Erol KAYA Kasım / 2010

Transkript

1 Erol KAYA Kasım / 2010

2 Mevzuat Anayasa : Md.168; Tabii servetler ve kaynaklar Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Bunların aranması ve işletilmesi hakkı Devlete aittir. Devlet bu hakkını belli bir süre için gerçek ve tüzel kişilere devredebilir sayılı Maden Kanunu 2005/Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği 2007/ Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik 2872 sayılı Çevre Kanunu(Ek Mad ) 2005/Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu (5403) 3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun ve 9207 sayılı Yönetmelik Taşocakları Nizamnamesi : Kabul Tarihi : 6 Haziran 1317; Rebiülevvel 1319 (1 Temmuz 1901)

3 Mevzuat Maden Ruhsat Sahibi,işletme ruhsatı veya sertifikasını aldıktan sonra, izin için ilgili bakanlıklar ile diğer kamu, kurum ve kuruluşlarına üç ay içinde müracaat etmek zorundadır. Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu veya Çevresel Etki Değerlendirmesi Gerekli Değildir kararı ve gerekli diğer izinlerin alınmasından itibaren 7 gün içinde işletme izni verilir. Bu izin ile maden ruhsatı sahibi, ruhsat alanı içinde projesi kapsamında faaliyetlerini sürdürür. Tarım alanlarında arazi sınıflarına bakılmaksızın maden arama çalışmalarına izin verilir.(mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri,dikili tarım arazileri ile sulu tarım arazileri dışında kalan tarım arazileri,toprak koruma projelerine uyulması kaydı ile tarım dışı kullanımlara tahsis edilebilir.) İmar planı bulunmayan alanlarda yapılan veya yapılacak olan madencilik faaliyetlere bağlı geçici tesisler ve bunların müştemilatı için imar planı yapılmaz. Bu alanlar daha sonra yapılacak imar planlarında gösterilir.

4 Mevzuat İmarsız alanlarda yürütülen madencilik faaliyetleri için gerekli olan geçici tesisler ve bunların müştemilatı inşaat ve yapı kullanma iznine tabi değildir. Ancak,yapıların fen ve sağlık kurallarına uygun olması ve Genel müdürlüğe bildirilmesi şarttır. Maden ARAMA faaliyetleri için işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmaz. Maden ÜRETİM faaliyetleri ve/veya bu faaliyetlere bağlı tesislere dayalı olarak üretim yapmak isteyen gerçek veya tüzel kişiler maden ocaklarını ve/veya tesislerini üretime hazır hale getirdikten sonra yetkili idareye başvurur. İşyeri Açma Ve Çalışma Ruhsatı : mücavir alan sınırları içinde belediyeler, bu alanlar dışında ise İl Özel İdareleri tarafından verilir.

5 Mevzuat İzin verilmiş alanlardaki madencilik faaliyetlerini ilgili bakanlıklar ve diğer kamu kurum ve kuruluşları kendi mevzuatı kapsamında denetleyebilir. Yapılan denetim sonuçları ve yapılacak işlemler Genel Müdürlüğe bildirilir. Kanunlarda yer alan hükümler haricinde madencilik faaliyetleri durdurulamaz. Maden atıkları, özel işleme tabi atıklar kapsamındadır. Maden atıklarının yönetimine ilişkin yönetmelik olmaması nedeniyle bu atıklar Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine tabidir. ÇED Yönetmeliği, Katı Atıkların Kontrolü, Su Kirliliği Kontrolü ve Toprak Kirliliğinin Kontrolü ile ilgili Yönetmelikler ve diğer mevzuat hükümlerine göre de kontrol ve cezai işlem yapılmaktadır.

6 KARŞILAŞTIRMALI MEVZUAT ESKİ DURUM / YENİ DURUM MADENLER SINIFLANDIRMASI 5 GRUP 6 GRUP DİREK ARAMA RUHSATI VERİLMESİ I GRUP HARİÇ HEPSİ I (B) II (B) İŞLETME RUHSATI DİĞER GRUPLAR ARAMA İLK MÜRACAAT HARCI 217 TL TL RUHSAT TEMİNATI HEKTAR BAŞINA % 0.3 % 1 ÖRNEK : 100 HEKTAR RUHSAT HARCI TL TL. TALEP ALAN İZNE BAĞLI BİLGİLENDİRME ÖZEL ÇEVRE BÖLGELERİ ALAN OLMASI HALİNDE MİLLİ PARKLAR MUHAFAZA ORML KIYI KN. KORUNAN ALAN I.DERECE ASKERİ YASAK BÖLGE 1/5000 ONAYLI PLANLI ALANLAR I.DERECE SİT ALANLAR ilgili kurum görüşleri ile ALANINDAKİ ÖZEL MÜLKİYET KAMULAŞTIRMA MÜLK SAHİBİ İZNİ İLE ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE VEREBİLME ARAMA RUHSAT SÜRESİ 3 YIL 3 AŞAMA (ön arama 1 yıl, genel 2 yıl detay arama 4 yıl)

7 İçme suyu havzalarında madencilik Yön. Md 126(3) İçme ve kullanma suyu rezervuarının maksimum su seviyesinden itibaren 2000 metreden sonraki koruma alanı içinde ÇED raporuna göre uygun maden istihracı Belediye payı ödenmesi MADDE 90 (1) Madenin tüvenan olarak üretildiği alanın belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde olması durumunda, üretilen madenin satış tutarının %0,2 si. (3) Bor tuzları için ruhsat sahasından çıkartılan tüvenan madenlerin toplam üretim maliyetinin %80 i işletme brüt kârı olarak kabul edilir. Bor tuzları için ödenecek belediye payı bu değer üzerinden %2 olarak hesaplanır. Faaliyetlerin İnceleme ve denetimi MADDE 74 (1) Kanun gereğince ruhsat veya sertifika sahibince düzenlenmiş mali ve teknik belgelerin, ruhsat veya sertifika alanındaki madencilik faaliyetlerinin, ihbar ve şikayetlerin inceleme ve denetimi Genel Müdürlük tarafından görevlendirilen personelce yerinde yapılır. (5) İhbar ve şikâyetlerin değerlendirilebilmesi için, T.C. Kimlik Numarası beyanının yer alması gerekir.

8 YILLAR İTİBARİYLE YAPILAN MÜRACAAT VE DÜZENLENEN RUHSAT SAYISI itibariyle YIL İLK MÜRACAAT SAYISI İLK MÜRACAATTAN DÜZENLENEN ARAMA RUHSAT SAYISI İHALEDEN DÜZENLENEN ARAMA RUHSAT SAYISI DÜZENLENEN İŞLETME RUHSAT SAYISI TOPLAM İhale yapılmadı

9 Maden Üretim Değerleri YILLARI ENERJİ HAMMADDELERİ ÜRETİMİ Maden Adı Üretim Miktarı Biri m 1 Asfaltit ton 2 Bitümlü Madde TKİ ton EÜAŞ ton TKİ ton 3 Kömür TTK (Taşkömür ü) ton Özel Sektör ton KÖMÜR TOPLAMI ton

10 YILLARI DOĞAL TAŞ ÜRETİMLERİ Cinsi Üretim Biri m 1 Mermer Diyabaz m 3 2 Mermer İgnimbrit m 3 3 Mermer Mermer m 3 4 Mermer Oniks m 3 5 Mermer Traverten m 3 TOPLAM m 3

11 1 Mermer Andezit Ton 2 Mermer Bazalt Ton 3 Mermer Granit Ton 4 Mermer Dekoratif taş+ Mozaik + Kayrak 0, Ton 5 Mermer Serpantin 0,00 0, Ton TOPLAM ton

12 Pendik ilçesi Taşocakları Pendik ilçesinde 5 km.2 alanda 5 taş ocağı faaliyet göstermekteydi yılından itibaren Taşocağı Nizamnamesine göre faaliyete başlamış 1985 yılında itibaren Maden Kanunu kapsamında faaliyetlerini sürdürmüşlerdir. Sunumda bir taşocağı alanı incelenmiş başlangıçtan bugüne ( )yapılan faaliyetler değerlendirilmiştir.

13 Taşocağı Ruhsat Bilgileri İli : İstanbul İlçesi : Pendik Semti : Kaynarca Ruhsat Numarası: ( ) Taşocağı Nizamnamesine Göre :*( ) Maden Kanununa göre IR 1440 Madenin Cinsi : Mermer (Kalker) Ruhsat Grubu : II.Grup Ruhsat Sahibi : O.Ü Mülkiyet : Hazine - Şahıs Rezerv Bilgileri : ocak : uzunluk :600 m., Kalınlık :45m., Genişlik 203 m. Yoğunluk 2.7 ton/m3, görünür rezerv ton İşletme Faaliyet Başlangıcı : 1974 Projenin Ekonomik Ömrü : Yıllık üretim Kapasitesi : ton/yıl İşletme İzin Süresi :*30 Yıl İşletme Kapanışı : 1995

14 İŞLETME ALANI 1982 UYDU GÖRÜNTÜSÜ

15 İşletme Faaliyet Bilgileri Üretim akım şeması ARAZİ HAZIRLANMASI (Gereken Yerlerde Üst Örtü Tabakasının Sıyrılması) DELİK DELME PATLATMA (Wagon- Drill delmesi ve Anfo ile patlatma yapılması) Ocakta Bir yılda Kullanılacak Patlayıcı Madde : DİNAMİT : 150 Kg., ANFO : kg., KAPSÜL : 1764 Adet ÜRETİM (iş Makineleri ile Üretim) KIRMA ELEME TESİSİ (Darbeli, Çeneli) SINIFLANDIRMA ( 3 katlı ızgara elek) STOK (İlgili Yerlere Nakil)

16 İşletme Faaliyet Bilgileri Üretilen Malzemenin kullanım Yeri : a. 0-3 mm.boyutlarında olanlar : Dolgu malzemesi olarak b. 3-7 mm.boyutlarında olanlar : Hazır beton ve asfalt malzms. c mm. : d mm. : Sönmemiş kireç üretiminde

17 İşletmenin Ekonomik Değerlendirmesi Üretim : YIL ÜRETİM/TON TOPLAM (22 YIL)

18 İşletmenin Ekonomik Değerlendirmesi Üretim açısından : Rezerv : ton Üretim: ton Süre açısından : Ruhsat Süresi : 30 yıl Üretim Süresi : = 10 yıl

19 İşletmenin Çevre Etkileri/Gelişmeler (1990 yılı) Bölgenin analizi : Pendik F. Çakmak mah. ü ü ü Plan : Plansız gelişen bir bölge ilk plan çalışması 1987 yılında ıslah planı olarak yapıldı. Mülkiyet : Hazine+Mera+Büyükşehir Bld.+pendik bld.+şahıs İmar uygulama çalışması yapılmadığından kamu ve şahıs mülkiyetleri iç içe geçmiş durumda Yapı Stoğu : Gecekondu ve Kaçak Yapıdan oluşuyor Mevcut stoğun % 70 e yakını 2981 sayılı imar affından faydalanmış

20 İşletmenin Çevre Etkileri/Gelişmeler (1990 yılı) ü Taşocağının oluşturduğu dev çukurlar can ve mal emniyetini tehdit etmekte (Oluşan göletlerde intihar gerçekleşti.) ü Dinamit atımları; insanların beden ve ruh sağlığını bozduğu (Bir çok binanın duvarlarında çatlak ve camlarının kırıldığı) ü İdari denetim boşluğu: Siyasi oy dağılımı nedeniyle bölge hiçbir fiziki bağı olmamasına rağmen Kartal ilçesine bağlandı( ) ü Doğal gaz : Anadolu yakası denizaltı dogalgaz ana borusu bölgeden geçti.

21 İŞLETME ÜRETİM ALANI GÖRÜNTÜLERİ 1994

25 İŞLETME ALANI UYDU GÖRÜNTÜSÜ 1996

26 Yerel yöne\m çalışmaları Pendik Belediyesi : 1. Araştırma Komisyonu : 1991 yılında 135 sayılı meclis kararı ile araştırma komisyonu kurulmuş. Komisyon taş ocakları ile ilgili tespitlerini 11 maddede toplamıştır. ü İşletmelerin belediyeden izin (gsm) almadıkları, mesafe kiriterlerine uymadıkları, hava kirliği oluşturdukları, ü Mermer izni aldıkları ancak taşocağı işlettikleri, arama iznini işletme iznine dönüştürmedikleri, ü İşletmelerin bazı evraklarının (oluşacak zararı karşılayacağının beyanı,üretilen malzemenin nereye taşınacağını ve gönderileceğini gösteren belgenin bulunmadığı, ocağın tahmini durum ve büyüklüğünü gösteren evrak vb.) bulunmadığı, ü Kamuya ve şahıslara ait yol, kuyu, çeşme ve binalara ait emniyet mesafelerine uymadığı,

27 Yerel yöne\m çalışmaları ü Patlamaların çevre binalarda (duvar çatlakları, cam kırılmaları vb.) zarar sebebiyet verdiği, ü 1/1000 Dolayoba ıslah imar planları (Spor, sağlık tesisi, park, açık Pazar, çarşı, otopark) alanında kaldığından mülkiyetinin belediyeye devri gerektiğinden faaliyetten men edilmesi gerektiği

28 Yerel yöne\m çalışmaları 2. Mahkemece Tespit Yapılması : 1994/229 K. Belediyece tespit talep edilen hususlarda mahkeme bilir kişisi aşağıdaki hususları tespit etmiştir. ü ü Taşocağı çevresinde güvenlik çit, duvar ve tel örgü olmadığı, Ev ve iş yerlerine mt. mesafe yaklaştığı, hususları tespit edilmiştir

29 Yerel yöne\m çalışmaları 3. Belediye Encümenince Kapatma Kararı : 1994/2142 encümen kararında; ü Taşocaklarının şehir içinde kaldığı, ü Derin çukurlar oluştuğu ve can ve mal emniyetini tehdit ettiği, ü Patlamalardan dolayı çevrenin zarar gördüğü, ü 1.sınıf gsm. olduğu ve dolayısıyla ruhsatsız olduğu, ü Kamu kurumlarına (Başbakanlık, Bakanlık, valilik) yüzlerce şikayet olduğu, kapatma kararlarının keyfi olarak kaldırıldığı, ü Faaliyetin devamının hukuka aykırı olduğu ü Kapatma kararı belediyenin yetkisi değil, temel görevi olduğu, hususları tespit edilmiş ve kapatma kararı verilmiştir. 4. Dört taşocağı belediyeye tahaütname vererek 6 ay süre almış, bir taşocağı yargıya baş vurmuş, mahkeme kapatma kararı verince işletme kapanmıştır.

30 Yerel yöne\m çalışmaları 5. Taşocaklarının ıslahı : a. Alan önce doldurularak, kullanıma hazır hale getirilmiş, b. Bir süre kurban satış alanı olarak hizmet verildi c. Planlar yeniden revize edilerek (sağlık, spor, park) düzenlendi,

31 İşletme Alanının Doldurulması 2003

32 Alanın plan revizyonu 2004

33 Alanın hava fotoğra` 2005

34 Yerel yöne\m çalışmaları 6. Plana uygun hizmet üniteleri inşası : a. Gecekonduların tasfiyesi ; 70 adet gecekondu İBB+Pendik Bld. tarafından sosyal konut verilerek tasfiye edildi. b. Park/Spor alan düzenlemesi : m2 aşan alan düzenlemesi yapıldı. c. Marmara Ün. Eğitim ve Araştırma Hst.: toplam m2 kapalı alanlı, 550 yataklı hastane hizmete sunuldu

35 Alanın Plan Revizyonu ve Park Düzenlemesi 2007

36 Alanda Hastane ve Park Hizmete Alındı 2010

39 Değerlendirme Pendik te kapatılan 5 taşocağı alanında; 1 Hastane, 1 Futbol sahası, 3 halı saha, yeşil alan düzenlemeleri ve belediye hizmet üniteleri mevcuttur. Ülke kalkınmasının önemli etkenlerinden biri olan madenlerimizden yeterince istifade edilmediği, Madenlerimizi çıkartırken çevre korumasını iyi planlanmadığı, Kurumlarımız; Denetimlerindeki işletmelere iyi rehberlik edemedikleri, yeterli denetimde bulunmadıkları, işletme hakları ile ilgili yatırımcıları koruyamadıkları/korumadıkları Maden sahasında ev ve işyeri olmaması gerektiği gibi, planlı alanlarda da maden arama izinlerinin verilmemesi gerektiği, Maden sahaları dönüşümleri, bölgenin ihtiyaçları dikkate alınarak sosyal donatı alanı olarak düzenlenmesi gerektiği, aksi takdirde yeni bir çevre probleminin oluşacağı, hususları değerlendirilmektedir.

40 Teşekkürler