Bursa Kent Rehberi. Raif Kaplano lu / smail Cengiz

Transkript

1 Bursa Kent Rehberi Raif Kaplano lu / smail Cengiz

2 Bursa Kent Rehberi Yap m / Producer Kültürpark çi Açık Hava Tiyatrosu Altı Çekirge / BURSA Tel: (pbx) Fax: [email protected] / Genel Yay n Yönetmeni / Publishing Director Akif Koçyi it Dan flman / Consultant Ahmet Erdönmez Editör / Editor smail Cengiz Yaz / Text Raif Kaplano lu smail Cengiz Çeviri / Translation Mustafa Ersin / Umut san / Hülya Süngü Görsel Yönetmen / Art Director Y ld z Metan / Nüans Foto raflar / Photography Fehim Ferik / Cenk Pekcanatt / Gökhan Çelikliay Ömer Ya l dere / Alper Keskin / Bar fl Güleç / H. Bar fl Ifl tan Demet Argun / Nilay Kabal / Seçkin Yalç n / Murat Ayd nl lar / Müberra Öz Arflivler / Archives Bursa Büyükflehir Belediyesi Basın Koordinatörlü ü / Bursa Kültür A.fi. Bursa Kültür Sanat Turizm Vakf / Osmangazi Belediyesi Bursa fiehir Kütüphanesi / BUFSAD Bask - Cilt / Press - Binding Seçil Ofset Tel: I. Bask, fiubat 2008 / 1st Edition, Fabruary Bask, Temmuz 2008 / 2nd Edition, July Bask, Mart 2009 / 3nd Edition, March 2009 ISBN Metin Copyright Bu kitap, telif sahibinin önceden yaz l izni olmadan k smen ya da tamamen yeniden bas lamaz. Rehberdeki bilgilerin bas ld s rada mümkün oldu u kadar güncellefltirilmesi için çaba harcanm fltır. Ancak telefonlar, saat ve di er ayr nt lar her zaman de iflebilir. Bu nedenle rehberin kullan m ndan do acak sonuçlardan hiçbir sorumluluk kabul edilmemektedir.

3 Bursa ya Hoflgeldiniz Osmanl Devleti nin ilk baflkenti Bursa; geçmifli gelece e ba layan uygarl klara ev sahipli i yapm flt r. Ayn zamanda dinlerin ve tacirlerin buluflma merkezi olmas ndan dolay Bursa, insanl kucaklay c bir misyon üstlenmifltir. Gerek ulusal, gerekse uluslararas alanda rekabet gücüne sahip, tan n rl ve prestiji yüksek firma ve markalara kucak açan Bursa; Osmanl n n ilk Sultan Külliyelerine ve ilk hastanesine yani insanl a yön veren zengin kültüre ev sahipli i yapmaktad r. Mimari yap lar, külliyeleri, köprüleri, tarihi evleri, flifa veren kapl calar, çinisi, dört mevsim karla kapl Uluda ve medeniyetlere befliklik yapan znik i ile Bursa y ziyaret etmeniz için birçok neden bulunmaktad r. Öncelikle konukseverli i, do al güzellikleri, Roma, Bizans ve Osmanl dönemine ait kültürel, sosyal mekânlar ile görmeye, gezmeye de er bir kültür flehridir Bursa... Bu flehrin zarafeti o kadar etkileyicidir ki, birçok filme, fliire konu olmufltur. fiairlere, ilham veren, krallara flifa da tan Bursa n n görülmeye, gezilmeye de er yerlerini konu alan Kent Rehberi ni haz rlamaktaki amac m z; gerek yerli, gerek yabanc konuklar m za bir dünya kenti olan Bursa n n tarihi, do al, kültürel ve turizm de- erlerini tan tmak, kültürel miras yaflatarak devam ettirmektir. Medeniyetlerin befli i Bursa n n tarihi hazinelerini gizleyen büyüleyici sokaklar nda sizleri a rlamaktan mutluluk duyaca z. Bursa ya hoflgeldiniz.

4 Ç NDEK LER Önsöz: Bursa ya Hoflgeldiniz / 3 Gezginlerin Gözüyle Bursa / 8 Ad m Ad m Bursa / 12 ALTERNAT F GEZ ROTALARI / 16 I. Alternatif Gezi: Kent Merkezi den fiehir Turu / 16 II. Alternatif Gezi: Do udan Bat ya fiehir Turu / 19 III. Alternatif Gezi: Cumal k z k / fielale / Misi / Zoopark / Botanik / 25 IV. Alternatif Gezi: Teleferikle Uluda Gezisi / 28 V. Alternatif Gezi: Karayolu le Uluda Gezisi / 30 VI. Alternatif Gezi: Uluda Yörük Köyleri / 31 VII. Alternatif Gezi: Do a Yürüyüflü Güzergâhlar / 32 VIII. Alternatif Gezi: Mudanya / Kumyaka / Zeytinba / 36 IX. Alternatif Gezi: Apolyont (Uluabat) Gölü Çevresi / 38 X. Alternatif Gezi: znik ve znik Gölü / 40 D GER ALTERNAT F YERLER / 45 Suuçtu fielalesi / Kufl Cenneti / Yeniflehir / Plajlar Oylat Kapl calar / Ayvaini ve Oylat Ma aralar BURSA M MAR S / 49 Bursa Evleri / 50 Tarihi Yap lar / 51 Ekonomik ve Sosyal Yap lar / 52 Tarihi Hanlar / 53 Tekkeler / 55 Kilise ve Sinagoglar / 56 Camiler, Türbeler / 57 HAMAMLAR, KAPLICALAR / 61 BURSA MÜZELER / 67 BURSA KÜLL YELER / 77

5 Y ld r m Külliyesi / 78 Yeflil Külliyesi / 81 Muradiye Külliyesi / 83 Hüdavendigâr Külliyesi / 90 Emir Sultan Külliyesi / 92 GENEL B LG LER / 95 Tarih / 96 Bursa n n lçeleri / 99 Ekonomi / 104 Bursa Mutfa / 108 Kültür / 111 Geleneksel El Sanatlar / 111 Geleneksel Halk Oyunlar / 112 Bursa da Kültür Sanat / 114 Kültürel Mekânlar / 114 Kültürel Etkinlikler ve Festivaller / 118 Bursa Çarfl lar / 122 Bursa da Konaklama / 128 Ulafl m / 134 GEREKL TELEFONLAR / 137 Acil / Ar za / Sa l k / Emniyet / Jandarma / YerelYönetim / Kültür Merkezleri Sivil Toplum Kurulufllar / Konsolosluklar / Bas n Yay n / Hamamlar Al flverifl / Antikac lar / Kitabevleri / Müzeler Restoranlar / 144 E lence Mekânlar / 154 Bursa Otelleri / 155 Ulafl m ve Turizm / 158 DO Deniz Otobüsü / Arabal Vapur / H zl Feribot / Havaalan / Teleferik Otobüs Terminali / Otobüs Firmalar / Oto Kiralama / Özel Taksi Dura Seyahat Acenteleri / H zl Feribot Sefer Saatleri Bursa n n Önemli Günleri / 164

6 Bursa, 2200 y ll k tarihi geçmifle sahip bir kent...

7

8 GEZG NLER N GÖZÜYLE BURSA Do al zenginlikler, yeflil doku; yafllar 100 ila 600 aras nda de iflen 833 an t a aç ve flifal kapl - calar gibi özelliklere sahip olmas ndan dolay Yeflil Bursa olarak ün salan bu tarihi kent, günümüzde oldu u gibi geçmiflte de birçok gezginin ve tarihçinin ilgisini çekti. 1840'l y llarda Bursa'ya gelen Dr. Bernard, Bursa'y flöyle anlat r: Bursa, do an n en hofl güzelliklerini sundu u bir köfledir. lkbahar n tazeli i ve yeflilli i, k r ve ovalar n n hofllu u, su ve havas - n n güzelli i insana nefle verir. Güneflin s cakl karl da lar n serinli iyle l klafl r. Da eteklerinden akan sularla k rlar ve ovalar y kand için havas çok tatl - d r. Richard Pockocke de Bursa'da gördü ü manzaray flöyle betimler: Dut ve di er a açlar ndan oluflan bu kar fl m, dünyan n en güzel görüntüsünü oluflturuyor. George William'a göre Bursa, gidenler için her ad m birbirinden daha cazip bir kent: Kent servi a açlar yla dolu bir ovadan yükselir. Ba l klar, incir a açlar, karadutlar ve hemen her a ac n yan ndan her fidan n aras ndan bembeyaz flirin minareler yükselir. Bunlar n hemen üstünde ise Uluda, uçurumlar yla bir abidedir sanki. Anadolu'nun bu tan d k gö ünde, bu nefis gün bat fl alt nda yolumuza devam ederken, karadut ve servilerin renk senfonisi gökyüzünün binbir rengini dam t rken, kayal klar solan fl klar alt nda her dakika daha bir pembelefliyordu. Her fley bütünüyle fiark, her fley tümüyle büyüleyici. Ekrem Reflit Rey'in Cumhuriyetin ilk y llar nda çizdi i Bursa manzaras da farkl de ildir: lkbaharda (her yer) öyle bir yeflil ki, misli yoktur. Adeta par ldar. En aç k yeflilden en koyusuna kadar gider, kar fl r ve harikulade bir levha arz eder. Bursa'ya gelir gelmez, yolcu kendisini birkaç as r geride hisseder. En ufak bir rüzgarda h fl rdayan bu nebati nehir hakiki bir nehirden daha hassast r. Miss Pardoe'n n Bursa'da gördükleri daha da güzeldir: Hiç böyle güzel bir kentten geçmemifltim. Sonsuz bir biçimde uzanan ovalar, dev gibi a açlar n eteklerine yay lm fllard. Portekiz hakk nda yazd m küçük eserimde, oradaki yabani çiçeklerin güzelli ini anlatm flt m. Ancak burada, Anadolu yabani çiçeklerinin onlar da geçti ini anlad m. Güzel çiçek fidanlar, tan ms z kokulu otlar, her renk çiçek açm fl a açlar hep yolumuzun üzerinde s ralanm fllard. Ortas alt n sar s benekli leylak rengi laden a açlar, kokulu kozas ile kar gibi beyaz k na a açlar, yabani hatmi çiçe i, Avrupa'daki-

9 ler kadar saydam ve çeflitli renkte çad r çiçe i, soluk pembe ve beyaz yaprakl ebegümeci çiçe i, gök mavisi renginde ve k r papatyas büyüklü ünde firuze çiçe i, yolun yan ndaki kayal klar n aras ndan f rlayan ve kötülükle savaflan iyilik gibi kayal klarla çeliflki içinde, oldu undan iki kat daha güzel gözüken ar kovan çiçe i, her yapra sürekli olarak titredi inden kaynanadili denilen parlak sar bir çiçek, mis gibi kokulu eflatun renkli niflasta çiçe i, yabani güller, han meli ve hepsinden üstün Avrupa'da yetifltirildi inden biraz küçük, ama soluk pembe rengini ve güzelli ini oldu u gibi koruyan aflk çiçe i ve tan mad m z daha birçok çiçek k rlar, yollar doldurmufllard. Kelebekler küçüktüler. Renkleri koyuydu ve pek çoktular. Von Moltke de, aç k yeflil yapraklar göz alabildi ine her yan kaplayan bereketli bir ova olarak betimledi i Bursa Ovas için, flunlar yazar: Tablonun ön taraf ne kadar cana yak nsa, uzaklar - n n görünüflü de o kadar muhteflem. Çiçekteki üzümler havay kuvvetli bir muhabbet çiçe i kokusuyla dolduruyor, buna alabildi ine yetiflip azm fl han melleriyle ad n bilmedi im sar bir çiçek de yard m ediyor. Osmanl hükümdarlar n n her iki baflkentinden hangisinin, eskisinin mi, yoksa yenisinin mi, Bursa'n n m, stanbul'un mu yerinin daha güzel oldu unu kestirmek gerçekten çok güçtür. nsan büyüleyen fley, orada deniz burada karad r. Birinde tablo mavilerle ötekinde yeflillerle ifllenmifltir. Asmalar muazzam a aç gövdelerine sar l r ve dallara as l r. Oradan da tekrar yere sarkar. Beri yandan han melleri ve çiçekli sarmafl klar da asmalar n üzerine at l r. Spreewald'e bakan Lübenau kulesinden baflka hiçbir yerde bu kadar genifl, bu kadar bafltan afla yeflil manzara seyretmedim. Üstelik burada daha zengin bir bitki alemiyle bir ovay s n rland ran muhteflem da lar da var. Bir baflka gezgin Poujoulat da: Bursa sanki 1001 Gece Masallar 'ndaki gerçeküstü flehirleri gibi idi derken, Robert Walsh'un ifadesi daha ilginçtir: "Do a, Bursa'y sanki Türkler için yaratm fl".

10

11

12 BURSA KENT REHBER 12 ADIM ADIM BURSA 2200 Y ll k Tarihi Geçmifl Bursa, Marmara Denizi nin güneydo usunda yer al r ve nüfusu yaklafl k olup, Türkiye nin 4. büyük kentidir. Do uda Bilecik, Adapazar, kuzeyde zmit, Yalova, stanbul ve Marmara Denizi; güneyde Eskiflehir, Kütahya ve bat da ise Bal - kesir illeriyle çevrilidir. Denizden yüksekli i 155 metre olan Bursa, genelde l man bir iklime sahiptir. Kentin en s cak aylar Temmuz-Eylül, en so uk aylar ise Ocak-Mart t r. Bursa y bulundu u konum itibariyle Anadolu nun Bat ya aç lan kap s olarak görmek mümkündür. stanbul dan Anadolu ya özellikle Akdeniz ve Ege bölgesine geçifl yollar n n üzerinde yer alan Bursa ya zmir, Ankara, Konya ve di er flehirlerden karayolu ile rahatl kla ulaflabilirsiniz. Geçifl yollar üzerinde bulundu- undan hemen her saat bafl di- er illerden Bursa ya gelebilece- iniz gibi, buradan baflka kentlere de rahatl kla gidebilirsiniz. stanbul üzerinden ise hem karayolu ile hem de denizyolu ile gelebilirsiniz. Yenikap dan kalkan h zl feribotla Güzelyal ya ya da Yalova ya veya Dar ca - Eskihisar aras arabal vapurla Yalova üzerinden Bursa ya gelebilirsiniz. stanbul Yenikap dan h zl feribotla 75 dakika sonra Güzelyal ya gelebilir ve buradan otoban üzerinden 4 saat sonra zmir e ulaflabilirsiniz. Helikopter ve özel uça n zla havayolundan da Bursa ya ulaflabilirsiniz.

13 13 BURSA KENT REHBER Kestanesi, geleneksel El Sanatlar, skender Kebab, negöl Köftesi, Çinisi, pe i, Havlusu, Kadifesi, Çile i, Erguvan, fieftalisi, B ça, Zeytini, Kemalpafla Tatl - s, Karagözü, Külliyeleri, Türbeleri, Evliyalar, Kefliflleri, fiifal Termal Sular, Irgand Çarfl l Köprüsü, Arap fiükrü Soka, Teleferi i, Tarihi Kapal çarfl s ve Hanlar, Yüzy ll k Evleri, Bedestenleri, Ç narlar ; Yörük Köyleri, Uluda, Apolyont Gölü, znik i, Mudanya s, Trilye si, Cumal k - z k, Misi si velhas l 2200 y ll k geçmifliyle Bursa; görülmesi, gezilmesi gereken kentlerin bafl nda yer almaktad r. Bursa; sahip oldu u kültürel, tarihi ve do al zenginlikleri ile, dünyadaki her bireyin kendisinden ve insanl k tarihinden bir iz bulabilece i kadar özgün ve 365 gün turizm hareketine sahip bir kenttir. Bursa; tarih öncesi devirlerden bu yana yerleflim yeri olmufl, tarihi ve kültürel dokusu, termal kaynaklar, inanç turizmi, do al güzellikleri ve k fl turizmi aç s ndan Marmara Bölgesi nde alternatif turizm potansiyeline sahip bir flehirdir. nanç turizmi aç s ndan Bursa; birçok medeniyete ve dinlere befliklik etmifl illerin bafl nda geliyor. 325 ve 787 y llar nda 1. ve 7. Konsül Bursa vilayetinde, znik te toplanm flt r. Bu bak mdan znik, H ristiyan dinince ülkemizdeki 8 kutsal hac merkezinden birisidir. slamiyet aç s ndan

14 BURSA KENT REHBER 14 Mekke, Medine, Kudüs ten sonra beflinci makam olarak kabul edilen Ulucami Bursa dad r. Ayn flekilde Sultanlara k l ç kuflatan Emir Sultan Buhari, Somuncu Baba gibi evliyalar n türbeleri Bursa dad r. Orhan Park Bursa, do al ve kültürel de erleri aç s ndan da benzersizdir. Hemen yan bafl nda yükselen Uluda, Yeflil Bursa n n güzelli inin doruk noktas d r. Uluda, ayn zamanda Türkiye nin en önemli kayak ve do a yürüyüflü merkezlerinden biridir. Baflta Kültürpark, Botanik Park ve Zoo Park olmak üzere kent içinde düzenlenen parklar, Bursa n n yeflilli ine yeflillik katm flt r. Di er yandan, tarihi kimlik ve mimari miras bak m ndan Bursa, Avrupa da bir çok flehirle yar flacak ölçüde zengindir. Osmanl n n ilk alt Padiflah zaman nda yap lan mimari yap lar Bursa ya kent ölçe inde bir aç k hava müzesi görünümü kazand rm flt r. Termal turizmi bak m ndan Bursa; bir çok hastal klara iyi gelen flifal su kaynaklar ile yaln z Türkiye de de il tüm Avrupa da da tan nm flt r. Kükürtlü ve çelikli olan bu flifal sular, yüzy llard r kapl calardan akarak insanlara sa l k sunmay sürdürmektedir. Bursa: Türkiye nin 5. Büyükflehri. Foto raf: Yusuf

15 GEZ LECEK YERLER

16 GEZ LECEK YERLER 16 Alternatif Gezi Rotalar Bursa y tam olarak tan mak ve anlamak için Bursa da en az üç günlük bir gezi yap lmas n öneriyoruz. Bu süre içinde, Bursa n n de iflik turizm etkinliklerinden yararlanabilirsiniz. Ayrıca bu rehberde, Bursa y günübirlik gezecek turistler için de önerilere yer verdik. Günübirlik gezecekler için sadece kent merkezindeki tarihsel mekânlar ve Çarfl 'y gezmelerini öneriyoruz. ki günlük geziler için ise, ikinci gün Bursa kentinin yak n çevresindeki Cumal k z k ile Uluda, Saitabat ve Botanik Park gibi do al ve kültürel turizm alanları; üç günlük gezi düflünülüyorsa, H ristiyanl n amentüsünün yaz ld, üç imparatorlu a baflkentlik yapm fl znik baflta olmak üzere, Mudanya ve Gölyaz gibi merkezlerin ziyaret edilmesini tavsiye ederiz. Bursa y gezip görmek isteyenler için Bursa y gezme süreleri veya ilgi alanlar na göre belirleyebilecekleri alternatif turizm seçenekleri bu kitapta ayr nt s yla sunulmufltur. yi gezmeler Bursa dan Bir Görünüm I. ALTERNAT F GEZ Bursa Kent Merkezi Bursa da günübirlik (veya iki günlük) yap lacak geziler için iki gezi ak fl öneriyoruz. Bu gezilerden ilkine Bursa Kent Müzesi nden bafllamak gerekir. Çünkü Bursa'y bütünüyle alg layabilmek ancak Kent Müzesi'nden bafllanacak bir geziyle gerçekleflebilir. Böylece, gezilecek yerler hakk nda genel bir bilgi sahibi olundu u gibi, gezilecek yerlerin maket üzerindeki konumlar yla, önemlerini anlayabilirsiniz. Türkiye nin en önemli ve ilk Kent Müzesi olan bu müzede edinilen izlenim ile yap lacak gezi çok daha anlaml ve anlafl - l r olacaktır. Uzunçarfl Bursa n n Merkezinden Bir Görünüm. Heykel Kent Müzesi'nden sonra yaya olarak geziyi sürdürebilirsiniz. Müzenin sol taraf ndaki Atatürk heykelinin ilerisindeki alt geçitten yolun karfl taraf na geçerek sol taraf na yürüdü ünüzde Orhan Park na geleceksiniz. S rt n z caddeye dönükken park n solunda Ulu Cami sa nda ise Orhan Cami sini göreceksiniz. Park n hemen arkas ndaki Kapal çarfl da kadifeler,

17 17 GEZ LECEK YERLER havlular ve ipek kumafllar aras nda al flveriflinizi yapabilir, isterseniz a açlarla bezeli tarihi hanlarda geçmiflle yüzleflebilirsiniz. Özellikle dinlenip çay içmek için Koza Han, Pirinç Han ile Balibey Han Emir Han önerilir. Bak rc lar Çarfl s 'ndan geçip Balibey Han 'na girip burada Bursa'n n geleneksel sanatlar n n yap ld esnaflar izleyebilir, Bursa'ya iliflkin hediyelik eflyalar sat n alabilirsiniz. Bursa Evleri Balibey Han 'n n dördüncü kat - n n teras ndaki geleneksel Bursa kahvehanesinde, surlara karfl nargilenizi, çay n z içebilirsiniz. Dinlendikten sonra Saltanat Kap s 'ndan geçip Tophane'yi gezmenizi öneririz. Osmanl Devleti'nin kurucular olan Osman ve Orhan Gazi Türbeleri nin bu mekânda olmalar n n yan s ra, Tophane, Bursa'y kuflbak fl görebilece iniz bir aland r. Böylece, kenti kuflbak fl daha iyi alg layabilir; buradan dürbünle gezece iniz noktalar görebilirsiniz. Tophane den ç kt ktan sonra, Bursa n n sivil mimari örneklerini en iyi görebilece iniz Kale Sokak'a girip eski evleri inceleyebilirsiniz. Vaktiniz varsa, labirent gibi sokaklar ndan geçerek P narbafl 'na gitti- inizde, as rlard r Bursa'n n tüm su ihtiyac n n sa land Çarflaf' izleyebilir, Romal lardan günümüze gelen su yollar n görebilirsiniz. Fetih Kap 'y gezdikten sonra, sur dibinden Zindan Kap 'ya gitmeli, oradan da Cilimboz Vadisi ne inilmelidir. Cilimboz'un gizemli vadisinde ilerlerken bir yandan as rlar önce güvenlik amac yla kale gibi düzeltilmifl kayalar, di er yandan ise derin dere yata n izleyebilirsiniz. Cilimboz vadisini izledi inizde yolunuz sizi Muradiye'ye getirir. Muradiye, Bursa'n n en Cumhuriyet Meydan ve Yeni Saat Kulesi. Ft: A. Yedikardefl

18 GEZ LECEK YERLER 18 I. Murat (Hüdavendigâr) Cami eski ve korunmufl mahallelerinden biridir. Mahalleye ilk girdi inizde sizi, Bursa'n n en eski ve en önemli iki fabrikas karfl lar. Önceleri Madam Brotte'un iflletti- i, sonralar uzun y llar Frans z konsoloslu u yapm fl olan Romangel taraf ndan iflletilen ipek fabrikas ile Fabrika-i Hümayun'u gezerek, Bursa'n n tekstil sanayisinin geçmiflini anlayabilirisiniz. Fabrika-i Hümayun'dan sonra hemen karfl s ndaki Kayabafl Soka na girerseniz, 80 y l önce kenti terk etmek zorunda kalan Rum mahallesine girmifl olursunuz. Çok say da tarihi ev ve sokaklar izleyerek Muradiye Meydan na ulafl rs n z. Askerlik fiubesi nin bahçesinde, çat s y k lm fl Rum Kilisesi ni uzaktan görebilirsiniz. Ard ndan Muradiye Camii ni ve gizemli Muradiye Türbeleri ni gezmenizi öneririz. Özellikle de Sultan Murat ile Sultan Cem'in türbelerini... Bu arada Külliye nin hemen karfl s nda bulunan, ülkemizin alan nda tek müzesi olan Yeflil Türbe Uluumay Halk K - yafetleri ve Tak - lar Müzesi ni, 17. yüzy l Osmanl Evi'ni ve Hüsnü Züber in Yaflayan Müzesi ni görmenizi öneririz. Yorulup ac kt ysan z, külliyenin imaretinde faaliyet gösteren Darüzziyafe'de Osmanl yemeklerinden yiyebilirsiniz. Ö leden sonra ise, gezilecek iki yol önerilir. Bir araçla Çekirge istikametinde bir gezi yap labilir. Böylece yol üzerinde bulunan Atatürk Müzesi, Orman Müzesi ve Karagöz Müzesi görülebilir. Çekirge'de benzeri olmayan I. Murat Camii-Medresesi ve türbesini de gezdikten sonra, külliyenin bahçesinde dinlenebilirsiniz. Ya da Bursa'yla özlefltirilen kapl calardan birinde banyo yaparak yorgunlu unuzu unutabilirsiniz. Daha sonra araçla önce Y ld r m Külliyesi, ard ndan Emir Sultan Külliyesi ve Yeflil Külliyesi nin gezilmesi önerilir. Yeflil Kahvehaneleri nde çayın tadına doyum olmaz. Uluumay Müzesinde Sergilenen Bir Osmanl K yafeti

19 19 GEZ LECEK YERLER II. ALTERNAT F GEZ Do udan Bat ya Yeflil den Bir Sokak. Ft: A. Yedikardefl Bursa'da iki günlük flehir gezisi için önerimiz, Y ld r m Külliyesi'nden bafllanılmas d r. Kent merkezinde, h zland r lm fl turistik gezi dura m z n bafllang ç noktas olarak flehrin en do usunda yer alan Y ld r m Külliyesi'ni seçtik. Dünyan n ilk modern hastanesi olan külliyenin do usunda kalan Darrüflifa'y görmeniz tavsiye edilir. Bu külliye ziyaretinin ard ndan Börekçi fievket'in yerinde kahvalt yapabilirsiniz. kinci adresiniz padiflahlara k l ç kufland ran, Sultan Y ld - r m' n damad, evliyalardan Emir Sultan Külliyesi olacak. stanbul'daki Eyüp Sultan Türbesi'nden sonra en çok ziyaret edilen mekânlardan olan Emir Sultan Külliyesi'nden sonraki dura n z, Bursa'n n sembollerinden olan Yeflil Türbe'nin yer ald Yeflil Külliye olabilir. Sultan Mehmet Çelebi taraf ndan yapt r lan Yeflil Külliye nin etraf ndaki antikac lardaki turistik eflyalar n ilginizi çekece ini umuyoruz. Yeflil Kahvehanesi'nde Türk kahvesi içerek dinlenebilirsiniz. Türk slam Eserleri Müzesi Y ld r m Külliye Girifli Yeflil'den hareket etmeden önce Külliye'nin bir parças olan medresedeki Türk- slam Eserleri Irgand Köprüsü Atatürk An t Müzesi'ni gezmeyi unutmay n. Yeflil'den Heykel'e yani kent merkezine do ru yürüdü ünüzde 500 metre ilerde tarihi Setbafl Köprüsü ve onun öncesinde solda tarihi Mahfel Kahvehanesi'ni görürsünüz. Arzu ederseniz Toplanma Yeri anlam na gelen Mahfel'de simit eflli inde çay içerek soluklanabilir ya da köprüye girmeden hemen sa daki yola girerek Gökdere üzerinde konuflland r lm fl olan Irgand Çarfl l Köprüsü'ne giderek, köprü üzerindeki sanatkârlar n çal flmalar eflli inde çay n z yudumlayabilirsiniz. Unutmay n, üzerinde dükkanlar n yer ald bu tarzdaki köprüden dünyada sadece 4 adet

20 GEZ LECEK YERLER 20 olursunuz. Kent Müzesi'nden sonra solda Ulucami ile tarihi hanlar n yer ald Atatürk Caddesi'ne do ru yönelebilir ya da Kent Müzesi var. Irgand 'dan sa a do ru giderseniz asl na uygun restore edilen Gökdere Medresesi'ne ulafl rs n z. Bu arada vaktiniz bolsa Umurbey Mahallesi ndeki Tofafl Araba Müzesi ni de görebilirsiniz. Setbafl Köprüsü'nü geçti inizde ilerde solda Atatürk Heykeli'ni göreceksiniz. Heykelin arka taraf nda küçük bir meydanda karfl l kl iki bina bulunur. Sa daki bina Bursa Kent Müzesi'dir. 3 katl müzeyi gezdi inizde kent hakk nda hemen hemen her fleyi görmüfl ve ö renmifl Ulu Cami sa tarafta otopark n arka taraf - na geçerek, müze binas sa n zda kalacak flekilde Bursa Kale surlar n n yer ald Hisar Bölgesi ne do ru ilerleyebilirsiniz.

21 21 GEZ LECEK YERLER Tercihiniz e er ikinci güzergâh ise taksi duraklar n n karfl s ndaki Hac lar Camii nin yan ndaki Güllü soka takip ederek brahim Pafla Caddesi ne ulafl rs n z. Biraz yukar do ru ilerledi inizde brahimpafla veya Mahkeme Hamam 'n göreceksiniz. Hamam n alt taraf nda Musluhittin Soka na (veya K z Okulu Caddesi ne), buradan da Akb y k Caddesi üzerinden s ras yla Maksem Caddesi, buradan da nebey Sokak üzerinden tarihi Tahtakale Çarfl s na ulaflm fl olursunuz. Çarfl dan sonra s rayla Ya c lar Sokak, Çak r Sokak ve Çak r Caddesi ni izleyerek Çak r Hamam 'na ve Osmangazi Caddesi ne ulaflabilirsiniz. Bursa Kalesi ve Saltanat Kap ve Surlar surlar n n yer ald Tarihi Hisar Bölgesi caddenin sol taraf nda kal r. Ayr ca bu bölgede Haraçç - o lu Medresesi, Üftade Camii ve Türbesi, Yerkap Camii, Kavakl Camii, Veled-i Yaniç Mescidi, Lala fiahin Pafla Medresesi, daha yukar larda Molla Fenari Camii, Alaaddin Pafla Camii, Alacah rka Camii ve restore edilen Kale Sokak gibi tarihi mekânlar yer al r. Osmangazi Caddesi nin Kâz m Baykal Caddesi ile birleflti i girifl noktas nda sa da Tophane Park 'n n afla taraf nda Gazi Timurtafl Pafla Türbesi ile Okçu Baba Türbesi ni görebilirsiniz. Cadde den biraz ilerledi inizde Osmanl mparatorlu- u'nun kurucusu Osman Gazi Türbesi ile Bursa'y fetheden o lu Orhan Gazi nin Türbesi ne gelmifl olursunuz. Türbelerden ç kt n zda park içinde yer alan, Tarihi Saat Kulesi ve fiehitler Abidesi önünde hat ra foto raf çektirebilirsiniz. Bu arada ö le vakti olmuflsa, karn - m z ac kt diyorsan z parktan ç kt - n zda sol tarafta kalan kebapç da gönül rahatl ile Bursa'ya özgü yemeklerin tad na bakabilirsiniz. Tophane Saat Kulesi

22 GEZ LECEK YERLER 22 fiehitler An t ve Osman Gazi Türbesi Tophane'den sonraki yolculu unuz, Hasta Yurdu Caddesi üzerinden Kapl ca Caddesi ni takip ederek fiehzade türbelerinin bulundu u Muradiye Külliyesi olabilir. Yol üzerinde fiehadet, Fenari, Alâaddin Pafla Camileri ile Büyükflehir Belediyesi taraf ndan gençlik kültür merkezi olarak hizmet vermek üzere asl - na uygun restorasyon çal flmalar sürdürülen Fabrika-y Hümayun Binas n, Üç Han m K zlar Türbesi ni ziyaret edebilirsiniz. Kapl ca Caddesi nin bitiminde Hamzabey Caddesi ile kesiflti- i noktada sa tarafta afla da 2. Murat Caddesi üzerinde yer alan Fatih Sultan' n babas Sultan II. Murad n yapt rd Muradiye Külliyesi; ölümle yaflam n, rüya ile hakikatin ve hüzün ile huzurun bir arada tad ld kutsal ve mistik mekânlardan biridir. Külliye ziyaretinden sonra, Muradiye Camii nin önündeki meydana ç kt n zda, 17. yüzy ldan kalma, Sultan II. Murad' n ikâmet etti i söylenen ve bugün müze haline getirilen Muradiye Kona olarak bilinen Osmanl Evi ile yak n nda yer alan fiair Ahmet Pafla Medresesi binas nda bulunan Uluumay Osmanl Halk K yafetleri ve Tak lar Müzesi ni ziyaret edebilirsiniz. Bu arada e er akflam vakti Muradiye ye tekrar gelmek isterseniz Külliye ye ait olan 2. Murad mareti içinde faaliyet gösteren Darüzziyafe Restoran 'nda fas l eflli- inde kendinize ya da dostlar n - za ziyafet verebilirsiniz. Külliye ve çevresindeki ziyaretiniz sonras II. Murat ve Beflikçiler caddelerini takip ederek Çekirge Orhan Park, Ulu Cami, Koza Han

23 23 GEZ LECEK YERLER Kent Merkezi Caddesi ne ç kabilirsiniz. Ya da külliyenin bat taraf nda kalan Hamzabey Caddesi ne ç k p Atatürk Müzesi Hamzabey ve Kara Mustafapafla Türbeleri ni ziyaret ederek Çelikpalas Oteli nin yan ndan Çekirge Caddesi ne ç kabilir ve müze haline getirilen Atatürk Köflkü'ne girebilirsiniz. Buradan biraz ilerideki Türkiye nin tek Ormanc l k Müzesi ne u rayabilirsiniz. Daha sonra yol üzerinde Hacivat-Karagöz an t ile Süleyman Çelebi An t Mezar n göreceksiniz. Karagöz An - t n n karfl s nda yer alan ve Büyükflehir Belediyesi taraf ndan Süleyman Çelebi An t Mezar Ft: Alper Keskin yeniden düzenlenerek hizmete aç lan Karagöz Müzesi ni ziyaret ettikten sonra kentin en bat - s nda yer alan Çekirge semtindeki üçüncü Osmanl padiflah I. Murad Hüdavendigâr Külliyesi ni gezebilirsiniz. Türbenin yan ndaki çay bahçesinde flehri seyrederek çay eflli inde yorgunlu unuzu att ktan sonra bir taksiyle Çekirge Caddesi nden tekrar geriye dönüp Çelik Palas karfl s nda Kültürpark n kap s ndan içeri girerek Roma ve Bizans dönemi eserlerinin sergilendi i Arkeoloji Müzesi ni mutlaka görmelisiniz. Müze ziyaretinden sonra bir taksiyle tarihi Büyükflehir Binas ile Tayyare Kültür Merkezi'nin bulundu u flehir merkezine inerek; tarihi Belediye binas n n arkas ndaki Orhan Gazi Camii ve Ulucami yi ziyaret ettikten sonra art k gönlünüzce gezebilir, al flveriflinizi yapabilirsiniz. sterseniz Koza Han'a, Emir Han'a, Pirinç Han'a ya da eski Orhan Hamam olan Aynal Çarfl 'ya gidebilirsiniz. sterseniz kuyumcular n, gümüflçülerin, mobilyac lar n, yorganc lar n, Arkeoloji Müzesinde bir büst.

24 GEZ LECEK YERLER 24 Ulu Cami Ziyaretçileri çeyizcilerin, havlucular n, iplikçilerin bulundu u Bedesten ve Uzun Çarfl 'ya gidip ihtiyac n z karfl layabilirsiniz. Ac kt ysanız ve can n z zgara çektiyse Çiçek Izgara'ya, skender istiyorsan z Tayyare Kültür Merkezi'nin yan ndaki skender Kebapç s 'na, fast food türü yiyecek isterseniz Zafer Plaza'ya, can n z köfte çektiyse ve orijinal yerinden yemek istiyorsan z vaz Pafla Kap s 'n n hemen giriflinde yer alan Üç Köfte Lokantas na gidebilirsiniz. Gösteriflsiz bir yer ama tavsiye ederiz. Köftenin d fl nda mutlaka sütlü Kemalpafla tatl s nı yemeyi ihmal etmeyiniz. Bak rc - lar Çarfl s 'na girdikten sonra sa tarafta kalan Akay Lokantas 'nda Tatar usulü orijinal mant ve çi börek ya da Gürsulu dris, Küçüksaray veya Hac o lu'nda Kayhan Usulü Pideli Köfte yiyebilirsiniz. Yemek sonras eski tarihi Belediye binas n n sa taraf nda bulunan Köylü Pazar 'n n köflesindeki Âflıklar Kahvesi'nde nefis bir çay içerek mola verebilirsiniz. Çay içerken birkaç âfl ktan ba lama eflli inde türkü dinleyebilirsiniz veya Atatürk Caddesi ne ç karak Zafer Plaza taraf nda yolun karfl s ras ndaki Büyükflehir Belediyesi'nin restore etti i tarihi Balibey Han' nda yorgunluk kahvesi içerek gezinize nokta koyabilirsiniz. E er gece e lenmek istiyorsan z Çekirge, Alt parmak caddeleri üzerinde, Kültürpark içinde yer alan Kapal Çarfl ya Giden Yol e lence mekânlar na u rayabilirsiniz. Akflam fas l müzi i dinleyerek veya müzi e bizzat efllik ederek e lenmek, bal k yemek istiyorsan z flüphesiz en güzel mekân Arap fiükrü Soka 'ndaki restoranlar olacakt r. Orhan Cami Arap fiükrü de E lence Ft: B. Güleç

25 25 GEZ LECEK YERLER III. ALTERNAT F GEZ Cumal k z k Saitabat fielalesi Kültür - Botanik ve Zoopark Yaflayan Osmanl Köyü: CUMALIKIZIK Bursa n n do usunda Ankara yolu üzerinde Bursa ya 10 km. mesafede, Uluda n yamaçlar nda befl k z kl köyden biridir ve Osmanl dönemi konut dokusunu günümüze kadar koruyan nadir köylerden olan 700 y ll k tarihi Cumal k z k Köyü, Osmanl dönemi k rsal mimarisinin önemli örneklerinden biri olarak, halen geleneksel yaflam biçimini korur. Köyde bulunan evlerin birer odasının restore edilerek ev pansiyonuna çevrilmesi çal flmalar devam etmektedir. Cumal k z k evleri, Osmanl Türk mimarisinin özelliklerini tafl r. Genellikle iki ya da üç katl olan evlere sokaktan iki kanatl ahflap kap yla avludan geçilerek girilir. Avlunun zemini toprak veya tafltan yap lıd r. Alçak tavanl ara kat evin k fll k bölümünü oluflturur. Evlerin zemin katlar na ahflap hat ll geleneksel tafl malzeme, üst katlar na ise ahflap çatk aras nda kerpiç malzeme, çat da ise alaturka kiremit kapl k rma çat l ahflap malzeme hâkimdir. Duvarlar genellikle sar, mavi, beyaz, mor ve yeflil renktedir. Bursa'ya Cumal k z k ta Do al Ürünler. Ft: A. Yedikardefl 20 dakika mesafedeki 700 y ll k Osmanl köyü olan Cumal k - z k'ta kahvalt yapman z tavsiye ederiz. Bol bol foto rafl k malzeme ile dönece iniz Cumal k z k'a otobüs veya minibüsle gidebilirsiniz. Cumal k z k ta her y l haziran ay n n 3. haftas Ahududu fienlikleri düzenlenmektedir. Cumal k z k ta konaklamak isteyenler, Bulanlar Konak Mavi Boncuk Pansiyon da kalabilirler. Cumal k z k Köy Meydan

26 GEZ LECEK YERLER 26 SA TABAT fielales Bursa'dan 12 km. uzakl kta yer alan Saitabat, yemyeflil çimenler ve ç nar a açlar yla çevrili bir alandır. Uluda eteklerindeki flelalenin akt kanyon, do a sporlar ile u raflanlar n buluflma noktas dır. Odun ateflinde, kiremitte tereya ile piflirilen alabal klar yla meflhur olan flelalenin çevresinde piknik alanlar bulunur. Do anc Baraj 'ndan sonra görece iniz Orhaneli-Bursa Yolu üzerinde eski bir Rum Köyü olan, üzümü ve flarab ile ünlü Misi köyü, Uluda ' n güneyindeki da l k ve ormanl k bölgede yer alan tarihi bir köydür. Tarihi çok eskilere dayanan Gümüfltepe (Misi) köyünün ilk ad n n Mysia oldu u san l yor. Bursa'n n merkezinden 12 kilometre uzakl kta, do all ndan hiçbir fley kaybetmemifl baflka bir güzellikle sizi a rlayacak olan Misi Köyü, asma yapra, misket üzümü ve flarab ile çok ünlüdür. Bugün Gümüfltepe Mahallesi ad yla Nilüfer Belediyesi ne ba lanan Misi Köyü çok eski bir yerleflim yeri oldu u gibi, H ristiyanlar için de önemli bir bölgedir. M.S.183 y - l nda Alex adl bir keflifl, seksen befl kiflilik maiyetiyle H ristiyanlar n öncüleri olarak nkaya ve Misi köylerine yerlefltikleri, konsül ün toplanarak ncil tart flmas yap ld tarihi kay tlarda mevcuttur; bugün kal nt lar na rastlan lan manast r civar nda ncil in bir nüshas n n gömülü oldu una inan l r. Bursa Yeflilinin Minyatürü: BOTAN K PARKI Saitabat fielalesi Safl n ve Yeflilli in Adresi: M S KÖYÜ (GÜMÜfiTEPE) Misi Köyü nün Tarihi Evleri Botanik Park Bursa da yeflil kuflak kapsam nda, kente bol oksijen, yeni dinlenme ve sa l kl spor alanlar kazand rmak amac yla 1998 y - l nda hizmete aç lan So anl Botanik Park ; m2 lik alan nda, 150 türden 8000 a aç, 76 türden çal, 20 türden yer örtücü ve 27 türden 6000 gül ile Bursa Ovas 'n korumakla birlikte, bitkisel araflt rma ve bilimsel çal flmalara da aç k bir parkt r. Ziyaretçilerine sa l kl yaflam için spor yapma imkân da sunulan parkta 12 kilometrelik do al yürüyüfl yollar, do al koflu yolu, 1 kilometrelik so uk asfalt kaplamal bisiklet yolu ve göletler bulunur. Botanik Park 'nda ve 19. yüzy llara ait bazı ünlü eski Bursa evlerinin benzerleri de infla edilmifltir.

27 27 GEZ LECEK YERLER Bursa Hayvanat Bahçesi: BURSA ZOO PARK 1998'de hizmete aç lan Bursa Zoo Park ta, y lan, timsah, iguana, pelikan, ördek, flamingo, deve kuflu, kartal, atmaca, flahin, akbaba, kelaynak gibi y rt c kufllar; ay, kurt, yaban domuzu, deve, geyik, ceylan, leopar, lama, yaban efle i, arslan, maymun, tavus kuflu gibi hayvanlar; köy tarz nda düzenlenen binalarda da çeflitli kümes hayvanlar ; sülün, güvercin, papa an gibi kufllarla inek, koyun ve keçi gibi evcil hayvanlar bulunur. Hayvanat Bahçesi'nde eski köy evleriyle köy yaflant s n n canland rmas da yap lmaktad r. Bursa'n n Oksijen Deposu KÜLTÜRPARK Bursa kent merkezinin Oksijen Deposu olarak bilinen Kültürpark, Osmangazi merkez ilçesi s n rlar içinde, Çekirge Caddesi ile Bursa- zmir Yolu, Stadyum ve Yeni Kapl ca Caddeleri aras nda kalan genifl bir bölgeyi kapsar. Arkeoloji Müzesi ile festivallerin yap ld Aç khava Tiyatrosu'nun yer ald Reflat Oyal Kültürpark, kentin merkezinde, çay molas verece iniz, yürüyüfl ve spor yapabilece iniz, göl k y s nda romantik anlar yaflayabilece iniz, yaz n çocuklar n zla ailece hofl vakit geçirebilece iniz, ç nar, kestane a açlar ile bezeli yemyeflil bir parkt r. Bursa'n n en büyük dinlenme yeri olan park içinde; sandalla gezilen bir göl alan, çevresinde çay bahçeleri, lokantalar, barlar, Lunapark bulunur. Park içindeki Aç khava Tiyatrosu'nda 1963'ten bu yana Bursa Festivali ile Alt n Karagöz Halk Danslar Yar flmas düzenlenmektedir. Kültür Park Ft: N. Kabal

28 GEZ LECEK YERLER 28 IV. ALTERNAT F GEZ Olimpos tan Uluda a Uluda, metre yüksekli i ile kuzey-bat Anadolu'nun en yüksek zirvesini oluflturur. Bu yönü ile amatör da c lar n ve do a yürüyüflü yapanlar n u rak yeridir. Ola anüstü do al yap s, flora ve faunas n n zenginli i ile bilinen Uluda Milli Park 'nda 2'si kampl olmak üzere 4 adet kullan m alan mevcuttur. Bunlar; Sar alan, Çobankaya, Kirazl - yayla ve Karabelen kamp ve günübirlik kullan m alanlar d r. Uluda 'da kayak sporu ve turizme yönelik 17 adet turistik tesis de mevcuttur. Ayr ca çeflitli kamu kurumlar na ait 16 adet tesis bulunur. Uluda 'a sabahları taksi-dolmufllara binerek karayolu ile ç kabilirsiniz. Dönüflünüzü teleferik ile yapabilirsiniz. Ya da teleferik ile Uluda 'a ç k p, taksi dolmufllarla karayolundan dönüfl yapabilirsiniz. Dönüfl yolunuz üzerinde bulunan nkaya An t A ac 'nda bir kahve-çay molas vermek üzere inebilir ve daha sonra bir baflka dolmuflla Çekirge'ye ulaflabilirsiniz. Otelinizde dinlendikten sonra yapaca n z bir hamam (kapl ca) sefas bütün yorgunlu unuzu üzerinizden atacakt r. TELEFER K LE ULUDA A Uluda, sadece Bursa'n n de il tüm Türkiye'nin önemli turizm, kayak ve e lence merkezlerinden biridir. Özellikle k fl turizmi aç s ndan oldukça hareketli olan Uluda ', vaktiniz varsa görmenizi, bir gününüzü ay rman z tavsiye ediyoruz. Bursa'ya gelmiflken Uluda ' görmeden gitmek ve Teleferik'e binmemek büyük bir kay p. Hele hava aç ksa, teleferik yolculu u oldukça keyifli olur. fiehriyle, ovas yla bütün Bursa'y ayn anda görebilir, foto raflayabilirsiniz. Kimi zaman çam ve kestane a açlar n yalayarak kimi zaman da Kaynana Çukuru gibi derin uçurumlar geçerek Uluda 'a ulaflabilirsiniz. Bu arada her direk geçiflinde teleferi in biraz salland n hat rlatal m ki bu sizi korkutmas n. Uluda Oteller Bölgesi

29 29 GEZ LECEK YERLER Hatlar yenilenen ve modern hale getirilen Teleferi in ilk dura Kad yayla'd r. Buras metre yükseklikte bir yayla Piknik için ya da ata binmek veya çeflitli flifal otlar toplamak için arzu ederseniz burada mola verebilirsiniz. Bu yaylaya ancak teleferikle ya da t rmanarak ulaflabilirsiniz; karayolu yok. yudumlayabilirsiniz. Ya da kar tutmuflsa oteller bölgesinden kiralayaca n z kayak tak mlar yla Uluda ' n keyfini kayarak ç karabilirsiniz. De ifliklik olsun isterseniz e er; Sar alan'dan iki kiflilik telesiyejlere binerek biraz daha ilerideki Çobankaya Yaylas 'na ulaflabilirsiniz. Bu küçük teleferiklerle ro- Daha çok trekkingcilerin yürüyüfl parkuru olarak tercih ettikleri Kad yayla'dan sonra ikinci ve son durak ise metre yüksekli indeki Sar alan'd r. Taksi dolmufllarla da gidebilece- iniz Sar alan'da kendi piflir, kendin ye restoranlar nda keyifli bir gün geçirebilirsiniz. Özellikle Palab y k lâkapl Cemâl Amca'n n yerini tavsiye ederiz. E er hava kapal veya ya murlu ise topraktan f flk ran o tertemiz oksijeni içinize çekerek çay n z mantik ve keyifli bir yolculuk yapmay ve Çobankaya'ya ulaflt - n zda ovadan Uluda ' n en yüksek yeri olan Bakacak mevkiinde yorgunluk çay içmeyi sak n unutmay n. Hava aç ksa Marmara Denizi'ni hatta stanbul'un siluetini dahi bu tepeden görebilirsiniz. Tabii ki k fl mevsimindeyseniz, kayaklar n z da yan n zda ise kaymay asla unutmay n z.

30 GEZ LECEK YERLER 30 V. ALTERNAT F GEZ Karayolu ile Uluda Gezisi NKAYA ÇINARI VE KÖYÜ Tarihi Misi Köyü Foto raf: Nilay Kabal Uluda 'a teleferi in d fl nda karayolu ile kendi araban zla ç kmay düflünüyorsan z, sabahleyin aç karn na kahvalt y planlayarak hareket etmenizi tavsiye ederiz. Tabii ki k fl mevsiminde kendi arac n zdan ziyade taksi-dolmufllar tercih etmeniz daha sa l kl olur. Karayolunda ilk dura n z nkaya Köyü olacakt r. Sabahleyin karayolu ile kentin bat ucunda, Çekirge yolu üzerinden Uluda 'a ç karken 3 km. uzakl kta nkaya Köyü'nde, 600 y ll k tarihi nkaya Ç nar a ac n n gölgesinde, tamamen köylülerin en güzel ürünlerinin yer ald nefis bir kahvalt yapabilirsiniz. Uluda 'dan dönüflte ise çap 3, yüksekli i ise 35 metre olan bu an t a ac n gölgesinde yorgunluk çay içebilirsiniz. Kirazl yayla'ya ulafl ncaya kadar sa l sollu birçok et ve mangal restoran göreceksiniz. Onun öncesinde hemen yolun kenar nda özellikle k fl aylar nda geyiklerin toplanarak koruma alt na al nd Geyik Çiftli i ilginizi çekecektir. Geyik Çiftli i nden sonra Uluda Milli Park s n rlar na da girmifl oluyorsunuz. Kirazl yayla iflte bu noktadan bafllayarak Sar alan (Oteller) bölgesine kadar ulafl yor. Karayolu ile Uluda 'a ç karken Kirazl yayla mevkiinde yol ikiye ayr - l r. Birinci yol sizi Sar alan'a götürürken ikinci yol da sizi So ukp nar köyüne götürür. Köyün yak n nda Aras fielalesi ne de u rayabilirsiniz. Bu köyden Keles'e, Keles'ten de Yörük flenliklerinin yap ld Kocayayla'ya ya da negöl'e kadar gidebilirsiniz. Tabii ki alt n zda iyi bir cip olmal. fiüphesiz yol boyunca bol bol foto raf malzemesi toplayacaks - n z. Tabii burada yeri gelmiflken bir baflka alternatif yoldan bahsetmekte fayda var. Dönüfl yolculu unu So ukp nar'a dönmeyip Do anc Baraj üzerinden yapabilirsiniz. Baraj sonras tarihi Misi Köyü nü ziyaret edebilirsiniz. As rl k Tarihi nkaya Ç nar

31 31 GEZ LECEK YERLER VI. ALTERNAT F GEZ ULUDA YÖRÜK KÖYLER GEZ S Uluda, sadece k fl turizmine de- il, daha farkl bir turizm etkinli- ine de ev sahipli i yapar. Yaz aylar nda vaktiniz varsa, Uluda ' n eteklerindeki tarihe tan kl k eden ve as rlard r geleneklerin yaflat ld Yörük ve Türkmen köylerini görmenizi tavsiye ederiz. Tertemiz, bozulmam fl harika bir tabiat sizi bekliyor. nan n bu köylere yapt n z ziyaretten hiç piflman olmayacaks n z. As rlard r kullan lagelen ahflap evleri, oldukça ilkel bir aletle yap lan bel kuflaklar n n nas l yap ld n hayretle göreceksiniz. Bir as r önce yerleflik hayata geçen Yörüklerin geleneksel yaflant lar na tan kl k edeceksiniz. Köylerde; Anadoluda kullan lan iki tekerlekli ka n arabalar ile karasaban n kullan ld na flahit olacaks - n z. Seferi fl klar köyünde, dervifllerin türbelerini ve Bizans kal nt lar n göreceksiniz. geçip gittikleri bir yer olarak betimlenmifltir. Oysa Uluda ' n bir de görünmeyen yüzü vard r. Uluda ' n bu görünmeyen arka yüzü, Yörük köyleriyle bir kültür atlas d r. Belki de bu nedenle, geçmiflte Türkiye'ye gelen hemen her gezgin Uluda 'a ç k p, Uluda Yörükleri nin ilginç yaflamlar ndan kesitler aktarm fllard r. Neredeyse hemen her hafta, Yörük Kad nlar Ocak Bafl nda Uluda Yörükleri nin tüm özelliklerini, kültürlerini en ayr nt l bir flekilde bilen fiinasi ve U ur Çelikol taraf ndan Uluda ' n arka yüzündeki Yörük köylerini görmek için geziler düzenlenir. Yörükler ULUDA IN ARKA YÜZÜ Belle imizde Uluda ; her zaman karl da lar ve zenginlerin k fl n kayak yapmak için günübirlik Seferi fl klar Köyü Teleferikten Bursa Manzaras Gerçek Türkmen ve Yörükleri görmek için ise, da n öbür yakas na geçmek gerekir. Da n güneyindeki genifl vadide s ralanm fl köyler, Da dibi köyleri olarak an l rlar. Epçeler, Da dibi, Afla deliler, Yukar deliler, P narc k, Kozbudaklar, Güneybudaklar, Çaybafl, Güneybay r, fieytanbudaklar köylerinin tümü Türkmen köyüdür.

32 GEZ LECEK YERLER 32 VII. ALTERNAT F GEZ DO A YÜRÜYÜfi PARKURLARI Bursa, k fl ve do a sporlar ile avc l k aç s ndan oldukça uygun bir kenttir. Do ay seviyorsan z, afla daki güzergâhlardan birini seçerek do a yürüyüflü yapabilir, bol bol foto raf çekebilir, gezerken avc l k hobinizi de erlendirebilirsiniz. Uluda bölgesi yaz ve k fl döneminde do a yürüyüflüne elveriflli olup, tercih edilen alt parkur belirlenmifltir. Do ader ( ) ve Zirve Da c l k ( ) den yard m talep edebilirsiniz. Oteller Bölgesi CENNET KAYA BÖLGES Bafllang ç noktas rak m 1865 metre olan 2 km.lik parkur üzerinde kuzey yamaçtan Gemlik Körfezi'nin, güney yamaçtan ise tüm da köylerinin manzaras eflli inde, do a yürüyüflü yapabilirsiniz.

33 33 GEZ LECEK YERLER Oteller Bölgesi SARIALAN - ÇOBANKAYA PARKURU Bafllang ç ve bitifl noktas rak mlar 1850 metre ve 1750 metre yükseklikte son bulan 5200 metre mesafedeki bu parkurda, yol boyunca p r l p r l akan dereler ve yemyeflil a açlar eflli inde keyifli bir yürüyüfl yapabilirsiniz. Oteller Bölgesi SOFTABO AN fielales PARKURU Mesafesi 6000 metre, bafllang ç noktas rak m ise 1800 metre olan bu orman parkurunda Uluda ' n dere, gölet ve taraçalar halinde afla ya inen flelalesi bulunur. Su sesleri ve eflsiz manzaralar n rehberli inde Bursa Ovas 'n n muhteflem panoramas ile do a yürüyüflünü sonuçland rabilirsiniz. BA LI KÖYÜ PARKURU 7500 metre mesafeye sahip olan ve 1865 metre yükseklikten bafllayan inifl parkurunda zirveden afla ya do ru inerken as rlard r geleneklerin devam ettirildi i da köylerinde Türkmen ve Yörüklerin konukseverli ine ve zengin kültürüne hayranl kla tan k olabilirsiniz. Oteller Bölgesi Z RVE TEPES PARKURU Bir yanda denizin, öte yanda Apollon Gölü nün doyumsuz panoramas eflli inde Uluda ve yöresinde do a ve bitki örtüsünün ola anüstü görüntülerini görmek istiyorsan z, 7615 metre mesafeye sahip Oteller Bölgesi ile Zirve Tepesi aras ndaki parkuru tavsiye ederiz. T rmanaca - n z zirvenin yüksekli i 2487 metredir. Wolfram-Madenler Bölgesi GÖLLER YÖRES PARKURU 2300 metrelik rak mda da manzaralar n n eflli inde sadece Uluda 'a has kelebek cinslerini, da çiçeklerini gözlemlemenin ayr - cal n yaflamak ve Kara Göl, Aynal Göl, Kilimli Göl, Buzlu Göl gibi buzul göllerinin muhteflem atmosferini hissetmek istiyorsan z ve bünyeniz sa lamsa 9800 metre uzunlu undaki Madenler Bölgesi ile Göller Yöresi aras ndaki parkurda yürüyüfl yapabilirsiniz. ORHANEL KANYONU Bir di er tavsiye edebilece imiz yürüyüfl parkuru Orhaneli Sada Kanyonu dur.

34 GEZ LECEK YERLER 34 ULUDA DAK KAYAK P STLER Otel Kartanesi teleskisiyle 610 metre yüksekteki ara istasyonuna ç k labilmektedir. Tesiste, Gençlik ve Spor l Müdürlü- ü nden al nan ve 1350 metre uzunlu uyla en uzun iki liftten biri olan telesiyejden faydalanabilirsiniz. Ç k lan pist bafllang çta dik, daha sonra yumuflak bir e im al yor. yi derecede kayanlara göredir. Otel bünyesinde yeni ve orta düzey kayakç lar için 3 adet teleski hizmet veriyor. Yeni bafllayacaksan z, otel bünyesindeki kayak okulundan k sa süreli kayak e itimi alarak kayman z mümkün. Otel Beceren Teleski 630 metre, orta zorluk derecesindedir. Uluda ' n en kalabal k liftlerinden biri olan Beceren'de; çok h zl ç - k fl sa layan lift, yan yana çift teleskiden olufluyor. Biri afla inmek, di eriyse a açlar n aras ndan sol tarafa do ru uzan p Kervansaray' n pistine kat lmak üzere iki pist seçene i sunuyor. Her iki pist de afla da birleflip Beceren Cafe'nin büyük pistine kar fl - yor. Hotel Grand Yaz c Teleski 670 metredir. Beceren Teleski ile ayn yerde bafllayan ve ayn yerde biten lift de uzun kuyruklar olabiliyor. Fakat bu liftle iki pistte kayma imkân n z var. Biri afla inerken, di eri sa tarafa yöneliyor. kisi de Beceren Cafe'nin önündeki pistte birlefliyor. Hotel Kervansaray Telesiyeji 740 metre olup, orta zorluk derecesindedir. Bu liftle kullan labilen pistin en h zl telesiyeji dir. Belvü Kafeterya'ya ç kan liftle, Beceren Cafe önündeki pistler kullan l yor. A ao lu Telesiyeji 510 metredir. Liftin hemen yan ndan inen pistte oldukça dik bir e im var oldu- undan, kalabal k oldu u için zemin, iyi kayanlar için müsaittir. Sol taraftan inen pist ise orta derece kayanlara göredir. "Cennet" olarak adland r lan pist orta ve alt seviye için uygundur. Garan Telesiyeji dik bir e ime sahiptir, fakat genifl bir alanda kay ld için zorluk derecesi azalan bir pisttir. Garan Teleski ise iyi kayanlar için uygundur. Bu lift de Fatin Tepe'ye ç k yor. Liftin yan ndan inen dik ve engebeli pist ustalar içindir Hotel Ergün teleski 600 metre uzunlu undad r. Fatin Tepe'ye iflleyen liftin ç k fl rahat ve h zld r. Bu liftle kullanabilece iniz üç pist seçene iniz var. Liftin hemen yan ndan inen pist oldukça dik, engebeli ve zordur. Di er iki pist için, liftten ç k nca karfl - ya geçilmesi gerekiyor. Buradan Gençlik ve Spor Müdürlü ü tesislerinin yan ndaki pistlere ulafl labiliyor. Alkoçlar Otel de yer alan Osman Yüce pisti zor bir pist olup, Cennetkaya pisti, kolay pistlerindendir. Fahri Otel deki Telesiyejin uzunlu u ise 750 metredir ve orta zorluk derecesindedir.

35 35 GEZ LECEK YERLER Teleski-Telesijej Pist Uzunlu u ve Zorlu u Beden terbiyesi Beden terbiyesi kuflakl 2750 m ORTA Kuflakl kaya grand Kuflakl 3000 m ZOR Tutyeli Grandyaz c tutyeli 2750 m ORTA Belvü Belvü 900 m KOLAY Yaz c teleski talyan yokuflu 650 m ORTA Garan teleski Garan 1300 m ORTA Alkoçlar Ergün 800 m ORTA Karkay telesiyej Karkay 700 m KOLAY A ao lu Osman Yüce pisti 650 m ORTA Yaz c telesiyej Yaz c pisti 1175 m KOLAY Beceren teleski Beceren pisti 900 m KOLAY Kervansaray telesiyej Kervansaray pisti 1100 m ORTA Fahri telesiyej Fahri 1100 m ORTA Karakuvvetleri telesiyej Özel 1100 m ORTA Wolfram Detachable Lift Maden 1989 m ZOR Baia Teleski Baia 500 m KOLAY Karinna Teleski Karinna 500 m KOLAY Mand ra Teleski Mand ra 500 m KOLAY K rkgözler Teleski K rkgözler 500 m KOLAY ULUDA IN Z RVELER Uluda tepe 2543 mt. Çifte senaber tepe 2524 mt. Karatafl tepe 2486 mt. Zirve tepe 2485 mt. Rasatdüzü tepe Kuflakl kaya tepe Paflaçay r tepe Fatin tepe Cennetkaya tepe 2480 mt mt mt mt mt. ULUDA A ULAfiIM Bursa'dan karayolu ve teleferikle ulafl m yap lmaktad r. Minibüsler ile; Sar alan dan oteller bölgesine ulafl m vard r, mesafe 7 km dir. Teleferik ile; toplam dört hat bulunmaktad r iki hat Bursa-Kad yayla aras nda (1235 m) di er iki hat Kad yayla-sar alan aras ndad r. (1621 m) Önemli Not: Teleferiklerde kayak tak m tafl mak yasakt r. K fl aylar nda günün her saatinde Bursa merkezden minibüs ve taksi bulabilirsiniz. Minibüs ile 1.5 saat sürmektedir. Özel arac n z ile gidiyorsan z arac n zda zincir, takoz ve çekme halat bulundurman z gerekmektedir, e er yoksa yol üzerinden kiralayabilir veya sat n alabilirsiniz ve en uygun güzergâh Çekirge yoludur.

36 GEZ LECEK YERLER 36 VIII. ALTERNAT F GEZ Mudanya Si i Köy (Kumkaya) Trilye (Zeytinba ) Bursa'n n Liman MUDANYA Bursa'ya 20 km. uzakl ktaki Mudanya, Bursa'n n en eski liman kentlerinden biridir. Bursa ile Mudanya'n n kaderleri sanki ortak yaz lm flt r. Her iki kent de, her zaman birbirine muhtaç olmufltur. Mudanya'n n kuruluflu.ö. 8. yüzy la kadar inmektedir. Eski Mudanya kentinden günümüze fazla bir kal nt kalmam flt r. fiehrin eski kalesi, Orhan Bey taraf ndan 1321 y l nda ele geçirildikten sonra, bir daha düflman n eline geçmesin diye y k ldı. Ancak gezginlerin ifadesine göre, 19. yüzy la kadar Mudanya'daki eski kentin kal nt lar bulunuyordu. Rumlardan kalma mahalleleriyle ve sahilindeki deniz turizmiyle dikkat çeken Mudanya'dan sahil yoluyla bat ya do ru gidilirse, bölgenin en flirin beldelerinden Trilye / Zeytinba ve Si i / Kumyaka köylerine gelinir. Bu iki köy de kiliseleri ve eski evleriyle birçok filmin ve dizinin çekildi i Bursa'n n flirin köfleleridir. S KÖY (Kumyaka) Mudanya ilçesi Merkez kasabas - na ba l, ilçenin sayfiye köylerinden biridir. Mudanya ve Zeytinba 'n n ortas nda, Roma-Bizans döneminden kalma eski bir kenttir. Bizans dönemindeki ad, Siguino'dur. Luwi diline göre bu kelimenin anlam 'yar mada' veya 'bo az yeri'dir. Eski bir Rum köyüdür. Köyün, Hagios Taxiarchoi/Archaneloi ad nda bir kilisesi Si i Köy de Bir Kilise vard r. Kilisenin 19. yüzy l n sonlar nda yap ld söylenir. Ancak kilisenin yap m n n, 780 y llar na kadar indi ine iliflkin bilgiler de vard r. Nitekim Texier, 1833 y lında, burada Hagios Michael ad na bir baflka kilisenin bulundu unu yazar. Köyü terkeden Rumlar n yerine Girit'in Kan- Mudanya Tren stasyonu (Montanya Oteli)

37 37 GEZ LECEK YERLER diya kasabas ndan gelen göçmenlerin yerlefltirildi i Si i sahilinde, bir gezginin ifadesiyle denize naz r asma a açlar n n gölgesinde, sessizli in sesini dinleyerek çay keyfi yapabilirsiniz. Mudanya Sahilinin Keflfedilmemifl Cenneti: TR LYE (Zeytinba ) Bursa'ya ba l Mudanya sahilinin keflfedilmemifl cennet köflelerinden biri olan Trilye, zeytini ve flarab ile tan nan bir kasabad r. Oldukça bol bal k ç kart lan kasabada Rumlardan kalma 7 kilise ve 3 ayazma bulunur. Sütunlar skenderiye'den getirilen Panagia Pantobalissa adl "kemerli kilise"nin dünyada duvar na resim yap lan ilk kilise oldu u ifade edilir. Kasabadaki Fatih Camii ise eski St. Stephanos Kilisesi'nden çevrilmifltir. Eskiden bölgenin en kalabal k yeri olan Trilye'den, yüzy l önce Trilye (Zeytinba ) Evleri Avrupa'ya flarap ve zeytinya ihraç edilirmifl. Kasabadaki en önemli bina 1907 y l nda Papaz Okulu olarak yap lan ve Taflmektep ad ndaki büyük binad r. Bursa'da en iyi bal n Trilye'de yendi ini, zeytinya n n has n n burada bulundu unu unutmay n. Dönüflte vaktiniz kal rsa ve mevsim yazsa, Karacabey yoluna sapabilirsiniz. Yol üzerindeki Eflkel'de denize girebilirsiniz. Ya da zmir yoluna ç k p Bursa istikametinde ilerlerken sa taraftaki yol ayr m ndan Apolyont (Uluabat) Köyü'ne ulaflabilirsiniz. Trilye Liman ndan Görünüm Hotel Trilye de Savarona Pansiyon da Ç nar Butik Otel de konaklayabilirsiniz.

38 GEZ LECEK YERLER 38 IX. ALTERNAT F GEZ Apolyont (Uluabat) Gölü - Gölyaz Köyü Iss z Han Yörük Köyleri ULUABAT (Apolyont) GÖLÜ ve GÖLÜN SIRLARI Uluabat Gölünden Bir Köfle Uluabat Gölü, Bursa ile Karacabey aras nda, Bursa- zmir yolunun 5 km. güneyinde, Bursa'ya 30 km. uzakl ktad r. Göle gitmek için, Bursa'dan kalkan köy minibüsleri veya Belediye otobüslerine binmek gerekiyor. Ya da her yar m saatte, Bursa'dan zmir yönüne giden otobüslerden birine binip, Gölyaz kavfla na inilebilir; k sa bir yürüyüfl ile göle ulaflabilirsiniz. Böylece zeytin a açlar aras nda, k vr larak giden yoldan yürüyerek köye yaklafl rken, uzaktan Uluabat Gölü'nü de iflik aç lardan görme imkân - n z olur. Gölün üzerindeki alt n sar s renk, sanki içinde bir hazine saklarcas na insan kendisine çeker. Yolun 3 kilometresinin antik kal nt lar aras ndan geçti ini de hat rlatal m. Gölyaz çevresinde gezerken, adan n dört bir yan n n kay klarla dolu oldu unu görürsünüz. Neredeyse, kay klardan sahil görünmez. Uluabat gölündeki adalardan en büyü ü olan Nailbey Adas 'nda bulunan manast r, Bursa ve çevresinde, günümüze kadar gelebilen en eski manast rlardan biridir. 825 y l ndan önce yap ld tahmin edilen bu yap, birçok kez onar lm fl olmas na karfl n bugün oldukça bak ms zd r. Üst örtüsü tamamen çökmüfltür. Kaynaklara göre 7-8 kefliflin yaflad bu kilise, Aziz Konstantinos'a adand için adaya Konstantinos da denilmektedir. Uluabat Gölü'nün bal klar oldukça ünlü olup; turna, kefal, sazan bal, gölden en çok ç kar lan bal klard r. Ancak, göle akan derelerin kirlenmesi nedeniyle, Apolyont'un o ünlü yay n bal art k yok denecek kadar azalm flt r y l RAMSAR Uluslararas Su Kufllar Bak m - dan Önemli Sulak Alanlar Sözleflmesi kapsam nda Uluabat Gölü koruma alt na al nm flt r. Bal kç Kad nlar n Köyü: GÖLYAZI KÖYÜ Gölyaz Köyü Bursa s n rlar içinde, do a ile tarihin bir arada bulundu u eflsiz bir güzellik de Uluabat Gölü k - y s ndaki Gölyaz Köyü'dür. lkbaharda yükselen sular nedeniyle su içinde kalan a açlar, yine bu sularda sevgi dolu bir melodi gibi süzülen ördekler, Arnavut kald r ml dar sokaklar; antik ça da Apolyont olarak bilinen bu köyün güzelliklerinden yaln zca birkaç d r. Tümüyle S T alan olan bölge, özellikle Apollon Tap na ve kilisesi ile dikkati çeker. Sabahleyin gölde kay klarla bal k avlayan kad nlar görürseniz flafl rmay n. Çünkü bu köyde kad nlar da erkekleriyle birlikte bal k av na ç kar. Kad nlar bal klar ay klayıp efllerine teslim ederek evin yolunu tutarken, erkekler de göl k y s nda kurulan mezat yerinde bal klar satar.

39 39 GEZ LECEK YERLER ESK KARAA AÇ KÖYÜ VE LEYLEKLER Bursa-Karacabey karayoluna 3 km. uzakl kta bulunan ve Balkan göçmenlerinin yaflad Eskikaraa aç Köyü'nde Mikhael Archangelos ad n tafl yan bir kilise kal nt s ile kale bulunur. Uluabat Gölü'nün kuzey k y s nda yer alan tarihi Eskikaraa aç Köyü'nde her y l May s tarihleri aras nda Leylek fienli i yapılır. GÖL ÇEVRES NDEK D ER MEKANLAR Karaa aç n Leylekleri Göl alan ndaki do al güzellikler göl ve köylerle s n rl de ildir. Göl çevresinde yapaca n z gezintilerle k sa sürede de iflen foto rafl k manzaralarla karfl laflabilir, buradaki do al bitki örtüsünün gölden tepelere kadar flafl rt c de iflimini gözlemleyebilirsiniz. Gölyaz Köyünün nilüferleri, Akçalar köyünün so anlar, Fad ll köyünün zengin meyve bahçeleri ve Akçap nar- Onaç köylerinin erguvan ve defneleri aras nda sa l kl yürüyüfl yapabilirsiniz. Gölü kufl bak fl görmek için Dorak Köyü'ne hakim tepesine ç kabilirsiniz. Gölün bat k y s ndaki Akçalar beldesinin 3 km. do usunda yer alan Aktoprakl k Höyü ü'nü, Akçap nar Köy Kilisesi ile Ayvaini Ma aras 'n ziyaret edebilirsiniz. Ayr ca Apolyont un güney yakas ndaki yörük köylerini gezebilirsiniz. Çeki, Bostandere, Gölbafl, Kuruçeflme ve Sarn ç köylerinde bahar mevsiminde yörük flenlikleri düzenlenmektedir. ISSIZ HAN Uluabat' n 5 km. do usunda, Kufl Cenneti nin hemen yak n nda, Uluabat gölü k y s ndaki, as rlarca pek Yolu yolcular na hizmet eden Iss z Han; 1394 y - l nda Tanr misafiri konuklar a rlamak amac yla yapt r lm flt r. Nitekim kap s n n üzerinde, Yolcular için paras z yiyecek, içecek ve yatacak yeri olarak hizmet verildi i yaz l dır. lk Osmanl devri yap lar içinde en özgün yap lardan biri olan Han, son olarak 1956 y l nda basit bir onar mdan geçirilmifltir.

40 GEZ LECEK YERLER 40 X. ALTERNAT F GEZ znik ve znik Gölü Tanr lar n Kutsad fiehir ZN K znik kenti Bursa'n n en önemli turizm merkezlerinden biridir. znik, H ristiyan dünyas n n Do- u'ya egemen olmas n önleyen Anadolu Selçuklu Devleti, ( ) Bizans mparatorlu u ( ) ve Osmanl Devleti ( ) gibi cihan devletlerine baflkentlik yapm fl, gizem dolu bir kenttir. ki bin y ll k surlar aras nda s k - fl p kalm fl olan znik kasabas, znik Gölü'nün do usundad r. Geçmifli M.Ö. 258 tarihlerine dayanan znik Kalesi nde 131 burç bulunur metre uzunlu undaki surlar n karfl l kl dört görkemli kap s vard r. znik'te iki H ristiyan Konsülü toplanm flt r. lki 325 y l nda, H - ristiyanl n amentüsünün belirlendi i ilk konsüldür. flte bu nedenle de znik, 1962 y l nda Vatikan'da toplanan 19. Konsül'de; Kudüs ve Vatikan'dan sonra üçüncü kutsal kent ilan edilmifltir. Bu sebeple inanç turizmi çerçevesinde znik önemli bir yerdir. Bursa'n n yan bafl ndaki, stanbul'a sadece iki saat uzakl ktaki çinileriyle ünlü znik'ten zeytin ve zeytinya ile köpük helvas almay, çini atölyelerini ve znik Müzesi'ni (Tel: ) gezmeyi, 1391 y l nda infla edilen Yeflil Camii'yi, özellikle akflama do ru ziyaret etmeyi sak n unutmay n. Surlar n içindeki, mparatorluklara baflkentlik yapan znik'te dolaflt kça, kendinizi baflka ça larda gibi hissedeceksiniz. Vaktiniz varsa her taraf tarih kokan znik'te bir gece konaklaman z tavsiye edilir. Roma Tiyatrosu: znik kentinin güneybat - s nda yer al r. M.S y llar nda mparator Trajanus taraf ndan infla edilen ve bugün büyük ölçüde y k lan tiyatronun bulundu u yerde 1980 y l ndan bu yana bilimsel kaz lar sürdürülmektedir. znik Müzesi znik kent merkezinde, 787 y l nda, 7. H ristiyan Konsülü'nün topland Ayasofya Kilisesi (Cami) vard r. Bizans dönemine ait baz fresk kal nt lar na rastlanan Kilise, bazilika planl d r.

41 41 GEZ LECEK YERLER Bir Kuyu Suyu: ZN K GÖLÜ Ülkemizin en güzel köflelerinden biri olan znik gölü, Bursa'ya 70 km. uzakl kta olup, 45 dakikada bu gizemli güzelli e ulaflabilirsiniz. çinizi ferahlatan Gemlik Körfezi'nden sonra, Karsak Bo- az 'ndan geçerek Gölyaka köyünde znik gölüne ulafl rs n z. Gölün bat s nda Orhangazi, do- usunda ise znik kenti ve ovas bulunur. Gölü çepeçevre kuflatan bir karayolu vardır. Bu nedenle göle ziyarete gelenlere, gölün çevresinde bir tur atmas önerilir. Çünkü gölün dört bir yan nda da ayr güzellikler vard r. Zeytin a açlar yla kuflat lm fl yollarda bir köyden girip bir baflka köyden ç karak yol al rs n z. Göl çevresindeki köylerin tümü de yörük köyleri olup, yüzy llard r bu güzelim mekân terketmemifller ve s rtlar n güvenli bulduklar da lara verip gözlerini gölün gizemli görüntüsüne dikmifller. flte bu köylerden en ilginci Sölöz kasabas d r. Kasabadaki 3-4 katl, birkaç as rl k ahflap evler görülmeye de erdir. Bu ahflap evlerin daha güzellerini, biraz ilerdeki Paflap nar ve Narl ca köylerinde de görebilirsiniz. Paflap nar köyünden göle do ru toprak yoldan giderseniz, sazl klar aras ndaki bal khaneler ile, a lar n telaflla toplayan bal kç lar görebilirsiniz. Bir de, daha ilerdeki Balar m ile, gölün kuzeyinde bulunan Boyalca köyün- znik Gölü

42 Gölyaz. Foto raf: Murat Ayd nl lar

43

44 GEZ LECEK YERLER 44 znik Surlar ndan stanbul Kap den de gölün seyri oldukça hofltur. Buralarda bir çay molas verip, doyumsuz güzellikteki znik Gölü nü seyredebilirsiniz. Gölün çevresini dolafl rken, gümüfl renkli zeytin a açlar çevrenizi görmenizi engeller. Ülkemizin en lezzetli sofral k zeytinleri, iflte bu gölün çevresinde yetifltirilir. znik'e yaklaflt kça, zeytin a açlar n n yan s ra ba lar ve salk m salk m znik'in Müflkile üzümleri karfl lar sizi. Narl ca köyünden sonra iflte bu üzümlere ad n veren Müflküle Köyü ne ç - karsan z, o eski bal kokulu üzümleri de il ama, dünyan n en güzel zeytinlerini yiyebilirsiniz. Marmara Bölgesi'nin en büyük, Türkiye'nin ise beflinci büyük gölü olan znik Gölü ne gelip de bal k yemeden dönmek olmaz. Gölün tertemiz suyunda çok lezzetli bal klar yetiflir. I. yüzy lda yaflam fl Strabon'dan Evliya Çelebi'ye kadar, znik Gölü nü ziyaret eden tüm gezginler, gölün ünlü bal klar ndan söz etmifllerdir. Sazan, akbal k, k z lkanat ve dev cüsseli yay n bal klar n, gölün dört bir yan nda bulunan tertemiz k r gazinolar nda yiyebilirsiniz. Ancak evinize götürmek isterseniz, o zaman yolunuzun üzerinde bulunan Çak rca Köyü ne u raman z gerekecek. Zeytinin getirdi i zenginlik nedeniyle, göl çevresinde çok az köy bal kç l k ile geçinir. Bu köylerden en önemlisi Çak rca'd r. Gölde son y llarda kerevit av da çok önem kazanm flt r. Antik dönemde Ascania Limne olarak an lan znik gölü, Homeros'un ünlü lyada s nda bile yer al r. Gölün özellikle Orhangazi yakas nda, Türkiye'nin en genifl ve en güzel piknik alan ile karfl laflacaks n z. Bir taraf çaml k, di er tarafı tertemiz gölü, Türkiye'nin her yerinden binlerce insan çeker kendisine... Günübirlik dinlenme alanlar d fl nda çad r turizmine de aç kt r. stanbul Kap s.

45 45 GEZ LECEK YERLER D ER ALTERNAT F YERLER Ça layanlar n Buluflma Adresi: SUUÇTU fielales Suuçtu fielalesi Mustafakemalpafla'dan 10 km. uzakl kta bulunan Suuçtu fielalesi, do ayla bafl bafla kalmak isteyenlerin, bu isteklerine fazlas yla cevap veren bir yer. Bölgeye ad n veren 11 ça layan, y llar n yorgunlu unu bir anda insan n üstünden silip atabilecek bir etkileyicili e sahip. 38 metre yükseklikten, kendisini özgürlü e b rakan sular n mutluluk dolu flark s insan n ruhunda bambaflka duygular n kap lar n aral yor. Bursa'n n Büyülü Güzelli i: KUfi CENNET Bursa - Çanakkale yolunun 45. km.'sinde yer alan Kufl Cenneti, Bursa'n n bir baflka do al ayr cal d r. Tavuskufllar baflta olmak üzere; sülün, keklik gibi birçok kufl çeflidinin bar nd Kufl Cenneti, mavi selvi, limoni selvi, ladin, sedir gibi a açlar yla da görülmeye de er gerçek bir do al cennettir. Kufl bilimcilerin inceleme yapmak için s k s k ziyaret ettikleri Kufl Cenneti, güzelli iyle tüm ziyaretçilerini büyülüyor. Osmanl 'n n Yerleflti i lk fiehir: YEN fieh R Bursa - Ankara Yolu üzerinde ilerlerken Kestel ve Gölbafl 'n geçer geçmez Yeniflehir'e sapabilirsiniz. Bugün Bursa'n n bir ilçesi olan Yeniflehir ve negöl ilçelerinin bulundu u bölge, Osmanl 'n n Bursa'n n fethinden önce yerleflti i, gezindi i yerlerdir. Bu bak mdan Osmanl Devleti'nin kurucusu Osman Gazi'nin kurdu u Yeniflehir ve civar nda birçok kahraman ve Evliyan n mezarlar bulunur. Osmanl 'n n ilk dönemlerinden kalma Yeflil Camii, Kurflunlu Camii 1890 l Y llardaki Yeniflehir

46 GEZ LECEK YERLER 46 gibi eserleri görebilirsiniz. Ayr ca fiemaki Evi Müzesi'ni (Tel: ) ziyaret edebilirsiniz. AYVA N ve OYLAT MA ARALARI fiifa Kayna Oksijen Deposu: OYLAT KAPLICALARI Ayvaini Ma aras Oylat Kapl calar Bursa'n n negöl ilçesine ba l, ilçe merkezine 26 km. uzakl ktaki Oylat Kapl calar 'nda güz ve bahar ayn anda kucaklayabilir, tertemiz oksijeni soluyabilir, yeflilin her tonunu ayn anda görebilirsiniz. 4 mevsim tatil ve tedavi merkezi Oylat' n kapl ca sular, özellikleri bak m ndan dünyada ikinci s rada yer al r. Dünyan n sviçre'den sonra ikinci flifal suyuna sahip Oylat'ta suyun en büyük özelliklerinden birisi kana kana içilebilmesi ve 40 derece kaynayarak do al haliyle kullan ma haz r olmas d r. stanbul taraf ndan gelenler, Bursa'dan Ankara istikametine hareketle negöl'e ve buradan da 7 km. sonra Domaniç-Tavflanl yoluna saparak tabela takibi ile Oylat Kapl calar 'na ulaflabilir. negöl üzerinden otobüs ve dolmufllarla da Oylat'a gelebilirsiniz. Y l n on iki ay hizmet veren Oylat Kapl calar 'nda kalabilece iniz üç otel bulunuyor. 210 yatak kapasiteli Büyük Otel, 160 yatak kapasiteli Ça layan Otel ile 250 yatak kapasitesine sahip Blok Motel'de konaklayabilirsiniz. Otellerde dört adet yüzme havuzu bulunur. Ayvaini Ma aras, Bursa iline ba l Ayva Köyü nde yer al r. Girifl k sm hariç yatay geliflmifl bir ma arad r. ki a za sahip ma aran n hemen giriflinde 17 metrelik dikey bir inifl yer almaktad r. Oylat Ma aras, Bursa - Ankara yolundan 17 km içeride negöl Hilmiye Köyü nün 1 km güneyindedir. çeride dev kazanlar ve damlatafl havuzlar ile iri blok sark t, dikit ve sütun buzullar bulunur. Oylat Ma aras BURSA PLAJLARI Marmara Denizi'nin güneyinde yaklafl k 135 km uzunlu unda k y s bulunan Bursa ilinde, Karacabey, Mudanya ve Gemlik ilçelerinde genifl do al kumsallar ile znik ve Uluabat (Apolyont) gölleri k y lar nda güzel plajlar bulunmaktad r. Yeniköy, Bayramdere (Malkara) kesimi ile Mudanya'n n Zeytinba kesimine dek uzun ve genifl do al kumsallar vard r. Kum kalitesi iyi olan bu k y larda Kurflunlu, Bayramdere, Yeniköy-Mudanya kesiminde de Mesudiye, E erce ve Esence plajlar bulunmaktad r.

47 47 GEZ LECEK YERLER Uluslararas su kaya göleti. SUKAYPARK Bursa n n Piknik Mekan : DEREKIZIK KÖYÜ Bursa Osmangazi ilçesine ba l Çukurca da 60 bin metrekare alan üzerinde faaliyete geçen su kaya göleti, Bursa n n yeni e lence ve dinlenme merkezlerinden biri oldu. Türkiye de bir ilk olan su kaya merkezinde; sporcular için soyunma ve dinlenme odalar, dufllar, tuvaletler, spor malzemeleri sat fl reyonu ile kahvehane ve restoran yer al - yor. Göletin d fl nda kalan yaklafl k 17 bin metrekarelik bölüm ise yeflil alan, yürüme yollar ve peyzaj düzenlemeleri için ayr lm fl. Uluslararas su kaya müsabakalar na uygun olarak düzenlenen ve derinli i 1,5 metre olan göletin tam ortas nda yapay bir ada bulunuyor. Adaya ulafl m da, göletin alt ndan geçirilen bir tünel/koridor arac l ile sa lan - yor. Uluda n kuzey eteklerinde yer alan, flelaleleri ile ünlü Derek z k Köyü, Bursa ya 19, Kestel ilçe merkezine ise 7 kilometre uzakl kta olup; do a sporlar yla ilgilenenler kadar, piknikçilerin de dinlenmek ve mangal yapmak için s kça ziyaret etti i yerlerin bafl nda yer almaktad r. Saitabat fielalesi nin yak n nda yer alan Derek z k köyünün yükseklerinde bulunan çiçek tarlalar aras ndaki Tozuyan fielalesi gerçekten de büyüleyici bir güzelli e sahiptir. Adeta yeflilin bin bir rengiyle, her tonuyla bezeli olan ormanl alan n n ortas nda yer alan Tozuyan fielalesi ne özel araçlarla gitmek mümkün. Zirve Da c l k ve Do a Sporlar Bursa flubesi yetkilileri, fielale ziyaretinden sonra Derek z k Köyü nde tahin helvas n n süt ile ezilip f r nda piflirilmesiyle haz rlanan s cak helvadan tatman z özellikle tavsiye ediyorlar Derek z k Köyü

48 GEZ LECEK YERLER 48 Kuytudaki Cennet Köy: ALAÇAM KANYONU VE fielales Bursa ya 30 km uzakl ktaki Gemlik Körfezi nin ç k fl noktas nda (kent merkezinden 30 km uzakl kta) yer alan Armutlu, Bursa ve stanbullular n sayfiye yeridir. Ç narç k ve Gemlik ten karayolu ile ulafl ld gibi, stanbul Yenikap dan deniz otobüsü ile de ulafl lan sahil beldesi Armutlu ayn zamanda termal sular ile ünlü bir kapl ca merkezidir. Kapl ca suyunun, kalp ve romatizma hastal klar na iyi geldi i söylenmektedir. ARAS fielales Alaçam Kanyonu ve fielalesi Patika yollar, yeflilli i, kanyonu ve flelalesi ile do aseverler ve da sporu ile ilgilenenler için muhteflem bir yer olan Alaçam köyü, Uluda n güneydo usunda yer al yor. Özellikle da yürüyüflü yapmak isteyenler için ideal bir yer olan Alaçam Köyü nün bitki örtüsü, Uluda n 1800 metresine kadar uzan yor. Zirve Da c l k ve Do a Sporlar Kulübü nün sürekli düzenledikleri da yürüyüfl gezilerine kat larak Bursa n n sakl cennet köflelerini gezebilirsiniz. Aras fielalesi Aras Deresi ve Aras fielalesi Uluda ' n kar sular n tafl yan ve tam kayal klar n içinden 15 metre yükseklikten düfler. Bursa-So- ukp nar aras 30 km olup, köyden itibaren 5 km stabilize bir yolla Ketenlik yaylalar na, oradan da flelaleye var l r. Marmara Bölgesi nin Sayfiye Yeri: ARMUTLU DO ANCI BARAJI Bursa-Bal kesir taraf nda Keles yolu üzerinde yer alan Do anc Baraj, Bursa n n su ihtiyac n n karfl land suni göldür. Sazan, kefal, k z lkanat gibi tatl su bal klar n n bulundu u baraj gölünün çevresinde piknik alanlar ve k r lokantalar bulunmaktad r. Armutlu Do anc Baraj

49 BURSA M MAR S

50 BURSA M MAR S 50 Bursa Evleri Bursa evleri, sivil mimarinin önemli ürünleridir. Bursa evleri, genellikle iki katl, bir k sm da üç katl d r. Bu evlerde ço unlukla üst katta üç oda, altta bir oda, bir sofa ve f r n bulunur. Konumland klar yerin e imine göre özel olarak tasarlanan bu evlerin en önemli özellikleri, çeflmeli bahçeleri dir. Bursa evleri, 16. yüzy la kadar kerpiçle yap l r. Bu yüzy ldan sonra evlerde önemli ölçüde ahflap kullan - l r. 18. yüzy ldan bafllayarak Bursa evlerinde ahflap süslemeler artar ve duvarlar afl boyalar yla s - vanmaya bafllan r. Eski Bursa evlerinin, kentte ayakta kalm fl en eski örne i evliyalardan Somuncu Baba Evi'dir. 19. yüzy l sonunda yap lm fl çok say da sivil mimari örne i bulunan Reyhan mahallesi; Cumhuriyet, nönü, Haflim flcan ve Fevzi Çakmak bulvarlar aras ndad r. Evler ahflapt r ve bahçelidir; Mutfak ve tuvalet genellikle bahçededir. Ara katlar k fll k ya da koza üretimi için; üst katlar ise yaflam alanlar, sofalar da dolaflma mekânlar olarak tasarlanm flt r. Osmangazi Mahallesi ndeki Kale Sokak, Osmanl Bursa's n yaflatan ender sokaklardan biridir. Sokaktaki karfl l kl 10'nun üzerindeki ev, Osmanl sivil mimari örneklerine göre restore edilerek koruma alt na al nm flt r. çlerinde oturulmaktad r. Kale Sokak taki evler genellikle iki katl d r. Tek ya da çift ç kmal d r. Kale Sokak

51 51 BURSA M MAR S Tarihi Sosyal Yap lar An tlar BURSA KALES Bursa Kalesi'nin yap l fl.ö. 2. yüzy la, yani Bursa'n n kurulufluna kadar gider. Kaynaklara göre kale, 1. Prusias döneminde, ünlü Romal General Hannibal' n önerisiyle yap lm flt r. Birçok kez kuflat l p y k lan surlar, yeniden yap lm fl ve bak m görmüfltür. Hastaneye giden yolun bafl nda Hisar / Saltanat Kap s bulunur. Y ld z Kahve'nin önünde ise Kapl ca Kap s yer alır. Buradan Zindan Kap 'ya kadar surlar devam eder. P narbafl önünde, kalenin dördüncü kap s olan P narbafl Kap s bulunur. Üftade'nin bulundu u alanda ise beflinci kap olan Yerkap vard r. Surlar n toplam uzunlu u 3,38 km. dir. IRGANDI KÖPRÜSÜ Gökdere üzerinde, Setbafl Köprüsü'nden ovaya do ru inildi inde ilk köprüdür y l nda, Irgand Hoca Muslihiddin'in babas Pir Ali taraf ndan yapt r lm flt r depreminde büyük hasar gören köprü, son olarak Yunan iflgalinde bombalanarak büyük darbe alır. 1940'l y llara kadar ulafl ma kapal olan köprü, tarihi dokusuna uygun olarak yeniden hayata kazand r lır. Nitelik ve özellik aç s ndan dünya üzerinde yer alan arastal yani çarfl l dört köprüden biri olan köprü, yeni Gökdere ve Irgand Köprüsü ifllevi ile bir yakadan di er yakaya yaln zca ulafl m sa lama arac de- il ayn zamanda bir sanat köprüsü olma özelli ini de tafl r. Bugün Bursa'da; Abdal, Nilüfer, Mihrapl, Setbafl, Irgand, Tatarlar gibi birçok tarihi köprü bulunuyor. Saltanat Kap

52 BURSA M MAR S 52 SAAT KULES mefle direklerinin aras tu lalarla doldurularak yap lm flt r. ki katl olan binan n bir de yar bodrum, yar zemin bir kat vard r. Atatürk, ilk Bursa gezisinde halka bat kap s n n sahanl ndan seslenmifltir. Yine Atatürk'ün son balosu olarak bilinen toplant da 2 fiubat 1938 gecesi ikinci kattaki salonda düzenlenmifltir. Halen Bursa Büyükflehir Belediye Baflkanl binas olarak kullan lıyor. FABR KA- HÜMAYUN Saat Kulesi Tophane'de Osman ve Orhan Gazi Türbeleri nin bulundu u mekânda yer alan yedi katl saat kulesi, 1904 y l nda yang n kulesi olarak yap lm fl olup, kulenin yan nda bulunan toplarla milli ve dinsel bayramlarda top at fl yap l r. BELED YE B NASI lk pek Fabrikas Sultan Abdülmecid döneminde, 1854 y l nda ipek dokumac l - n n ilk fabrikalar ndan biri olarak kurulan Fabrika-i Hümayun, cumhuriyet döneminde Tekel Deposu olarak kullan ldı. Muradiye'de Cilimboz Deresi'nin kenar ndaki yap, müze ve Kültür Merkezi olarak yeniden düzenlenmek üzere çal flmalar yap lmaktad r. Tarihi Belediye Binas Türkiye'nin ayakta kalm fl en eski belediye binalar ndand r. Atatürk Caddesi üzerinde Orhan Park 'n n sa taraf nda Orhan Camii'nin do usundad r. Yap m y l 1880'dir. Su basman düzeyine kadar kesme taflla örülen duvarlar, Valilik Binas Atatürk heykelinin bulundu u meydanda yeralan Valilik, (solda) Adliye ve Defterdarl k binalar ulusal mimarl k dönemine ait örneklerdir. Adliye binas bugün Kent müzesi olarak hizmet vermektedir.

53 53 BURSA M MAR S Tarihi Hanlar EM R HAN 78 oda bulunmaktad r. Han avlusunda çevresi 7.10 metre olan tarihi ç nar a ac n n gölgesinde dinlenebilirsiniz. Emir Han (Bey Han ), Orhan Gazi Külliyesi nin bir parças olarak 1340 y l nda yap lm flt r. 36 mahzen ve 38 odan n yer ald, ortas nda flad rvanl bahçenin bulundu u, Ulucami nin yak n nda yer alan Emir Han dün oldu u gibi bugün de hem ticaret hem de kent merkezini oluflturma görevini devam ettirmektedir. As rlard r iki ulu ç nar n bekçilik yapt Emir Han da tekstil ihtiyaçlar n z giderebilirsiniz. Pirinç Han PEK HAN Sultan Mehmet Çelebi taraf ndan yapt r lm fl olup, zemin katta 39, üst katta 41 olmak üzere 80 oda bulunmaktad r. KOZA HAN Bursa n n çarfl merkezinde yer alan, en güzel ve en büyük yap - lar ndan biri olan pek Han da tekstil ve mefruflat esnaf hizmet vermektedir. Ulucami ve Orhan cami aras nda yer alan iki katl tarihi han, 1490/92 de Sultan II. Bayezid taraf ndan yapt r lm flt r. Bahçenin ortas nda alt kat çeflme olan iki katl mescit bulunur. 95 odas bulunan Koza Han, Türkiye nin koza al m merkezidir. Handaki dükkânlardan ipek eflarp ve kumafllar sat n alabilece iniz gibi, bahçesinde çay ve kahvenizi yudumlayarak soluklanabilirsiniz. GEYVE HAN Hanlar Bölgesi nin en özgün yap lar ndan biri olan Geyve Han 15. yüzy lda yapt r lm flt r. ki katl yap da kare bir avlu çevresinde s ralanm fl, alt kat nda 26, üst kat nda ise 30 oda vard r. Bursa Osmangazi Belediyesi nce 2007 de restore edilen Han n yaklafl k 100 y ld r kapal olan Kuzey kap s da aç lmak suretiyle Han n Bursa ile yeni yüzüyle buluflmas sa lanm flt r P R NÇ HAN 1508 y l nda Sultan II. Bayezid taraf ndan yapt r lan Pirinç han;, büyük bir avlunun çevresinde iki katl olarak yap lm fl olup toplam Geyve Han

54 BURSA M MAR S 54 TUZ HANI Bursa hanlar Bölgesinde Uzunçarfl da Tuzpazar Caddesi üzerinde yer alan Tuz Han 1454 y - l nda avlu etraf nda s ral iki katl olarak yapt r lm flt r. Üst katta 23, alt katta da 20 adet odas mevcuttur. Yap, Bursa n n en küçük hanlar ndan biridir. BAL BEY HAN Atatürk Caddesi üzerinde yer alan, orijinali 3 katl ve 64 odal, 500 y ll k tarihi geçmifle sahip Bal bey Han da; çini, gümüfl, hal, antika, havlu, ipek gibi turistik ve hediyelik eflyalar n sat fla sunulaca dükkanlar ile geleneksel Türk kahvehanesi ve turistik bir restorant yer almaktad r. Balibey Han BEDESTEN VE KAPALIÇAfiI Orhan Gazi nin yapt rd ve ilk Bedesten olarak bilinen Emir Han n yetersiz kalmas üzerine Y ld r m Bayezid taraf ndan XIV. yy n sonunda yap lan 100 dükkanl Bedesten günümüzde hem Bursa n n hem de Kapal çarfl n n kalbini oluflturmaktad r. Kentin merkezindeki Emir Han, Koza Han, Geyve Han gibi hanlar n aralar n n zaman içinde çat ile kapat larak oluflturulan Kapal Çarfl ; daha sonralar Sahaflar, Aktarlar, Yorganc lar, Sand kç - lar, Kuyumcular, Kavukçular, plikciler, Sipahiler ve Bak rc lar n ilave edilmesiyle geniflletilmifltir. Geçmiflte al flverifl ve ticaretin nabz n n att Ulucami nin arka taraf ndaki Kapal çarfl ve Bedesten günümüzde de tüm zenginli- i ve canl l ile hizmet vermeye devam ediyor.

55 55 BURSA M MAR S Tekkeler ve Medreseler KARABAfi- VEL TEKKES say da özel eflyas ile sema için kullan lan defter bulunur. Tekke, her derde deva olarak, Bursal larca ziyaret edilip adaklar adan r. Bursa'da do up, Bursa'da yaflayan Üftade Mehmet Muhittin, Anadolu ve Balkanlara yay - lan Celveti Tarikat 'n n piridir. 1581'de vefat eden Üftade Hazretleri nin talebesi ve müridi olan Aziz Mahmud Hüdai de ilk tasavvuf e itimini bu tekkede alm flt r. SOMUNCU BABA EV (F r n ) Karabafl-i Veli de Mevlevi Kültürü Sürdürülüyor Bursa'da, dinsel yap lar içinde tekkelerin önemi büyüktür. Bunlardan Karabafl-i Tekkesi, mimari olarak çok güzel süslemelere sahiptir y l nda ölen Yakup Çelebi taraf ndan yap lan tekkenin, semahanenin, sekiz ahflap direk üzerine oturan ahflap kubbesi oldukça ilginçtir. Kubbe ve çevresindeki ahflap iflçilik dönemin en güzel örneklerindendir. Özgün yap s ile Bursa'n n sahip oldu u en de erli yap lardan biri olan Karabafl-i Veli Tekkesi'nde yerli ve yabanc ziyaretçilere otantik bir ortamda Mevlevi kültürü sunulmaktad r. ÜFTADE TEKKES Evliyalardan Somuncu Baba'n n Sultan Y ld r m Bayezid döneminde ( ) ayn zamanda f r n olarak kulland bu ev ayn zamanda en eski orijinal Bursa evlerinden biridir 'de vefat eden Somuncu Baba, Ulucami'nin aç l fl günü Emir Sultan' n Somuncu Baba Evi arzusuyla ilk hutbeyi okuyan kiflidir. Rivayetlere göre hutbe ve namaz sonras caminin dört ayr kap s nda ayn anda Somuncu Baba görülmüfltür. SEYY D USUL DERGÂHI Üftade Tekkesi 16. yüzy lda yap lan Üftade Külliyesi'nde; mescit, semahane, harem, çilehane ve çeflme vard r. Çilehane iki katl, kare planl ve ahflap tavanl basit bir yap d r. Çilehane içinde Üftade'nin çok Bursa'n n en eski tekkelerinden biridir; dervifllerden Seyyid Usul taraf ndan 15. yüzy lda kurulur. Seyyid Usul'ün, evliyalardan Emir Sultan ve Seyyid Nas r ile birlikte Bursa'ya geldi i rivayet edilir y l nda vefat eden bu zat, zaviyenin bahçesine defnedilir. Zaviye, ek binalarla medrese haline getirilir; günümüzde ise yeniden restore edilmifltir.

56 BURSA M MAR S 56 Kilise ve Sinagoglar MAYOR S NAGOGU Arap fiükrü (Yahudilik) Soka- 'nda bulunan bu sinagogu, spanya'n n Mayorka Adas 'ndan 15.yüzy lda gelen ve Bursa'ya yerlefltirilen Yahudiler yapar. Sinagoga toplulu un geldi i Mayorka'dan ötürü Mayor ismi verilir. Sinagog dikdörtgen planl ve içerisi renkli kalem iflleri ile bezelidir. GERUfi S NAGOGU Bursa Yahudilik (Arap fiükrü) Soka 'nda bulunan bu sinagog 16. yüzy l n bafllar nda Sultan II.Selim'in izni ile yapıl r. brani dilinde Gerufl kovulmufl anlam na gelir. Bu isimden ötürü de sinagogun ayr bir önemi vard r. Dikdörtgen planl olan yap, kesme tafltan yap l dır. Günümüze iyi bir durumda gelmifltir. FRANSIZ K L SES 19.yüzy lda Frans zlar taraf ndan, bazilika plan tipinde yap lm flt r. Misyonerlik amac yla yap lan Kilise nin üslubu baroktur. Hocaalizade Mahallesi ndeki kilisenin üst örtüsü ahflap çat l ve kiremit örtülüdür. Kültür Evi olarak hizmet vermek üzere restore edilen kilisenin orijinal ad Santa Maria Kilisesi dir. Gerufl Sinagogu Haigos Aberkios Kilisesi Frans z Kilisesi

57 57 BURSA M MAR S Camiler ve Türbeler Osmanl n n kurulufl döneminden Y ld r m Bayezid döneminde kadar geçen 65 y l içinde 140 kadar cami ve mescitin yap ld tespit edilmifltir. Osmanl n n son dönemine gelindi inde 1905 y - l nda ise Bursa da sadece 165 cami ve mescit bulunmaktayd. 700 y l sonra günümüze ulaflarak ayakta kalabilen 127 tarihi cami ve mescit bulunmaktad r. Külliye camilerinin d fl nda kalan en önemli di er camiler; Orhan Camii, Ulu Cami, Alaaddin Camii, fiahadet Camii, Kavakl Camii, Demirtafl (Timurtafl) Camii, Çandarl o lu Ali Pafla Camii ve Nalbanto lu Camii dir. ORHAN CAM Sultan Y ld r m Bayezid taraf ndan 1400 y l nda yapt r lm flt r. On iki ayak üzerine yirmi kubbe ile üzeri örtülen Ulu Cami, flehrin merkezinde yer alan önemli tarihi yap ve ibadet merkezidir. Caminin minberi, a aç ifllemecili- inin en güzel örneklerinden birini oluflturur. Üzerindeki geometrik flekillerin günefl sistemini tasvir etti i tahmin edilmektedir. Caminin duvarlar ve sütunlar Kur an ayetlerinin farkl üsluptaki hat yaz lar yla bezenmifltir. Ahflap kap lar cevizden yap lm fl olup, üzerinde oyma geometrik motifler bulunur. Bursa Ulu Cami; Mekke, Medine, Kudüs ve fiam dan sonra slam dininde beflinci makam olarak bilinmektedir. Minberin yan nda güney taraf nda Mekke den getirilen Kabe nin orijinal örtüsü as - l d r. Mihrab n sa nda ise Mevlana n n gönderdi i hat eseri bulunmaktad r. Orhan Camii 1339/40 y l nda Sultan Orhan Gazi taraf ndan yapt r lan Orhan Camii, Ulucami nin yak n nda, tarihi Belediye binas n n yan ndad r. Orhan Gazi flehri geniflletmek amac ile cami ve medrese, hamam, han ve imaretten oluflan külliyeyi o dönemin flehir surlar d fl na yapt rm flt r. fiehir (surlar) d fl na yapt r lan ilk camidir. ULU CAM Ulu Cami çi. Ft: C. Pekcanatt

58 BURSA M MAR S 58 ALAADD N CAM Alaaddin Camii Sur içinde Devlet Hastanesi yak - n nda olup, Orhan Gazi nin kardefli, Osman Gazi nin o lu Alaaddin Bey taraf ndan 1355 te yapt r lm flt r. Bursa daki ilk Osmanl camisi olup, dekoratif görünümündeki tu ladan yap lan minaresi ilginçtir. fiahadet CAM fiahadet Camii T MURTAfi CAM Yeniyol ile eski Hal aras ndaki bu cami, Sultan Y ld r m Bayezit in komutanlar ndan Timurtafl Pafla taraf ndan mescit olarak yap lm fl, daha sonra camiye çevrilmifltir. Caminin kuzeyinde, 10 mt uza nda yer alan minaresi, alt adet tu la Timurtafl Camii aya n üzerinde, alt gen flad rvan n üzerinde bulunmaktad r. fiad rvanl minaresi ile meflhur olan bu tarihi caminin 1390 y l nda yap ld bilinmektedir. SÜLEYMAN ÇELEB ANIT MEZARI Tophane de, Hisar bölgesinde, Orduevi nin karfl s ndad r. Bursa n n mutlaka görülmesi gereken en güzel sokaklar ndan biri olan Kale soka n sonunda yer al r. Osmanl n n ilk camilerindendir. Caminin inflas ndan k sa bir süre sonra Sultan Murad Han n Kosova da flehit olmas ndan dolay, fiahadet Camii ad verilmifltir. Deprem sonras y k lan cami, 1892 de asl na sad k kal narak onar lm flt r. Çekirge yolu üzerinde, Karagöz An t Mezar n n karfl s nda yer alan Süleyman Çelebi nin kabri, etraf aç k dört ayak üzerine oturtulmufl bir yap d r. Orhan Gazi döneminde do an ve Y ld - r m Bayezid döneminde Ulucami ye imaml k yapan Süleyman Çelebi, Hz. Muhammed in kiflili- ini anlatan ve öven Mevlüd ün yazar d r. Süleyman Çelebi nin An t Mezar. Ft: Alper Keskin

59 59 BURSA M MAR S OKÇU BABA TÜRBES Osman Gazi nin bulundu u sandukan n etraf sedef kakmal parmaklarla çevrilidir. En çok ziyaret edilen bu türbe, Osman Gazi nin vasiyeti üzerine Sainte Elie adl Bizans Manast r n n flapeli üzerine infla edilmifltir. Bursa y fetheden, Osman Gazi nin o lu Orhan Gazi nin ( ) türbesinde, flehrin metropolit manast r olarak kullan lan Sainte Elie Manast r n n di er bölümündeki zemin mozaikleri üzerine infla edilmifltir. Okçu Baba Türbesi Tophane Park n n hemen afla taraf nda, Hisarkap yamac nda bulunan türbede, Bursa n n fethine kat lan ve Okçu Baba lakab yla bilinen Nasrettin/Nusret Pafla n n mezar bulunmaktad r. Bursa n n ilgi gören türbelerinden biridir. Bu türbenin yak n nda Timurtafl Pafla Türbesi yer almaktad r. OSMAN GAZ VE ORHAN GAZ TÜRBELER Kentin merkezinde kente hâkim bir tepe üzerindeki Tophane Park nda yan yana yer alan türbelerden ilki Osmanl Devleti nin kurucusu ve Bursa n n fethini haz rlayan Osman Gazi ye ( ) aittir. Türbenin ortas ndaki Bursa y Fetheden Orhan Gazi Türbesi Osmanl n n Kurucusu Osman Gazi nin Türbesi

60

61 HAMAMLAR KAPLICALAR

62 HAMAMLAR KAPLICALAR 62 Hamamlar, Kapl calar Günümüze gelebilen Bursa merkezindeki kapl calar n en tan nm fllar ; Sultan I. Murad taraf ndan yapt r lan Eski Kapl ca (Armutlu), Sultan I. Bayezid taraf ndan yapt r lan Kükürtlü Kapl ca, Sultan Kanuni Sultan Süleyman' n veziri Rüstem Pafla taraf ndan yapt r lan Yeni Kapl ca, Kara Mustafa Pafla'n n kendi ad - na yapt rd Kara Mustafa Pafla Kapl calar 'd r. Ayr ca I. Murad dönemine ait G rç k (Ç kç k) Hamam, 14. yüzy la ait Çekirge Hamam ve Sultan II. Murat dönemine ait Çak - ra a Hamam nda günlük yo un tempomuz içerisinde yorulan vücudunuzu dinlendirebilirsiniz. fiifal sular n bulundu u kapl calarda ise y pranan ruh ve beden sa l n z tazeleyip yenileyebilirsiniz. As rlard r imparatorlar, kraliçeleri, sultanlar iyilefltiren, hastalara derman olan Bursa kapl calar n n sular ; yüksek enerjisiyle iyilefltirici etkisi oldu una inan lan kehribara benzetilir. Osmanl devrinde ve Cumhuriyet döneminde Bizans'tan kalan kapl calar n onar mlar gerçeklefltirildi i gibi yeni hamam ve kapl calar infla edilerek kapl ca gelene i günümüze de in devam ettirilmifltir. Günümüze kadar gelebilen tarihi hamam say s 27'dir. Bursa merkezinin d fl nda; negöl de Oylat Kapl calar ile Çitli Maden Suyu; Bursa Mudanya yolu üzerinde Kara Mustafa Hamam ; M. Kemal Pafla ya ba l Akarca Köyünde Tümbüldek Kapl cas ; Armutlu da Armutlu Kapl calar ; Gemlik te Umurbey Kasabas yolunda Terme Kapl cas ; Orhaneli ne ba l A açhisar ve Sada Kapl calar as rlard r flifa da tmaya devam ediyor. Yeni Kapl ca Ft: Gökhan Çelikliay

63 63 HAMAMLAR KAPLICALAR ESK KAPLICA (ARMUTLU HAMAMI) Eski Kapl ca ismi ile tan nan Armutlu Hamam olarak bilinen bu hamam, Sultan I. Murad döneminde 1385 y l nda yap lm flt r. Bursa'da yap lm fl en eski kapl ca hamam d r. Nitekim bu kapl can n ilk kal nt lar n n Bizans dönemine kadar indi i görülmektedir. 7 metre çap nda havuz çevresinde yer alan s cakl k bölümünde arslan a z bafll klardan s cak sular akmaktad r. Kapl can n Bizans sütunlar yla çevrili armut biçimli havuz k sm nda, havuzdan yükselen buharla, kendinizi bir Wagner opera sahnesinde hissedebilirsiniz. Havuzdaki su 45 derece, kaynakta ise 90 derecedir. lginç olan, ayn yamaçta, Türklerin tabiriyle - karpuz çatlatacak- derecede, buz gibi so uk p narlar da yer almaktad r. Evliya Çelebi'nin verdi i bilgiye göre, burada bir banyo yapt ktan sonra insan vücudu, kulak memesine kadar yumufluyor ve insan n eli vücudunda bir sabun gibi kay yor. Günümüzde, hamam n alt nda bulunan zarif Kemerli Çeflme'den kalp çarp nt s na iyi geldi i söylenen sudan içerek flifa arayabilirsiniz. Eski Kapl ca suyunun; sindirim yolu, kad n hastal klar ve kalpdamar hastal klar na iyi geldi i söylenir. Eski Kapl ca (Armutlu Hamam )

64 HAMAMLAR KAPLICALAR 64 YEN KAPLICA Bursa'n n en bilinen kapl calar ndan olan Yeni Kapl ca, küçük bir hamam iken Kanuni Sultan Süleyman' n nikris hastal na iyi gelmesi üzerine damad Rüstem Pafla taraf ndan 1552 y l nda yapt r lm flt r. Kap n n giriflindeki sa taraftaki odan n suyu hiç kar flmadan geldi i için çok s cak olup, halk aras nda Eflek Terleten ad yla ifade edilir. Kükürtlü Mahallesi Yeni Kaplıca Caddesi No: 6 Osmangazi / BURSA Tel: KÜKÜRTLÜ KAPLICASI Çekirge'de Yeni Kapl ca'n n yan ndaki bu tarihi kapl can n erkekler bölümü Sultan I. Murad, kad nlar bölümü ise Sultan I. Bayezid taraf ndan yapt r lm flt r. Gezgin Evliya Çelebi'ye göre kapl can n suyu uyuz hastal - n n tedavisine iyi gelmekteymifl. Bat l inançlara göre, H ristiyanlar için kutsal olan bu kapl can n suyu Bademli Bahçe kayna ndan gelmekte olup, bugün Uluda Üniversitesi rehabilitasyon merkezi olarak hizmet vermektedir. Uluda Üniv. Rehabilitasyon Uygulama ve Araflt rma Merkezi Kükürtlü Caddesi Tel: ÇEK RGE HAMAMI Bursa Çekirge semtinde I. Murad Caddesi'nin yol seviyesinin alt nda kalan Çekirge Hamam 1365'li y llarda yap lm flt r. Bursal kad nlarca flifal ve kutsal bilinen bu hamam 1365 li y llarda yap lm flt r. Yolun birkaç basamak alt nda girifli bulunan hamam n kap s üzerinde tu la ile deniz dalgalar na benzeyen bir motif ifllenmifltir. Bir evliya taraf ndan yap ld belirtilen bu hamam ile ilgili söylencelere göre, eli ve aya kötürüm olan hastalar, gece bu hamama götürülüp yaln z b rak - l rm fl. E er hasta ölecekse kazma sesi gelirmifl. Hasta iyi olacaksa içerden hayvan sesi gelirmifl. Bugün dahi kad nlar taraf ndan adak hamam olarak kullan lan bu kapl can n bir rivayete göre Bursa'n n fethi esnas nda askerlerin y kanmas için yapt r ld belirtilmektedir. Hamamlar Cad. Askeri Hastane Karflısı Çekirge - Bursa Tel:

65 65 HAMAMLAR KAPLICALAR ÇAKIRA A HAMAMI Bursa, Tophaneye ç kan yolun solunda, kalenin de ete inde bulunan Çak r A a Hamam n Sultan II. Murad döneminde Sekban Bafl ve ayn zamanda Çak rc Bafl görevlerini yapm fl olan Çak r A a yapt rm flt r. 15. yüzy l n ilk yar s na tarihlenen hamam n erkekler k sm kad nlar k sm na göre çok daha genifltir. Kentin ifllek hamamlar ndan biridir. Osmangazi Cad. Çakır Sok. Osmangazi - Bursa Tel: BURSA V LAYET SALNÂMES NDEK (1927) KAPLICA SULARI fiemasi

66 Emir Sultan dan Bursa ya Bak fl. Ft: Demet Argun

67 BURSA MÜZELER

68 BURSA MÜZELER 68 Müzeler BURSA KENT MÜZES 7000 y ll k geleneksel Anadolu ve Osmanl kültürünün oluflumu ve geliflimi sürecinde öncü kent kimli i tafl yan Bursa'da, kentlinin ve kenti ziyaret eden turistlerin tüm bu birikimi görerek ve hatta yaflayarak ö renebilece i Kent Müzesi'nde; Bursa kentinin tarihi, co rafi, kültürel, sosyal, ekonomik, ticari ve turistik yap - s na iliflkin bilgi ve belgeler görsel sunum, obje ve animasyonlarla tan t l r. Müzenin bodrum kat nda yer alan 'Tarihi Esnaf Soka 'nda; Bursa'n n geleneksel ticaret hayat özgün dekor ve canland rmalarla sergilenmektedir. Girifl kat nda kentin tarihi geliflimi, birinci katta ise Bursa'n n özellikleri ve de erleri tematik olarak anlat l r. Bursa Kent Müzesi, kentin tam merkezinde bulunan Atatürk heykelinin arkas ndad r. Büyükflehir Belediyesi Kent Müzesi her y l sergi, tiyatro, konferans ve konser gibi birçok kültür ve sanat etkinli ine imza atıyor. Kültür Sanat Vakf, Kültür A.fi., Bursa Araflt rmalar Vakf gibi kurumlar n deste i ile geleneksel kültür ve sanat korumay, yaflatmay amaçlayan sergi, kurs, seminer, panel gibi kent kimli ini ön plana ç karan çal flmalara ev sahipli i yapan Kent Müzesi'ndeki çal flmalar izlemenizi tavsiye ederiz. Atatürk Cad. Cumhuriyet Meydan, Heykel Ziyarete Aç k Saatler: 09: 30-17:30 (Pazartesi hariç hergün) Tel:

69 69 BURSA MÜZELER ARKEOLOJ MÜZES Kültürpark'ta ça dafl bir yap da hizmet veren müze, m 2 'lik bir alan kaplamaktad r. Yap da dört sergi salonu, galeriler ve bahçenin yan s ra depo, foto raf odas ve kitapl k bulunmaktad r. Müzenin bafll ca bölümleri flunlard r: Sanat Galerisi, Seramik-Cam ve Madeni Eserler Salonu, Sikke ve Prehistorik Eserler Salonu ile Tafl Eserler Salonu Müzede, M.Ö. 3. bin den Bizans dönemi sonlar na kadar, Bitinya ve Misya bölgesinde bulunan eserler sergilenmektedir. Kültür Park çi Ziyarete Aç k Saatler: 10:00-17:00 (Pazartesi hariç hergün) Tel: ULUUMAY OSMANLI HALK KIYAFETLER VE TAKILARI MÜZES Muradiye semtindeki Ahmetpafla Medresesi'nde, 18 Eylül 2004 tarihinde aç lan müzede, ülkemizde örne i olmayan Esat Uluumay'a ait Osmanl giysileri ve tak lar sergilenmektedir. Müzede ülkemizin çeflitli yörelerindeki 79 tak m giysi ile 400 parça etnografik tak teflhir edilmektedir. Bursa'n n ilk özel etnografya müzesinde zaman zaman, Esat Uluumay' n sergileme imkân bulamad çorap, foto raf veya bak r eflyalardan oluflan farkl koleksiyonlar da sergilenmektedir. Muradiye Mah. Kapl ca Cad. Aral k Sok. Ziyarete aç k saatler: 10:00-17:00 (Pazartesi hariç hergün) Tel:

70 BURSA MÜZELER 70 YAfiAYAN MÜZE; HÜSNÜ ZÜBER EV Devlet Misafirhanesi ve daha sonralar Rus Konsoloslu u olarak hizmet veren 19. yüzy l Osmanl evi, Hüsnü Züber taraf ndan restore edilerek Bursa Büyükflehir Belediyesi taraf ndan 1992'de ziyarete aç lm flt r. Müzede sanatç Hüsnü Züber'in yakma-da lama koleksiyonu da sergilenmektedir. Ahmet Pafla Medresesi, II. Murad Cad. Muradiye Ziyarete Aç k Saatler: 10:00-17:00 (Pazartesi hariç hergün) Tel: ATATÜRK MÜZES Çelik Palas Oteli'nin hemen yan nda, 19. yüzy l sonlar nda yap ld san lan, çat kat yla birlikte üç katl kâgir bir köflktür. Bursa'y ikinci ziyareti s ras nda, sat n al narak Atatürk'e arma an edilmifltir. Atatürk de binay 1938'de Belediye'ye arma an etmifltir. Köflk, Cumhuriyet'in 50. y l nda, (29 Ekim 1973)'te Atatürk Müzesi olarak aç lm flt r. Bursa'daki sivil mimarinin en güzel örneklerindendir. Salon ve odalar, Atatürk'ün kulland - eflyalarla birlikte sergilenmektedir. Çekirge Cad. Atatürk Köflkü - Osmangazi Ziyarete aç k saatler: 10:00-17:00 (Pazartesi hariç hergün) Tel:

71 71 BURSA MÜZELER ORMANCILIK MÜZES Türkiye'nin ilk ve tek Ormanc l k müzesidir. Çekirge Caddesi üzerinde Saatçi Köflkü olarak bilinen iki katl yap da 1989'da aç lan müzede hayvan ve bitki fosilleri, haberleflme ve orman mühendisli i ayg tlar, harita ve foto raflar, ormanc l k tarihi ile ilgili belgeler baflta olmak üzere 2 bin kadar obje sergilenmektedir. Müzede; insan siluetini and ran bir ceviz a ac kesiti, 250 milyonluk fosiller, 8 milyon y ll k tortul tabaka üzerindeki ç nar yapra n mutlaka görmelisiniz. Bursa'n n say l yap lar ndan biri olan köflkün yonca biçimli aslan a zl flad rvan, kameriye, genifl teraslar ve a açlar ile bezeli bahçesinde keyif alarak dinlenebilirsiniz. Çekirge Cad. Saatçi Ali Bey Köflkü - Osmangazi Ziyarete Aç k Saatler: 10:00-17:00 (Pazartesi hariç hergün) Tel: YÜZYIL OSMANLI EV MÜZES Muradiye semtinde II. Murad Külliyesi'nin karfl s nda bulunan ahflap evi, plan ve süslemeleri bak m ndan 17. yüzy l özelliklerini tafl makta olup Bursa'da halen ayakta kalan en eski evlerden en güzel olan d r. Üst katta bafl oda diye adland r lan odada kalem ifli bitki ve çiçek motifleriyle dekorlu flahane ahflap dolap, geometrik dekorlu ahflap tavan ve alt gen tavan göbe i zarif görünüflleri ile 17. yüzy l süslemelerinin güzel ve karakteristik özelliklerini yans tmaktad r. Muradiye Mah. Muradiye Külliyesi Yan Ziyarete Aç k Saatler: 10:00-17:00 (Pazartesi hariç hergün) Tel:

72 BURSA MÜZELER 72 TÜRK - SLAM ESERLER MÜZES (YEfi L MEDRESE) Önceleri Arkeoloji Müzesi yap tlar n n sergilendi i Yeflil Medrese, 1975 y l ndan itibaren Türk- slam Eserleri Müzesi olarak hizmete girmifltir. Binada 12. yüzy ldan 20. yüzy la uzanan maden, keramik, ahflap, iflleme, silah, el yazmas kitaplar, sikke, kitabeler ve mezar tafllar ile etnografik malzeme teflhir edilmektedir. Yeflil Külliye Yan, Yeflil Mah. Yeflil Cad. Ziyarete Aç k Saatler: 10:00-17:00 (Pazartesi hariç hergün) Tel: TOFAfi ANADOLU ARABALARI MÜZES Büyükflehir Belediyesi taraf ndan kazand r lan, m 2 'lik terkedilmifl bir ipek iflleme fabrikas nda aç lan Tofafl Anadolu Arabalar Müzesi, Türkiye'de ilk ve tektir. Müze'de, Anadolu'da kullan lm fl eski arabalar sergilenmekte; çift beygirli Bursa at arabas ndan, günümüz ça dafl otomobillerine geçiflin hikâyesi anlat lmaktad r. Umurbey Mah.Kap c Sok.Y ld r m /Bursa Ziyarete Aç k Saatler: 10:00-17:00 (Pazartesi hariç hergün) Tel: HÜNKÂR KÖfiKÜ Temenyeri semtinde, Uluda yamac nda bulunan köflk, 1844 y - l nda Sultan Abdülmecid için yapt r lm flt r. Bu zarif yap, iki katl olup içi ve d fl çok süslüdür. Bu köflk 19 gün gibi k sa bir sürede ve Frans z ampir üslubunda yap lm flt r. Sultan Abdülaziz, Sultan V. Mehmet Reflat ve Kurtulufl Savafl 'n n hemen sonunda Atatürk bu köflkte konaklam flt r. Temenyeri - Y ld r m / Bursa Ziyarete aç k saatler: 10:00-17:00 (Pazartesi hariç hergün) Tel:

73 73 BURSA MÜZELER KARAGÖZ MÜZES Ad Bursa ile özdeflleflmifl Karagöz-Hacivat sanat n uluslararas platforma tafl yacak olan Karagöz Sanat Evi Bursa Büyükflehir Belediyesi taraf ndan restore edilerek fiubat 2007'de yeni yüzüyle kap lar n Bursal lara açt. Müze statüsüne kavuflan Karagöz Evi'nde Prof. Dr. Metin And' n 61 parçadan oluflan Karagöz Figürleri Koleksiyonu nu gezebilir ve gölge oyunu ustalar Nevzat Çiftçi veya Tayfun Özeren - den gölge oyunu gösterisi izleyebilirsiniz. Ya da arzu ederseniz ve vaktiniz varsa kukla ve gölge oyunlar ile ilgili sanat etkinliklerinin sürekli yap ld Karagöz Evi'nde düzenlenen Karagöz Yap m ve Oynat m Kurslar na kat larak kukla ve gölge oyunlar konusunda e itim alabilirsiniz. Çekirge Cad. Karagöz An t Mezar Karfl s Çekirge - Bursa Ziyarete aç k saatler: 10:00-16:00 (Pazartesi hariç hergün) Tel: CELAL BAYAR MÜZES Türkiye Cumhuriyeti nin üçüncü Cumhurbaflkan Celal Bayar ad - na Gemlik in kuzeyindeki Umurbey Kasabas nda 1970 de hizmete aç lan müze ve kütüphanede; Bayar n an t mezar ile Bayar n çal flma y llar na ait foto raflar, an eflyalar, tablolar; çeflitli belgeler, niflanlar, madalyalar, flilt ve plaketler yer almaktad r. Celal Bayar Müzesi ve Kütüphanesi pazartesi günü ö leden sonra, sal tam gün kapal d r. Haftan n öteki günleri ve hafta sonlar nda mesai saatlerinde ziyarete aç kt r. Umurbey Kasabas / Gemlik Sal hariç her gün arası açıktır. Tel:

74 BURSA MÜZELER 74 ZN K MÜZES Osmanl döneminde kurulan tarihi Nilüfer Hatun mareti, bugün müze olarak kullan l yor. maret 1388 y l nda Osmanl Sultan 1. Murad taraf ndan annesi Nilüfer Hatun un an s na infla ettirilmifltir. Cumhuriyet döneminde de iflik gereksinimler için kullan lan bina, 1960 y l nda müze olarak hizmete girmifltir. Müzede, znik ve çevresinden toplanan arkeolojik kal nt lar ve eserler sergilenmektedir. Müze Cad. znik - Bursa Tel: YEN fieh R fiemak EV MÜZES Bursa n n Yeniflehir ilçesinde yer alan müze, ad n 18. yüzy lda ran n fiemaki kasabas ndan göç ederek, Yeniflehir e yerleflen fiemaki ailesinden al r. Evi süsleyen nebati motifli ve manzara dekorlu kalem iflleri 19.yy a aittir. Müze Ev, dönemin özelliklerine göre düzenlenmifltir. Yeniflehir / BURSA. Ziyarete Aç k Saatler: (Pazartesi hariç her gün) Tel: BURSA SA LIK MÜZES Sa l k Oca ve Kanser Araflt rma Merkezi nin faaliyet gösterdi i Muradiye Medresesi nin salon ve koridorlar nda camekânlar içinde, Bursa da doktorlar n kulland - eski t bbi araç ve gereçler sergilenmektedir. Resmi günlerde mesai saatleri içinde ziyaret edilebilecek bu mekân, Türkiye nin iki sa l k müzesinden biridir. Muradiye Medresesi II. Murat Cad. Muradiye Medresesi, Muradiye, Osmangazi Tel:

75 75 BURSA MÜZELER BURSA BASIN MÜZES Bursa bas n ve matbaac l n gelifliminin tarihsel bir süreç içinde, objelerle birlikte sunuldu u Bas n Müzesi, Bursa Gazeteciler Cemiyeti nin Bas n Kültür Saray içinde yer al yor. Nilüfer ilçesindeki 3 katl Bas n Kültür Saray içinde müzenin d fl nda, kütüphane ile konferans, konser, tiyatro ve balenin yap labildi i etkinlik salonu ve yiyecek-içecek birimlerinden haz r giyime ve e lence mekânlar na kadar her fley var. Bas n Kültür Saray, Ataevler Mah. Emek Cad., No:19 Nilüfer Tel: CUMALIKIZIK ETNO RAFYA MÜZES Halk taraf ndan ba fllanarak toparlanan Cumal k z k Köyü nün geçmifline ait çeflitli eflyalar müzede görebilirsiniz. 18, 19 ve 20. yy a ait güzel bir koleksiyon oluflturulan müzede; ayd nlatma ve s tma araçlar, mutfak eflyalar, tar m aletleri, silahlar, teknik araçlar, av malzemeleri, binek ve tafl ma araçlar bulunmaktad r. Müzenin bahçesinde, sundurma ile örtülü k s mda; at arabalar, flaraphane, üzüm çi neme teknesi, dibek tafl, yalak ve sütun bafll klar bulunur. Cumalik z k Köyü - Y ld r m Tel: MUDANYA MÜTAREKE EV MÜZES 19. yüzy l sonlar nda yap lm fl, kâgir bir binad r. Bodrum ve çat kat n n d fl nda iki katl d r. 1. katta; Türk ve tilaf devletlerinin çal flma odalar ve mütarekenin yap l p imza edildi i salon bulunur. 2. katta; smet nönü ile As m Gündüz Pafla ile yaverlerinin yatak odalar bulunur. Mütareke Evi Müzesi, Türk ulusunun askeri alanda kazand baflar n n sonucu siyasi alanda da TBMM hükümetinin emperyalist güçlere karfl kazand ilk anlaflman n yap ld yerdir. Mudanya / BURSA Tel:

76 Fidan Han Avlusu. Ft: C. Pekcanatt

77 BURSA KÜLL YELER

78 BURSA KÜLL YELER 78 Bursa Külliyeleri YILDIRIM KÜLL YES Y ld r m semtinde, bir tepecik üzerinde bulunan külliyeyi, Y ld r m Bayezid ( ) 1390'l y llarda yapt rm flt r. Bursa'n n en görkemli an tlar ndand r. Osmanl Devleti nin mimarl k ve yap alan nda bir üslup bütünlü- ünü simgeleyen Y ld r m Küllyesi, o döneme göre Bursa'n n do usundaki bir tepede olup, etraf da bir duvarla çevrilmiflti. Bugün sadece cami, hamam, medrese ile dârüflflifâ kalm flt r. Y ld r m Külliyesi; mimari, sanat ve üslup aç s ndan Beylik ten Devlet e geçiflin en önemli göstergelerinden biridir. Y ld r m Cami Avlusu. Ft: C. Pekcanatt DARÜfifi FA Y ld r m Külliyesi nin bir parças olan Dârüflflifâ, 1390 y l nda, yapt r lm flt r. Külliyeden oldukça uzak bir baflka tepe üzerindedir. Osmanl Devleti'nin ilk hastanesi olarak kabul edilir y l nda onar m tamamlanan Darüflflifa, Göz Hastanesi olarak yeniden hizmete aç lm flt r.

79 79 BURSA KÜLL YELER YILDIRIM MEDRESES 1390 y l nda, Y ld r m Bayezid taraf ndan yapt r lm flt r. Osmanl mimarisinde, önü kapal ilk medresedir. Girifl cephesinin tafl, di- er k s mlar n ise tu la süslenmesi, o dönemdeki tafl süslemelerinin daha önemli say ld n göstermektedir. Medrese, bugün sa l k oca ve kanser araflt rmalar merkezi olarak kullan lmaktad r. YILDIRIM BAYEZ D TÜRBES Y ld r m Külliyesi içinde bulunan türbe, 1406 y l nda o lu Emir Süleyman taraf ndan yapt r lm flt r. Mimar ise Hüseyin o lu Ali'dir. Y ld r m Bayezid öldü ü zaman ilk önce Akflehir'de gömülmüfl, daha sonra o lu Musa Çelebi cenazeyi Bursa'ya getirtmifltir. Türbe, önündeki revak yla, daha sonra yap lan revakl Osmanl türbelerinin öncüsü olmufltur.

80 BURSA KÜLL YELER 80 YILDIRIM CAM Y ld r m semtinde, bir tepecik üzerinde bulunan cami, Y ld r m Bayezid ( ) taraf ndan 1390'l y llarda yapt r lm flt r. Bursan n en görkemli an tlar ndand r. Zaviyeli ve yan mekânl cami tipinde yap lm flt r. Ters T planl camilerin en özgünü olan Y ld r m Camii, Bursa tipi kemerlerin ilk kullan ld yap d r. Tafl iflçili i çok iyi bir yap - d r. Osmanl mimarisinde, özenli bina yapma gelene ini getiren bu camide yer yer çini ifllemeleri vard r. Pencereleri mermer oymac l n n eflsiz örneklerindendir. Y ld r m Camii. Ft: C. Pekcanatt

81 81 BURSA KÜLL YELER Yeflil Külliyesi Yeflil semtinde bulunan külliye, 1419 y l nda, Çelebi Sultan Mehmed taraf ndan yapt r lm flt r. Yeflil Külliye içinde yer alan Yeflil Türbe ve Camii, Timur yenilgisi sonras sars lan Osmanl n n yeniden diriliflinin göstergesi olarak, Bursa ile özdeflleflen görkemli bir eserdir. Cami, medrese, türbe, hamam ve imaretten oluflan Yeflil Külliye'nin di erlerinden fark, bu yap lar n serbest olarak yerlefltirilmifl olmas d r. YEfi L CAM Yeflil semtinde bulunan cami, 1419 y l nda, Çelebi Sultan Mehmed taraf ndan yapt r lm flt r. Ters T planl camilerden olan Yeflil Cami, Bursa'n n oldu u kadar Türkiye nin en güzel tarihsel yap lar ndan biridir. Yap da, baz Bizans döneminden kalma yap malzemesi de kullan lm flt r. Yeflil Camii'nin giriflindeki taç kap, Türk tafl oymac l - n n güzel bir ürünüdür. Caminin büyük bölümü çini ile kapl - d r. ç duvarlar, tavanlar, mahfiller ve geçifl eyvanlar tümüyle çiniyle kapl d r. Camideki çini iflçili inin en mükemmel örneklerinden biri de, on metreden yüksek olan mihrab d r. Çeflitli geometrik motiflerle çiçeklerin yer ald mihrap, caminin en güzel yerlerinden biridir. Pencere kapaklar, devrin ahflap iflçili inin güzel örneklerindendir. Cami içinde güzel bir flad rvan vard r. fiad rvan n tek parçadan yap lm fl f skiyesi eflsiz inceliktedir. Yeflil Camii Ana Girifl Kap s. Ft: A. Yedikardefl

82 BURSA KÜLL YELER 82 YEfi L TÜRBE Yeflil Türbe, Sultan II. Mahmud taraf ndan 1421 y l nda yapt r lm flt r. Bursa'n n sembolü niteli- inde olan Yeflil Türbe plan olarak Selçuklu kümbetlerinin devam gibidir. Türbenin içi ve d fl tamamen renkli s r ve mozaik çini tekniklerinden yap lm fl dikdörtgen ve alt gen çinilerle kapl olup, bunlar n üzeri sar yald zla süslenmifltir. Duvarlar firuze renkli alt gen levha çinilerle kapl olup aralar nda renkli su tekni- iyle yap lm fl çinilerden oluflan madalyonlar vard r. Türbenin ortas nda, zeminde bir kademe ile yükseltilmifl sekizgen kaide üzerinde l. Mehmed'in muazzam çini lahdi bulunmaktad r. Tamamen renkli s r niteli indeki kabartma çinilerle kapl lahit üzerinde Çelebi Sultan Mehmed'in ölüm tarihi yaz l d r. YEfi L MEDRESE SULTAN YE Osmanl döneminde Bursa'n n en önemli medresesiydi. Yeflil Camii'nin yan nda bulunan medrese, 1419 y l nda, Çelebi Sultan Mehmed taraf ndan yapt r lm flt r. Yeflil Külliyesi'nin bir parças d r. Sultaniye Medresesi, en yüksek unvanl müderrislerinin görev yapt bir e itim kurumuydu. Bursa'n n en güzel medreselerinden biridir. Dikdörtgen bir avlunun etraf nda s ralanan on üç oda, bir müderris odas, girifl eyvan ile tuvaletler vard r. Halen Bursa Türk slam Eserleri Müzesi olarak hizmet vermektedir.

83 83 BURSA KÜLL YELER Muradiye Külliyesi Muradiye Külliyesi, Bursa da Osmanl Sultanlar taraf ndan yapt - r lan son külliyedir. Sultan II. Murad taraf ndan y llar aras nda yapt r lm fl ve içinde bulundu- u semte ismini vermifltir. Cami, medrese, hamam, darüflflifa ve türbeden oluflan Muradiye Külliyesi daha sonraki dönemlerde flehzadelerin de buraya defnedilmesiyle türbelerle dolmufltur. Dolay s yla bugün Muradiye deyince sadece cami ya da II. Murad Türbesi de- il; türbelerin topluca bulundu u bahçe ve çevresi, sonuçta koca bir mahalle akla gelmektedir. Türbelerin 12 si bir bahçe (hazire) içinde, biri d flar dad r. Ama bu türbelerin hiç biri II. Murad dönemi eseri de ildir. En eskisi olan Hüma Hatun Türbesini, o lu Fatih Sultan Mehmed ( ), yapt rm flt r. Ötekiler de II. Bayezid ( ), Kanuni ( ) dönemlerinde yapt - r lm flt r. Külliye, ilk dönem Osmanl külliyelerinin en kutsal ve en romantik atmosferli mekân olarak ziyaret edilmektedir. Bursa n n en güzel yeflil ve sessiz köflelerinden biri olan Külliye nin bahçesinde sergilenen Osmanl mezar tafllar n da görebilirsiniz. Ölüm ile yaflam, rüya ile hakikati, hüzün ile huzuru bir arada tadabilece iniz, hissedebilece iniz bu mistik mekân n bahçesinde yer alan ç narlar, serviler, çiçekler aras nda hem bedenen hem de ruhen dinlenebilirsiniz. Muradiye Külliyeleri Genel Görüntüsü

84 BURSA KÜLL YELER 84 II. MURAD CAM 1425/26 y l nda yapt r lan II. Murad Camii, zaviyeli camiler grubuna girer. Bursa Kemerli girifli olan caminin plan, bu tipin en yal n biçimini yans t r. Buna karfl l k, gerek d fl gerekse iç süsleme bak m ndan zengindir. Girifl cephesinin zengin süslemesine karfl l k, öteki cephelerde yal n bir tu la-tafl duvar iflçili- i ve geometrik motifler egemendir. Bu özellik dönemin pek çok yap s nda bulunmaktad r. Bafll ca iç süslemeleri ise, duvarlar n alt bölümlerini kaplayan tek renkli çiniler ve çevrelerindeki çini bordürlerdir. Buna karfl l k, mihrap süslemesinde çini bulunmamaktad r. Camii nin önündeki befl birimli, kubbeli son cemaat yerinde iki adet antik granit sütun dikkatinizi çekecektir. Ortadaki kubbe zarif kabartmalara sahip olup, yine kabartma tekni inde ifllenmifl yaprak ve çiçek motifleri içeren geometrik süslemelerin bulundu u ahflap girifl kap s da dikkatinizi çekecek bir baflka noktad r. Kap kanatlar, ahflap iflçili in en güzel örneklerinden biridir. Muradiye Cami Minaresi. Ft: Ahmet Ö. Ayd n Caminin yan ndaki güzelim bahçe, ulu ç narlar, devasa m zrak ucu gibi yükselen servileri, çiçekleri ve çeflmeleriyle ziyaretçiye bir huzur hissi veriyor. Bu his, Osmanl hanedan n n tu la ve tafl s ralar yla almafl k düzende örülmüfl duvarlara sahip bir düzine türbesinin zarif melankolisiyle güzel bir kar fl m oluflturuyor. Muradiye Külliyesi çindeki Hazire ve Bahçe: Bursa n n en mistik mekân...

85 85 BURSA KÜLL YELER II. MURAD TÜRBES Dünyevi zevkleri bilen ayn zamanda uhrevî aleme de gereken ba l l gösteren II. Murad n türbesi, külliyenin merkezinde, caminin güney-bat s ndad r. Mermerden bir eyvandan geçilerek türbeye girilmektedir. Ahflap saça son derece mükemmeldir. On iki köfle y ld zlar n etraf nda, yald zl çiviler, geometrik süslemeler vard r. Kare planl türbede bulunan II. Murad n mezar mermer levhal olup, vasiyeti gere i, kubbenin orta k sm nda geniflçe bir bölüm ya murun mezar n üzerine ya mas için aç k b rak lm flt r. Türbenin içindeki yan odada iki büyük o lu ile bir k z n n mezarlar bulunmaktad r. Sultanl ktan kendi iste iyle ayr - lan ilk ve son hükümdar olan II. Murad, Bursa da gömülen son Osmanl Padiflah d r de Edirne de hayat n kaybeden Sultan II. Murad, 1443 te kaybetti i büyük o lu Alaaddin in yak n na gömülmek istedi- i için cenazesi Bursa ya getirilmifl ve küçük o lu Fatih Sultan Mehmed taraf ndan yapt r lan bu türbeye gömülmüfltür.

86 BURSA KÜLL YELER 86 MURAD YE TÜRBELER Bursa y Osmanl Türbeleri fiehri gibi gösteren, Muradiye Külliyesi, II. Murad Camii ile birbirine çok yak n mesafelerde bulunan 12 türbeden ibarettir. Fatih Sultan Mehmed ten itibaren 100 y l aflk n bir dönem içinde peyderpey yapt r lan bu yap kompleksinde; Hüma Hatun (Hatuniye) Türbesi, fiehzade Alaaddin Türbesi, fiehzade Ahmet Türbesi, fiehzade Mustafa Türbesi, fiirin Hatun Türbesi, Gülruh Hatun Türbesi, Fatih Sultan Mehmet in ebesi Ebe Hatun (Gülbahar Hatun) Türbesi, fiehzade Mahmut Türbesi, Mükrime Hatun Türbesi, Gülflah Hatun Türbesi ile saraya mensup kimselerin (cariyelerin) gömülü oldu u Cariyeler / Sarayl lar Türbesi bulunmaktad r. Muradiye deki 12 türbeden baflka, hazirenin d fl taraf nda fiair Ahmet Pafla Medresesi ile Süleyman (Karfl Duran) Türbesi ve Muradiye Kona yer al r.

87 87 BURSA KÜLL YELER fiehzade AHMET TÜRBES CAR YELER & SARAYLILAR TÜRBES fiehzade Ahmet Türbesi Sultan II. Bayezid in akrabalar - n n türbesi olarak bilinen Türbe kap s ndan içeri ad m n z att - n zda ilk dikkatinizi çekecek fley simsiyah ve parlak mavi duvar çinileri ile aç k ve toprakla doldurulmufl mezarlar olacakt r. HÜMA HATUN TÜRBES 1449 da yapt r lan türbede Fatih Sultan Mehmed in annesi Hüma Hatun yatmaktad r. Türbenin içindeki kalem ifli madalyon ilginizi çekebilir. Caminin bat s nda yer alan ve XV. yüzy lda yap ld tahmin edilen türbede yatan iki kad n n kim olduklar bilinmiyor. Her yan aç k olan Türbenin, Sultanlara ayr lan özel bölümde yer almas - n düflünerek burada yatanlar n kimlikleri ve Sultan ailesiyle olan iliflkileri konusunda hikâyeler, söylenceler anlatmakta özgürsünüz. fiehzade MUSTAFA TÜRBES Kanuni Sultan Süleyman n o lu olan ve üvey annesi Hürrem Sultan taraf ndan Padiflah olmamas için bo durulan (1553) fiehzade Mustafa n n gömülü oldu u türbe; lâle, karanfil desenleriyle süslü znik çinileriyle donat lm flt r. Çinilerin üzerinde kalan bölümler, kubbe ve mihrap da zengin kalem iflleri ile dekore edilmifltir. fiehzade Mustafa Türbesi

88 BURSA KÜLL YELER 88 GÜLfiAH HATUN TÜRBES Fatih Sultan Mehmed in efli, fiehzade Mustafa n n annesi Gülflah Hatun un (ölm.1486) türbesi, XV. yüzy lda yapt r lm fl olup, Muradiye bahçesindeki en küçük türbedir. CEM SULTAN & fiehzade MUSTAFA ÇELEB TÜRBES MÜKR ME HATUN TÜRBES Fatih Sultan Mehmed in ilk efli, Dulkadiro lu nun k z Mükrime Hatun un (ölm.1517) türbesi kare planl olup, içerisi basit bir mihrap ile XVI. yüzy l kalem iflleri ile dekore edilmifltir. fiehzade MAHMUT TÜRBES Sultan II. Beyazid in o lu fiehzade Mahmut ( ) için annesi Bülbül Hatun taraf ndan yapt r lan türbenin içerisi pencere üstlerine kadar lâcivert, turkuaz renklerde alt gen çinilerle bezenmifltir. Ayr ca bunlar n d fl nda kalan alanlar ve kubbe çok renkli kalem iflleri ile dekore edilmifltir. Kap ve pencere kapaklar orijinaldir. Cem Sultan, fiehzade Mustafa Çelebi Türbesi fiüphesiz ki bu türbeler içinde 1474/79 y llar nda yap lan Fatih in o lu fiehzade Mustafa Türbesi ni özellikle gezmenizi tavsiye ediyoruz. Çünkü alt gen planl bu türbe, talihsiz Sultan Cem Sultan n mezar n bar nd rmaktad r. fiehzade Mahmut Türbesi Türbenin kubbe ve duvarlar zengin kalem iflleri ile bezelidir. Duvarlar pencere üzerlerine kadar alt gen firuze çinilerle kapl - d r. Girifl k sm mermerdendir. Cem Sultan n sandukas n n yan nda kardefli flehzade Mustafa ile II. Bayezid in (ya da Fatih Sultan n) Sultan Abdullah ve Alem fiah adl iki o luna ait oldu u söylenen iki sanduka daha bulunmaktad r.

89 89 BURSA KÜLL YELER EBE HATUN (GÜLBAHAR) TÜRBES MURAD YE BAHÇES & HAZ RES Bursa Muradiye Camisi haziresinde yer alan Fatih Sultan Mehmet in ebesine ait olan türbenin yanlar aç kt r. GÜLRUH SULTAN TÜRBES Muradiye Bahçesi, Haziresi Muradiye Camii nin arka taraf nda, giriflte sol tarafta yer alan a açlarla bezeli bahçe içindeki haziredeki mezar tafllar na bakarak ölümün güzelli ine ya da sessizli ine flahit olabilirsiniz. II. MURAD MEDRESES Gülruh Sultan Türbesi 1502 y l nda ölen Sultan II.Beyaz t n kar s ve Alem fiah n annesi Gülruh Sultan a aittir. Türbenin kap ve pencere kapaklar 16.yüzy la ait orijinal örneklerdir y l ndan bu yana Verem Savafl Dispanseri olarak hizmet veren medresenin dershane cephesindeki dekoratif tu la iflçili i ve içerideki baz çiniler ilginizi çekecektir. Bursa n n en güzel medresesi olan yap, geleneksel Anadolu üslubuna göre bir avlu çevresinde düzenlenmifltir. Dershanenin duvarlar ise firuze ve lâcivert çinilerle süslenmifl olup, tu la iflçili i görülmeye de er güzelliktedir. fi R N HATUN TÜRBES Caminin bat s nda yer alan türbe XV. yüzy l n sonlar nda yap lm fl olup kare planl d r. Kap ve pencereler orijinal olup, kasnak pencereleri renkli caml d r. Türbede mermerden yap lm fl üç sanduka bulunmakta olup, II. Bayezid in han m fiirin Hatun un sandukas ortadad r. II. Murad Medresesi

90 BURSA KÜLL YELER 90 Hüdavendigâr Külliyesi Hüdavendigâr Külliyesi olarak bilinen Sultan I. Murad Külliyesi y llar nda Bursa ovas - na bakan tepenin üzerinde yap lm fl olup, cami, medrese, imaret, çeflme, hamam ve türbeden oluflmaktad r. Abdesthane ve tuvaletlerin önünde, iki adet an tsal özelliklere sahip ç nar a ac vard r. Külliyenin bulundu u mahalle, Bizansl lar döneminden beri varolan bir mahalledir. Hüdavendigâr Külliyesi. Ft: Ömer Ya l dere HÜDAVEND GÂR TÜRBES Hüdavendigâr Camii'nin karfl s nda yer alan, 1. Kosova Savafl 'nda (1389) flehit olan Sultan I. Murad' n türbesini o lu Sultan Y ld - r m Beyazid yapt rm flt r. Yuvarlak kemerli dokuz pencere ile ayd nlat lan Türbenin ortas nda pirinç parmakl klarla çevrili Sultan I. Murad' n sandukas vard r. Türbede ayr ca 8 fiehzadeye ait sanduka bulunmaktad r. Cami ve türbe ziyaretinin ard ndan Hüdavendigâr Külliyesi'nin bahçesinde çay içerken kenti seyrederek soluklanabilirsiniz. Hüdavendigâr Türbe Girifli

91 91 BURSA KÜLL YELER HÜDAVEND GÂR CAM ve MEDRESES 1363 y l nda yap m na bafllanan ancak 19 y lda tamamlanabilen Hüdavendigâr Camii, Ters T planl yap özelli ine sahip olmas na ra men, caminin kemerleri ve girifl bölümünün yap biçimi incelendi inde hiçbir Bursa yap s nda görülmeyen özellikler tafl d görülür. Büyük bir kubbesi olan camiinin son cemaat yeri, befl küçük kubbeyle örtülüdür. Sultan I. Murad (Hüdavendigâr) taraf ndan yapt r lan cami, iki katl d r. Altta cami, üstte medrese yer almaktad r. Caminin d fl nda, ayr alanlarda olmas gereken zaviye ve medrese mekânlar burada ibadet yeri ile iç içedir. Üst kattaki medreseye caminin her iki yan nda bulunan merdivenle ç k lmaktad r. slam dinini özgürce ve mistik biçimde yorumlayan dervifller ile slam dinini bilimsel verilerle yorumlayan ulema ve ö rencilerin bu camide bir arada yaflamalar sa lanm flt r. Böylece slamiyet'in hem tasavvufi hem de Sünni (Ortodoks) unsurlar bir araya getirilmifltir. lginç bir Akdeniz mimari yap s ve süslemeleriyle di er camilerden farkl özelliklere sahip olan Hüdavendigâr Camii'nde dikkat edilmesi gereken bir baflka özellik; mihrab n üzerinden dua edilen alana aç - lan esrarengiz Hüdavendigâr Camii çi penceredir. Mihrab n üzerindeki dar bir geçit ile ulafl lan esrarengiz odan n Sultan Murat'a ait oldu u söylenmektedir. Normalde ziyarete aç k olmayan medresenin balkonuna ç kmak için izin alabilirsiniz. Caminin tek minaresi tu ladan örülmüfltür. Mermer sütunlar ve bafll klar Bizans yap lar ndan al - narak burada kullan lm flt r. Hatta söylencelere göre; cami mimar n n bir Rum oldu u ve caminin bir Bizans kal nt s veya eski bir Bizans Saray üzerine infla edildi- i belirtilmektedir. Venedik saraylar n and ran gösteriflli bir yap olarak tarif edilen I. Murad Camii'nde görece iniz cami-medrese birlikteli ini, dervifl-ulema beraberli ini bir baflka eserde göremeyece inizi hat rlatmak isteriz. Hüdavendigâr Camii

92 BURSA KÜLL YELER 92 Emir Sultan Külliyesi Emir Sultan Külliyesi bir padiflah külliyesi olmamakla birlikte Sultan Külliyesi olarak an lan önemli bir dini ziyaret yeridir. Özellikle, önemli dini günlerde insanlar ak n ak n külliyeyi ziyaret eder. Her gün mevlût okutulan Emir Sultan Camii ve Türbesi yabanc turistler taraf ndan ilgi gördü ü kadar, Bursal lar için de çok büyük önem tafl r. Çünkü Bursa da sünnet çocuklar Emir Sultan Hazretleri nin türbesine götürülür ve dualar edilir; evlenecek olanlar n yolu da buradan geçer. Ada olanlar da bu külliyeye gelirken, dilek tutacaklar da buraya u rar. Hatta yaflam n tamamlay p gözünü yumanlar n bir bölümü son yolculu una Emir Sultan dan u urlanır. Çok özel bir tarihi ve manevi dokuya sahip olan Emir Sultan Camii ve Türbesi nin Bursa Büyükflehir Belediyesi taraf ndan yapt - r lan çevre düzenlemesi neticesinde, do al ve tarihi dokusunu uzun y llar devam ettirmesi bekleniyor. Buhara da do an ve külliyeye ad n veren Emir Sultan, Es-Seyyid Buhari olarak bilinir. Bursa ya 1391 de göç eder ve Sultan Y ld r m Bayezid'in k z Hundi Hatun'la evlenir. 1429'da ise vebadan vefat eder. Bursa'da hatta Türkiye genelinde en çok ziyaret edilen camii ve türbeler aras nda stanbul daki Eyüp Sultan Türbesi nden sonra ikinci s ray alan Emir Sultan Külliyesi'nin bulundu u tepecikten Y ld r m Külliyesi'ni hatta Yeflil Türbe ve camisini seyredebilirsiniz.

93 93 BURSA KÜLL YELER EM R SULTAN CAM Y ld r m Bayezid in k z ve Emir Sultan n efli olan Hundi Fatma Hatun taraf ndan, 15. yüzy l n bafl nda, Emir Sultan ad na yapt - r lır. Emir Sultan Camii nin girifl bölümünde, flad rvanl genifl ve güzel bir avlu bulunur. Bursa camileri içinde en genifl ve avlusu en güzel olan camidir. Bursa da kubbesi en büyük olan bu cami, 1795 y l nda tamamen y k lır, 1804 y l nda ise, III. Selim taraf ndan tekrar yapt r lır. Emir Sultan Camii çi EM R SULTAN TÜRBES Üç Osmanl Sultan döneminde yaflayan, Sultan Y ld r m a, Çelebi Mehmet e ve II. Murad a k l ç kufland ran Emir Sultan n efli Hundi Sultan taraf ndan yapt r lan Emir Sultan Türbesi, caminin kuzeyinde yer alır. Özgünlü ünü kaybetmifl olmas na karfl n sufilikte velilik rütbesini kazanan Emir Sultan Hazretleri nin türbesinin Müslüman dünyas nda beflinci makam oldu unu ileri sürenler de vard r. Peygamber soyundan geldi i için Emir, gönülleri fethetti i için Sultan ünvan n alan Emir Sultan' n sandukas türbenin ortas nda pirinç parmakl klar aras nda yer alır. Türbede o lu Emir Ali, efli Hundi Hatun ve iki k z yatmaktad r.

94

95 BURSA GENEL B LG LER

96 BURSA GENEL B LG LER 96 Osman Gazi Tarih Uygarl klar befli i Anadolu'nun cennet köflelerinden Bursa ve çevresi, çok eski ça lardan beri yerleflimlere sahne olur. Bölgede eski yerleflim alanlar n n yaratt uygarl klar n.ö y llar na kadar gitti i, Il p nar Höyü ü kaz lar nda ortaya ç kar. Bursa ve çevresinin en eski yerleflimleri znik Gölü çevresindedir. Sadece znik Gölü çevresinde, tafl devirlerinde kuruldu u anlafl lan befl önemli höyük bulunur. BURSA NIN KURULUfiU Bursa Bölgesi,.Ö. 4. yüzy lda Bitinya Devleti kurulana dek çeflitli kolonilerin ve ülkelerin egemenli inde yaflar. Bursa ve civar ile ilgili en eski bilgi,.ö. 5. yüzy lda yaz lan ünlü Herodot Tarihi'nde yer al r. Ancak bu kayna a göre o tarihte Bursa ve civar nda var olan tek kent Kius/Gemlik'ti. Kius kentinin kuruluflu,.ö. 12. yüzy ldır. Apamea/Mudanya kentinin ise.ö. 10. yüzy lda kuruldu u san l r..ö. 2. yüzy lda M.Kemalpafla yak nlar ndaki Melde Tepesi'nde antik Miletopolis kenti, 356 y - l nda Orhangazi'de Basilinopolis kenti kurulur. Bölgenin bir di er, belki en önemli kenti de Nicaea/ znik'tir. znik,.ö. 5. yüzy ldan önce kurulur ve Helikore ad n tafl r..ö. 316 y l nda iflgal edilip Yunan kolonisi olur. Bursa'n n kent statüsüne yükselip çevresinin surlarla çevrilmesi, Orhan Gazi Bursa n n Osmanl larca Kuflat ld n Tasvir Eden Bir Minyatür. Sanatç : Müberra Öz

97 97 BURSA GENEL B LG LER Bitinya kral I. Prusias (.Ö ) döneminde gerçekleflir. Kartaca kral Hannibal, Roma imparatoru ile yapt savafl kaybedince, askerleriyle birlikte I. Prusias'a s nır. Hannibal'a büyük itibar gösteren I.Prusias, onun onuruna Bursa kentini kurar. Kente bu nedenle Prusa ad verilir. Bursa'n n.ö. II-III. yüzy lda kuruldu unu kabul edebiliriz. Daha sonra uzun y llar Roma egemenli inde bulunan Bursa ile ilgili belge ve kaynaklar II. yüzy ldan sonra azal r. Bursa, önce Romal lar, sonra da Bizansl lar n bir ili olarak varl n sürdürür. Türklerin Bursa civar na geldikleri tarihe kadar bölge, Bitinya ad n korur. OSMANLI DÖNEM Türkler, bölgeye ilk kez 1071 y - l ndan sonra gelirler. znik, y llar nda Anadolu Selçuklu Devleti nin baflkentli ini yapar y l nda ise Haçl Savafllar 'na sahne olur. znik, Haçl lar n eline geçer. Bu savafllar s ras nda stanbul'da Latin Hükümeti kurulunca, Bizans mparatorlu- u nun baflkenti znik olur y l nda Theodor Laskaris'in kurdu u znik Bizans mparatorlu- u, 1261 y l na kadar varl n sürdürür. Latinler, stanbul'u iflgal ettikleri zaman Bizans prensleri, bu yeni düflman n elinden kurtulmak için Müslüman yöneticilerle ba daflma yapmakta hiç tereddüt etmeyip, Theodor Laskaris Selçuk Sultan yla ba daflma yaparak Bursa'y ele geçirir. mparator'un yeri say lan kale, Bursa Kale Kap s tüm sald r lara karfl direnerek kurtulufl tarihi olan 1214 y l na kadar Rumlar n elinde kal r. Osman Gazi, Tekfurlar Savafl sonras nda buray kuflatana kadar Bursa bir Rum kenti olarak varl - n sürdürür. Osmanl hanedan n kurmufl olan Osman Bey, baflar lar n n sonuçlar n görmeden, Bursa surlar önünde yap - lan savafl n kar fl kl s ras nda yaflam n yitirir (1324). Bursa'n n Rum yöneticileri, uzun süren bu kuflatmaya dayanamay p, 6 Nisan 1326 tarihinde flehri Orhan Bey'e teslim eder. Fatih Sultan döneminde stanbul un al nd 1453 y - l na de in Osmanl ya Edirne ile birlikte baflkentlik yapan Bursa, stanbul un fethinden sonra manevi baflkent olarak bir as r daha etkisini sürdürür. Bursa, Cumhuriyet dönemine kadar Osmanl mparatorlu u iktidar nda önemli bir flehir olmufltur.

98 BURSA GENEL B LG LER 98 KURTULUfi SAVAfiI NDA BURSA 8 Temmuz 1920 tarihinde Bursa, Yunanl lar taraf ndan iflgal edilir; 11 Eylül 1922 tarihinde de düflman iflgalinden kurtulur. Daha sonra da, 3 Ekim'de Mudanya Ateflkes görüflmeleri bafllar ve 11 Ekim 1922 tarihinde Mudanya Ateflkes Antlaflmas imzalanır. Kurtulufl Savafl sonras nda Bursa'da bazı yerler yak l p, y k lır. Cumhuriyet öncesi, Bursa nüfusunun yaklafl k üçte birine ulaflan gayrimüslim nüfusun Bursa'y terk etmesi üzerine yerlerine gelen Mübadele göçmenleri her fleye yeniden bafllarlar. Zaten Bursa, 1880'li y llardan beri yo- un göçmen ak n na u rar. Cumhuriyet yönetimi; yak lm fl, y k lm fl bir Bursa'dan k sa sürede modern bir kent yaratmay baflarır. Yeniden ipek fabrikalar kurulur; gerek kent merkezi, gerekse ilçe ve köylerinde büyük bir imar at l m bafllar. Cumhuriyet devrimlerine de sahip ç kan Bursa, çok k sa bir sürede geliflir ve ülkenin dördüncü büyük kenti olur. Nusret Çolpan n Bursa Minyatürü

99 99 BURSA GENEL B LG LER Bursa n n lçeleri N LÜFER Bursa'n n merkez ilçesidir y l nda Bursa, Büyükflehir statüsüne girince, üç merkez ilçeye ayr lm flt. Çekirge'nin bat s ndaki bölge Nilüfer olarak an lm flt r. OSMANGAZ Bursa merkez ilçesidir y - l nda, Bursa Büyükflehir olunca kurulmufltur. Y ld r m ve Nilüfer ilçeleri aras nda, Bursa'n n en büyük ilçesidir. Gökdere ile Çekirge aras ndad r. YILDIRIM Bursa'n n do usunda merkez ilçesidir. Osmangazi ile Y ld r m ilçeleri aras nda s n r Gökdere'dir y l nda, Bursa Büyükflehir olunca kurulmufl olan ilçedir. Geyve Han

100 BURSA GENEL B LG LER 100 BÜYÜKORHAN Bugün ilçe merkezi olan flehrin 1574 y l ndan sonraki y llarda kuruldu u bilinir. Adranos kazas hakk nda genifl bilgi veren son devir kaynaklar ndan Hüdavendigâr vilayeti salnamelerine bakıldı ında Orhan- Kebir ad - na burada rastlanır. Gürsu düz bir ovada yer alır ve Sus rl k ad yla, 15. yüzy ldan önce kurulmufl eski bir yerleflim yeridir. 1 Mart 1930 y l nda Sus - rl k Belediyesi ad yla belediye teflkilat kurulur, 1931 y l nda ise Gürsu ad n al r. Ekim 1991 tarihinde kurulufl ifllemlerini tamamlayarak ilçe olarak hizmete bafllar. HARMANCIK GEML K Eski ad Çard olarak bilinen Harmancık ın tarihi, ilçeden ç - kan para ve heykelciklere göre, Bizans ve Roma dönemlerine kadar gider y l nda ilçe statüsüne kavuflan Harmanc k, Bursa'ya 96 km. uzakl kta, Uluda ' n güneyindeki yüksek yaylalar aras nda yer al r. Gemlik, Bursa'n n 32 km. kuzeybat s nda, Marmara Denizi'nin en sakin ve ad n verdi i körfezin k y s nda.ö. 12. yüzy lda kurulur ve Osmanlı mparatorlu- u'nun ikinci hükümdar Orhan Bey zaman nda Türk topraklar - na kat lır. Padiflah I. Murad zaman nda deniz kuvvetlerine savafl gemisi yapan tersanelerin bulundu u bir yer olmas nedeni ile, önce Gemilik ad n alır, daha sonra bu isim de iflikli e u rayarak Gemlik haline gelir. GÜRSU NEGÖL Marmara Bölgesi nde Bursa iline ba l ilçe olan negöl'de yerleflimin ne zaman bafllad bilinmemekle birlikte flehirde bulunan höyükte yap lan kaz larda.ö y llar na kadar uzanan kal nt lara rastlanılır. Kurtulufl Savafl s ras nda Yunanl lar taraf ndan iflgal edilen ilçe 6 Eylül 1922 tarihinde kurtar lır. negöl'ün ad, Bizans döneminde tafl m fl oldu- u Angelakoma isminden gelir.

101 101 BURSA GENEL B LG LER ZN K KELES Güney Marmara Bölgesi nde kendi ad n verdi i gölün do usunda kurulan ve turistik bir ilçe olan znik'in ba l bulundu u Bursa iline uzakl 85 km'dir. znik ilk önce.ö. 7. yüzy lda Helikore ad yla Traklar taraf ndan kurulur..ö. 316'da Makedonya Kral Büyük skender'in kumandanlar ndan Antigonos taraf ndan yeniden kuruldu unda ise, Antigonia ad n al r. Daha sonra Lysimakhos znik'i alır ve ardından güzel efli Nikaia'n n ad n verir. H ristiyanl n ilk amentüsü, 325 y l nda znik'te toplanan ilk konsülde belirlenir. 787 y l nda znik'te toplanan 7. Konsül de kona k r c lar konusu tart fl lır. KARACABEY Keles, Ege Bölgesi'nin ç Bat Anadolu bölümünün kuzeyinde yer al r. lçe Uluda -E rigöz da lar aras nda uzanan genifl platoyu yaran Kocasu çay n n bir kolu olan Keles deresinin vadisinde kurulur. Keles'in tarihi oldukça eskilere dayan r. Kesin bir tarih vermek mümkün de ilse de 12. veya 13. yüzy llarda kuruldu u söylenebilir. Süleyman fiah idaresinde Mo- ol istilas ndan kaçarak Anadolu'ya göç eden Türk boylar o zamanki Selçuklu mparatoru I. Alaattin Keykubat' n izni ile uç beyli i olarak Karacada yöresine yerleflirler. Daha sonra Osmanl Beyli i nin genifllemesi sonucu Keles ve yöresindeki yaylalar yazl k olarak kullan lmaya bafllanır y llar aras nda kad s, serdar ve belediyesi olan kasaba, 1931 y - l nda nahiye ve nihayet 1953 y - l nda tekrar ilçe olur. KESTEL Karacabey, Marmara Bölgesi nin Güney Marmara bölümünde, Bursa - Çanakkale ve Bursa-Bal - kesir- zmir karayollar n n kavflak noktas nda yer al r. Osmanl larca bölgenin fethinden sonra buralara Türk aileleri yerleflir ve Karaca Ailesi flehrin yönetimini eline al r. Denizden yüksekli i 124 m. olan ilçe, l man iklim kufla içerisinde bulunur. Yüzölçümü 374 km 2 'dir. Do u Roma mparatorlu u'nun s n r kalesi olmas nedeni ile Latin dilinde Kalecik anlam na gelen Kastel ismi, kalenin 1306 y l nda Osmanl lar taraf ndan al nmas ile Kestel olarak de iflir.

102 BURSA GENEL B LG LER 102 MUDANYA Marmara Bölgesi nde boylam, enlemleri aras nda bulunur. Do usunda Gemlik, bat s nda Karacabey ilçeleri, güneyinde Bursa, kuzeyinde Gemlik Körfezi yer alır. Mudanya'n n tarihi.ö. 7. yüzy la kadar dayanır. Arkeolojik araflt rmalar sonucunda, yaklafl k olarak bu yüzy lda yon lu kolonistlerden Kolofonlular taraf ndan Mirleia ad yla kuruldu u anlaflılır. Daha sonra Apamia da iflgale u rar ve sonradan imar edilerek Montania ad n al r. MUSTAFAKEMALPAfiA lçe tarihinin, Roma mparatoru Hadrianus'la bafllad san lır y l nda Bizans egemenli inden Osmanl egemenli ine geçen ilçenin 1911 y l na kadar Atranos olan ad 1934 y l nda TBMM karar ile Orhaneli olarak de ifltirilir. ORHANGAZ Orhangazi ilçesi, Marmara Bölgesi'nin do usunda, Gemlik Körfezi ile znik Gölü çevresinde kurulur. Il p nar Höyük kaz lar na göre ülkemizin en eski yerleflim alanlar ndan biri olan Orhangazi'nin tarihi. Ö e kadar gider. Roma döneminde Basilinopolis olarak an lan Orhangazi, Osmanl sultan Orhan Gazi taraf ndan 1330'lu y llarda fethedilir. YEN fieh R Bursa'n n bat s nda, merkeze 77 km. uzakl ktad r. Kuzeyden Uluabat Gölü, Karacabey ve Nilüfer, do udan Orhaneli ve Büyükorhan, güneyden ise Bal kesir ile çevrilidir. Antik dönemde, kent yak nlar ndaki Melde Bay - r 'nda Miletopolis adl bir kent vard. Miletopolis.Ö. 4. yüzy lda kurulur. Eski ad Kirmasti'dir y l nda Orhan Bey taraf ndan Osmanl lar n eline geçer. ORHANEL Yeniflehir ilçesi kendi ismini tafl - yan ovan n do uya yak n orta k sm nda kurulur. Yeniflehir'in bilinen tarihi 14. yüzy la kadar uzan r. Osmanl n n beylikten devlet düzenine geçti i y llarda Köprühisar ve Yarhisar' n zapt ndan sonra Yeniflehir Ovas 'n topraklar na katan Osman Bey, gazilerine bu bölgeyi k l ç hakk olarak verir.

103 Tophane Saat Kulesi

104 BURSA GENEL B LG LER 104 Ekonomi Bursa'n n geçmifline bak ld nda, Bizans Dönemi'nde bafllayan ve Osmanl lar zaman nda da süregelen canl bir yap görülür. Bugün, sanayi tesislerinin say s ve kurulu güç kapasitesi miktar itibariyle, "Türkiye'nin Sanayi Üssü" durumunda olan Bursa; mutlak de er olarak ifade edildi inde, yarat lan katma de er s ralamas nda stanbul, Kocaeli ve zmir'den sonra dördüncü s rada yer al r. Sahip olunan toplam çeviri güç kapasitesinde stanbul, Kocaeli, zmir ve Zonguldak'tan sonra 5. s rada yer alan Bursa, Türkiye genelinde sosyo-ekonomik geliflmifllik s ralamas nda ise stanbul, Ankara, zmir ve Kocaeli'den sonra 5. s radad r. Bursa, çal flan insan ve iflyeri say s bak m ndan da stanbul ve zmir'den sonra 3. s rada yer alır. Türkiye toplam ihracat n n beflte birini gerçeklefltiren Bursa, ülke ekonomisine ciddi katk sa layan illerin bafl nda gelir. Bursa özellikle tekstil ve otomotiv endüstrisi bak m ndan ülke ihracat n n omurgas n oluflturur. Buttim Ticaret Merkezi Dünyaca Meflhur Bursa Havlular

105 105 BURSA GENEL B LG LER Kapal çarfl dan Bir Köfle TEKST L SANAY Tekstil sektöründe faaliyet gösteren yaklafl k iflyeri vard r. Türkiye'de kurulu 11 sentetik iplik fabrikas ndan 8'i Bursa'da bulunur. Sentetik iplik üretim kapasitesi bak m ndan Bursa, Türkiye'nin toplam kapasitesinin yüzde 75'ine sahiptir. Dünyada bu kadar çok iplik fabrikas n n bir arada bulundu u ender bir bölgedir. Bursa'da dokumac l kla birlikte, çeflitli pamuk ipli i, naylon iplik, polyester iplik, yün ipli i, dikifl ve nak fl ipli i gibi, baflta dokuma sanayi olmak üzere, çeflitli sektörlerde kullan lan iplikler üretilir. Türkiye'de üretilen flofl ipli inin yüzde 75'i Bursa kaynakl d r y l itibariyle Türkiye'nin toplam binek otomobil üretiminin yaklafl k % 60' nı, minibüs üretiminin %5,29'unu, midibüs üretiminin ise %38'ini yapmıfltır. T CARET D E verilerine göre Bursa'da s - naî üretim yapan çeflitli ölçeklerde atölye, imalathane, fabrika say s yaklafl k ; ticaret ile u raflan iflyeri say s da civar ndad r. Tekstil ve konfeksiyon firmalar n n oran % 23,7; inflaat firmalar n n oran % 19; g da ve tar m sektörünün oran % 13; otomotiv firmalar n n oran ise %7,2'dir. OTOMOT V SANAY Bugün Bursa'da iki adedi binek tipi otomobil, bir adedi de minibüs ile az say da kamyonet üretiminin gerçeklefltirildi i üç adet otomobil fabrikas mevcuttur. Verilere göre bu üç fabrika da Bursa Otomotiv Üretiminde Türkiye nin En Büyü ü

106 Velhas l Bursa Su dan barettir. Foto raf: Murat Ayd nl lar

107

108 BURSA GENEL B LG LER 108 Mutfak Kültürü Bursa'da iklim ve co rafyan n tar ma elveriflli olmas nedeniyle her türlü sebze ve meyve çeflidi bulunur. Bu da Bursa mutfak kültürünün zenginleflmesini sa lar. Bunlar n d fl nda zeytinya l lar, etli yemekler, bal k türleri, tatl ve çorbalar Bursa mutfa ndaki yerini al r. BURSA MUTFA I Osmanl ve Selçuklu Devletlerine ev sahipli i yapan Bursa bölgesi zengin mutfak kültürüne sahiptir. skender Kebap, negöl Köfte, Kemalpafla Tatl s, Kestane fiekeri, Mihaliç Peyniri Bursa'n n Türk ve Dünya mutfa na arma- an etti i yemek ve tatl çeflitleridir. Bursa'n n özgün befli olarak bilinen bu ürünlere fleftaliyi, cant k ve pideli köfteyi de ilave edebiliriz. Bunlar n d fl nda kuzu etinden yap lan Bursa Güveçini, piliç etinden yap lan Sultan Taba n, Yörük Kebab n, Uluda Tatl s ile Uluda Ezmesini ve bilhassa köy ziyaretleri esnas nda önceden siparifl vermek kayd yla Sütlü O maç Çorbas ile kestaneli etli lahana dolmas n yemenizi tavsiye ederiz. KESTANE fieker Bursa'n n özgün ürünlerinden biri kestanedir. Uluda eteklerindeki kestaneden flekerli flerbetle kaynat larak kestane flekeri yap l r. Bursa'da as rlard r evlerde üretilen kestane flekeri 1900'lü y llar n bafl nda sat fla yönelik üretilmeye bafllanm flt r. SKENDER KEBABI Bursa'dan tüm dünyaya yay lan bir marka olarak skender Kebab 150 y l önce keflfedilmiflti. Kebapç skender Bey ( ), 19. yüzy l n ikinci yar s na kadar, yüzlerce y ld r atefle paralel piflirilen kuzuyu, kemik ve sinirlerinden ar nd rarak dikey madeni çubuk üzerinde, kendi ekseni etraf nda döndürerek yeni bir kebap icat etmifltir.

109 109 BURSA GENEL B LG LER Orijinal skender kebab n Atatürk Caddesi üzerinde TKM (Tayyare Kültür Merkezi) yak - n ndaki küçük dükkanda ya da Heykel de Ünlü Cadde üzerindeki Kebapç skender de yiyebilirsiniz. Tabii ki skender Kebab n servisi de onun geçmifline ve lezzetine yak fl r flekilde yap l yor. Sosla slat lm fl küçük parçalar halinde dilimlenen pidelerin üzerine yat - r lan leziz dönerin üstüne mis gibi kokan tereya yay l rken, a z n z n suyu akacakt r. Size tavsiyemiz skender'in yan nda bir baflka geleneksel tat olan fi ra suyundan içmenizdir. peynirinden yap lmaktad r. Peynir, un, irmik ve yumurta ile yo rularak 3-4 cm çap nda küçük kurabiyeler haline getirilir ve büyük piflme tablalar nda f - r nlan r. Daha sonra torbalan r ve sat fla sunulur. Piflirilmesi ise kaynayan flekerli flerbete at lmas yla olmaktad r. NEGÖL KÖFTES negöl'e özgü bir zgara köftedir. Yuvarlak ve iri olarak yo rulan köfteler zgara ile piflirilmektedir. negöl köftesinin en önemli özelli i baharat kullan lmayan bir köfte olmas d r. negöl köftesi; dana eti, kuzu eti, tuz, sodyumbikarbonat ve so an n belirli oranlarda kar fl m ndan oluflur. KEMALPAfiA TATLISI M.Kemalpafla'da yap lan ve 'peynir tatl s ' olarak da an lan yöreye özgü bir tatl d r. Bu tatl, köy KELLE PEYN R, MAHLAÇ PEYN R Bursa'n n Karacabey ilçesinde üretilen bu peynir, koyun ve inek sütünün kar flt r l p piflirilmesi ile imal edilir. Çok gözenekli, çok tuzlu ve kendine özgü tattad r. Kelle peyniridir. Ad Karacabey'in eski ad olan Mihaliç ad ndan gelir. P DEL KÖFTE Köfteli skender de denilen pideli köfte, çok ince pideden yap - l r. Kare biçiminde kesilen pideler tereya l et suyuna bat r larak yumuflat l r. Büyük bir kebap sahan na muntazam olarak dizilir. Orta yere kavrulmufl kuflbafl etler konulur. Üstü gene pideyle kapat l r. Yemeden önce k zg n tereya, istenirse yo urt ve salça dökülerek servis yap l r.

110

111 111 BURSA GENEL B LG LER Kültür GELENEKSEL EL SANATLARI Geleneksel el sanatlar bak m ndan zengin bir geçmifle sahip olan Bursa'da; ipek kumafl ve kadife dokumac l, havluculuk, boyac l k, b çakç l k, camc l k, kafl kc l k, saraçl k, çinicilik ve seramikçilik; oymac l k ve kuyumculuk gibi el sanatlar oldukça geliflmifltir. ZN K Ç N C L znik te çinicili in bafllang ç tarihi 14. yüzy l n ikinci yar s d r. O devirlerden kalan en iyi örnek, 1378 y l nda yap lan znik Yeflil Camii nin minaresinde görülebilir. 15. yüzy lda yap - lan çinilerde -Selçuk çinilerinden farkl olarak- s r denilen renkli bir teknik kullan lm flt r. Örnekleri Bursa Yeflil Camii ve Türbesi nde görülebilir. Bu teknikte sar renk hâkim renktir. Renkli s r denilen bu teknik ilk defa Türkler taraf ndan Anadolu da kullan lm flt r. Günümüzde çini ve seramik atölyeleri Süleyman Pafla Medresesi nde, znik Çini Araflt rma Merkezi nde hizmet vermeye devam etmektedir. Bugün dünyan n bütün müzelerinde sergilenen en de erli çini koleksiyonlar n n znik yap - m oldu unu rahatl kla söyleyebiliriz.

112 BURSA GENEL B LG LER 112 BURSA BIÇAKLARI Türkiye nin b çakç l k merkezlerinden olan Bursa n n kendine özgü b ça meflhurdur. Çekiçle dövülerek yap lan Bursa b ça keskin ve sa lam olur. GELENEKSEL HALK OYUNLARI Bursa'n n geleneksel halk oyunlar n n canl ve ritmik bir yap s vard r. ki ya da daha çok kifliyle, karfl lama ve halka biçiminde oynan r. Ekip oyunu özelli i vard r. Bölge oyunlar nda el ve kol ba lant lar yoktur. Genellikle elde zil ya da kafl k bulunur. Çeflitli yörelerden gelen göçmenlerin oluflturdu u Bursa yöresinin halk oyunlar da çeflitlilik gösterir. Geleneksel Türkmen oyunlar n n d fl nda bafll ca oyunlar ; Güvende, Sekme, Çiftetelli, Köro lu, Artvin Horonlar, Türkmen Oyunlar, Rumeli Horonlar ve K l ç - Kalkan oyunlar d r. GEZEK VE E LENCE Farkl meslek gruplar ndaki insanlar ile söz ve saz üstatlar n n haftada bir gün bir araya gelerek flark lar eflli inde düzenledikleri Gezek ad verilen e lenceli toplant lar eskiden oldu u gibi bugün çok fazla ilgi görmemektedir. Bursa'da en önemli e lence hayat, gezek ler ve mesire kültürüdür. Kent içinde ve d fl nda birbirinden ferah ve yeflil, Temenyeri, P narbafl, Veyselkarani, Acemler ve Geçit gibi piknik alanlar Bursal lar n en önemli e lence mekânlar olmufltur.

113 113 BURSA GENEL B LG LER ARAP fiükrü SOKA I KILIÇ - KALKAN OYUNU Bursa'n n kent merkezindeki Arap fiükrü Soka kentin en gözde e lence mekân d r. Bu soka n tarihi, biraz da Bursa'n n tarihidir. Bursa'n n Osmanl lar taraf ndan fethinin ard ndan, Orhan Gazi taraf ndan kale surlar - n n hemen dibinde yer alan bu mahalleye Musevilerin yerleflmesine izin verir. Ard ndan bu mahallede sinagog da yap l r. spanya'dan sürülen Yahudiler 1492 y l nda II. Beyazit taraf ndan bu soka a yerlefltirilir. Yahudi Mahallesi olarak bilinen Arap fiükrü Soka, son 50 y lda büyük bir de iflim geçirip Bursa'n n yemek ve e lence merkezi olmufltur. K l ç-kalkan, müziksiz oynanan halk oyunlar ndan biridir. Oyun, ad üzerinde, oyuncular n kufland klar k l ç kalkanla oynan r. K - l ç ve kalkan ile oyuncular n ayak ve diz vurufllar yla ç kard sesler, müzi in ve ritmin yerini tutar. Eski dönemin savafllar n simgeleyen k l ç-kalkan oyunlar alt figürden oluflur ve her birinin anlam vard r. MEHTER TAKIMI Mehter Tak m, bando tak m d r. Kökeni Anadolu Selçuklular 'na kadar uzan r. Orhan Bey'in Bursa'nın fethinden sonra, Bursa Mehterhanesi'ni kurdu u kabul edilir y l nda Yeniçerili in kald - r lmas yla, mehter tak mlar da ortadan kald r ld, yerine bugünkü gibi bando tak mlar oluflturuldu. Cumhuriyet döneminde ilk kez 1963 y l nda yeniden kurulan Bursa Mehter Tak m, 1991 y l nda örgütlenerek yeniden Bursa'da düzenli olarak faaliyete geçmifltir.

114 BURSA GENEL B LG LER 114 Bursa da Kültür Sanat TAYYARE KÜLTÜR MERKEZ (TKM) VE SANAT GALER LER Gökdere Medresesi Büyükflehir Belediyesi, Bursa'n n zengin kültürel geçmifline uygun ulusal ve uluslararas kültür ve sanat etkinliklerine baflar l flekilde ev sahipli i yapar. Bursa'y tarihi, kültürel ve turizm de erleriyle birlikte düflünerek, 1961 den bu yana sürdürülen; Julia plesias, Kim Wilde Emma Shapplin, Vanessa Mae gibi starlar n kat ld Bursa Festivali, çeflitli ülke kültürlerini ayn sahnede buluflturan ve 1986 dan bu yana düzenlenen Alt n Karagöz Halk Danslar Yar flmas, ilki 2006'da düzenlenen Uluslararası Bursa pek Yolu Film Festivali gibi organizasyonlar ; Çocuk ve Gençlik Tiyatrolar Festivali, Uluslararas Kukla ve Gölge Oyunu Festivali ile 1995 ten bu yana düzenlenen Bursa Edebiyat Günleri, 1990 dan bu yana düzenlenen Bursa Foto raf Günleri gibi etkinlikleri gerçeklefltiren Büyükflehir Belediyesi, Bursal lar kültür sanat hayat n n en güzel örnekleriyle tan flt rıyor. Bilgi için: sitesine bakabilirsiniz. Büyükflehir Belediyesi Kültür Daire Baflkanl 'na ba l Tayyare Kültür Merkezi nde; Sami Güner Sanat Galerisi, Cemal Nadir Güler ve fiefik Bursal Sanat Galerileri ile Cep Sanat Galerisi'nde çok say da foto raf, resim, karikatür, suluboya, minyatür gibi kültür sanat etkinlikleri düzenleniyor. Bilgi için: BÜYÜKfiEH R BELED YES KONSERVATUARI Her e itim döneminde Türk Sanat Müzi i, Türk Halk Müzi i Oyunlar ve Bando bölümlerinde yaklafl k 500 ö rencinin ö renim gördü ü Belediye Konservatuvar, y l boyunca çok say da etkinlikte konser veriyor. Belediye Konservatuar 'n n d fl nda; Senfoni Orkestras her y l 30 konser haftas düzenlemektedir. Ayr ca Devlet Klasik Türk Müzi i Korosu taraf ndan her y l yaklafl k kiflinin izledi i yirmiden fazla konser verilmekte. Bilgi için:

115 115 BURSA GENEL B LG LER fieh R T YATROSU Bursa Büyükflehir Belediyesi, Osmanl döneminde ilk tiyatronun kuruldu u Bursa'da, bünyesinde fiehir Tiyatrosu'nu oluflturarak, kentin kültürel yaflam nda eksikli i hissedilen bir bofllu u doldurarak tiyatroseverleri yeni oyunlarla buluflturuyor. Bilgi için: fieh R KÜTÜPHANES Kültür Sanat Turizm Vakf, Kültür A.fi., Bursa Araflt rmalar Vakf gibi kurumlar n deste i ile geleneksel kültür ve sanat korumay, yaflatmay amaçlayan, sergi, kurs, seminer, panel gibi kent kimli ini ön plana ç karan çal flmalara ev sahipli i yapan Kent Müzesi'ndeki çal flmalar izlemenizi tavsiye ederiz. Bilgi için: AÇIK HAVA T YATROSU Reflat Oyal Kültür Park içinde yer alan Aç khava Tiyatrosu 3500 ü koltuklu olmak üzere toplam 5000 kiflilik olup, bir çok festivale ve konsere ev sahipli i yapmaktad r. Bilgi için: Heykel'de Setbafl Köprüsü'nün yan nda yer alan fiehir Kütüphanesi'nden her y l onbinlerce kifli yararlanmaktad r. Ayr ca konferans, meslek tan t m, seminer ve konser gibi her y l yaklafl k 150 den fazla etkinli in gerçeklefltirildi i fiehir Kütüphanesi'nde çay içerek, kitap okuyarak vaktinizi geçirebilirsiniz. Bilgi için: KENT MÜZES Büyükflehir Belediyesi Kent Müzesi her y l sergi, tiyatro, konferans ve konser gibi birçok kültür ve sanat etkinli ine imza atıyor. GÖKDERE MEDRESES Kayhan Mahallesi, Kayhan Caddesi üzerinde yer alan Gökdere Medresesi Kültür Sanat Merkezi nde; her gün aras nda söylefli, dinleti, konser gibi etkinlik ve kurslar n yan s ra her gece saat aras nda Tasavvuf, Sanat ve Halk Müzi i derslerine kat labilirsiniz y l nda restore edilen bu merkezde; Perflembe akflamlar Halk Müzi i Cuma günleri akflam Tasavvuf Müzi i, Cumartesi akflam ise Sanat Müzi i dinletisi eflli inde hofl dakikalar geçirebilirsiniz. Bilgi için:

116 BURSA GENEL B LG LER 116 HARAÇÇIO LU MEDRESES FETH YE KÜLTÜR MERKEZ Bursa n n en eski yerleflim yerlerinden olan Kavakl caddesinde Nakflibendi Tekkesi olarak yap lm flt r. De erli bir kütüphaneyi bar nd ran bu tarihi medrese binas günümüzde restore edilerek kültürel etkinliklerin düzenlenebilce i sosyal tesis olarak hizmete girmifltir. Bilgi için: KARABAfi- VEL DERGAHI KÜLTÜR MERKEZ Geçmifli 16, yüzy la uzanan Maksem Caddesi Karabafl sokaktaki dergâh restore edilerek, kültür merkezi statüsü ile ifllevsel hale getirilmifl ve ziyaretçiler için otantik bir ortam haz rlanm flt r. Merkezde sema gösterilerinden el sanat sergilerine kadar bir çok aktiviteyi müzik ve kahve eflli inde bir arada yaflayabilirsiniz. Bilgi için: Konser, tiyatro gösterisi, konferans, seminer, toplant gibi kültürel etkinliklerin yap labildi i Kültür Merkezi ndeki her türlü teknik donan ma sahip büyük salonun koltuk kapasitesi 1039 kifliliktir. Nilüfer ilçesindeki bu merkez, Uluda Üniversitesi ne aittir. Bilgi için: MER NOS ATATÜRK KÜLTÜR VE KONGRE MERKEZ Uluslararas festivallere ve toplant lara ev sahipli i yapan Kültürpark Aç k Hava Tiyatrosu ile Tayyare Kültür Merkezi'ni elden geçirerek eksiklerini tamamlayan Büyükflehir Belediyesince projelendirilen Merinos Atatürk Kültür ve Kongre Merkezi inflaat tamamland nda, Bursa yeni ulusal ve uluslararas kongrelere ev sahipli i yapacak. Bilgi için: ÖRDEKL HAMAMI KÜLTÜR MERKEZ Haflim flcan caddesi üzerinde yer alan ve Kültür Merkezi olarak yeniden düzenlenen bu tarihi yap içinde tiyatro oyunlar n n Merinos Atatürk Kültür ve Kongre Merkezi

117 117 BURSA GENEL B LG LER sahnelenebilece i 200 kiflilik iki büyük salon ile hat, ebru, minyatür ve tezhip gibi geleneksel el sanatlar n n icra edilece i sergi salonlar bulunmakta. Bilgi için: ULUDA ÜN VERS TES KÜLTÜR MERKEZ BARIfi MANÇO KÜLTÜR MERKEZ Kültürel ve sanatsal etkinlikler için tasarlanan, Y ld r m ilçe merkezi Mimar Sinan Mahallesindeki Bar fl Manço Kültür Merkezi nde; 750 kiflilik tiyatro, 500 kiflilik çok amaçl salonu, sinema salonlar, kütüphanesi, çok amaçl salonlar, sergi alanlar ve kafeterya yer al yor. Bilgi için: KONAK KÜLTÜR EV Görükle Üniversite kampusü içindeki merkezde ö rencilerin yarat c l klar n kullanabilmeleri ve sergileyebilmeleri amac ile bofl zamanlar n en iyi flekilde de erlendirmelerine imkân sa lamak üzere; resim, foto raf, tiyatro, müzik ve benzeri kültür ve sanat dallar nda e itim, kurs ve gösteri gibi etkinlikler düzenlenmektedir. Bilgi için: EK M SANAT ATÖLYES 1988 den bu yana Selçukhatun Mahallesi nde faaliyet gösteren özel kurs merkezinde; tiyatro, drama, diksiyon, resim, dans ve foto raf atölye çal flmalar yap l yor. Kurslar ücretlidir. Bilgi için: Nilüfer ilçe merkezindeki kültür evinde rutin olarak düzenlenen; tiyatro, bale, söylefli, konser gibi etkinliklerin d fl nda; Halk Danslar, Müzik, Bale e itimi verilmekte ve talebe göre kurslar gerçeklefltirilmektedir. Bilgi için: BASIN KÜLTÜR SARAYI Bas n Müzesi ve Y lmaz Akk l ç Kütüphanesi nin yer ald Nilüfer ilçesi, Emek Caddesi ndeki Kültür Saray nda yer alan 1000 kiflilik salonda, kongre, tiyatro ve konser etkinlikleri yap l yor. Bilgi için: ZN K SÜLEYMAN PAfiA MEDRESES SANAT ATÖLYELER 1332 y l nda Orhan Gazi nin o lu Süleyman fiah taraf ndan yapt r - lan Süleyman Pafla Medresesi, geleneksel çini sanat n yaflatmak ve gelecek nesle ulaflt rmak amac yla restore edilerek yeniden düzenlenmifltir. Çiniciler Çarfl s olarak hizmet veren Medrese de seramik üretimi yapan dokuz sanat atölyesi bulunmakta olup, bu atölyelerde geleneksel znik çinileri üretilmekte, Çini sanat ö retilmekte ve sat lmaktad r nolu telefonlardan bilgi sahibi olabilirsiniz.

118 BURSA GENEL B LG LER 118 Festivaller ULUSLARARASI BURSA FEST VAL ULUSLARARASI BURSA ALTIN KARAGÖZ HALK DANSLARI YARIfiMASI 12 Haziran-12 Temmuz tarihlerinde düzenlenen Uluslararas Bursa Festivali etkinliklerine yurt içinden Ebru Gündefl, Sibel Can, K raç, Candan Erçetin, Arif Sa, Fatih Erkoç, Belkis Akkale, zzet Alt nmefle, Sertab Erener, Hande Yener; yurt d fl ndan Yunanistan' n alt n sesi Glykeria, Cezayir as ll Frans z rock sanatç s Rashid Taha, dünya star Emma Shopplin, Afrikal sanatç Minyeshu, gitar n dünyaca ünlü isimlerinden Gerardo Nunez, dünyaca ünlü keman sanatç s Vanessa Mae, Balkanlar n en iyi Brass Bandlar ndan Karandilla Brass Band, Moskova Devlet Balesi, Boney M, Liz Mitchell, Enrico Macios ve Thomas Anders, dünyaca ünlü pop y ld z Kim Wilde ve spanyol sanatç Julia Iglesias gibi ünlü starlar, gruplar ve sanatç lar kat ld lar. Bursal lara sanatla iç içe, coflku dolu akflamlar yaflatan Bursa Festivali ne kat l m her yıl daha da artıyor. Kent halk na farkl ulusal kültürleri ve danslar n tan ma olana sunmak, geleneksel kültürel de- erlerin unutulmas n önlemek amac yla her y l 7-12 Temmuz tarihleri aras nda yaklafl k 25 ülkeden 800 kiflinin kat l m yla düzenlenen festival, 2008 de 22. senesine ulaflm flt r. Festival süresince kat l mc ülkelerin halk danslar gruplar nca dans gösterileri ve sahne uygulamas alan nda yar flma ve bir hafta süresince d fl parklarda, cadde ve sokaklarda, çevre ilçelerde gösteriler düzenlenmektedir. Festivalle ilgili web sayfas ndan bilgi edinebilirsiniz.

119 119 BURSA GENEL B LG LER ULUSLARARASI BURSA PEK YOLU F LM FEST VAL Aral k 2006 tarihleri aras nda ilki düzenlenen Uluslararas Bursa pek Yolu Film Festivali, Bursa n n ilk uluslararas film festivali olarak Bursal lara ve tüm sinemaseverlere sinema flöleni yaflat yor. Ödüllü uzun metrajl ve belgesel film yar flmalar ile ücretsiz sinema kurslar n n düzenlendi i festival kapsam nda; sinema ile ilgili resim, foto raf sergileri, sinevizyon, belgesel ve k sa film gösterimleri, work-shoplar düzenlenmekte. Dünya çocuk tiyatrosunun önemli örneklerini bir araya getiren Uluslararas Bursa Çocuk ve Gençlik Tiyatrolar Festivali ne 10 un üzerinde ülkeden topluluklar kat lıyor. BURSA FOTO RAF GÜNLER ULUSLARARASI BURSA ÇOCUK VE GENÇL K T YATROLARI FEST VAL Büyükflehir Belediyesi Kültür A.fi.'nin, Bursa Foto raf Sanat Derne i'nin katk lar ile geleneksel olarak her y l düzenledi i Foto raf Günleri nde tan nm fl foto rafç lar n kat l m yla sergi, söylefli ve sinevizyon gösterileri düzenlenmekte.

120 BURSA GENEL B LG LER 120 BURSA EDEB YAT GÜNLER Her y l geleneksel olarak tan nm fl yazarlar, romanc lar n kat l - m yla düzenlenen Edebiyat Günleri nde fliirden romana, öyküden tiyatroya edebiyat n her konusu ile ilgili söylefliler, kitap elefltirileri yap lmakta ve kitap sergisi ile birlikte imza günleri düzenlenmektedir. RAMAZAN ETK NL KLER Yüzy llard r farkl tatlarla yaflan - la-gelinen ve kültürümüzün en renkli halkalar ndan biri olan Ramazan akflamlar nda düzenlenen çeflitli kültürel etkinliklerle halk n huzur dolu bir ay geçirmesi sa lanmaktad r. Ramazan süresince; tasavvuf müzi i, orta oyunu, neyzenler, mehter, fas l, sema gösterileri, Mevlevi ayini, ney ve tambur resitali, Hacivat- Karagöz Gölge Oyunu gibi Türk - slam kültürünün zenginlikleri sergilenmektedir. YEfi L BEYAZ BURSA KONSERLER Bursa n n Gürsu, Gemlik, Kestel, Mudanya ve Nilüfer ilçelerinde A ustos ay nda organize edilmektedir. lk kez 2007 y l nda halk sevdi i sanatç larla buluflturarak, küresel

121 121 BURSA GENEL B LG LER s nma mesaj n daha genifl kitlelere yaymak amac yla düzenlenmifltir. Her sene de farkl sosyal sorumluluk temalar n belirleyerek hem Bursal lar e lendirmek hem de gelece imize yönelik mesajlar genifl kitlelere ulaflt rmak için düzenlenen konserlerle ilgili sitesinden bilgi edinebilirsiniz. ULUSLARARASI KUKLA VE GÖLGE OYUNLARI FEST VAL Yurtdıflından ve yurtiçinden toplam 12 grup olmak üzere yaklaflık 50 sanatçı katıld festival iki y lda bir Kas m ay nda düzenleniyor. Karagöz ve Hacivat efsanesini ve Türk Gölge Oyunu gelene ini bafllatarak unutulmas n n önüne geçmeye çal flan Bursa Büyükflehir Belediyesi festivalin amac n ; uluslararası platformlarda yeniden gündeme getirmek, farklı ulusların gölge oyunu ve geleneksel tiyatro örneklerini bir araya getirerek kaynafltırabilmek, ortak noktaların tespiti ile evrensel barıfl ülküsü çerçevesinde ortaya koymak ve bu yolla dünya barıflına katkıda bulunmaktır fleklinde aç kl yor.

122 BURSA GENEL B LG LER 122 Bursa Çarfl lar ALIfiVER fi Bursa, çarfl gezmeyi sevenler için adeta bir cennettir. Tarihi pekyolunun güzergâh üzerinde yer alan Bursa, tarih boyunca önemli bir ticaret merkezi olarak, dünya ticaretinde söz sahibi olmufltur. Bursa n n fethinden sonra Orhan Gazi nin yapt rd Emir Han, kentin ilk bedesteni olarak ticaretin merkezi konumundayd. Daha sonraki dönemlerde Emir Han etraf na yapt r lan Koza Han, pek Han, Bedesten ile Uzunçarfl, Bitpazar, Tahtakale, Tuz pazar, Tavuk Pazar, Bak rc lar gibi han ve çarfl merkezlerinin

123 123 BURSA GENEL B LG LER bulundu u bölge dün oldu u gibi günümüzde de Bursa ticaretinin can damar d r. pekçiler, Bak rc lar, B çakc lar, Demirciler, Havlucular, Kumaflc lar, Yorganc - lar ve Kuyumcular gibi zanaat ve esnaf gruplar için ayr ayr oluflturularak bir araya getirilen Kapal çarfl içinde, Uzun Çarfl da ve Zafer Plaza ya kadar uzanan Cumhuriyet Caddesi üzerinde gönül rahatl ile al flverifl yapabilir, Bursa havlular ndan, Bursa kadifesinden, Bursa ipekli kumafl ndan, Bursa b ça ndan sat n alabilirsiniz. Bursa Hanlar Bölgesi Tarihi Hanlar bölgesinin d fl nda Zafer Plaza, Özdilek, Nalbanto lu, As Merkez, Yeflil Çarfl, Buttim gibi modern çarfl lardan da Bursa ya özgü çeflitli tekstil ürünlerinden sat n alabilirsiniz. Antika almak istedi inizde en do ru seçenek Yeflil semti olacakt r. Yeflil Türbe etraf ndaki aç k hava müzesini and ran dükkânlardan mobilya ve ev eflyalar n n d fl nda cam sanat, sedef iflçili i, gümüfl, metal eflya, gramafon, eski hal, tak gibi her tür eski eflya ve antikay alabilirsiniz. IRGANDI KÖPRÜSÜ Ayn flekilde bu tür el sanat ürünleri ve çiniler için Irgand Köprüsü ne de u rayabilirsiniz.

124 BURSA GENEL B LG LER 124 ALIfiVER fi MERKEZLER ZAFER PLAZA Cemal Nadir Cad. No: KUMLUK ALIfiVER fi MERKEZ Yalova yolunda bulunan Kumluk Al flverifl Merkezi bünyesinde Çarfl Ma azas, cafe, fast-food ve sinema bulunmaktad r. Ulafl m için ücretsiz servisler mevcuttur ya da santral garajdan minübüslerle gidilebilmektedir. BURÇ PASAJI m 2 kapal alan içinde 120 ma azan n bulundu u, bir çok markan n bir çat alt nda topland Zafer Plaza da ayn zamanda sinema, 12 adet cafe, fast-food ve restaurant ve bowling salonu bulunmaktad r. Bursa n n merkezinde yer alan cam piramit fleklindeki Zafer Plaza ayn zamanda Bursal lar n buluflma, e lence ve yemek merkezlerinden biridir. AS MERKEZ Alt parmak caddesinde bulunan Burç Pasaj nda Burç Sinemas, müzik marketler ve üniversite kitaplar n bulabilece iniz kitapç - lar bulunmaktad r. KENT MEYDANI AVM K br s fiehitleri Cad. No: y l nda hizmete giren Kent Meydan ad ndan da anlafl ld gibi ortas nda metrekarelik bir meydan olan bir yer. Birbirine ba l ve entegre olan üç ana binadan oluflan al flverifl ve e lence merkezinde; 96 ma aza, sinema salonlar, kafe ve restorantlar ile anfi tiyatro bulunuyor. SÖNMEZ fi SARAYI Yalova Yolu 8. km deki Sönmez Plaza da bulunan As Merkez de çok say da ma azan n yan s ra, buz pateni, fast-food, sinema, bowling salonu ve çeflitli aktiviteler bulunmaktad r. Heykel in merkezinde bulunan Sönmez fl Saray ayn zamanda Bursa n n en eski al flverifl mer-

125 125 BURSA GENEL B LG LER kezidir. Burada sizin ilginizi çekecek olan bölüm zemin katlarda bulunan kitapç lar sahaflar ve müzik marketlerdir. NEGÖL ÇARfiISI Bilgisayar ile ilgili ihtiyaçlar n z Sönmez fl Saray n n hemen yan ndaki negöl Çarfl - s nda bulunan ma azalardan karfl layabilirsiniz. MER DYEN SALI PAZARI ÖZD LEK ALIfiVER fi MERKEZ stanbul - Yalova karayolunun 4. Km'de bulunan m 2 kapal alana sahip Özdilek Bursa Alıflverifl Merkezi nde her türlü havlu çeflidinden tekstil ürünlerine kadar ev eflyalar n bulabilece iniz ma azan n d fl nda, 600 kiflilik kafe, 220 kiflilik restoran yer almaktad r. BUTT M T CARET MERKEZ Heykel de Sönmez fl Saray n n arkas ndad r. Buras daha çok giyim üzerine kurulmufl bir merkezdir. Ucuz giysi sat n almak isteyenler için ideal bir yerdir. NALBANTO LU ÇARfiISI Heykel de Atatürk Caddesinin üst taraf nda kalan ve uzun bir cadde olan Nalbanto lu, ma aza, g da ve hediyelik eflya ürünlerinin sat ld bir mekand r. Kazahan Bursa stanbul Otoyolu 4. Km de bulunan görkemli kompleks Buttim, tekstil dünyasının ve ipek yolunun yeni ba lantı noktası olarak yerini alıyor. Buttim, ifl yerlerine ve bürolara ayrılmıfl 28 katlı plazası, befl katlı, befl ayrı blokta 60 ile 100 metrekare arası de iflen toplam 1579 ma azasının bulundu u ana binadan oluflmakta.

126 BURSA GENEL B LG LER 126 MAGAZ N OUTLET CENTER Nilüfer ilçesi Emek Caddesi ndeki Bas n Kültür Saray nda bulunan Outlet Center da çeflitli butik ma azalar, restoran ve sinema salonlar yeral yor. KORUPARK (KORUMAX) Bursa-Mudanya yolu üzerinde Organize Sanayi Bölgesi'nin tam karfl s nda yer alan yüzlerce ma- aza ve 9 sinema salonunun bulundu u bu merkez, stanbul'daki Cevahir ve Ankara'daki Ankamall'dan sonra Türkiye'nin 3. büyük al flverifl merkezidir. Kozahan Taç Kap

127

128 BURSA GENEL B LG LER 128 Bursa da Konaklama Konaklama bak m ndan Bursa'da hemen hemen her kesime hitap eden dinlenme tesisi bulunur. K fl n tatil ve spor amac yla kente gelmiflseniz, k fl turizminin merkezi Uluda 'da konaklayabilece- iniz bir çok tesis bulunmaktad r. K fl sporlar n n yap ld, I. Geliflim Bölgesi olarak bilinen Oteller bölgesi'nde özel turistik tesislerin d fl nda resmi kurumlara ait 14 adet dinlenme tesisi bulunmaktad r. Toplam yatak kapasitesi 5000'nin üzerindedir. E er sa l k, dinlenme amac yla geldiyseniz Çekirge'deki flifal sular n bulundu u termal otellerden birinde mola verebilirsiniz. ULUDA DA KONAKLAMA 3000 nin üzerinde yatak kapasitesine sahip olan Uluda 'da; kamu kuruluflu niteli inde 12 adet konaklama tesisi ile özel sektöre ait 15 adet olmak üzere toplam 27 otel bulunmaktad r. Bursa'ya 30 km. mesafede olan Oteller Bölgesi nde; 11 adet pist, 7 adet telesiyej ve 6 adet teleski tesisi bulunmaktad r. Bölgede ayr ca Gençlik ve Spor Genel Müdürlü- üne ait 2 adet kayak evi ile 2 adet telesiyej tesisi bulunmaktad r. Uluda daki konaklama tesislerinin Bursa ya mesafesi 25 ile 35 km aras nda de iflmektedir. Uluda Otel rezervasyonu için telefon nolu stanbul merkez ofisi arayabilirsiniz. ULUDA OTELLER A AO LU MY RESORT OTEL*** 184 oda, 650 yatak, 6 süit odas bulunan A ao lu My Resort Otel in tüm odalar nda küvet, minibar, telefon, televizyon, saç kurutma makinesi ve merkezi s tma sistemi mevcut olup; k fl sporlar n n d fl nda disco, jogging, gece kulübü gibi imkanlar sunulmaktad r GRAND YAZICI OTEL **** Merkezi s tma sistemli 236 oda ve 513 yatakl 4 y ld zl tesisin; sa l k ve güzellik merkezi, solarium ve s tmal kapal yüzme havuzu bulunmaktad r. K fl sporlar n n d fl nda ücretsiz fitness center ve s tmal kapal yüzme havuzu ile akflamlar canl müzik imkân sunulmaktad r WORLD OF WONDERS OTEL *** 2 özürlü odas, 122 standart olmak üzere toplam 124 odal, merkezi s tma sistemli otelde canl müzik eflli inde her fley dahil servis sunulmaktad r. Otelde; Türk hamam, Sauna, Masaj, Fitness Center gibi sa l k ve e lence merkezleri yer almaktad r MONTE BA A OTEL *** 183 standart oda olmak üzere toplam 186 oda kapa-

129 129 BURSA GENEL B LG LER siteli, da manzaral otelde, s tmal kapal havuz, hamam, jakuzi, solaryum, kayak pisti, sa l k merkezi gibi imkanlar, tam pansiyon servis karfl l nda sunulmaktad r. Otelin 300 kifli kapasiteli toplant ve kongre salonu bulunmaktad r ALKOÇLAR BÜYÜK OTEL Da manzaral Alkoçlar Büyük Otel, 169 odal, 400 yatak kapasitelidir. Kongre ve toplant etkinliklerine uygun salonlar n bulundu u otel her fley dahil sistemi ile hizmet vermektedir. Kayak ve k fl sporlar için Clup Voyage Alkoçlar tesisi kullan lmaktad r YAZICI REGENCY OTEL *** 3 suit oda, 19 ba lant l oda, 35 çift yatakl oda, 45 üç yatakl oda, 13 aile odas olmak üzere 115 oda kapasiteli otelde s tmal kapal havuz, Türk hamam, sauna, masaj, fitness center, gece kulübü, snow board, kayak okulu gibi imkânlar sunulmaktad r. Tam donan ml 4 toplant odas n n bulundu u otel, k fl sezonunda her fley dahil sistemi ile çal flmaktad r BECEREN OTEL *** 4 suit oda, 7 junior suit dahil toplam 75 odal, 150 yatak kapasiteli ve da manzaral otelde sauna, masa tenisi, basketbol, 90 kiflilik tam donan ml 2 toplant salonu yer almaktad r. Merkezi s tma sistemli otel, tam pansiyon hizmet vermektedir VOYAGE ALKOÇLAR OTEL *** 171 toplam odal, 596 toplam yatak kapasiteli ve merkezi s tma sistemli otel her fley dahil sistemi ile hizmet vermektedir. Tesis, kayak ve k fl sporlar imkân sunmaktad r ATASU OTEL *** 4 balay odas, 56 standart oda olmak üzere toplam 60 odal ve 175 yatak kapasiteli, da ve flehir manzaral otelin gece kulübü, k fl sporlar na uygun alan ve kayak pisti bulunmaktad r AK OTEL *** Toplam 40 toplam odal, 80 yatak kapasiteli, merkezi s tma sistemli otel, da kenar nda yer almaktad r AYDIN YILDIZ OTEL *** 1 suit, 26 odal ve 52 yatak kapasiteli otel, denizi, flehri ve tarihi yerleri gören bir manzaraya sahiptir ERGÜN OTEL *** 31 oda, 110 yatak ve 2 süit oda kapasiteli, merkezi s tma sistemli otelde konaklad n z süre içinde, A ao lu My Resort Otelinde tüm k fl sporlar n yapabilirsiniz

130 BURSA GENEL B LG LER 130 KAR NNA OTEL *** 2 kral dairesi, 14 suit oda, 2 özürlü odas, 225 standart oda ve 1 executive kat dahil toplam 251 oda ve 753 yatak kapasiteli otelin deniz, da, ve orman manzaras bulunmaktad r. Kapal yüzme havuzu, Türk ve Fin hamamlar, sauna, disco, fitness center, aerobik, gece kulübü, do a sporlar, özel teleski asansörü gibi imkânlar n sunuldu u otelde toplam 800 kifli kapasiteli, donan ml 4 toplant odas yer almaktad r KARKAY OTEL *** 5 i suit, 62 standart olmak üzere toplam 67 odal ve 188 yatak kapasiteli otel, da manzaras na sahip olup; masa tenisi, bilardo, sauna, disko, jogging ile k fl ve do a sporlar yapabilece iniz kayak pisti gibi imkânlar sunmaktad r. Otelde donan ml 100 kiflilik toplant salonu bulunmaktad r KAR OTEL *** Otelde 67 toplam odal, 188 toplam yatak, 5 i suit, 62 si standart toplam 67 oda ve 188 yatak kapasiteli otelde; sauna, disko, jogging ile k fl ve do a sporlar yapman z için kayak pisti gibi imkânlardan yararlanabilirsiniz. Donan ml 100 kifli kapasiteli toplant salonu yer almaktad r KERVANSARAY OTEL *** Toplam 184 oda, toplam 650 yatak, 6 süit kapasiteli otelde; disko, k fl sporlar, jogging, gece kulübü imkânlar ndan yararlanabilirsiniz. Otelde donan ml 250 kiflilik toplant salonu bulunmaktad r K RAZLIDO A OTEL *** Kirazl do a Otel, Uluda Kirazl yayla bölgesinde Bursa merkeze 25 km. Uluda oteller bölgesine 7 km. mesafede olup,12 ay 70 oda 220 yatak kapasitesi ile Tam Pansiyon hizmet vermektedir. Dünyan n üçüncü yüksek oksijen oran na sahip, 250 dönüm, tamam çam olan orman içerisinde 21 dönüm kapal alan üzerine infla edilen otelde k fl sporlar n yapabilece iniz kayak pistleri yer almaktad r LE CHALET YAZICI OTEL **** 24 oda kapasiteli butik otel ço unlu- u ahflap malzeme ile dekore edilmifl olup, kayak pistinin yan nda müflterilerine hizmet vermektedir. Bursa ya 34 km uzakl ktaki bu flirin otel, piyano eflli inde sessiz bir tatil için sizleri bekliyor AKFEN CLUB OTEL *** 6 Suit Oda ve 48 Toplam Odas ile her fley dahil sistemiyle hizmet veren Otelde; kayak, k fl sporlar, sauna, masaj, kayak malzemeleri, s n rs z telesiyej gibi aktivitelerden faydalanabilirsiniz FAHR OTEL *** Otel Fahri'de toplam 66 oda, 150 yatak ve 4 süit bulunmakta olup, sauna,

131 131 BURSA GENEL B LG LER jakuzi, spor salonu, disko, gece kulübü ve k fl sporlar imkânlar ndan faydalanabilirsiniz. 150 kiflilik toplant salonu bulunmaktad r BÜYÜK ULUDA OTEL Büyük Otel'de toplam 100 oda, 250 yatak, 8 süit bulunmakta olup, Bario Latino, Teras Bar, Kav Bar ve Gece Kulübü nde keyifli dakikalar geçirebilirsiniz ULUKARDEfiLER OTEL *** Merkezi s tma sistemli otel, toplam 32 oda ve 90 yatak kapasitelidir. 90 kiflilik kapasiteli donan ml toplant odas - n n bulundu u otel, masa tenisi, jogging, bilardo gibi imkânlar sunmaktad r KAR TANES OTEL *** Uluda ' n en yeni ve en modern liftlerine sahip olan otel, Bölgedeki 7 ayr telesiyejden faydalanma imkân n her fley dahil sistemi sunuyor. Sauna, fitness center, aç k hava jakuzi, sinema imkan - n n bulundu u 185 odal otelde, yeni bafllayanlara veya profesyonellere kayak ve snowboard dersinin verildi i kayak okulu bulunmaktad r Uluda dan Bir Görünüm. Ft: Nilay Kabal

132

133

134 BURSA GENEL B LG LER 134 Ulafl m Yüksek htisas Kavfla Bursa n n rak m 155 mt., yüzölçümü km olup; km.ye düflen nüfus 192 dir. Bursa y, bulundu u mevki itibariyle Anadolu nun Bat ya aç lan kap s olarak görmek mümkün. stanbul dan Anadolu ya özellikle Ege ve Akdeniz bölgesine geçifl yollar n n üzerinde yer alan Bursa ya karayolu ve denizyolu hatta havayolu ile ulaflabilirsiniz. fiehir içinde Belediye Otobüslerini kullanabilece iniz gibi, taksidolmufllarla hemen hemen her noktaya ulaflabilirsiniz. Ayr ca Metro hatt n da kullanabilirsiniz. Kamuya ait metro, otobüs gibi toplu ulafl m araçlar ndan sorunsuz faydalanman z için daha önceden büfelerde sat lan günlük biletlerden alman z tavsiye ediyoruz. Bursa Yeniflehir Havaalan henüz tam olarak faaliyete geçmemekle birlikte, özel helikopter ve küçük uçaklarla yapaca n z seyahatler için kullanabilirsiniz. Bursa Havaalan ndan Diyarbak r, Trabzon ve Erzurum a tarifeli uçak seferleri düzenlenmektedir. Yaz döneminde zmir ve Antalya ya da uçak seferleri yap lmaktad r. Uçufllar hakk nda adresinden bilgi alabilirsiniz. Avrupa Ulafl m Ödülü Alan Bursaray

135 135 BURSA GENEL B LG LER ULUDA TELEFER K HATTI 1963 y l ndan bu yana kullan lan Teleferik, Bursa n n Teleferik semtinden 20 dakikada bir kalkar. 30 kiflilik kabinler ile önce 1235 metre yükseklikteki Kad - yayla ya gelinir, orada kabin de- ifltirilir ve 1621 metre yükseklikteki Sar alana a giden kabinlere binilir. Yolculuk her iki kademe aras nda yaklafl k 8 er dakika sürer. Uzunlu u 4817 metre olan Teleferi in ilk dura olan Kad - yayla da sadece durak binas ve hediyelik eflya dükkân vard r. Sar alan da k r gazinosu, hediyelik eflya sat fl dükkanlar, piknik alanlar, et-mangal lokantalar, bungalovlar, çad r alanlar gibi tesisler bulunur. Daha ileri gitmek isteyenler, Sar alan dan minibüse binerek 7 km. uzakl ktaki Oteller Bölgesi ne gidebilir. Yaz n 1750 metre yükseklikteki Çobankaya ya gitmek için telesiyeje binmek de mümkündür. Teleferik ile kayak tak mlar n tafl mak yasakt r. Bu nedenle sadece piknik ve do a yürüyüflü gibi amaçlarla Uluda a gidenler teleferi i kullan r, kayak için gidenlerin karayolu ile ulafl m tercih etmesi gerekir. STANBUL-BURSA ARASI FER BOT HATTI Büyükflehir Belediyesi nin tamamlad Güzelyal H zl Feribot skelesi sayesinde, stanbul- Bursa aras nda h zl arabal feribot ulafl m ile günlük 1500 arac n d fl nda binlerce insan Osmangazi ve Orhangazi adlar verilen h zl feribotlarla Bursa dan stanbul a, stanbul dan Anadolu ya 75 dakikada tafl nmaktad r. Güzelyal skelesi nin Bursa kent merkezine uzakl 15 dakikad r.

136 BURSA GENEL B LG LER 136 stanbul dan Bursa ya, Bursa dan stanbul a her gün ve saatlerinde h zl feribot ile gidebilirsiniz. Ayr ca cuma günleri sabah da karfl l kl ek seferler düzenlenmektedir. Seferler ve di er deniz ulafl m hakk nda adresinden bilgi edinebilirsiniz. STANBUL-YALOVA ARASI DEN Z OTOBÜSLER stanbul Yenikap dan yaz döneminde her gün 19.30, 13.30, 15.45, ve saatlerinde h zl feribotlarla 75 dakikada Yalova ya, Yalova dan da iskele önünde bekleyen otobüslere binerek bir saatlik yolculuk sonras Bursa Otobüs Terminali ne ulaflabilirsiniz. Bursa dan stanbul dönüflünüzü de bu güzergâh üzerinden yapmak isterseniz Yalova dan saat 17.30, 09.30, 13.30, ve saatlerinde DO Deniz Otobüsleri ve h zl feribotlar ile stanbul a hareket edebilirsiniz. STANBUL-YALOVA ARASI ARABALI VAPUR Özel arac n zla stanbul Pendik Eskihisar iskelesinden 24 saat çal flan ve her 30 dakikada karfl l kl hareket eden Arabal Vapurlar kullanarak Yalova ya 15 dakika uzakl ktaki Topçular iskelesine geçifl yapabilir, buradan da karayolu ile Bursa ya 1 saat 30 dakikada ulaflabilirsiniz.

137 GEREKL TELEFONLAR

138 GEREKL TELEFONLAR 138 GEREKL TELEFONLAR AC L Polis mdat 155 Jandarma mdat 156 Alo Trafik 154 Polis Bilgi Hatt 174 Yang n hbar 110 Orman Yang n hbar 117 H z r Acil 112 Telekom Dan flma 161 Alo Zab ta 183 Alo Büyükflehir 153 Sa l k Dan flma 184 Cenaze Hizmetleri 188 Tüketici Hatt 175 Bilinmeyen Numaralar Alo Turizm Bilgi Hatt 170 Alo Valilik 179 ARIZA Su Ar za 185 Elektrik Ar za 186 Do algaz Ar za 187 Data Ar za 124 Telefon Ar za 121 TTNet 145 Uyand rma 135 SA LIK H z r Acil 112 Sa l k Dan flma 184 Bursa Tabip Odas H z r Acil Servis K z lay Kan Merkezi Hava Ambulans Belediye Ambulans Özel Ambulans Devlet Hastanesi T p Fakültesi Askeri Hastane K z lay T p Merkezi Sa l k Bakanl T p Merkezi SSK Çekirge Hastanesi Sa l k Bakanl Çocuk Hastanesi fievket Y lmaz Devlet Hastanesi Bekamed Ortepedi Bekamed Evde Fizik Ac badem Akflemsettin Çocuk Hastanesi Alt parmak T p Merkezi Bahar T p Merkezi Bursa Çocuk Hastanesi Bursa Göz Merkezi Duaç nar Hastanesi Difl Hastanesi Doruk T p Merkezi Gö üs Hastanesi Hayat Hastanesi Medical Park Onkoloji Hastanesi Osmangazi T p Merkezi RENTIP Böbrek Diyaliz Setbafl T p Merkezi Spastik Çocuklar Has Vatan Hastanesi Y ld r m T p Merkezi Yüksek htisas Hastanesi Zübeyde Han m Do umevi EMN YET Polis mdat 155 Polis Bilgi Hatt 174 Emniyet Müdürlü ü Santral Bursa Emniyet Müdürlü ü Emniyet Müdürlü ü Acemler Emniyet Nöbetçi Amirli i Bölge Trafik Müdürlü ü Osmangazi Emniyet Müdürlü ü Y ld r m Emniyet Müdürlü ü Nilüfer Emniyet Müdürlü ü Çarfl Polis Merkezi Çekirge Polis Merkezi Muradiye Polis Merkezi Kültürpark Polis Merk Merinos Polis Merkezi Ifl klar Polis Merkezi Ertu rul Gazi Polis Merkezi hsaniye Polis Merkezi Beflevler Polis Merkezi Emir Sultan Polis Merk

139 139 GEREKL TELEFONLAR Y ld r m Polis Merkezi Nilüfer Polis Merkezi Küçük Sanayi Polis Merkezi Organize San. Polis Merkezi Turizm fiubesi Müd Küçükleri Koruma Müdürlü ü JANDARMA Jandarma mdat 156 l Jandarma Kom Osmangazi Jandarma Nilüfer Jandarma Y ld r m Jandarma Uluda Jandarma Merkez Komutanl Garnizon Komutanl YEREL YÖNET M BELED YELER Bursa Büyükflehir Belediyesi Büyükflehir Belediyesi, Heykel Büyükflehir Belediyesi, Acemler Büyükflehir Zab ta Büyükflehir Trafik Büyükflehir Teleferik Büyükflehir tfaiye, Y ld r m Büyükflehir tfaiye, Zafer Büyükflehir tfaiye, Gençosman Osmangazi Belediyesi Y ld r m Belediyesi Gemlik Belediyesi Gürsu Belediyesi Kestel Belediyesi negöl Belediyesi znik Belediyesi Mudanya Belediyesi Orhangazi Belediyesi Yeniflehir Belediyesi Umurbey Belediyesi Gölyaz Belediyesi Güzelyal Belediyesi Zeytinba Belediyesi VAL L K VE KAYMAKAMLIKLAR Alo Valilik 179 Bursa Valili i Osmangazi Kaymakaml Y ld r m Kaymakaml Nilüfer Kaymakaml Gemlik Kaymakaml Gürsu Kaymakaml Karacabey Kaymakaml Keles Kaymakaml Kestel Kaymakaml znik Kaymakaml negöl Kaymakaml Mustafakemalpafla Kaymakaml Mudanya Kaymakaml Orhangazi Kaymakaml Orhaneli Kaymakaml Yeniflehir Belediyesi L MÜDÜRLÜKLER Cumhuriyet Baflsavc l Defterdarl k Özel dare l Müdürlü ü Bölge Çal flma Müdürlü ü Gümrük Müdürlü ü Sanayi ve Ticaret Müdürlü ü Turizm ve Kültür Müdürlü ü Turizm Dan flma TÜRSAB znik Turizm Müdürlü ü TSE Müdürlü ü DS Bölge Müdürlü ü Milli E itim Müdürlü ü SSK Bölge Müdürlü ü Meteoroloji Müdürlü ü Anadolu Ajans Müdürlü ü TRT Haber Müdürlü ü

140 GEREKL TELEFONLAR 140 KÜLTÜR MERKEZLER BKSTV Bursa Kültür Sanat Vakf Bursa Kültür A.fi TKM Tayyare Kültür Merkezi Ahmet Vefik Pafla Tiyatrosu fiehir Kütüphanesi Halk Kütüphanesi Kent Müzesi Salonlar Kültürpark Aç khava Tiyatrosu Büyükflehir fiehir Tiyatrosu Tiyatro Müdürlü ü Büyükflehir Konservatuar AVP Devlet Tiyatrosu As Kültür Merkezi AKM Akp nar Kültür Merkezi Adile Naflit Tiyatrosu Bursa Filormoni Derne i Setbafl ve fiehir Kütüphanesi Bursa Foto raf Sanat Derne i BUFSAD Bursa Mehter Müzi i Derne i Bas n Kültür Saray Bar fl Manço Kültür Merkezi Buttim Kültür Merkezi Çocuk Sanat Evi Çocuk Kültür Park Devlet Senfoni Orkestras Fethiye Kültür Merkezi Gökdere Medresesi Kültür Merkezi Klasik Türk Müzi i Korosu Karabafl-i Veli Kültür Merkezi Konak Kültür Evi U ur Mumcu Kültür Merkezi Üftade Gösteri Salonu Haraçc o lu Medresesi Sinema Derne i Alman Kültür Derne i Frans z Kültür Derne i talyan Kültür Derne i Büyükflehir Yerel Gündem Yerel Gündem 21 Hemflehri Evi BUG AD Konferans Salonu Elmasbahçeler Kültür Merkezi Ekim Sanat Atölyeleri Feraizcizade Oda Tiyatrosu Günefl Sanat Evi Görükle Kültür Salonu znik Süleyman Pafla Medresesi Sanat Atölyeleri Hüsnü Züber Evi Osmangazi Belediyesi Kültür Merkezi Ördekli Hamam Kültür Merkezi GALER LER TKM Sami Güner Sanat Galerisi TKM Cemal Nadir Güler Galerisi TKM fiefik Bursal Galerisi Devlet Güzel Sanatlar Galerisi Baykufl Sanat Galerisi Akbank Sanat Galerisi Mahfel Mado Sanat Galerisi Akp nar Sergi Salonu Kent Müzesi Sergi Salonu

141 141 GEREKL TELEFONLAR Osmangazi Bld Sergi Salonu Kamuran Sanatevi Galeri Love Art lter Radyo S Sanat Galerisi Kent Meydan Galerisi S V L TOPLUM KURULUfiLARI fi DÜNYASI Bursa Ticaret ve Sanayi Odas Bursa Ticaret Borsas Bursa Sanayi fl Adamlar Derne i Arsiyad Bosab Beflevler Organize Sanayi Bölgesi Bursa Organize Sanayi Bölgesi Bugiad Giriflimci fladamlar Der Bugümder Buseb Buttim Buysad Gesiad Kalder Müsiad Rumelisiad Tugiad Bursa Aktif fladamlar Derne i Gemlik Ticaret ve Sanayi Odas negöl Ticaret ve Sanayi Odas Karacabey Ticaret ve Sanayi Odas Mustafa Kemal Pafla Ticaret ve Sanayi Odas Orhangazi Ticaret ve Sanayi Odas Yeniflehir Ticaret ve Sanayi Odas znik Genç fladamlar Derne i D ER BGC Bursa Gazeteciler Cemiyeti Ça dafl Gazeteciler Derne i Bursa Yaz n ve Sanat Derne i Bursa Araflt rmalar Vakf Bursa Sivil Toplum Derne i Bursa Yazarlar Birli i Bursa Birlik Vakf fib Ali Osman Sönmez Vakf Mevlevi Kültürünü Yaflatma Der Çevre Koruma Vakf Türk E itim Vakf TEV Bursa Spor Klubü Yerel Gündem TMMOB Mimarlar Odas Bursa fiubesi TMMOB Harita ve Kadastro Mühendisleri Odas TMMOB Kimya Mühendisleri Odas Bursa Halkla liflkiler Derne i Bursa Tüketiciler Derne i TSYD Bursa fiubesi KONSOLOSLUKLAR Almanya Fahri Konsoloslu u Arnavutluk Fahri Konsoloslu u Avusturya Fahri Konsoloslu u Bulgaristan Fahri Konsoloslu u ngiltere Fahri Konsoloslu u Fransa Fahri Konsoloslu u talya Fahri Konsoloslu u Kazakistan Fahri Konsoloslu u Kuzey K br s Türk Konsoloslu u Malezya Fahri Konsoloslu u Romanya Fahri Konsoloslu u S NEMALAR AFM Zafer Plaza As Merkez Atm Park Cine Moda Y ld r m Cinetrome Burç

142 GEREKL TELEFONLAR 142 Sönmez Plaza Alt parmak Burç Bademli Burç Setbafl Prestige Megapol Demirtafl SPOR MERKEZLER Alt nceylan Formback Bursa Body Ekol Spor Merkezi Nilüfer Asya Spor Olimpic Spor Merkezi KARGO & KURYE Aras Kargo Aktif Da t m Ekspres Kargo hlas Kargo Kent Kurye TNT ekspres Worldwide UPS Yurtiçi Kargo Mail Boxes Etc Ç ÇEKÇ LER Duygu Çiçekçilik Fakülte Çiçek Evi Mimoza Çiçe Roza Çiçekçilik Ya mur Çiçekçilik BASIN YAYIN Bursa Hakimiyet Gazetesi Bursa Haber Gazetesi Kent Gazetesi Bursa Meydan Gazetesi Avrupa Gazetesi Olay Gazetesi Eko Haber Gazetesi As TV Olay TV Line TV Flash TV AA Anadolu Ajans DHA Do an Haber Ajans BHA Bursa Haber Ajans THA Turkuaz Haber Ajans HA hlas Haber Ajans TRT Bursa Olay FM Uluda FM Radyo S Radyoaktif Ç L NG RC LER Akgün Anahtar Bayrak Anahtar Çilingir Ünal Key Shop HAMAMLAR 2. Murat Hamam Boyugüzel Çak ra a Hamam Çelik Palas Hamam Day o lu Hamam Demirtafl Hamam Eski Kapl ca (Kervansaray) Gönlüferah Hamam Kara Mustafa Kapl ca Kaynarca Kapl ca Nasuhpafla Hamam Oruçbey Hamam Oylat Kapl calar Yeni Kapl ca Yeflil Hamam nebey Hamam Y ld r m Hamam Y ld z Termal

143 143 GEREKL TELEFONLAR ALIfiVER fi ALIfiVER fi MERKEZLER As Al flverifl Merkezi Ar can Shopping Center Bim Supermarket Burç Ma azalar Carrefour SA Çarfl Gima Kumluk Al flverifl Merkezi Magazin Outlet Al flverifl Merkezi Metro Migros Özdilek Çarfl Pembe Çarfl Real Al flverifl Merkezi Tezken Zafer Plaza Korumax Kent Meydan AVM KEA Bursa Korupark Tansafl Aku ur Al flverifl Merkezi ANT KACILAR Bursa Antik Ekinci Ticaret Güler Antika Karagöz Antique Shop Okçular Antik Specialist Antique Shop Yeflil Çarfl BUT K MA AZALAR Benetton Beymen Club K l Poyraz Sanat Mrk. Irgand Destina Deri Kent Dükkan pekevi, Kozahan Bursa Antik Plak Evi K TABEVLER Alfa Kitabevi Asa Kitabevi D&R Müzik Kitap Shop Dünya Aktüel Kitap Ezgi Kitabevi Gaye Kitabevi Haflet Kitabevi MÜZELER Arkeoloji Müzesi Atatürk Müzesi Bas n Müzesi Bursa Kent Müzesi Celal Bayar Müzesi Cumal k z k Müzesi Hüsnü Züber Evi Müzesi Hünkar Köflkü Müzesi znik Müzesi - znik Karagöz Evi Müzesi Mütareke Binas Mudanya Ormanc l k Müzesi Osmanl Evi Müzesi Sa l k Müzesi fiemaki Evi Müzesi Yeniflehir Tahir Pafla Kona Mudanya Türk slam Eserleri Müzesi Tofafl Anadolu Arabalar Müzesi Uluumay K yafet ve Tak Müzesi

144 GEREKL TELEFONLAR 144 RESTORANLAR / DÜNYA MUTFA I KAT 3 BAR Magazin Oulet Center, Ataevler, hsaniye VENIVIDI BAR Oulu Cad. Oylum Sitesi Çarfl s, Kükürtlü ALTIN CEYLAN RESTAURANT Kültür Park çi, Bursa BARBA YALIM RESTAURANT Mudanya Yolu, Bademli Girifli BECEREN RESTAURANT Yak n Çevre Yolu So anl Botanik Park BEY KONA I Yak n Çevre Yolu, Botanik Park, So anl BORSA LOKANTASI Band rma Yolu 1. km, Karacabey CAFE DE PARIS Eski Mudanya Yolu Geçit CHA CHA RESTAURANT Odunluk Kavfla, Dikkald r m KAD FE RESTAURANT Ulubatl Hasan Bulvar, Almira Otel çi KAfiIKARA Göynüklü Mudanya KONAK B RESTAURANT Kükürtlü Mah. Çekirge Cad ÇEL K PALAS RESTAURANT Çekirge Cad. No:79, Hotel Çelik Palas içi GALER ZAF RA Bademli, Mefleliköy Mevkii HOLIDAY INN Görükle Kampusü, Görükle IVORY BAR Kükürtlü Cad. Kükürtlü KIRMIZI PUB RESTAURANT Gazi Cad. No:53, hsaniye T KE Mudanya Yolu Bursa KULE RESTAURANT & BAR Eski Mudanya Yolu Agora fl Mrk No:2 Bademli MONTAINA RESTAURANT znik MONTAINA RESTAURANT Eski stasyon Cad. Merkez OTANT K CLUP OTEL Yak n Çevre Yolu, So anl Botanik Park VICI CLUB Mudanya Yolu, Ça r flan Mevkii 7. km V LLA RESTAURANT Uluda Yolu TALYAN MUTFA I PUCINELLA RESTAURANT Gemlik, Bursa KROKOD L R STORANTE fiufi ÇUKURKÖfiK

145 145 GEREKL TELEFONLAR OTEL RESTAURANTLARI ALM RA Ulubatl Hasan Bulvar, Osmangazi BÜYÜK YILDIZ Uluda Yolu 3. km, Çekirge ÇEL K PALAS Çekirge Cad. Çekirge KERVANSARAY Çekirge Meydan, Çekirge SAFRAN RESTAURANT Safran Otel çi, Orta Pazar Cad. No:4 Tophane MONTAN A RESTAURANT Mudanya BURSA HOL DAY INN Uluda Üniv. GörükleKampusü, Görükle KÜLTÜRPARK RESTAURANTLARI AKARSU RESTAURANT Reflat Oyal Kültür Park çi, Göl yan O.gazi ALTINCEYLAN RESTAURANT Reflat Oyal Kültür Park çi, Osmangazi DÖRTLER RESTAURANT Reflat Oyal Kültür Park çi, Osmangazi K MYON PARK RESTAURANT Kültür Park çi pekifl Kap s Girifli SELÇUK RESTAURANT Reflat Oyal Kültür Park çi, Osmangazi YUSUF RESTAURANT Reflat Oyal Kültür Park çi, Osmangazi DEN Z ÜRÜNLER RESTAURANTLARI ARAP fiükrü ÇET N Sakarya Cad. Arapflükrü Sk No:6 Alt parmak ATLANT K Çatalfırın Altıparmak BALIKÇI RESTAURANT Bademli Girifli, Agora fl Han, Mudanya ARAP fiükrü KIVANÇ Arap fiükrü Sk. Alt parmak ARAP fiükrü RESTAURANT Çatal F r n, Alt parmak AHTAPOT RESTAURANT Halitpafla Cad. No:27 Kordonboyu Mudanya ALA MERCAN RESTAURANT K.S.S. 1. Bulvar No:2, B. Evler AYVALIK BALIKÇILIK Eski Mudanya Yolu BEYAZ KAYALAR Alt ntafl Yolu 1. km.,kurflunlu Taraf Burgaz, Güzelyal BOKSÖR ÜN YER Gemlik

146 GEREKL TELEFONLAR 146 BADEGÂH RESTAURANT Arap fiükrü Sk CUNDA BALIKÇISI Bademli Girifli, Bademli CENG ZLER RESTAURANT zmir Yolu 7. km. No:291, Nilüfer ÇAPAR RESTAURANT Sakarya Cad. No:41, Alt parmak DEN ZATI Yeni Liman ç k fl, Y ld ztepe, Trilye DEN ZDEN BALIK Küçük Kumla skele meydan Gemlik EROL BALIK Arnavutköy, Mudanya EZG BALIK RESTAURANT Halitpafla Cad. No: 33 Mudanya FAHR BABA BALIK LOKANTASI Organize Sanayi Bölgesi, Demirtafl Tel: GOLDSTAR RESTAURANT skele Meydan No: 15 Gemlik HÜSRET RE S N YER Gemlik STAKOZ RESTAURANT Mudanya Yolu KOÇ BALIK skele Meydan, Halitpafla Cad. No: 95 Mudanya L MAN RESTAURANT Trilye (Zeytinba ) MAHUR RESTAURANT skele Cad. Sahil Sk., Zeytinba (Trilye) MER Ç RESTAURANT Halitpafla Cad. No:96 Mudanya FAHR BABA RESTAURANT znik Göl K y s, Orhangazi SAVARONA RESTAURANT skele Cad. Trilye (Zeytinba ) fieker EV RESTAURAN skele Cad. Yal Sk. No:9, Trilye (Zeytinba )

147 Tarihi Merinos Tren stasyonundaki Vagon Kafe Bursa Kent Müzesi çindeki Kent Kafe Tarihi Cumal k z k Köyönde Sabah Kahvalt s

148 GEREKL TELEFONLAR 148 TÜRK MUTFA I AB D N USTA Tuzpazar, Bayathane Cad. Heykel, Osmangazi ALA MERCAN Küçük Organize Sanayi, Beflevler BECEREN RESTAURANT Yak n Çevre Yolu Botanik Park içi So anl BEY KONA I Yak n Do u Çevre Yolu, So anl Botanik Park DARÜZZ YAFE II. Murat Cad. No:36 Muradiye Camii karfl s EGE MUTFA I Fevzi Çakmak Cad. Katl Otopark Binas No:43 Fomara F DAN MALT Z Lokantas Han çi, Hanlar Bölgesi, Osmangazi BAB-I Z YAFET Balibey Han HAYAT LOKANTASI Merinos Park içi Osmangazi HEYBEL RESTAURANT Mudanya Yolu Ça r flanköy girifli KAHVEBEYAZ Göynüklü Köyü, Tepeberdent girifli, Bademli KONYA MUTFA I Alt parmak Cad LALEZAR LOKANTASI Ünlü Cad. No:14/C Heykel MER NOS TREN STASYONU Gaziakdemir Cad. Merinos Fab. Karfl s Osmangazi YALIM BARBA RESTAUARNT Eski Mudanya Yolu, Emek Ya Fabrikas yan YÜCE HÜNKÂR Yeflil Külliye Karfl s, Yeflil OTTOMAN RESTAURANT Hotel Almira çi, Ulubatl Hasan Bulvar TATAR fievket Ç BÖREK Ünlü Cadde No: 2 Heykel MREN LOKANTASI Tahtakale Çarfl s D VAN LOKANTASI Eski Santral Garaj Karfl s No: GÜNEYDO U KEBAP nönü Cad. No:39 Heykel KAFE VAGON LOKANTASI Merinos Tren stasyonu Tesisleri Gazi Akdemir Cad

149

150 GEREKL TELEFONLAR 150 SKENDER KEBAP BEYLER KEBAP Gümüflçeken Cad. No: 3 Heykel BURSA KEBAP Osmangazi Cad. No: 32 Tophane HACIBEY KEBAP Y. Yalova Yolu Kimlik Ma azas Yan No: P DEL KÖFTE SKENDER KEBAP Atatürk Cad. TKM Yan, No: 60 Heykel SKENDER KÖY RESTAURANT Mudanya Yolu, Ça r flan Köyü Girifli KEBAPÇI SKENDER Ünlü Cad. No: 7 Heykel KEBAPÇI SKENDER As Merkez Migros Yan Bursa stanbul girifli KEBAPÇI SKENDER Botanik Park, So anl ULUDA KEBAPÇISI Santral Garaj Karfl s, O.Gazi HACIO LU Hanlar Bölgesi P DEL KEBAP Aynal Çarfl, Okçular Tel: GÜVE P DEL KÖFTE Nalbanto lu F L BE KÖFTEC S KÜÇÜKSARAY P DEL KÖFTE Maksem Cad. Postane Yan KÜÇÜKSARAY P DEL KÖFTE Cumhuriyet Cad. Köken flhan No: GÜVEN KEBAPÇISI Çetin A abeyin Yeri, Kayhan Çar. Kiriflcik z Sk Cumhuriyet Caddesi, Uçak Sk. Uzun Çarfl Tel: IZGARA KEBAP Ç ÇEK IZGARA BADEML ET Belediye Cad. LOKANTASI No:15 Tuz Pazar, Meflelik Mevkii Heykel GÜVEN KEBAP-2 ANADOLU ET LOKANTASI Mudanya Yolu, Bademli Girifli, Korumax Al flverifl Mrk. Mudanya Yolu, MEVLANA KEBAP LAHMACUN Halitpafla Cad. No: 55 Mudanya ÖMÜR KÖFTEC S Ulucami karfl s, Çarfl gir. Heykel BEYLER KEBAP Gümüfl Çeken Cd. No: ÖZ URFALI HACI DAYI Osmangazi Cad. No: 32 Tophane PARK IZGARA Mudanya Yolu, Bademli girifli YÜCE D YAR SOFRASI Acemler Yolu üz. Pembe Çarfl alt

151 151 GEREKL TELEFONLAR NEGÖL KÖFTE ORHAN LOKANTASI Bursa - negöl Yolu Üzeri 2. km ZEYNEL LOKANTASI Bursa - negöl Yolu Üzeri, Organize San. Sit SEV NÇ LOKANTASI negöl 5. Cad HACI AZ Z LOKANTASI Burhaniye Mah. stiklal Cad. No: 11 negöl BESLER KÖFTE K. Samipafla Cad. No: 3 ngöl MREN IZGARA Atatürk Cad. znik YEN CEL ET LOKANTASI zmir yolu, Kemalpafla sapa Ç ÇEK IZGARA Belediye Cad. No:15, Orhan Camii yan ÜÇ KÖFTE vazpafla Kapal Çarfl No: Ç ÇEK IZGARA K. Sami Pafla Cad. No: 3/A MANGAL KEBAP DE RMEN Uluda Yolu BADEML ET MANGAL Mudanya Yolu, Ça r flan Mevkii, Bademli BARAKFAK KÖFTEC LER Ankara Asfalt, Barakfaki Köyü Tel: GÜRSU ET MANGAL Zafer Mah. No:30 Gürsu ÇA RIfiAN ET MANGAL Mudanya Yolu, Ça r flan Mevkii ÇAM RESTAURANT Uluda Yolu. 8.Km Çekirge V LLA Uluda Yolu YAYLA ET MANGAL Eski Yalova Yolu 2. Km. Demirtafl CAFE & RESTAURANTLAR KENT CAFE LAÇ N CAFE PRONTO CAFE EXIT CAFE Bursa Kent Müzesi çi Fatih Sultan Mehmet Bulvarı Mudanya Yolu VSB Tesisleri Oulu Cad. No:13 Kükürtlü CAFE MÜSADEN ZLE Altıparmak Cad. MAX F RES Fatih Sultan Mehmet Bulvarı ECL PSE Selvinaz Sok. No.1 Çekirge SU KÖfiK ÇIRA AN CAFE Çekirge Cad MAC RENZ Zafer Plaza S ESTA YÜCE HÜNKAR CAFE ve PASTA Yeflil Camii Yan No:19 Yeflil

152 GEREKL TELEFONLAR 152 CAFELER B G-MAMAS MAHFEL CAFE CAFE Namazgah Cad. Oulu Cad. Oylum No:2 Setbafl Sitesi Çarfl s, Heykel Kükürtlü MADO IRGANDI CAFE Fatih Sultan Mehmet Bulvar Irgand Köprü No:73 Nilüfer Üzeri, Osmangazi KENT KAHVES Bursa Kent Müzesi çi, Heykel METREKARE CAFE Kurto lu Mah. Yafl t Sk. No:8 Setbafl SIESTA CAFFE Nalbanto lu Çarfl s, Heykel ÖZGEN NARG LE Kültürpark içi ÇARfiI MERKEZLER Zafer Çarfl s, As Merkez, Özdilek Çarfl, Pembe Çarfl, Korumax, Carefour, Magazin Outlet ve Kent Meydan Kent Kahvesinde Küçük Bir Mola DONDURMACILAR GEYE DONDURMA Setbafl, Özdilek, KAFKAS DONDURMA Heykel, Fomara, Zafer Plaza, Terminal, Korumax, Kent Meydan MAHFEL MMD Mahfel, Setbafl Köprüsü yan, Heykel UZAY PASTANES Alt parmak, Çekirge, hsaniye, Geçit UNLU MAMÜLLER BAfiAK UNLU MAMÜLLER Ünlü Cadde, Selçuk Hatun Sk No: 23 Heykel BÖREKÇ fievket Ulucami Cad. Ulucami Bat Kap s Karfl s No: ÇINAR PASTANES Ç nar Pastanesi FSM Bulvar fl Bankas yan, hsaniye DURAK MUHALLEB C S Çekirge Meydan No: 171 Çekirge DURAK MUHALLEB C S Alt parmak Cad. No: UZAY PASTANES Alt parmak, Çekirge, hsaniye, Geçit KAFKAS PASTANES Atatürk Cd. Heykel ULUS PASTANES Atatürk Cad. Ulucami, Heykel RIHTIM PASTANES Çekirge Meydan No: 170 Çekirge SETBAfiI S M T EV Atatürk Cad. No:2/B, Setbafl ÜLKÜ PASTANES Nalbanto lu Cad. Ulucami karfl s, Heykel ÜLKÜ PASTANES Maksem Cad MAHKEME FIRINI brahimpafla Mah. Ö reten Cad. No: 5 Heykel ZAMBAK BÖREK Feraizci Sk. No: 9/C A. Mescit Mah

153 153 GEREKL TELEFONLAR BURSA RESTAURANTLARI MUDANYA Liman ORHANGAZ Heybeli Anadolu Et Restaurant Restaurant Hatay Sofras Lokantas Ça r flanköy Girifli Yalova Bursa Yolu Bademli Köyü KELES Istakoz Restoran Özen Lokantas Rahmi Baba Ahtapot Atatürk Cd. No:4/A Restaurant Restaurant znik Göl K y s, Park Izgara Halitpafla Cad. No: Park Plaza, Geçit Merve Izgara Tahir Hoca Cad. YEN fieh R Bal kç Yal m Barba Güleç Izgara Restaurant KARACABEY Restaurant Salonu Bademli Girifli Borsa Lokantas Yeni Hal çi Agora flhan Band rma Yolu Kule Restaurant km. Agora fl Mrk, Filiz Restaurant GÜRSU Arnavutköy HARMANCIK Kumluk Mercan Hanc Restaurant Arapo lu Restaurant Ezgi Bal k Restaurant Yalova Yolu, 8. Bademli Girifli Restaurant Km. Kumluk Çevre Yolu Halitpafla Cad. Mevkii Kebapç skender NEGÖL Koç Restaurant ULUDA YOLU 16.km Halitpafla Cad. Turan Restaurant Afliyan F.S.M Bulvar YEN YALOVA Meriç Restaurant Çam Restaurant YOLU Halitpafla Cd. Beflyol Beflyol Kebapç s De irmen Kebapç s A.V. Pafla Cad. Club Mercan Restaurant 4.km Bursa Konaklar Göynüklü Saray Kebap Salonu Villa Restaurant KESTEL Cami Sk. 10/A Mevlana Kebap Durak Mangal Lahmacun MUDANYA Cumhuriyet Halitpafla Cad. Çiçek Izgara YOLU Meydan, Kestel Kemalettin Sami Pafla Cad. No:3/A TR LYE (ZEYT NBA I) Mahur Restaurant skele Cad fieker Ev Restaurant Yal Sk. No: Savarona Restaurant skele Cad GEML K Zora Kebap Gemlik Denizden Bal k skele meydan, Goldstar Restaurant skele Meydan Anadolu Et Lokantas Geçit Ayval k Restaurant Yamaç Restaurant Ça r flan Restaurant Ça r flan Köyü ZM R YOLU Akçaabat Köfte Salonu Koçman Çiftli i Kars s Çifty ld z Et Lokantas Cengizler Restaurant 7 Km. Nilüfer

154 GEREKL TELEFONLAR 154 E LENCE BARLAR & D SKOLAR Agora Meyhanesi Anadolu Evi BC Luzz Bar/Almira Cha Cha Bar Clup Vici Clup Rene Clup Vici Jazz Bar M Pub Timeless Bar Clup Q Plus Clup Ayçi Do Bar Downtown GVZ Bar Kat K rm z Pub La Bella Leman Kültür Piccolo Bar Rakkase VIP Club Resimli Bar Boykot Bar Vivaldi Bar&Restoran Zilli Bar Ka Bar Çekirge High Out Bursa da E lencenin kinci Adresi Festivaller ve Konserler...

155 155 GEREKL TELEFONLAR BURSA OTELLER fieh R OTELLER Almira Otel HHHHH Merkez: Anatolia Otel HHHH Çekirge: Authentique Club Özel Botanik: Adapalas Otel Çekirge: Akdo an Otel HHH Çekirge: Art ç Otel HH Heykel: Boyugüzel Termal Çekirge: Bursa Ç narl Otel Çekirge: Büyük Özkan Otel Merkez: Büyük Y ld z Otel Çekirge: Central Otel HHHH Merkez: Çelik Palas HHHHH Çekirge: Diamond Otel HH Merkez: Dilmen Otel HHHH Çekirge: Diyar Otel Merkez: Efehan Otel HHH Heykel: Gold Hotel Merkez: Gönlüferah Otel HHH Çekirge: Holiday Inn HHHH Görükle: Huzur Otel Çekirge: Kent Otel HHH Heykel: Kervansaray Termal HHHHH Çekirge: Kervansaray Bursa HHH Merkez: K rc Otel HHH Çekirge: Medine Tugra Özel Çekirge: Öz Çak r Otel HHH Merkez: Pafla Otel HHH Merkez: Safran Otel Butik Heykel: Sergün Otel Merkez: V P Apart Apart Kükürtlü: Yat Termal Çekirge: Y ld z Termal HH Çekirge: Otel Gold-3 HHH nönü Cad: Gold-2 Termal HHH Çekirge:

156 GEREKL TELEFONLAR 156 M SAF RHANELER Bursa Ö retmen Evi Köy Hizmetleri Uluda Üniversitesi TEDAfi Türkiye Elektrik Da t m A.fi TAKAV Tapu Kadastro Vakf Defterdarl k DS Devlet Su flleri TÜB TAK Maden- fl Sendikas Otelcilik Turizm Meslek Lisesi G da Araflt rma Bursa Linyitleri flletmesi Çal flma Müdürlü ü Kredi Yurtlar Kurumu negöl Ö retmen Evi Kestel Ö retmen Evi Mustafakemalpafla Ö retmen Evi LÇE OTELLER Angelacoma Otel HHHH negöl: Güven Otel Oylat negöl: Sokollu Otel HH negöl: Oylat Kapl calar Termal negöl: Topuz Otel HHH negöl: Ayd n Otel znik: Babacan Otel znik: Burcum Motel znik: Cem Pansiyon Özel znik: Çaml k Motel Özel znik: Kaynarca Otel znik: Nidai Otel znik: Önder Pansiyon znik: Safira Otel znik: fiener Otel znik: Atamer Otel Gemlik: Tibel Otel H Gemlik: Familia Otel HHH O.Gazi: Hande Otel HH M.K.Pafla: Hotel fiehir Karacabey: Hotel Toru Karacabey: Kocayayla Tesisi Keles: Keskino lu Otel H Keles: Montania Otel Özel Mudanya: Savarona Pansiyon Z. Ba : Trilye Otel Z. Ba : Köksal Otel Güzelyal : Bulanlar Konak C. Kaz k: Ç nar Butik Otel Z. Ba : ULUDA OTELLER A ao lu My Resort HHH

157 157 GEREKL TELEFONLAR Ak Otel Akfen Club Alkoçlar Otel Alkoçlar Büyük Otel Ayy ld z Oberj Beceren Otel HHH Ergun Oberj Fahri Otel Grand Yaz c HHHH Genç Yaz c HHH Kar Otel Oberj Kervansaray Uluda Ulukardefller Oberj Yaz c Pansiyon Büyük Uluda Otel Karkay Otel Karina Otel Kirazl do a Otel La Chalet Otel Monte Baia Otel World Wonders Otel ULUDA KAMU TES SLER ODTÜ Tesisi Karayollar Tesisi Maliye Tesisi DS Tesisi Polis Evi Tesisi PTT Tesisi Uluda. Foto raf: Hakan Ayd n

158 GEREKL TELEFONLAR 158 ULAfiIM & TUR ZM DO DEN Z OTOBÜSÜ DO Mudanya DO Yalova DO Yenikap DO Güzelyal DO Bursa DO Topçular DO Eskihisar DO Dan flma DO Zafer Plaza DO Park Plaza ARABALI VAPUR Topçular Mevkii Eskihisar Mevkii Yalova HIZLI FER BOT Yalova Yenikap DO Dan flma HAVAALANI Bursa H.liman Yeniflehir Hava Liman Türk Hava Yolar Onur Air Mash Air And/Göktürk Air And/Göktürk Air TELEFER K stasyon Müdürlü ü flletme fiefli i OTOBÜS TERM NAL OTOBÜS F RMALARI Nilüfer Seyahat Kamil Koç Lüks Yalova

159 159 GEREKL TELEFONLAR Metro Turizm Uluda Turizm Pamukkale Turizm Asya Tur OTO K RALAMA Alize Rent A Car Budget Rent A Car Europcar Interrent Hertz Intercity Rent A Car Star Limuzin ÖZEL TAKS DURA I Acemler Taksi Almira Taksi Alt parmak Taksi Çarfl Taksi Çekirge Taksi Çelik Palas Taksi Emir Sultan Taksi Muradiye Taksi Nilüfer Taksi Santral Taksi Setbafl Taksi Teleferik Taksi Uluda Birlik Taksi Uluda Taksi Yeflil Taksi Y ld r m Taksi SEYAHAT ACENTELER Altes Tur Akaju Aygroup Bonjour Ça la Turizm Deva Turizm EKT Turizm F&M Turizm Karagöz Travel Mesa Turizm Nil Turizm Ottoman Tur Plaza Tur Rutes Turizm Tuana Turizm Van Der Zee Turizm Vezir Turizm Yaz c Turizm

160 GEREKL TELEFONLAR 160 HIZLI FER BOT SEFERLER KIfi TAR FES Bursa - Yenikap Kalk fl Var fl Yenikap - Bursa Kalk fl Var fl Cuma ve Pazar yap l r Yalova - Yenikap Kalk fl Var fl Yenikap - Yalova Kalk fl Var fl Sal günü yap lmaz Yalova - Pendik Kalk fl Var fl Pendik - Yalova Kalk fl Var fl Yalova - Kartal Kalk fl Var fl Kartal - Yalova Kalk fl Var fl Armutlu - Yenikap &Bostanc Kalk fl Var fl Pazar günleri yap l r Yenikap & Bostanc - Armutlu Kalk fl Var fl YAZ TAR FES Bursa - Yenikap Kalk fl Var fl Yenikap - Bursa Kalk fl Var fl Yalova - Yenikap Kalk fl Var fl Pazar günü yap lmaz Yenikap - Yalova Kalk fl Var fl Pazar günü yap lmaz Yalova - Kartal Kalk fl Var fl Kartal - Yalova Kalk fl Var fl Armutlu - Yenikap &Bostanc Kalk fl Var fl Yenikap &Bostanc Armutlu Kalk fl Var fl ARABALI VAPUR SEFERLER Eskihisar - Topçular Eskihisar den e kadar her gün her 20 dakikada karfl l kl olarak vapur seferleri düzenlenmektedir.

161

162

163

164 BURSA NIN ÖNEML GÜNLER 164 BURSA NIN ÖNEML GÜNLER Mart Edebiyat Günleri (2 y lda bir) Kitap Fuar Mart E itim ve Biliflim Fuar Mart Yap ve Yaflam Fuar Mart Nisan Bursa Foto raf Günleri Bursa'n n Fethi fienlikleri 06 Nisan Erguvan Bayram Nisan Oto Show Nisan Bursa G da ve Ambalaj Fuar Nisan Afet, Yang n ve Güvenlik Fuar Nisan May s Uluda Üniversitesi Bahar fienli i Uluslararas Eskikaraa aç Leylek fienli i Mobilya ve Dekorasyon Fuar May s Haziran Uluslararas Bursa Festivali Cumal k z k Ahududu fienli i Motorshow ve Spor Fuar Haziran Temmuz Uluslararas Alt n Karagöz Halk Danslar Yar flmas A ustos Yeflil - Beyaz Bursa Konserleri Bebe ve Çocuk Haz r Giyim Fuar A ustos Eylül Bursa n n Kurtuluflu fienlikleri 11 Eylül Ekim Bursa Tar m Fuar Ekim Uluslararas Çocuk ve Gençlik Tiyatrolar Festivali Kas m Uluslararas Alt n Karagöz Kukla ve Gölge Oyunlar Festivali Bursa Tekstil Makineleri ve plik Fuar Kas m Di er Uluslararas pek Yolu Film Festivali Temafla-i Ramazan Etkinlikleri Bursa Al flverifl fienli i Festivallerle ve di er etkinliklerle ilgili olarak Bursa Kültür A.fi. ye ait no.lu telefondan veya ile sitelerinden bilgi alabilirsiniz. Tüyap Bursa Uluslararas Fuar ve Kongre Merkezi'nde düzenlenen fuarlar n düzenleme tarihlerinde olabilecek de ifliklikler ve di er bilgiler için no.lu telefondan ya da internet adresinden bilgi edinebilirsiniz.

165 165 D Z N a Abdal Köprüsü 51 Abidin Usta 148 Aç khava Tiyatrosu 27, 115 Adranos kazas 100 A açhisar Kapl cas 62 Ahududu fienlikleri 25, 160 Ahmet Pafla Medresesi 69 Akb y k Caddesi 21 Akay Lokantas 24 Akarca Köyü 62 Akçap nar-onaç Köyü 39 Akçap nar Köy Kilisesi 39 Akçalar Köyü 39 Akflehir 79 Aktoprakl k Höyü ü 39 Alacah rka Camii 21 Alaaddin Bey 58 Alaaddin Pafla Camii 21, 22, 57, 58 Alaattin Keykubat 101 Alaçam Kanyonu ve fielalesi 48 Alem fiah 88 Al flverifl 122 Antigonos 101 Ankara 104 Apolyont Gölü 13 Apollon Tap na ve Kilisesi 38 Apollon (Apolyont) Bkz. Uluabat Gölü Arabal Vapur 136, 160 Aras fielalesi 48 Arap fiükrü Soka 13, 56, 113 Armutlu 48 Armutlu Hamam Bkz. Eski Kapl ca Armutlu Kapl cas 62 Arkeoloji Müzesi 23, 69, 72 Askerlik fiubesi 18 As Merkez 123, 124 Ascanid Limne ( znik Gölü) 44 Afla deliler Köyü 31 Afl klar Kahvesi 24 Atatürk 52, 70, 72 Atatürk Müzesi 18, 23, 70 Atatürk Heykeli 20, 53 Atatürk Caddesi 20, 24, 54 Atatürk Köflkü, Bkz. Atatürk Müzesi Ayvaini Ma aras 39, 46 Ayva Köyü 46 Aynal Çarfl 23 Aynal Göl 33 Aziz Kostantinos 38 Aziz Mahmud Hüdayi 55 b Bal bey Han 17, 24, 54 Ba l Köyü Parkuru 33 Bakacak Mevkii 29 Bak rc lar Çarfl s 17, 24 Bal kesir 102 Basilinapolis Kenti 96 Bas n Müzesi 75 Bas n Kültür Saray 117 Bar fl Manço Kültür Merkezi 117 Bernard, Dr. 8 Beflikçiler Caddesi 22 Bedesten 24, 54 Bizans Dönemi 23, 63, 69, 90, 100, 102, 104 Bizans Manast r 59 Bitinya Devleti 69, 96 Bitinya Kral 97 Botanik Park 14, 16, 24, 26 Bostandere Köyü 39 Börekçi fievket 19 Bulanlar Konak 25 Bursa Kent Müzesi, Bkz. Kent Müzesi Bursa Kale Surlar 20, 21 Bursa Zoo Park Bkz. Zoopark Bursa Evleri 17 Bursa B ça 112 Bursa Ovas 9 Bursa Plajlar 46 Bursa Çarfl lar 122 Bursa Mimarisi 49, 50 Bursa Evleri 50 Bursa Müzeleri 67 Bursa Külliyeleri 77 Bursa Mutfa 108 Bursa Restoranlar 153 Bursa Otelleri 155 Bursa Bas n Müzesi 75 Bursa Sa l k Müzesi 74 Buttim Ticaret Merkezi 125 Büyükflehir Belediye Konservatuar 114 Bursa Kültür A.fi. 68, 119 Bursa Araflt rmalar Vakf 68 Buzlu Göl 33 Bursa Kukla ve Gölge Oyunlar Festivali 121 Bursa Ramazan Etkinlikleri 120 Bursa Festivali 118 Bursa Alt n Karagöz Halk Danslar Yar flmas 118 Bursa pek Yolu Film Festivali 119 Bursa Fotograf Günleri 119 Bursa Edebiyat Günleri 120 Bursa Çocuk ve Gençlik Tiyatrolar Festivali 119 Bursa Yeflil-Beyaz Konserleri 120 Burç Pasaj 124 Büyükorhan 100 Büyük skender 101 c Cariyeler (Sarayl lar) Türbesi 87 Cafe Restoranlar 151 Cafeler 152 D Z N Cilimboz Vadisi 17, 52 Cemal Amca 29 Cem Sultan (Mustafa Çelebi) Türbesi 88 Cennet Kaya Bölgesi 32 Celveti Tarikat 55 Celal Bayar 73 Celal Bayar An t Mezar 73 Celal Bayar Müzesi 73 Cumal k z k 13, 16, 25 Cumal k z k Etnografya Müzesi 75 Cumhuriyet Meydan 17 ç Çarflaf 17 Çarfl 16 Çak r Caddesi 21 Çard 100 Çak r Sokak 21 Çak r A a 65 Çak r (A a) Hamam 21, 65 Çak rca Köyü 44 Çaybafl Köyü 31 Çandarl o lu Ali Pafla Camii 57 Çekirge 18, 28, 30 Çekirge Caddesi 23 Çekirge Hamam 64 Çelik Palas Oteli 23, 70 Çeki Köyü 39 Ç nar Butik Otel 37 Ç narc k 48 Çiçek Izgara 24 Çini 13 Çitli Maden Suyu 62 Çobankaya 28, 29 d Darüflflifa 19, 22, 78 Dar ca 12 Darüziyafe 18 Da dibi Köyleri 31 Derek z k Köyü 47 Demirtafl (Timurtafl) Camii 57 Deniz Otobüsleri 136, 160 Deniz Ürünleri Restoranlar 145 Do anc Baraj 26, 30, 48 Dondurmac lar 152 Dorak Köyü 39 Do u Roma 101 Dünya Mutfa 144 e Ebe Hatun (Gülbahar) Türbesi 89 Edirne 85, 97 E erce Plaj 46 E lence Yerleri 154 Ekrem Reflit Rey 8

166 D Z N 166 Ekim Sanat Atölyesi 117 El Sanatlar 111 Emir Sultan Buhari 14, 55, 92, 93 Emir Han 17, 23, 53, 122 Emir Sultan Külliyesi 18, 19, 92 Emir Sultan Camii 93 Emir Sultan Türbesi 93 Emir Süleyman 79 Epçeler Köyü 31 Erguvan 13 Esat Uluumay 68 Eskihisar 12 Eskikaraa aç Köyü 39 Eski Kapl ca 63 Esnaf Soka 68 Eflkel 37 Evliya Çelebi 44, 63, 64 Eyüp Sultan Türbesi 19 f Fabrika-yi Hümayun 18, 22, 52 Fatin Tepe 34 Fatih Camii 37 Fatih Sultan 85, 86, 88, 89, 97 Fetih Kap 17 Fethiye Kültür Merkezi 126 Feribot Hatt 135, 158, 160 Festivaller 118, 119 Fidan Han 76 Frans z Konsoloslu u 18 Frans z Kilisesi 56 g Garan Teleski 34 Gazi Timurtafl Pafla Türbesi 21 George William 8 Gemlik Körfezi 32, 41 Gemlik 46, 73, 100 Gerufl Sinagogu 56 General Hannibal 51 Geyve Han 53, 99 Geyik Çiftli i 30 Gezek 112 Gökdere 19, 51, 99 Gökdere Medresesi 114, 115 Gölyaz Köyü 16, 38, 42,43 Göller Yöresi Parkuru 33 Gölbafl Köyü 39 Gölyaka Köyü 41 Göz Hastanesi 78 Gülruh Sultan Türbesi 89 Güllü Soka 21 Gülflah Hatun Türbesi 88 Gürsu ilçesi 100 Gürsulu dris 24 Güneybudaklar Köyü 31 Gümüfltepe Bkz. Misi Köyü Güzelyal 12 Güzelyal skelesi 135, 160 h Hac lar Camii 21 Hadrianus 102 Hagios Taxiarchoi Kilisesi 36 Hagios Michael 37 Halk Oyunlar 112, 123 Hamzabey Caddesi 22, 23 Hamzabey Türbesi 23 Hannibal 97 Harmanc k ilçesi 100 Hasta Yurdu Caddesi 22 Haraçc o lu Medresesi 21, 116 Havlucular 123 Havaalan 158 Hayat Lokantas 148 Hayvanat Bahçesi Bkz. Zoopark Heredot Tarihi 96 Heykel 19, 20 H ristiyan Konsülü 40 Hisar Bölgesi 20, 21 Hisar Kap Bkz. Saltanat Kap Hilmiye Köyü 46 Hotel Trilye 37 Hocaalizade Mahallesi 56 Hoca Muslihiddin 51 Homeros 44 Hüdavendigâr Eyaleti 100 Hüdavendigâr Külliyesi 23, 90 Hüdavendigar Camii Medresesi 91 Hüdavendigar Türbesi 90 Hüma Hatun Türbesi 87 Hünkar Köflkü 72 Hüsnü Züber 70 Hüsnü Züber Yaflavan Müze 18, 70 Hüseyin O lu Ali 79 Hz. Muhammed 58 Il p nar Höyü ü 96, 102 Irgand Köprüsü 13, 19, 123, 149 Iss z Han 38, 39 Izgara Kebap 150 i brahim Pafla Caddesi 21 brahim Pafla Hamam, Bkz. Mahkeme Hamam lçe Otelleri 156 negöl Köfte 13, 109, 151 negöl 45, 46, 100 negöl Çarfl s 125 nebey Sokak 21 nkaya An t A ac 28, 30 nkaya Köyü 30 pek Han 53, 122 stanbul Kap s 44 skender Kebab 13, 108, 109, 150 skender Kebap 24 skenderiye 37 spanya 56 vaz Pafla Kap s 24 zmir 104 znik 13, 40,41, 101, 111 znik Gölü 40, 41, 44, 46 znik Yeflil Cami 40, 46 znik Müzesi 40, 74 znik Kalesi 40 znik Surlar 44 znik Çinicili i 111 k Kabe nin Örtüsü 57 Kad yayla 28, 29, 35 Kale Sokak 17, 21, 50, 58 Kanser Araflt rma Merkezi 74 Kanuni Sultan Süleyman 64, 83, 87 Kapal çarfl 13, 16, 54, 105 Kapl calar 18 Kapl ca Caddesi 22 Kapl ca Kap s 51 Kara Göl 33 Karagöz Müzesi 18, 23, 73 Karagöz An t 23, 58 Karsak Bo az 41 Kara Mustafa Pafla Türbesi 23 Kara Mustafa Pafla Hamam 62 Karabafl-i Veli Tekkesi 55, 116 Karaca Ailesi 101 Karacabey Yolu 37, 101 Karacada 101 Karabelen Kamp 28 Kartaca Kral 97 Kavakl Camii 21, 57 Kayabafl Soka 18 Kayak Pistleri 34, 35 Kaynana Çukuru 28 Kaz m Baykal Caddesi 21 Kebapç skender (Bey) 109 Keles 30, 48, 101 Kemalpafla Tatl s 13, 24, 109 Kemerli Kilise 37 Kent Müzesi 16, 20, 68, 115 Kent Meydan AVM 124 Kent Cafe 147, 151 Kestane (fiekeri) 13, 108 Kestel 47, 101 K l ç Kalkan 113 K z Okulu Caddesi 21 Kirazl yayla 28 Kirmasti 102 Kilimli Göl 33 Kocaeli 104 Kolofonlular 102 Konsül 13, 40 Konak Kültür Evi 117 Korupark (Korumax) 126

167 167 D Z N Kostantinos Adas 38 Kosova Savafl 90 Koza Han 17, 23, 53, 122 Kozahan Taç Kap 126 Kozbudaklar Köyü 31 Köprühisar 102 Köylü Pazar 24 Kumyaka (Si iköyü) 36 Kufl Cenneti 39, 45 Kuruçeflme Köyü 39 Kudüs 40, 57 Kurflunlu Camii 46 Kurflunlu Plaj 46 Kurtulufl Savafl 98, 100 Kültür Sanat Etkinlikleri 114 Kültürpark 14, 23, 27, 69 Kültürpark Restoranlar 145 Kükürtlü Kapl cas 64 l Lala fiahin Pafla Medresesi 21 Leylek fienli i 38 Lysimakhos 101 m Madenler Bölgesi 33 Magazin outlet Center 126 Mahkeme Hamam 21 Maksem Caddesi 21 Mahfel Kahvesi 19 Mangal Kebap 151 Marmara Denizi 12, 29, 100, 101, 102 Mayor Sinagogu 56 Mayorka Adas 56 Medine 57 Melde Tepesi 96, 102 Mehter Tak m 113 Mesudiye Plaj 46 Metin And, Prof.Dr. 73 Merinos Kültür ve Kongre Merkezi 116 Meridyen Sal Pazar 125 Mevlana 57 Mihaliç Peyniri 109 Miletopolis 96 Mihrapl Köprüsü 51 Mikhael Archangelos 39 Mirleia 102 Misafirhaneler 156 Misi (Gümüfltepe) Köyü 13, 26, 30 Miss Pardoe 8 Misyonerlik 56 Molla Fenari Camii 21 Montania 102 Mudanya 13, 16, 36, 37, 46, 102 Mudanya Mütareke Evi Müzesi 75 Mudanya Kalesi 36 Murad-I Camii ve Medresesi 18 Murad - 2 mareti 22 Murad-2 Türbesi 85 Murad -2 Caddesi 22 Muradiye (II. Murad) Camii 18, 22, 84, 89 Muradiye Türbeleri 18, 86 Muradiye Külliyesi 22, 83 Muradiye (II. Murad) Medresesi 89 Muradiye Haziresi 89 Muradiye Mahallesi 17 Muradiye Kona 22, 86 Musa Çelebi 79 Musluhittin Soka 21 Mustafakemalpafla 45, 102 Mutfak Kültürü 108 Mükrime Hatun Türbesi 86, 88 Müflküle Üzümleri 44 n Narl ca Köyü 41, 44 Nalbanto lu Camii 57 Nalbanto lu Çarfl s 123,125 Nakflibendi (Haraçc o lu) Tekkesi 126 Nailbey Adas 38 Nasrettin (Nusret) Pafla Bkz. Okçu Baba Nevzat Çiftçi 73 Nilüfer Köprüsü 51 Nilüfer Hatun 74 Nilüfer Hatun mareti 74 Nikris Hastal 64 Nilüfer ilçesi 99, 102 o Okçu Baba Türbesi 21, 59 Olimpos Bkz. Uluda Orduevi 58 Orhan (Gazi) Camii 16, 23, 53, 57 Orhan Park 16 Orhangazi 41, 102 Orhan Gazi 54, 58, 59, 102 Orhan Gazi Türbesi 59 Orhaneli 102 Orhaneli (Sada ) Kanyonu 33 Orhan Hamam Bkz. Aynal Çarfl Orhan Bey 36, 97 Orhan Gazi Türbesi 17, 21, 52 Orhan Gazi Külliyesi 53 Ormanc l k Müzesi 18, 23, 71 Osman Gazi Türbesi 17, 21, 52, 59 Osman Gazi 45, 58, 59, 97, 102 Osmangazi ilçesi 47, 99 Osmangazi Mahallesi 50 Osmangazi Belediyesi 53 Osmangazi Caddesi 21 Osmanl Evi Müzesi 18, 22, 71 Osmanl Dönemi (Beyli i) 101, 102, 104 Osman Yüce Pisti 34, 35 Otel Kartanesi Teleski 34, 35 Otel Beceren Teleski 34, 35 Otel Grand Yaz s Teleski 34, 35 Otel Kervansaray Telesiyeji 34, 35 Otel A ao lu Telesiyeji 34, 35 Otel Fahri Telesiyeji 34, 35 Otel Alkoçlar Telesiyeji 34, 35 Otel Ergun Teleski 34, 35 Oteller Bölgesi 32, 33 Otel Restoranlar 145 Otobüs Firmalar 158 Oto Kiralama 159 Otomotiv Sanayi 105 Oylat Kapl calar 46, 62 Oylat Ma aras 46 ö Ördekli Hamam Kültür Merkezi 116 Özel Taksi Dura Bkz. Taksiler p Palab y k Bkz. Cemal Amca 29 Panagia Pantobalissa Kilisesi 37 Papaz Okulu 37 Paflap nar Köyü 41 P narbafl 17 P narc k Köyü 31 P narbafl Kap s 51 Pideli Köfte 109, 150 Pirinç Han 17, 23, 53 Prusa 97 Prusias-I 51, 97 Pir Ali 51 r Restoranlar 144 Reyhan Mahallesi 50 Richard Pockoche 8 Roma Tiyatrosu 40 Roma Dönemi 100, 102 Robert Walsh 9 Romangel 18 Rus Konsoloslu u 70 Rumlar 97 Rüstem Pafla 64 s Saltanat Kap 16, 17, 21, 51 Saat Kulesi 21, 52, 103 Saatçi Köflkü 71 Sada Kapl cas 62 Sa l k Müzesi 74 Saitabat fielalesi 16, 24, 26, 47 Sainte Elie Manast r 59 Sar alan 28, 29, 35

168 D Z N 168 Sar alan-çobankaya Parkuru 33 Sarn ç Köyü 39 Savonora Pansiyon 37 Sefer fl klar Köyü 31 Setbafl Köprüsü 19, 51, 114 Seyahat Acentalar 159 Seyyid Usul Dergâh 55 Seyyid Nas r 55 Si i köyü Bkz. Kumyaka Siguino 37 Somuncu Baba 14 Somuncu Baba Evi 50, 55 Softabo an fielalesi Parkuru 33 Sölös Kasabas 41 Sönmez fl Saray 124 Sus rl k Belediyesi 100 Sultan Murad Hüdavendigar 90, 91, 100 Sultan Mehmed Çelebi 19, 53, 53, 81 Sultan 2. Murad 22 Sultan 2. Bayezid 53 Sultan Abdulmecid 52, 72 Sultan Y ld r m Bayezid 54, 55, 57, 90 Sultan V. Mehmet Reflat 72 Sultan Abdulaziz 72 Sultan II. Selim 56 Sultan Murad (Hüdavendigar) Han 58, 59 Sultaniye (Yeflil) Medrese 82 Suuçtu fielalesi 45 Sukaypark 47 St. Stephanos Kilisesi 37 Süleyman Çelebi An t Mezar 23, 58 Süleymanpafla Medresesi 111, 117 Süleyman fiah 101 fl fiair Ahmed Pafla Medresesi 22, 86 fiahadet Camii 22, 57, 58 fiam 57 fieftali 13 fiehitler Abidesi 21 fiehir Kütüphanesi 115 fiehir Otelleri 155 fiehzade Mahmut Türbesi 86, 88 fiehzade Mustafa 86, 87, 88 fiehzade Ahmet Türbesi 86, 87 fieytanbudaklar Köyü 31 fiemaki Evi Müzesi 46, 74 fiemaki Ailesi 74 fi ra Suyu 109 fiinasi Çelikol 31 fiirin Hatun Türbesi 89 t Tahtakale Çarfl s 21, 122 Tahin Helvas 47 Taksi Duraklar 159 Tarihi Büyükflehir Binas 23, 52 Tafl Mektep 37 Tatarlar Köprüsü 51 Tatar fievket 148 Tavuk Pazar 122 Tayyare Kültür Merkezi 23, 24, 114 Tayfun Özeren 73 TBMM 75 Teleferik 13, 28, 29, 35 Tekel Deposu 52 Tekstil Sanayi 105 Tekfurlar Savafl 97 Teleferik Hatt 135, 158 Texier 36 Temenyeri 72 Terme Kapl cas 62 Theodor Laskaris 97 Ticaret 105 Timur 81 Timurtafl Pafla Türbesi 59 Tophane 16, 17, 52 Tophane Park 21 Tophane Saat Kulesi, Bkz. Saat Kulesi Tofafl Anadolu Arabalar Müzesi 20, 72 Tozuyan fielalesi 47 Tuz Han 54, 122 Tümbüldek Kapl cas 62 Türk Mutfa 148 Türk slam Eserleri Müzesi 19, 72 Türkmen Köyü 31 Traklar 101 Trilye (Zeytinba ) 36, 37 u U ur Çelikol 31 Ulafl m 134, 136, 158, 160 Uluabat Köyü 37, 38 Uluabat Gölü 33, 37, 38, 39, 102 Uluda 13, 14, 16, 25, 26, 28, 29, 30, 31, 32, 47, 48, 100 Uluda da Kayak Pistleri 34 Uluda da Konaklama 128 Uluda Otelleri 128, 156 Uluda Kamu Tesisleri 157 Uluda da Ulafl m 35, 135, 158 Uluda Yörükleri 31 Uluda Yörük Köyleri 31 Ulucami 14, 16, 20, 23, 53, 55, 57 Uluumay Halk K yafetleri ve Tak lar Müzesi 18, 69 Unlu Mamülleri (Pastaneler) 152 Umurbey Kasabas 73 Uzunçarfl 16, 24, 54, 122, 123, 127 ü Üç Han m K zlar Türbesi 22 Üç Köfte Lokantas 24 Üftade Camii ve Türbesi 21 Üftade Tekkesi 51, 55 Üftade Mehmed Muhittin 55 Ünlü Cadde 109 v Vagon Cafe 147, 148 Vatikan 40 Valilik Binas 52 Veled-i Yaniç Mescidi 21 Verem Savafl Dispanseri 89 Von Moltke 9 y Yalova 12 Yakma-Da lama Koleksiyonu 70 Yakup Çelebi 55 Yahudiler 56, 113 Yahudilik Soka 56, 113 Yeflil Külliyesi 18, 19, 81 Yeflil Camii 81, 111 Yeflil Türbe 19, 82, 111 Yeflil Kahve 18, 19 Yeflil Çarfl 123 Yenikap 12, 51 Yeni Kapl ca 64 Yerkap 51 Yerkap Camii 21 Yeni Saat Kulesi 17 Yeniflehir ilçesi 45, 102 Y ld r m lçesi 99 Y ld r m Külliyesi 18, 19, 78 Y ld r m Camii 80 Y ld r m Bayezid Türbesi 79 Y ld r m Medresesi 79 Y ld z Kahve 51 Yukar deliler Köyü 31 Yunan 51 Yunanl lar 100 Yorganc lar 123 Yörük Köyleri 38 Yörük fienlikleri 30, 160 z Zafer Plaza 24, 123, 124 Zeytinba Bkz. Trilye Zindan Kap 17, 51 Zirve Tepesi Parkuru 33 Zonguldak 104 Zoo Park 14, 24, 27