde 15 ini nükleerden karşılamayı hedefliyor. Her geçen gün artan enerji talebine karşı çözüm yollarını araştıran uzmanlar, nükleer enerjiye yatırım yapılmadığı takdirde Türkiye nin enerji sıkıntısı çekeceğini belirtiyor. AJANDA 06 Hazar Petrol ve Gaz Konferansı Expo-Russia Kazakistan TransCaspian Azerbaycan 2013 St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu 2013 HABER ANALİZ 08 Enerjinin Geleceği İstanbul da Masaya Yatırıldı Aliyev i Anmak 2

5 ANALİZ 12 Uluslararası Enerji Pazarında Türkmenistan ın Önemi Artıyor Başarılı ekonomi ve enerji politikaları ile Türkmenistan büyümesini sürdürüyor. 22 ANALİZ Bölgenin Eğitim Üssü Türkiye Dünyada 5. en çok konuşulan dil olan Türkçe nin giderek daha yaygın hale gelmesi, Türkiye Türkçesi öğrenmek isteyen yabancıları Türkiye ye çekiyor. ANALİZ Astana ekonomik forumu Enerji üretiminde yeni bir çağa giriliyor fakat ülkeler ne gibi politikalar izleyecekler? Tüm dünyayı ilgilendiren bu ve benzeri sorunlar Astana Ekonomik Forumu nda ele alındı. 30 ANALİZ özbekistan tekstil sektöründe iddialı Özbekistan tekstil sektörü devlet teşvikleri ve reformları ile atağa kalkıyor. Özbekistan artık tekstil üretiminde daha iddialı. 35 LIFE STYLE Mahtumkulu Firaki saygıyla anıldı Doğu edebiyatının en önemli şairlerinden Mahtumkulu Firaki, dördüncüsü düzenlenen Türkmen Milli Şairi Mahtumkulu Firaki Günleri kapsamında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi tarafından düzenlenen etkinlikle anıldı. 36 MARKA Jotun un Doğu Avrupa ve Orta Asya ya Açılan Kapısı: TÜRKİYE Doğu Avrupa ve Orta Asya Merkezi Türkiye de bulunan Jotun Türkiye nin Başkan Yardımcısı Şükrü Ergün, özellikle Hazar Bölgesi nde daha da büyümeyi planladıklarını belirtiyor. LIFE STYLE 38 KÜNİB İN III. OLAĞAN KONGRESİ gerçekleşti Bölgesel ve küresel konularla ilgili dikkat çeken açıklamaların yapıldığı Kafkasya Üniversiteler Birliği (KÜNİB) III. Olağan Kongresi Bakü de gerçekleştirildi. LIFE STYLE GÖZ ALICI FESTİVAL: İSTANBUL SHOPPıNG FEST Bu sene üçüncüsü düzenlenecek olan İstanbul Shopping Fest, İstanbul u rengârenk boyayacak. KÜLTÜR SANAT Hazar Kıyısında Akşam Sefası Azerbaycan ın merhum lideri Haydar Aliyev, doğumunun 90 ıncı yıl dönümünde Bakü de düzenlenen bir müzik ziyafetiyle anıldı. RÖPORTAJ Azerbaycan ın Genç Yeteneği: Farid Mammadov Farid Mammadov, bu yıl düzenlenen 2013 Eurovision Şarkı Yarışması nda başarı ile temsil ettiği ülkesi Azerbaycan a ikinciliği getirdi. Mammadov yarışma sürecini ve müzik sevgisini Hazar World e değerlendirdi. ROTA GEZGİN GÖZÜYLE HAZAR DÜNYASI Dünyanın en gizemli coğrafyalarından biri olan Hazar a komşu ülkelerde yaptığımız ve geçen sayımızda Azerbaycan, İran ve Türkmenistan ile başladığımız gezimize devam ediyoruz. HAZİRAN 2013 SAYI 07 3

6 KISA KISALAR TEKFEN Şahdeniz de 3. platformu bitirdi Türkmenistan a 3 santral Tekfen in Bakü de BP için yaptığı 18 bin 500 tonluk petrol platformu tamamlandı. Devasa yapı temmuzda Hazar da yüzdürülerek, 120 kilometre açıktaki yerine demirleyecek. Ağırlığıyla dünyanın en büyüklerinden biri sayılan platformun inşası 330 milyon dolara mal oldu da inşasına başlanan platform 48 noktadan sondaj yapabiliyor. Bu platformun kazandıracağı günlük 185 bin varil ek üretimle Azerbaycan günlük petrol üretimini 1 milyon varilin üzerine çıkarmış olacak. Bu platform ayrıca 6.5 milyon metreküp doğal gaz üretecek. Çalık Enerji, Türkmenistan da toplam büyüklüğü MW olan 3 enerji santrali inşa edecek. Elektrik santralleri Ahal, Lebap ve Mari kentlerinde hayata geçecek. 421 milyon 475 bin dolara mal olması tahmin edilen yatırımların Şubat 2014 te tamamlanması bekleniyor. Çalık Enerji, Türkmenistan da daha önce 6 elektrik santrali kurmuştu. İran, Türkiye den 4 milyar dolar kazanıyor Orta Asya dan Avrupa ya demiryolu Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Başkanı Nazarbayev ile Türkmenistan Devlet Başkanı Berdimuhamedov, Orta Asya yı Basra Körfezi ne bağlayacak Kuzey-Güney Demiryolu Projesi nin ilk etabı olan Kazakistan- Türkmenistan hattını resmi törenle açtı. Açılış töreni, Kazakistan ın Türkmenistan sınırındaki Serhatyaka Beldesi nde gerçekleşti. Toplam uzunluğu 926 kilometreyi bulan demiryolunun tamamlanmasıyla Orta Asya ülkeleri başta Kazakistan olmak üzere Basra Körfezi ne açılacak. Proje, Asya ile Avrupa yı birbirine bağlayacak önemli bir demiryolu ağı olacak. Demiryolu hattının 146 kilometresi Kazakistan da, 722,5 kilometresi Türkmenistan da, 80 kilometresi İran da bulunuyor. Hattın İran kısmının tamamlanması bekleniyor. Demiryoluyla 12 milyon tona kadar yük taşınması hedefleniyor. Ayrıca bu proje, Körfeze mal taşıyan ülkelerin yolunu da 600 kilometre kısaltacak. İran Milli Gaz Şirketi Genel Müdürü Cevat Ovci, İran ın Türkiye ye yaptığı doğal gaz ihracatı gelirinin yıllık ortalama 3.5 ile 4 milyar dolar arasında değiştiğini söyledi. İran, Türkiye ye yılda ortalama 9-10 milyar metreküp arasında doğal gaz ihraç ediyor. Türkiye en pahalı doğal gazı İran dan satın alıyor. İran ın Türkiye ye verdiği doğal gazın her bin metreküpü 500 dolar dolayında. Türkiye, Rusya dan aldığı doğal gazın bin metreküpü için 429, Azerbaycan dan aldığı doğal gazın her bin metreküpü için de 349 dolar ödüyor. 4

7 Özbekistan Gazprom ile ikinci kez el sıkışacak Özbekistan ve Gazprom İkinci Üretim Paylaşım Anlaşması nı bu yıl sonuna kadar imzalayabilir. Uzbekneftegaz Yönetim Kurulu Başkanı Shokir Faizullaev, Özbekistan hükümeti ve Gazprom un, Özbekistan ın kuzey batısında yer alan Ustiurt taki Jal sahasının geliştirilmesi için 2013 yılının sonuna kadar üretim paylaşım anlaşması imzalamayı planladığını bildirdi. Hayata geçirildiği takdirde bu anlaşma Gazprom un Özbekistan daki ikinci üretim paylaşım anlaşması olacak. Gazprom, ilk olarak 2004 yılında Ustiurt taki Shakhpakhty sahasında doğal gaz üretimine başlamıştı. SOCAR: Rusya nın kararı Azerbaycan ın ihracatını etkilemeyecek Azerbaycan petrolünün Rusya üzerinden transitine ilişkin Azerbaycan ve Rusya arasında 1996 yılında imzalanan anlaşma feshedildi. Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi SOCAR, kararın politik nedenlere dayanmadığını, ekonomik nitelik taşıdığını söyledi. Açıklamada, Azerbaycan ın petrol ve doğal gaz ihracatı için boru hatları sisteminde çeşitlendirmeye gitmiş olması sayesinde Rusya hükümetinin anlaşmayı fesih kararının Azerbaycan petrolünün uluslararası pazarlara ulaştırılmasını etkilemeyeceği belirtildi. Hazar Denizi nde yatan hazine Kaşagan Azerbaycan-Gürcistan-Türkiye İş Forumu Azerbaycan Ekonomik Kalkınma Bakanlığı ile Azerbaycan İhracatı ve Yatırımları Teşvik Fonu 25 Mayıs ta Gebele de Azerbaycan-Gürcistan-Türkiye İş Forumu düzenledi. İş Forumu na, Azerbaycan Ekonomik Kalkınma Bakanı Şahin Mustafa, Türkiye Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan, Gürcistan Ekonomi Bakanı Georgi Kvirikaşvili ve iş adamları katıldı. Forumda konuşan Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan, Dünya son 100 yılın en büyük küresel krizini yaşadı. Bu üç ülke krize kafa tuttu. Hatta krizi fırsata çevirdi dedi. Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye nin ticaret hacminin 440 milyar dolar olduğunu belirten Çağlayan, Amacımız 4 üncü ülkelerde işbirliği yapmak dedi. Gürcistan Ekonomi Bakanı Georgi Kvirikasvili ise vergilendirme ve gümrük ilişkilerini kolaylaştırdıklarını söyledi. Azerbaycan Ekonomi Bakanı Şahin Mustafa da elektrikte işbirliğinin artırılması gerektiğini belirtti. Forumda gazetecilerin sorularını yanıtlayan Bakan Çağlayan, Azerbaycan la Serbest Ticaret Anlaşması olacak mı? sorusuna şu yanıtı verdi: Azerbaycan la ticaret anlaşmasını yeniden görüştük. Serbest ya da tercihli ticaret anlaşması yapılması konusunda çalışmalara başladık. Ne kadar erken yaparsak iki ülke açısından o kadar iyi olacak. Dünyanın en büyük işlenmemiş petrol yataklarından olan Kazakistan ın Kaşagan sahasında 10 yılı aşkın bir zamandır petrol üretimi için bekleniyor. Yıllardır beklenen üretimin ise bu yıl başlaması planlanıyor. Enerji şirketleri Exxon Mobil, Shell ve Eni yi temsilen konuşan North Caspian Company nin sözcüsü, üretime bu yıl içinde başlanacağını açıkladı. Yetkililere göre, Kaşagan da devasa bir potansiyel yatıyor. İlk keşifler Kaşagan da 10 milyar varilin üstünde bir petrol bulunduğunu ortaya çıkarmıştı. Ancak bu petrol oldukça zor şartlar altında aranıyor. Rezerv, deniz seviyesinin yaklaşık 3 bin 700 metre altında bulunuyor. HAZİRAN 2013 SAYI 07 5

8 AJANDA HAZİRAN Hazar Petrol ve Gaz Konferansı Haziran Bakü, Azerbaycan Bu sene 20. yılını kutlayan, Hazar Petrol ve Gaz, bölgenin en büyük ve en geniş katılımlı petrol ve gaz konferansı olmaya devam ediyor. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından gerçekleştirilmeye başlanan konferans, Azerbaycan Sanayi ve Enerji Bakanlığı ile SOCAR tarafından destekleniyor. Sanayi ve Enerji Bakanı Natiq Aliyev, Hazar Petrol ve Gaz Konferansı nın bölge için büyük öneme sahip olduğunu, ayrıca yeni anlaşmalara ve fikir alışverişlerine zemin oluşturduğunu belirtiyor. Konferans süresince petrol ve gaz şirketleri stant açma imkanı da bulacak TransCaspian Azerbaycan Haziran Bakü, Azerbaycan 9 10 Expo-Russia Kazakistan 5-7 Haziran Almatı, Kazakistan Expo-Russia Kazakistan fuarı Rusya ve Kazakistan arasındaki bağları ve ortak iş, ticaret, ekonomik ve yatırım ilişkilerini geliştirmeyi hedefliyor. Fuarda otomasyon, deniz, hava ve demiryolu taşıma araçları, elektrik donanım, elektronik eşyalar, endüstriyel kimyasal, enerji sanayi ve madencilik, finans hizmetleri, gıda ve içecek, metal, çelik, döküm ve haddeleme ürünleri, sanayi ürünleri, tarım, turistik hizmetleri, inşaat ekipmanları, inşaat malzemeleri gibi sektörlerde iki ülkenin markalarına erişim imkanı bulunacak. Azerbaycan ın başkenti Bakü de gerçekleşecek olan TransCaspian Azerbaycan - Ulaşım ve Lojistik Fuarı Hazar Bölgesi nden birçok şirketin bir araya geldiği bir platform görevi görüyor. Iteca Caspian LLC tarafından organize edilen TransCaspian Fuarı malzeme taşıma, lojistik, kent, belediye ve ulaşım sektörlerindeki uluslararası katılımcı ve ziyaretçileri buluşturmayı hedefliyor. 11 yıldır demiryolu, deniz taşımacılığı, sigorta şirketleri, gümrük müşavirleri, distribütörler, posta ve kurye hizmetleri ve taşımacılık sektöründen pek çok paydaşı bir araya getiren fuar, stant açmak isteyen firmalara da imkan sağlıyor

9 St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu Haziran St. Petersburg, Rusya Küresel ekonomideki durumun değerlendirileceği, 20 Haziran da gerçekleşecek foruma yaklaşık beş bin konuğun gelmesi bekleniyor. St. Petersburg Uluslararası Ekonomi Forumu, geleneksel olarak öncü siyasetçi, ekonomist ve iş çevrelerini bir araya getiriyor. Bu yıl düzenlenen forumun ana teması, İstikrarlı Ekonomik Büyümenin Küresel Gündemi. Ekonomik büyümenin en önemli kaynaklarından biri sayılan öncü teknolojilere, forumda özel bir yer ayrılıyor. Geçen sene forum sayesinde iş dünyasında toplam tutarı 10 milyar doları aşan 80 in üzerinde anlaşma imzalandı HAZİRAN Rus Petrol Kongresi Haziran Moskova, Rusya 11. Rus Petrol Kongresi, Rusya nın yanı sıra bölge ülkelerinin de yakından takip edeceği bir forum. Gaz ve petrol konuları üzerine odaklanacak forum aynı zamanda yeni iş anlaşmaları için de bir zemin oluşturuyor. Moskova da ExpoCentre da düzenlenecek 11. Rus Petrol Kongresi üç gün sürecek. Kongrede Rus Petrol Şirketi Rosneft tarafından düzenlenen Petrol Günü ve Gazprom tarafından düzenlenen Gaz Günü de yer alacak. Kongre süresince Rusya da petrol arama ve çıkarma çalışmaları, projeler ve yeni enerji sahaları ele alınacak. Petrol ve petrol ürünleri taşımacılığı, hidrokarbon projelerinin geliştirilmesinde sondaj ve petrol sahası hizmetlerinin stratejik rolü gibi konular kongrenin gündemini oluşturacak. HAZİRAN HAZAR TAKVİMİ 3. Hazar Uluslararası Enerji ve Alternatif Enerji Fuarı 4-7 Haziran Bakü, Azerbaycan Fortune Global Forumu 6-8 Haziran Chengdu, Çin Bağımsızlık Günü 12 Haziran Rusya Milli Kurtuluş Günü 15 Haziran Azerbaycan 2013 Uluslararası LPG Sanayi ve Ekipmanları Fuarı Haziran Moskova, Rusya Parlamento Seçimleri 23 Haziran Arnavutluk Silahlı Kuvvetler Günü 26 Haziran Azerbaycan Çin Uluslararası LNG Konferansı Haziran Pekin, Çin Milli Uzlaşma Günü 27 Haziran Tacikistan Crans Montana Forum Haziran Bakü, Azerbaycan HAZİRAN 2013 SAYI 07 7

10 HABER ANALİZ Enerjinin Geleceği İstanbul da Masaya Yatırıldı Sabancı Üniversitesi Uluslararası Enerji ve İklim Merkezi (IICEC) tarafından her yıl düzenlenen IICEC Geleneksel Uluslararası Enerji Forumu nda bu yıl Küreselleşen Enerji ve Türkiye nin Rolü konusu ele alındı. Can CENGİZ Gelişen ekonomisine paralel olarak artan enerji ihtiyacı ile küreselleşen enerji dünyasında Türkiye nin rolünün ele alındığı forumda Türkiye nin ve dünya ülkelerinin mevcut ve gelecekteki enerji stratejileri konuşuldu. Forumun açılış konuşmasını yapan Sabancı Holding Yönetim Kurulu Başkanı Güler Sabancı enerji dünyasının merkezinin batıdan doğuya doğru kaydığını belirterek, hükümetin uygulamaya koyduğu enerji politikaları ile mevcut konjonktürde İstanbul ve Türkiye nin çok ilerlediğini söyledi. 8

11 Enerjinin Rönesansı Yaşanıyor Güler Sabancı nın ardından söz alan Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Baş Ekonomisti Dr. Fatih Birol ise enerji merkezlerindeki kaymanın birçok ülkeyi etkileyeceğini ve aynı zamanda içinde bulunduğumuz dönemde dünyada bir Enerji Rönesansı gerçekleştiğini belirterek, özellikle Amerika daki enerji devrimiyle doğal gaz fiyatlarının Avrupa nın çok aşağısında olduğunu ve bununla ilişkili olarak Amerika nın Avrupa ya yaptığı kömür ihracatında geçen yıl rekor seviyeye ulaştığını sözlerine ekledi. Çin in gelişimine de değinen Birol, önümüzdeki 20 yılda Çin in kurmayı planladığı elektrik santrali sayısının Amerika Birleşik Devletleri ve Japonya nın toplam elektrik santrali sayısından fazla olacağını söyledi. Avrupa nın da yüksek enerji maliyetlerini düşürebilmesi için doğal gaz fiyatlarını petrol fiyatlarından bağımsız hale getirmesi gerektiğini belirten Birol, Amerika ile olan enerji kontratlarının da bir kez daha gözden geçirilmesi gerektiğini sözlerine ekledi. Türkiye nin doğal gaz ithalatını daha sıkı verimlilik politikaları, yerli üretimin desteklenmesi ve yeni teknolojilerin kullanımı ile düşürmesi gerektiğinin altını çizen Dr. Fatih Birol, Avrupa Birliği istatistiklerinden Türkiye çıkartıldığında AB doğal gaz talebinin son on yılda azaldığını, bu verilerin de Türkiye nin hızla büyüyen ekonomisinin bir sonucu olduğunu söyledi. Türkiye nin, Hazar 13,5 Son 10 yılda Türkiye de petrol aramaları 13.5 katına çıktı. 120 BiN kilometrekare petrol, doğal gaz ve maden aramalarına kapalı. %30 Türkiye, enerji ihtiyacının yüzde 30 unu yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılamayı hedeflemekte. Bölgesi, İran, Irak ve Rusya ya olan coğrafi yakınlığının da büyük bir avantaj olduğunu belirten Birol, dünya doğal gaz rezervlerinin yüzde yetmişinin bu bölgede yer aldığına ve Türkiye nin doğru bir strateji ile bu durumu lehine çevirebileceğine vurgu yaptı. TANAP Çok Önemli Forumda konuşma yapan Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ise sözlerine ülkelerin güvenilir bir enerji arzına sahip olmadan büyümelerinin imkansız olduğunu belirterek başlarken, 2040 yılına kadar enerji üretiminde hidrokarbonların önemini koruyacağını, bu bağlamda Rusya, Kafkasya ve Hazar Bölgesi nin enerji üretimi konusunda öneminin giderek artacağını söyledi. Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı Projesi nin de Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı gibi çok büyük bir öneme sahip olduğunu belirten Gül, hattın Azerbaycan Şah Deniz den gelecek doğal gaz ile beslenmesinin ve önümüzdeki dönemde Türkmen doğal gazının hatta dahil edilmesinin planlandığını vurguladı. Bilindiği üzere 2030 lu yıllarda Irak ın petrol üretiminde Rusya nın önüne geçmesi beklenmekte. Cumhurbaşkanı Gül, bu sebeple Kerkük-Ceyhan Petrol Boru Hattı nın da her geçen gün öneminin arttığını vurgularken, Türkiye nin Irak petrollerinin Avrupa ya geçişi için güvenli bir çıkış kapısı olduğunu ve hem Irak halkının hem de Türk halkının refahının artması için boru hattının daha verimli kullanılması gerektiğini belirtti. Gün boyu devam eden forumda enerji şirketlerinin üst düzey yöneticileri ve akademisyenler dünya enerji piyasalarının geleceğini tartıştılar. HAZİRAN 2013 SAYI 07 9

12 HABER ANALİZ Enerji alanında kartların yeniden dağıtıldığının ve Türkiye nin elini çabuk tutarak piyasadaki yerini alması gerektiğinin altını çizen Gül, bu konuda Türk şirketlerine büyük pay düştüğünü, yurt dışında boy göstermek isteyen Türk firmalarının güçlerini birleştirerek büyük sermayeler ile yurt dışındaki enerji marketlerinde rekabet etmeleri gerektiğini söyledi. En son verilere göre Türkiye, Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) ülkeleri arasında enerji talebinin en hızlı arttığı ülke. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, bu talebi karşılamak adına yapılacak nükleer santraller konusunda Rusya ve Japonya ile hayata geçirilecek işbirliğinin Türkiye ye büyük katkılar sağlayacağını ve bu projeler sonrasında Türkiye nin kendi nükleer santralini yapabilecek konuma ulaşacağını belirtti. Nükleer enerjinin yanında yenilenebilir enerji alanında da AR-GE ve inovasyona daha fazla destek verilmesi gerektiğini vurgulayan Gül, Türkiye nin enerji ihtiyacının yüzde otuzunu yenilenebilir enerji kaynaklarından karşılamayı hedeflediğini söyledi. Enerjinin, Ekonomi Üzerindeki Yükü Azaldı 1. Foruma devlet kurumları ve özel şirketler bazında üst düzeyde katılım gerçekleşti. 2. Forumun açılış konuşmasını yapan Güler Sabancı dünyada enerji üretiminde eksenin batıdan doğuya kaydığını vurguladı. 3. Forumda konuşma yapan Bakan Taner Yıldız nükleer enerji üretimi ile beraber sürdürülebilir enerji kaynaklarına da önem verildiğini belirtti. Bakan Yıldız: Türkiye, Irak ın güneyinde 25 milyar dolar değerinde proje almıştır. Irak ın güneyi olduğu gibi kuzeyi de projeler yapılabilecek bir alandır. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül ün ardından söz alan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, Türk ekonomisi güçlenirken aynı anda enerji sektörünün de güçlendiğini ve ekonomi üzerindeki yükünün hafiflediğini söyledi. Türkiye nin Rusya, Azerbaycan ve Türkmenistan ile enerji alanında geliştirdiği ilişkiler sayesinde büyük kazanımlar elde etmekte olduğunu belirten Bakan Yıldız, Avrupa Birliği ülkelerinin doğal gaz güvenliği adına Türkiye nin öneminin üzerinde durdu. Bakan Yıldız, nükleer santral projeleri ile ilgili eleştirilere ilişkin olarak Çernobil sonrasında dünyada 31 ayrı ülkede 141 yeni nükleer santral kurulduğunu ve bu santrallerin ülke ekonomilerine ve üretimine büyük katkılar sağladığını belirtti. Çevre ile ilgili duyarlılığın her zaman korunduğuna dikkat çeken Bakan Yıldız, doğaya zarar vermemek adına Türkiye de kilometrekare alanın maden ve petrol aramalarına kapatıldığını vurguladı. Ancak her şeye rağmen Türkiye nin büyüme hızının yenilenebilir enerji kaynakları ile karşılanabilmesinin olanaksız olduğunu söyleyen Bakan Yıldız, enerji üretiminde ülke ve üretim şekli çeşitlendirilmesine gitmenin en doğru yol olacağını belirtti. Konuşmacıların ardından gün boyu süren panellerde dünyanın önde gelen enerji şirketlerinin CEO ları, üst düzey yöneticiler, bürokratlar ve akademisyenler, dünyada ve Türkiye de enerji piyasasının geleceğini ve enerji üretiminde alternatif çözüm olanaklarını tartıştılar. 10

13 Aliyev i Anmak Çağdaş Azerbaycan ın kurucusu Haydar Aliyev doğumunun 90. yılında çeşitli etkinlikler ile anıldı. CAN GÜRSU 2 Haydar Aliyev in doğumunun 90. yılı vesilesiyle gerçekleştirilen anma törenlerine Türkiye ve Azerbaycan ın önde gelen devlet ve siyaset adamları, Türkiye de bulunan diplomatik misyonların temsilcileri, sanatçılar ve medya mensupları katıldı. Çırağan Sarayı nda düzenlenen resepsiyonda Haydar Aliyev in hayatından kesitlerin yer aldığı sinevizyon gösterisinin ardından konuşma yapan Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi (SOCAR) Başkanı Rövnag Abdullayev 1993 ün çalkantılı döneminde halkın talebiyle yeniden iktidarı devralan Milli Lider Haydar Aliyev in devlet tecrübesi ve uyguladığı doğru politikalar sayesinde Azerbaycan ın Doğu-Batı koridorundaki en önemli ülkeye dönüştüğünün altını çizdi. Azerbaycan ın Ankara Büyükelçisi Faig Bağırov da anma törenindeki konuşmasında Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerin sürekli gelişme göstermesinin temelinde Milli Lider Haydar Aliyev in Bir millet iki devlet ilkesinin yattığını belirtti. Gümrük ve Ticaret Bakanı Hayati Yazıcı yaptığı konuşmada Haydar Aliyev i Türk ülkeleri arasındaki ilişkilerin geliştirilmesinin mimarı olarak nitelendirdi. Hayati Yazıcı nın ardından kürsüye gelen Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız konuşmasında Haydar Aliyev in devlet ve siyaset adamı zekasına vurgu yaparak şunları söyledi: 20 sene öncesinden bugüne bakarsak, 1. Haydar Aliyev anıtı düzenlenen törenle başkent Ankara da açıldı Aliyev i anma törenine devlet ve bürokrasi katında önemli isimler katıldı. 3. Haydar Aliyev, Türk ülkeleri arasındaki ilişkilerin geliştirilmesinin mimarı olarak anılmaktadır. Bakü-Ceyhan projesi bize hayal ve fantezi gibi görünür fakat Haydar Aliyev dehası o projenin gerçekleşmesini sağlamıştır. Çırağan Sarayı nda düzenlenen anma töreni Türk ve Azerbaycanlı sanatçıların konserleri ile son buldu. Azerbaycan Cumhuriyeti nin kuruluşunun 95. yıl dönümü ve Milli Lider Haydar Aliyev in 90. doğum yıl dönümü münasebetiyle Azerbaycan Devlet Petrol Şirketi (SO- CAR) sponsorluğuyla restore edilen Haydar Aliyev Parkı nda da resepsiyon düzenlendi. Azerbaycan ın Ankara Büyükelçisi Faig Bağırov un ev sahipliğinde düzenlenen resepsiyona TBMM Başkan Vekili Mehmet Sağlam, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, İçişleri Bakanı Muammer Güler, Kuvvet Komutanları, eski TBMM Başkanı Hikmet Çetin, Azerbaycan Cumhurbaşkanlığı Siyasi İşler Dairesi Başkanı Ali Hasanov, SOCAR Başkanı Rövnag Abdullayev, çok sayıda milletvekili, üst düzey bürokrat ve yabancı misyon şefleri katıldı. Resepsiyonda 58. Eurovision şarkı yarışmasında Azerbaycan ı temsil edip ikinci olan Ferid Memmedov da mini bir konser verdi. Eurovision daki başarısını Azerbaycan ve Türk bayrağı sallayarak kutlayan Memmedov, Haydar Aliyev Parkı nda, kendisine ikinciliği kazandıran Hold Me parçasını seslendirdi. Azerbaycan Devlet Halk Dansları Topluluğu nun gösterileri ise izleyenleri büyüledi. HAZİRAN 2013 SAYI 07 11

14 ANALİZ Uluslararası Enerji Pazarında Türkmenistan ın Önemi Artıyor Türkmenistan Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov öncülüğünde yürütülen başarılı ekonomi ve enerji politikaları ile birlikte Türkmenistan büyümesini sürdürüyor. Ürettiği ve ihraç ettiği enerji miktarını gün geçtikçe artıran Türkmenistan, enerjiden gelen güç ile önümüzdeki dönemde daha aktif bir büyüme sergileyecek. Av. Dr. Döwran ORAZGYLYJOW Global ekonomik büyümenin içinde bulunduğu sıkıntılı duruma bakılmaksızın, Türkmenistan Devlet Başkanı Berdimuhamedov liderliğinde yürütülen başarılı ekonomi ve enerji politikası sonucunda Türkmenistan ın ekonomik büyümesi geçen sene de global ekonomik büyümeden birkaç kat daha artmıştır. Uluslararası Para Fonu nun (IMF) yayınladığı World Economic Outlook, April 2013 raporuna göre, geçen sene global ekonomik büyüme %3,2 olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde Türkmenistan ise %11,1 büyüme sağlamıştı. Diğer bir ifadeyle, Türkmenistan ekonomik büyüme hızında, global büyümeden 3,5 kat daha hızlı büyümüştür. Geçen sene petrol ve doğal gazın üretiminde ve dış pazarlara sunulmasında büyük başarılar elde eden Türkmenistan, özellikle Çin e pompaladığı doğal gazın miktarını arttırmıştır. Mevcut verilere göre, Çin in doğal gaz üretimi geçen sene %6,5 artarak toplamda 107,7 milyar metreküplük büyüklüğe ulaşmıştır. Ancak geçen sene Çin in doğal gaz tüketimi, %13 lük artış kaydederek 147,1 milyar metreküp seviyesine ulaşmıştır. Diğer bir ifadeyle, Çin yaklaşık 40 milyar metreküplük doğal gaz ithalatı gerçekleştirmiştir. Bu ithalatın büyük kısmı ise Türkmenistan dan karşılanmıştır. 12

15 HAZİRAN 2013 SAYI 07 13

16 ANALİZ 2013 yılına gelindiğinde, Çin in doğal gaz tüketimi daha da artmaya başlamış olup, Ocak 2013 te Çin doğal gaz pazarı, geçen senenin aynı dönemine göre %20 büyümüştür. Çin, artan doğal gaz ithalatı için uluslararası doğal gaz pazarında güvenli bir ülke olması ile tanınan Türkmenistan a dayanmakta, her sene artan oranlarda Türkmenistan dan doğal gaz ithal etmektedir. İkili anlaşmalara göre, Türkmenistan dan ithal edilecek yıllık doğal gaz kapasitesinin yakın dönemde 65 milyar metreküplük büyüklüğe ulaşması beklenmektedir. Türkmenistan, günümüzde Başkan Berdimuhamedov liderliğinde yürüttüğü enerji politikası ile global enerji güvenliğinin sağlanmasında da kilit ülke olarak öne çıkmaktadır. Türkmenistan ın global enerji pazarındaki konumunu net bir şekilde görmek için öncelikle global enerji pazarının mevcut resmini çekmekte ve gelecek perspektiflerini ortaya koymakta yarar var. Günümüzde, yıllık 12 milyar ton petrole eşdeğer büyüklüğe ulaşan global enerji pazarının gelecek on yıllarda çok daha büyük seviyelere ulaşması beklenmektedir. BP tarafından Ocak 2013 tarihinde yayınlanan BP Energy Outlook 2030, January 2013 raporuna göre, 2030 yılına kadar global enerji pazarı yıllık ortalama %1,6 büyüyerek, 2030 yılına gelindiğinde, 16,7 milyar ton petrole eşdeğer büyüklüğe ulaşması beklenmektedir. Tahminlere göre, 2030 yılına geldiğimizde dünya nüfusu 1,3 milyar daha artacak, global ekonomi hacmi ise 2 kat büyüyecek. Türkmenistan dan ithal ettiği enerji kaynaklarını giderek arttıran Çin, 2030 yılına gelindiğinde global enerji tüketiminde %27 lik paya sahip olacaktır. Bu oran günümüzde ise %21 e eşdeğerdir. Dünyanın en önemli enerji pazarlarından biri olan ABD nin enerji tüketimindeki payı ise %18 den %14 e inecektir. Diğer bir ifadeyle Çin, birkaç sene sonra ABD nin tükettiği enerjinin iki katına yakın enerji tüketecektir. Global enerji tüketimini sektörel açıdan değerlendirmek resmi daha yakın görmemize yardımcı olacak ve enerji stratejilerinin oluşturulmasında rehber niteliği taşıyacaktır. Günümüzde, enerjinin %17,9 u ulaşım sektöründe tüketilmektedir. Bu oranın 2030 yılında az değişimle %16,5 e inmesi beklenmektedir. Ancak o döneme kadar global enerji pazarının yaklaşık %36 büyüyeceğini dikkate aldığımızda, ulaşım sektörünün enerji tüketimindeki önemi ortaya çıkmaktadır. Yakıtlar nezdinde değerlendirildiğinde ise 1. Türkmenistan da dev doğal gaz rezervleri, üretim ve ihraç potansiyeli bulunmakta. 2. Lebap eyaletindeki Samandepe mevkinde düzenlenen hattın açılış törenine Türkmenistan Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov (solda), Çin Devlet Başkanı Hu Jintao, Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev (sağda) ve Özbekistan Devlet Başkanı İslam Kerimov katıldı. 3. Boru hatları inşaatlarının kısa sürede tamamlanabilmesi için çalışmalar devam ediyor. 4. Önümüzdeki 10 yılda devreye girecek boru hatları ile gerek üretimde gerekse ihracatta büyük artış olacak. 1 ulaşımda petrolün payı %95,2 den %89,7 ye kadar inecektir. Bu dönemde, ulaşımda tüketilen doğal gaz miktarı ise günümüzle karşılaştırdığımızda 3,5 kat artacaktır. Diğer bir ifadeyle, ulaşım sektöründe de doğal gazın altın dönemi kapıda. Elektrik enerjisi üretimi, global enerji tüketiminin önemli dinamiklerindendir. Günümüzde, tükettiğimiz enerjinin %42,3 ü elektrik enerjisi üretiminde kullanılmaktadır. Bu oran gelecekte %46,1 e kadar yükselecektir. Bu dönemde, elektrik enerjisi üretiminde kömürün payı %44,6 dan %38,5 e inecektir. Diğer bir ifadeyle, kömür elektrik enerjisi üretimi Global Petrol-Gaz pazarının gelişimi Petrol (milyon ton) Gaz (milyar m 3 )

17 2 3 4 için önemli bir hammadde olarak tahtını bırakmayacaktır. Doğal gaz, elektrik enerjisi üretiminde önemli bir kaynak olarak ortaya çıkmaktadır yılında, elektrik enerjisi üretimi için harcanan doğal gaz miktarı günümüze oranla 584 milyar metreküp artarak, 1 trilyon 765 milyar metreküplük büyüklüğe ulaşacaktır. Ancak, elektrik enerjisi üretiminde doğal gazın payı değişmeyecek, %20 olarak kalacaktır. Türkmenistan da ise doğal gazdan elektrik enerjisi üretimi hızla artmakta, bu alanda her yıl yüz milyonlarca dolarlık yatırım yapılmaktadır. Global elektrik enerjisi üretiminde alternatif enerji kaynaklarının oranı ise gelecek 20 yıllık dönemde %3,8 den %11,4 e kadar artacaktır sonu itibariyle sanayinin enerji tüketimindeki payı %29,3 olarak gerçekleşmiş ise de 2030 yılına kadar bu oran %28,2 ye kadar inecektir. Sanayide doğal gaz tüketimi ise günümüzde 1 trilyon 283 milyar metreküpe eşdeğerdir. Bu oranın yaklaşık 17 sene sonra 1 trilyon 846 milyar metreküplük büyüklüğe ulaşması beklenmektedir. Büyük resme ulaşmak için global enerji pazarını yakıtlar açısından değerlendirmek gerekir. BP verilerine göre, 2030 yılına gelindiğinde global petrol tüketiminin 4 milyar 761 milyon tonluk büyüklüğe ulaşması beklenmektedir. Tahminlere göre, aynı dönemde doğal gaz tüketimi ise 4 trilyon 719 milyar metreküp olacaktır. Günümüzde ise bu gös- Türkmenistan, günümüzde ispat edilmiş doğal gaz rezervinin %12 sini sınırlarında barındırmaktadır. tergeler sırasıyla, 4 milyar ton ve 3,2 trilyon metreküptür. Görüldüğü üzere, gelecek birkaç yıl sonra doğal gaz tüketimi hızla artacaktır. Diğer bir ifadeyle, 2030 yılına kadar doğal gaz pazarı yıllık ortalama %2 büyürken, aynı dönemde petrolde pazar büyümesi %0,8 olarak gerçekleşecektir. Bu ise, 21. yüzyılın doğal gazın altın yüzyılı benzetmelerinin hayata geçmekte olduğunu göstermektedir. Mavi altın benzetmesini yaptığımız doğal gazın Türkmenistan da dev rezervleri, üretim ve ihraç potansiyeli bulunmaktadır. Doğal gaz talebinin hızla artması bu alandaki yatırımları da tetikleyecek, mavi altının aranması, üretimi, işlenmesi, taşınması ve dağıtımı için trilyon dolarlık yatırımlar yapılacaktır. Uluslararası Enerji Ajansı nın World Energy Outlook 2010 raporuna göre, yılları arasında doğal gaz sektörüne yaklaşık 7,1 trilyon dolarlık yatırım yapılması beklenmektedir. Yatırım ortamını her geçen gün iyileştiren Türkmenistan, bu yatırımlardan önemli miktarlarda pay alacaktır. Çünkü Türkmenistan, günümüzde ispat edilmiş doğal gaz rezervinin %12 sini sınırlarında barındırmaktadır. Türkmenistan da üretilen doğal gazın büyük kısmı ise ihraç edilecektir. Bu durum uluslararası yükümlülüklerinin farkında olan Türkmenistan ın global enerji güvenliğini, özellikle doğal gaz güvenliğinin sağlanmasında öneminin daha da artacağını göstermektedir. HAZİRAN 2013 SAYI 07 15

18 KAPAK YARIM ASIR sonra nükleer enerji Dünyada 31 ülkede 437 nükleer santral faaliyette ve yenilerinin inşa edilmesi planlanıyor. Ancak Türkiye şimdiye dek nükleer enerji santrali kuramadı. Çevreci politikalara büyük önem veren Avrupa ülkeleri dahi nükleer enerjiden vazgeçemezken Türkiye nin nükleer enerjide geç kalması soru işaretleri uyandırıyor. Türkiye 2023 yılına kadar elektrik üretiminin en az yüzde 15 ini nükleerden karşılamayı hedefliyor. Her geçen gün artan enerji talebine karşı çözüm yollarını araştıran uzmanlar, nükleer enerjiye yatırım yapılmadığı takdirde Türkiye nin enerji sıkıntısı çekeceğini belirtiyor. HARİKA BALAY 16

19 Günümüzde nükleer enerji çok tartışılsa da gelişmiş ülkelerin ciddi oranda bu enerjiden yararlandığı görülüyor. Kimi çevrelerce tehlikeli kabul edilen bu enerji, gelişmiş ülkelerin enerji ihtiyacını karşılamada önemli bir unsur olarak öne çıkıyor. Dünyada nükleer enerji görünümü tablosuna bakıldığında ise bir tehdit olarak yansıtılan nükleer enerjinin birçok ülkenin enerji tedarikinde vazgeçilmez bir aktör olduğu gerçeği göze çarpıyor. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Ocak 2013 verilerine göre dünyada 31 ülkede aktif olan 437 nükleer santral bulunuyor. Bu nükleer santrallerde toplamda 372 GW lik enerji üretiliyor. Bunların haricinde 15 ülkede inşa aşamasındaki 68 nükleer santralin 65 GW lik üretim yapması bekleniyor. Gelecek 20 sene içinde ise toplam MW gücünde 282 reaktör planlanıyor senesine kadar dünyada 400 nükleer reaktör inşa edileceği; değeri 2 trilyon doları bulan bu pazarın da büyük kısmının ABD, Fransa, Güney Kore, Japonya ve Rusya tarafından paylaşılacağı tahmin ediliyor. Görüldüğü gibi dünyanın nükleerden vazgeçmesi bir yana gelişmiş ülkeler bu enerjiden daha çok yararlanma yoluna gidiyor. Gelişmiş ülkelerin yanı sıra petrol ve doğalgaz zengini ülkelerde, hatta Güney Afrika da da nükleer santraller mevcut. Dünyada bu konuda lider konumda ABD yer alıyor. Zira bu ülkede, 104 reaktör işletimde bulunuyor. Onu 59 reaktörle Fransa, 51 reaktörle Japonya, 32 reaktörle Rusya, 21 reaktörle Güney Kore takip ediyor. GELİŞMİŞ ÜLKELER ELEKTRİK ÜRETİMİNDE NÜKLEER ENERJİDEN NE KADAR YARARLANIYOR? Nükleer santraller dünyadaki toplam elektrik üretiminin yüzde 13,5 ini sağlıyor. Dünya Nükleer Birliği 2010 verilerine göre Fransa 59 nükleer santrali ile elektrik üretiminde yüzde 73 gibi yüksek bir oranda nükleer enerjiden yararlanıyor, ABD ise elektrik üretiminde yaklaşık yüzde 20 oranında nükleer enerjiden faydalanıyor. Diğer gelişmiş ülkelerin elektrik üretiminde nükleer enerjinin payı ise şöyle: Belçika yüzde 52, Kanada yüzde 15, İsviçre yüzde 38, Finlandiya ve Almanya yüzde 28, İspanya yüzde 20, İngiltere yüzde 16, Japonya yüzde 29, Güney Kore yüzde 32, Rusya yüzde 17, İsveç yüzde 38. Gelişmiş ülkelerin hemen tamamında nükleer elektrik üretimi önemli yer tutuyor. Nükleer santraller sera gazı salınımı olmadığından iklim değişikliğine neden olmuyor ve diğer enerji üretim tekniklerine göre daha az hava ve su kirliliğine yol açıyor. NÜKLEER ENERJİNİN ÇEVREYE ETKİSİ Dünyada elektrik üretiminin üçte ikisi fosil yakıtlardan karşılanıyor. Bu da atmosferi kirletiyor. Sera gazları salınımı nedeni ile iklim değişikliğine neden oluyor. Küresel ısınma sorunuyla karşı karşıya bırakıyor. Nükleer santraller ise sera gazı salınımı olmadığından iklim değişikliğine neden olmuyor. Nükleer enerji diğer enerji, üretim tekniklerine göre daha az hava ve su kirliliğine yol açıyor. Dolayısıyla çevre için en iyi seçenek olarak nükleer enerji öne çıkıyor. Nükleer santrallerle ilgili bir diğer endişe ise santrallerden radyasyon yayılacağı kaygısı. İnsanlar zaten yaşadığı ortamdan, gıdalardan ve ilaçlardan doğal ya da yapay radyasyon alıyor. Bir nükleer santralin yakınında yaşayan kişinin santral kaynaklı alacağı radyasyon ise doğal olarak her gün almakta olduğunun 300 de biri olarak tarif ediliyor. Günde bir paket sigara içen kişi bunun dört katı radyasyon alıyor. Nükleer santrallerin radyasyon seviyesi çevreyi etkilemesi açısından doğal sınırlar içinde kabul ediliyor. NÜKLEER ENERJİ TURİZM GELİRLERİNİ VURUR MU? Turizmin yoğun olduğu Fransa, İspanya ve İngiltere de kurulan nükleer güç santrallerinin, ülkelerin turizm rakamlarına bakıldığında hiçbir etkisinin olmadığı görülüyor. Her yıl 55 milyon turist çeken Fransa nın başkenti Paris in yalnızca 70 kilometre uzaklığında bir reaktörün olması, bunun somut bir örneği kilometre uzunluğundaki Loire nehri üzerinde 14 nükleer güç santrali bulunuyor. Üstelik bu nehrin denize döküldüğü koyda balık tutulup yüzülebiliyor. NÜKLEER ENERJİNİN DİĞER AVANTAJLARI Nükleer enerji santrallerinin bir diğer avantajı ise mevsimden ve gün içi saatten etkilenmeyerek istendiği zaman elektrik üretimi sağlayabilmesi. Kurulum gücü yüksek olması ve yüksek miktarda enerji üretebilmesi de önemli bir avantaj. Tek bir santralden 1400 MW elektrik üretilebiliyor. Bunun yanı sıra nükleer santrallerin ömürleri uzun, işletme maliyetleri ise düşük oluyor. Nükleer enerjiyi bu kadar popüler ve yaygınlaştırılabilir hale getiren en kilit faktör ise nükleer enerji üretimi için ihtiyaç olan uranyu- HAZİRAN 2013 SAYI 07 17

20 KAPAK 1 2 mun hem karada hem de deniz sularında bol miktarda mevcut olması. Böylelikle hammadde temininde dışa bağımlılık ortadan kalkıyor. Ayrıca nükleer güç santralleri siyasi gerginlikler gibi dış faktörler nedeniyle kesintilere maruz kalmıyor. TEHLİKELİ Mİ? Çok avantajlı yönlerine karşın nükleer enerji de bazı riskler içeriyor. Dünya şimdiye dek üç büyük nükleer felaket yaşadı: ABD de Three-Mile Island, Ukrayna da Çernobil ve Japonya da Fukuşima faciası. Çernobil ve Fukuşima tecrübeleri sonrasında nükleer santrallerdeki emniyet ile ilgili kaygı arttı. Radyasyon sızıntısı, kaza ve atıkların ne olacağı gibi nedenlerle nükleer konusuna kuşkuyla yaklaşılmaya başlandı. Herhangi bir enerji tesisi gibi nükleer santrallerde de kaza olasılığı bulunuyor. Ancak İTÜ Nükleer Enerji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Beril Tuğrul, diğerleri ile kıyaslandığında nükleer enerjide kaza olasılığının daha düşük olduğunu belirtiyor lerden beri çalışan bu santrallerde şu ana kadar sadece üç kaza olması buna örnek olarak gösteriliyor. Her kaza sonrası çok önemli derslerin çıkartılıp yeni önlemler alındığına dikkat çekiliyor. Tuğrul, Nükleer santrallerde kaza durumunda çevreye zararı önlenmek üzere tasarım geliştirilmesi yapıldı. Bu tasarımlar; Jenerasyon 3 ve Jenerasyon 3+ olarak niteleniyor. Nükleer güvenlik açısından son tasarımlarla tehdit minimize ediliyor. Ancak, hiçbir konuda olamayacağı gibi risk sıfırlanamaz diyor. Okan Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mustafa Kibaroğlu da her yaşanan kazadan sonra güvenlik kriterlerinin 3 1.Yerli üretim için enerji ihtiyacını karşılayabilecek büyük, güçlü enerji santrallerine gereksinim duyulmakta. 2. Bir güneş santrali yılda ortalama 2500 saat, hidrolik santral 4000 saat, rüzgar santrali 3000 saat çalışırken, nükleer santral 8000 saat çalışıyor. 3. Dünya genelinde nükleer enerji tesislerinin sayısının azalmaktan ziyade artacağı bekleniyor. gözden geçirildiğini, benzeri kazalara yol açmayacak emniyet tedbirlerinin alındığını belirtiyor. FUKUŞİMA SONRASI NE DEĞİŞTİ? Hazar Strateji Enstitüsü (HASEN) Uzmanı Prof. Dr. Mesut Hakkı Caşın, Çernobil ve Fukuşima daki nükleer santrallerde yaşanan kazaların, dünya ölçeğinde bu teknolojinin olumsuz yanlarına yönelik tartışmaları yeniden alevlendirdiğini söylüyor. Caşın, Eski teknolojilerle kurulan santrallerde yaşanan bu büyük çaplı kazalar nükleer santraller kullanan ülkeler arasında endişelere yol açmış, Almanya gibi bazı ülkelerde nükleer enerjiden vazgeçilmesi yönünde kamuoyu baskısı oluşmasına neden olmuştur. Fakat elektrik üretiminde önemli miktarda fosil kaynaklara bağımlı olan bu ülkeler bu bağımlılığı azaltmak için nükleer santrallere ağırlık veriyor. Buradan da anlaşılıyor ki bu teknolojiden bir çırpıda vazgeçmek kolay değil. Yeni teknolojiler ve güvenlik önlemlerin artırılması suretiyle nükleer santrallerin en az birkaç on yıl boyunca bu ülkeler tarafından kullanılması düşünülüyor diyor. İTÜ Nükleer Enerji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Beril Tuğrul, Mart 2010 da meydana gelen Fukişima olayından sonra vazgeçmenin aksine Japonya dahil birçok ülkenin nükleer programlarına devam edeceklerini açıkladıklarını söylüyor. Prof. Dr. Mustafa Kibaroğlu da Japonya nın nükleeri terk etmediğine dikkat çekiyor: Doğal enerji kaynakları son derece kısıtlı olan ve elektrik enerjisinin büyük kısmını 53 nükleer reaktörden üretmeye dayalı bir enerji politikası geliştirmiş olan Japonya da yaşanan kazanın ertesinde bütün nükleer reaktörler bir süreliğine kapatıldı ve güvenlik 18

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org

Azerbaycan Enerji Görünümü GÖRÜNÜMÜ. Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi. www.hazar.org Azerbaycan Enerji GÖRÜNÜMÜ Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi EKİM 214 www.hazar.org 1 HASEN Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Geniş Hazar Bölgesi ne yönelik enerji,

Detaylı

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI

ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE DİYARBAKIR TİCARET VE SANAYİ ODASI ENERJİ KAYNAKLARI ve TÜRKİYE Türkiye önümüzdeki yıllarda artan oranda enerji ihtiyacı daha da hissedecektir. Çünkü,ekonomik kriz dönemleri

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 09 Nisan 2014 Çarşamba Dünyada Enerji Görünümü Dünyada, artan gelir ve nüfus artışına paralel olarak birincil enerji talebindeki yükseliş hız kazanmaktadır. Nüfus artışının özellikle OECD Dışı ülkelerden

Detaylı

Yakın n Gelecekte Enerji

Yakın n Gelecekte Enerji Yakın n Gelecekte Enerji Doç.Dr.Mustafa TIRIS Enerji Enstitüsü Müdürü Akademik Forum 15 Ocak 2005 Kalyon Otel, İstanbul 1 Doç.Dr.Mustafa TIRIS 1965 Yılı nda İzmir de doğdu. 1987 Yılı nda İTÜ den Petrol

Detaylı

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ?

TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? TÜRK KONSEYİ EKONOMİK İLİŞKİLERİ YETERLİ Mİ? Dr. Fatih Macit, Süleyman Şah Üniversitesi Öğretim Üyesi, HASEN Bilim ve Uzmanlar Kurulu Üyesi Giriş Türk Konseyi nin temelleri 3 Ekim 2009 da imzalanan Nahçivan

Detaylı

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015

Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Enerji Ülkeleri.Rusya En Zengin..! 26 Ocak 2015 Dünyanın Enerji Kaynakları Konusunda En Zengin Ülkeleri A1 Capital Yorumu Coğrafya ve tarih kitaplarında ülkemiz için jeopolitik öneme sahip kilit ve kritik

Detaylı

Şişecam, Yenişehir de dünya genelinde tek lokasyonda kurulu en büyük Cam Kompleksi nin yeni yatırımlarını açtı.

Şişecam, Yenişehir de dünya genelinde tek lokasyonda kurulu en büyük Cam Kompleksi nin yeni yatırımlarını açtı. Basın Bülteni Şişecam, Yenişehir de dünya genelinde tek lokasyonda kurulu en büyük Cam Kompleksi nin yeni yatırımlarını açtı. Şişecam, Yenişehir Cam Kompleksi nde yer alan Anadolu Cam Fabrikası 4. Cam

Detaylı

Enerji Verimliliği Forum ve Fuarına Enervis Çıkartma Yaptı

Enerji Verimliliği Forum ve Fuarına Enervis Çıkartma Yaptı ENERJİ GÜNDEMİ SAYI 12 OCAK 2015 02 Yeşil Sanayi Zirvesi ne Enervis in Enerji Verimliliği Projesi Damga Vurdu 03 Enerji Verimliliği Forum ve Fuarına Enervis Çıkartma Yaptı 04 Almanya da Güneş Elektriği

Detaylı

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi

Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi Yenilebilir Enerji Kaynağı Olarak Rüzgar Enerjisi İbrahim M. Yağlı* Enerji üretiminde Rüzgar Enerjisinin Üstünlükleri Rüzgar enerjisinin, diğer enerji üretim alanlarına göre, önemli üstünlükleri bulunmaktadır:

Detaylı

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012

Dünya Enerji Görünümü 2012. Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Dünya Enerji Görünümü 2012 Dr. Fatih BİROL Uluslararası Enerji Ajansı Baş Ekonomisti Ankara, 25 Aralık 2012 Genel Durum Küresel enerji sisteminin temelleri değişiyor Bazı ülkelerde petrol ve doğalgaz üretimi

Detaylı

European Gas Conference 2015 Viyana

European Gas Conference 2015 Viyana GAZMER - GAZBİR European Gas Conference 2015 Viyana Toplantı Notları Rapor No : 2015 / 001 Tarih : 29.01.2015 Bu rapor 27.01.2015-29.01.2015 tarihlerinde yapılan Avrupa Gaz Konferansına katılım gösteren;

Detaylı

Ülkemizde Elektrik Enerjisi:

Ülkemizde Elektrik Enerjisi: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik-Bilgisayar Bilim Kolu Eğitim Seminerleri Dizisi 6 Mart 8 Mayıs 22 Destekleyen Kuruluşlar: Karadeniz Teknik Üniversitesi Elektrik-Elektronik Mühendisliği

Detaylı

Technology. and. Machine

Technology. and. Machine Technology and Machine Cezayir Teknoloji İthal Etmek İSTİYOR Kuzey Afrika nın en geniş yüzölçümüne, 35 milyona yakın nüfusa ve büyük petrol ve doğal gaz rezervlerine sahip olan Cezayir, ekonomik veriler

Detaylı

Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk

Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk Tarih: 13.01.2013 Sayı: 2013/01 (RAPOR 13 OCAK PAZAR GÜNÜNE AMBARGOLUDUR) Türkiye Enerji İstatistikleri ve Vizyon Raporu na göre; Enerjide yüksek ithalat ekonomiye büyük risk İstanbul Serbest Muhasebeci

Detaylı

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu

Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu 26. Toplantısı Türkiye nin Enerji Teknolojileri Vizyonu Prof. Dr. Yücel ALTUNBAŞAK Başkanı Enerji İhtiyacımız Katlanarak Artıyor Enerji ihtiyacımız ABD, Çin ve Hindistan

Detaylı

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir.

Kömür, karbon, hidrojen, oksijen ve azottan oluşan, kükürt ve mineral maddeler içeren, fiziksel ve kimyasal olarak farklı yapıya sahip bir maddedir. KÖMÜR NEDİR? Kömür, bitki kökenli bir maddedir. Bu nedenle ana elemanı karbondur. Bitkilerin, zamanla ve sıcaklık-basınç altında, değişim geçirmesi sonunda oluşmuştur. Kömür, karbon, hidrojen, oksijen

Detaylı

11-16 ŞUBAT DEMİR CEVHERİ PİYASA FİYATLARI

11-16 ŞUBAT DEMİR CEVHERİ PİYASA FİYATLARI 11-16 ŞUBAT DEMİR CEVHERİ PİYASA FİYATLARI MADEN DERECE MENŞEİ CFR(USD/MT) DEMİR %65 TÜRKİYE 152-154 DEMİR %60/59 TÜRKİYE 131-133 DEMİR %55/54 TÜRKİYE 112-114 11-16 ŞUBAT CEVHERİ PİYASA FİYATLARI MADEN

Detaylı

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER

21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER 21. YÜZYILDA TEMEL RİSKLER KÜRESEL EKONOMİYİ ROTASINDAN ÇIKARABİLECEK 10 BÜYÜK TEHLİKE DÜNYA EKONOMİSİ VE ABD EKONOMİSİNDE OLASI MAKRO DENGESİZLİKLER (BÜTÇE VE CARİ İ LEMLER AÇIĞI) (TWIN TOWERS) İSTİKRARSIZ

Detaylı

AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI

AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI GÜNEY GAZ KORİDORU PROJELERİ ÇELİK BORU İMALATÇILARI DERNEĞİ 2012 AVRUPA ENERJİ BORU HATLARI GÜNEY GAZ KORİDORU PROJELERİ 1. Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı Projesi (TANAP)

Detaylı

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015

DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 DÜNYA DA BU HAFTA 14 18 ARALIK 2015 AVRUPA'DA İNŞAAT ÜRETİMİ EKİMDE ARTTI Euro Bölgesinde inşaat üretimi yıllık yüzde 1,1 artış kaydetti Euro Bölgesinde inşaat üretimi ekim ayında aylık bazda yüzde 0,5,

Detaylı

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015

Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Enervis H o ş g e l d i n i z Ekim 2015 Dünya Enerji Genel Görünümü Genel Görünüm Dünya Birincil Enerji Tüketimi 2013-2035 2013 2035F Doğalgaz %24 Nükleer %4 %7 Hidro %2 Yenilenebilir Petrol %33 Kömür

Detaylı

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014

Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye-Kürdistan Ekonomik ilişkileri. 02 Temmuz 2014 Erbil Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Dara Celil Hayat ile Türkiye ile Kürdistan arasındaki ekonomik ilişkiler son yılların en önemli rakamlarına ulaşmış bulunuyor. Bugünlerde petrol anlaşmaları ön plana

Detaylı

2008 Yılı. Petrol ve Doğalgaz. Sektör Raporu

2008 Yılı. Petrol ve Doğalgaz. Sektör Raporu Türkiye Petrolleri A.O. Genel Müdürlüğü 2008 Yılı Petrol ve Doğalgaz Sektör Raporu Mart 2008 İÇİNDEKİLER DÜNYADA PETROL ve DOĞALGAZ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ... 3 Petrol Sektörü... 3 Petrol Tüketimi... 3 Petrol

Detaylı

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM

DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Invest in DOĞRUDAN YABANCI YATIRIM Türkiye de Doğrudan Yabancı Yatırımın Gelişimi Makroekonomik anlamda küresel ekonomiye uyumu sağlayan yapısal reformlar, bir yandan Türkiye yi doğrudan yabancı yatırım

Detaylı

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2

ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013. Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 ÜLKE RAPORLARI ÇİN HALK CUMHURİYETİ 2013 Başkent Pekin Yönetim Şekli Marksist-Leninist Tek Parti Devleti Yüzölçümü 9,7 milyon km 2 Nüfus 1,35 milyar GSYH 8,2 trilyon $ Kişi Başına Milli Gelir 9.300 $ Resmi

Detaylı

Ekonomik Ticari Gelişmeler

Ekonomik Ticari Gelişmeler Ekonomik Ticari Gelişmeler 3 Mayıs 2011 1 / 24 İçindekiler Giriş Sektör Haberleri Ülkelere Göre Çıkış Sayıları Haftalık Makroekonomik Gelişmeler 2 / 24 Yükselen Değerler Mart ayında İmalat Sanayi Genelinde

Detaylı

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015

RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 RUSYA FEDERASYONU ÜLKE RAPORU 14.04.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Rusya Federasyonu na ihracat yapan 623 firma

Detaylı

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030

ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 VİZYON BELGESİ(TASLAK) ENERJİ GÜVENLİĞİ ÇALIŞTAYI Türkiye Nükleer Güç Programı 2030 (03-05 Aralık 2015, İstanbul) BÖLÜM 1 Nükleer Güç Programı (NGP) Geliştirilmesinde Önemli Ulusal Politika Adımları Temel

Detaylı

TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI

TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI TÜRKĐYE NĐN ENERJĐ ARZ POLĐTĐKALARI Selahattin HAKMAN TÜSĐAD Enerji Çalışma Grubu Üyesi Sabancı Holding Enerji Grup Başkanı Enerji Arz ve Talebi 6000 (Mtoe) 5000 4000 3000 2000 1000 0 1980 2000 2006 2015

Detaylı

CEYHAN DA SANAYİ KURULUŞLARI BOTAŞ

CEYHAN DA SANAYİ KURULUŞLARI BOTAŞ CEYHAN DA SANAYİ KURULUŞLARI BOTAŞ AYLAR İTİBARIYLA TAŞINAN HAM PETROL MİKTARLARI (BİN VARİL) "Son 12 Ay" YIL AY IRAK- TÜRKİYE CEYHAN- KIRIKKALE BATMAN- DÖRTYOL 2011 Aralık 12.653 1.739 1.232 17.743 2011

Detaylı

Serbest ticaret satrancı

Serbest ticaret satrancı Serbest ticaret satrancı Türkiye nin sadece AB nin Serbest Ticaret Anlaşması (STA) imzaladığı ülkelerle anlaşma yapabilmesi Türk dış ticaretini olumsuz etkiliyor. AB ile STA yapan bazı ülkeler Türkiye

Detaylı

ULUSLARARASI ENERJİ AJANSI NIN 2012 DÜNYA ENERJİ GÖRÜNÜMÜ RAPORU

ULUSLARARASI ENERJİ AJANSI NIN 2012 DÜNYA ENERJİ GÖRÜNÜMÜ RAPORU ULUSLARARASI ENERJİ AJANSI NIN 2012 DÜNYA ENERJİ GÖRÜNÜMÜ RAPORU Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) bünyesinde faaliyet gösteren ve merkezi Paris te bulunan Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) nın

Detaylı

Avrupa Bölgesel Sosyal Güvenlik Forumu -1ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI FARUK ÇELİK:

Avrupa Bölgesel Sosyal Güvenlik Forumu -1ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI FARUK ÇELİK: Avrupa Bölgesel Sosyal Güvenlik Forumu -1ÇALIŞMA VE SOSYAL GÜVENLİK BAKANI FARUK ÇELİK: -BU FORUM KASIM AYINDA KATAR DA DÜZENLENECEK DÜNYA SOSYAL GÜVENLİK FORUMU NA IŞIK TUTACAKTIR -TÜRKİYE BUGÜN DÜNYANIN

Detaylı

MİLLİ GURURU. Türkiye nin. YILMAZ: 2023 TE HEDEFİMİZ 25 MİlYAr DOlAr İHrAcAT YAPMAK

MİLLİ GURURU. Türkiye nin. YILMAZ: 2023 TE HEDEFİMİZ 25 MİlYAr DOlAr İHrAcAT YAPMAK Türkiye nin MİLLİ YILMAZ: 2023 TE HEDEFİMİZ 25 MİlYAr DOlAr İHrAcAT YAPMAK 2015 yılında 5 milyar ciroya ulaşan savunma sanayisi sektörü, 1.7 milyar lık ihracata imza atıyor. Türk savunma sanayisinin her

Detaylı

Dünyada Enerji Görünümü

Dünyada Enerji Görünümü 22 Ocak 2015 Dünyada Enerji Görünümü Gelir ve nüfus artışına paralel olarak dünyada birincil enerji talebi hız kazanmaktadır. Özellikle OECD dışı ülkelerdeki artan nüfusun yanı sıra, bu ülkelerde kentleşme

Detaylı

YAPI FUARI TURKEYBUILD İSTANBUL FUARI ZİYARET ORGANİZASYONU SONUÇLARI

YAPI FUARI TURKEYBUILD İSTANBUL FUARI ZİYARET ORGANİZASYONU SONUÇLARI YAPI FUARI TURKEYBUILD İSTANBUL FUARI ZİYARET ORGANİZASYONU SONUÇLARI Övgü PINAR-Nurel KILIÇ Yapı fuarları; mal ve hizmet üreten kuruluşlar ile yine bu sektörde çalışan yöneticiler, mimarlar, mühendisler,

Detaylı

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ

SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ SN. YETKİLİ DİKKATİNE 25.08.2015 KONU: 2016 YILI YAPI-İNŞAAT VE ELEKTRİK FUARLARI SİRKÜ BİLGİLENDİRMESİ Türkiye milli katılım organizasyonunun, T.C. Ekonomi Bakanlığı'na izin başvurusu yapılmış olup, Türkel

Detaylı

TÜRKMENİSTAN: HIZLA YÜKSELEN ÜLKE Günümüzde ülkede başarılı bir şekilde yürütülen ekonomi stratejisi ve uygulanan iç ve dış siyaset neticesinde

TÜRKMENİSTAN: HIZLA YÜKSELEN ÜLKE Günümüzde ülkede başarılı bir şekilde yürütülen ekonomi stratejisi ve uygulanan iç ve dış siyaset neticesinde TÜRKMENİSTAN: HIZLA YÜKSELEN ÜLKE Günümüzde ülkede başarılı bir şekilde yürütülen ekonomi stratejisi ve uygulanan iç ve dış siyaset neticesinde Türkmenistan Asya nın parlayan yıldızı olarak anılmaktadır.

Detaylı

GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI

GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI (2015) GÜMÜŞHANE TİCARET VE SANAYİ ODASI İRAN ANLAŞMASININ TÜRKİYE ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİLERİ İRAN ANLAŞMASININ TÜRKİYE ÜZERİNE POTANSİYEL ETKİLERİ İran ın nükleer programı üzerine dünya güçleri diye

Detaylı

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI ENERJİ Artan nüfus ile birlikte insanların rahat ve konforlu şartlarda yaşama arzuları enerji talebini sürekli olarak artırmaktadır. Artan enerji talebini, rezervleri sınırlı

Detaylı

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS

RÜZGAR ENERJĐSĐ. Erdinç TEZCAN FNSS RÜZGAR ENERJĐSĐ Erdinç TEZCAN FNSS Günümüzün ve geleceğimizin ekmek kadar su kadar önemli bir gereği; enerji. Son yıllarda artan dünya nüfusu, modern hayatın getirdiği yenilikler, teknolojinin gelişimi

Detaylı

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri

Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri Dünya Seramik Sektörü Dış Ticareti a) Seramik Kaplama Malzemeleri ÜLKE Dünya Seramik Kaplama Malzemeleri Üretiminde İlk 1 Ülke 29 21 211 212 212 Dünya /212 Üretiminden Aldığı Pay Değişim (%) (%) 1 ÇİN

Detaylı

TÜRK İNŞAAT VE YAPI MALZEMELERİ SEKTÖRÜ

TÜRK İNŞAAT VE YAPI MALZEMELERİ SEKTÖRÜ TÜRK İNŞAAT VE YAPI MALZEMELERİ SEKTÖRÜ İnşaat ve Yapı Malzemeleri Dünya Ticareti 2010 yılında yapı malzemelerinin dünyadaki toplam ithalatı, 2009 yılına göre %14 oranında artarak 648 milyar dolar seviyesine

Detaylı

Türkiye İstatistik Kurumu ndan (TÜİK) alınan verilere göre, Sinop ilinin Ocak-Temmuz ayı dış ticaret

Türkiye İstatistik Kurumu ndan (TÜİK) alınan verilere göre, Sinop ilinin Ocak-Temmuz ayı dış ticaret Sinop Ekonomi Verileri-Temmuz, 5 Dış Ticaret Genel Görünüm (Ocak-Temmuz, 5) Türkiye İstatistik Kurumu ndan (TÜİK) alınan verilere göre, Sinop ilinin Ocak-Temmuz ayı dış ticaret verileri değerlendirildiğinde,

Detaylı

Uluslararası Yükseköğretim Hareketliliği ve Türkiye nin Konumu temalı Toplantı İstanbul TOBB Plaza da Gerçekleşti

Uluslararası Yükseköğretim Hareketliliği ve Türkiye nin Konumu temalı Toplantı İstanbul TOBB Plaza da Gerçekleşti Uluslararası Yükseköğretim Hareketliliği ve Türkiye nin Konumu temalı Toplantı İstanbul TOBB Plaza da Gerçekleşti Uluslararası Yükseköğretim Hareketliliği ve Türkiye nin Konumu Toplantısı TOBB Plaza da

Detaylı

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:5

EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:5 EKONOMİK VE MALİ POLİTİKA GENEL BAŞKAN YARDIMCILIĞI Eylül 2011, No:5 Bu sayıda; Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından yayımlanan Dünya Ekonomik Görünümü Raporu tahminleri değerlendirilmiştir. i Küresel

Detaylı

6. Aile İşletmeleri Kongresi 10 Nisan 2014. Mustafa MENTE Türkiye İhracatçılar Meclisi Genel Sekreter

6. Aile İşletmeleri Kongresi 10 Nisan 2014. Mustafa MENTE Türkiye İhracatçılar Meclisi Genel Sekreter 6. Aile İşletmeleri Kongresi 10 Nisan 2014 Mustafa MENTE Türkiye İhracatçılar Meclisi Genel Sekreter Ajanda 1. Türkiye İhracatçılar Meclisi Biz Kimiz? Türkiye nin İhracat Gelişimi 2. Türkiye Ekonomisi

Detaylı

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL

Title of Presentation. Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL Title of Presentation Hazar Havzası nda Enerji Mücadelesi Dr. Azime TELLİ 2015 ISTANBUL İçindekiler 1- Yeni Büyük Oyun 2- Coğrafyanın Mahkumları 3- Hazar ın Statüsü Sorunu 4- Boru Hatları Rekabeti 5- Hazar

Detaylı

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013

T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 T.C. Ekonomi Bakanlığı İthalat Genel Müdürlüğü Ankara 08.01.2013 Konu : 390319000000 GTİP no lu GPPS ve HIPS ithalatına % 3 oranında gümrük vergisi uygulanmasının kaldırılma talebi Sayın Bakanlığınızın,

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2015 LANSMANI 24 HAZİRAN 2015 İSTANBUL UNCTAD Dünya Yatırım Raporu Türkiye Lansmanı Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Örgütü nün (UNCTAD) Uluslararası Doğrudan Yatırımlar

Detaylı

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010

Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Çimento, Cam, Seramik ve Toprak Ürünleri Sektör Raporu 2010 Avrupa kıtasından Amerika kıtasına, Orta Doğu Ülkelerinden Afrika ülkelerine kadar geniş yelpazeyi kapsayan 200 ülkeye ihracat gerçekleştiren

Detaylı

LOJİSTİK SEKTÖRÜ BÜYÜME ORANLARI

LOJİSTİK SEKTÖRÜ BÜYÜME ORANLARI RAPOR: TÜRKİYE NİN LOJİSTİK GÖRÜNÜMÜ Giriş: Malumları olduğu üzere, bir ülkenin kalkınması için üretimin olması ve bu üretimin hedefe ulaşması bir zorunluluktur. Lojistik, ilk olarak coğrafyanın bir ürünüdür,

Detaylı

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ

TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ 2013 ARALIK EKONOMİ TÜRKİYE DIŞ TİCARETİNDEN İZMİR İN ALDIĞI PAYIN ANALİZİ Erdem ALPTEKİN Giriş İzmir, 8.500 yıllık tarihsel geçmişe sahip, birçok medeniyetin birlikte hoşgörüyle yaşadığı, oldukça zengin

Detaylı

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1

TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 STRATEJİK VİZYON BELGESİ ( TASLAK ) TÜRKİYE - ARJANTİN YUVARLAK MASA TOPLANTISI - 1 Yeni Dönem Türkiye - Arjantin İlişkileri: Fırsatlar ve Riskler ( 2014 Buenos Aires - İstanbul ) Türkiye; 75 milyonluk

Detaylı

Japonya LNG Pazarı İçin Küresel Stratejiler

Japonya LNG Pazarı İçin Küresel Stratejiler Japonya LNG Pazarı İçin Küresel Stratejiler Dursun YILDIZ topraksuenerji-japonya dünyada en büyük LNG ithal eden ülke. 2009 yılında 89 milyar m 3 LNG ithal etti.2035 yılında bu miktarın 112 milyar m 3

Detaylı

2004 yılında 929 milyon Dolar olan değerli maden ve mücevherat ihracatımız, %62 artışla 2008 yılı sonunda 1.5 milyar Dolara ulaşmıştır.

2004 yılında 929 milyon Dolar olan değerli maden ve mücevherat ihracatımız, %62 artışla 2008 yılı sonunda 1.5 milyar Dolara ulaşmıştır. AFRİKA ÜLKELERİNDE MÜCEVHER SEKTÖRÜ İstikrarlı ve sürekli gelişimiyle büyümeye devam eden Türk Mücevherat Sektörü, son yıllarda gösterdiği ivmeyle altın ve mücevher sektörünün dünya genelinde önde gelen

Detaylı

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr

ANKARA KALKINMA AJANSI. www.ankaraka.org.tr ANKARA KALKINMA AJANSI www.ankaraka.org.tr TÜRKİYE'NİN En Genç Kalkınma Ajansı Ankara Kalkınma Ajansı bölge içi gelişmişlik farklarını azaltmak, bölgenin rekabet gücünü artırmak ve gelişimini hızlandırmak

Detaylı

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi

CAM SANAYİİ. Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006. T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi CAM SANAYİİ Hazırlayan Birsen YILMAZ 2006 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi TÜRKİYE'DE ÜRETİM Cam sanayii, inşaat, otomotiv, meşrubat, gıda, beyaz eşya, mobilya,

Detaylı

HAZAR COĞRAFYASI RAPORU (İRAN AZERBAYCAN KAZAKİSTAN TÜRKMENİSTAN ÖZBEKİSTAN)

HAZAR COĞRAFYASI RAPORU (İRAN AZERBAYCAN KAZAKİSTAN TÜRKMENİSTAN ÖZBEKİSTAN) TESPAM AYLIK ÜLKE / BÖLGE RAPORLARI MAYIS 2016 HAZAR COĞRAFYASI RAPORU (İRAN AZERBAYCAN KAZAKİSTAN TÜRKMENİSTAN ÖZBEKİSTAN) OĞUZHAN AKYENER GİRİŞ Hazar Coğrafyasında düşen petrol fiyatları sektörü ve yeni

Detaylı

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015

CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 CEZAYİR ÜLKE RAPORU 11.11.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Cezayir e ihracat yapan 234 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ

YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ 2014 OCAK SEKTÖREL YURTDIŞI MÜTEAHHİTLİK HİZMETLERİ Nurel KILIÇ Yurtdışı müteahhitlik hizmetleri sektörü, ekonomiye döviz girdisi, yurt dışında istihdam imkanları, teknoloji transferi ve lojistikten ihracata

Detaylı

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi

Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Cam Sektörü 2013 Yılı Değerlendirmesi Temmuz 2014 1 Milyar $ I. Cam Sektörü Hakkında 80 yıllık bir geçmişe sahip olan Türk Cam Sanayii, bugün camın ana gruplarını oluşturan düzcam (işlenmiş camlar dahil),

Detaylı

TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI

TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI TÜRKİYE NİN İHTİYAÇ DUYDUĞU FUAR 3.ELECTRONIST FUARI Sektörlerindeki ürünlerin, en son teknolojik gelişmelerin, dünyadaki trendlerin ve son uygulamaların sergilendiği, 25-28 Eylül 2014 tarihleri arasında

Detaylı

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul

KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI. Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul KÜRESEL ISINMA ve ENERJİ POLİTİKALARI Özgür Gürbüz Yeşiller Enerji Çalışma Grubu 8 Ekim 2006 - İstanbul Sera gazları ve kaynakları Kyoto Protokolü tarafından belirtilen 6 sera gazı: Karbon dioksit (CO

Detaylı

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA

GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA GTİP 392310: PLASTİKTEN KUTULAR, KASALAR, SANDIKLAR VB. EŞYA TEMMUZ 2009 Hazırlayan: Mesut DÖNMEZ 1 GENEL KOD BİLGİSİ: 392310 GTIP kodunun üst kodu olan 3923 GTİP koduna ait alt kodlar ve ürünler aşağıda

Detaylı

Basın Bülteni Release

Basın Bülteni Release Basın Bülteni Release BASF, ikinci çeyrekte satış hacmini artırdı 26 Temmuz 2014 BASF, 2014 yılı ikinci çeyreğinde satışlarını yüzde 1 artırarak 18,5 milyar avroya çıkardı. Şirketin faiz ve vergi öncesi

Detaylı

TÜRSAB UITT KİEV 2016 ULUSLARARASI TURİZM FUAR RAPORU

TÜRSAB UITT KİEV 2016 ULUSLARARASI TURİZM FUAR RAPORU TÜRSAB UITT KİEV 2016 ULUSLARARASI TURİZM FUAR RAPORU Türkiye Seyahat Acentaları Birliği (TÜRSAB) bu yıl 30 Mart 1 Nisan tarihleri arasında Ukrayna nın başkenti Kiev de 22 inci kez gerçekleştirilen UITT

Detaylı

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2012 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU

4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU 4. TÜRKİYE - AVRUPA FORUMU Yeni Dönem Türkiye - AB Perspektifi Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı: Fırsatlar ve Riskler ( 21-22 Kasım 2013, İstanbul ) SONUÇ DEKLARASYONU ( GEÇİCİ ) 1-4. Türkiye

Detaylı

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM)

TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) TÜRKİYE ELEKTRİK SİSTEMİ (ENTERKONNEKTE SİSTEM) 8. İLETİM TESİS VE İŞLETME GRUP MÜDÜRLÜĞÜ (İŞLETME VE BAKIM MÜDÜRLÜĞÜ) HAZIRLAYAN TEMMUZ 2008 Ankara 1 Gönderen: Recep BAKIR recepbakir38@mynet.com ENTERKONNEKTE

Detaylı

2015 de enerji tüketimi yavaşladı, dünya daha düşük karbonlu yakıtlara yöneldi

2015 de enerji tüketimi yavaşladı, dünya daha düşük karbonlu yakıtlara yöneldi Basın Bülteni 13 Haziran 2016 2016 BP Dünya Enerji İstatistikleri Raporu yayınlandı 2015 de enerji tüketimi yavaşladı, dünya daha düşük karbonlu yakıtlara yöneldi 2015 yılının enerji verilerini ortaya

Detaylı

Lojistik. Lojistik Sektörü

Lojistik. Lojistik Sektörü Lojistik Sektörü Gülay Dincel TSKB Ekonomik Araştırmalar dincelg@tskb.com.tr Kasım 014 1 Ulaştırma ve depolama faaliyetlerinin entegre lojistik hizmeti olarak organize edilmesi ihtiyacı, imalat sanayi

Detaylı

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ

DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİ SEKTÖRÜNE GENEL BAKIŞ Hazırlayan ve Derleyen: Zehra N.ÖZBİLGİN Ar-Ge Şube Müdürlüğü Kasım 2012 DÜNYA SERAMİK KAPLAMA MALZEMELERİNDE ÜRETİM VE TÜKETİM yılında 9.546 milyon

Detaylı

BAKA BULUŞMALARI -I-

BAKA BULUŞMALARI -I- BAKA BULUŞMALARI -I- Onur Konuğu Isparta Belediye Başkanı Y. Mimar Yusuf Ziya GÜNAYDIN Tarih 01 Ekim 2010 Cuma Saat 10:00 Katılımcılar Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı Genel Sekreteri ve Uzmanları Batı Akdeniz

Detaylı

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006

UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 UNCTAD DÜNYA YATIRIM RAPORU 2006 ULUSLARARASI YATIRIMCILAR DERNEĞİ 16.10.200.2006 İSTANBUL DÜNYADA DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR (milyar $) 1600 1400 1396 1200 1092 1000 800 693 826 716 710 916 600 400 331

Detaylı

tepav Doğalgaz tüketimi artıyor, depolama kapasitesi yerinde sayıyor Aralık2013 N201343 DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav Doğalgaz tüketimi artıyor, depolama kapasitesi yerinde sayıyor Aralık2013 N201343 DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı DEĞERLENDİRMENOTU Aralık2013 N201343 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Ozan ACAR 1 Analist, Ekonomi Etütleri Doğalgaz tüketimi artıyor, depolama kapasitesi yerinde sayıyor Avrupa nın doğalgaz

Detaylı

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası

SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası STRATEJİK VİZYON BELGESİ SAĞLIK DİPLOMASİSİ Sektörel Diplomasi İnşası Yakın geçmişte yaşanan küresel durgunluklar ve ekonomik krizlerden dünyanın birçok ülkesi ve bölgesi etkilenmiştir. Bu süreçlerde zarar

Detaylı

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER

KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER KÜRESELLEŞEN DÜNYA GERÇEKLERİ TÜRKİYE NİN ENERJİ GÖRÜNÜMÜ VE TEMİZ TEKNOLOJİLER Prof.Dr. Hasancan OKUTAN İTÜ Kimya Mühendisliği Bölümü okutan@itu.edu.tr 18 Haziran 2014 İTÜDER SOMA dan Sonra: Türkiye de

Detaylı

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

2013 SEKTÖR RAPORU TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ TEMSAN TÜRKİYE ELEKTROMEKANİK SANAYİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÜNYADA ELEKTRİK ENERJİSİ SEKTÖRÜNÜN GÖRÜNÜMÜ Bilindiği üzere, elektrik enerjisi tüketimi gelişmişliğin göstergesidir. Bir ülkedeki kişi başına düşen

Detaylı

Hüsnü Özyeğin; YİSAD da konuştu Türk yöneticiler her yerde başarılı

Hüsnü Özyeğin; YİSAD da konuştu Türk yöneticiler her yerde başarılı Hüsnü Özyeğin; YİSAD da konuştu Türk yöneticiler her yerde başarılı Türkiye nin topal ayağı eğitimdir diyen Özyeğin, düşük eğitim düzeyi ile ekonominin gelişmesini mucize olarak yorumladı. Cari açığın

Detaylı

ALO 170 Sivas ta Hizmet Vermeye Başladı

ALO 170 Sivas ta Hizmet Vermeye Başladı ALO 170 Sivas ta Hizmet Vermeye Başladı MİLLİ SAVUNMA BAKANI İSMET YILMAZ: -VATANDAŞLAR ALO 170 HATTI SAYESİNDE HER TÜRLÜ SORU VE SORUNLARINI OLDUKLARI YERDEN BİR TELEFONLA ÇÖZEBİLİYORLAR -AÇILAN ÇAĞRI

Detaylı

KRUVAZİYER TURİZMİNDE DÜNYA VE İZMİR, TÜRKİYE KRUVAZİYER PLATFORMU NUN ÇALIŞMALARI

KRUVAZİYER TURİZMİNDE DÜNYA VE İZMİR, TÜRKİYE KRUVAZİYER PLATFORMU NUN ÇALIŞMALARI KRUVAZİYER TURİZMİNDE DÜNYA VE İZMİR, TÜRKİYE KRUVAZİYER PLATFORMU NUN ÇALIŞMALARI DÜNYA KRUVAZİYER PAZARI NEREYE GİDİYOR? Hazırlayan: Mine Güneş Kruvaziyer destinasyonlar içerisinde, son yıllara kadar

Detaylı

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u)

* Ticaret verileri Nace Revize 2 sınıflandırmasına göre 45 ve 46 kodlu sektörleri içermektedir. Kaynak: (Türkiye İstatistik Kurumu, u) 1.1. Ticaret Türkiye ye paralel olarak TR82 Bölgesi nde de hizmetler sektörünün ekonomideki payının artmasıyla öne çıkan alanlardan biri de ticarettir. 2010 TÜİK Yıllık Sanayi ve Hizmet İstatistiklerine

Detaylı

tepav PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞÜN ÖTEKİ YÜZÜ Ocak2015 N201501 DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı

tepav PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞÜN ÖTEKİ YÜZÜ Ocak2015 N201501 DEĞERLENDİRMENOTU Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı DEĞERLENDİRMENOTU Ocak2015 N201501 tepav Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı Ayşegül Aytaç 1 Araştırmacı, Ekonomi Çalışmaları PETROL FİYATLARINDAKİ DÜŞÜŞÜN ÖTEKİ YÜZÜ Petrol fiyatları, 2014 yılının

Detaylı

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI

TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI TR 71 BÖLGESİ 2013 YILI İHRACAT RAPORU AHİLER KALKINMA AJANSI NİSAN 2014 İçindekiler 2013 YILI İHRACAT RAKAMLARI HAKKINDA GENEL DEĞERLENDİRME... 3 2013 YILI TR 71 BÖLGESİ İHRACAT PERFORMANSI... 4 AKSARAY...

Detaylı

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye

Tarım & gıda alanlarında küreselleşme düzeyi. Hareket planları / çözüm önerileri. Uluslararası yatırımlar ve Türkiye Fırsatlar Ülkesi Türkiye Yatırımcılar için Güvenli bir Liman Tarım ve Gıda Sektöründe Uluslararası Yatırımlar Dr Mehmet AKTAŞ Yaşar Holding A.Ş. 11-12 Şubat 2009, İstanbul sunuş planı... I. Küresel gerçekler,

Detaylı

ALMANYA KUZEY REN VESTFALYA BÖLGE RAPORU

ALMANYA KUZEY REN VESTFALYA BÖLGE RAPORU İZMİR TİCARET ODASI ALMANYA KUZEY REN VESTFALYA BÖLGE RAPORU Gürhan DEMİREL Dış Ekonomik İlişkiler Müdürlüğü Uzman Yardımcısı Kasım 2008 Kuzey Ren Vestfalya (Nord Rhein Westfalen) Almanya nın kuzey batısında,

Detaylı

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015

HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 HOLLANDA ÜLKE RAPORU 12.10.2015 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Hollanda ya ihracat yapan 361 firma bulunmaktadır. 30.06.2015 tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı

Detaylı

ULAŞTIRMA 2015: Yatırımlar, Yeni Rotalar ve Trendler. Seray Özkan. Hazar Strateji Enstitüsü Ekonomi Merkezi Hazar Transit Koridoru Platformu

ULAŞTIRMA 2015: Yatırımlar, Yeni Rotalar ve Trendler. Seray Özkan. Hazar Strateji Enstitüsü Ekonomi Merkezi Hazar Transit Koridoru Platformu ULAŞTIRMA 2015: Yatırımlar, Yeni Rotalar ve Trendler Seray Özkan Hazar Strateji Enstitüsü Ekonomi Merkezi Hazar Transit Koridoru Platformu Şubat 2016 Hazar Strateji Enstitüsü (HASEN) Ekonomi Merkezi bünyesindeki

Detaylı

T.C. BAKÜ BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ

T.C. BAKÜ BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ BİLGİLENDİRME TOPLANTISI (KARS, ARDAHAN, IĞDIR, AĞRI) T.C. BAKÜ BÜYÜKELÇİLİĞİ TİCARET MÜŞAVİRLİĞİ 14-15 MAYıS 2012 2 1. Azerbaycan Cumhuriyeti SUNUM PLANı Ekonomik ve Sosyal Göstergeler Enerji Kaynakları

Detaylı

TİCARİ İLİŞKİLER DURUM İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA AVRUPA BİRLİĞİ >>

TİCARİ İLİŞKİLER DURUM İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA AVRUPA BİRLİĞİ >> AVRUPA BİRLİĞİ >> Hazırlayan: Mustafa BAYBURTLU (TOBB AB Daire Başkanı) İKÖ ÜLKELERİ ARASINDA TİCARİ İLİŞKİLER VE EKONOMİK DURUM İslam Konferansı Örgütü (İKÖ) üyesi ülkelerin ekonomik yapıları, ekonomik

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM ABD Merkez Bankası FED, 18 Aralık tarihinde tahvil alım programında azaltıma giderek toplam tahvil alım miktarını 85 milyar dolardan 75 milyar

Detaylı

5 milyon kişi online ticarete 31 milyar lira harcıyor

5 milyon kişi online ticarete 31 milyar lira harcıyor Tarih: 06.10.2013 Sayı: 2013/16 Türkiye de e-ticaret Raporu na göre online alışveriş beş yılda 3 e katlandı 5 milyon kişi online ticarete 31 milyar lira harcıyor İSMMMO nun Türkiye de e-ticaret adlı raporuna

Detaylı

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu)

2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI. (40 Test Sorusu) ZİRAAT BANKASI 2012 SINAVLARI İÇİN GÜNCEL EKONOMİ ÇALIŞMA SORULARI (40 Test Sorusu) 1 ) Aşağıdakilerden hangisi bir kredi derecelendirme kuruluşudur? A ) FED B ) IMF C ) World Bank D ) Moody's E ) Bank

Detaylı

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER

DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER DÜNYA EKONOMİSİNDEKİ GELİŞMELER 1.KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM 2013 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,8 oranında büyüyen ABD ekonomisi üçüncü çeyrekte yüzde 3,6 oranında büyümüştür. ABD de 6 Aralık 2013 te

Detaylı

18 20 EYLÜL 2015 BAKÜ / AZERBAYCAN

18 20 EYLÜL 2015 BAKÜ / AZERBAYCAN BIHE 21.ULUSLARARASI AZERBAYCAN SAĞLIK FUARI ŞEMSİYE STAND ORGANİZASYONU RAPORU 18 20 EYLÜL 2015 BAKÜ / AZERBAYCAN Aykut TERZİOĞLU Uluslararası İlişkiler Müdürlüğü Fuarcılık Şefi 1 BIHE 21.ULUSLARARASI

Detaylı

Araştırma Notu 12/124

Araştırma Notu 12/124 Araştırma Notu 12/124 05.01.2012 YENİLENEBİLİR ENERJİ HABERLERİNDE REGÜLASYON ve FİNANSMAN ÖNE ÇIKIYOR Barış Gençer Baykan Yönetici Özeti Yenilenebilir enerjiler, gerek fosil yakıtların tükeneceği öngörüsü

Detaylı

Yapi.tedarikdergisi.com / 14.05.14

Yapi.tedarikdergisi.com / 14.05.14 Yapi.tedarikdergisi.com / 14.05.14 37. Yapı Fuarı Turkeybuild İstanbul 106.537 ziyaretçiyi ağırladı! Yapı sektörünün zirvesi Yapı Fuarı Turkeybuild İstanbul, uluslararası etkinlikleri ve yarattığı iş fırsatları

Detaylı

KAZAKİSTAN ISSA-TÜRK ÜNİVERSİTELERİ TANITIM GÜNLERİ RAPORU

KAZAKİSTAN ISSA-TÜRK ÜNİVERSİTELERİ TANITIM GÜNLERİ RAPORU KAZAKİSTAN ISSA-TÜRK ÜNİVERSİTELERİ TANITIM GÜNLERİ RAPORU ALMATI (20-23 KASIM 2015) 20 Kasım 2015 Cuma: İlk gün konu ile ilgili öğrenci haricinde konunun ilgililerinin katıldığı bir panel düzenlendi.

Detaylı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı

MECLİS TOPLANTISI. Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı MECLİS TOPLANTISI Ender YORGANCILAR Yönetim Kurulu Başkanı 25 Kasım 2013 ACI KAYBIMIZ TÜRKİYE-NORVEÇ İŞBİRLİĞİ FORUMU 1938 DEN 2013 E 10 KASIM LAR END RUSYA TAYLAND ÇİN İZMİR İKTİSAT KONGRESİ 3 gün boyunca

Detaylı