Yönetim!Bilişim!Sistemleri!Ansiklopedisi,!Cilt!1!,!Sayı!3,!Kasım!2014! İçerik!!

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "Yönetim!Bilişim!Sistemleri!Ansiklopedisi,!Cilt!1!,!Sayı!3,!Kasım!2014! İçerik!!"

Transkript

1 ! Yönetim!Bilişim!Sistemleri!Ansiklopedisi,!Cilt!1!,!Sayı!3,!Kasım!2014! İçerik!! 1. Delone ve McLean Bilgi Sistemleri Başarı Modeli (IS Success Model) 2. McKenny ve McFarlan Bilgi Teknolojileri Stratejik Gözeneği (McKenny and McFarlan IT Strategic Grid) 3. Ward ve Peppard Stratejik Planlama Çerçevesi (Ward and Peppard Strategic Planning Framework) 4. Hawthrone Etkisi (Hawthrone Effect) 5. Beklenti Teorisi (Expectacy Theory) 6. BT Projelerinde yaşanan problemler ve çözüm önerileri 7. Sosyal Ağlarda Akan Veri Madenciliği (Streaming Data Mining on Social Networks) 8. Pareto Prensibi (Pareto Principle) 9. Değer Zincir Analizi (Value Chain Analysis) 10. Tam Süreli Eşdeğer (Full Time Equivalent)

2 YÖNETIM BILIŞIM SISTEMLERI ANSIKLOPEDISI, CILT 1, SAYI 3, KASIM 2014 Yönetim Bilişim Sistemleri Ansiklopedisi Cilt 1, Sayı 3 Kasım 2014 İçindekiler nsiklopedisi Başlarken Bu derginin amacı, sureli olarak yönetim bilişim sistemleri (YBS) dünyasındaki akademik literatürü popüler hale getirerek okuyucularla buluşturmaktır. Derginin yayın dili Türkçe olup, dergideki yayınlar güncel akademik YBS dergilerinden ve konferanslarından derlenmektedir. Ayrıca temel kavramlara da yer verilmektedir. 1. Delone ve McLean Bilgi Sistemleri Başarı Modeli (IS Success Model) syf McKenny ve McFarlan Bilgi Teknolojileri Stratejik Gözeneği (McKenny and McFarlan IT Strategic Grid) syf Ward ve Peppard Stratejik Planlama Çerçevesi (Ward and Peppard Strategic Planning Framework) syf Hawthrone Etkisi (Hawthrone Effect) syf Beklenti Teorisi (Expectacy Theory) syf BT Projelerinde yaşanan problemler ve çözüm önerileri syf Sosyal Ağlarda Akan Veri Madenciliği syf Pareto Prensibi syf Değer Zincir Analizi syf Tam Süreli Eşdeğer syf Derginin amacı, sürekli yapılan yayınlar ile ansiklopedik bir kaynak oluşturmanın yanında YBS alanında çalışan araştırmacılara akademik bir kaynak sunabilmektir. Derginin web sitesinde duyurulduğu üzere, akademik ansiklopedi maddesi çağrımız ve mevcut maddelerin genişletilme çağrısı bütün araştırmacılara açıktır. Şadi Evren ŞEKER

3 DeLone ve McLean Bilgi Sistemleri Başarı Modeli (IS Success Model) Sadi Evren SEKER, American University of Middle East, Kuwait Literatürde bilgi sistemlerinin (BS) başarı modeli (Information System Success Model, IS Success model) veya DeLone ve McLean BS başarı modeli (DeLone and McLean IS Success Model) olarak geçen kavramdır. Modelin amacı, BS için başarıyı etkileyen kriterleri araştırmak ve bu kriterler üzerine bir model inşa etmektir. Model ilk kez 1991 yılında William H. DeLone ve Ephraim R. McLean in bir makalesinde ele alındığı için yazarların ismi ile de anılmaktadır (DeLone ve McLean 1991). Ayrıca yine aynı yazarlar tarafından yıllar içerisinde modelin üzerinde iyileştirmeler yapılmış ve model daha başarılı hale getirilmiştir (Delone ve McLean, 2002, 2003). Modelin üzerine inşa edildiği 6 kritik kriter aşağıdaki şekilde sıralanabilir: Enformasyon Kalitesi (Information Quality) Sistem Kalitesi (System Quality) Hizmet Kalitesi (Service Quality) Sistem Kullanım/Kullanma Niyeti (System use/usage Intention) Kullanıcı Tatmini (User Satisfaction) Net Sistem Faydası (Net System Benefit) Yukarıdaki kriterler farklı amaçlara yönelik olarak kullanılabilir. Örneğin bir BS nin başarılı olup olmayacağının tahmini, herhangi bir başarısızlık anındaki analiz veya BS nin analiz ve tasarım aşamalarındaki başarı kriterlerinin belirlenmesi gibi farklı kullanım alanları vardır. Genel olarak bir işletme için kilit role sahip olan BS'nin başarısının işletmenin başarısını da etkilediği söylenebilir (Seker ve diğ. 2014). Bu kriterler arasındaki ilişki aşağıdaki şekil ile de gösterilebilir: Bu yazı için tavsiye edilen atıf (APA şekli): Enformasyon Kalitesi Sistem Kalitesi Hizmet Kalitesi Seker, S. E. (2014) DeLone ve McLean Bilgi Sistemleri Başarı Modeli, YBS Ansiklopedi, v. 1, is. 3, pp. 2-6 Kullanım Niyeti Kullanıcı Tatmini Sistem Kullanım ı Net Sistem Faydası Şekil 1 de de gösterildiği üzere, BS başarı modeli 3 seviyeden oluşmaktadır. İlk seviye olan yukarıdaki şekildeki en soldaki katman, alt yapı olarak adlandırılabilecek sistemin temel kriterlerini belirlemektedir. Orta seviyede kullanıcı temelli kriterler bulunmaktadır. Son seviyede ise sistemin çıktısı olan ve sistemin kesin faydalarını belirleyen seviye bulunmaktadır. İlk seviyenin kalitesi, sistemin tasarımı ve geliştirilmesi sırasında belirlenebilirken orta seviye ve çıktı seviyesi sistemin çalışması ve yaşam döngüsü ile ilgilidir. Şekilde yine dikkat edilecek hususlardan birisi her seviyedeki her kriterin kendinden sonraki bütün kriterlere bağlı olması ve sistemin ileri yayılmacı şekildeki yapısıdır. Ancak sistem yaşamaya başladıktan sonra (yani orta seviye ve sonrasında) sistemdeki unsurların birbiri arasında geri dönüş ve geri etkileşimi mümkündür. Yukarıdaki şekil 2002 yılında yenilenmiş haliyle BS başarı modelini göstermektedir. Ayrıca 1992 yılındaki başarı modeli de aşağıdaki şekilde yeniden çizilebilir. Şekil 2 de, BS nin başarı kriterlerini belirlerken ilk şekildeki son haline göre bir seviye daha fazla modelleme yapmakta ancak sistemi kişisel ve organizasyonel etkiler olarak çıktılara bölmektedir. Yani yaklaşımın altında, organizasyon seviyesi başarıları belirleyen kişisel faydalar bulunmaktadır. Ancak daha sonraları geliştirilen ve kullanıcıları belirli bazı sistemlere oturtabilmek için geliştirilen yazılımlar göz önüne alındığında 2

4 Enformasyon Kalitesi Kullanım Bireysel Etki Organizasyonel Etki Sistem Kalitesi Kullanıcı Tatmini organizasyonel başarının tek sebebinin kişisel başarı olmadığı gerçeğine dayanarak modelde değişime gidilmiştir. Enformasyon Kalitesi (Information Quality) Enformasyon kalitesi, sistemin saklayabildiği, ulaştırabildiği veya üretebildiği enformasyonun kalitesi ile ölçülmektedir. Enformasyon kalitesi, kullanıcının sistemle olan iletişimini doğrudan etkileyen ve bu yüzden sistem üzerindeki kullanıcının tatminini ve kullanıcının sistemi kullanma eğilimini etkileyen bir kriterdir. Sistem Kalitesi (System Quality) Sistem kalitesinin ölçümü genel olarak bir sistemin taşımış olduğu kendisine ait bazı özellikler üzerinden yapılır. Örneğin kullanım kolaylığı, fonksiyonelliği, itimat edilirliği, esnekliği, taşınabilirliği gibi kriterler değerlendirmeye alınır. Ayrıca sistem kalitesini uzun vadede etkileyen en önemli özelliklerden birisi de sistemin diğer sistemlerle uyumlu çalışmasıdır (entegrasyonudur). 1 Hizmet Kalitesi (Service Quality) 1980 lerin ortasına kadar bir bilgi sisteminin kalitesi, bilgi sistemini oluşturan öğeler üzerinden kurgulanmaktaydı. (Pitt ve diğ. 1995) çalışmasında bir bilgi sistemininin kalitesini belirleyen unsurlar arasında bu sistem için sunulan hizmetlerin de önemli olduğunu ortaya koydu ve daha sonra çoğu araştırmacı bu fikri destekleyen yönde yayınlar yaptılar. Hatta orjinal haliyle DeLone ve McLean modelinin 1991 yılındaki halinde hizmet kalitesi bir boyut olarak yer almazken daha sonra 2002 yılında yayınlanan geliştirilmiş ikinci halinde hizmet kalitesi yeni bir boyut olarak eklenmiştir. Örneğin bir sistemin hizmet kalitesi belirlenirken aşağıdaki sorular sorulabilir: 1 Aktiflik: BS nin yazılım ve donanımları güncel mi? 2 İtimat: BS ye güvenilebilir mi? 3 Cevaplılık: BS çalışanları kullanıcı taleplerine zamanında ve istenen şekilde cevap veriyor mu? 4 Güvence : BS çalışanları işlerini doğru yapacak bilgiye sahipler mi? 5 Empati: BS çalışanları, kullanıcıların sistem ile ilgili kalplerindeki istekleri tam olarak karşılıyor mu? 1 Sistem Kullanım/Kullanıcı Niyetleri Bir sistemin mevcut kullanımında veya tekrar kullanmak istenmesindeki niyetlerin ne olduğu ve ne kadar güçlü olduğu sistemin başarısını belirleyen ara kriter olarak görülmüştür. Örneğin bir sistemin bağımlılık yapıcı boyutta olması veya kullanıcının sisteme girmek dahi istememesi arasında sistemin başarısı açısından çok ciddi farklar vardır. Bu isteği belirleyen faktörler daha çok yukarıda sayılan 3 alt faktör olmakla birlikte ilave olarak sistemin kullanıcı hayatında ne kadar önemli bir role sahip olduğu, ne kadar vaz geçilmez olduğu, ne kadar alterantifsiz olduğu gibi veya bir BS yi kullanıcının gönüllü veya zorunluluktan kullanıyor olması, sosyal çevresi ile BS arasındaki ilişki gibi çok sayıda farklı faktör bu aşamada etken olarak görülebilir. 5 Kullanıcı Tatmini Öncelikle kullanıcının bir sistemden beklentileri bulunmaktadır. Her kullanıcı sistemi kullanırken bazı taleplerle kullanıma başlar, ancak sistemin kullanımı süresince bu isteklerde değişmeler, ilaveler olabilir. Bir BS nin kullanıcı tatminini yükseltmesi, kullanıcıların talep ettikleri ve hatta talep etmedikleri ama talep edebilecekleri istekleri ön görerek toplamda kullanıcıya en fazla çıktıyı veren sistem olması ile yakından ilgisi bulunmaktadır. 6 Net Sistem Faydası Kısaca bir BS nin sağlamış olduğu bireysel (kullanıcı) düzeyi veya organizasyonel (işletme) düzeyi faydalardır. Elbette bir sistemin ne kadar fazla kullanılırsa o kadar fazla fayda sağlayacağı kesindir. Dolayısıyla bir sistemin kullanıcılar ve işletme için ne kadar kullanışlı, vazgeçilmez, alternatifsiz, kolay, anlaşılabilir, sistem 3

5 desteği güçlü vs. olduğu, o sistemin ne kadar fazla kullanıldığı ile ilgilidir. Diğer bir deyişle sistemin şimdiye kadar sayılan bütün özellikleri, toplamda bir net fayda belirlemekte ve bu faydanın yüksek olması BS nin başarı kriteri olarak görülmektedir. Araştırmalar sırasında farklı boyutlarda faydadan bahsedildiği söylenebilir örneğin kullanıcı grupları bazındaki fayda (Ishman, 1998) (Myers ve diğ. 1998) veya insan kaynakalarını da dahil edecek şekilde (Okur ve diğ. 2014) organizasyonlar arası ve endüstri bazındaki fayda (Clemons ve Row 1993) (Clemons 1993) veya tüketici bazındaki fayda (Chan 2000)(Hitt 1994) veya toplumsal faydadan (Seddon 1997) bahsetmek mümkündür. BS Başarı Modelinin Katkıları BS başarı modeli, literatüre kazandırıldıktan sonra çok sayıda atıf almış ve çok farklı çalışmalarda kullanılmıştır. Ancak modelin başarısı olarak görülebilecek bazı önemli hususları aşağıdaki maddeler halinde sıralamak mümkündür. 1 BS lerinin çok boyutlu be birbirine bağlı yapısı tanımlanmıştır. Ayrıca bu boyutlar arasındaki ilişkiler ve seviyeler de tanımlanmıştır. 2 Başarı kriterlerinin belirlenmesi hedef ile ilişkili olmalıdır, bu anlamda model bir başarı kriteri ortaya koymakta ve bu başarıya ulaştıran alt kriterlerin ölçülebilir ve test edilebilir yapıda olmasını önermektedir. 3 Literatürde daha sonraki çalışmalar için karşılaştırma yapılabilecek bir model ortaya koymuş ve başarı kriterlerinin test edilebilir ve ıspatlanabilir ölçülere dayanmasını sağlamıştır. 4 Başarı kriterlerinin belirlenmesi için saha çalışmalarının önünü açmış ve organizasyonel etkilere dikkat çekmiştir. 5 BS nin ölçülmesi için yeni bir boyut tanımı yapmıştır. 6 Esas itibariyle BS başarı modeli olan model, daha sonraları çok sayıda farklı alandaki başarının ölçülmesi için de kullanılmıştır. Örneğin bir elektronik ticaret sitesinin satış başarılarını belirleyen veya internet teknolojilerinin yayılma ve toplumsal etkilerini belirleyen bir model olarak kullanılabilmektedir (Arslan ve diğ. 2014). Model ile ilgili dikkat edilmesi gereken konulardan birisi, modeli oluşturan seviyelerin bir süreç modeli gibi birbirini takip eden veya birbirine sebep olan kriterler olmamasıdır. Yani daha önceki seviyede bulunan bir kriterin sonraki seviyedeki kriteri arttıran veya azaltan bir etkisinden bahsetmek yerine sistemin tamamının sonuca olan etkisini model üzerinde görmek daha doğru olacaktır. Modelin Doğrulama Çalışmaları ve Literatür Taraması Model daha sonradan çok farklı çalışmalarda kullanılmış ve modelin başarısı gösterilmiştir. Örneğin (Seddon ve Kiew, 1994) modeli 104 farklı kişi üzerinde yaptıkları anket ile sistem kalitesi ile kullanıcı tatmini ve enformasyon kalitesi ile bireysel etki ve kullanıcı tatmini ile bireysel etki arasındaki ilişkileri göstermişlerdir. Farklı bir çalışmada ise (Rai ve diğ. 2002) 274 farklı kişiden topladıkları veriler üzerinden tam bir BS başarı modeli doğrulaması yapmış ve sistemin doğruluğunu göstermiştir. Bu çalışmada bazı BS başarı kriterleri arasındaki ilişkiler diğerlerine göre daha baskın çıkmıştır. Ayrıca model çok sayıda farklı çalışmaya konu olmuştur. Bu çalışmaları yukarıdaki 1992 yılı modelini temel alarak buradaki kriterler arasındaki konularla ilişkilerine göre aşağıdaki başlıklar altında verebiliriz. Sistem Kalitesi Kullanıcı Tatmini (Angarwal ve Prasad, 1997) Enformasyon Kalitesi Sistem Kullanımı (Clemons ve diğ. 1993) Sistem Kalitesi Sistem Kullanımı (Hitt ve Brynjolfsson 1994), (Brynjolfsson 1996) Enformasyon Kalitesi Kullanıcı Tatmini (Angarwal ve Prasad, 1997) Sistem Kullanımı Bireysel Etki (Bailey ve Pearson, 1983) (Clemons ve diğ. 1993) (D ambra ve Rice, 2001)(Doll ve Torkzadeh, 1998) (Grover ve diğ. 1996) (Guimaraes ve Igbaria, 1997) (Hitt ve Brynjolfsson, 1994) Kullanıcı Tatmini Bireysel Etki (Agarwal ve Prasad, 1997) (Clemons, 1997) (D ambra ve Rice, 2001)(Doll ve Torkzadeh, 1998) (Grover ve diğ. 1996) (Guimaraes ve Igbaria, 1997) Sistem Kullanımı Kullanıcı Tatmini (D ambra ve Rice, 2001) (Gelderman, 1998) ( Guimaraes ve Igbaria, 1997) Sistem Kullanımı Organizasyonel Etki (Etezadi-amoli ve Farhoomand 1996) Kullanıcı Tatmini Organizasyonel Etki (Gelderman 1998) (Goodhue ve Thompson, 1995) Bireysel Etki Organizasyonel Etki (Chan, 2000) (Etezadi-amoli ve Farhoomand 1996) Sistem Kalitesi Bireysel Etki (Igbaria ve Tan, 1997), (Bailey ve pearson 1983), (clemons ve row, 1993), (Etezadi-amoli ve Farhoomand 1996) Enformasyon Kalitesi Bireysel Etki (Bailey ve pearson 1983), (clemons ve row, 1993), 4

6 (Etezadi-amoli ve Farhoomand 1996) Sistem Kalitesi Organizasyonel Etki (Etezadi-amoli ve Farhoomand 1996) Enformasyon Kalitesi Organizasyonel Etki (Etezadi-amoli ve Farhoomand 1996) Kaynaklar Arslan M.L., Seker S. E., Kizil C. (2014), Innovation Driven Emerging Technology from two Contrary Perspectives: A Case Study of Internet, Emerging Markets Journal 03/2014; 3(3): DOI: /emaj Agarwal, r., and Prasad, J. (1997) The role of innovation characteristics and perceived vol- untariness in the acceptance of information technologies. Decision Sciences, 28, 3 (1997), Bailey, J.e., and pearson, S.W. (1983) Development of a tool for measuring and analyzing computer user satisfaction. Management Science, 29, 5 (1983), Brynjolfsson, e. (1996) The contribution of information technology to consumer welfare. Infor- mation Systems Research, 7, 3 (1996), Chan, y.e. (2000) IT value: The great divide between qualitative and quantitative and individual and organizational measures. Journal of Management Information Systems, 16, 4 (Spring 2000), Clemons, e.k.; Reddi, S.p.; and Row, M.c. (1993) The impact of information technology on the organization of economic activity: The move to the middle hypothesis. Journal of Manage- ment Information Systems, 10, 2 (fall 1993), clemons, e.k., and row, M.c. (1993) Limits to interfirm coordination through information technology: results of a field study in consumer goods packaging distribution. Journal of Management Information Systems, 10, 1 (Summer 1993), D ambra, J., and rice r.e. ( 2001) emerging factors in user evaluation of the World Wide Web. Information & Management, 38, 6 (2001), DeLone, W. H. and McLean, E. R. (1992). Information systems success: the quest for the dependent variable. Information systems research, 3(1), DeLone, W. H. and McLean, E. R. (2002). Information Systems Success Revisited. Proceedings of the 35th Hawaii International Conference on System Sciences (HICSS), Big Island, Hawaii, DeLone, W. H. and McLean, E. R. (2003). The DeLone and McLean Model of Information Systems Success: A Ten-Year Update. Journal of Management Information Systems, 19(4), Doll, W.J., and Torkzadeh, (1998) G. Developing a multidimensional measure of systems use in an organizational context. Information & Management, 33, 4 (1998), Etezadi-amoli, J., and Farhoomand, a.f. (1996) a structural model of end user computing sat- isfaction and user performance. Information & Management, 30, 2 (1996), Gelderman, M. (1998) The relation between user satisfaction, usage of information systems, and performance. Information & Management, 34, 1 (1998), Grover, G.; Jeong, S.r.; and Segars, a.h. Information systems effectiveness: The construct space and patterns of application. Information & Management, 31, 4 (1996), Goodhue, D.L., and Thompson, r.l. (1995) Tasktechnology fit and individual performance. MIS Quarterly, 19, 2 (1995), Guimaraes, T., and Igbaria, M. (1997) client/server system success: exploring the human side. Decision Sciences, 28, 4 (1997), Hitt, L., and Brynjolfsson, e. (1994) The three faces of IT value: Theory and evidence. In J.I. DeGross, S.L. huff, and M.c. Munro (eds.), Proceedings of the International Conference on Information Systems. atlanta, Ga: association for Information Systems, 1994, pp Igbaria, M., and Tan, M. (1997) The consequences of the information technology acceptance on subsequent individual performance. Information & Management, 32, 3 (1997), Ishman, M. (1998) Measuring information system success at the individual level in cross-cultural environments. In E.J. Garrity and G.L. Sanders (eds.), Information Systems Success Measurement. Hershey, PA : Idea Group, 1998, pp Myers, B.L.; Kappelman, L.A.; and Prybutok, V.R. (1998) A comprehensive model for assessing the quality and productivity of the information systems function: Toward a theory for information systems assessment. In E.J. Garrity and G.L. Sanders (eds.), Information Systems Success Measurement. Hershey, PA : Idea Group, 1998, pp Okur M. E, Dilbaz Z. A., Seker S.E. (2014), Human Resource Management Problems for Insurance Company Mergers: A Case Study, Journal of Advanced Management Science (JOAMS), 12/2014, Vol. 2, Is. 4, pp , DOI: /joams Pitt, L.F.; Watson, R.T.; and Kavan, C.B. (1995) Service quality: A measure of information 5

7 systems effectiveness. MIS Quarterly, 19, 2 (1995), Rai, a.; Lang, S.S.; and Welker, r.b. (2002) assessing the validity of IS success models: an empirical test and theoretical analysis. Information Systems Research, 13, 1 (2002), Seddon, p.b., and Kiew, M. (1994) -y. a partial test and development of the DeLone and McLean model of IS success. In J.I. DeGross, S.L. huff, and M.c. Munro (eds.), Proceedings of the International Conference on Information Systems. atlanta, Ga: association for Information Systems, 1994, pp Seddon, P.B. (1997) A respecification and extension of the DeLone and McLean model of IS success. Information Systems Research, 8, 3 (1997), Seker S. E., Cankir B., and Arslan M. L. (2014), Information and Communication Technology Reputation for XU030 Quote Companies, International Journal of Innovation, Management and Technology vol. 5, is. 3, pp , June, DOI: /IJIMT.2014.V

8 McFarlan ve McKenny BT Stratejik Gözeneği (McFarlan and McKenny IT Strategic Grid) Sadi Evren SEKER, American University of Middle East, Kuwait Literatürde McFarlan ve Kenney Grid olarak geçen ve Türkçeye McFarlan Gözeneği olarak çevrilebilecek olan yöntem, bir işletmenin bilişim teknolojileri (BT) konusunda strateji belirlemesini kolaylaştırmak amacıyla ilk defa McFarlan ve J.L. Kenney in kitabı olan Corporate information systems management: The issues facing senior executes (Kurumsal bilgi sistemleri yönetimi: kıdemli yöneticilerin yüzleştiği meseleler) (McFarlan ve J.L. Kenney 1983), ve daha sonra McFarlan tarafından kendi yazısında bahsedilen yöntemdir (McFarlan, 1984). Gözenek yöntemi BT harcamalarını 4 ana grupta toplar ve bu gruplarda yapılan harcamaların işin büyütülmesi gibi iş hedefleri mi, yoksa rekabet gibi iş geliştirmelerle mi ilgili olduğunu cevaplamaya çalışır. Yukarıdaki modelde görüldüğü üzere, gözenek yapısının dört farklı bölgesi, iki boyutlu bir uzaya yerleştirilmiştir. Bu bölgeler kısaca aşağıdaki şekilde açıklanabilir: Destek Bölgesi (Mevcutta Zayıf BS ve Gelecekte de Zayıf BS): Gelişmek için gerekli olan ancak kritik öneme sahip olmayan yatırım bölgesidir. Genellikle bireysel performans gelişim araçları için uygundur. BT/BS genellikle performansın arttırılması için yönetimsel işlemlerde kullanılır. BS nin mevcut ve gelecek iş süreçleri geliştirilmesindeki etkisi genelde düşüktür. BS yatırımlar düşük seviyededir. Planlanan BS nin Stratejik Önemi Döndürme Alanı (Turnaround) Destek Alanı (Support) Stratejik Alan (Strategic) Fabrika Alanı (Factory) Fabrika Bölgesi (Mevcutta Kuvvetli BS ve Geelcekte Zayıf BS) : Mevcut iş süreçlerinin devam ettirilmesi için gerekli olan harcamadır. Bu bölgedeki yatırımlar maliyet düşürme veya performans arttırma amaçlıdır. Mevcut işlerin işleyişi için BT/BS kritik bir role sahiptir ancak işletmenin stratejik planlaması için hayati bir rol oynamaz Yönetimsel işler ve süreç yönetimi için itimat edilir bir BS ye ihtiyaç duyulmaktadır. Gelecekteki BT uygulamaları mevcut iş süreçleri için kritik önem teşkil etmez. BT bütçesi her zaman berlili bir orandadır ve daha yukarı çıkamaz. Dönüş Bölgesi (Mevcutta Zayıf BS ve Gelecekte Kuvvetli BS): Stratejik önemdeki yatırımlar bölgesidir ve ileride stratejik fırsatlar doğurması beklenir. Mevcut BS nin Stratejik Önemi Bu yazı için tavsiye edilen atıf (APA şekli): BT daha önemli bir hal almıştır ve işletmenin dönüşümünde veya iş süreçlerinin değiştirilmesinde kritik rol oynamaktadır Planlanan veya geliştirme aşamasında olan BT Seker, S. E. (2014) McFarlan ve McKenny Stratejik Gözeneği, YBS Ansiklopedi, v. 1, is. 3, pp

9 çözümleri, işletmenin gelişimi için yaşamsal öneme sahiptir. Aynı zamanda işletmenin yeterlilikleri konusunda şüpeler devam etmektedir. Örneğin BS nin teslimi ve testleri belirsizliğini korumakta olabilir. BT yatırımları artmaktadır (genelde hızla artmaktadır) ve yönetim bunu desteklemekte ve önemsemektedir. Stratejik Bölge (Mevcutta da Gelecekte de kuvvetli BS) : Gelecekteki başarı için yapılan yatırım bölgesidir BS işletmenin kalbinde yer almaktadır ve BT üzerinde yapılan her değişimin işletmenin performansına etkisi olmaktadır. İş süreçleri tam olarak gelişmiş bilgi sistemlerine bağımlıdır. Ürünler ve hizmetler bilgisayar tabanlı olma eğilimindedir. İşletmedeki BT bütçesi dikkat çekici şekilde öneme sahiptir. McFarnal Gözeneği Örnekler Mc Farnal gözenek modelini daha iyi anlayabilmek için farklı durumlardan farklı örnekler vermek mümkündür. Aşağıda 4 farklı durumdaki işletme için örnekler listelenmiştir: Destek bölgesinde BT nin neredeyse hiç önemi yoktur. Örneğin muhasebe departmanında bir BS uygulaması kullanılmakta ancak bütün işler ayrıca bir de kağıt üzerinde yapılmaktadır. Veya işletmede hiç BS uygulaması bulunmamaktadır. Dönüş bölgesi işletmelerde mevcut BT uygulamalarının yanında gelecekte de stratejik öneme sahip bir BT politikası (veya en azından iradesi) görülmesi beklenir. Örneğin süper market piyasası tam da bu açıdan ilginç bir piyasa oluşturmaktadır. Elektronik ödeme ve POS (kredi kartı tahsilat cihazları (Point of Sale)) sistemi hemen her market için vazgeçilmez bir BS yatırımı içermektedir. Çoğu market bu sistemlere ilave olarak stok kontrolü ve hatta sadakat kartı (loyalty card) uygulamasınıda sistemlerine dahil etmekte ve bu sisetmler tarafından sunulan çok sayıdaki raporu aktif şekilde kullanmaktadır. En azından stoklarının durumunu takip etmekte ve tedarik zinciri yönetimini (SCM) bu sistem üzerine inşa etmektedir. Ancak bazı marketler bu BS yatırımlarını stratejik önemde görüp mevcut sistemleri üzerinde çlışacak yeni iş modelleri geliştirmetedir. Örneğin rakiplerinin önüne geçmek için web tabanlı uygulamalar geliştiren veya elektronik ticaret uygulamaları geliştiren marketler olduğunu ve bu işletmelerin amacının ileri dönemlerde stratejik avantaj sağlamak olduğunu ve bu açıdan ileriye yönelik olarak işletme yatırımlarını BS üzerinde şekillendirmeye başladıklarını söyleyebiliriz. Fabrika bölgesi işletmeler için herhangi bir sebepten dolayı BS ye olan harcamalarını azaltan, BS yatırımlarından ileri dönemlerde çıkmayı planlayan işletmelerdir denilebilir. Örneğin başarısız BS uygulamaları sonucunda BS ye olan inancını kaybetmiş firmlar veya iflas etmekte olan firmalar bu tip BS küçültmesi kararı verebilir. Bu firmalar BS nin küçülmesini isterken aynı zamanda da bazı yönetimsel işlerin devam etmesine ihtiyaç duyarlar. Örneğin güvenlik sistemleri, sistem yedekleri, işletmelerin web siteleri veya tarafiğini takip edecek seviyede BS yatırımları, genelde işletmelerin vaz geçemediği alt sınırı belirlemektedir. İşletmenin faaliyet alanına ve içinde bulunduğu rekabet ortamına göre bu alt sınır daha aşağılarda veya daha yukarılarda olabilir. Strateki bölgedeki işletmeler, BS ile yaşayabilen ve başka türlü var olamayan yatırılmardır. Örneğin elektronik ticaret işletmelerinin çoğu bu grupta düşünülebilir (amazon, ebay veya ülkemizden gittigidiyor, yemeksepeti gibi örnekler verilebilir). Ayrıca çok sayıda pazarda da benzer BS strateji seviyesi zorunluluğu vardır. Örneğin havayolu firmalarının zaman çizelgelemeleri, online bilet satışları, check-in veya bagaj takibi gibi çok sayıda işlemi BS yardımı olmaksızın yapması artık neredeyse imkansız haldedir. Benzer durum telekom firmaları veya bankalar için de geçerlidir. Ancak dikkat edilmesi gereken bir husus, metodun herhangi bir şekilde sektör bağımlı düşünmenin hata olacağıdır. Evet bazı sektörlerde genel olarak işletmelerin durumu hakkında yorum yapılabilir. Örneğin bir turizm acentası veya sigorta acentası için stratejik bölgede olma zorunluluğu vardır ve neredeyse bütün işlemlerini bazı BS 8

10 araçları üzerinden yürütmektedir ancak bazı sektörler için herhangi bir kesinlik ifade etmek imkansızdır. Örneğin parekende sektörü tam da böyle bir sektördür. Gözeneğin hemen her yerinde örnek parekende firmaları bulmak mümkündür. İşini tamamen elektronik ortama taşımış ve BS ile ayrılmaz bir bütün oluşturmuş parekende firmalarının yanında hiçbir elektronik araç kullanmayan ve tamamen her işi insan üzerinden yürüten firmalardan da bahsetmek mümkündür. Dolayısıyla sektör bazlı olarak metodu yorumlamak bir hata olacaktır ancak bazı sektörler için genel durum değerlendirmesi yapılması da mümkündür. McFarlan Gözenek Metodunun Yorumlanması Metodun en önemli özelliği, bir bilişim sisteminin bir işletmedeki önemini anlamak için sayısal sonuçlar koyuyor olmasıdır. Ayrıca mevcut durumun anlaşılmasının yanında, işletmenin bilişim sisteminin geleceği ile ilgili planları ve ilerideki planlarında ne kadar önemsediği de metodun incelediği parametreler arasındadır. Metot esas itibariyle bir yönetime ne yapması gerektiğini söylemek için geliştirilmemiştir. Yani her işletmenin kendi stratejik öngörülerine göre hareket ettiği kendisine özgü karakteristik bazı kararları olabilir ve bu seviyede doğrunun ne olduğunu söylemek ve hatta tek bir doğru olduğunu söylemek bile oldukça güçtür. Metodun esas amacı, yönetimlerin BS ile ilgili kararlarını veya işletmenin mevcut durumunu analiz etmeleri için bir araç sunmaktır. Bu sayede en azından işletmenin BS ile ilgili durumunun farkında olmak, alternatiflerin ve tehditlerin farkına varmak mümkün olabilecektir. Gözenek Üzerindeki İşletme Bir işletmenin gözenek üzerindeki konumu berlirlenirken üç ana unsura dikkat edilmesi gerekir. Birincisi yönetim yetenekleri ile BT nin performansları arasında bir denge incelenmelidir. Yani yüksek performanslı bir BT nin yanlış veya kısıtlı yönetilmesi işletmeler için tehdit oluşturduğu gibi, yüksek istekleri olan bir yönetimin yetersiz performansa sahip bir BT ile çalışması da işletme için risk oluşturmaktadır. Genelde bir işletmedeki BT stratejileri bu iki uç nokta arasında yer almaktadır ve bir işletmenin gözenek üzerindeki konumuna karar verilirken bu boyut göz önünde tutulmalıdır. İkincisi yönetim kararlarının, özellikle de stratejik seviyedeki kararların BT ye göre ne durumda olduğuna bakılabilir. Örneğin maliyet düşürme, kalite artışı veya yeni iş süreçlerinin geliştirilmesi gibi stratejik kararların BT için yansımaları ve aradaki uyum dikkate alınabilir. Son olarak işletmenin çevresindeki rekabetçi ortamda neler olduğuna bakılabilir. Örneğin rakiplerin bilgi sistemi yatırımı veya rakiplerin gözenek üzerindeki durumu genelde işletmelerin konumunun belirlenmesinde etkili bir yöntemdir. McFarlan tarafından bir işletmenin gözenek üzerindeki konumunu belirlemeye yardımcı olacak 6 soru sorulmuştur. Aşağıdaki her madde için BS nin bir araç olarak kullanılıp kullanılmayacağı işletme tarafından sorgulanmalıdır: BS yatırımı, mevcut ve olası rakipler için oyunun kurallarını değiştirecek nitelikte midir? BS yatırımı, olası rakipler için pazara giriş engeli oluşturacak nitelikte midir? BS yatırımı, müşteri sadakatini arttıracak veya bağımlılık oluşturacak nitelikte midir? BS yatırımı, rekabeti fiyat rekabetinden ürün farklılaşmasına çevirecek nitelikte midir? BS yatırımı, tedarikçilerle daha yakın ilişki sağlayacak nitelikte midir? BS yatırımı, pazarlanabilir yeni ürün ve hizmetlerin oluşturulmasına doğrudan katkı sağlar mı? Yukarıdaki sorulardan ilk 6 tanesi, rekabetçi ortamdaki rekabet dinamiklerini etkileyecek niteliktedir ve Porter ın 5 gücüne paralel yapıda düşünülebilir. Bununla birlikte son soru olan altıncı soru tek başına stratejik bir avantaj sağlamak için işletmenin tek başına bir dönüşüm aşamasına girmesini ve ileri dönemde BS yatırımlarını arttırmasını gerektirecek yapıdadır. Bu son sorunun amacı, BS yatırımı ile BS yatırımının kendisini bir ürün veya hizmet olarak pazara çıkarmanın mümkün olup olmadığını sorgulamaktadır. Örneğin cep telefonu satıcılarını düşünelim. Bir cep telefonu satıcısı, kuracak olduğu BS ile yukarıdaki 6 aşamada nasıl avantaj sağlayabilir anlamaya çalışalım. Birincisi mevcut rakiplere göre avantaj sağlamak için BS kullanılması ve örneğin elektronik satış, uzaktan satış gibi modellerin eklenmesi mümkün olacaktır. Bu eklentiler pazarın kurallarını değiştirecektir. İkincisi müşteri indirimleri, ve daha çok olası müşteri ve yüksek satışlardan doğan ölçek ekonomisi yeni müşterilerin pazara girmesini 9

11 zorlaştıracaktır. Üçüncüsü web sitesi üyelikleri, banka kredisi imkanları veya farklı paketler ile müşteri sadakati arttırılacaktır. Dördüncüsü toplanan müşteri verileri üzerinde yapılan analizlerle farklı profillerdeki müşterilere farklı pazarlama ve kampanyalarla ulaşılması mümkün olacak ve fiyat farklılaşması sağlayacaktır. Beşincisi ulaşılan yüksek satış miktarları ve yine online olarak ulaşılan tedarik zinciri, tedarikçiler ile daha yakın ilişki kurulması ve tedarikçileri için stratejik önemde bir müşteriye dövüşülmesini sağlayacaktır. Yukarıdakilerin hepsine ilave olarak en önemlisi yeni hizmet ve ürünlerin piyasaya çıkması sağlanabilir. Örneğin toplanan müşteri bilgilerinin farklı bir firmaya satılması, harcama alışkanlıklarının paylaşılması gibi daha önce hiçbir şekilde mümkün olmayan işlemler yapılabilir (kişisel mahremiyet kaygıları bir kenara bırakılarak konunun anlaşılması için verilmiş örnektir) Kaynaklar McFarlan and J.L.Kenney (1983), Corporate information systems management: The issues facing senior executives, Dow Jones Irwin, 1983 McFarlan (1984), Information technology changes the way you compete, Harvard Business Review, May-June

12 Ward ve Peppard Stratejik Planlama Çerçevesi (Ward and Peppard Strategic Planning Frame) Sadi Evren SEKER, American University of Middle East, Kuwait Yöntem, bilişim sistemleri ve bilişim teknolojileri temelli stratejilerin belirlenmesinde kullanılan ve daha çok McFarlan ve McKenney in geliştirmiş olduğu BT Stratejik gözeneğine benzeyen bir yöntemdir. Yöntem ilk olarak 2002 yılında yayınlanmıştır (Ward, Peppard 2002). Gözenek modeli aşağıdaki şekilde modellenebilir. stratejik yakınlıklarını analiz edebilmeleri ve buna göre geleceğe yönelik planlama yapabilmeleridir. Model ayrıca genişletilerek bir stratejik planlama çerçevesi (strategic planning framework) de sunulmuştur. Bu çerçeve girdiler ve çıktılar şeklinde bir kara kutu yaklaşımı ile sunulabilir. Girdiler: BS/BT Planlarının gelecek iş hedeflerine potansiyel katkısı Yüksek Potansiyel Döndürme Alanı (High Potential Turnaround): Hedef: Genelde kesin Yaklaşım: rekabetçi proaktif odaklı Destek Alanı (Support) Hedef: Maliyetlerin Düşürlmesi Yaklaşım: Verimlilik odaklı, reaktif Stratejik Alan (Strategic) Hedef: Rekabet Avantajı Yaklaşım: Rekabetçi verimlilik odaklı Fabrika Alanı (Factory) Hedef: Performans Arttırılması Yaklaşım: Teknoloji ve verimlilik odaklı reaktif İç iş ortamı : Mevcut iş stratejisi, hedefleri, kaynakları, süreçleri, kültür ve değerlerine göre şekillenmiş ortamdır. Dış iş ortamı: İşletmenin faaliyet gösterdiği ekonomik, endüstriyel, rekabetçi iklimdeki ortamdır. İç BT ortamı: İşletmenin mevcut BT perspektifini yansıtır ve işletmenin olgunluğuna göre işletmenin hedefleri ile BT arasındaki ilişki, yeterlilikler, kaynaklar ve teknolojik altyapısını yansıtır. Dış BT ortamı: İşletmenin faaliyet gösterdiği dış ortamdaki BT ile ilgili teknolojik eğilimler, fırsatlar, diğerleri tarafından, özellikle de işletme ile doğrudan ilişkide olan rakipler, müşteriler ve tedarikçiler tarafından üretilen BT çözümlerini ifade eder. Çıktılar: İşletmelerin iş süreçlerinde BS/BT bağlılık derecesi Model yapısı itibariyle McFarlan gözeneğine çok benzemektedir ancak boyutlar biraz farklı olarak ele alınmıştır. Modelin kullanım amacı, işletmelerin iki boyutta kendilerini ölçerek koyacakları konuma göre BS ile olan Bu yazı için tavsiye edilen atıf (APA şekli): Seker, S. E. (2014) Ward ve Peppard BT Stratejik Planlama, YBS Ansiklopedi, v. 1, is. 3, pp BT yönetim stratejileri: işletmenin genel olarak çıktılarını belirleyen stratejik elemanlardır ve gerekli olan noktalarda doğru politikların kararlı bir şekilde uygulanmasını sağlar. İş BT Stratejileri: Her birimin kendisi için IT hedeflerini nasıl koyacağı ve uygulayacağını belirler. Uygulama Portolyoları: iş modeli ve iş birimi arasında kurulan ve her iş hedefinin nasıl uygulanacağını ve geliştirileceğin anlatan portfolyolardır. Bir iş biriminin bilgi mimarinisi veya gelecekte kullanmayı planladığı BT altyapsını veya ihtiyaç 11

13 Yaklaşımlar: duyduğu kaynakları belirtir. Herhangi bir stratejik süreçte belirli yaklaşımların belirlenmesi gereklidir. Ward ve Peppard bu yaklaşım karakteristiklerini aşağıdaki şekilde özetlemiştir: Esnek, modüler ve iş sonuçlarını erken veya paralel süreçlerden elde edebilen yaklaşım Sonuç odaklı yaklaşım Açık ve belirgin kontrol noktaları Sürecin etkileşimli ve dairesel doğasının farkındalık Sürecin insan yönünün öneminin farkındalık Basit diyagram araçları Yukarıdaki bu çerçeveinin tam görüntüsü aşağıdaki şekilde sunulabilir. Kaynaklar Ward, J. Peppard J. (2002) Strategic Planning for Information Systems, Wiley, ISBN: , 2002 Dış İş Çevresi Dış BT/BS Çevresi İç İş Çevresi İç BT/BS Çevresi BS/BT Strateji Süreci İş BS Stratejileri BS/BT Yönetim Stratejileri BT Stratejisi Gelecek Uygulama Portföyü Mevcut Uygulama Portföyü 12

14 Hawthrone Etkisi (Hawthrone Effect) Sadi Evren SEKER, American University of Middle East, Kuwait Literatürde etkinin ilk defa bulunduğu Amerikanın Chicago eyaleindeki Hawthrone Elektrik fabrikalarına atıfla Hawthrone etkisi veya sadece gözlemci etkisi (observer effect) olarak geçen yönteme göre, çalışanların kendilerini izleniyor hissetikleri ortamda daha verimli çalışmaktadır hipotezi yatar (McCarney ve diğ. 2007)(Fox ve diğ. 2008). Etkinin literatüre kazandırılması 1950 yılındaki Herny A. Landsberger in 1924 ve 1932 yılları arasındaki Hawthrone Elektrik fabrikaları üzerine yaptığı çalışmaları yorumlaması ile olmuştur. Hawthrone fabrikasında çalışanların verimleri üzerinde yapılan bir deneyde, aydınlatmaların çalışanlar üzerindeki etkisi ölçülmek istenmiş bunun için çalışanların bir kısmının nispeten daha aydınlık ortamda çalışması için normal aydınlatma yerine daha fazla ışık veren aydınlatma sistemine geçilmiştir. Bir kısmının ise nispeten daha az aydınlık ortamda çalışmasını sürdürmesi istenmiştir. Çalışma sonunda aydınlatma sisetmi değiştirlen çalışanların kendilerine ilgi gösterildiği düşüncesi ile motivasyonlarında artma olduğu ve üretkenliklerinin arttığı gözlemlenmiştir. Bu gözlemin ardından ışık yoğunluğu ile üretkenlik arasında ilişki kurularak çok sayıdaki endüstriyel psikoloji çalışmasına temel teşkil eden aydınlanma çalışmaları (illumination studies) temellendirilmiş ve literatüre kazandırılmıştır (Olson ve diğ. 2004). Aydınlanma çalışmaları hawthrone etkisinin temelini oluşturmaktadır ancak Hawthrone etkisi aydınlanmanın ötesinde çalışanların motivasyonunda gösterilen ilginin önemini vurgular. Bu iddiayı örneğin çalışma ortamının temiz tutulması için gösterilen gayret, çalışanların yollarındaki engellerin kaldırılması ve hatta çalışanların rahat hareket etmeleri için makine parkının yeniden düzenlenmesi gibi motivasyon arttırıcı farklı parametreler ile destekler. Hawthrone etkisinin altında yatan motivasyon arttırıcı etkinin gözlemleniyor olma bilinci olduğu söylenebilir ancak buradaki gözlem, olumlu duygularla yapılan gözlem anlamındadır. Yani çalışanların kendilerini düşünen ve kendileri ile ilgilenen birisi olduğuna inancıdır. Bu yazı için tavsiye edilen atıf (APA şekli): Seker, S. E. (2014) Hawthrone Etkisi, YBS Ansiklopedi, v. 1, is. 3, pp Özellikle o dönemdeki çalışma ortamları düşünüldüğünde Weberyen bürokrasinin (Seker, 2014) hakim olduğu ve çalışanların sadece almış oldukları direktiflere ne kadar uyduğuna göre sınıflandırıldığı ve hiçbir inisiyatif almalarına izin verilmeyen robotlar olarak görüldüğünü unutmamak gerekir. İşte Hawthrone etkisine göre bir çalışanın, kendisinin düşünüldüğünü hissetmesi, farkında olmadan dahi olsa üretkenliğine yansımaktadır (Parsons, 1974). Hawthrone etkisinin günümüzde de önemli bir yeri olduğu ve büyük ölçüde değişmekle birlikte endüstriyel psikolojide yoğun olarak kullanıldığını söyleyebiliriz (Kohli ve diğ. 2009)(Cocco, 2009)(Leonard 2008). Röle Montaj Deneyi Deney 1927 ve 1932 yılları arasında o dönemdeki telefon rolelerini monte eden kadın fabrika çalışanları üzerinde yapılmıştır ve literatürde röle montaj deneyi (relay assembly experiment) olarak geçer. Bir hat üzerinde montaj yapan kadınların, hatta bıraktıkları röle sayısını çıktı olarak kabul eden deneyde öncelikle mevcut üretim kapasitesinin ölçülmesi için deney ile ilgili haber verilmeksizin 2 hafta boyunca ölçüm yapılmıştır. Ardından kadınlar bir deney odasına alınıp başlarında bir amir bulunduğu halde kadın işçilere fikirleri sorulmuş ve vermiş oldukları fikirler amirleri tarafından kendileri ile görüşülmüştür. Yapılan görüşmelerden toplanan bazı fikirler üzerinden 5 yıl süren bir deney yürütülmüş ve araştırmacılar aşağıdaki fikirlerin üretime etkisini araştırmıştır: İki adet 5er dakikalık ara verilmesinin üretime etkisi ile iki adet 10 ar dakika ara verilmesinin etkisi arasındaki fark (isteklerine bağlı olmadan). Bu deneyde üretimin arttığı görülmüş ancak ara sayısı 6 veya daha fazlaya çıkarıldığında çalışanların rahatsız olmaya başladığı ve üretimlerinin azalmaya başladığı görülmüştür. Aralarda yiyecek servisinin olması Günlük mesainin 30 dakika kısaltılması toplam üretimi arttırmıştır. Günlük mesainin daha da kısaltılması saatlik üretimi arttırmakta olup toplam üretimi azaltmaktadır. 13

15 Ayrıca önemli bir gözlem, herhangi bir parametrenin değiştiriliyor olmasının üretimi arttırdığıdır. Hatta parametre eski değerine getirildiğinde bile bir süre boyunca eskisinden daha iyi üretim olduğu gözlemlenmiştir. Bunun açıklaması olarak insan tabiatının yeni şeylere uyum sağlamak için daha fazla gayret etmesi olarak açıklanabilir. Ancak deneyin sonunda deneyin her durum için çalışanların gözlemlendikleri hissine sahip olmalarının çalışanlar üzerinde önemli bir performans artışı olduğu kabul edilmiştir. Telefon Santral Deneyi Bu ikinci deney ise öncelikle çalışanların aldıkları maaşların performanslarına etkisini ölçmek için başlatılmıştır. Maddi imkanların arttırılmasının sonuca etkisi olmadığı gözlemlendikten sonra bu defa çalışanların işte atılmasının veya işten atılma korkusunun nasıl bir etki oluşturduğu ölçülmüştür. Yapılan deneyde tamamı erkeklerden oluşan 14 kişilik bir telefon santrali çalışanı grubunda bir kişinin işten atılamsının grup üzerindeki etkisi anlaşılmaya çalışılmıştır. Deneyde çalışanların klikler (cliques) şeklinde kendi aralarında sıkı bağlantıları olan ve görünmeyen gruplar oluşturduğu ve grupların patronları tarafından sorguya çekildiğinde aynı cevapları verdiği hatta cevapların yanlış bile olsa aynı olduğu görülmüştür. Bu deneyin sonucunda çalışanların maaş artışı gibi motivasyon parametrelerinden çok daha fazlasıyla sosyal çevrelerinden etkilendiği anlaşılmıştır. Hawthrone Etkisi ve Yönetim Bilişim Sistemleri Bilişim sistemleri (BS) yapısı itibariyle çalışanların gözlemlendiği ve performans değerlendirmelerinin çok kolay bir şekilde raporlandığı ortamlar sunmaktadır. Hawthrone etkisi ise yapılan gözlemlerin olumlu yönde çalışan performansını ortaya koyması açısından önemlidir. Bu iki yaklaşımı birleştiren (Lied TR ve Kazandjian VA 1998) gibi araştırmacılar BS'lerinin çalışan performansı üzerinde arttırıcı yönde kullanılabilmesi için Hathrone Stratejisi ismi verdikleri bir yöntem geliştirmiş ve çalışanların dış etkilerinin gözlemlendiği ve iç adanmışlıklarının arttırıldığı bir yapı kurmaya çalışmışlardır. Yine YBS açısından toplantı yönetimi ve birlikte çalışmanın motivasyonu arttırıcı özelliği ile Hawthrone etkisinin birlikte kullanıldığı ve bu yaklaşımın grup katılım yazılımlarına (collaboration software) uygulandığı bazı uygulamalar da çalışılmıştır. Hatta Hawthrone etkisini doğrudan elektronik toplantı yazılımları üzerinde test eden çalışmalar olmuştur (Dennis 1988). Kaynaklar Cocco G (2009). "Erectile dysfunction after therapy with metoprolol: the hawthorne effect".cardiology 112 (3): doi: / PMID Dennis, A. R. Joey F. George, Len M. Jessup, Jay F. Nunamaker, Jr. and Douglas R. Vogel (1988) Information Technology to Support Electronic Meetings MIS Quarterly, Vol. 12, No. 4 (Dec., 1988), pp Fox NS, Brennan JS, Chasen ST (2008). "Clinical estimation of fetal weight and the Hawthorne effect". Eur. J. Obstet. Gynecol. Reprod. Biol. 141 (2): doi: /j.ejogrb PMID Kohli E, Ptak J, Smith R, Taylor E, Talbot EA, Kirkland KB (2009). "Variability in the Hawthorne effect with regard to hand hygiene performance in high- and lowperforming inpatient care units". Infect Control Hosp Epidemiol 30 (3): doi: / pmid Leonard KL (2008). "Is patient satisfaction sensitive to changes in the quality of care? An exploitation of the Hawthorne effect". J Health Econ 27 (2): doi: /j.jhealeco PMID Lied TR, Kazandjian VA (1998) A Hawthorne strategy: implications for performance measurement and improvement. Association of Maryland Hospitals and Health Systems, Lutherville, MD , USA. Clinical Performance and Quality Health Care [1998, 6(4): ] McCarney R, Warner J, Iliffe S, van Haselen R, Griffin M, Fisher P (2007). "The Hawthorne Effect: a randomised, controlled trial". BMC Med Res Methodol 7: 30.doi: / PMC PMID Olson, R. Jessica Verley, Lindsey Santos, and Coresta Salas (2004) Volume 41, What We Teach Students About the Hawthorne Studies, Santa Clara University 2004 Parsons, H. M. (1974). "What happened at Hawthorne?: New evidence suggests the Hawthorne effect resulted from operant reinforcement contingencies". Science 183(4128): doi: /science PMID Seker, S. E. 2014, Max Weber ve Bürokrasi, YBS Ansiklopedi, Cilt 1, Sayı 1, pp

16 Beklenti Teorisi (Expectacy Theory) Sadi Evren SEKER, American University of Middle East, Kuwait Tek cümle ile, Bir bireyin davranışlarını belirleyen motivasyonun, bu davranış sonucundaki beklentiler olduğunu iddia eden teoridir. Daha genel anlamda, bireyin bir beklenti ile ilgili oluşan çekicilikten dolayı motivasyona sahip olduğu ve bu motivasyonun bireyin seçimleri, davranışları, kararları gibi bir dizi davranışsal faaliyetini belirlediğini iddia etmektedir. Ancak teorinin özünde, bilişsel bir süreç (cognitive process) yer almaktadır ve bu sürece göre bireyin farklı motivasyon elemanları arasında nasıl seçim yaptığı çalışılmıştır. Bu anlamda bakıldığında sürecin sonundaki çıktıların tek başına karar verme ve davranışları etkileyen faktör olduğu söylenemez (Oliver, 1974). Enformasyon Kalitesi Sistem Kalitesi Hizmet Kalitesi Net Sistem Faydası Teori aslı itibariyle örgütsel davranış (organizational behaviour) başlığı altında incelenmektedir ve bir motivasyon teorisi olarak görülmektedir. Teori ilk olarak Yale Üniversitesi, School of Management dan Victor Vroom tarafından literatüre kazandırılmıştır ve konu hakkındaki ilk tanım aşağıdaki şekilde tercüme edilebilir (Montana, 2008): Bu teori, organizasyonların ihtiyaçlarını açıklamak için ödül ile performans arasında doğrudan bir ilişki kurmaktadır ve ödüllerin muhatapları tarafından ne kadar istendiği ile doğru orantılı olarak ödüllerin etkisini belirlemektedir. Yine çalışmasında (Vroom, 1964) motivasyonu tanmlarken, motivasyonun bireyler tarafından gönüllü olarak alternatif eylemler arasından seçim yapma süreci olduğunu söylemektedir. Bu seçim sürecinde bireyler, arzu ettikleri sonuçlara ulaşabilmek için alternatif eylemler arasından beklenen neticelerine dayanarak seçim yapmaktadır. Vroom motivasyonu aşağıdaki şekilde üç faktörün bir ürünü (bağdeğeri, valance) olarak görmektedir. Bu yazı için tavsiye edilen atıf (APA şekli): Seker, S. E. (2014) Beklenti Teorisi, YBS Ansiklopedi, v. 1, is. 3, pp Yukarıdaki bu model aşağıdaki şekilde genişletilebilir (Shuba, 2000). Beklenti : Emek > Performans,kısaca E->P Araççılık: Performans > Çıktı, kısaca P->Ç Bağdeğer : Bağdeğer (Çıktı ), kısaca B(Çıktı) Buna göre beklenti için kişinin harcayacağı emek karşılığında alacağı performanstır denilebilir. Bu tabiki henüz yaşanmamış ve kişinin gelecekle ilgili kurgusu üzerinden oluşturduğu bir değerdir. Kişi geçmiş tecrübelerine dayanarak kişinin elde etmeyi beklediği performans ve bunun için harcamayı tahmin ettiği emeği hesapladığını söyleyebiliriz. Tam da bu noktada kişinin beklentisi ile iligili 3 farklı parametre devreye girer: Bireysel yeterlilik: Kişinin beklentisi için kendini yeterli görüp görmemesidir. Hedef zorluğu: Hedeflerin ulaşılması zor yüksek noktalara konulması, hedeflere ulaşılacağına olan inancı ve dolayısıyla kişinin beklentilerini düşürecektir. Hissedilir kontrol: Kişinin süreç üzerinde ve beklentisi üzerinde belir bir seviyede kontrolü olduğunu hissetmesi gerekir. Kişinin etkileyemediği şekilde gelişen olaylar, beklentileri ve dolayısıyla motivasyonu düşürür. 15

17 Araççılık ise yukarıda da gösterildiği gibi beklenti sonucundaki performansın kişiye yansıyan ödülüdür. Örneğin beklenti aşamasında geceleri mesaiye kalıp fazladan emek harcayarak aylık üretim performansını %10 arttırmış olan bir bireyin bu elde ettiği yeni performans karşılığında almayı beklediği %10 maaş artışı şeklinde düşünülebilir. Bireyin araçsallığı da bu noktada tanımlanır. Yani bireyin performansı bir araç olarak kullanıp belirli bir ödüle ulaşma amacı vardır ve araçsallık geçişi performanstan çıktıya (ödüle) olan geçişin etkilerini modellemektedir. Bu faktörler basitçe güven, kontrol ve kurallar olarak sıralanbilir. Örneğin bir çalışanın %10 performans artışı sağlaması durumunda almayı beklediği %10 maaş artışı (ödül) aslında bu performans artışını ne kadar ödüle dönüştürebileceği ile de doğru orantılıdır. Yani kişinin amirine güveni yoksa ve bu artışın kendisine bir ödül olarak döneceğine inanmıyorsa (güven) veya kişinin bu süreci yöneteceğine inancı yoksa (kontrol) veya içinde bulunduğu şirketteki kurallar buna izin vermiyorsa (kurallar) kişinin performansı ödüle dönüştürebileceği araçsallığını kaybettiği söylenebilir. Bağdeğer ise ödülün (veya çıktının) kişi için yaptığı faydadır. Bağdeğer aslında motivasyonu belirleyen son değerdir ve ödülün kişi için önemine göre motivasyonun etkisi de değişir. Örneğin bir kişi için amirinin iltifat etmesi, diğeri için maaş artışı bir diğeri için iş arkadaşlarının gözünde itibar kazanmak gibi farklı bağdeğerler sayılabilir. İşte araçsallık aşamasında elde edilen çıktı her durumda farklı olmakla birlikte bu çıktının kişiler için anlamı ve önemi de farklıdır ve ancak kişi için yüksek bir anlama sahip çıktıya ulaşıldığında o kişi için bir motivasyon sağlanmış olur. Beklenti teorisinin koymuş olduğu modele göre, bağdeğer (valance) -1 ile +1 arasında değişen bir sayıdır. Buna göre - 1 kişinin uzak durmak istediği, hiç olmasını istemediği sonuçları ifade ederken 0, için olsa da olur olmasa da olur ve +1 için çok güçlü şekilde olmasını arzu ettiği bağdeğerler ifade edilmektedir. Yine model için motivasyon gücü aşağıdaki şekilde tanımlanır: MG = Beklenti x Araçcılık x Bağdeğer Yani yukarıdaki 3 değerin çarpımından elde edilen değer aslında motivasyon gücünü (MG) belirlemektedir. Yönetim Bilişim Sistemleri açısından Beklenti Teorisi YBS açısından en önemli beklenti teorisi çalışmaları genelde kullanıcı beklentileri üzerine kuruludur. Örneğin Idaho Üniversitesindeki 154 farklı kullanıcı üzerinde yapılan bir deneyde, kullanıcıların yeni bir yazılıma karşı verdikleri tepki incelenmiştir. Araştırma kişinin kendini yeterli bulmasının yeni yazılıma bakış açısında önemli bir rol oynadığını ortaya koymuş ve bunun yanında sistem desteğinin yeni yazılıma geçişteki önemini kanıtlamıştır (Eveleth ve Stone, 2008). Benzer yönde yapılan çok sayıdaki teknoloji kabul araştırmasında kullanıcıların teknolojiyi kabul etmeleri ile ilgili modelin tam olarak beklenti teorisine uygun olduğu ortaya konmuştur (Bandura, 1986), (Bates & Khasawneh, 2007). Kendine yeterlilik temelli bu beklenti modeline bakıldığı zaman, kişinin bilişsel durumu ve davranışsal sonuçlar arasındaki bağlantı beklenti teorisi ile açıklanabilmektedir (Staples, Hulland, & Higgins, 1998). Benzer şekilde, (Davis, 1993) 112 kişi üzerinde yaptığı denemelerde teknoloji kabul modelini bekenti teorisi ile bağlantılandırmış ve teknoloji kabulünün %50 den fazla bir oranda kullanılırlık (usefulness) temelli olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca kullanıcı tatmin problemi ile beklenti teorisi arasında ilişki kuran çalışmalar da bulunmaktadır. (Melone 1990) çalışmasında kullanıcı tatmin problemi ile bilişsel yaklaşımlar arasında ve beklenti toerisi modelleri arasında ilişki kurmaya çalışmış ve kullanıcı tatmin probleminin çözümünün bilişsel modellerden çok daha yüksek bir oranda beklenti teorisi temelli modellerle ilişkili olduğunu yayınlamıştır. Kaynaklar Bandura, A. (1986). Social foundation of thought and action: A social cognitive theory. New Jersey:Prentice- Hall Bates, R., & Khasawneh, S. (2007). Self-efficacy and college students' perceptions and use of online learning systems. Computers in Human Behavior, 23, Fred D. Davis User acceptance of information technology: system characteristics, user perceptions and behavioral impacts, International Journal of Man-Machine Studies, Volume 38, Issue 3, March 1993, Pages Eveleth, L. B. ve Stone R. W. (2008) Expectancy Theory and Behavioral Intentions to Use Computer Applications Interdisciplinary Journal of Information, Knowledge, and Management (IJIKM) Volume 3, pp Melone, N. P (1990) A Theoretical Assessment of the User-Satisfaction Construct in Information Systems Research Management Science 1990, 36:1, Montana, Patrick J; Charnov, Bruce H, Management 4th edition; (2008) Barron's Educational Series, Inc. ISBN

18 Oliver, R. (August, 1974). Expectancy Theory Predictions of Salesmen s Performance. Journal of Marketing Research 11, Subba Rao, Personnel and Human Resource Management Text and cases; (2000) Himalaya Publishing House ISBN Staples, D. S., Hulland, J. S., & Higgins, C. A. (1998). A self-efficacy theory explanation for the management of remote workers in virtual organizations. Journal of Computer Mediated Communication, 3(4) 17

19 BT Projelerinde Yaşanan Problemler ve Çözüm Önerileri Bu yazının amacı, bilişim teknolojileri alanındaki projelerin yönetiminde yaşanan ve literatürde yer bulmuş problemleri açıklamaktır. BT Projelerinin Farkı Öncelikle yönetilecek olan projelerin anlaşılması gerekir. BT projeleri genellikle pahalı ve karmaşık projelerdir. Ortalama olarak projelerin yarısında başarısızlık söz konusudur (örneğin KPMG nin araştırmasına katılan 600 firmanın 2004 yılındaki projelerin %50 sinde başarısız oldukları (Applegate ve diğ. 2007) veya 2004 yılında yapılan bir araştırmada projelerdeki başarısızlık oranının %57 olduğu (Ewusi-Mensah 2003) ortaya çıkmıştır. Projelerin kendilerinin pahalı olması, proje başarısızlıklarınınım maliyetinin de yüksek olmasını beraberinde getirmektedir. Örneğin 2006 yılında Gartner Group tarafından yapılan bir araştırmaya göre, dünya çapında yıllık 3.6 milyar dolarlık BT projesi harcaması bulunmaktadır. Bu oran 2003 verilerine göre %5 lik artış göstermiştir. Yine BT projelerinden elde edilecek faydanın dörtte birlik kısmı yaşanan proje başarısızlıklarından kaynaklanmaktadır ve bu başarısızlıkların sebep ve sonuçları onlarca yıllık bir süreç ile açıklanabilmektedir (Hollaway, 2005). Bir BT projesinin başarısızlık sebepleri aşağıdaki şekilde sıralanabilir ( Mochal, 2005): Planlamadaki hatalar ve eksikler (daha çok yetersiz planlama) Proje yönetimindeki eksikler (daha çok yetersiz yönetim) Uyumsuz kaynak ataması İnsan kaynaklı problemler 2005 yılında yapılan ve yukarıda sıralanan sebeplere ilave olarak daha önce yapılmış bazı çalışmalardan da bahsetmek mümkündür. Örneğin 1988 yılında Fransız bilgisayar üreticisi Bull tarafından yapılan ve finans sektöründeki BT projelerindeki başarısızlığı inceleyen çalışmasında sebepler aşağıdaki şekilde sıralanmıştır: Bu yazı için tavsiye edilen atıf (APA şekli): Sadi Evren SEKER, American University of Middle East, Kuwait Seker, S. E. (2014) BT Projelerinde Yaşanan Problemler ve Çözüm Önerileri, YBS Ansiklopedi, v. 1, is. 3, pp İletişim bozuklukları (%57 oranında) Planlama (%39 oranında) Kalite kontrolünün yetersizliği (%35 oranında) Yukarıdaki çalışmaya benzer şekilde 1995 yılında OASIG tarafından yapılan çalışmada ise bu sebepler aşağıdaki şekilde sıralanmıştır: İnsan ve organizasyon bakışlarının dikkate alınmaması Proje yönetimindeki zafiyetler Kullanıcı ihtiyaçlarının yeterince dokümente edilememesi Yukarıdakine benzer çok sayıda çalışma olmasına rağmen çoğu çalışma aynı konular üzerinde durmakta ve çoğu zaman projenin başarısızlığını etkileyen faktörlerin önem sırası değişmektedir. Örneğin (Wixom, 2001) projelerdeki başarısızlığı iletişim eksikliğine bağlarken, (Yardley 2002), BT projelerinde yönetim eksikliklerinin birincil başarısızlık sebebi olduğunu düşünmektedir, benzer şekilde (Mensah 2003) yaptığı çalışmada yönetim problemlerini birinci sıraya koyarken konuya daha da açıklık getirmekte ve proje gruplarının oluşturulmasında yaşanan sıkıntıların en önemli faktörlerden birisi olduğunu ve proje başarısızlıklarının teknik sebeplerden çok kişi temelli sebeplere dayandığını iddia etmektedir. Bu bakış açısının bir devamı olarak, BT yöneticilerinin teknik temellerinden çok yönetimsel yeteneklerinin önem taşıdığını söyleyen çok sayıda araştırma bulunmaktadır (Barber ve Warn 2005), (Summer ve diğ. 2006). Hatta yumuşak beceriler (soft skills) olarak adlandırılan yeteneklerin BT projelerinin başarısını çok daha fazla etkilediği bazı çalışmalarda yer bulmuştur. (Leban ve Zulauf, 2004). BT Projelerinde Karşılaşılan Problemler ve Çözüm Önerileri Aşağıda, (Agrawal ve Thite, 2004) tarafından yapılan bir çalışmada, 117 yazılım proje lideri ile yapılan çalışmadan toplanmış ve 485 farklı zorluğu taşıyan bir tablo bulunmaktadır. Kendinden Kaynaklanan Sebepler (101/485): Zaman yönetimi. Kişisel ve profesyonel hayat arasındaki dengeyi koruyamamak. (35) Hayır demeyi becerememek. Takım çalışanlarından işi almak için veya kaytaran çalışanlara sert davranmayı becerememek.(20)

20 Bazı becerileri zor bulmak. Örneğin proje yönetimi, insanların yönetimi, süreç takibi, teknik yönetim ve müşteri ilişkileri gibi. (8) Teknik olmayan konulara ilgi eksikliği (6) Stresli durumlarda çalışmada zorluk (7) Yukarıdaki kendinden kaynaklı sebeplerin çözümü için tavsiye edilen eğitimler Zaman yönetimi Kendine güven ve söz geçirme Çoklu rolü oynayabilecek zihni yetenek Yetkilendirme becerileri Stres Yönetimi Liderlik temelli Sebepler (93) Bir takım üyesinin ortak bir hedef için motive edilmesi, takım üyelerinin katkıları ve kişisel hedefleri ile organizasyonel hedefler arasında bağlantı kurulması (34) Etkili, birbirine bağlı, çeşitliliğe duyarlı takımların oluşturulması (21) Son teknolojinin takibi, bilgi paylaşımı ve sürekli öğrenmenin ihtiyacı (18) Değişimin yönetilmesi (12) Birey, takım ve organizasyon için ortak bir vizyon (basiret) (8) Yukarıdaki bu liderlik temelli sorunların çözümü için aşağıdaki becerilerin geliştirilmesi önerilmektedir: Motivasyon yetenekleri Takım kurma yetenekleri Bilgi yönetimi (knowledge management) becerileri Değişim yönetimi becerileri Ortak vizyon oluşturma becerileri Yönetimsel Rollere ilişkin Problemler (92) Müşteriler, takım üyeleri ve yönetim arasındaki iletişim (37) Kişiler arası problemler (27) İnsan Kaynakları yönetimi ile ilgili problemler (19) Planlama yeteneklerinden mahrumiyet (9) Çözüm için aşağıdaki beceriler üzerinde çalışılması tavsiye edilmektedir. Sözlü ve yazılı iletişim becerileri Kişiler arası beceriler İnsan kaynakları yönetim becerileri Planlama becerileri İş ile ilgili Problemler (69) Projenin ilgili olduğu alan ile ilgili yeterli iş ve piyasa bilgisine sahip olamama(34) Finans ve pazarlama alanlarında yeterli bilgiye sahip olamama (27) İşletme için daha fazla proje ve iş üretememe (5) Çözüm için aşağıdaki beceriler üzerinde çalışılması tavsiye edilmektedir. Alan ile ilgili iş bilgilerinin arttırılması Finans ve pazarlama becerilerinin arttırılması Müşteri ile ilgili problemler (48) Müşteriyi, problemlerini, iş planlarını ve müşterinin pazar yapısını anlayamama (21) Müşteri talepleri ve organizasyonun öncelikleri arasındaki dengeyi tutturamamak (10) Müşteri ile proje ekibi arasındaki kültürel farklar (7) Müşterinin değişen ihtiyaçları (6) Çözüm için aşağıdaki beceriler üzerinde çalışılması tavsiye edilmektedir. Müşteri yönetimi Proje uzlaşma becerisi Çoklu kültür hassasiyeti Yönetim rolü ile ilgili problemler (35) Büyük resmin içerisinde tam olarak nasıl bir rolüm olduğunu anlayamamam (16) Yüksek seviyeli teknik insanların beklentilerinin, takım üyeleri ile nasıl karşılanacağını bilememek. (2) Çözüm için aşağıdaki konularda çalışılması tavsiye edilmektedir: Rollerin açıklanması Organizasyonun yapısı ve işlevleri konusunda bilgi edinilmesi Kaynaklar Agrawal M. N. and Thite M. Nature and Importance of Soft Skills in Software Project Leaders Asia Pacific Management Review (2006) 11(2), Applegate, L. M., Austin, R.D. & McFarlan, F. W., (2007). Corporate Information Strategy and Management 7th Edition, Barber, E. & Warn, J. (2005). Leadership in project management: from firefighter to firelighter. Management Decision. Vol. 43, No. 7/8, pp Collins, J. S. & Schragle-Law, S. (March, 2010). IT Project 19

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi

DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Balanced Scorecard DSK nın Ortaya Çıkışı ve Gelişimi Bu yöntemin ortaya çıkışı 1990 yılında Nolan Norton Enstitüsü sponsorluğunda gerçekleştirilen, bir yıl süren ve birçok şirketi kapsayan Measuring performance

Detaylı

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım

Kısaca. Müşteri İlişkileri Yönetimi. Nedir? İçerik. Elde tutma. Doğru müşteri 01.06.2011. Genel Tanıtım Kısaca Müşteri İlişkileri Yönetimi Genel Tanıtım Başar Öztayşi Öğr. Gör. Dr. oztaysib@itu.edu.tr 1 MİY Genel Tanıtım 2 MİY Genel Tanıtım İçerik Müşteri İlişkileri Yönetimi Nedir? Neden? Tipleri Nelerdir?

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Erdem KIRKBEŞOĞLU Doğum Tarihi: 12 Ocak 1982 Unvanı: Öğr. Gör. Dr. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Sigortacılık ve Risk Yönetimi Başkent

Detaylı

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜDERS TANITIM FORMU

AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜDERS TANITIM FORMU AFYON KOCATEPE ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜDERS TANITIM FORMU EK-4 Dersin Kodu ve Adı: Örgütsel Psikoloji ve Endüstriyel İlişkiler Bölüm / Anabilim Dalı : İşletme Tezsiz YL 3 Yarıyıl Teorik Uygulama

Detaylı

İşletme (Türkçe) - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation Hukukun Temelleri Fundamentals of Law TR

İşletme (Türkçe) - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation Hukukun Temelleri Fundamentals of Law TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder İşletme (Türkçe) - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 380000000001101 Hukukun leri Fundamentals

Detaylı

Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC)

Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC) Stratejik Performans Yönetimi ve Dengeli Sonuç Kartı (Balanced Scorecard-BSC) Kontrol Fonksiyonu Gerçekleştirilmek istenen amaçlara ne ölçüde ulaşıldığını belirlemek, planlanan amaçlar (standartlar), ile

Detaylı

Electronic Letters on Science & Engineering 2(2) (2011) Available online at www.e-lse.org

Electronic Letters on Science & Engineering 2(2) (2011) Available online at www.e-lse.org Electronic Letters on Science & Engineering 2(2) (2011) Available online at www.e-lse.org ERP: Enterprise Resource Planning Ceyda Şahbazoğlu 1, Feyzullah Temurtaş 2,* 1 Sakarya Üniversitesi, Fen Bilimleri

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Bağımsız Denetim Hizmetleri MerSis Bağımsız Denetim Hizmetleri risklerinizin farkında mısınız? bağımsız denetim hizmetlerimiz, kuruluşların Bilgi Teknolojileri ile ilgili risk düzeylerini yansıtan raporların sunulması amacıyla geliştirilmiştir.

Detaylı

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek

Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Müzakere Becerileri ile Satış Performansını Geliştirmek Wilson Learning in yaptığı araştırma, Evet e Doğru Müzakere eğitiminin satış performansı üzerindeki etkisini değerlendirmek üzere geliştirilmiştir.

Detaylı

NEDEN PROJE YÖNETİM SİSTEMİ?

NEDEN PROJE YÖNETİM SİSTEMİ? + NEDEN PROJE YÖNETİM SİSTEMİ? Proje! Portföy! Program! 3P! Prof.Dr. H.MURAT GÜNAYDIN NURGÜL BİÇER PEM Proje Yönetimi 1 AJANDA! ü Neden Sistem?! ü Fayda ve Maliyetler! ü Organizasyonel gelişim süreçleri

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Kerem OK Işık Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Enformasyon Teknolojileri Bölümü kerem.ok@isikun.edu.tr

Yrd. Doç. Dr. Kerem OK Işık Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Enformasyon Teknolojileri Bölümü kerem.ok@isikun.edu.tr Yrd. Doç. Dr. Kerem OK Işık Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Enformasyon Teknolojileri Bölümü kerem.ok@isikun.edu.tr 1. Adı Soyadı : Kerem OK 2. Doğum Tarihi : 02.11.1984 3. Unvanı : Yardımcı Doçent

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. M. Arcan TUZCU

Yrd. Doç. Dr. M. Arcan TUZCU Yrd. Doç. Dr. M. Arcan TUZCU Siyasal Bilgiler Fakültesi İşletme Bölümü Öğretim Üyesi EĞİTİM Doktora Yüksek Lisans Lisans Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Bölümü 1999 2003 Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme

Detaylı

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış

Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Rekabet Avantajının Kaynağı: Satış Satıcılar Hizmetlerini Nasıl Farklılaştırırlar? Wilson Learning in beş farklı kuruluşla yaptığı araştırmanın amacı, satıcıların farklılık ve rekabet avantajı yaratmadaki

Detaylı

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011

ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 ÇALIŞMA RAPORU KONU: TURİZM YÖNETİMİ PROGRAM: TURİZM YÖNETİMİ VE PLANLAMA TÜRÜ/SÜRESİ: LİSANSÜSTÜ DİPLOMA, 04/10/2010 01/10/2011 HAZIRLAYAN: MURAT KOÇAK Müfettiş KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI Teftiş Kurulu

Detaylı

Haşmet GÖKIRMAK. Yard. Doç. Dr. 14 Mart 2014

Haşmet GÖKIRMAK. Yard. Doç. Dr. 14 Mart 2014 Haşmet GÖKIRMAK Yard. Doç. Dr. 14 Mart 2014 Bu Bölümde Stratejik Planlamanın Aşamaları Şirket seviyesinde Bölüm, ürün ve pazar seviyesinde Şirket Misyonunun belirlenmesi Şirket amaç ve hedeflerinin belirlenmesi

Detaylı

Bilimsel Araştırma Yöntemleri I

Bilimsel Araştırma Yöntemleri I İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programları Bilimsel Araştırma Yöntemleri I Dr. M. Volkan TÜRKER 7 Bilimsel Araştırma Süreci* 1. Gözlem Araştırma alanının belirlenmesi 2. Ön Bilgi

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ 1 M.İ.Y. ORTAYA ÇIKIŞ NEDENLERİ Kitlesel pazarlamanın gittikçe pahalı bir müşteri kazanma yolu olması Pazar payının değil müşteri payının önemli hale gelmesi Müşteri memnuniyeti

Detaylı

SOFTWARE ENGINEERS EDUCATION SOFTWARE REQUIREMENTS/ INSPECTION RESEARCH FINANCIAL INFORMATION SYSTEMS DISASTER MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS

SOFTWARE ENGINEERS EDUCATION SOFTWARE REQUIREMENTS/ INSPECTION RESEARCH FINANCIAL INFORMATION SYSTEMS DISASTER MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS SOFTWARE REQUIREMENTS/ INSPECTION SOFTWARE ENGINEERS EDUCATION RESEARCH FINANCIAL INFORMATION SYSTEMS DISASTER MANAGEMENT INFORMATION SYSTEMS SOFTWARE REQUIREMENTS/ INSPECTION Ö. Albayrak, J. C. Carver,

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İşletme Anadolu Üniversitesi 2003. Y. Lisans İşletme (MBA) Kadir Has Üniversitesi 2005

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İşletme Anadolu Üniversitesi 2003. Y. Lisans İşletme (MBA) Kadir Has Üniversitesi 2005 ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı : Çiğdem Kaya. Doğum Tarihi : 8.10.1979 3. Unvanı : Yardımcı Doçent Doktor 4. Öğrenim Durumu: Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Lisans İşletme Anadolu Üniversitesi 003 Y. Lisans

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl Lisans 1. Adı Soyadı: Ayşe Begüm Ötken ÖZGEÇMİŞ 2. Doğum Tarihi: 08.08.1977 3. Ünvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Y. Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkiler Y. Human Resource

Detaylı

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret

www.maviperde.com Elektronik ticaret e-ticaret www.maviperde.com 1995 li yıllardan sonra Dünyada ve Türkiye'de elektronik ticaretin ön plana çıkmasıyla ve gelecek yıllarda mekanik perde sistemi pazarının çoğunu elektronik ticaretle olacağı varsayımı

Detaylı

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ. BİLGİ YÖNETİM SİSTEMİ Mevcut Durum Analiz ve Kapasite Geliştirme Projesi

ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ. BİLGİ YÖNETİM SİSTEMİ Mevcut Durum Analiz ve Kapasite Geliştirme Projesi ERZİNCAN ÜNİVERSİTESİ ÜST DÜZEY YÖNETİCİ SUNUMU BİLGİ YÖNETİM SİSTEMİ Mevcut Durum Analiz ve Kapasite Geliştirme Projesi Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı OCAK 2009 1 Gündem Bilgi Yönetimi Yol Haritası

Detaylı

İK nın Değişen Rolü Beklentiler Çözüm Önerileri. Emre Kavukcuoğlu Mart 2015, İstanbul

İK nın Değişen Rolü Beklentiler Çözüm Önerileri. Emre Kavukcuoğlu Mart 2015, İstanbul İK nın Değişen Rolü Beklentiler Çözüm Önerileri Emre Kavukcuoğlu Mart 2015, İstanbul Rekabetin Değişen Kaynağı Maddi Varlıklar Maddi Olmayan Varlıklar 68% 80% 17% 32% 1975 1985 1995 2010 Kaynak: Ocean

Detaylı

ISO 9001:2015 VE ISO 14001:2015 REVİZYONLARI GELİYOR HAZIR MISINIZ? Move Forward with Confidence

ISO 9001:2015 VE ISO 14001:2015 REVİZYONLARI GELİYOR HAZIR MISINIZ? Move Forward with Confidence ISO 9001:2015 VE ISO 14001:2015 REVİZYONLARI GELİYOR HAZIR MISINIZ? Move Forward with Confidence NEDEN BİR 2015 REVİZYONU? Sürekli değişkenlik gösteren ekonomik, teknolojik ve çevresel sorunların bulunduğu

Detaylı

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi

Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Daha Yeşil ve Daha Akıllı: Bilgi ve İletişim Teknolojileri, Çevre ve İklim Değişimi Bu sunum Greener and Smarter, ICTs, the Environment and Climate Change başlıklı Eylül 2010 tarihli OECD raporundan uyarlanmıştır.

Detaylı

FONKSIYONLARA GÖRE IŞLETME

FONKSIYONLARA GÖRE IŞLETME FONKSIYONLARA GÖRE IŞLETME BILGI SISTEMLERI ÜNİTE 7 GİRİŞ İşletmelerin işlerini yürütebilmeleri için tedarikçileri, müşterileri, çalışanları, faturaları, ödemeleri, mal ve hizmetleri ile ilgili birçok

Detaylı

Information Technology Infrastructure Library ITIL

Information Technology Infrastructure Library ITIL Yazılım Kalite Standartları Sunum Projesi Information Technology Infrastructure Library ITIL Hazırlıyanlar : Gökhan ÇAKIROĞLU - Feyyaz ATEġ - Çiğdem ELĠBOL - Caner ĠBĠCĠOĞLU ITIL Nedir? Kurum ile BT(Bilgi

Detaylı

EĞİTİM Doktora Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara 1997 2005 Eğitim Fakültesi, Bilgisayar Öğretimi ve Teknolojileri Bölümü

EĞİTİM Doktora Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara 1997 2005 Eğitim Fakültesi, Bilgisayar Öğretimi ve Teknolojileri Bölümü HAKKIMDA Dr. Erhan Şengel, yüksek lisans eğitimi yıllarında başlamış olduğu öğretim teknolojileri ile ilgili çalışmalarına 1994 yılından beri devam etmektedir. Online eğitim, Bilgisayar Destekli Eğitim,

Detaylı

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program

Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Marmara Üniversitesi Lojistik & Tedarik Zinciri Yönetimi Sertifika Programı Marmara University Logistics & Supply Chain Management Certificate Program Amaç Değişen ve gelişen müşteri isteklerinin en verimli

Detaylı

15.660 Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi. MIT Sloan School of Management

15.660 Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi. MIT Sloan School of Management 15.660 Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi MIT Sloan School of Management Stratejik İnsan Kaynakları Yönetiminde Hedef Sürdürülebilir rekabet avantajını ve buna ulaşmak için gerekli değişiklikleri hayata

Detaylı

ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ ÜCRET SİSTEMLERİNDE 360 DERECE PERFORMANS BELİRLEME

ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ ÜCRET SİSTEMLERİNDE 360 DERECE PERFORMANS BELİRLEME ÇALIŞMA EKONOMİSİ VE ENDÜSTRİ İLİŞKİLERİ ÜCRET SİSTEMLERİNDE 360 DERECE PERFORMANS BELİRLEME 2007470087 Z.Gizem ÜÇGÜL 2007470015 Merve BAYHAN 2007470075 Merve SEBAT 2006470045 Uğur KÖSE 2006470025 Mehmet

Detaylı

YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ BÖLÜMÜ YENİ DERS MÜFREDATI (1) FAKÜLTESİ: İŞLETME FAKÜLTESİ / BUSINESS SCHOOL

YÖNETİM BİLİŞİM SİSTEMLERİ BÖLÜMÜ YENİ DERS MÜFREDATI (1) FAKÜLTESİ: İŞLETME FAKÜLTESİ / BUSINESS SCHOOL (3) SINIFI: 1. Yıl Güz Dönemi MIS101 BİLGİSAYAR PROGRAMLAMA 1 COMPUTER PROGRAMMING 1 Z 3-0 4 BUS101 BİLİM VE TEKNOLOJİ TARİHİ HISTORY OF SCIENCE AND TECHNOLOGY Z 3-0 4 BUS103 İŞLETMECİLER İÇİN MATEMATİK

Detaylı

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri

MerSis. Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri MerSis Bilgi Teknolojileri Yönetimi Danışmanlık Hizmetleri Bilgi Teknolojileri risklerinize karşı aldığınız önlemler yeterli mi? Bilgi Teknolojileri Yönetimi danışmanlık hizmetlerimiz, Kuruluşunuzun Bilgi

Detaylı

Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation. 441000000001101 Fizik I Physics I 3 0 1 4 4 6 TR

Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl. Academic and Social Orientation. 441000000001101 Fizik I Physics I 3 0 1 4 4 6 TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder Endüstri Mühendisliği - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 441000000001101 Fizik I Physics I

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Turizm İşletmeciliği ve Uludağ Üniversitesi 1993

ÖZGEÇMİŞ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl Turizm İşletmeciliği ve Uludağ Üniversitesi 1993 ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Aydın ÇEVİRGEN Doğum Yeri: Eskişehir Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Lisans Turizm İşletmeciliği ve Uludağ Üniversitesi 1993 Otelcilik Y. Lisans Turizm İşletmeciliği

Detaylı

e-mikro MBA Sertifika Programı Eğitim Fiyatları ve Bilgilendirme Broşürü 2014

e-mikro MBA Sertifika Programı Eğitim Fiyatları ve Bilgilendirme Broşürü 2014 Mikro MBA Sertifika Eğitim Fiyatları 1. Kategori Perfect Eğitim Paketi (10 Eğitim) 279,00 TL! 2. Kategori Plus Eğitim Paketi (5 Eğitim) 159,00 TL! 3. Kategori Pro Eğitim Paketi (3 Eğitim) 109,00TL! 4.

Detaylı

İnşaat Sektöründe Eğitim Başarı / Başarısızlık İlişkisinin İncelenmesi

İnşaat Sektöründe Eğitim Başarı / Başarısızlık İlişkisinin İncelenmesi İnşaat Sektöründe Eğitim Başarı / Başarısızlık İlişkisinin İncelenmesi Gökhan Arslan, Serkan Kıvrak Anadolu Üniversitesi İnşaat Mühendisliği Bölümü İki Eylül Kampüsü 26555 Eskişehir Tel: (222) 321 35 50

Detaylı

Mobil Devrimi Başarmak

Mobil Devrimi Başarmak Mobil Devrimi Başarmak Melih Murat Kıdemli Analist Servis & Yazılım IDC Orta Doğu, Afrika & Türkiye E- Posta: mmurat@idc.com Ekim 2013 Üçüncü Platform da Rekabet Küresel Pazar Sosyal 2013 Mobilite Teknolojiler

Detaylı

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLERİNİN YENİ FEN BİLGİSİ PROGRAMINA YÖNELİK DÜŞÜNCELERİ

FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLERİNİN YENİ FEN BİLGİSİ PROGRAMINA YÖNELİK DÜŞÜNCELERİ FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENLERİNİN YENİ FEN BİLGİSİ PROGRAMINA YÖNELİK DÜŞÜNCELERİ Ayşe SAVRAN 1, Jale ÇAKIROĞLU 2, Özlem ÖZKAN 2 1 Pamukkale Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, İlköğretim Bölümü, Fen Bil. ABD, DENİZLİ

Detaylı

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz

SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI. Sürdürülebilirlik vizyonumuz SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK POLİTİKASI Sürdürülebilirlik vizyonumuz 150 yıllık bir süreçte inşa ettiğimiz rakipsiz deneyim ve bilgi birikimimizi; ekonomiye, çevreye, topluma katkı sağlamak üzere kullanmak, paydaşlarımız

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. İngilizce İşletme Yönetimi Doktora Programı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ. Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl. İngilizce İşletme Yönetimi Doktora Programı ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Pervin ERSOY Unvanı: Öğretim Görevlisi Doktor E-Mail: pervin.ersoy@yasar.edu.tr; pervinersoy@gmail.com Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/Program Üniversite Yıl

Detaylı

11/10/14. Yeni ürün geliştirme stratejisi Yeni ürün geliştirme süreci Yeni ürün geliştirme yönetimi Ürün yaşam döngüsü stratejileri

11/10/14. Yeni ürün geliştirme stratejisi Yeni ürün geliştirme süreci Yeni ürün geliştirme yönetimi Ürün yaşam döngüsü stratejileri Yeni ürün geliştirme stratejisi Yeni ürün geliştirme süreci Yeni ürün geliştirme yönetimi Ürün yaşam döngüsü stratejileri Kullanılan Kaynaklar: - Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi

Detaylı

Analitiğin Gücü ile Üretkenliğinizi Arttırın. Umut ŞATIR GÜRBÜZ Tahmine Dayalı Analitik Çözüm Mimarı, CEE 29.05.2013

Analitiğin Gücü ile Üretkenliğinizi Arttırın. Umut ŞATIR GÜRBÜZ Tahmine Dayalı Analitik Çözüm Mimarı, CEE 29.05.2013 Analitiğin Gücü ile Üretkenliğinizi Arttırın Umut ŞATIR GÜRBÜZ Tahmine Dayalı Analitik Çözüm Mimarı, CEE 29.05.2013 Tahmine Dayalı Analitik Tahmine Dayalı Analitik bugünün koşulları ve gelecek aktivitelerden

Detaylı

SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI. Sistem Analizi -Bilgi Sistemleri-

SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI. Sistem Analizi -Bilgi Sistemleri- SİSTEM ANALİZİ VE TASARIMI Sistem Analizi -Bilgi Sistemleri- Bilgi Sistemi Bilgi sistemi, karar vericiler için verileri işleyerek bilgi sağlayan çoğunlukla bilgisayara dayalı sistemlerdir. Bilgi sistemi

Detaylı

CRM Müşteri İlişkileri Yönetimi

CRM Müşteri İlişkileri Yönetimi Yrd. Doç. Dr. Fazlı YILDIRIM fazli.yildirim@okan.edu.tr Oda: C522 www. fazliyildirim.com BIS364 Rekabet Avantajı İçin ç Müşteri ş İlişkileri Yönetimi Abdullah BOZGEYİK CRM Integration Marketing Strategy

Detaylı

9. HAFTA PFS102 SINIF YÖNETİMİ. Yrd. Doç. Dr. Ali Çağatay KILINÇ. cagataykilinc@karabuk.edu.tr

9. HAFTA PFS102 SINIF YÖNETİMİ. Yrd. Doç. Dr. Ali Çağatay KILINÇ. cagataykilinc@karabuk.edu.tr 9. HAFTA PFS102 Yrd. Doç. Dr. Ali Çağatay KILINÇ cagataykilinc@karabuk.edu.tr Karabük Üniversitesi Uzaktan Eğitim Uygulama ve Araştırma Merkezi 2 İÇİNDEKİLER MOTİVASYON Motivasyon Teorileri Kapsam Teorileri

Detaylı

Tedarik Zincirlerinde Yer Seçimi Kararları (Location Decisions)

Tedarik Zincirlerinde Yer Seçimi Kararları (Location Decisions) Tedarik Zincirlerinde Yer Seçimi Kararları (Location Decisions) Öğr. Üyesi: Öznur Özdemir Kaynak: Waters, D. (2009). Supply Chain Management: An Introduction to Logistics, Palgrave Macmillan, New York

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ. Adı Soyadı: Kurtuluş Yılmaz GENÇ. Unvanı: Doçent Doktor. Doğum Tarihi: 29.09.1972; Çiftlik Köyü, Görele, Giresun

ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ. Adı Soyadı: Kurtuluş Yılmaz GENÇ. Unvanı: Doçent Doktor. Doğum Tarihi: 29.09.1972; Çiftlik Köyü, Görele, Giresun ÖZGEÇMİŞ VE ESERLER LİSTESİ ÖZGEÇMİŞ Adı Soyadı: Kurtuluş Yılmaz GENÇ Unvanı: Doçent Doktor Doğum Tarihi: 29.09.1972; Çiftlik Köyü, Görele, Giresun Öğrenim Durumu: Derece Bölüm/ Üniversite Yıl Program

Detaylı

Business Game (İşletme Oyunu)

Business Game (İşletme Oyunu) Business Game (İşletme Oyunu) Business Game Şirketler iki çeşit ürün üretirler Tüm şirketler bu ürünleri aynı pazarda satarlar Müşteriler Pazar Oyunun başlangıcında, her takım tamamlayacağı senaryo hakkında

Detaylı

Bilimsel Araştırma Yöntemleri I

Bilimsel Araştırma Yöntemleri I İnsan Kaynakları Yönetimi Bilim Dalı Tezli ve Tezsiz Yüksek Lisans Programları Bilimsel Araştırma Yöntemleri I Yrd. Doç. Dr. M. Volkan TÜRKER Marmara Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme Bölümü vturker@marmara.edu.tr

Detaylı

ISO 9001:2015 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ GEÇİŞ KILAVUZU

ISO 9001:2015 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ GEÇİŞ KILAVUZU ISO 9001:2015 KALİTE YÖNETİM SİSTEMİ GEÇİŞ KILAVUZU Dünyada en çok kullanılan yönetim sistemi standardı ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi Standardının son revizyonu 15 Eylül 2015 tarihinde yayınlanmıştır.

Detaylı

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS

DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS İŞLETME İ ANABİLİM DALI, BİLİM DALI DERS HAVUZU DERS KODU DERS ADI İÇERİK BİLİM DALI T+U+KR AKTS 345000000000506 Çokuluslu Şirket Stratejileri Dersin amacı, katılımcılarla çokuluslu şirketlerin küresel

Detaylı

İş Sürekliliği Yönetimi ve İşe Etki Analizi için bir uygulama örneği

İş Sürekliliği Yönetimi ve İşe Etki Analizi için bir uygulama örneği İş Sürekliliği Yönetimi ve İşe Etki Analizi için bir uygulama örneği Zeki Yazar, Siemens Sanayi ve Ticaret A.Ş. Sayfa 1 Bir uygulama örneği olarak Siemens İş Sürekliliği Yönetimi İşe Etki Analizi Sayfa

Detaylı

BÖLÜM 3. Bilişim Sistemleri, Örgütler ve Strateji. Doç. Dr. Serkan ADA

BÖLÜM 3. Bilişim Sistemleri, Örgütler ve Strateji. Doç. Dr. Serkan ADA BÖLÜM 3 Bilişim Sistemleri, Örgütler ve Strateji Doç. Dr. Serkan ADA Bilişim Sistemleri nin Örgütlere Etkisi Örgüt çevre tarafından sağlanan sermaye ve işgücü (ve bilişim teknolojileri) gibi temel üretim

Detaylı

4/20/2015. Müşteri Değeri Tabanlı Fiyatlandırma. Maliyet tabanlı fiyatlandırma üretim, dağıtım ve satış maliyetlerinin üstüne prim eklenmesidir.

4/20/2015. Müşteri Değeri Tabanlı Fiyatlandırma. Maliyet tabanlı fiyatlandırma üretim, dağıtım ve satış maliyetlerinin üstüne prim eklenmesidir. Kullanılan Kaynaklar: -Mucuk, İ. (2012). Pazarlama İlkeleri. Türkmen Kitabevi -Altunışık, R., Özdemir, Ş. & Torlak, Ö. (2014). Pazarlama İlkeleri ve Yönetimi. Beta Basım:İstanbul. -Kotler, Philip & Armstrong,

Detaylı

KAZAN KAZAN FELSEFESİ CRM

KAZAN KAZAN FELSEFESİ CRM KAZAN KAZAN FELSEFESİ CRM SÜHEYLA ŞENOĞLU Müşteri İlişkileri Yöneticisi 1 21. yüzyılı yaşamaya başladığımız, şaşırtıcı ve hızlı değişimlerin yaşandığı dünyada geleneksel pazarlama anlayışını değiştirmek

Detaylı

BT Maliyetlerinde Etkin Yönetim Stratejileri *

BT Maliyetlerinde Etkin Yönetim Stratejileri * PwC Türkiye V. Çözüm Ortaklığı Platformu BT Maliyetlerinde Etkin Yönetim Stratejileri * Anıl l Erkan, Kıdemli K Müdür, M Danış ışmanlık Hizmletleri Seda Babür, Danış ışman, Danış ışmanlık Hizmletleri PwC

Detaylı

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş

Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu. I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Bölüm 10 Pazarlama Fonksiyonu I) Pazarlama Stratejilerine Giriş Pazarlama Nedir? Pazarlama: Müşteriler için değer yaratmayı, bunu tanıtma ve sunmayı; örgütün ve paydaşlarının yararına olacak şekilde müşteri

Detaylı

KARAR 3) İşletme Bölüm Başkanlığının belirtilen Erasmus öğrencisi hakkındaki alınan bölüm kurul kararı görüşüldü.

KARAR 3) İşletme Bölüm Başkanlığının belirtilen Erasmus öğrencisi hakkındaki alınan bölüm kurul kararı görüşüldü. 3.05.01 18 KARAR ) İşletme Bölüm Başkanlığının belirtilen Erasmus öğrencisi hakkındaki alınan Erasmus Yüksek Öğretim Değişim Programı çerçevesinde 011-01 Öğretim dönemi Bahar Yarıyılında Almanya nın Ludwigshafen

Detaylı

15.660 Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi. MIT Sloan School of Management

15.660 Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi. MIT Sloan School of Management 15.660 Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi MIT Sloan School of Management Hedefler Southwest Havayolları vakasından çıkartılan derslerin gözden geçirilmesi Bir şirketin stratejisi ve ana başarı faktörleri

Detaylı

KİŞİLİK VE YETKİNLİK ENVANTERLERİ, ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE YENİ BİR BAKIŞ AÇISI. www.pmetrica.com Copyright, P.metrica 1

KİŞİLİK VE YETKİNLİK ENVANTERLERİ, ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE YENİ BİR BAKIŞ AÇISI. www.pmetrica.com Copyright, P.metrica 1 KİŞİLİK VE YETKİNLİK ENVANTERLERİ, ÖLÇME VE DEĞERLENDİRMEDE YENİ BİR BAKIŞ AÇISI www.pmetrica.com 1 Türkiye de MTI GROUP bünyesinde yer alan P.metrica, onbeş yıldır Masters Training International tarafından

Detaylı

Tarih /07/09. Bay/Bayan., Tez Konusu: Türkiye de tedarik zinciri işbirliğinin performans gelişimine etkisi

Tarih /07/09. Bay/Bayan., Tez Konusu: Türkiye de tedarik zinciri işbirliğinin performans gelişimine etkisi Tarih /07/09 Bay/Bayan., Tez Konusu: Türkiye de tedarik zinciri işbirliğinin performans gelişimine etkisi Brunel Üniversitesi Đşletme Fakültesi yüksek lisans öğrencisi olarak Türkiye de tedarik zinciri

Detaylı

DENETİM KOÇLUĞU EĞİTİM SERİSİ

DENETİM KOÇLUĞU EĞİTİM SERİSİ DENETİM KOÇLUĞU EĞİTİM SERİSİ Sayın İlgili: İç denetim teknik bir uzmanlık alanı olmanın ötesinde çok temel bir yönetim aracıdır. Yönetim sürecinin temel bir unsuru olan kontrol ve izleme rolü iç denetim

Detaylı

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U) DİKKATİNİZE: BURADA SADECE ÖZETİN İLK ÜNİTESİ SİZE ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR. ÖZETİN TAMAMININ KAÇ SAYFA OLDUĞUNU ÜNİTELERİ İÇİNDEKİLER BÖLÜMÜNDEN GÖREBİLİRSİNİZ. MÜŞTERİ İLİŞKİLERİ YÖNETİMİ (PZL208U)

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. OrtaöğretimMatematikEğitimi BoğaziciÜniversitesi 2007

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. OrtaöğretimMatematikEğitimi BoğaziciÜniversitesi 2007 ÖZGEÇMİŞ 1. AdıSoyadı: Rukiye Didem Taylan 2. DoğumTarihi: 25 Temmuz 1984 3. Unvanı: Yrd. Doç. Dr. 4. ÖgrenimDurumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans OrtaöğretimMatematikEğitimi BoğaziciÜniversitesi 2007

Detaylı

Yönetim Bilişim Sistemleri (Karma) - 1. yarıyıl. 380000000001101 Hukukun Temelleri Fundamentals of Law 2 0 0 2 2 5 TR

Yönetim Bilişim Sistemleri (Karma) - 1. yarıyıl. 380000000001101 Hukukun Temelleri Fundamentals of Law 2 0 0 2 2 5 TR - - - - - Bölüm Seçin - - - - - Gönder Yönetim Bilişim Sistemleri (Karma) - 1. yarıyıl 141000000001101 Akademik ve Sosyal Oryantasyon Academic and Social Orientation 1 0 0 1 0 1 TR 380000000001101 Hukukun

Detaylı

Üniversite - Sanayi İşbirliği: Durum, Engeller ve Çözümler. Dragan Soljan, Erhan Akın, Sema Akın, Kubilay Ayturan

Üniversite - Sanayi İşbirliği: Durum, Engeller ve Çözümler. Dragan Soljan, Erhan Akın, Sema Akın, Kubilay Ayturan Üniversite - Sanayi İşbirliği: Durum, Engeller ve Çözümler Dragan Soljan, Erhan Akın, Sema Akın, Kubilay Ayturan Modern üniversiteler mezunlarına uygulanabilir gerçek bilgiyi veren, sektör, girişimcilik

Detaylı

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET

MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ ÖZET D.E.Ü.İ.İ.B.F. Dergisi Cilt:22 Sayı:1, Yıl:2007, ss:105-121 MAĞAZA İMAJI, MAĞAZA MEMNUNİYETİ VE MAĞAZA SADAKATİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN TÜKETİCİLER AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ Murat Selim SELVİ * Hatice ÖZKOÇ

Detaylı

CURRICULUM VITAE. Level Program University Year

CURRICULUM VITAE. Level Program University Year CURRICULUM VITAE 1. Name Surname: Figen Yeşilada 2. Date of birth: 24.02.1970 3. Academic Level: Assistant Professor Dr. 4. Educational Background: Level Program University Year Undergraduate Faculty of

Detaylı

Yar. Doç. Dr. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi

Yar. Doç. Dr. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yar. Doç. Dr. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi TR-06590 Cebeci, Ankara Tel.: (0312) 319 77 20 den 340 Faks: (0312) 319 77 36 E-posta: kibritci@dialup.ankara.edu.tr URL: http://dialup.ankara.edu.tr/~kibritci/

Detaylı

KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI

KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI KOBİ EĞİTİMLERİ HALİM ALTINIŞIK GÜVENLİK-KİŞİSEL GELİŞİM-YÜZ OKUMA UZMANI KOBİ EĞİTİMLERİ Yaşanan ekonomik gelişmeler sonrasında büyük işletmeler uyum sorunu yaşarken, küçük ve orta ölçekli işletmeler

Detaylı

Tablo-1 %100 İNGİLİZCE İŞLETME BÖLÜMÜ - 8 YARIYILLIK LİSANS MÜFREDATI

Tablo-1 %100 İNGİLİZCE İŞLETME BÖLÜMÜ - 8 YARIYILLIK LİSANS MÜFREDATI Tablo-1 %100 İNGİLİZCE İŞLETME BÖLÜMÜ - 8 YARIYILLIK LİSANS MÜFREDATI GEDİZ ÜNİVERSİTESİ İKTİSADİ VE İDARİ BİLİMLER FAKÜLTESİ YARIYILI: I FIRST SEMESTER ATA 101*** Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi I

Detaylı

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE

KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ (KRY) EĞİTİMİ KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ: KAVRAMSAL VE TEORİK ÇERÇEVE SUNUM PLANI 1. RİSK VE RİSK YÖNETİMİ: TANIMLAR 2. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ 3. KURUMSAL RİSK YÖNETİMİ DÖNÜŞÜM SÜRECİ

Detaylı

kültürel değişim gayreti Kültürel değişim ğş

kültürel değişim gayreti Kültürel değişim ğş Altı Sigma Nedir? Mühendis ve istatistikçiler tarafından ürün ve proseslerin ince ayarını yapmak için kullanılan ileri derecede teknik bir yöntem Müşteri ihtiyaçlarını kusursuza yakın karşılama hedefi

Detaylı

İSYS Süreçleri ve Yönetim Sistemleri İçindeki Yeri. Burak Bayoğlu (CISM, CISA, CISSP) TÜBİTAK UEKAE. bayoglu@uekae.tubitak.gov.tr

İSYS Süreçleri ve Yönetim Sistemleri İçindeki Yeri. Burak Bayoğlu (CISM, CISA, CISSP) TÜBİTAK UEKAE. bayoglu@uekae.tubitak.gov.tr İSYS Süreçleri ve Yönetim Sistemleri İçindeki Yeri Burak Bayoğlu (CISM, CISA, CISSP) TÜBİTAK UEKAE bayoglu@uekae.tubitak.gov.tr Sunu Planı İSYS Yaşam Döngüsü ve Motivasyon COBIT 4.1 (TS) ISO/IEC 27001

Detaylı

YENİLENME VE BÜYÜMENİN GÜÇLÜ ARACI PROJE YÖNETİM SİSTEMİ (PYS) MURAT GÜNAYDIN NURGÜL BİÇER

YENİLENME VE BÜYÜMENİN GÜÇLÜ ARACI PROJE YÖNETİM SİSTEMİ (PYS) MURAT GÜNAYDIN NURGÜL BİÇER YENİLENME VE BÜYÜMENİN GÜÇLÜ ARACI PROJE YÖNETİM SİSTEMİ (PYS) MURAT GÜNAYDIN NURGÜL BİÇER 1 AJANDA ü Neden Sistem? ü Fayda ve Maliyetler ü Organizasyonel gelişim süreçleri ve PYS ü PYS Proje/Program/PorRolyo

Detaylı

Gelişen Bilgi Dünyası: Neden EBSCO? Cem Karamehmetoglu EBSCO Antalya

Gelişen Bilgi Dünyası: Neden EBSCO? Cem Karamehmetoglu EBSCO Antalya Quality Quality Content Content Resource Resource Management Management Access Discovery Integration Consultation Consultation Gelişen Bilgi Dünyası: Neden EBSCO? Cem Karamehmetoglu EBSCO Antalya Değişen

Detaylı

Begüm KIZILTEPE 0510110079 Aykut ÇELİK 0510110080 Hatice ŞAHİN 0510110081 Kemal ÖZTÜRK 0510110083

Begüm KIZILTEPE 0510110079 Aykut ÇELİK 0510110080 Hatice ŞAHİN 0510110081 Kemal ÖZTÜRK 0510110083 İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ İKTİSAT FAKÜLTESİ TURİZM İŞLETMECİLİĞİ BÖLÜMÜ SEYAHAT İŞLETMELERİNDE OTOMASYON SUNUMU Begüm KIZILTEPE 0510110079 Aykut ÇELİK 0510110080 Hatice ŞAHİN 0510110081 Kemal ÖZTÜRK 0510110083

Detaylı

ISL 201 Pazarlama İlkeleri. Doç. Dr. Hayrettin ZENGİN

ISL 201 Pazarlama İlkeleri. Doç. Dr. Hayrettin ZENGİN ISL 201 Pazarlama İlkeleri Doç. Dr. Hayrettin ZENGİN Pazarlama Bilgi Sistemi (PBS) Bir işletmenin pazarlama ile ilgili kararlarının alınmasına yardımcı olacak bilgilerin toplanması, işlenmesi, saklanması

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Çiçek, A., Hastanelerde Verimlilik, Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1995.

ÖZGEÇMİŞ. Çiçek, A., Hastanelerde Verimlilik, Erciyes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1995. ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: Osman UNUTULMAZ 2. Doğum Tarihi: 22 Ocak 1950 3. Unvanı: Prof. Dr. 4. Öğrenim Durumu: Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Maden İşletme İstanbul Teknik Üniversitesi Y. Lisans Maden

Detaylı

SERVER TANFER. Yazılım Ürünleri Satış Müdürü IBM Türk

SERVER TANFER. Yazılım Ürünleri Satış Müdürü IBM Türk SERVER TANFER Yazılım Ürünleri Satış Müdürü IBM Türk Rethink IT. Reinvent Business. Onur Buçukoğlu Tivoli Ürün Yöneticisi, Orta ve Doğu Avrupa / Türkiye / Rusya Başlıca Üç Dönüşüm Gerçekleşiyor Akıllı

Detaylı

AOSB EĞİTİM VE KALİTE MÜDÜRLÜĞÜ

AOSB EĞİTİM VE KALİTE MÜDÜRLÜĞÜ EĞİTMEN Prof. Dr. ERHAN EROĞLU NUN ÖZGEÇMİŞİ 1. Doğum tarihi: 2 NBisan 1972 2.Öğrenim durumu: Okul Bölüm İletişim Bilimleri Fakültesi Eğitim İleitşimi ve Planlaması Bölümü İletişim Bilimleri Anabilim Dalı(Yüksek

Detaylı

Bütünleşik Örnek Olay Çalışması: Bandon Grup Şirketi. Bölüm 1 Kurumsal Kaynak Planlaması Sistemlerine Giriş 1

Bütünleşik Örnek Olay Çalışması: Bandon Grup Şirketi. Bölüm 1 Kurumsal Kaynak Planlaması Sistemlerine Giriş 1 iv Bütünleşik Örnek Olay Çalışması: Bandon Grup Şirketi K onular Bölüm 1 Kurumsal Kaynak Planlaması Sistemlerine Giriş 1 Bölüm 2 Yeniden Yapılanma ve KKP Sistemleri 17 Bölüm 3 KKP Sistemlerinde Planlama,

Detaylı

EĞİTİM KURUMLARINDA PERFORMANS YÖNETİMİ VE ÖLÇÜMÜ Kemal Pehlivanoğlu Genel Müdür - İNKA Eğitim ve Danışmanlık A.Ş kpehlivanoglu@inkadanismanlik.com.

EĞİTİM KURUMLARINDA PERFORMANS YÖNETİMİ VE ÖLÇÜMÜ Kemal Pehlivanoğlu Genel Müdür - İNKA Eğitim ve Danışmanlık A.Ş kpehlivanoglu@inkadanismanlik.com. EĞİTİM KURUMLARINDA PERFORMANS YÖNETİMİ VE ÖLÇÜMÜ Kemal Pehlivanoğlu Genel Müdür - İNKA Eğitim ve Danışmanlık A.Ş kpehlivanoglu@inkadanismanlik.com.tr Performans yönetim sistemi, gerçekleştirilmesi beklenen

Detaylı

Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi. Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05.

Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi. Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05. Doğal Gaz Dağıtım Sektöründe Kurumsal Risk Yönetimi Mehmet Akif DEMİRTAŞ Stratejik Planlama ve Yönetim Sistemleri Müdürü İGDAŞ 29.05.2013 İÇERİK Risk, Risk Yönetimi Kavramları Kurumsal Risk Yönetimi (KRY)

Detaylı

Günümüzün karmaşık iş dünyasında yönününüzü kaybetmeyin!

Günümüzün karmaşık iş dünyasında yönününüzü kaybetmeyin! YAKLAŞIMIMIZ Kuter, yıllardır dünyanın her tarafında şirketlere, özellikle yeni iş kurulumu, iş geliştirme, kurumsallaşma ve aile anayasaları alanlarında güç veren ve her aşamalarında onlara gerekli tüm

Detaylı

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ

İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİNDE TEMEL KAVRAMLAR İnsan Kaynakları Yönetimi (İKY) İKY Gelişimi İKY Amaçları İKY Kapsamı İKY Özellikleri SYS BANKASI ÖRNEĞİ 1995 yılında kurulmuş bir

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Unvan Alan Kurum Yıl Prof. Dr. Doç. Dr. Yrd. Doç. Dr. Görev Kurum Yıl

ÖZGEÇMİŞ. Derece Alan Üniversite Yıl. Unvan Alan Kurum Yıl Prof. Dr. Doç. Dr. Yrd. Doç. Dr. Görev Kurum Yıl Arş. Gör. Dr. Çiğdem APAYDIN ÖZGEÇMİŞ Adres Akdeniz Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, Dumlupınar Bulvarı, Kampus, 07058/ Antalya E-posta cigdemapaydin@akdeniz.edu.tr Telefon 0 242-310 2077 Faks 0 242-2261953

Detaylı

Özgeçmiş www.orhankocak.net okocak@yalova.edu.tr ; orkoc@hotmail.com. Đstanbul Üniversitesi 1998 Ens./Çalışma Ek. Doktora Sosyal Bilimler

Özgeçmiş www.orhankocak.net okocak@yalova.edu.tr ; orkoc@hotmail.com. Đstanbul Üniversitesi 1998 Ens./Çalışma Ek. Doktora Sosyal Bilimler Özgeçmiş www.orhankocak.net okocak@yalova.edu.tr ; orkoc@hotmail.com 1. Adı Soyadı : Orhan KOÇAK 2. Öğrenim Durumu: Doktora Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Đktisat Anadolu Üniversitesi 1994 Y.Lisans

Detaylı

Satış Servisi Müşterilerinizin soru ve problemlerine satıştan önce ve sonra nasıl cevap vereceksiniz?

Satış Servisi Müşterilerinizin soru ve problemlerine satıştan önce ve sonra nasıl cevap vereceksiniz? Web Sitesi Hazırlarken İş Stratejisi Birçok firma başarısını web sitesine olan ziyaret sayısı ile ölçer. Hâlbuki gerçek başarı genel olarak belirlenen strateji ile ilgilidir. Web tasarımcıları ile çalışmaya

Detaylı

ORTAK DEĞERLENDİRME ÇERÇEVESİ (CAF), AVRUPA KALİTE YÖNETİMİ VAKFI (EFQM) ve DENGELİ KURUMSAL KARNENİN (BSC) KARŞILAŞTIRMASI

ORTAK DEĞERLENDİRME ÇERÇEVESİ (CAF), AVRUPA KALİTE YÖNETİMİ VAKFI (EFQM) ve DENGELİ KURUMSAL KARNENİN (BSC) KARŞILAŞTIRMASI ORTAK DEĞERLENDİRME ÇERÇEVESİ (CAF), AVRUPA KALİTE YÖNETİMİ VAKFI (EFQM) ve DENGELİ KURUMSAL KARNENİN (BSC) KARŞILAŞTIRMASI Bay Samu Seitsalo, Direktör Yardımcısı CIMO, Finlandiya Uluslararası Hareketlilik

Detaylı

PERFORMANS YÖNETĐMĐ. Hedefe Odaklı Çalışma ve Yetkinlik Yönetimi.

PERFORMANS YÖNETĐMĐ. Hedefe Odaklı Çalışma ve Yetkinlik Yönetimi. PERFORMANS YÖNETĐMĐ Kurumların yapısına uygun performans yönetimi sistemini esnek yapı sayesinde Đnsan Kaynakları uygulaması içinde tanımlayarak takip edebilme Performans kayıtlarını yöneticilere e-posta

Detaylı

ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I)

ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I) ELEKTRONİK İNSAN KAYNAKLARI YÖNETİMİ (ELECTRONIC HUMAN RESOURCES MANAGEMENT) E- İKY / E- HRM (I) Günümüzde bilişim ve iletişim teknolojilerindeki hızına erişilemez gelişme ve ilerlemelerin sonucunda özellikle

Detaylı

İŞ ANALİZİ ve YETKİNLİK MODELLEME

İŞ ANALİZİ ve YETKİNLİK MODELLEME İŞ ANALİZİ ve YETKİNLİK MODELLEME PozitifİK tarafından hazırlanmıştır. Tüm hakları saklıdır. YOURLOGO ÜRÜN VE HİZMETLERİMİZ 2 Projenin Amacı Projenin amacı, fonksiyonel bir yaklaşımla Kiptaş taki tüm pozisyonların

Detaylı

BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER

BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER BENZERSİZ SORUNLARA BENZERSİZ ÇÖZÜMLER HAKKIMIZDA Promod Ar-Ge Yazılım, dinamik sistem simülasyonu, prototiplemesi, kontrol tasarımı ve gerçeklenmesi alanlarında hizmet veren bir Ar-Ge ve Yazılım kuruluşudur.

Detaylı

Yrd.Doç.Dr. SÜLEYMAN KARATAŞ

Yrd.Doç.Dr. SÜLEYMAN KARATAŞ Yrd.Doç.Dr. SÜLEYMAN KARATAŞ ÖZGEÇMİŞ DOSYASI KİŞİSEL BİLGİLER Doğum Yılı : Doğum Yeri : Sabit Telefon : Faks : E-Posta Adresi : Web Adresi : Posta Adresi : 1976 BİRECİK T: 242 2274400 4609 F: skaratas@akdeniz.edu.tr

Detaylı

Ders Programı Sağlık Yönetimi Bölümü

Ders Programı Sağlık Yönetimi Bölümü Ders Programı Sağlık Yönetimi Bölümü BİRİNCİ YIL 1. Dönem (Güz) 2. Dönem (Bahar) Dersin Adı T U Kredi Dersin Adı T U Kredi Akademik ve Sosyal Oryantasyon 1 0 1 Toplum ve Sağlık 0 Yönetim ve Organizasyon

Detaylı

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB

R KARLILIK VE SÜRDÜRÜLEB ÜRETİMDE İNOVASYON BİLAL AKAY Üretim ve Planlama Direktörü 1 İleri teknolojik gelişme ve otomasyon, yeni niteliklere ve yüksek düzeyde eğitim almış insan gücüne eğilimi artıyor. Mevcut iş gücü içinde bu

Detaylı

KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM. Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen

KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM. Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen KONAKLAMA IŞLETMELERİNDE STRATEJİK YÖNETİM SEVGİ ÖÇVER Pazarlama Yönetmeni ve Eğitmen 1 Stratejik yönetim, uzun vadeli planlamalar ve kararlar ile konaklama isletmelerinin en üst düzeyde etkin ve verimli

Detaylı