ANESTEZ DERG S. Journal of Anesthes a. Cilt / Volume 18 Say / Number Dernek Kurucular / Founders

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Ebat: px
Şu sayfadan göstermeyi başlat:

Download "ANESTEZ DERG S. Journal of Anesthes a. Cilt / Volume 18 Say / Number 2 2010. Dernek Kurucular / Founders"

Transkript

1 ISSN ANESTEZ DERG S Journal of Anesthes a Cilt / Volume 18 Say / Number Anestezi ve Reanimasyon Uzmanlar Derne i Yay n Organ Offical Journal of Anesthesiology and Reanimation Specialists Society Dernek Kurucular / Founders Gülnaz Arslan Nilgün Kalaç lhan Özkan Belma Atano lu Raif Kaya Cemil Cahit San Ülkü Aypar Aysun Küçükel Filiz Tüzüner Handan Cuhruk Y ld z Kutkan Nurten Ünal Bekir Mutlu Kurulufl Tarihi / Date of Foundation: 1988 ARUD Yönetim Kurulu / Board of Directors Orhan Kanbak Baflkan Yard mc s / Vice President Özlem Selvi Can Sekreter / Secretary Asuman UYSALEL Baflkan / President Hülya Baflar P nar Durak Uluer Üyeler / Members Turgay Öcal Sayman / Treasurer Taylan Akaya Sayman Yard mc s / Vice Treasurer Bu dergi TÜB TAK-TÜRK TIP D Z N ve EMBASE/EXCERPTA MEDICA veri taban nda yer almaktad r. The journal is indexed in TÜB TAK Turkish Medical Index and EMBASE/Excerpta Medica Electronic Publication. ANESTEZ DERG S, Anesteziyoloji ve Reanimasyon Uzmanlar Derne i nin yay n organ d r. Dergide yer alan metinlerin etik, bilimsel ve hukuki sorumlulu u yazarlara aittir. Telif haklar ARUD a aittir, izin al nmadan baflka bir yerde yay mlanamaz. Dergi 3 ay ara ile y lda dört kez yay mlan r, standartlara uygun olarak asitsiz ka t kullan l r. Üyeler için ücretsizdir. JOURNAL OF ANESTHESIA is offical journal of Anesthesiology and Reanimation Specialists Society. Authors are responsible for the opinions reported in the articles. All rights reserved. Four issues annually; printed on acid-free paper. Free for society members. Yaz flma adresi / Correspondence: Abone flleri / Subscription: Dizgi-Bask / Printing: Anestezi Dergisi Yap Kredi Bankas Sim Matbaac l k Ltd. fiti P.K. 33 Cebeci Ankara Hacettepe fiubesi G.M.K Blv 108/1 E-posta: Hesap no: Maltepe- Ankara letiflim: Dr. Özlem Selvi Can Tel: (312) E-posta: Faks. (312) E-posta: i

2 ANESTEZ DERG S Journal of Anesthes a Anestezi ve Reanimasyon Uzmanlar Derne i Yay n Organ Offical Journal of Anesthesiology and Reanimation Specialists Society ED TÖR / EDITOR Oya ÖZATAMER YARDIMCI ED TÖRLER / ASSOCIATE EDITORS Neslihan Alk fl Yeflim Atefl Zekeriyya Alano lu TEKN K ED TÖRLER / TECHNICAL EDITORS Menekfle Hasdo an Volkan Baytafl Süheyla Karada Erkoç Yusuf Çokay Bar fl Adakl Anestezi Dergisi Dan flman Kurulu Ulusal Dan flman Kurulu / National Editorial Board Elif Akpek Geylan Ifl k Fatifl Alt ntafl Bilge Karsl An fl Ar bo an Ferda Kahveci brahim Afl k Meral Kanbak Fatma Aflkar Yüksel Keçik Bora Aykaç Ercan Kurt Zuhal Aykaç Caner Mimaro lu Ülkü Aypar Mehmet Emin Orhan Elif Baflgül Turgay Öcal Adem Boyac Feyhan Ökten Hülya Bilgin Hüseyin Öz Ünase Büyükkoçak Dilek Özcengiz Ahmet Coflar Ifl l Özkoçak Hülya Çelebi Zerrin Özköse Bilge Çelebio lu Cemile Öztin Didem Dal Emel Sa ro lu Asl Dönmez Mert fientürk Zahide Elar Kamil Toker Özcan Ersoy Melek Tulunay Zeynep Eti Filiz Tüzüner Y lmaz Gö üfl Meltem Uyar Tayfun Güler Asuman Uysalel Berrin Günayd n Aysun Y lmazlar Erdal Güzeldemir Dilek Yörüko lu Uluslar aras Dan flman Kurulu / International Editorial Board Can nce, Hollanda Joseph Kesecio lu, Hollanda Jan Peter Jantzen, Almanya Sait Tarhan, ABD statistik Dan flman / Statistical Adviser Ersin Ö üfl ngilizce Dil Dan flman / English Language Adviser Anita Kirk-Akkafl ISSN ii

3 Anestezi Dergisi / Journal of Anesthesia ISSN Anestezi Dergisi, Anesteziyoloji ve Reanimasyon Uzmanlar Derne i nin süreli yay n organ d r. Dergi üç ayda bir yay nlan r, dört say ile bir cilt tamamlan r. 2. Dergide; Anesteziyoloji, Yo un Bak m ve A r ile ilgili özgün araflt rmalar, ilgi çekici olgu(lar n) sunumlar, bilimsel paneller, k sa bildiriler, editöre yaz lan mektuplar, ad geçen alanlar ile ilgili mesleki haberler, Dergi Yay n Kurulu taraf ndan smarlanan çeviriler ile konusunda deneyimli yazarlara haz rlat lan derlemeler yay nlan r. Editör ün talebi üzerine yaz lanlar d fl nda derleme kabul edilmez. Bildiri olarak sunulmufl ya da özet biçiminde yay nlanm fl yaz lar genifl sunumu ile kabul edilir. Ancak daha önce sunuldu u veya yay mland not olarak belirtilmelidir. 3. Derginin yaz dili Türkçe ve ngilizce dir. 4. Dergide yay mlanmak üzere gönderilecek metinler, Uluslararas T bbi Dergi Editörleri Kurulu nca haz rlanan "Biyomedikal dergilere teslim edilecek metinlerde aranan ortak özellikler"in üçüncü (1988) bask s ndaki kurallara uygun olmal d r (Br Med J 1988; 296: veya Anestezi Dergisi 1995; 3: 7-12). 5. Dergide yay mlanmas istenen yaz lar, Türk Dil Kurumu nun Türkçe Sözlü ü ve Yeni Yaz m Kurallar na uygun olmal d r. Teknik terimler Türk T p Terminolojisi nde kullan lan flekli, metinde ad geçen ilaçlar ise farmakolojik adlar yla Türkçe olarak yaz lmal d r. 6. Yay mlanmas istenen metin daha önce baflka bir yay n organ nda yay mlanm fl veya yay mlanmak üzere teslim edilmifl olmamal d r. 7. Yay mlanmak üzere gönderilen bilimsel yaz lar; Dergi Yay n Kurulu taraf ndan yaz y bilimsel yönden de erlendirmek üzere dan flmana veya düzeltilmek üzere yazar na geri göndermek, biçimde düzeltmek veya k saltmak, yay n ve etik kurallara uymayanlar yay mlamamak yetkisine sahiptir. 8. Anestezi Dergisi ne baflvuruda; a. Çal flman n de erlendirmeye al nabilmesi için; dergiye gönderilen makalenin tüm yazarlarca okundu unu, onayland n, yay n eti ine uyuldu unu ve yay n ile ilgili telif haklar n n dergiye b rak ld n bildiren ve her yazar taraf ndan imzalanm fl olan "Yay n Hakk Devir Formu" ile makale için al nm fl "Etik Kurul Karar Yaz s " kopyas adresimize postalanmal d r. Aksi halde baflvurular de erlendirmeye al nmaz. 9. Yaz Koflullar a. Tüm metin Times New Roman yaz karakteri ile, sa dan ve soldan 2.5, alttan ve üstten 2.5 cm boflluk olacak flekilde, 12 punto (tablo içeri i ve flekil, grafik alt yaz lar 10 punto), iki sat r aral kla, paragraf girintisi olmadan, her paragraf için bir sat r boflluk b rakarak düzenlenmelidir. b. Yazarlar yaz lar n yay nlanmak üzere internet ortam nda adresi üzerinden yönlendirmeleri takip ederek yollamal d r. Makale internet ortam nda online olarak gönderilirken makalenin bir as l örne i, iki kopyada yazarlar n ve çal flman n yap ld kurum ad belirtilmeyen örne i, imzal yay n hakk devir formu ve etik kurul karar yaz s, makalenin Microsoft Word ortam nda CD ye kaydedilmifl olarak afla da belirtilen adreste teknik editörlü e gönderilmelidir. c. nternet ortam nda makale gönderilirken metinler, tablolar ve resimler sisteme ayr ayr, ilgili bölümlerden yüklenmelidir. Yüklenen dosyalarda yazarlara dair hiçbir bilgi bulunmamal d r. Yazar, iletiflim ve kurum bilgileri sistemde, dosya yükleme ad m ndan önce ayr ca al n p kaydedilmektedir sayfada yaz n n bafll, yazarlar n s ras ile aç k adlar ve soyadlar, çal flman n yap ld anabilim dal veya klinik ad veya kurum adlar, yaz n n k sa bafll, gönderilme tarihi, yaz flman n yap laca yazar n ad-soyad, adres bilgileri, telefon, faks ve e-posta adresi belirtilmelidir. 2. Özet ve Anahtar kelimeler: Araflt rma yaz lar n n Türkçe ve ngilizce özetleri; Amaç (Objective), Yöntem (Method), Bulgular (Results), Sonuç (Conclusion) bafll klar alt nda yap land r lm fl flekilde ayr paragraflar halinde ve en fazla 250 kelime olacak flekilde sunulmal d r. ngilizce özet Türkçe ile ayn olmal, ngilizce bafll k da eklenmelidir. Türkçe ve ngilizce anahtar kelimeler en fazla 5 adet ve Index Medicus Subject Headings (MeSH) e ( uygun olarak haz rlanmal d r. d. Metin 1. Makaleler için Girifl, gereç ve yöntem, bulgular, tart flma, teflekkür (istenirse), kaynaklar, tablolar ve flekiller fleklinde düzenlenmelidir. Tablo, flekil ve grafikler kaynaklar k sm ndan sonra ilk sayfada liste olarak s ralanmal d r. Tablo, flekil veya grafik numaralar (tablolar n s ras romen rakam yla, flekillerin s ras arabik rakamlarla) metin içinde konunun geçti i yerde parentez içerisinde belirtilmelidir. Ard ndan her sayfada bir tablo, grafik veya flekil olacak flekilde alt ve/veya üst yaz lar, k saltmalar ile birlikte yaz lmal d r. Baflka bir yay ndan al nt yap lm fl ise tablo ve flekiller için de mutlaka kaynak gösterilmelidir. Tablo ve flekillerde k saltma kullan ld ise uzun ifadeleri bafll klar ile birlikte ayr sayfada aç klanmal d r. ANESTEZ DERG S YAZIM KURALLARI Bu dergi TÜB TAK- TÜRK TIP D Z N ve EMBASE / EXCERPTA MEDICA veri taban nda yer almaktad r. E er metinde resim kullan lacaksa; resimler 203 x 257 mm den büyük olmayan kaliteli parlak kâ da bas lmal ve ayr bir zarfa konularak arkalar numaraland r lmal d r. Ayr ca resmin alt na yaz - lacak bafll k da ayr bir sayfaya yaz lmal d r. E er metinde hastan n foto raf veya di er tan mlay c lar yay nlanacak ise hastan n yaz l onay da metin ile birlikte yollanmal d r. Renkli resimler ancak yazar ayr bir ücret öderse bas l r. Kullan lan birimler (mg/kg/st) yerine (mg kg -1 st -1 ) fleklinde yazmal d r. Olgu(lar n) sunumlar için Girifl, olgu(lar n) sunumu, tart flma, kaynaklar (ve varsa tablo, flekil, resim), fleklinde düzenlenmelidir. Editöre mektup Editöre; dergide yay mlanan metinlerle veya mesleki konularla ilgili olarak 750 kelimeyi aflmayan ve 5 (befl) kaynak ile 1 (bir) tablo veya flekil içerecek flekilde mektup yaz labilir. Ayr ca bilimsel araflt rma niteli i tafl yan ancak az veriye sahip orijinal çal flmalar, ön bulgular ve teknik detaylar da yay mlanabilir. Editör bu mektubu yay mlay p yay mlamamakta serbesttir. Bilimsel özet Meslektafllar m z n uluslararas dergilerde (TÜB TAK n belirledi i A, B ve C Grubu dergiler) yay mlanan bilimsel makalelerin duyurulmas için özetleri yay mlanabilir. Bu amaçla; yaz n n fotokopisi ve "Abstract" n Türkçe çevirisi dergi yaz flma adresine yollanmal d r. Kaynaklar n düzenlenmesi 1. Süreli yay nlar için Kaynak seçiminde Türkçe kaynaklardan da yararlanmaya özen gösterilmelidir. Kaynaklar ana metin içinde ilk geçtikleri s raya göre parantez içinde numaraland r l r (kaynaklar s ra ile gelmiyorsa "," ile, e er ikiden fazla ve birbirini izleyen say lar ise parantez içindeki ilk say ile son say aras na " - " iflareti konulur, Kaynak yaz l m nda; s ra ile yazar soyad ve adlar n n bafl harfleri (yazar say s alt adet veya alt dan az ise tüm yazarlar, e er alt adetten fazla ise ilk üç yazar yaz ld ktan sonra; "ve ark." eklenir), makalenin ad, varsa Index Medicus a göre k salt lm fl dergi ad, yay n y l, volüm say s, yaz n n bafllang ç ve bitifl sayfa numaralar yaz l r. Örnek; Brown BR, Gandolphi A. Adverse effects of volatile anaesthetics. Br J Anaesth 1987; 59: Kitaplar için Tek yazarl ise; s ra ile yazar soyad ve ad, kitap ismi, bas mevinin bulundu u flehir, yay nevi, bask y l ve bafllang ç ile bitifl sayfa numaralar k saltmadan yaz l r (Türkçe çeviriler için örne e bak n z). Yabanc, Türkçe ve çeviri kitap için örnekler Moore DC. Regional Block. Springfield-Illions, Charles C. Thomas 1979; Esener Z. Klinik Anestezi. stanbul, Çiftbay Matbaas 1991; Pilbeam SP. Mekanik Ventilasyon: Fizyolojik ve Klinik Uygulamalar. Çeviri: Çelik M, Besler MP, Helvac A, Yalman A, Orhon ZM, Yayc F. stanbul, Logos 1999; Çok yazarl ise; s ra ile bölümü yazan yazar(lar) n soyad(lar) ve ad(lar), bölümün ad, editör(lerin)ün soyad ve ad(lar), kitab n ismi, bas mevinin bulundu u flehir, yay nevi, bas m y l, yaz n n bafllang ç ile bitifl sayfa numaralar yaz l r (Türkçe çeviriler için örne e bak n z). Yabanc, Türkçe ve çeviri kitap için örnekler Hull CJ. Opioid infusion for the management of postoperative pain. In: Smith G, Covino BG, (eds.) Acute Pain, London, Butterwoths 1985; Sayg n B. S v replasman. (ed.) Çuhruk H, Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ders Kitab. Ankara, Öncü Limited 1995; Kupeli I. Diabet ve Anestezi. Çeviri: Elar Z. In: Snow JC, (ed.) Anestezi El Kitab, Çeviri Editörü: Elar Z, zmir, Güven Kitabevi 1986; Dergide yay mlanan metinlerin; etik, bilimsel ve hukuki sorumlulu u yazarlara aittir. 11. Bas ma kabul edilen yaz n n son hali ile birlikte Microsoft Word ile yaz lm fl bir bilgisayar kopyas n içeren CD gönderilmesi zorunludur. Bilgisayar kopyas ile yaz n n son hali tam olarak ayn olmal d r. 12. Dergide yay nlanan metinler için ayr bir bask verilmez. Yay na kabul edilmeyen metinler geri gönderilmez. Postada olabilecek kaybolma veya gecikmeden sorumluluk kabul edilmez. Editör Prof.Dr.Oya Özatamer Ankara Üniversitesi T p Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dal bn-i Sina Hastanesi 3. Kat D. Blok, Samanpazar /ANKARA YAZIfiMA ADRES ANESTEZ DERG S P.K Cebeci ANKARA e-posta: Tel: (312) / iii

4 Anestezi Dergisi / Journal of Anesthesia ISSN Journal of Anesthesia is the official voice of the Anesthesiology and Reanimation Specialists Society. The Journal is published every three months and a volume consists of four issues. 2. This journal publishes original articles, case reports, brief reports, scientific panels, technical news, special articles, book reviews and letters to the editor related to Anesthesiology, Critical Care and Pain. Review articles by experts may be published upon invitation from the journal editorial board. Except the review articles requested by the editorial board, no review article will be accepted. Manuscripts, whose summaries were previously presented or published may also be accepted in full form provided that the previous publication or presentation is mentioned. 3. The languages of this journal are Turkish and English. 4. Manuscripts must be prepared and submitted in the rnanner described in "Uniform Requirements for Manuscripts Subrnitted to Biomedical Journals" by The International Medical Journal Editorial Board, reprinted in British Medical Journal 1988: 296: or in Anestezi Dergisi 1995; 3: Manuscripts submitted to the journal should be suitable to the "Turkish Dictionary" and "New Spelling Rules" published by the Turkish Language Institution. Technical terms should be comformable to the "Turkish Medical Terminology" and the drugs mentioned should be written with their generic names in Turkish. 6. The manuscript should be neither published nor be submitted in order to be published in any other publication. 7. The Editorial Board has the right to correct, shorten, reject or send back the paper for revision. 8. Manuscript submission to the Anesthesia Journal, a. In order for the manuscript to be taken under consideration for publication, the copy of the "Publication Right Transfer Form" signed by all the authors stating that the manuscript has been read and approved by all the authors, and that they agree to transfer the copyright to the Journal of Anesthesia accompanied by the copy of the "Ethical Board Judgement Document" should be posted to The Anesthesia Journal correspondance address. The submissions without these won t be taken under consideration. 9. General Guidelines and Set-up Instructions: a. The manuscript should be written with Times New Roman type script, in 12 font (The table content, diagram and graphic subtitles with 10 font), with margins of 2.5 cm on each side,on top and on the bottom and double space. Paragraph indents should be avoided and each paragraph must be separated with one line. b. In order to submit their manuscripts online the writers should make their application through the official homepage which is and follow the directions or directly to the web adress. One original copy, two blinded copies (The name of the writer and the institute excluded), a signed publication right transfer form, a signed Ethical Board Judgment Paper and a cd including the manuscript in Microsoft Word form should be sent to the technical editor via the adress stated below. c. While submitting the manuscript online, the text, tables, illusrations and figures should be uploaded to the system seperately through the associated sections. There should not be any information about the authors in the uploaded files. The information about the authors, correspondance and the institute are required and recorded before the uploading of the files. 1. TITLE PAGE: The title page should contain, The title of the article First name, middle initial and last name of each author with highest academic degrees including fellowship and board affiliations. Name of departments and institutions to which the work should be attributed. The date of submission Name, address, adres, telephone number and fax number of author responsible for correspondence concerning the manuscript 2. ABSTRACT AND KEY WORDS: The second page should provide a structured abstract, consisting of Objective, Method, Results and Conclusion in separate paragraphs and of not more than 250 words. Key (Indexing) words: Below the abstract, provide (and identify as such) up to 5 key words in Turkish and in English from Index Medicus in alphabetical order under the heading keywords, which will assist indexers in cross indexing the article. d. TEXT: 1. Articles: The text of observational, experimental and general articles is divided into sections with the following headings: Introduction, Material and Methods, Results, Discussion, Acknowledgements (if desired), References, Tables and Figures. The tables, figures and graffics should be arranged as a list in the first page after the References. The numbers of the tables, figures and graffics should be stated within the text inside parentheses where the subject is mentioned (Tables with roman, figures with arabic numbers). The subtitles and/or the titles with abbreviations should be written afterwards providing at least one table, figure and graffic per page. If another publication has been quoted, references for those table and figures should also be stated. If abbreviations have been used for the table and figures the full forms should be stated with the titles in another page. INSTRUCTIONS FOR AUTHORS If photos will be used within the text, the photos should be printed in shiny paper no bigger than 203 x 257 mm and should be placed in another envelope with their backs numbered and also the title planned to be written underneath the photo should be stated in another page. If a patients photo or a description is going to be included within the text the informed consent of the patient should accompany the manuscript during submission. Colour prints will only be printed if the author should agree to pay an extra fee. The units should be given using subscripts (eg: mg kg -1 h -1 ) instead of (mg/kg/h). 2. Case reports : Case reports should be sub-divided as follows: Introduction, Case Report, Discussion, References (if needed tables, figures and pictures). 3. Letters to the Editor Letters related to previously published articles or technical issues having no more than 750 words, 5 references and 1 table could be sent to the editor. Preliminary reports or short research articles as well as technical reports could also be accepted for publication. The editor is free to publicate or not to publicate these letters. 4. Scientific Abstracts For scientific abstracts of articles previously published in international journals (Turkish Scientific Research Foundation Classification A, B or C) a copy of the original article and Turkish translation of the abstract should be submitted. e. REFERENCES: 1. For Periodical Publications: During the selection of references the usage of Turkish references should also be considered. References should be numbered in parantheses according to the first time they appear on the main text (if the references aren t in order with ", ", and if there are more than two and with consequent numbers a "-" is placed between the first and last number within the parantheses ) During writing the references, the first letters of the author s name and surname (if the number of the authors is six or more after writing the first three, "et all" is added), the name of the abstract, the abbreviated name of the journal according to the Index Medicus, year of publication, the number of the volume, the page numbers of the first and last page. Example; Brown BR, Gandolphi A. Adverse effects of volatile anaesthetics. Br J Anaesth 1987; 59: For Books If written by one author, first the surname and name of the author, the name of the book, the city of the printing house, the year of printing, the number of the first and last page are written without abbreviations in this order (For Turkish translations look at the example). Examples for foreign, Turkish and translated books, Moore DC. Regional Block. Springfield-Illio s, CharlesC. Thomas 1979; Esener Z. Klinik Anestezi. Istanbul, Çiftbay Matbaas 1991; Pilbeam SP. Mekanik Ventilasyon: Fizyolojik ve Klinik Uygulamalar. Çeviri: Çelik M, Besler MP, Helvac A, Yalman A, Orhon ZM, Yayc F. stanbul, Logos 1999; If with multipl authors, the surnames and names of the authors who wrote the chapters, the name of the book, the city of the printing house, the year of printing, the number of the first and last page are written without abbreviations in this order (For turkish translations look at the example). Examples for foreign, Turkish and translated books, Hull CJ. Opioid infusion for the management of postoperative pain. In: Smith G, Covino BG, (eds.) Acute Pain, London, Butterworths 1985; Sayg n B. S v replasman. (ed.) Cuhruk H, Anesteziyoloji ve Reanimasyon Ders Kitab. Ankara, Öncü Limited 1995; Kupeli I. Diabet ve Anestezi. Çeviri: Elar Z. In: Snow JC, (ed.) Anestezi El Kitab, Çeviri Editörü: Elar Z, zmir, Güven Kitabevi 1986; The authors are responsible from the ethical, scientific and legal responsibility of the contents of the manuscripts. 11. The final version of the manuscript agreed to be published must be sent with a cd including the copy of the manuscript in Microsoft Word format. The final version and the copy must be identical. 12. The hard copy of the published manuscripts is sent to the authors. Rejected manusc-ripts are not sent back. The journal does not take the responsibility of the delayed arrival or of the loss of the manuscript in the mail. Editör Prof.Dr.Oya Özatamer Ankara Üniversitesi T p Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dal bn-i Sina Hastanesi 3. Kat D. Blok, Samanpazar /ANKARA Bu dergi TÜB TAK- TÜRK TIP D Z N ve EMBASE / EXCERPTA MEDICA veri taban nda yer almaktad r. YAZIfiMA ADRES ANESTEZ DERG S P.K Cebeci ANKARA e-posta: Tel: (312) / iv

5 Ç NDEK LER / CONTENTS DERLEME / REVIEW ARTICLE ntra-artiküler Lokal Anestezikler Kondrolizise Neden Olur Mu? Do Intra - articular local Anesthetics Cause Chondrolysis? Menekfle HASDO AN, Ayfle YILMAZ, Feyhan ÖKTEN KL N K ÇALIfiMALAR / ORIGINAL ARTICLES Spinal Anestezide Profilaktik Prehidrasyon ve Efedrin Uygulamalar n n Hemodinamik Parametreler ile QT ntervali Üzerine Etkilerinin Karfl laflt r lmas Comparison of the Effects of Prophylactic Prehydration or Ephedrine Administration for Spinal Anesthesia on Hemodynamic Parameters and QT Interval Süreyya AYDIN, Onur ÖZLÜ, Mustafa AKSOY Major Ortopedik Cerrahi çin Spinal Anestezide zobarik ve Hiperbarik Ropivakain ve Bupivakainin Karfl laflt r lmas Comparison of Plain and Hyperbaric Solutions of Ropivacaine and Bupivacaine for Spinal Anesthesia for Major Orthopedic Surgery Züleyha KAZAK, Ali Abbas YILMAZ, Enver ÖZGENC L, Eylem TINAZ DÖNER, Feyhan ÖKTEN, Sacide DEM RALP Ortopedik Cerrahide Anestezi Türü ve Kardiyak Risk Faktörlerinin Erken Morbidite-Mortalite ile liflkisinin Retrospektif Olarak ncelenmesi A Retrospective Analysis of the Relationship Between Early Morbidity - Mortality and the Type of Anaesthesia and Cardiac Risk Factors Aysun YILMAZLAR, Ayça Sultan KOCABAfi, Ulafl ÖZCAN, Ali AYDINLAR, Gayyur KURAP Tiroidektomi Yap lacak Hastalarda Propranolol ve Diazepam Premedikasyonlar n n Karfl laflt r lmas Comparison of Propranolol and Diazepam Premedications in Patients Undergoing Thyroidectomy Umut GÖK, Sibel BARIfi,. Serhat KOCAMANO LU, Funda GÖK, Ayla TÜR Anestezi Uygulanacak Çocuk Hastalar n Ebeveynlerinin Anksiyeteleri Üzerine Müzi in Etkisi Effect of Music on Parental Anxiety Those Children Undergoing Anesthesia. Ayd n ERDEN, A. Gülsün PAMUK, O uzhan ARUN, Seda B. AKINCI, Özkan ÖNAL, Ülkü AYPAR Elektif Laminektomi Operasyonu Geçirecek Hastalarda Preoperatif Verilen Gabapentinin Farkl Dozlar n n Postoperatif Analjeziye Etkisi The Analgesic Effect of Different Doses of Preemptive Gabapentin Preoperatively on Patients Undergoing Elective Laminectomy During Postoperative Period Ela ERTEN, Ferruh B LG N, Nedim ÇEKMEN, Mehmet Özgür ÖZHAN, Mehmet Emin ORHAN, Ercan KURT Hacettepe Üniversitesi T p Fakültesi Hastaneleri nde Y llar Aras ndaki Beyin Ölümü Olgular nda Apne Testi S ras nda Meydana Gelen Konplikasyonlar Etkileyen Parametreler The Parameters Effecting the Complications During Apnea Test of Brain Death Patients in Hacettepe University Hospitals Between Seda Banu AKINCI, Aysun Ankay YILBAfi, Bayram Çelebi KARATAfi, Alm la Gülsün PAMUK, smail Ayd n ERDEN, Fatma SARICAO LU, Ülkü AYPAR v

6 OLGU SUNUMLARI / CASE REPORTS ntraoperatif Brakial Pleksus Hasarlanmas (Olgu Sunumu) Intraoperative Brachial Plexus Injury (Case Report) Muhammet GÖZDEM R, Safinaz KARABAYIRLI, Ruveyda rem DEM RC O LU, Burhanettin USTA, Hüseyin SERT Homosistinürili Hastada Anestezi Uygulamas Komplikasyonlar n Önlenmesi ve Tedavisi (Olgu Sunumu) Anaesthesia Practice in a Patient With Homocystinuria Preventing and Management of Complications (Case Report). Ayd n ERDEN, Nalan ÇELEB, fiennur UZUN, Hüseyin C. TURGUT, Ülkü AYPAR Kraniotomi Sonras Vokal Kord Paralizisi (Olgu Sunumu) Vocal Cord Paralysis After Craniotomy (Case Report) Ayfle MIZRAK, Rauf GÜL, Senem KORUK, Levent fiah N, Ferdi DO ANAY, brahim ERKUTLU, Mehmet ALPTEK N Seizures After Hysteroscopy (Case Report) Histereskopi Sonras Geliflen Nöbet (Olgu Sunumu) Enver ÖZGENC L, fiaban YALÇIN, Cemil GÜLÜCÜ, Sevil TÜRKEL, Mine SONGUN, Mehmet ORAL, Melek TULUNAY Early Postoperative Complication Called Negative Pressure Pulmonary Edema Seen in a Young Athletic Male (Case Report) Genç Atletik Erkekte Geliflen Negatif Bas nç Pulmoner Ödem (Olgu Sunumu) Esra MERCANO LU, Cenk LHAM, Derya YURTLU, Ahmet BAfiEL, Erol SA ATLI vi

7 De erli yazar; Afla da makalenin her bölümü için uygulanmas gereken yaz n kurallar genel olarak belirtilmifltir. Makalenizin tamamlad ktan sonra bu kontrol listesinden Anestezi Dergisi Etik kurul karar yaz s fleklinde iflaretleyerek kontrollerinizi tamamlayabilirsiniz. 1 2 mzal olur belgesi Bafll k, K sa Bafll k, Yazarlar, Türkçe Özet, Anahtar Kelimeler, ngilizce Bafll k, ngilizce Özet, Anahtar Kelimeler, Amaç, Yöntem, Bulgular, Tart flma, Sonuç, Kaynaklar Herbiri ayr sayfada olacak Bafll klar büyük harf ile ve sayfan n soluna dayanm fl olacak Bafll k sayfas ndan itibaren sa alt köflede numaraland r lm fl olmal d r 3.1 Bafll k, K sa Bafll k, Yazarlar Tek sayfada ortada olacak 3.2 Türkçe ve ngilizce Özet En fazla 250 kelime ngilizce bafll k ve özet, Türkçe bafll k ve özetin tam karfl l olmal d r Amaç, Yöntem, Bulgular, Tart flma ve Sonuç içeri i ile dört paragraf olmal d r ngilizce özet için; "Objective, Method, Results, Discussion, Conclusion" Kaynak kullan lmaz Anahtar Kelimeler Girifl Gereç ve Yöntem Bulgular Tart flma -Sonuç Kaynaklar MeSH e uygun en fazla 5 adet Sonuç aç klanmaz Etik kurul onay belirtilmelidir laç isimleri bafl harfi küçük olmal d r ve farmakolojik ismi kullan lmal d r K saltmalar ilk kullan ld nda aç klanmal ve parantez içinde belirtilmelidir im, iv, po, sc Birimlerde SI sistemine uyulmal d r Birimlerde (.) veya (/) kullan lmaz; mg kg -1, L dk -1 m -2 veya mmhg gibi statistik yöntem son paragrafta beliritilmelidir Aritmetik ortalama veya orandan sonra (±) ile verilen de er aç klanmal d r Grafik, tablo, resim ve flekiller metinde geçifl s ras na göre numaraland r lmal d r Simgeler s ral (*, +, #, gibi) olmal d r Grafik ve Tablo Grafik ve Tablolar bafll ile ayr sayfada bafll k, aç klama ve dipnotu ile olmal d r Sayfalar numaraland r lmamal d r Grafiklerde çerçeve olmamal d r, beyaz zemin olmal d r Resim ve fiekiller 130X180 mm, siyah-beyaz, arkas nda makale bafll, üste gelecek k s m ok ile belirtilmifl olmal d r Metinde geçifl s ras na göre cümle sonunda ve parantez içinde numaraland r l r Yazar ad ile metinde geçiyor ise isimden hemen sonra olmal d r Dergi k saltma isimleri IM veya SCI e göre olmal d r Alt ve daha fazla yazarl makale ise ilk üçden sonra et al veya ve ark yaz lmal d r Derleme için 80, orjinal makale için 40, olgu sunumlar nda 15 ve editöre mektupta 5 i geçmemelidir Kaynak yaz m kurallar na uymal d r Genel Times New Roman; bafll k 12 punto bold, metin 12 punto, paragraf aras bir sat r boflluk, paragraf girintisi yok, 2 sat r aral Kaynaklar için örnekler Makale Ekli say (son iki y la ait olmak kayd ile) Kitap Kitap bölümü Elektronik ortam-son y la ait ise Kurulufl Yazarlar,...Makale ad. Dergi ad Y l; say : sayfa. Yazarlar,...Makale ad. Dergi ad Y l; say (supp no): sayfa. Yazarlar. Kitap ad. Kaç nc bask. Bask yeri: firma; y l, sayfa. Yazarlar. Bölüm bafll. In: kitap ad. Kaç nc bask. Bask yeri: firma; y l, sayfa. Bafll k, site ad, gibi bilgi. The web site: url The Intensive Care Society bafll k:guideline(varsa). Dergi y l; say : sayfa. vii

8 viii

9 ANESTEZ DERG S Journal of Anesthesia ISSN YAYIN HAKKI DEV R FORMU Makale bafll Yukar da bafll belirtilen makalemiz daha önce yay nlanmas ve/veya de erlendirilmesi için herhangi baflka bir dergiye ve/veya yay nevine gönderilmemifl, ya da daha önce k smen veya tamamen yay nlanmam flt r. Afla da ad -soyad ve imzalar olan yazarlar, makaleyi Anestezi Dergisi yaz m kurallar do rultusunda düzenleyerek son halini okumufl ve yay n hakk n Anestezi Dergisi ne devrettiklerini onaylam fllard r. Yazarlar (makalede belirtilen s ra ile) ADI-SOYADI MZA YAZIfiMA ADRES : Ad -Soyad :... Adres :... Telefon :... Fax :... e-posta :... YAZIfiMA ADRES ANESTEZ DERG S P.K Cebeci ANKARA e-posta: Tel: (312) / ix

10 JOURNAL OF ANESTHESIA Journal of Anesthesia ISSN PUBLICATION RIGHT TRANSFER FORM Title of the Manuscript Our manuscript whose title is given above has nor been sent to another journal or printing house in order to be published and/ or evaluated, neither publicated partially or totally. The authors whose name-surname and signature appears below, have edited the manuscript according to the Journal of Anesthesia submission rules and have read the final version of it and aggreed to transfer the publication rights to the Journal of Anesthesia. Authors (according to their order in the manuscript) NAME SURNAME SIGNATURE MAIL ADRESS Name surname :... Adress :... Telephone :... Fax : YAZIfiMA ADRES ANESTEZ DERG S P.K Cebeci ANKARA e-posta: Tel: (312) / x

11 De erli Meslektafllar m z, Bu say m zda sizler ile derin bir ac y ve büyük bir kayb paylaflmaktay z. Biliyoruz ki pek ço unuz bu ac haberi farkl yollardan ö rendiniz, zira Prof. Dr. Yeflim Atefl e son görevini yerine getirmeye çal flan büyük bir kalabal k Ankara Üniversitesi T p Fakültesi toplant salonunu h nca h nç doldurdu. Yeflim Atefl ile birço umuzun yollar farkl da olsa kesiflmifltir. Bizler onunla ayn çal flma ortam n y llarca paylafl p yak ndan tan ma f rsat na sahip olduk. O arzulu bir hekim, çoflkulu bir e itmen ve belki de her fleyin daha ötesinde flefkat dolu bir aile bireyi ve anneydi. O belki de birço umuz için ak l dan fl lacak ve destek istenecek hep güleryüzlü bir dan flmand. Bu özelliklerini, gayretli ve baflar l çal flmalar n son üç y ld r dergimizin yay n ekibi içinde de yaflam n n son gününe kadar sergiledi. Bu anlamda Yeflim Atefl çevresine silinmesi mümkün olmayan izler b rakarak aram zdan ayr ld. Her ölüm erkendir diyenleri do rular flekilde Yeflim Atefl in kayb çok zamans z ve belki de bize karfl fazlas ile haks z olmufltur. Kimimiz ö rencisini, kimimiz arkadafl n, kimimiz meslektafl n, kimimiz de ablas n ve san r z ki hepimiz ailemizin bireyi kadar yak n olan Yeflim Atefl i kaybettik. Eksikli i doldurulamayacak, ac s ve hüznü hep içimizde olacakt r. Anestezi camias n n ve ac l ailesinin bafl sa olsun. Anestezi Dergisi Yay n Ekibi Prof. Dr. Oya Özatamer Prof. Dr. Neslihan Alk fl Doç. Dr. Zekeriyya Alano lu xi

12 KAYBIMIZ 1962 Ankara do umlu olan Prof. Dr. Yeflim Atefl, ilk ö renimine Ankara Ergenekon lkokulu nda bafllad. Atatürk Anadolu Lisesi nde orta ve lise ö renimine devam etti. Yüksek ö renimini Hacettepe Üniversitesi nde tamamlad. T p talebesi iken ö renci de iflim program ile 1 ay süre ile talya (Torino) Sant Anna Kad n Do um Hastanesi nde çal flt. Aral k 1987-fiubat 1989 tarihleri aras nda Yenimahalle Merkez Sa l k Oca hekimi olarak zorunlu hizmetini tamamlad y l ndan itibaren Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dal nda ki görevine ek olarak A r tedavi ünitesi ve Algoloji Bilim Dal nda uzman doktor ve ö retim üyesi olarak görev yapt tarihleri aras nda görevli olarak Almanya Ludwig Maximiliens Üniversitesi Münih te karaci er transplantasyon ünitesi, a r tedavi klini i ve obstetrik anestezi ünitelerinde a rl kl olarak çal flt. Haziran 2006 da Ankara Üniversitesi T p Fakültesi nde profesörlük kadrosuna atand. Kas m 2008 de Türk Algoloji Derne i nin Algoloji Yeterlilik Belgesini almaya hak kazand. Evli ve 2 çocuk annesi olan Atefl, Türk Anesteziyoloji ve Reanimasyon Derne i Yeterlilik Kurulu, Anesteziyoloji ve Reanimasyon Uzmanlar Derne i, Rejyonal Anestezi Derne i, Türk Algoloji Derne i üyesiydi. Çok say daki bilimsel çal flmalar ulusal ve uluslararas dergilerde yay nland. Anestezi camias n temsil etti i toplant larda, bilimsellikten taviz vermeden, etik de erlerden uzaklaflmadan hekimli ini icra etti, gururumuz oldu. Sevgili Yeflim Atefl in an s na, Mesle ini çok seven, baflar l bir anestezist ve a r doktoru idi. Çal flkand, sürekli çal flt. Soyad gibi ATEfi gibiydi. Sosyal ve bilimsel yönüyle de son derece aktif idi. Yurt içinde ve yurt d fl nda Ankara Üniversitesi T p Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dal n defalarca temsil ederek gururumuz oldu. Ayn zamanda çok güçlü, planl, prensipli, ailesine düflkün çok iyi bir anneydi. Beni çok duyguland ran uzmanlar ve asistanlar n n hocalar n u urlarken dile getirdikleri flu cümleleri oldu; bizlere çal flmay, bofl durmamay, umudu, umutla savaflmay ö retti. Ö retti ve gitti. Dr. Enver Özgencil in dedi i gibi "Öyle mücadele etti ki, galiptir bu yolda ma lup, gönüllerin flampiyonu oldu". Ben, güle güle derken bir çal flma arkadafl n n ona hitaben yazd klar n size sunmak istiyorum. A lamak yasak bize! Gözyafl p narlar m z kuruttuk, A lamamak için. Vazifemiz var! Hayk rmak yasak bize! Sesimizi kaybettik, Hayk rmamak için. Vazifemiz var! Gözlerimiz ile konufltuk, Birbirimizi anlamak için, Sessizce ve sayg l. Vazifemiz var! Yüreklerimiz yüre indekileri hissetti, Kimsenin bilmedi i. xii

13 Gözlerimiz gördü ac ya, s k nt ya Nas lda gö üs gö üs gerdi ini. Ahh kulaklar m z! Nas l da iflitti Her bir doktor ile Bir ümit k r nt s için Nas lda konufltu unu. Ahh, gözlerimiz Dillendirilmese de, Yüre inin içinde neler görmedi ki, Herfleyden çok bir anne oldu unu, Anac n n yüre i kendi için p r p r ederken, Kendi yüre inin çocuklar için nas lda kanat ç rpt n. Kendisi için de il! Çocuklar için, ailesi için yaflamak istedi ini. Tek, kocaman bir yürek olduk! Asistan, uzman, arkadafllar, hocalar, hemflireleri ve personeli ile Çok sevdi i mesle ini ald k elinden hep birlikte. Kendi iste i ile, Onu uyuttuk ac lar dinsin diye, Bir daha asla uyanamayabilece ini bile bile. Ellerini, yüzünü okflad k, sevgi sözcükleri f s ldad k, Bizi duyarsa diye, Duyamayaca n bile bile. Gözlerimizi kaç r p birbirimizden, Sessizce dua ettik. "Ac lar dinsin ve bitsin" diye. Sevgili Yeflim Ablam z, Hocam z, Arkadafl m z, De erli meslektafl m z! Yüre imiz ç l k ç l k. Ama! Sesimizi kaybettik Hayk ram yoruz! Gözyafl p narlar m z kuruttuk A layam yoruz! Mekan n Cennet Olsun Prof. Dr. Asuman Uysalel ARUD Yönetim Kurulu Ad na Baflkan xiii

14 De erli Meslektafllar m, Dergimizin bu say s nda sizler ile " ntraoperatif Brakial Pleksus Hasarlanmas " bafll kl bir olgu sunusunu paylafl yoruz. Bu olgu sunusunda Dr. Muhammet GÖZDEM R ve arkadafllar genel anestezi alt nda lumbar disk hernisi operasyonu s ras nda geliflen bir brakiyal pleksus hasar olgusuna dikkatimizi çekmektedirler. Cerrahi ifllemler sonras periferik sinir hasar cerrahi ifllem arac l kl ve bizim için daha da önemli olarak hatal hasta pozisyonu ile geliflebilmektedir. Bilindi i üzere peroneal sinir, brakial pleksus, femoral sinir ve siyatik sinir hasarlanmalar en s k karfl lafl lan operasyon sonras sinir hasarlanmalar aras ndad r. Bu olgu sunusunda dikkati çeken nokta, klinisyenlerin hastan n ilk pozisyonun verildi i dönemde gerekli hassasiyeti göstererek uygun ve güvenli bir pozisyon sa lad klar halde, operasyonun ilerleyen dönemlerinde hastan n pozisyonunun hasarlanmaya neden olacak flekilde de iflmifl olabilece i gerçe idir. Biz anestezistler hastan n peroperatif dönemde her türlü sa l k ve güvenlik gereklerini yüklenen hekimler olarak, hasta ile birlikte oldu umuz her an içinde de iflen her durumda yeni bir de erlendirme gerçeklefltirmeliyiz. Anestezist olarak yükümlülüklerimizin bafl nda hasta güvenli ini sa lamak gelmelidir. Günümüzde artan medikolegal sorunlar nedeniyle anestezistler daha çok risk alt ndad rlar ve bu nedenle günlük prati imizde hasta güvenli i üzerinde dikkatlerimizi daha da yo unlaflt rmak durumunday z. Bu olgu sunumu ile dikkatlerinizi bir kez daha hasta pozisyonlar ve hasta güvenli ine çekmek istiyor ve katk lar n z için konuyu tart flman za aç yorum. Sayg lar mla Prof. Dr. Oya ÖZATAMER xiv

15 Anestezi Dergisi 2010; 18 (2): Hasdo an ve ark: Kondrolizis DERLEME NTRA-ART KÜLER LOKAL ANESTEZ KLER KONDROL Z SE NEDEN OLUR MU? Menekfle HASDO AN, Ayfle YILMAZ, Feyhan ÖKTEN Ankara Üniversitesi T p Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD, Ankara ÖZET Günümüzde özellikle omuz ve diz artroskopisinde perioperatif analjezi ve romatizmal hastal klarda analjezi amaçl lokal anestezik ajanlar n eklem aral na tek seferlik enjeksiyonu veya sürekli infüzyon fleklinde uygulanmas iyi tan mlanm fl bir analjezi tekni i olarak kabul edilmektedir. Ancak, tek bafl na veya di er ilaçlarla birlikte kullan lan lokal anesteziklere uzun süre maruz kalan eklem kondrosit hücrelerinde potansiyel olarak hasar olufltu una dair son y llarda artan say da olgu raporlar, bu tekni e ait kayg lar n ortaya ç kmas na neden olmufltur. Bu ba lamda, yap lan hayvan deneyleri, lokal anesteziklerin özellikle de bupivakainin doz ve zaman ba ml olarak kondrotoksik oldu unu göstermifltir. Bu derlemenin amac ; literatür bilgileri fl nda sa l k çal flanlar n n özellikle de anesteziyologlar n ve ortopedistlerin dikkatini, eklem içine yüksek konsantrasyonda, uzun süre ve özellikle epinefrinli lokal anestezik uygulamas ndan kaç n lmas gerekti i konusuna çekmektir. ANAHTAR KEL MELER: Kondrositler; K k rdak, Eklem; Glenohumeral Eklem; Lokal Anestezikler; nfüzyon Pompas. SUMMARY DO INTRA-ARTICULAR LOCAL ANESTHETIICS CAUSE CHONDROLYSIS? Today, the administration of local anesthetic drugs into the joint space either by single injection or by continuous infusion, has been admitted as a well-defined technique for perioperative analgesia, particularly in shoulder or knee arthroscopic surgery and also for analgesia in rheumatismal diseaes. However, recent clinical case reports that mentioned potential toxicity to articular chondrocytes with prolonged exposure to local anesthetics used either alone or in combination with other drugs have caused arising concerns about this technique. In this context, animal studies have shown that local anesthetics, particularly bupivacaine are toxic to chondrocytes depending on the dose and the time. The aim of this review is to make a point of health care professionals, especially anesthesiologists and orthopedic surgeons, to avoid using local anesthetics at high concentrations, for prolong periods and particularly with epinephrine into the articular space. KEYWORDS: Chondrocytes; Cartilage, Articular; Glenohumeral Joint; Anesthetics, Local; Infusion Pumps. KONDROL Z S Ortopedik operasyonlardan sonra geliflen akut postoperatif a r n n yönetimi hem anestezistler hem de ortopedistler için önemli bir sorundur. Günümüzde lokal anestezik ilaçlar n tek seferlik enjeksiyon veya sürekli infüzyon fleklinde eklem aral na uygulanmas, özellikle artroskopik cerrahide perioperatif a r kontrolü için iyi tan mlanm fl bir analjezi tekni i olarak kabul görmüfltür. Bu amaçla tercih edilen yöntemler aras nda, lokal anestezik içeren solüsyonun; cerrahi ekip taraf ndan operasyon bitiminde intra-artiküler enjeksiyonu veya operasyon sahas na yerlefltirilen kateterden elastomerik balon pompas arac l ile tek seferlik enjeksiyon veya sürekli infüzyon fleklinde uygulanmas yer almaktad r (1,2). ntra-artiküler analjezide uzun etki süresi nedeniyle bupivakain yayg n olarak kullan lmaktad r. ntra-artiküler analjezi için kullan lan di er lokal anestezik ajanlar aras nda ropivakain ve lidokain yer al r. Günümüze kadar yeterli ve uzun süreli postoperatif analjezi elde etmek amac ile intra-artiküler lokal anesteziklere opioidler, non-steroid antiinflamatuar ilaçlar, ketamin, klonidin ve neostigmin gibi birbirinden farkl ajanlar n ilave edildi i çeflitli klinik çal flmalar yay nlanm flt r (3,4,5). Ayr ca lokal anestezikler eklem a r s n n, inflamatuar artritin ve osteoartritin semptomatik tedavisinde kortikosteroidler ile birlikte yayg n olarak kullan lmaktad r (6). Yak n zamana kadar lokal anesteziklerin intra-artiküler kullan m n n güvenli oldu u kabul edilmekteydi. Pratik uygulamada oldukça yayg n olarak kullan lmalar na ra men, son yay nlar intra-artiküler lokal anestezik ilaçlar n eklem yap lar üzerine olan etkilerinin tamamen aç k olmad n düflündürtmüfltür. Tek bafl na veya di er ilaçlarla birlikte kullan lan lokal anesteziklere uzun süre maruz kalan eklem kondrositlerinde potansiyel olarak hasar olufltu una dair kayg lar, son y llarda artan say da olgu raporlar ile birlikte art fl göstermifltir (7). 63

16 Anestezi Dergisi 2010; 18 (2): Hasdo an ve ark: Kondrolizis Artroskopik cerrahi sonras omuz ve diz ekleminde görülen postoperatif kondrolizise ait klinik yay nlar ve intra-artiküler bupivakain kullan m ile olan muhtemel iliflkisi, intra-artiküler lokal anesteziklerin güvenilirli i konusunda anestezistleri en bafla götürmüfltür (8). Kondrolizis; k k rdak matriks ve hücrelerinin lizisi veya ölümü sonucunda eklem k k rda n n ortadan kaybolmas olarak tan mlanmaktad r. Kondrolizise neden olan faktörler ise tam olarak ortaya koyulamam flt r. Petty ve ark. (8) kondrolizis ile iliflkili faktörler aras nda gentiana moru, klorheksidin, metil metakrilat, meniskektomi, termal radyofrekans enerjisi, lazer, kronik sinovit, metalik implant, fibronektinin yer ald n aç kça ifade etmektedirler. Postartroskopik glenohumeral kondrolizis (PAGKL) geliflen hastalar omuz ekleminde artm fl a r, kat l k ve krepitasyon (hareket k s tl l ile birlikte veya olmaks z n) ve direkt radyografide glenohumeral eklem aral n n kayb gibi kriterlere dayanarak teflhis edilmektedirler (9). Günümüzde bu durumun etkin bir tedavisi de mevcut de ildir. Kondrolizis, klinik olarak dejeneratif artrit ve eklem otofüzyonu ile sonuçlanabilir (10). Sonuç olarak bu durumdan etkilenen hastalar n bir ço una glenohumeral artroplasti uygulanmas bile gerekebilmektedir. Kondrolizisin özellikle genç hastalarda daha s k olarak ortaya ç kt göz önüne al nd nda omuz artroplastisinin katastrofik bir sonuç oldu u kabul edilebilir. Ondokuz ay aflk n bir süre içinde retrospektif olarak 152 hasta üzerinde gerçeklefltirilen 177 omuz artroskopisinin sonuçlar n n gözden geçirildi i bir makalede, bu konu hakk ndaki tecrübelerin paylafl lmas ve kondrolizis geliflme riski olan hastalar n ortak özelliklerinin tespit edilerek orijinin ay rt edilmesi amaçlanm flt r. Yüzyetmiflyedi artroskopinin 125 ine bursal bofllu a izole ifllemler (örn., subakromial dekompresyon, distal klavikula rezeksiyonu, rotator kaf tamiri veya bunlar n kombinasyonu), 18 ine hem bursal hem de glenohumeral cerrahi içeren ifllemler (instabilite tamiri ve rotator kaf cerrahisinin kombinasyonu) ve 34 üne yaln zca stabilizasyon ifllemi uygulanm flt r. Stabilizasyon uygulanan omuzlardan 30 una artroskopik, 4 üne aç k stabilizasyon gerçeklefltirilmifltir. PAGKL geliflen 12 omuz, artroskopik stabilizasyon uygulanan 30 hastal k gruptan ç km flt r (%63). Kondrolizis grubunda 1 hasta olmak üzere tüm cerrahi ifllemler lateral dekübit pozisyonunda gerçeklefltirilirken, traksiyon süresi ortalama 84 dakika olarak belirlenmifltir. On omuzda glisinli y kama (termal proba ihtiyaç oldu unda iletimi artt rmak amac ile) ve di er 2 omuzda ringer laktat kullan lm flt r. Onüç hastan n 4 ünde termal radyofrekans kullan lm flt r. Baz otoriteler taraf ndan etyolojik faktörler aras nda yer ald düflünülmesine ra men bu vakalarda aç k flekilde ispatlanm fl tek faktör olmad düflünülmektedir. Peroperatif dönemde 12 omuza 25 ml %0.25 konsantrasyonda epinefrinli bupivakain ve prezervatifsiz 5 mg morfin sülfat uygulanm flt r. Etkilenen bütün omuzlara cerrahi sonras dönemde kullan lmak üzere intra-artiküler a r pompas yerlefltirilmifltir. Cerrahiden sonra 4 hafta süren immobilizasyon periyodunu takiben beklenildi i üzere tüm hastalar n hareket kabiliyetlerinde art fl olmufltur. Etkilenen tüm hastalarda cerrahiden sonraki 1 y l içinde (3-12 ay) yeni bafllang çl a r, kat l k, hareketle artan a r ve krepitasyon ortaya ç km flt r. Her hastada tan konuldu u anda radyografik olarak glenohumeral eklem aral nda daralma tespit edilmifltir. lk operasyon ile semptomlar n ortaya ç kmas aras nda geçen ortalama süre 4.3 ay (3-13 ay) ve hastalar n ortalama yafl 28.9 (16-47) olarak belirlenmifltir. Di er 104 hasta, ayn preoperatif ve postoperatif enjeksiyon ve a r pompa teknikleri ile tedavi edilmifller ancak kondrolizis geliflen hastalardan farkl olarak kateterleri eklem d fl na örne in rotator kaf tendonlar n n yüzeyine yerlefltirilmifltir. Bu hasta grubunda hiç kondrolizise rastlanmam flt r. Bu de erlendirmenin sonucunda yazarlar, traksiyon zaman n n, fleklinin veya kullan lan s v lar n kondrolizise katk s olmad n belirtmifllerdir. Kondrolizis geliflen hastalardaki sabit olan iki fleyin %0.25 bupivakain ve epinefrin içeren intra-artiküler a r pompas kullan m ve tüm operasyonlar n artroskopik kapsül cerrahisi olufludur (9). Günümüze kadar toplamda 27 adet post-artroskopik glenohumeral kondrolizis vakas yay nlanm fl ve bu vakalardan 25 ine bupivakain ile postoperatif sürekli intra-artiküler analjezi uygulanm flt r (11). Gerçekten son y llarda yap lan birkaç deneysel çal flma ile de lokal anesteziklerin eklem kartilaj na zarar verebilece i ortaya koyulmufltur. n vivo tavflan modelinde tek sefer intra-artiküler %0.5 konsantrasyonda bupivakain enjeksiyonundan 10 gün sonra eklem k k rda nda inflamasyona ait histolojik kan tlar gösterilmifltir (12). Domuz eklem k k rda nda %0.5 bupivakainin etkilerini gösteren di er bir in vivo çal flmada ise 3 günlük çal flma süresi boyunca proteoglikan sentezinin geçici olarak bask land n göstermifllerdir (13). Ancak Nole ve ark. (14) taraf ndan yap lan bir di er çal flma ise 6 haftal k domuz diz eklemine bir kez uygulanan %0.5 bupivakain enjeksiyonundan 3 gün sonra kontrol grubu ile k yasland nda radyoaktif madde ile iflaretlenmifl sülfat al m nda her hangi bir farkl l k olmad n göstermifltir. ntra-artiküler uygulanan tek seferlik bupivakainin memeli diz ekleminde kondrosit nekrozu ve kondrolizisini tetiklemedi i hipotezinden yola ç k larak gerçeklefltirilen ve geç dönem sonuçlar n in vivo olarak incelendi- 64

17 Anestezi Dergisi 2010; 18 (2): Hasdo an ve ark: Kondrolizis i bir baflka çal flmada tek sefer intra-artiküler %0.5 bupivakain enjeksiyonundan 6 ay sonra kondrosit yo unlu unda belirgin azalma oldu u ortaya koyulmufltur. Buna karfl l k %0.6 monoiodoasetat enjekte edilen eklemlerde yayg n kondrosit nekrozu ve ayn zaman diliminde gözle görülür eklem k k rda kayb n takiben tüm katmanlarda patolojik de ifliklikler ortaya ç km flt r. Monoiodoasetat enjekte edilen örneklerin eklem yüzeyleri, makroskobik incelemelerde 12 hafta boyunca sa lam kal rken, fluresan ve fl k mikroskopisi 1. haftada yüzeyel kondrositlerin ve 4. haftada kondrosit kayb yaflanan alanlar n %87 sinden fazlas n n kayboldu unu ortaya koymufltur. Benzer flekilde histolojik çal flmalar monoiodoasetat enjeksiyonundan 4 hafta sonra bütün kondrosit tabakalar nda azalma, subkondral kemik nekrozu ve fibrozis geliflti ini ortaya koymufltur. Tek sefer %0.5 bupivakain enjeksiyonunu takiben, eklem k k rda nda floresan veya fl k mikroskobunda veya konvansiyonel histolojik incelemelerde eklem k k rda na ait herhangi bir patolojik de iflikli e rastlanmam flt r. Kondrolizis ortaya ç kt nda eklem k k rda n n kayb gözle görülür hale gelirken, bu çal flma sa lam bir eklem yüzeyinin a r patolojik de ifliklikleri maskeleyebilece ine iflaret etmektedir (15). Chu ve ark. (16) in vitro model kullanarak hem hücre kültüründe, hem de osteokondral eksplantlarda bupivakain maruziyetinin etkilerini araflt rm fllard r. Gomoll ve ark. (17) ise tavflan omuz modelinde glenohumeral ekleme yerlefltirilen bir kateter arac l ile 48 saat boyunca bupivakain infüzyonu uygulad klar in vivo çal flmalar n n sonuçlar n yay nlam fllar d r. Her iki çal flma da kondrosit ölümü ve azalm fl k k rdak metabolizmas ile karakterize kondrotoksisite varl n ortaya koymay baflarm flt r. Ancak bu çal flmalar, bu hücresel yan tlar n uzun dönem sonuçlar n ortaya koyacak biçimde dizayn edilmediklerinden uzun dönem sonuçlara ait bir veri mevcut de ildir. Tavflan omuz modelinde, erken dönemde gözlenen kondrotoksisitenin geçici olup olmad n veya eklem k k rda nda aflikar ve kal c de ifliklikler yarat p yaratmad n uzun dönem takipler sonras nda ortaya koymay hedefleyen in vivo bir baflka çal flmada intra-artiküler bupivakain infüzyonunun uygulamadan 3 ay sonra k - k rdak fonksiyonunda kal c herhangi bir de iflikli e neden olmad n ortaya koymufltur. Di er taraftan, bupivakaine maruz kalm fl k k rdakta karfl taraf veya salin uygulanm fl eklem ile k yasland nda artm fl sülfat al - m ve yüksek proteoglikan içeri i ile karakterize artm fl "anabolik aktivite" tespit edilmifltir. Bu çeliflkili sonuçlar deneysel modellerde k k rdak fonksiyonunun bupivakain maruziyetinden sonra geçici olarak bozuldu unu gös- termektedir. Bupivakain maruziyetinden sonraki 1. haftada k k rdak metabolizmas nda azalma olmakta ancak 3 ay sonra k k rdak metabolizmas yaln zca düzelmekle kalmay p ayn zamanda artmaktad r. Bu sonucun muhtemel aç klamas ise 3. ayda artm fl olan proteoglikan sentezinin zararl uyaranlara karfl l k onar c bir yan t oluflturmufl olabilece idir. Bupivakain infüzyonundan 1 hafta sonra kondrositlerin %20 ile %30 unun ölmüfl oldu u gözlenmesine ra men bu çal flma salin infüzyonu ile bupivakain infüzyonu k yasland nda 3 ay sonra hücre canl l nda anlaml bir farkl l k olmad n ortaya koymufltur (18). nsan eriflkin kondrositlerinin zararl bir uyaran n ard ndan bölünme ve matriks üretme yetene i konusunda bir hayli tart flma mevcuttur. Archer ve ark. (19) kondrositlerin cans z k k rda a komflu olarak yerleflmeleri durumunda ço alma yetenekleri oldu unu göstermifllerdir. Lu ve ark. (20) ise mekanik travma sonras k r lm fl k - k rdakta kondrositlerin geliflti ini ve hyalin benzeri bir madde ürettiklerini ortaya koymufllard r. Bu bulgu insanlarda bariz bir travma sonras nda insan eriflkin kondrositlerinin bölünme ve anabolik etkiler ortaya koyma yetene ine sahip oldu unu düflündürmektedir. Dikkate al nmas gereken bir di er önemli konu ise hayvan çal flmalar nda tavflan modellerinin kullan l yor olufludur. Medial femoral kondilden al nan eklem k k rda örneklerinde k k rdak dansite ölçümleri tavflanlarda %12.2 iken insanlarda bu oran yaln zca %1.7 dir. Bu nedenle insan kondrositleri, etraf saran matriksin yaklafl k olarak 8 ile 10 kat kadar genifllikte bir alan korumalar gerekmektedir. Tavflan n yüksek k k rdak dansitesi insanlar ile k yasland nda, k k rdak hasar sonras tavflanda iyileflme daha kolay gerçekleflir gibi görünmektedir. Ayr ca tavflan k k rda n n yüksek kondrosit dansitesi nedeniyle zararl uyaranlara daha dirençli olma olas l söz konusudur (18). Karpie ve Chu (21) sa lam eklem yüzeyinde bulunan kondrositler yerine izole kondrositleri kulland klar çal flmalar nda lidokainin kondrotoksisiteye neden olmad n ortaya koymufllard r. Bu çal flmada kondrositler en fazla kondrolizisin bildirildi i omuz ekleminden de il diz ekleminden toplanm flt r ancak günümüzde diz k k rda n n veya kondrositlerinin omuz eklemi k k rda- ndan veya kondrositlerinden farkl oldu unu gösteren herhangi bir veri söz konusu de ildir. Fizyolojik bir model kullanarak insan kondrosit canl l üzerine a r pompas arac l ile uygulanan epinefrinli lidokain ve bupivakainin etkilerini de erlendirmek üzere tasarlanan bir baflka çal flmada, uygulamadan sonraki 24, 48 ve 72. saatlerde epinefrin içeren lokal anesteziklere maruz kalan kültürlerde kondrosit canl l - 65

18 Anestezi Dergisi 2010; 18 (2): Hasdo an ve ark: Kondrolizis nda belirgin düzeyde azalma tespit edilmifltir. Kontrol grubu ile k yasland nda epinefrinli lidokainin en yüksek oranda nekroza neden oldu u ortaya koyulmufltur. Bu deneysel çal flma süresi boyunca %1 lidokain uygulanan kültürlerde kondrosit canl l n n çok az miktarda de iflti i ancak 48. saatte istatistiksel aç dan anlaml düzeye ulaflt ortaya koyulmufltur. Kontrol gruplar ile k - yasland nda 48 saate kadar %0.25 ile %0.5 lik bupivakainin kondrosit canl l üzerine minimal etkisi oldu u ancak 72 saat boyunca kullan lan %0.5 lik bupivakainin ve epinefrin içeren tüm medikasyonlar n belirgin oranda hücre ölümüne yol açt ve bu nedenle intra-artiküler kullan m n n tavsiye edilmedi i vurgulanmaktad r. Burada dikkat edilmesi gereken önemli bir nokta çal flmada artriti olan yafll hastalar n kondrositlerinin kullan ld d r. Görünümü normal olan periferal k k rdak dokusu kullan lmas na ra men bu hücrelerin hasara karfl daha hassas olabilece i ve genç, sa l kl kondrositlerin reaksiyonunu yans tmayabilece i göz önünde bulundurulmal d r (22). Tüm deneysel çal flmalar n ortak vard sonuç; epinefrin içeren tüm ilaçlar n intra-artiküler kullan m nda kondrosit canl l nda anlaml bir azalma oldu udur. Bunun nedenine yönelik yap lan araflt rmalarda, hücre ölümündeki art fl n yaln zca ph etkisine veya epinefrinli ilaçlarda kullan lan koruyucu maddelerin varl na ba l olabilece i düflünülmektedir. Epinefrinli ilaçlar n ph de- eri 4.0 ile 4.5, epinefrin içermeyen ilaçlar n ise ph de- eri 5.0 ile 6.5 aras nda de iflmektedir. Karpie ve ark. (21) s r kondrositlerinde uygulanan solüsyonun ph de eri 5.0 ile 7.4 aras nda iken kondrosit canl l nda herhangi bir farkl l k gösterememifllerdir. Ancak bu çal flmada klinik pratikte çok fazla kullan lmayan prezervatifsiz lidokain kullan lm flt r. Asidik ph de erlerinde kondrosit canl l n de erlendirmek için ilave çal flmalara ihtiyaç oldu u aç kt r. Klinik pratikte lokal anesteziklerin "a r pompas " kullan larak intra-artiküler alana infüzyon fleklinde uyguland teknik, özellikle Kuzey Amerika baflta olmak üzere tüm dünyada popülaritesi artmaya devam eden bir tekniktir. Tart fl lan konu olmas nedeniyle kondrolizis gibi yan etkilerin bupivakainin yaln zca sürekli infüzyon fleklinde uygulanmas sonras nda ortaya ç kt, tek seferlik bolus enjeksiyonlar sonras nda ise bu yan etkilere rastlanmad özellikle vurgulanmal d r. Klinik yay nlar ve yeni yeni ortaya ç kmaya bafllayan medikolegal davalar n fl nda incelendi inde, deneysel çal flmalar bak m ndan say s z yorum yap labilir. lk olarak sinoviyal eklemlerin yüzeyini kaplayan hiyalin kartilaj, metabolik ihtiyaçlar için sinoviyal s v ya ba ml olan avasküler bir yap d r. ntra-artiküler aral a her hangi bir s v uygulamas sinoviyal s v n n bileflimini de ifltirebilir veya dilüe edebilir ki bu durum eklem k k rda n n beslenmesini bozar. kinci olarak intra-artiküler lokal anesteziklerin klinik pratikteki potansiyel kondrotoksik etkileri deneysel çal flmalarda görülen etkilerinden oldukça farkl olabilir. Klinik etkiler afla da s ralanan çok say da faktörden etkilenebilir: deneysel çal flmalarda kullan lan kondrositlerin veya osteokondral dokunun tersine sa lam eklem k k rda n n koruyucu etkisi, eklem k k rda n n önceden var olan patolojik durumu, ilac n eklem yap lar içine lokal absorbsiyonu, ilac n sinoviyal s v veya artroskopik y kama s v s ile dilüsyonu ve devam eden eklem yenilenme süreci. Uygulanan tedavilerin ve ortam n yaratt fizyolojik metabolizmay taklit etmek üzere bir bioreaktör tasarlanm fl olmas na ra men bu in vitro model, omuz gibi oldukça duyarl bir eklemde eklem içi ortam yeterince iyi yans tamayabilir. Ekleme a r pompas yerlefltirilmesi ortamdaki oksijen satürasyonunu düflürebilir. Bu senaryo ise kontrol gruplar nda dahi gözlenen yüksek ölüm oranlar n (%26-%31) aç klamaya yard mc olabilir (22). Lokal anesteziklerin prospektüsünde sürekli intra-artiküler postoperatif infüzyonuna veya elastomerik infüzyon pompalar arac l yla kullan m na dair herhangi bir bilgi mevcut de ildir. The Food and Drug Administration (FDA) özellikle genç eriflkinlerde postoperatif a r y kontrol alt na almak için elastomerik infüzyon pompalar ile birlikte intra-artiküler lokal anestezik infüzyonu uygulanan hastalarda geliflen kondrolizis olgular n gözden geçirmifl ve sa l k çal flanlar n n bu konuya ilgilerini çekmek amac ile "Information for Healthcare Professionals-Chondrolysis Reported with Continuously Infused Local Anesthetics (marketed as bupivacaine, chlorprocaine, lidocaine, mepivacaine, procaine and ropivacaine" bafll alt nda 13 Kas m 2009 tarihinde bir deklarasyon yay nlam flt r ( Bildirilen vakalar n fl nda FDA, ilaç üreticilerini, bu son derece ciddi potansiyel yan etki konusunda sa l k personelini uyar c nitelikte olacak flekilde ürün bilgilerini yeniden gözden geçirmeleri gerekti i konusuna dikkat çekmektedir. Sonuç olarak, düflük konsantrasyonlarda ve tek sefer uygulanan bupivakain uygulamas n n kondrolizis aç s ndan güvenli oldu u ileri sürülmektedir ancak lokal anesteziklerin özellikle de bupivakainin, doz ve zaman ba- ml insan kondrositleri üzerine olan toksik etkilerinin ispatlanmas sonras nda bupivakainin peroperatif analjezi amac yla yüksek konsantrasyonlarda uzun süre ve infüzyon fleklinde eklem aral na uygulanmas n n çeflitli klinik yan etkiler ile sonuçlanabilece i ak ldan ç kar lmamal d r. 66

19 Anestezi Dergisi 2010; 18 (2): Hasdo an ve ark: Kondrolizis Yaz flma Adresi: Dr. Menekfle HASDO AN Ankara Üniversitesi T p Fakültesi bn-i Sina Hastanesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD S hhiye-ankara Tel: KAYNAKLAR 1. Zeidan A, Kassem R, Nahleh N, et al. Intraarticular Tramadol- Bupivacaine Combination Prolongs the Duration of Postoperative Analgesia After Outpatient Arthroscopic Knee Surgery. Anesth Analg 2008; 107: Axelsson K, Gupta A, Johanzon E, et al. Intraarticular Administration of Ketorolac, Morphine, and Ropivacaine Combined with Intraarticular Patient-Controlled Regional Analgesia for Pain Relief After Shoulder Surgery: A Randomized, Double-Blind Study. Anesth Analg 2008; 106: Alagol A, Calpur OU, Usar PS, Turan N, Pamukcu Z. Intraarticular analgesia after arthroscopic knee surgery: comparison of neostigmine, clonidine, tenoxicam, morphine and bupivacaine. Knee Surg Sports Traumatol Arthrosc 2005; 13: Batra YK, Mahajan R, Bangalia SK, Nagi ON, Dhillon MS. Bupivacaine/ketamine is superior to intra-articular ketamine analgesia following arthroscopic knee surgery. Can J Anaesth 2005; 52: Cook TM, Tuckey JP, Nolan JP. Analgesia after day-case knee arthroscopy: double-blind study of intra-articular tenoxicam, intraarticular bupivacaine and placebo. Br J Anaesth 1997; 78: Bellamy N, Campbell J, Robinson V, Gee T, Bourne R, Wells G. Intraarticular corticosteroid for treatment of osteoarthritis of the knee. Cochrane Database Syst Rev ; 2: CD Fester EW, Noyes FR. Postoperative chondrolysis of the knee: 3 case reports and a review of the literature. Am J Sports Med 2009; 37: Petty DH, Jazrawi LM, Estrada LS, Andrews JR. Glenohumeral chondrolysis after shoulder arthroscopy: case reports and review of the literature. Am J Sports Med 2004; 32: Hansen BP, Beck CL, Beck EP, Townsley RW. Postarthroscopic Glenohumeral Chondrolysis. Am J Sports Med 2007; 35: Good CR, Shindle MK, Kelly BT, Wanich T, Warren RF. Glenohumeral chondrolysis after shoulder arthroscopy with thermal capsulorrhaphy. Arthroscopy 2007; 23: 797. e Webb ST, Ghosh S. Intra-articular bupivacaine: potentially chondrotoxic? BJA 2009; 102: Dogan N, Erdem AF, Erman Z, Kizilkaya M. The effects of bupivacaine and neostigmine on articular cartilage and synovium in the rabbit knee joint. J Int Med Res 2004; 32: Fulkerson JP, Damiano P. Effect of prostaglandin E2 on adult pig articular cartilage slices in culture. Clin Orthop Relat Res 1983; 179: Nole R, Munson NM, Fulkerson JP. Bupivacaine and saline effects on articular cartilage. Arthroscopy 1985; 1: Chu CR, Coyle CH, Chu CT, et al. In Vivo Effects of Single Intra-Articular Injection of 0.5% Bupivacaine on Articular Cartilage. J Bone Joint Surg Am 2010; 92: Chu CR, Izzo NJ, Papas NE, Fu FH. In vitro exposure to 0.5% bupivacaine is cytotoxic to bovine articular chondrocytes. Arthroscopy 2006; 22: Gomoll AH, Kang RW, Williams JM, Bach BR, Cole BJ. Chondrolysis after continuous intra-articular bupivacaine infusion: an experimental model investigating chondrotoxicity in the rabbit shoulder. Arthroscopy 2006; 22: Gomoll AH, Yanke AB, Kang RW, et al. Long-Term Effects of Bupivacaine on Cartilage in a Rabbit Shoulder Model. Am J S- ports Med 2009; 37: Archer CW, Redman S, Khan I, Bishop J, Richardson K. Enhancing tissue integration in cartilage repair procedures. J Anat 2006; 209: Lu Y, Dhanaraj S, Wang Z, et al. Minced cartilage without cell culture serves as an effective intraoperative cell source for cartilage repair. J Orthop Res 2006; 24: Karpie JC, Chu CR. Lidocaine exhibits dose- and time-dependent cytotoxic effects on bovine articular chondrocytes in vitro. Am J Sports Med 2007; 35: Dragoo JL, Korotkova T, Kanwar R, Wood B. The Effect of Local Anesthetics Administered Via Pain Pump on Chondrocyte Viability. Am J Sports Med 2008; 36:

20 Anestezi Dergisi 2010; 18 (2): Ayd n ve ark: Profilaktik prehidrasyon ve efedrinin hemodinami ve QT intervaline etkisi KL N K ÇALIfiMA SP NAL ANESTEZ DE PROF LAKT K PREH DRASYON VE EFEDR N UYGULAMALARININ HEMOD NAM K PARAMETRELER LE QT NTERVAL ÜZER NE ETK LER N N KARfiILAfiTIRILMASI Süreyya AYDIN, Onur ÖZLÜ, Mustafa AKSOY SB D flkap Y ld r m Beyaz t E itim ve Araflt rma Hastanesi II. Anesteziyoloji ve Reanimasyon Klini i, Ankara ÖZET Amaç: Spinal anesteziye ba l hipotansiyonu önlemede intravenöz efedrin uygulamas ile kolloid prehidrasyonunun hemodinamik parametreler ve QTc intervaline etkilerini karfl laflt rmay amaçlad k. Yöntem: Etik komite izni al nan, artroskopik diz cerrahisi uygulanacak ASA I-II, 60 olgu randomize olarak 2 gruba ayr ld. Olgular n anestezi öncesi ve sonras kan bas nçlar, kalp at m h z, EKG kayd al narak QTc intervalleri kaydedildi. Grup K ya spinal anestezi öncesi 500 ml %6 HES ile prehidrasyon; Grup E ye spinal anestezi sonras 15 mg iv efedrin uyguland. Hipotansiyon, 5 mg iv efedrin ile tedavi edildi. Bulgular: Spinal anestezi sonras kan bas nc, kalp h zlar ve hipotansiyon s kl gruplarda benzer seyretti (p>0.05). QTc intervali spinal anestezi sonras her iki grupta da uzamakla beraber (p<0.001), gruplar aras benzerdi (p>0.05). ntraoperatif ve postoperatif verilen s v miktarlar her iki grupta da benzer (p>0.05) olmas na ra men ilk miksiyon zaman Grup K da Grup E den daha erken izlendi (p<0.01). Sonuç: Spinal anesteziye ba l hipotansiyon profilaksisi amac ile kolloid ile prehidrasyon ve intravenöz efedrin uygulamalar n n hemodinamik parametreler ve QTc intervali üzerine etkilerinin benzer oldu u gözlendi. Her iki yöntemin de olgunun klini ine ve anestezistin tercihine göre uygulanabilece i görüflündeyiz. ANAHTAR KEL MELER: Spinal Anestezi; Hipotansiyon; Kolloid; Efedrin; Elektrokardiyografi Paterni. SUMMARY COMPARISON OF THE EFFECTS OF PROPHYLACTIC PREHYDRATION OR EPHEDRINE ADMINISTRATION FOR SPINAL ANESTHESIA ON HEMODYNAMIC PARAMETERS AND QT INTERVAL Objective: To prevent spinal anesthesia induced hypotension, the effects of intravenous ephedrine and colloid prehydration on the hemodynamic parameters and QTc interval were compared. Method: After ethic committee approval, ASA I-II, 60 patients scheduled for arthroscopic knee surgery were randomly allocated into two groups. Before and after the anesthesia, blood pressures and heart rates were recorded. ECG recordings were used to measure the QTc intervals. In Group K, prehydration was performed with 500 ml 6% HES before spinal anesthesia. In Group E, ephedrin 15 mg iv was administered after spinal anesthesia. Five mg bolus ephendine was applied in case of hypotension. Results: The blood pressures, heart rates and hypotension incidence were similar among the groups (p>0.05). QTc intervals of both groups were extended after the spinal anesthesia (p<0.001), but the differences were not significant among the groups (p>0.05). Although intraoperative and postoperative intravenous fluid was similar in both groups (p>0.05), the first voiding time was earlier in Group K than Group E (p<0.01). Conclusion: The effects of prehydration with colloid and intravenous ephedrine for spinal anesthesia-induced hypotension have similar effect on hemodynamic parameters and QTc interval. Both methods could be performed depending on the patient s clinic and preference of the anesthesiologist. KEYWORDS: Anesthesia, Spinal; Hypotension; Colloids; Ephedrine; Electrocardiogram Pattern. G R fi Spinal anestezi, etkisinin h zl bafllamas, kolay uygulanabilir olmas nedeniyle birçok ortopedik, ürolojik, jinekolojik ve alt abdominal cerrahi giriflimler de tercih edilen güvenilir bir anestezi tekni idir (1). Özellikle hastan n uyan k ve koopere olmas, koroner arter hastal insidans yüksek popülasyonda, gö üs a r s n n erken farkedilip müdahale edilmesini sa lamaktad r. Spinal anesteziye ba l hipotansiyon, bradikardi, bel a r s, bafl a r s, bulant, kusma, menenjit, meningismus, idrar retansiyonu gibi istenmeyen etkiler de geliflebilmektedir (2). Pregangliyonik sempatik liflerin blo una ba l olarak, sistemik vasküler direnç ve kalp debisinin düflmesi ile aç klanan hipotansiyonun önlenmesi, tedaviden daha önemli ve güvenlidir. Hipotansiyonun profilaksisi için 68

ANESTEZ DERG S. Journal of Anesthes a. Cilt / Volume 18 Say / Number 3 2010. Dernek Kurucular / Founders

ANESTEZ DERG S. Journal of Anesthes a. Cilt / Volume 18 Say / Number 3 2010. Dernek Kurucular / Founders ISSN 1300-0578 ANESTEZ DERG S Journal of Anesthes a Cilt / Volume 18 Say / Number 3 2010 Anestezi ve Reanimasyon Uzmanlar Derne i Yay n Organ Offical Journal of Anesthesiology and Reanimation Specialists

Detaylı

ANESTEZ DERG S. Journal of Anesthes a. Cilt / Volume 19 Say / Number 4 2011

ANESTEZ DERG S. Journal of Anesthes a. Cilt / Volume 19 Say / Number 4 2011 ANESTEZ DERG S Journal of Anesthes a Cilt / Volume 19 Say / Number 4 2011 ISSN 1300-0578 ANESTEZ VE REAN MASYON UZMANLARI DERNE YAYIN ORGANI OFFICIAL JOURNAL OF ANESTHESIOLOGY AND REANIMATION SPECIALISTS

Detaylı

ANESTEZ DERG S. Journal of Anesthes a. Cilt / Volume 18 Say / Number 4 2010. Dernek Kurucular / Founders

ANESTEZ DERG S. Journal of Anesthes a. Cilt / Volume 18 Say / Number 4 2010. Dernek Kurucular / Founders ISSN 1300-0578 ANESTEZ DERG S Journal of Anesthes a Cilt / Volume 18 Say / Number 4 2010 Anestezi ve Reanimasyon Uzmanlar Derne i Yay n Organ Offical Journal of Anesthesiology and Reanimation Specialists

Detaylı

ANESTEZ DERG S. Journal of Anesthes a - Jarss. Cilt / Volume 22 Say / Number 1 2014

ANESTEZ DERG S. Journal of Anesthes a - Jarss. Cilt / Volume 22 Say / Number 1 2014 SAH B VE SORUMLU YAZI filer MÜDÜRÜ / OWNER AND RESPONSIBLE MANAGER Meral KANBAK ED TÖR / EDITOR Seda BANU AKINCI YARDIMCI ED TÖRLER / ASSOCIATE EDITORS Ahmet COfiAR, Ali Abbas YILMAZ,. Ayd n ERDEN, Lale

Detaylı

ANESTEZ DERG S. Journal of Anesthes a. Cilt / Volume 18 Say / Number 1 2010. Dernek Kurucular / Founders

ANESTEZ DERG S. Journal of Anesthes a. Cilt / Volume 18 Say / Number 1 2010. Dernek Kurucular / Founders ISSN 1300-0578 ANESTEZ DERG S Journal of Anesthes a Cilt / Volume 18 Say / Number 1 2010 Anestezi ve Reanimasyon Uzmanlar Derne i Yay n Organ Offical Journal of Anesthesiology and Reanimation Specialists

Detaylı

ANKARA ÜNİVERSİTESİ PSİKİYATRİK KRİZ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ

ANKARA ÜNİVERSİTESİ PSİKİYATRİK KRİZ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ ANKARA ÜNİVERSİTESİ PSİKİYATRİK KRİZ UYGULAMA VE ARAŞTIRMA MERKEZİ Kuruluş : 27 Ekim 1989 Adres : Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Cebeci Kampüsü Dikimevi - Ankara Tel : 363 03 26-363 03 27 ANKARA ÜNİVERSİTESİ

Detaylı

TELİF HAKKI DEVİR SÖZLEŞMESİ Bornova Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Dergisi Makalenin Başlığı:......... Yazar/Yazarlar ve tam isimleri:............ Yayından sorumlu yazarın adı-soyadı, adresi

Detaylı

2- Bilim ve Danışma Kurulu Onayına Sunulacak Eserlere Đlişkin Yayın

2- Bilim ve Danışma Kurulu Onayına Sunulacak Eserlere Đlişkin Yayın SĐGORTA ARAŞTIRMALARI DERGĐSĐ GENEL YAYIN ĐLKELERĐ VE YAZIM KURALLARI Sigorta Araştırmaları Dergisi ne çalışma göndermek için gerekli kriterler şunlardır: 1- Çalışmanın Genel Yayın Đlkeleri ne uygun olması,

Detaylı

Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi. Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü PROJE HAZIRLAMA ESASLARI

Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi. Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü PROJE HAZIRLAMA ESASLARI Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü PROJE HAZIRLAMA ESASLARI Yrd.Doç.Dr. Kemal ÜÇÜNCÜ Orman Endüstri Makinaları ve İşletme Anabilim Dalı 1. Proje Konusunun

Detaylı

ANESTEZ DERG S. Journal of Anesthes a. Cilt / Volume 16 Say / Number 2 2008. Dernek Kurucular / Founders

ANESTEZ DERG S. Journal of Anesthes a. Cilt / Volume 16 Say / Number 2 2008. Dernek Kurucular / Founders ISSN 1300-0578 ANESTEZ DERG S Journal of Anesthes a Cilt / Volume 16 Say / Number 2 2008 Anestezi ve Reanimasyon Uzmanlar Derne i Yay n Organ Offical Journal of Anesthesiology and Reanimation Specialists

Detaylı

K.S.Ü. MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ TEKSTİL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİTİRME ÖDEVİ / BİTİRME PROJESİ DERSLERİ İLE İLGİLİ İLKELER

K.S.Ü. MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ TEKSTİL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİTİRME ÖDEVİ / BİTİRME PROJESİ DERSLERİ İLE İLGİLİ İLKELER K.S.Ü. MÜHENDİSLİK MİMARLIK FAKÜLTESİ TEKSTİL MÜHENDİSLİĞİ BÖLÜMÜ BİTİRME ÖDEVİ / BİTİRME PROJESİ DERSLERİ İLE İLGİLİ İLKELER 1- TANIM K.S.Ü. Müh. Mim. Fakültesinin Tekstil Mühendisliği Bölümünde Bitirme

Detaylı

3. SALON PARALEL OTURUM XII SORULAR VE CEVAPLAR

3. SALON PARALEL OTURUM XII SORULAR VE CEVAPLAR 3. SALON PARALEL OTURUM XII SORULAR VE CEVAPLAR 423 424 3. Salon Paralel Oturum XII - Sorular ve Cevaplar OTURUM BAfiKANI (Ali Metin POLAT) OTURUM BAfiKANI - Gördü ünüz gibi son derece demokratik bir yönetim

Detaylı

CO RAFYA GRAF KLER. Y llar Bu grafikteki bilgilere dayanarak afla daki sonuçlardan hangisine ulafl lamaz?

CO RAFYA GRAF KLER. Y llar Bu grafikteki bilgilere dayanarak afla daki sonuçlardan hangisine ulafl lamaz? CO RAFYA GRAF KLER ÖRNEK 1 : Afla daki grafikte, y llara göre, Türkiye'nin yafl üzerindeki toplam nufusu ile bu nüfus içindeki okuryazar kad n ve erkek say lar gösterilmifltir. Bin kifli 5. 5.. 35. 3.

Detaylı

Tarih Araştırmaları Dergisi Yazım Kuralları

Tarih Araştırmaları Dergisi Yazım Kuralları Tarih Araştırmaları Dergisi Yazım Kuralları Tarih Araştırmaları Dergisi nde özgün araştırma, inceleme, deneme ve çeviri yayınlarına yer verilmektedir. Yayınlanmak üzere gönderilen yazıların, hakem değerlendirmesine

Detaylı

YAYIN İLKELERİ VE YAZIM KURALLARI

YAYIN İLKELERİ VE YAZIM KURALLARI YAYIN İLKELERİ VE YAZIM KURALLARI Yazıların nitelikleri Cumhuriyet YERBİLİMLERİ Dergisi nde yayınlanması istemiyle gönderilecek yazıların, yerbilimlerinin herhangi bir alanında (jeoloji, maden, jeofizik,

Detaylı

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu

Girifl Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) Ecz. Neslihan Güleno lu G R fi Girifl Bu kitapç k Marmara Üniversitesi Eczac l k Fakültesi Farmakoepidemiyoloji Araflt rma Birimi (MEFEB) taraf ndan, befleri t bbi ürünlerin güvenlili inin izlenmesi ve de erlendirilmesi hakk

Detaylı

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun

Genel Yay n S ra No: 178 2010/20. Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Genel Yay n S ra No: 178 2010/20 ISBN No: 978-605-5614-56-0 Yay na Haz rlayan: Av. Celal Ülgen / Av. Coflkun Ongun Tasar m / Uygulama Referans Medya ve Reklam Hiz. Ltd. Tel: +90.212 347 32 47 e-mail: info@referansajans.com

Detaylı

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler

ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler ISI At f Dizinlerine Derginizi Kazand rman z çin Öneriler Metin TUNÇ Seçici Olun ISI' n editoryal çal flanlar her y l yaklafl k olarak 2,000 dergiyi de erlendirmeye tabi tutmaktad r. Fakat de erlendirilen

Detaylı

T bbi Makale Yaz m Kurallar

T bbi Makale Yaz m Kurallar .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Araflt rmalar ve Etik Sempozyum Dizisi No: 50 May s 2006; s. 7-11 T bbi Makale Yaz m Kurallar Dr. Sebahattin Yurdakul ÖZGÜN ARAfiTIRMA USULE

Detaylı

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas

Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi. 4. Bas 1 Prof. Dr. Yunus Kishal Kocaeli Üniversitesi ktisadi ve dari Bilimler Fakültesi Ö retim Üyesi Tekdüzen Hesap Sistemi ve Çözümlü Muhasebe Problemleri 4. Bas Tekdüzen Muhasebe Sistemi Uygulama Tebli leri

Detaylı

ARCHIVUM ANATOLICUM / ANADOLU ARŞİVLERİ YAYIN İLKELERİ

ARCHIVUM ANATOLICUM / ANADOLU ARŞİVLERİ YAYIN İLKELERİ ARCHIVUM ANATOLICUM / ANADOLU ARŞİVLERİ YAYIN İLKELERİ 1. ARCHIVUM ANATOLICUM Hititoloji, Latin Dili ve Edebiyatı, Sumeroloji, Yunan Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalları (= Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya

Detaylı

EDEBİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ YAYIN İLKELERİ

EDEBİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ YAYIN İLKELERİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ DERGİSİ YAYIN İLKELERİ 1. Trakya Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, Ocak ve Temmuz ayları olmak üzere yılda iki sayı olarak yayınlanan uluslararası hakemli bir dergidir. Dergi

Detaylı

T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ TEZ YAZIM KURALLARI

T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ TEZ YAZIM KURALLARI T.C. KARADENİZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI BÖLÜMÜ TEZ YAZIM KURALLARI Yazı Karakteri Tezde 12 punto Times New Roman yazı biçimi kullanılır. Tezde kullanılan yazı karakteri

Detaylı

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i

DR. NA L YILMAZ. Kastamonulular Örne i I DR. NA L YILMAZ HEMfiEHR K ML Kastamonulular Örne i II Yay n No : 2039 Sosyoloji : 1 1. Bas - Ekim 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-936 - 1 Copyright Bu kitab n Türkiye deki yay n haklar BETA Bas m

Detaylı

İÇİNDEKİLER. 1. Projenin Amacı... 2. 2. Proje Yönetimi... 2. 3. Projenin Değerlendirilmesi... 2. 4. Projenin Süresi... 2. 5. Projenin Kapsamı...

İÇİNDEKİLER. 1. Projenin Amacı... 2. 2. Proje Yönetimi... 2. 3. Projenin Değerlendirilmesi... 2. 4. Projenin Süresi... 2. 5. Projenin Kapsamı... 0 İÇİNDEKİLER 1. Projenin Amacı...... 2 2. Proje Yönetimi... 2 3. Projenin Değerlendirilmesi... 2 4. Projenin Süresi... 2 5. Projenin Kapsamı... 2 6. Projenin Saklanması... 3 7. Proje ve Raporlama... 3

Detaylı

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha

BYazan: SEMA ERDO AN. ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi. Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha Baflkent Üniversitesi nden Bir lk Daha ABD ve Avrupa Standartlar nda Fact-Jacie Akreditasyon Belgesi Baflkent Üniversitesi T p Fakültesi Adana Eriflkin Kemik li i Nakil ve Hücresel Tedavi Merkezi, Türkiye

Detaylı

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM),

Baflkanl n, Merkez : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araflt rma Kurumu Baflkanl na ba l Marmara Araflt rma Merkezi ni (MAM), TÜRK YE B L MSEL VE TEKN K ARAfiTIRMA KURUMU YAYIN YÖNETMEL (*) B R NC BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tan mlar Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu Yönetmelik ile; Baflkanl k, Merkez ve Enstitülere ait tüm yay nlar

Detaylı

Makalede Yazar, Başlık Seçimi ve Özetin Yazılması

Makalede Yazar, Başlık Seçimi ve Özetin Yazılması Makalede Yazar, Başlık Seçimi ve Özetin Yazılması Doç.Dr.Ahmet GÜZEL Ondokuz Mayıs Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Acil Bilim Dalı, Samsun 1 Sunum Akışı Makale Yazarı kime denir Yazar tanımlamaları Yazar

Detaylı

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar

Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Merkezi Sterilizasyon Ünitesinde Hizmet çi E itim Uygulamalar Hmfl. Sevgili GÜREL Emekli, Ac badem Sa l k Grubu Ac badem Hastanesi, Merkezi Sterilizasyon Ünitesi, STANBUL e-posta: sgurkan@asg.com.tr H

Detaylı

Tıp Bilişimi 08 Bildiri Hazırlama Kılavuzu

Tıp Bilişimi 08 Bildiri Hazırlama Kılavuzu Tıp Bilişimi 08 Bildiri Hazırlama Kılavuzu Osman SAKA a, Mustafa ÖZMEN b a Biyoistatistik ve Tıp Bilişimi AD, Akdeniz Üniversitesi, Antalya b Radiodiyagnostik AD, Hacettepe, Ankara Guidelines for Submission

Detaylı

Fırat Üniversitesi Harput Araştırmaları Dergisi Cilt: IV, Sayı: 1 Elazığ,

Fırat Üniversitesi Harput Araştırmaları Dergisi Cilt: IV, Sayı: 1 Elazığ, Fırat Üniversitesi Harput Araştırmaları Dergisi Cilt: IV, Sayı: 1 Elazığ, 2017 109 YAYIM İLKELERİ VE MAKALE YAZIM KURALLARI Fırat Üniversitesi Harput Araştırmaları Dergisi Mart ve Eylül aylarında olmak

Detaylı

1. Dergiye gönderilecek yaz lar, Word (6.0 ve üstü versiyon, IBM Uyumlu) program nda yaz lm fl olmal d r.

1. Dergiye gönderilecek yaz lar, Word (6.0 ve üstü versiyon, IBM Uyumlu) program nda yaz lm fl olmal d r. Yaz Teslim Kurallar YAZI TESL M KURALLARI 1. Dergiye gönderilecek yaz lar, Word (6.0 ve üstü versiyon, IBM Uyumlu) program nda yaz lm fl olmal d r. 2. Yaz lar, Times New Roman karakterinde, 12 punto ve

Detaylı

KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL DERGİLER YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL DERGİLER YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Senato: 2 Mart 2016 2016/06-6 KAHRAMANMARAŞ SÜTÇÜ İMAM ÜNİVERSİTESİ BİLİMSEL DERGİLER YÖNERGESİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç ve Kapsam MADDE 1- Bu Yönergenin amacı, Kahramanmaraş

Detaylı

MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ AKADEMİK DEĞERLENDİRME VE TEŞVİK ESASLARI

MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ AKADEMİK DEĞERLENDİRME VE TEŞVİK ESASLARI I. AMAÇ ve KAPSAM MÜHENDİSLİK FAKÜLTESİ AKADEMİK DEĞERLENDİRME VE TEŞVİK ESASLARI Madde 1. Bu esasların amacı, Atatürk Üniversitesi Mühendislik Fakültesi öğretim elemanlarının ulusal ve uluslararası düzeyde

Detaylı

Prof. Dr. Erdal Birol Bostanc Sempozyum II. Baflkan

Prof. Dr. Erdal Birol Bostanc Sempozyum II. Baflkan De erli Meslektafllar m, stanbul Gastroenteroloji Cerrahisi Derne i ve Sempozyum Düzenleme Kurulu ad na sizleri 11-12 Mart 2016 tarihleri aras nda stanbul Marriott Hotel fiiflli'de gerçeklefltirilecek

Detaylı

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERGİSİ (TDED) NİN YAYIN İLKELERİ VE MAKALE YAZIM KURALLARI

İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERGİSİ (TDED) NİN YAYIN İLKELERİ VE MAKALE YAZIM KURALLARI İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ EDEBİYAT FAKÜLTESİ TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERGİSİ (TDED) NİN YAYIN İLKELERİ VE MAKALE YAZIM KURALLARI A. Yayın İlkeleri 1. TDED, İÜ Rektörlüğü nün ilân ettiği dört yayın döneminin

Detaylı

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER:

ORHAN YILMAZ (*) B- 3095 SAYILI YASADA YAPILAN DE fi KL KLER: YASAL TEMERRÜT FA Z ORHAN YILMAZ (*) A- G R fi: Bilindi i üzere, gerek yasal kapital faizi ve gerekse yasal temerrüt faizi yönünden uygulanmas gereken hükümler, 19.12.1984 gün ve 18610 say l Resmi Gazete

Detaylı

GÖRÜfiLER. Uzm. Dr. Özlem Erman

GÖRÜfiLER. Uzm. Dr. Özlem Erman GÖRÜfiLER Uzm. Dr. Özlem Erman Son y llarda dünyadaki h zl teknolojik geliflmeye paralel olarak t p alan nda da h zl bir de iflim yaflanmakta, neredeyse her gün yeni tan, tedavi yöntemleri, yeni ilaçlar

Detaylı

B02.8 Bölüm Değerlendirmeleri ve Özet

B02.8 Bölüm Değerlendirmeleri ve Özet B02.8 Bölüm Değerlendirmeleri ve Özet 57 Yrd. Doç. Dr. Yakup EMÜL, Bilgisayar Programlama Ders Notları (B02) Şimdiye kadar C programlama dilinin, verileri ekrana yazdırma, kullanıcıdan verileri alma, işlemler

Detaylı

M i m e d 2 0 1 0 ö ğ r e n c i p r o j e l e r i y a r ı ş m a s ı soru ve cevapları

M i m e d 2 0 1 0 ö ğ r e n c i p r o j e l e r i y a r ı ş m a s ı soru ve cevapları M i m e d 2 0 1 0 ö ğ r e n c i p r o j e l e r i y a r ı ş m a s ı soru ve cevapları S1: Erasmus kapsamında yapılan projelerle yarışamaya katılınabilir mi? C1: Erasmus kapsamında gidilen yurtdışı üniversitelerdeki

Detaylı

TÜRK TIP DİZİNİ NE ALINMA ÖLÇÜTLERİ

TÜRK TIP DİZİNİ NE ALINMA ÖLÇÜTLERİ SAĞLIK BİLİMLERİNDE SÜRELİ YAYINCILIK - 2007 ETKİLEŞİMLİ TARTIŞMA TÜRK TIP DİZİNİ NE ALINMA ÖLÇÜTLERİ Yönetici Orhan YILMAZ 89 TÜRK TIP DİZİNİ 90 SAĞLIK BİLİMLERİNDE SÜRELİ YAYINCILIK - 2007 TÜRK TIP DİZİNİNE

Detaylı

Fevzi Pafla Cad. Dr. Bar fl Ayd n. Virgül (,) 2. Baz k saltmalar n sonuna konur.

Fevzi Pafla Cad. Dr. Bar fl Ayd n. Virgül (,) 2. Baz k saltmalar n sonuna konur. 2. Baz k saltmalar n sonuna konur. Dr. Bar fl Ayd n Fevzi Pafla Cad. 3. Say lardan sonra s ra bildirmek için konur. Sonucu ilân ediyorum: 1. Ali, 2. Kemal, 3. Can oldu. Hepsini tebrik ederim. Virgül (,)

Detaylı

NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA BÖLÜMÜ STAJ ESASI

NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA BÖLÜMÜ STAJ ESASI NECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ MÜHENDİSLİK VE MİMARLIK FAKÜLTESİ ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA BÖLÜMÜ STAJ ESASI Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu esas Necmettin Erbakan Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi

Detaylı

V. R NOPLAST KURSU May s Gazi Üniversitesi T p Fakültesi Konferans Salonu.

V. R NOPLAST KURSU May s Gazi Üniversitesi T p Fakültesi Konferans Salonu. www.rinoplasti.org.tr B L MSEL YAZIfiMALAR Dr. Selahattin Özmen Gazi Üniversitesi T p Fakültes PREC Ana Bilim Dal selozmen@gmail.com Dr. Kemal F nd kç o lu Gazi Üniversitesi T p Fakültesi PREC Ana Bilim

Detaylı

KES RLER. Bunlar biliyor musunuz? Bütün bir fleyin bölündü ü iki eflit parçadan her biri. Tam, bölünmemifl fley. Bütün elma gibi.

KES RLER. Bunlar biliyor musunuz? Bütün bir fleyin bölündü ü iki eflit parçadan her biri. Tam, bölünmemifl fley. Bütün elma gibi. KES RLER Bunlar biliyor musunuz? Bütün: Tam, bölünmemifl fley. Bütün elma gibi. Yar m: Bütün bir fleyin bölündü ü iki eflit parçadan her biri. Kesir: Bir bütünün bölündü ü eflit parçalar n birini veya

Detaylı

ANKARA ÜNĐVERSĐTESĐ, OSMANLI TARĐHĐ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZĐ (OTAM) DERGĐSĐ

ANKARA ÜNĐVERSĐTESĐ, OSMANLI TARĐHĐ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZĐ (OTAM) DERGĐSĐ ANKARA ÜNĐVERSĐTESĐ, OSMANLI TARĐHĐ ARAŞTIRMA VE UYGULAMA MERKEZĐ (OTAM) DERGĐSĐ OTAM, Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Dergisi Bahar ve Güz olmak üzere yılda iki sayı yayımlanır.

Detaylı

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Önlisans ve Lisans Düzeyinde Yurtdışından Öğrenci Başvuru ve Kayıt Kabul Yönergesi

HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Önlisans ve Lisans Düzeyinde Yurtdışından Öğrenci Başvuru ve Kayıt Kabul Yönergesi HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ Önlisans ve Lisans Düzeyinde Yurtdışından Öğrenci Başvuru ve Kayıt Kabul Yönergesi Dayanak Madde 1- Bu yönerge, Hacettepe Üniversitesi ne yurt dışından öğrenci kabulü kriterlerini

Detaylı

Alter Yayıncılık Reklamcılık Organizasyon Tic.Ltd.Şti. Elif Sok. Sütçü Kemal Đş Merkezi No: 7 / 98

Alter Yayıncılık Reklamcılık Organizasyon Tic.Ltd.Şti. Elif Sok. Sütçü Kemal Đş Merkezi No: 7 / 98 SAĞLAMA ADRESĐ: Alter Yayıncılık Reklamcılık Organizasyon Tic.Ltd.Şti. Elif Sok. Sütçü Kemal Đş Merkezi No: 7 / 98 Đskitler-ANKARA Tel: 0312 341 89 96 0532 203 96 57 alter@alteryayincilik.com YAZIŞMA YÖNETĐMĐ

Detaylı

Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda

Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda Say n Meslektafllar m z, Hepinizin bildi i gibi bilgi ça olarak adland r lan günümüzde bilim ve teknoloji alan nda bafl döndürücü flekilde h zl ilerlemeler olmaktad r. Bu geliflmelerin en fazla oldu u

Detaylı

Tablo 2.1. Denetim Türleri. 2.1.Denetçilerin Statülerine Göre Denetim Türleri

Tablo 2.1. Denetim Türleri. 2.1.Denetçilerin Statülerine Göre Denetim Türleri 2 DENET M TÜRLER 2.DENET M TÜRLER Denetim türleri de iflik ölçütler alt nda s n fland r labilmektedir. En yayg n s n fland rma, denetimi kimin yapt na ve denetim sonunda elde edilmek istenen faydaya (denetim

Detaylı

2013-2014 AKADEMİK YILI MEVLANA DEĞİŞİM PROGRAMI ÖĞRENCİ SEÇİMİ BAŞLAMIŞTIR

2013-2014 AKADEMİK YILI MEVLANA DEĞİŞİM PROGRAMI ÖĞRENCİ SEÇİMİ BAŞLAMIŞTIR 2013-2014 AKADEMİK YILI MEVLANA DEĞİŞİM PROGRAMI ÖĞRENCİ SEÇİMİ BAŞLAMIŞTIR Başvuruyla ilgili önemli hususlar: 1. Lütfen ilanı sonuna kadar okuyunuz. 2. Mevlana Değişim Programından; açık, dışarıdan, yaygın

Detaylı

IV. PELV S-ASETABULUM

IV. PELV S-ASETABULUM 19 ARALIK 2012, ÇARfiAMBA 1. GÜN 15:00 Girifl ve Kay t 20 ARALIK 2012, PERfiEMBE 2. GÜN I. OTURUM 09.00-10.20 Pelvis k r klar n n de erlendirilmesi 09.00-09.20 Pelvis ve asetabulum klinik anatomisi 09.20-09.40

Detaylı

T.C ATAŞEHİR ADIGÜZEL MESLEK YÜKSEKOKULU

T.C ATAŞEHİR ADIGÜZEL MESLEK YÜKSEKOKULU T.C ATAŞEHİR ADIGÜZEL MESLEK YÜKSEKOKULU 2015-2016 EĞİTİM ve ÖĞRETİM YILI MERKEZİ YERLEŞTİRME PUANIYLA YATAY GEÇİŞ İŞLEMLERİ (EK MADDE-1 E GÖRE) ve BAŞVURULARI Yükseköğretim Kurumlarında Ön lisans ve Lisans

Detaylı

SÜRES NASIL HESAP ED MEL D R?

SÜRES NASIL HESAP ED MEL D R? HAKEMS Z YAZILAR MAL PART T ME ÇALIfiMALARDA DENEME SÜRES NASIL HESAP ED MEL D R? I. Girifl: Erol GÜNER * Sürekli bir ifl sözleflmesi ile ifle giren iflçi, ifli, iflvereni ve iflyerindeki iflçileri tan

Detaylı

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri

YÖNTEM 1.1. ÖRNEKLEM. 1.1.1. Örneklem plan. 1.1.2. l seçim ölçütleri BÖLÜM 1 YÖNTEM Bu çal flma 11, 13 ve 15 yafllar ndaki gençlerin sa l k durumlar ve sa l k davran fllar n saptamay hedefleyen, kesitsel tan mlay c ve çok uluslu Health Behavior in School Aged Children,

Detaylı

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün

Veri Toplama Yöntemleri. Prof.Dr.Besti Üstün Veri Toplama Yöntemleri Prof.Dr.Besti Üstün 1 VERİ (DATA) Belirli amaçlar için toplanan bilgilere veri denir. Araştırmacının belirlediği probleme en uygun çözümü bulabilmesi uygun veri toplama yöntemi

Detaylı

ANESTEZ DERG S. Journal of Anesthes a - Jarss. Cilt / Volume 22 Say / Number

ANESTEZ DERG S. Journal of Anesthes a - Jarss. Cilt / Volume 22 Say / Number SAH B VE SORUMLU YAZI filer MÜDÜRÜ / OWNER AND RESPONSIBLE MANAGER Meral KANBAK ED TÖR / EDITOR Seda BANU AKINCI YARDIMCI ED TÖRLER / ASSOCIATE EDITORS Ahmet COfiAR, Ali Abbas YILMAZ,. Ayd n ERDEN, Lale

Detaylı

ANESTEZ DERG S. Journal of Anesthes a. Cilt / Volume 18 Say / Number 1 2010. Dernek Kurucular / Founders

ANESTEZ DERG S. Journal of Anesthes a. Cilt / Volume 18 Say / Number 1 2010. Dernek Kurucular / Founders ISSN 1300-0578 ANESTEZ DERG S Journal of Anesthes a Cilt / Volume 18 Say / Number 1 2010 Anestezi ve Reanimasyon Uzmanlar Derne i Yay n Organ Offical Journal of Anesthesiology and Reanimation Specialists

Detaylı

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ YAYIN YÖNERGESİ

GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ YAYIN YÖNERGESİ GAZİOSMANPAŞA ÜNİVERSİTESİ YAYIN YÖNERGESİ Amaç ve Kapsam Madde 1. Bu yönerge, 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanunu na göre Üniversiteler Yayın Yönetmeliği ve Üniversitelerde Ders Aracı Olarak Kullanılan Kitaplar,

Detaylı

II. PELV S-ASETABULUM

II. PELV S-ASETABULUM TOTB D Ortopedik Travma fiubesi Yönetim Kurulu Baflkan Bir Önceki Baflkan Prof. Dr. Kemal Aktu lu Prof. Dr. Kemal Durak Sekreter Doç. Dr. Güvenir Okçu Sayman Op. Dr. Halil Yalç n Yüksel Üyeler Prof. Dr.

Detaylı

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının

MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının MAKÜ YAZ OKULU YARDIM DOKÜMANI 1. Yaz Okulu Ön Hazırlık İşlemleri (Yaz Dönemi Oidb tarafından aktifleştirildikten sonra) Son aktif ders kodlarının bağlantıları kontrol edilir. Güz ve Bahar dönemindeki

Detaylı

3 Aral k 2014 25 Aral k 2014 SERG VE ÖDÜL TAKV M. Sergi Panolar Teslimi Ödül Töreni ve Sergi Aç l fl zmir Mimarl k Merkezi

3 Aral k 2014 25 Aral k 2014 SERG VE ÖDÜL TAKV M. Sergi Panolar Teslimi Ödül Töreni ve Sergi Aç l fl zmir Mimarl k Merkezi 3 Aral k 2014 25 Aral k 2014 SERG VE ÖDÜL TAKV M Sergi Panolar Teslimi Ödül Töreni ve Sergi Aç l fl zmir Mimarl k Merkezi M MARLAR ODASI ZM R fiubes, fiube ETK NL K ALANI OLAN ZM R, AYDIN, MAN SA, UfiAK

Detaylı

HACETTEPE ÜN VERS TES ECZACILIK FAKÜLTES DERG S NDE YAYINLANACAK MAKALELERDE ARANAN ŞARTLAR

HACETTEPE ÜN VERS TES ECZACILIK FAKÜLTES DERG S NDE YAYINLANACAK MAKALELERDE ARANAN ŞARTLAR 116 HACETTEPE ÜN VERS TES ECZACILIK FAKÜLTES DERG S NDE YAYINLANACAK MAKALELERDE ARANAN ŞARTLAR 1. Makaleler yay m işleri, abone ücretleri ve diğer hususlarla ilgili yaz şmalar Hacettepe Üniversitesi Eczac

Detaylı

GAZİ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ NDEN

GAZİ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ NDEN GAZİ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ MÜDÜRLÜĞÜ NDEN Lisansüstü Programlarımıza 2016-2017 Eğitim-Öğretim Yılı Güz Yarıyılında öğrenci alınacaktır. Başvuru ile ilgili detay bilgiler aşağıda verilmiştir.

Detaylı

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM

İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM İZMİR KÂTİP ÇELEBİ ÜNİVERSİTESİ ENGELSİZ ÜNİVERSİTE KOORDİNATÖRLÜĞÜ VE ENGELLİ ÖĞRENCİ BİRİMİ ÇALIŞMA USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar ve Genel Esaslar Amaç Madde 1- (1)Bu

Detaylı

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.11 De erlemelerin Gözden Geçirilmesi

Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.11 De erlemelerin Gözden Geçirilmesi K lavuz Notlar Uluslararas De erleme K lavuz Notu, No.11 De erlemelerin Gözden Geçirilmesi 1.0 Girifl 1.1 Bir de erlemenin gözden geçirilmesi, tarafs z bir hüküm ile bir De erleme Uzman n n çal flmas n

Detaylı

T.C. AMASYA ÜNİVERSİTESİ YURTİÇİ VE YURTDIŞI BİLİMSEL ETKİNLİKLERE KATILIMI DESTEKLEME USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar

T.C. AMASYA ÜNİVERSİTESİ YURTİÇİ VE YURTDIŞI BİLİMSEL ETKİNLİKLERE KATILIMI DESTEKLEME USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM. Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar T.C. AMASYA ÜNİVERSİTESİ YURTİÇİ VE YURTDIŞI BİLİMSEL ETKİNLİKLERE KATILIMI DESTEKLEME USUL VE ESASLARI BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak, Tanımlar Amaç ve kapsam Madde 1- (1) Bu yönerge, Amasya Üniversitesine

Detaylı

29 Ekim coflkusu. 25-29 Ekim 2008. Maritim Pine Beach Resort Antalya - Belek

29 Ekim coflkusu. 25-29 Ekim 2008. Maritim Pine Beach Resort Antalya - Belek 25-29 Ekim 2008 Maritim Pine Beach Resort Antalya - Belek PDF 28 Ekim 2008 Sal Kongrenin perde arkas Çukurova Patoloji Derne i'nin Patoloji Dernekleri Federasyonu ile ortaklafla düzenledi i kongrenin perde

Detaylı

6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN

6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN SAYILAR Kümeler 6. SINIF MATEMAT K DERS ÜN TELEND R LM fi YILLIK PLAN 1. Bir kümeyi modelleri ile belirler, farkl temsil biçimleri ile gösterir. Belirli bir kümeyi temsil ederken afla da belirtilen bafll

Detaylı

Cilt: 2 Sayı: 1 Yıl: 2015 ISSN: 2148-3264

Cilt: 2 Sayı: 1 Yıl: 2015 ISSN: 2148-3264 Cilt: 2 Sayı: 1 Yıl: 2015 ISSN: 2148-3264 Artuklu İlahiyat Bilimleri Dergisi Journal of Artuklu Academia Cilt: 2 Sayı: 1 Yıl: 2015 ISSN: 2148-3264 Mardin Artuklu Üniversitesi İlahiyat Bilimleri Fakültesi

Detaylı

AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ BİTİRME TEZİ YÖNERGESİ

AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ BİTİRME TEZİ YÖNERGESİ Amaç AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ FEN-EDEBİYAT FAKÜLTESİ BİTİRME TEZİ YÖNERGESİ I. BÖLÜM GENEL Madde 1- Bu yönergenin amacı, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesinden mezun olacak öğrencilerin

Detaylı

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL

2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL 2007 YILI VE ÖNCES TAR H BASKILI HAYVANCILIK B LG S DERS K TABINA L fik N DO RU YANLIfi CETVEL NOT: Düzeltmeler bold (koyu renk) olarak yaz lm flt r. YANLIfi DO RU 1. Ünite 1, Sayfa 3 3. DÜNYA HAYVAN POPULASYONU

Detaylı

2 onluk + 8 birlik + 4 onluk + 7 birlik 6 onluk + 15 birlik = 7 onluk + 5 birlik =

2 onluk + 8 birlik + 4 onluk + 7 birlik 6 onluk + 15 birlik = 7 onluk + 5 birlik = DO AL SAYILARLA TOPLAMA filem Bir k rtasiyede 35 tane hikâye kitab, 61 tane masal kitab vard r. K rtasiyedeki hikâye ve masal kitaplar toplam kaç tanedir? Bu problemin çözümünü inceleyelim: 35 tane hikâye,

Detaylı

Sermaye Piyasas nda Uluslararas De erleme Standartlar Hakk nda Tebli (Seri :VIII, No:45)

Sermaye Piyasas nda Uluslararas De erleme Standartlar Hakk nda Tebli (Seri :VIII, No:45) SMMMO MEVZUAT SER S 5 Sermaye Piyasas nda Uluslararas De erleme Standartlar Hakk nda Tebli (Seri :VIII, No:45) Dr. A. Bumin DO RUSÖZ Marmara Üniversitesi Mali Hukuk Ö retim Üyesi stanbul, Nisan 2006 1

Detaylı

BAŞVURU ŞİFRE EDİNME EKRANI/APPLICATION PASSWORD ACQUISITION SCREEN

BAŞVURU ŞİFRE EDİNME EKRANI/APPLICATION PASSWORD ACQUISITION SCREEN BAŞVURU ŞİFRE EDİNME EKRANI/APPLICATION PASSWORD ACQUISITION SCREEN 1) http://obs.karatay.edu.tr/oibs/ogrsis/basvuru_yabanci_login.aspx Linkinden E-Mail adresini kullanarak şifrenizi oluşturunuz. Create

Detaylı

Ak ld fl AMA Öngörülebilir

Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Ak ld fl AMA Öngörülebilir Kararlar m z Biçimlendiren Gizli Kuvvetler Dan Ariely Çevirenler Asiye Hekimo lu Gül Filiz fiar ISBN 978-605-5655-39-6 2008, Dan Ariely Orijinal ad

Detaylı

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: ÖZLEM KARATANA 2. Doğum Tarihi: 11.01.1986 3. Unvanı: Öğretim Görevlisi 4. Öğrenim Durumu: Yüksek Lisans

ÖZGEÇMİŞ. 1. Adı Soyadı: ÖZLEM KARATANA 2. Doğum Tarihi: 11.01.1986 3. Unvanı: Öğretim Görevlisi 4. Öğrenim Durumu: Yüksek Lisans ÖZGEÇMİŞ 1. Adı Soyadı: ÖZLEM KARATANA 2. Doğum Tarihi: 11.01.1986 3. Unvanı: Öğretim Görevlisi 4. Öğrenim Durumu: Yüksek Lisans Derece Alan Üniversite Yıl Lisans Hemşirelik Eskişehir Osmangazi Üniversitesi

Detaylı

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl)

GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) I Dr. Leyla ÇAKICI GERÇEK Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Alapl MYO Ö retim Üyesi GENEL HUKUK B LG S (Hukuka Gir ifl) II Yay n No : 2323 Hukuk Dizisi : 1151 1. Bas - Eylül 2007 - STANBUL 2. Bas - Ekim

Detaylı

ANESTEZ DERG S. Journal of Anesthes a. Cilt / Volume 16 Say / Number Dernek Kurucular / Founders

ANESTEZ DERG S. Journal of Anesthes a. Cilt / Volume 16 Say / Number Dernek Kurucular / Founders ISSN 1300-0578 ANESTEZ DERG S Journal of Anesthes a Cilt / Volume 16 Say / Number 3 2008 Anestezi ve Reanimasyon Uzmanlar Derne i Yay n Organ Offical Journal of Anesthesiology and Reanimation Specialists

Detaylı

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir.

dan flman teslim ald evraklar inceledikten sonra nsan Kaynaklar Müdürlü ü/birimine gönderir. TÜB TAK BAfiKANLIK, MERKEZ VE ENST TÜLERDE ÇALIfiIRKEN YÜKSEK L SANS VE DOKTORA Ö REN M YAPANLARA UYGULANACAK ESASLAR (*) Amaç ve Kapsam Madde 1- Bu Esaslar n amac ; Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araflt

Detaylı

3. S n f. 4. Afla daki do al say lardan hangisi üç basamakl do al say de ildir? A) 290 B) 108 C) > > 318

3. S n f. 4. Afla daki do al say lardan hangisi üç basamakl do al say de ildir? A) 290 B) 108 C) > > 318 Yüzler Basama MATEMAT K. S n f Adı - Soyadı:... Numarası:... Sınıfı:... DO AL SAYILAR Test 1 1. 4. Afla daki do al say lardan hangisi üç basamakl do al say de ildir? 290 108 99 5. Yukar da onluk taban

Detaylı

Zihinden fllem Yapal m, Yuvarlayal m, Tahmin Edelim

Zihinden fllem Yapal m, Yuvarlayal m, Tahmin Edelim 3.2 Zihinden fllem Yapal m, Yuvarlayal m, Tahmin Edelim Zihinden Toplayal m ve Ç karal m 1. Afla da verilen ifllemleri zihinden yaparak ifllem sonuçlar n yaz n z. 50 YKr + 900 YKr = 300 + 300 = 998 100

Detaylı

T.C. BĠLECĠK ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ KĠMYA VE SÜREÇ MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ PROSES MÜHENDĠSLĠĞĠ VE TASARIMI DERSĠ RAPOR FORMATI

T.C. BĠLECĠK ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ KĠMYA VE SÜREÇ MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ PROSES MÜHENDĠSLĠĞĠ VE TASARIMI DERSĠ RAPOR FORMATI T.C. BĠLECĠK ÜNĠVERSĠTESĠ MÜHENDĠSLĠK FAKÜLTESĠ KĠMYA VE SÜREÇ MÜHENDĠSLĠĞĠ BÖLÜMÜ PROSES MÜHENDĠSLĠĞĠ VE TASARIMI DERSĠ RAPOR FORMATI EKĠM, 2011 1 GĠRĠġ KSM403 ve KSM404 derslerine kayıt yaptıran öğrencilerin

Detaylı

2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU

2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU 2008 YILI MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇESİ ÖN DEĞERLENDİRME NOTU I- 2008 Mali Yılı Bütçe Sonuçları: Mali Disiplin Sağlandı mı? Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan 2008 mali yılı geçici bütçe uygulama sonuçlarına

Detaylı

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z

MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z MALAT SANAY N N TEMEL GÖSTERGELER AÇISINDAN YAPISAL ANAL Z Nisan 2010 ISBN 978-9944-60-631-8 1. Bask, 1000 Adet Nisan 2010 stanbul stanbul Sanayi Odas Yay nlar No: 2010/5 Araflt rma fiubesi Meflrutiyet

Detaylı

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1

Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Deomed Medikal Yay nc l k Okumufl / Mete (Ed.) Anne Babalar için Do uma Haz rl k / Sa l k Profesyonelleri için Rehber 16.5 x 24 cm, XIV + 210 Sayfa ISBN 978-975-8882-31-1 Birinci bask Deomed, 2009. 62

Detaylı

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar

SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi Asinetobakterli Hastalarda DAS Uygulamalar ve yilefltirme Çabalar Hmfl. Özlem SANDIKCI SB Sakarya E itim ve Araflt rma Hastanesi, nfeksiyon Kontrol Hemfliresi,

Detaylı

Cilt:7 Sayı: 1 Volume:7 Issue:1 ISSN: ISPARTA

Cilt:7 Sayı: 1 Volume:7 Issue:1 ISSN: ISPARTA Cilt:7 Sayı: 1 Volume:7 Issue:1 ISSN: 2146-2119 2 0 1 7 ISPARTA SÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ Teknik Bilimler Dergisi Cilt:7 Sayı: 1 Yıl: 2017 SÜLEYMAN DEMİREL UNIVERSITY Journal of Technical Science Volume:7

Detaylı

Ordu Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Staj Yönergesi Aralık 2007 T.C. ORDU ÜNİVERSİTESİ MESLEK YÜKSEKOKULU STAJ YÖNERGESİ

Ordu Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Staj Yönergesi Aralık 2007 T.C. ORDU ÜNİVERSİTESİ MESLEK YÜKSEKOKULU STAJ YÖNERGESİ T.C. ORDU ÜNİVERSİTESİ MESLEK YÜKSEKOKULU STAJ YÖNERGESİ AMAÇ Madde 1- Bu yönergenin amacı; Ordu Üniversitesi Meslek Yüksekokulu öğrencilerinin eğitim-öğretim döneminde kazanmış oldukları bilgi, beceri

Detaylı

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu

BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu BİYOEŞDEĞERLİK ÇALIŞMALARINDA KLİNİK PROBLEMLERİN BİR KAÇ ÖZEL OLGUYLA KISA DEĞERLENDİRİLMESİ Prof.Dr.Aydin Erenmemişoğlu 3.Klinik Farmakoloji Sempozyumu-TRABZON 24.10.2007 Klinik ilaç araştırmalarına

Detaylı

Tüm dosyalar word biçiminde gönderilmelidir. Makale 2500 ile 8000 kelime arasında olmalıdır. Başlık 10 kelimeden uzun olmamalıdır.

Tüm dosyalar word biçiminde gönderilmelidir. Makale 2500 ile 8000 kelime arasında olmalıdır. Başlık 10 kelimeden uzun olmamalıdır. TÜRKÇE Biçim Makale Uzunluğu Başlık Uzunluğu Tüm dosyalar word biçiminde gönderilmelidir. Makale 2500 ile 8000 kelime arasında olmalıdır. Başlık 10 kelimeden uzun olmamalıdır. Makalenin ilk sayfası aşağıdaki

Detaylı

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları

Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN. İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları I Yrd. Doç. Dr. Olcay Bige AŞKUN İşletme Yönetimi Öğretim ve Eğitiminde Örnek Olaylar ile Yazınsal Kurguları II Yay n No : 2056 Hukuk Dizisi : 289 1. Bas Kas m 2008 - STANBUL ISBN 978-975 - 295-953 - 8

Detaylı

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif

Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif Dr. Yeflim Toduk Akifl Aile flirketleri, kararlar nda daha subjektif flirket birleflmeleri ve sat nalmalar, türkiye deki küçük iflletmelerden, dev flirketlere kadar her birinin gündeminde olmaya devam

Detaylı

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI

4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI 4/A (SSK) S GORTALILARININ YAfiLILIK AYLI INA HAK KAZANMA KOfiULLARI Resul KURT* I. G R fi Ülkemizde 4447 say l Kanunla, emeklilikte köklü reformlar yap lm fl, ancak 4447 say l yasan n emeklilikte kademeli

Detaylı

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma)

Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil Koruma) .Ü. Cerrahpafla T p Fakültesi Sürekli T p E itimi Etkinlikleri Kanama ve Tromboza E ilim Sempozyum Dizisi No: 36 Kas m 2003; s. 185-189 Venöz Tromboembolizmin Önlenmesinde Antitrombotik Tedavi (Birincil

Detaylı

ALMANCA DERSİ DÖNEM ÖDEVİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ: (1 5)

ALMANCA DERSİ DÖNEM ÖDEVİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ: (1 5) ALMANCA DERSİ DÖNEM ÖDEVİ DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ: Ağrılık Süreç (0 puan) Süreç boyunca öğrencinin proje 4 danışmanıyla olan ilişkisinin sürekliliği Bilgiye Ulaşma (0 puan) Konuyla ilgili referansların

Detaylı

ULUSLARARASI KATILIMLI VI. ULUSAL ÇOCUK AC L TIP ve YO UN BAKIM KONGRES

ULUSLARARASI KATILIMLI VI. ULUSAL ÇOCUK AC L TIP ve YO UN BAKIM KONGRES ULUSLARARASI KATILIMLI VI. ULUSAL ÇOCUK AC L TIP ve YO UN BAKIM KONGRES www.cayd.org.tr www.catyob2009.org De erli meslektafllar m z, Çocuk Acil T p ve Yo un Bak m Derne i'nin düzenleyece i, Uluslararas

Detaylı

First Stage of an Automated Content-Based Citation Analysis Study: Detection of Citation Sentences

First Stage of an Automated Content-Based Citation Analysis Study: Detection of Citation Sentences First Stage of an Automated Content-Based Citation Analysis Study: Detection of Citation Sentences Zehra Taşkın, Umut Al & Umut Sezen {ztaskin, umutal, u.sezen}@hacettepe.edu.tr - 1 Plan Need for content-based

Detaylı

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ

İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ İKİNCİ BÖLÜM EKONOMİYE GÜVEN VE BEKLENTİLER ANKETİ 120 kinci Bölüm - Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi 1. ARAfiTIRMANIN AMACI ve YÖNTEM Ekonomiye Güven ve Beklentiler Anketi, tüketici enflasyonu, iflsizlik

Detaylı

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac

Ders 3: SORUN ANAL Z. Sorun analizi nedir? Sorun analizinin yöntemi. Sorun analizinin ana ad mlar. Sorun A ac Ders 3: SORUN ANAL Z Sorun analizi nedir? Sorun analizi, toplumda varolan bir sorunu temel sorun olarak ele al r ve bu sorun çevresinde yer alan tüm olumsuzluklar ortaya ç karmaya çal fl r. Temel sorunun

Detaylı