Yükleme ve Kurulum.

Transkript

1 İçindekiler Yükleme ve Kurulum... 2 Teşekkür... 3 Başlarken... 4 Kullanıcı Arayüzü... 4 İlk Adımlar... 6 Proje Parametreleri... 7 Pafta Çerçevesi Seçimi... 9 Kat Bilgilerinin Girilmesi... 9 Yeni Kat Ekleme... 9 Malzemelerin Tanımlanması Eleman Seçim Yöntemleri Yakınlaşma/Uzaklaşma (Zum) ve Kaydırma (Pan) İşlemleri Aks Sistemi Oluşturulması Kolonların Tanımlanması Perdelerin Tanımlanması Kirişlerin Tanımlanması Döşemelerin Tanımlanması Döşeme Tiplerinin Otomatik Belirlenmesi Nervür Döşeme Tanımlanması Kat Bilgilerinin Türetilmesi Kat Elemanlarının Silinmesi Eğimli Elemanların Tanımlanması Döşeme Tasarım ve Detayları Ölçüler Kesitler Döşeme Yükleri Döşeme Boşlukları Modele 3-Boyutlu Bakış Bina Analizi ve Tasarımı Analiz Sonuçlarının İncelenmesi Bina Analizi Sonuç Raporlarının İncelenmesi Kolon/Perde Donatı Hesabı Kiriş Donatı Hesapları ve Çizimleri Tasarım Durumu Ekranı Metraj Raporlarının Alınması Rapor Yöneticisi Temeller Sırada Ne Var?

2 Yükleme ve Kurulum Probina Orion Bina Tasarım Sistemi, tüm 32-bit Microsoft Windows İşletim Sistemleri ile uyumludur. Kurulumu başlatmak için Probina Orion CD sini sürücüye yerleştirin. Kurulum yazılımı otomatik olarak başlayacaktır. Bu aşamadan sonra ekrana gelen iletileri izleyerek kurulumu tamamlayabilirsiniz. Kullanılabilir Demo Versiyonu Probina Orion u satın almadan da deneyebilirsiniz. Demo versiyonunda süre kısıtlaması bulunmamaktadır ancak girilebilecek eleman sayısı kısıtlanmıştır. Bu kılavuzdaki modeli demo versiyonuyla oluşturabilirsiniz. Demo versiyonunu internet sitemizden indirebilirsiniz. Donanım Kilidi Probina Orion un güvenliğini yazılım ile birlikte gelen donanım kilidi sağlamaktadır. Yükleme ve kurulum işlemlerini tamamladıysanız donanım kilidinizi bilgisayarınızın paralel çıkışına (veya USB çıkışına) yerleştirerek Probina Orion ile çalışmaya başlayabilirsiniz. Önemli Not Probina Orion Bina Tasarım Sistemi nin ürettiği sonuçlar sayısız örnek ve gerçek yapı üzerinde denenmiştir. Yine de, modelleme hatalarından ve/veya programın içeriyor olabileceği hatalardan oluşabilecek olumsuz sonuçlardan yalnızca kullanıcı sorumludur. Tüm kolaylık sağlayıcı özelliklerine rağmen Probina Orion Bina Tasarım Sistemi, yalnızca İnşaat Mühendisi sıfatına sahip kişilerce kullanılabilir. Burada esas olarak Probina Orion Bina Tasarım Sistemi kullanıcılarının: Proje yaptıkları bölgeler hakkında ve teknik esaslar ile kullanılan hesap yöntemleri konusunda bilgi sahibi olmaları, Probina Orion Bina Tasarım Sistemi, sayısız örnek üzerinde denenip kontrol edilmiş olmasına rağmen, program ve kullanım hatalarından doğabilecek problemlere karşı gerekli kontrolleri yapmaları, Microsoft Windows İşletim Sistemi ni, Probina Orion Bina Tasarım Sistemi ni çalıştıracak kadar bilmeleri gereklidir. Telif Hakları Probina Orion Bina Tasarım Sistemi programının tüm hakları PROTA Yazılım Ltd. Şti. ne aittir. Probina Orion Bina Tasarım Sistemi programının ve dökümanlarının yetkisiz olarak kopyalanması, çoğaltılması, kullanılması ya da üretilmesi yasaktır. 2

3 Teşekkür Probina Orion Bina Tasarım Sistemi ni satın aldığınız için teşekkür ederiz. Hep daha iyiye ulaşma çabası içindeki seçkin Probina Orion Ailesi ne hoşgeldiniz. Bu seçiminizle en doğru kararı vermiş bulunuyorsunuz. Sizi aramızda görmekten mutluluk duyuyoruz ve ilişkilerimizin gelecek zaman içinde daha da gelişeceğini ümit ediyoruz. Bu yazılımı kullanırken, en az zamanda en fazla verimi almanızı hedeflemekteyiz. Elinizde bulunan Başlarken Kılavuzu bu amaçla oluşturulmuştur. Bu kılavuzu takip ederek basit bir modelin oluşturulması, analizi, sonuçlarının irdelenmesi ve tasarımı işlemlerini 1 saat gibi bir sürede bitirebilirsiniz. Daha karmaşık modellerin oluşturulması, bir dereceye kadar, tekrar edilen işlemlerden ibaret olmaktadır. Probina Orion, yapısal modeli kolay ve hızlı bir şekilde oluşturabilmeniz için güçlü ve kullanışlı araçlar içermektedir. Deneyimli bir Probina Orion kullanıcısı olduğunuz zaman, karmaşık yapıların en iyi şekilde nasıl modellenmesi gerektiği konusunda daha çok bilgi sahibi olmak isteyeceksiniz. Bu kılavuzdan sonra, Probina Orion Eğitim Kılavuzu, Probina Orion Teknik Notları, Probina Orion Kullanım Kılavuzu ve Probina Orion Sesli Eğitim Sistemi nden oluşan Probina Orion Yardım Sistemi ne başvurmanızı tavsiye ederiz. Ayrıca, telefonla destek hattımızı arayarak, merak ettiğiniz konuları Probina Orion Destek Ekibi ne sorabilirsiniz. Son olarak, Probina Orion hakkındaki görüş ve önerilerinizin, kullanıcılarımızın beklentilerini ne derecede karşıladığımızı anlayabilmek açısından, çok değerli olduğunu hatırlatmak isteriz. Probina Orion, bugünkü düzeyine kullanıcılarının önerileri, yönlendirmeleri ve etkileşimleriyle ulaşmıştır. Probina Orion un güncel ve modern şartlara uygun özelliklerde tutulabilmesi için, siz değerli kullanıcılarımızın katkıları büyük önem taşımaktadır. Probina Orion u seçmiş olduğunuz için tekrar teşekkür ederiz Probina Orion Ekibi Başlarken Kılavuzu 3

4 Başlarken İlerleyen sayfalarda, yandaki resimde gösterilen modelin oluşturulması, analiz edilmesi ve elemanların tasarlanması konuları ele alınacaktır. Burada kullanılan model, kılavuzun amacına ve kullanılabilir demo versiyonun olanaklarına uygun olarak, oldukça basitleştirilmiştir. Başından sonuna kadar, fazla detaya girmeden, Probina Orion Bina Tasarım Sistemi nin genel kullanımı hakkında genel fikir sahibi olmanıza yardımcı olacaktır. Kullanıcı Arayüzü Probina Orion arayüzüne ait çeşitli unsurlar aşağıdaki resimde açıklanmıştır: 4

5 Herhangi bir elemanı seçmek için kullanılacak olan Seç ikonunun* dışında, Eleman Araç Çubuğu mantıksal bir sıra içerisinde organize edilmiştir. Yapılar genellikle, akslar, düşey taşıyıcılar ve yatay taşıyıcılar olmak üzere, bu araç çubuğu kullanılarak modellenmektedir. Eleman seçeneklerine, aynı zamanda Çekmenüleri kullanarak da erişebilirsiniz. Fakat araç çubuklarını kullanmak size hız kazandıracaktır. Başlarken Kılavuzu Yazım Şekilleri Menüler - Çekmenü seçeneklerinden bahsederken aşağıdaki söz dizimi kullanılacaktır. Program / Kiriş Donatı Hesapları ve Çizimleri» Kat Kirişleri Yukarıdaki satır, resimde gösterilen seçme işlemini yapmanız gerektiği anlamına gelmektedir. Düğmeler - Bir işlemi tamamlamak için hangi düğmeye basacağınız aşağıdaki gibi belirtilecektir. Düğme İsmi düğmesine basınız Uygulanması Gereken Adımlar - Uygulanması gereken işlem adımları, diğerlerinden ayırdedilecek şekilde aşağıdaki gibi belirtilecektir. Yönetmelik sayfasında değişiklik yapmadan Analiz sayfasına geçiniz. *Bir ikondan bahsedildiği zaman, o ikonun resmi, metinin sağ tarafında yer alacaktır. Başlarken Kılavuzu 5

6 İlk Adımlar Henüz Probina Orion Bina Tasarım Sistemi ni bilgisayarınıza yüklemediyseniz, Yükleme ve Kurulum bölümündeki talimatları takip ederek programı yükleyiniz. Windows un Başlat menüsündeki Programlar listesinden programı çalıştırınız. Probina Orion yüklendiğinde, Proje Aç menüsü karşınıza gelecektir. Bu aşamada, var olan bir projeyi seçebilir ya da yeni bir projeye başlayabilirsiniz. Var olan bir projenin yerini Veri Dizini düğmesini tıklayarak gösterebilirsiniz. 1. Yeni Proje düğmesine basınız. Proje Kodu nu yazarken, şekilde gösterildiği gibi, boşluk karakterleri yerine _ karakterini kullanınız. Türkçe karakter kullanmayınız. 2. Tamam düğmesine basınız. Bu işlem varsayılan veri dizini içerisinde, otomatik olarak, Baslarken_Model adında bir klasör yaratacaktır. Probina Orion, bu projeyle ilgili tüm bilgileri bu klasör içinde saklayacaktır. 6

7 Proje Parametreleri Projeye devam etmeden önce, projede kullanılacak parametreleri belirlemeniz gerekir. 1. Yönetmelikler sayfasında değişiklik yapmadan Deprem sayfasına geçiniz. 2. Deprem sekmesini tıklayınız. Deprem Bölgesi ni 2. Bölge olarak belirledikten sonra, Yapının Süneklik Düzeyi ni YÜKSEK seçiniz. 3. Açılan pencerede, Taşıyıcı Sistem Tipi ni 1.4 olarak belirleyip Tamam düğmesine basınız. Başlarken Kılavuzu 7

8 4. Diğer parametreleri resimde gösterildiği gibi bırakarak, Spektrum sekmesini tıklayınız. 5. Yerel Zemin Sınıfı nı Z2 olarak seçiniz. Bu sayfada ve bir sonraki Yapı Düzensizlikleri sayfasında yer alan seçenekler Probina Orion Yardım Sistemi nde ayrıntılı olarak açıklanmıştır. 6. Projeye ait Antet bilgilerini aşağıda gösterildiği gibi doldurunuz. 7. Proje Aç menüsüne dönmek için Tamam düğmesine basınız. 8. Devam etmek için bir kez daha Tamam düğmesine basınız. 8

9 Pafta Çerçevesi Seçimi Pafta Çerçevesi menüsü otomatik olarak yüklenecektir. 1. Standart Pafta olarak A0 (1188 x 840 mm) seçiniz ve Tamam düğmesine basınız. Çizim ve Detay Ölçekleri burada yer alan veri alanları kullanılarak değiştirilebilir. Not: Pafta orijini (0, 0), paftanın sol alt köşesine yerleştirilmiştir. Modelinizi oluşturduktan sonra, çiziminizi orijine çok yakın bulursanız, pafta çerçevesinin yerini Pafta Orijini Göster seçeneğiyle değiştirebilirsiniz. Kat Bilgilerinin Girilmesi Sıradaki diyalog penceresi 1. katın Kat Yüksekliği ni soracaktır. 1. Kat Yüksekliği ni 280 cm olarak giriniz ve Tamam düğmesine basınız. 1. katın yüksekliğini girdikten sonra karşınıza ana çizim ekranı (Grafik Editör) gelecektir. Başlangıçta, çizim alanı tamamen boştur. Yeni Kat Ekleme Yapıya ait toplam kat adedini girerek projeyi oluşturmaya devam edeceğiz. Başlarken Kılavuzu 9

10 1. Yapı Ağacı nda yer alan Katlar başlığına sağ tıklayarak (resimde de gösterildiği gibi) Yeni Kat Ekle seçeneğini işaretleyiniz. 2. Toplam Kat Adedi alanına 4 yazarak Tamam düğmesine basınız. Not: Toplam Kat Adedi alanına 4 yazarak, modelinize 4. katı eklemek istediğinizi belirtmiş olursunuz. Probina Orion, modelinizin şu anki haliyle sadece bir kattan ibaret olduğunu bildiğinden, sadece 4. katı oluşturmakla kalmayacak, 2. ve 3. katları da oluşturacaktır. Eğer modelinizde mevcut katlar olsaydı ve girdiğiniz sayı zaten varolan bir kata ait olsaydı, Probina Orion, mevcut katı yukarı kaydırarak araya yeni bir kat ekleyecekti. Kat Seçim Yöntemleri 1. K01 seviyesine geçmek için Yapı Ağacı / Katlar» K01 etiketine çift tıklayınız. Aktif kat koyu renk ile gösterilecektir. 10

11 2. K02 seviyesine geçmek için Yapı Ağacı / Katlar» K02 etiketinin üzerine sağ tıklayarak Kat Seç seçeneğini işaretleyiniz. 3. K03 seviyesine geçmek için Yapı Ağacı / Katlar başlığına sağ tıklayınız. Kat Seç seçeneğini tıklayınız. Açılan listeden K03 seçiniz. Benzer şekilde K04 seviyesine geçmek için Bina / Kat Seç komutunu kullanınız. Açılan listeden K04 seçiniz. Tekrar K01 seviyesine dönmek için yukarıda anlatılan yöntemlerden birini kullanınız. Başlarken Kılavuzu 11

12 Malzemelerin Tanımlanması 1. Program / Bina Analizi komutunu işaretleyiniz. 2. Varsayılan malzeme sınıfları açılan formda gösterilmektedir. Değiştirmek için tablonun altındaki Düzenle düğmesini tıklayınız. 3. Kolonlar satırında yer alan ilk düğmeye basınız. 4. C25 beton sınıfını seçiniz ve Tüm Eleman Tiplerine Uygula seçeneğini işaretleyiniz. 12

13 5. Tamam düğmesine basarak Malzeme sayfasına dönünüz. Not: Bu işlem, tüm yapısal eleman gruplarının C25 beton sınıfını kullanmasını sağlayacaktır. Eleman bazında malzeme özelliklerinin nasıl değiştirildiği konusu Probina Orion Yardım Sistemi nde ayrıntılı olarak açıklanmıştır. 6. Aynı işlem adımlarını Çelik Sınıfları için de uygulayınız. Tüm yapısal elemanlar için çelik sınıfını S420 olarak seçiniz. Bu işlemden sonra, tasarım yapılırken, Probina Orion un her eleman tipinde kullanmasını istediğimiz donatı çaplarını belirleyeceğiz. 7. Kolonlar satırında yer alan Çaplar düğmesini tıklayınız. Bazı çapların otomatik olarak seçilmiş olduğunu göreceksiniz. Probina Orion un kullanmasını istemediğiniz donatı çapları için, yanlarında yer alan işaretleri kaldırınız. 8. Resimde gösterilen ayarları olduğu gibi bırakınız, ya da istediğiniz çapları kapatınız. Not: Burada yapacağınız değişiklikler, tasarım aşamasında bu örnektekinden farklı sonuçlar almanıza yol açabilir. Not: Yukarıdaki işlemleri tüm eleman grupları için ayrı ayrı gerçekleştirebilirsiniz. 9. Malzeme sayfasına dönmek için Tamam düğmesine basınız. Ekran, resimdeki gibi görünmelidir. Başlarken Kılavuzu 13

14 Eleman Seçim Yöntemleri Seç düğmesi, Eleman Araç Çubuğu nda yer alan ilk düğmedir. Modelinizde şu an hiçbir eleman olmadığından, seçme işlemini gerçekleştiremeyeceksiniz. Ancak, sonraki aşamalarda gerekeceğinden, lütfen bu bölümü okumak için zaman ayırınız. Grafik Editör de yer alan tüm elemanları aynı şekilde, Seç düğmesini kullanarak seçersiniz. Ancak, eleman seçmek için her seferinde Seç düğmesine basmanız gerekmez. Herhangi bir işlem yapılmıyorken de, Probina Orion seçme modunda olacaktır. Seçilen elemanlar Yapı Ağacı nda da gösterilir. Bir eleman seçiliyken işaretleyicinizin sağ tuşuna bastığınızda, o elemana ait işlemleri gerçekleştirmenizi sağlayan Kısayol Menüsü görüntülenir. Birden fazla elemanı aynı anda seçmek için, seçim yaparken klavyeden CTRL tuşunu basılı tutunuz. Seçilen elemanların uçlarında küçük kareler (gripler) belirecektir. Elemanları seçmek için, doğrudan Yapı Ağacı nı da kullanabilirsiniz. Yapı Ağacı ndaki listeden Eleman Etiketi ni işaretleyiniz. CTRL ve SHIFT tuşlarını kullanarak çoklu seçim işlemlerini gerçekleştirebilirsiniz. İşaretleyicinizi (Fareyi) sürükleyerek de aşağıdaki seçim işlemlerini gerçekleştirilebilirsiniz. Fareyi soldan sağa sürükleyiniz. Dikdörtgen bir kutunun çizildiğini göreceksiniz. Farenin sol tuşunu bıraktığınızda kutunun tamamen içinde kalan nesneler seçilecektir. Fareyi sağdan sola sürükleyiniz. Bu kez kutunun içinde kalan ve sınırlarını kesen nesneler seçilecektir. SHIFT tuşunu basılı tutarak fareyi sürükleyiniz. Bu kez kutu yerine bir çizginin çizildiğini göreceksiniz. Çizginin kestiği tüm nesneler seçilecektir. 1. Bu örnekteki modelimizi oluşturmaya başladıkça, yukarıda anlatılan seçim işlemlerini (Seç düğmesiyle, Yapı Ağacı ndan ve sürükleme yöntemleriyle) teker teker deneyiniz. 14

15 Yakınlaşma/Uzaklaşma (Zum) ve Kaydırma (Pan) İşlemleri Probina Orion Bina Tasarım Sistemi ni kullanırken, seçim işlemleri kadar, yakınlaşma/ uzaklaşma ve kaydırma işlemleri de gerekli olacaktır. Bu bölümdeki bilgiler de sonraki aşamalarda gerekeceğinden atlamamanızı tavsiye ederiz. Grafik Editör, ekrandaki görünümü kontrol edebilmeniz için değişik yöntemler sunmaktadır. Görüntü kontrol araçlarını Ekran Menüsü nden ya da Araç Çubukları ndan seçebilirsiniz. Yakınlaşma/uzaklaşma ve kaydırma işlemlerini kullanım esnasında fareyi kullanarak da kolaylıkla gerçekleştirebilirsiniz. Tekerleği olan bir fare (mouse) kullanıyorsanız, tekerleği çevirerek yakınlaşma/uzaklaşma işlemlerini gerçekleştirebilirsiniz. Tekerleğin üzerine basıp fareyi sürüklediğinizde kaydırma işlemi gerçekleşecektir. En çok kullanılan yakınlaşma/uzaklaşma işlemleri: Zum Kapsam - Seçilen ya da seçilen eleman yoksa, girilen tüm elemanları ekrana sığdıracak şekilde görüntüyü yaklaştırır/uzaklaştırır. Zum Limitler - Pafta çerçevesinin içindeki tüm nesneleri ekrana sığdırır. Zum Pencere - Ekrana pencere çizerek, pencerenin içinde kalan bölgenin ekrana sığdırılmasını sağlar. Pan - İşaretleyicinizle bir nokta gösterip sürükleyerek ekranı kaydırmanızı sağlar. Başlarken Kılavuzu 15

16 Aks Sistemi Oluşturulması Şimdiki aşamada, modelimize ait aks (grid) sistemini tanımlayacağız. Eleman Araç Çubuğu nda yer alan Aks ikonunu kullanarak her bir aksı ayrı ayrı çizebilirsiniz. Ancak, bu örnekte tüm akslar bir kerede oluşturulacaktır. 1. Dosya / Ortogonal Aks Editörü komutunu işaretleyiniz. Not: Ekranın sol alt köşesinde yer alan durum çubuğuna bakınız. Burada yer alan uyarılar ve talimatlar size nasıl bir yol izleyeceğinizi anlatacaktır. 2. CTRL tuşunu basılı tutarak çizim alanının sol alt köşesinde bir nokta gösteriniz. Not: CTRL tuşunun basılı olması, referans grubu nokta koordinatlarının tamsayı olmasını sağlayacaktır. 3. Nokta gösterildikten sonra Ortogonal Aks Editörü yüklenecektir. Not: Ortogonal Aks Editörü 1-Yönü akslarını yatay olarak tanımlayacak ve alfabetik karakterlerle isimlendirecektir. Benzer olarak, 2-Yönü akslarını dikey olarak tanımlayacak ve rakamsal karakterler kullanarak etiketlendirecektir. Oluşturacağınız modellerde, belirli bir alışkanlık yaratarak, yataya yakın aksları 1-Yönü; dikeye yakın aksları 2-Yönü olacak şekilde tanımlayınız. 4. Ortogonal Aks Editörü nü aşağıdaki resimde görüldüğü gibi doldurunuz. 16

17 5. Tamam düğmesine basınız. Akslar resimde görüldüğü gibi çizilecektir. Başlarken Kılavuzu 17

18 Kolonların Tanımlanması 1. Eleman Araç Çubuğu ndan Kolon ikonunu seçiniz ya da Eleman / Kolon komutunu kullanınız. 2. b1, b2, e1 ve e2 değerlerini şekilde görüldüğü gibi giriniz. Not: Her kutuya sağ tıklayarak, açılan listelerden, sıkça kullanılan boyutları hızlı bir şekilde seçebilirsiniz. Bu özellikler, 1-Yönü boyutu 25 cm olan 25x50 cm boyutlarında bir kolon oluşturacaktır. Kolon kenarları, tanımlanmış olduğu 1 ve 2-Yönü akslarına paralel olacaktır. 3. Kolonları yerleştirmek için; farenin sol tuşuyla A-1 aks kesişimini tıklayınız. Sol tuşu basılı tutarak A-4 aks kesişimine doğru sürükleyiniz. 4. Kalan kolonları yerleştirmek için, fare ile, B-1 ve B-4 aks kesişimlerine ayrı ayrı tıklayınız. 18

19 Not: Kolon ilk tanımlandığında, alt ve üst uçlarının aks kesişim noktaları (tanım noktaları) aynı olacaktır. Kolonun eğimli olduğu durumlarda, alt ve üst* uçlardaki kesişim noktaları da farklı olacaktır. Eğimli kolon tanımlanması için Probina Orion Yardım Sistemi ne başvurunuz. *Alt ve Üst uçların tanım noktaları farklı kesişimlerde olabileceği gibi, bulundukları kat seviyesinden göreceli olarak aşağı ya da yukarı kaydırılabilmektedir. Ayrıntılı bilgi için Probina Orion Yardım Sistemi ne başvurunuz. Başlarken Kılavuzu 19

20 Perdelerin Tanımlanması 1. Eleman Araç Çubuğu ndan Perde ikonunu seçiniz ya da Eleman / Perde komutunu kullanınız. 2. Perde kalınlığını (b) 25 cm; aksa uzaklığını (b2) 12.5 cm olarak giriniz. I ve J uçlarının uzantılarını* ise 12.5 cm olarak giriniz. 3. Farenin sol tuşuna basarak B-2 aks kesişimini tıklayınız. Sol tuş basılıyken C-2 aks kesişimine doğru sürükleyiniz. 4. Aynı işlemi B-3 den C-3 e aks kesişimleri için tekrarlayınız: 5. Çizim alanının son hali resimdeki gibi olmalıdır. *Uzantı: Perdenin, yerleşim noktaları dışına taşan bölümleri 20

21 Not: Perde ilk tanımlandığında, alt ve üst uçlarının aks kesişim noktaları (tanım noktaları) aynı olacaktır. Perdenin eğimli olması durumunda, alt ve üst* kenarlardaki kesişim noktaları da farklı olacaktır. Eğimli perde tanımlanması için Probina Orion Yardım Sistemi ne başvurunuz. *Alt ve Üst uçların tanım noktaları farklı kesişimlerde olabileceği gibi, bulundukları kat seviyesinden göreceli olarak aşağı ya da yukarı kaydırılabilmektedir. Ayrıntılı bilgi için Probina Orion Yardım Sistemi ne başvurunuz. Başlarken Kılavuzu 21

22 Kirişlerin Tanımlanması 1. Eleman Araç Çubuğu ndan Kiriş ikonunu seçiniz ya da Eleman / Kiriş komutunu kullanınız. 2. Kiriş Özellikleri menüsünde b: 25 ve h-alt: 50 cm bilgilerini giriniz. Not: H-alt, kirişin döşeme üstünden itibaren derinliği, H-üst ise döşeme üstünden yüksekliğidir. Del-z (i) ve Del-z (j), kirişin (i) ve (j) uçlarının bulunduğu kat seviyesinden göreceli yüksekliğidir. Kirişlerin 3-Boyutlu düzenlemeleri için Probina Orion Yardım Sistemi ne başvurunuz. Kirişlerin aksa ortalı basmasını istiyoruz. Bu yüzden, b2 değeri b değerinin yarısı olmalıdır. 3. Bunu sağlamak için Yerleşim Seçenekleri ( ) ikonunu tıkladıktan sonra Ortala ( ) ikonunu tıklayınız. b2 değeri otomatik olarak 12.5 cm olacaktır. Not: b2 değeri asla b değerinden büyük olamaz. 4. Kirişleri yerleştirmek için, farenin sol tuşuyla C-2 aks kesişimini tutup, C-3 aksına doğru sürükleyiniz. 5. Birden fazla kirişi aynı anda yerleştirmek için, B-1 aks kesişimini tutup B-4 aks kesişimine doğru sürükleyiniz. 3 ayrı kiriş aynı anda yerleştirilmiş olacaktır. 6. Aynı işlemleri (A-1, A-2), (A-3, A-4), (A-1, B-1), (A-2, B-2), (A-3, B-3), (A-4, B-4) aks kesişimleri arasında da gerçekleştiriniz. Çizim ekranının son hali aşağıdaki gibi olmalıdır. Not: Probina Orion, kirişleri, kolon ve perdelerin bulunduğu noktalardan otomatik olarak bölecektir. Ayrıca kolonlar ve perdeleri gibi kirişler de bulundukları kat gözönüne alınarak, otomatik olarak, sırayla numaralandırılacaktır. 22

23 Probina Orion Bina Tasarım Sistemi nde kirişlerin yerleştirilebilmesi için yerleşim akslarının önceden tanımlanmış olmasına gerek yoktur. Yerleşim aksı olmadan* kiriş tanımlayabilmek için: 7. Farenin sol tuşuyla B-1 aks kesişimini tıklayınız. Sol tuş basılıyken C-2 aks kesişimine doğru sürükleyiniz. Ekranın son görüntüsü aşağıdaki gibi olmalıdır. *Yerleşim aksı olmayan kirişler oluşturulurken, bunlara referans olacak akslar da kirişle beraber otomatik olarak oluşturulacaktır. Yapı ağacına baktığınızda, bu karakteri ile başlayan etiketleri olacaktır. Kiriş silindiği zaman akslar da silinecektir. Başlarken Kılavuzu 23

24 Probina Orion Bina Tasarım Sistemi nde dairesel yay şeklinde akslar ve kirişler tanımlanabilmektedir. Bu tip kirişleri tanımlayabilmek için: 8. Farenin sol tuşuyla A-2 aks kesişimini tıklayınız. Sol tuş basılıyken SHIFT tuşuna da basarak A-3 aks kesişimine doğru sürükleyiniz. Sol tuşu bıraktığınızda aşağıdaki pencere açılacaktır. Not: I-Ucu, J-Ucu kirişin başlangıç ve bitiş noktalarının belirtilen aks kesişimlerine olan uzaklığıdır. Dairesel kiriş yerleşimini üç farklı şekilde tanımlamak mümkündür, gerekli parametler şekil üstünde tanımlanmıştır ve seçilen opsiyon kırmızı ile belirtilmektedir. Daha detaylı bilgi bu kılavuzun kapsamı dışında olduğundan Probina Orion Yardım Sistemi ne başvurmanızı öneririz. 9. Kaydırma Seçeneklerinde I-Ucu: 0 ve J-Ucu: 0 giriniz. Dairesel kiriş yerleşiminde Yay Mesafesini(h) ı seçerek değerini -50 giriniz. Diğer parametreleri değiştirmeden Tamam düğmesine basınız. Ekranın son hali aşağıdaki gibi olmalıdır. 24

25 Döşemelerin Tanımlanması Bu aşamada 1. katın döşemelerini gireceğiz. 1. Eleman Araç Çubuğu ndan Plak Döşeme ikonunu seçiniz ya da Eleman / Plak Döşeme komutunu kullanınız. 2. Döşeme Özellikleri penceresinde, Döşeme Kalınlığı h: 12 cm ve Beton Örtüsü: 1.5 cm değerlerini giriniz. 3. Yükler sayfasına geçerek, 0.1 t/m2 sabit yük giriniz. 4. Hareketli Yük alanına sağ tıklayınız. Açılan listeden Konut/Teras/Oda seçeneğini işaretleyiniz. 5. Kat Diyaframı Oluşturmayan Döşeme* seçeneğini işaretlemeyiniz. Not: Probina Orion Bina Tasarım Sistemi, döşemelerin öz ağırlıklarını otomatik olarak hesaplamaktadır. *Probina Orion Bina Tasarım Sistemi nde döşemelerin rijit diyaframa katkıları, bu seçenek kullanılarak ihmal edilebilir. Rijit diyafram modellemesinin ayrıntıları için Probina Orion Yardım Sistemi ne başvurunuz. Başlarken Kılavuzu 25

26 6. Genel sayfasına geri dönünüz. Tip kutusunu tıkladığınızda açılan pencereden mevcut döşeme tiplerini görebilirsiniz. Not: Burada yer alan tipler, yönetmelikteki Çizelge 11.1 esas alınarak hazırlanmıştır. Moment Katsayıları Yöntemi kullanılarak yapılan donatı hesabında, burada atanan tipler esas alınacaktır. Şu an için, döşeme tiplerini 1 olarak bırakacağız. Bütün döşemeler tanımlandıktan sonra, Probina Orion Bina Tasarım Sistemi, döşeme tiplerini otomatik olarak belirleyebilir. 26

27 7. Döşemeyi yerleştirmek için fare imlecini A-1, B-2 aks kesişimleri arasında kalan bölgeye getirip sol tuşa tıklayınız. Yerleştirdiğiniz ilk döşeme aşağıdaki gibi olmalıdır. Kesik çizgiler, döşemenin kirişlere aktardığı yükü gösteren kırılma çizgileridir. 8. Yukarıdaki işlemi, 5 adet döşeme daha girmek için tekrarlayınız. Çizim ekranının son hali aşağıdaki gibi olmalıdır. Başlarken Kılavuzu 27

28 Döşeme Tiplerinin Otomatik Belirlenmesi Döşeme tiplerinin yönetmelikteki (TS500) Çizelge 11.1 e göre otomatik olarak belirlenmesi için aşağıdaki işlemleri takip ediniz. 1. Çizim ekranında (Grafik Editör) seçili elemanlar varsa, seçim kümesini boşaltmak için Seçilenler Listesini Boşalt ikonuna tıklayınız. 2. Yapı Ağacı ndaki Döşemeler başlığına sağ tıklayarak, açılan kısayol menüsünden, Döşeme Tiplerini Belirle komutunu veriniz. Döşeme Tipleri Belirleme penceresi ekrana gelecektir. 3. Tamam düğmesine basarak devam ediniz. Probina Orion Bina Tasarım Sistemi, döşeme tiplerini otomatik olarak belirleyecektir. 4. Bir kez daha Tamam düğmesine basarak Mesajlar penceresini kapatınız. 28

29 Nervür Döşeme Tanımlanması Plak Döşeme ve Mantar Döşemeye alternatif olarak, Kaset ve Nervür Döşemeler de tanımlanabilir. Ancak bu döşemeler, şu an için, Başlarken Kılavuzu kapsamı dışındadır. Ayrıntılı bilgi için Probina Orion Yardım Sistemi ne başvurunuz. Başlarken Kılavuzu 29

30 Kat Bilgilerinin Türetilmesi Bu aşamaya kadar, sadece 1. katta işlem yaptık. Ancak, modelimizin tam anlamıyla oluşması için, diğer katlara da eleman türetmemiz gereklidir. Katlardan biri boş bırakıldığı zaman, tüm bilgilerini öncelikli olarak bir üstündeki kattan okumaktadır. Böylece, birbirine tamamen benzeyen katların bulunması durumunda, tip katın girilmesi yeterli olmaktadır. Herhangi bir kat ve bunun üstündeki katlar tamamen boş ise, bu kat, tüm bilgilerini (yük ve geometri) bir alttaki kattan okuyacaktır. Bu örnekte 3. ve 4. katlara eleman türeteceğiz. 2. katı boş bırakarak, bilgilerini bir üst kattan almasını sağlayacağız. 1. Yapı Ağacı nda yer alan Katlar başlığına sağ tıklayarak Kat Bilgileri Türet seçeneğini işaretleyiniz. 2. Ekrana gelen Kat Türetme Menüsü nü şekilde görüldüğü gibi doldurunuz. Üzerinde eleman tanımlanmış kat etiketlerinin yanında daire işareti belirecektir. Soldaki listeden Kopyalanacak Kat olarak K01 seçiniz. Sağdaki listeden ise Türetilecek Kat olarak K03 ve K04 seçiniz. Çoklu seçim yapmak yapmak için klavyeden CTRL tuşunu basılı tutunuz. Türetilmesini istemediğiniz elemanların yanındaki işareti kaldırarak diğer katlara kopyalanmasını engelleyebilirsiniz. 3. Tamam düğmesine basarak Kat Türetme işlemini tamamlayınız. Kapat düğmesine basarak Kat Türetme Menüsü nü kapatınız. 30

31 Kat Elemanlarının Silinmesi 1. Daha önce anlatılan kat seçme işlemlerinden birini kullanarak K04 seviyesine geçiniz. (Kat bilgilerinin türetilmesi işleminden sonra bütün elemanların görünmesi gereklidir.) 2. CTRL tuşuna basarak A3-A4, A4-B4 ve B3-B4 aks kesişimleri arasındaki kirişleri, B-4 ve A-4 kesişimlerindeki kolonlar ile bu elemanların çevrelediği döşemeleri seçiniz. Alternatif olarak işaretleyicinizle sağdan sola bir pencere çizerek de bu elemanları seçebilirsiniz. 3. Klavyeden DELETE tuşuna basınız. (Ya da sağ tıklayarak Sil komutunu seçiniz) Eleman filtreleri penceresi ekrana gelecektir. 4. Tamam düğmesine basarak devam ediniz. 4. Katta çizim ekranının son hali aşağıdaki gibi olmalıdır. Başlarken Kılavuzu 31

32 Eğimli Elemanların Tanımlanması 1. Daha önce anlatılan kat seçme işlemlerinden birini kullanarak K04 seviyesine geçiniz. 2. Eleman Araç Çubuğu ndan Düzlem Tanımı ikonunu seçiniz ya da Eleman / Düzlem Tanımı komutunu kullanınız. Düzlem Özellikleri penceresi yüklenecektir. Düzlemlerin yerleştirilmesi de döşemelerle benzerdir. Ancak düzlemler, sadece aks bölgesine yerleştirilebilirler ve yapısal eleman değildirler. Örneğimizdeki A-2-C-1 akslarıyla çevrelenmiş bölgede, kullanabileceğimiz 2 aks bölgesi yer almaktadır. Bu bölgeler aşağıdaki resimde gösterilmiştir. 3. Klavyeden CTRL tuşunu basılı tutarak, şekillerde gösterildiği gibi, aks bölgelerine ardı ardına işaretleyicinizin sol tuşuyla tıklayınız. Tıkladığınız aks bölgeleri kırmızı bir çerçeve ile çevrelenerek birbirine eklenecektir. 4. Tüm aks bölgelerini eklemeyi bitirince CTRL tuşunu bırakınız. Çizim ekranının son görünümü resimdeki gibi olmalıdır. 32

33 Düzlem elemanlarının yerleştirilmesinden sonra sıra bu elemanlara bulundukları kattan göreceli olarak kot vermeye geldi. Düzlem elemanlarının üç köşesi, sol alt köşeden başlamak suretiyle, saat yönünün tersinde otomatik olarak numaralandırılacaktır. Bu noktaların yerleri, kat planında, istenen herhangi bir nokta olacak şekilde ayarlanabilir. Fakat bu örnekte, noktaların yerlerine (plan koordinatlarına, x ve y) dokunmayıp, sadece kat seviyesinden göreli yüksekliklerini (z) değiştireceğiz. Düzlem elemanlarının detayları için Probina Orion Yardım Sistemi ne başvurunuz. 5. Çizim ekranında (Grafik Editör) seçili elemanlar varsa, seçim kümesini boşaltmak için Seçilenler Listesini Boşalt ikonuna tıklayınız. 6. Grafik Editör ekranının altında yer alan Görüntü Kontrol Butonları ndan Plan+3B Penceresi butonunu tıklayarak, sol tarafta plan, sağ tarafta 3-Boyutlu görünümünün açılmasını sağlayınız. 7. Plan penceresinde, daha önce anlatılan yakınlaşma/uzaklaşma yöntemlerinden birini kullanarak, P1 Düzlemi ne doğru yaklaşınız. 8. İşaretleyicinizin sol tuşuyla P1 Düzlemi ni etiketine tıklayarak seçtikten sonra, işaretleyicinizin sağ tuşuna bastığınızda ekrana gelen Kısayol Menüsü ndeki Özellikler seçeneğini işaretleyiniz. Başlarken Kılavuzu 33

34 9. Düzlem Özellikleri penceresinde, düzlemin üç tanım noktasının göreceli yüksekliklerini, şekilde görüldüğü gibi giriniz ve Güncelle düğmesine basınız. Not: Böylece, P1 Düzlemi nin 1 aksı kenarında yer alan kısmı, kat seviyesinde kalacak; 2 aksı kenarında kalan kısmı ise 100 cm yukarıya kalkacaktır. Noktaları kat seviyesinden aşağıya indirmek için negatif değerler giriniz. Şu an için 3-Boyutlu Bakış penceresindeki görüntüde herhangi bir değişikliğin olmadığını göreceksiniz. 10. P1 Düzlemi seçiliyken, işaretleyicinizin sağ tuşuna bastığınızda ekrana gelen Kısayol Menüsü nden Elemanları Düzleme Göre Ayarla seçeneğini işaretleyiniz. 11. Karşınıza gelen mesaja Evet yanıtını veriniz. Not: Elemanları Düzleme Göre Ayarla komutuyla, düzlemin içindeki ve kenarındaki tüm elemanlar, düzlemin köşe noktalarının kotuna bağlı olarak, düzlem ile aynı 3-Boyutlu konuma getirilecektir. 34

35 12. Elemanların konumlarındaki değişikliği 3-Boyutlu Bakış penceresinden takip edebilirsiniz. Ekranın son hali aşağıdaki gibi olmalıdır. Not: Düzleme bağlı elemanların düzlem özellikleri, her elemanın kendi özellikler penceresindeki 3D sayfasında görülebilir. Elemanların, bağlı oldukları düzlemden koparılarak, bağımsız şekilde 3-Boyutlu düzenlemelerinin yapılması için Probina Orion Yardım Sistemi ne başvurunuz. Başlarken Kılavuzu 35

36 Döşeme Tasarım ve Detayları Döşeme donatıları, X ve Y yönlerinde hesap aksları tanımlanarak hesaplanmaktadır. Donatılar, yönetmelik uyarınca hesaplanacaktır. Doğru sonucun elde edilmesi için doğru döşeme tiplerinin belirlenmiş olması gereklidir. Yatay (X eksenine paralel) hesap aksları X1, X2,... şeklinde adlandırılırken, dikey (Y eksenine paralel) hesap aksları Y1, Y2,... olarak adlandırılacaktır. Öncelikle A ve B yatay aksları arasında kalan döşemelere, 1 ve 4 akslarını kesecek şekilde bir hesap aksı tanımlayacağız. Bunun için: 1. Daha önce anlatılan kat seçme yöntemlerinden birini kullanarak K01 seviyesine geçiniz. 2. Eleman Araç Çubuğu ndan Döşeme Hesap Aksı ikonunu seçiniz ya da Eleman / Döşeme Hesap Aksı komutunu kullanınız. Döşeme hesap aksları tanımlarken dikkat edilmesi gereken nokta, başlangıç ve bitiş koşullarının doğru belirlenmesidir. Döşeme Hesap Akslarının başlangıç ve bitiş koşullarını belirleyen üç seçenek bulunmaktadır. Döşeme - Hesap Aksı bir döşemenin içinde başlıyor ya da bitiyorsa, bu seçenek kullanılmalıdır. Komşu döşeme açıklıkları tanıtıldığı takdirde, tasarımı yapılan döşemenin mesnet donatıları bu değerlerin dörtte biri kadar uzatılacaktır. Gönye - Hesap aksı kiriş ya da duvar kenarında başlıyor veya bitiyorsa, bu seçenek geçerlidir. Döşeme mesnet donatısı kirişin / duvarın içine doğru kırılarak gönyelendirilir. Konsol - Hesap Aksı konsol bir döşemenin ucunda başlıyor ya da bitiyorsa, bu seçenek kullanılmalıdır. 3. Hesap Aksı Özellikleri penceresinde, hesap aksı etiketinin X1 olduğuna emin olduktan sonra, başta ve sonda Gönye seçeneklerini işaretleyiniz. 4. İşaretleyicinizin sol tuşuyla A ve B aksları arasında, 1 Aksının soluna doğru, açıkta bir noktayı işaretleyerek basılı tutunuz. Klavyede CTRL* tuşu basılıyken, fareyi düz bir çizgi çizecek şekilde sürükleyiniz. *Bu işlem, çizilen hesap aksının tamamen ortogonal olmasını sağlayacaktır. 36

37 5. 4 Aksının sağ tarafını aşacak şekilde çizgiyi uzattıktan sonra, işaretleyicinizin sol tuşunu bırakınız. Ekran görüntüsü aşağıda görüldüğü gibi olacaktır. Not: Probina Orion un kullanacağı donatı* çaplarını Proje Parametreleri menüsünü kullanarak daha önce ayarlamıştık. Döşeme donatı aralıkları ise Ayarlar /Grafik Editör Ayarları»Döşeme Donatıları-1 menüsünden ayarlanabilir. 6. Benzer şekilde B ve C aksları arasındaki döşemelerden de döşeme hesap aksı geçiriniz. Hesap aksını geçirdikten sonra ekran görüntüsü aşağıdaki gibi olmalıdır. 7. Şimdi de 1 ve 2 aksları arasından ve A aksının altından başlayacak şekilde, B aksının üstüne doğru dikey bir hesap aksı çiziniz. (Dikey hesap akslarını çizerken, Hesap Aksı Özellikleri penceresindeki Y butonuna basınız.) *Hesap Aksı Özellikleri menüsünde hiç bir işlem yapılmadan hesap aksı çizildiğinde, döşeme donatıları Moment Katsayıları Yöntemi ile hesaplanarak ekrana çizilecektir. Sonlu Elemanlar Hesap Aksı geçirildiği durumda donatılar, ancak Sonlu Elemanlar Analizi yapıldıktan sonra görülebilecektir. Ayrıntılı bilgi için Probina Orion Yardım Sistemi ne başvurunuz. Başlarken Kılavuzu 37

38 8. Resimde de gösterildiği gibi Y2 ve Y3 akslarını çiziniz. 9. Döşeme Donatı Hesabı Raporunu görmek için Program / Döşeme Hesapları seçeneğini işaretleyiniz. 38

39 10. Donatı Kontrolü Yap (Mevcut Donatıları Değiştirme) seçeneğinin işaretli olduğundan emin olun ve Hesap düğmesine basarak, aktif kattaki döşemeler için hesap yaptırın. Aşağıdaki resimde görülen rapor ekrana gelecektir. 11. Raporu Kaydet düğmesine bastıktan sonra Kapat düğmesine basarak Rapor Baskı Önizleme penceresini kapatınız. 12. İptal düğmesine basarak Döşeme Hesabı diyalog penceresini kapatınız. Başlarken Kılavuzu 39

40 Ölçüler Çalışmanızın herhangi bir anında kalıp planındaki herhangi bir öğeyi ölçülendirebilirsiniz. Ölçülendirme konusu da Başlarken Kılavuzu nun kapsamı dışında olduğundan burada ele alınmayacaktır. Probina Orion Yardım Sistemi ndeki Grafik Editör bölümüne başvurarak ayrıntılı bilgi elde edebilirsiniz. 40

41 Kesitler Oluşturduğunuz kalıp planından istediğiniz doğrultuda kesit alabilirsiniz. 1. Eleman Araç Çubuğu ndan Kesit ikonunu seçiniz ya da Eleman / Kesit komutunu kullanınız. 2. A ve B aksları ortasından, işaretleyicinizin sol tuşuna basıp sürükleyerek yatay bir hat çiziniz. (İşaretleyicinizi sürüklerken CTRL tuşunu basılı tutunuz.) 3. Kalıp planının aşağısında boş bir yere tıklayarak kesitin yerleştirilmesini sağlayınız. Not: Bu işlemleri yaparken, durum çubuğunda yapmanız gereken işlemler belirtilecektir. Ekranın son hali aşağıdaki gibi olmalıdır. Başlarken Kılavuzu 41

42 4. Kesit Özellikleri penceresinde yer alan Kesitte Donatıları Göster seçeneğini işaretleyerek Güncelle düğmesine basınız. Kesitteki donatılar resimdeki gibi görülecektir. Döşeme Yükleri Döşemelerin üzerine noktasal, çizgisel ve alan yükleri anımlanabilmektedir. Ancak, bu konular Başlarken Kılavuzu nun kapsamı dışında yer almaktadır. Probina Orion Yardım Sistemi bu konuda ayrıntılı bilgi içermektedir. Döşeme Boşlukları Döşeme boşlukları da bu kılavuzun kapsamı dışında olduğundan, döşeme boşluk türleri ve tanımlanması hakkında Probina Orion Yardım Sistemi ne başvurunuz. 42

43 Modele 3-Boyutlu Bakış Probina Orion, modelinizin 3-Boyutlu görünüşünü otomatik olarak oluşturacaktır. Probina Orion un gelişmiş 3-Boyutlu görüntü özellikleriyle plan ve 3-Boyut pencereleri aynı ekranda yanyana görüntüleyebilir, ayrıca, değişik 3-Boyutlu görünümler ayarlayacağınız 3-Boyutlu bakış pencereleri de açabilirsiniz. 1. Grafik Editör ekranının alt tarafında yer alan Plan+3B Penceresi ikonuna tıklayınız Boyutlu Bakış penceresine tıklayarak, aktif hale getiriniz. 3-Boyutlu Bakış penceresinin içinde aşağıdaki işlemler gerçekleştirebilmektedir: Görüntüyü döndürmek için işaretleyicinin sağ tuşuna tıklayarak sürükleyiniz. Kaydırma (pan) işlemleri için ise işaretleyicinin tekerleğine basılı tutarak sürükleme işlemini gerçekleştiriniz. Yakınlaşma/uzaklaşma (Zum) işlemleri için işaretleyicinin ortasında bulunan tekerleği ileri/geri çeviriniz. 3-Boyutlu Bakış penceresinde, işaretleyicinizin sağ tuşuna bastığınızda plan penceresindeki aynı kısayol komutları karşınıza gelecektir. Video ve resim kaydetme, renk ve şeffaflık ayarlama, filtreleme gibi özellikler bu yeni görüntüleyicinin üstün özellikleri arasındadır. 3-Boyutlu Bakış penceresinin altında yer alan araç çubuklarından Ayarlar düğmesine tıklayınız. Karşınıza 3B Görünüm Ayarları penceresi gelecektir. Başlarken Kılavuzu 43

44 Telçerçeve Görünüm, Taralı Görünüm, Çubuk Görünüm ve Gizli Çizgiler Görünüm seçenekleriyle modelin 3-Boyutlu halinin görüntülenme şeklini değiştirebilirsiniz ya da her bir eleman grubu için renk ve şeffaflık ayarlarını yapabilirsiniz. Ekranın tamamının plan penceresi ile kaplanmasını istiyorsanız, Yalnızca Plan Penceresi düğmesine basınız. 3-Boyutlu Bakış Penceresi nde yapılacak işlemlerin detayları için Probina Orion Yardım Sistemi ne başvurunuz. 44

45 Bina Analizi ve Tasarımı 1. Program Araç Çubuğu ndan Bina Analizi ikonunu seçiniz ya da Program / Bina Analizi komutunu kullanınız. Proje Parametreleri, modeliniz için en başta belirlemiş olduğunuz parametrelerin tekrar gözden geçirilmesini ve değiştirilmesini sağlar. Yük Kombinasyonu Editörü, analizde kullanılacak yük halleri ve kombinasyonlarının kontrol edilmesini ve değiştirilmesini sağlar. Kat Yükleri ve Bilgileri Editörü, katlara etkiye yatay yüklerin görüntülenmesini ve kullanıcı tanımlı yüklerin ve etkime noktalarının değiştirilebilmesini sağlar. 2. Model Seçenekleri sekmesine tıklayınız. Başlarken Kılavuzu 45

46 Model sayfası, bina analitik modeli oluşturulurken kullanılacak parametrelerin değiştirilmesini sağlar. Detaylar için lütfen Probina Orion Yardım Sistemi ne başvurunuz. Rijitlikler sayfasındaki katsayılar kullanılarak eleman gruplarının kesit özellikleri ölçeklenebilir. Ayarlar sayfasında da genel analiz ayarları yer almaktadır. 3. Perde Modeli bölümünde Sonlu Elemanlar Kabuk Modeli seçeneğini işaretleyiniz. Diğer parametreleri Varsayılan değerlerinde olduğu gibi bırakarak Analiz sekmesine tıklayınız. 46

47 Bina Modeli Kontrolü, bina modelinin geçerliliği hakkında ayrıntılı bir kontrol gerçekleştirir. 4. Bina Modeli Kontrolü düğmesine tıklayınız. Seçili olan kriterler için kontrol gerçekleştirilecektir. Başlarken Kılavuzu 47

48 5. Tüm Katlar seçeneğini işaretleyerek Kontrol düğmesine basınız. 6. Kapat düğmesine basarak diyalog penceresini kapatınız. Bina Analizi, 3-Boyutlu bina modelini çubuk ve kabuk elemanlar kullanarak hazırlayacak, bağlantı ve yükleme bilgilerini oluşturacak ve rijitlik matrisleri yöntemiyle sonlu elemanlar bina analizini gerçekleştirecektir. Kolon/Perde Donatı ve Kiriş Donatı Hesabı seçenekleriyle beraber Donatıları Yeniden Seç seçeneği işaretlendiğinde, bina analizinin hemen ardından donatı hesapları gerçekleştirilecektir. 48

49 7. Başla düğmesine basarak Bina Analizi işlemini başlatınız. Analiz işlemi tamamlandığında, yukarıdaki pencere ekrana gelecektir. Yapılan tüm işlemler ve kontroller hakkındaki tüm bilgiler bu pencerede yer alır. Bina modeliyle ilgili uyarılar olması durumunda, bu uyarılar, mesaj şeklinde ayrı bir pencerenin içinde bildirilecektir. Analiz Sonuçlarının İncelenmesi Probina Orion, analiz sonuçlarını 3-Boyutlu analitik modelin üzerinde görüntüleyebilen gerçek zamanlı bir son işlemciye sahiptir. 1. Analiz Sonrası sekmesine geçerek Model ve Deformasyon Çizimleri düğmesine tıklayınız. Başlarken Kılavuzu 49

50 2. Araç Çubuğu ndan Deplasmanlar ikonunu seçiniz. 3. Yükleme listesinden DX+ yük halini seçiniz. 4. Ekranın solundaki yapı ağacından Deplasmanlar ı yanındaki + işaretine basarak açınız. Menü aşağıdaki şekilde görünecektir. 5. Otomatik Ölçekle kutusunun işaretini kaldırarak, abartma faktörünü biraz artırınız. Deplasmanlar biraz daha abartılı şekilde çizilecektir. 6. Animasyon başlığındaki göster kutusunu işaretleyerek deplasman animasyonunu başlatınız. Not: 3-Boyutlu Bakışta olduğu gibi, burada da işaretleyicinin sağ/sol tuşları ve tekerleği kullanılarak kaydırma, yakınlaşma, döndürme gibi işlemler yapılabilir. 7. Yükleme listesinden G yük halini seçiniz. Deplasman görüntüsü de buna bağlı olarak değişecektir. 8. Araç Çubuğu ndan Çubuk Eleman Sonuç Diyagramları ikonunu seçiniz. 9. İkonun sağında yer alan oka başarak açılan menüden M3 seçeneğini işaretleyiniz. Böylece, G yük hali altında, elemanların Lokal Eksen-3* etrafındaki moment diyagramları çizilecektir. *Lokal eksen tanımları Orion Yardım Sistemi nde ayrıntılı olarak açıklanmıştır. 50

51 10. Ekranın solundaki yapı ağacından Diagramlar ın yanındaki + işaretine basarak açınız. Menü aşağıdaki şekilde gözükecektir. 11. Değer çizgileri ve Etiketler bölümlerindeki Göster kutularının işaretlerini kaldırarak, diyagram değerlerini görüntüden siliniz. Not: Yukarıdaki işlemler yapılırken, animasyonu hiç kapatmadığınıza dikkat edin. Bina Analizi son-işlemcisinin gerçek zamanlı özellikleri sayesinde, animasyon devam ederken, ilgili detaylar açılıp kapatılabilir, döndürme, kaydırma, yakınlaşma/ uzaklaşma gibi işlemler gerçekleştirilebilir. Başlarken Kılavuzu 51

52 Not: Bina Analizi son-işlemcisinin yetenekleri burada anlatılanlarla sınırlı değildir. Burada yer alan görüntü, her şekilde özelleştirilerek, filtrelenebilir. Ayrıntılı bilgi Probina Orion Yardım Sistemi nde yer almaktadır. 12. Son-işlemci penceresinin sağ üst köşesindeki X işaretini tıklayarak pencereyi kapatınız. 13. Kapat düğmesine basarak, Analiz Formu penceresini kapatınız. Bina Analizi Sonuç Raporlarının İncelenmesi Bina analizi sonucunda elde edilen kesit değerleri ve yönetmelik hükümlerince yapılan kontroller, Analiz Formu penceresinin Analiz Sonrası ve Raporlar sayfalarında yer almaktadır. Ancak, bu raporlar, şu an için elinizdeki kılavuzun kapsamı dışındadır. Ayrıntılı bilgi için, Probina Orion Yardım Sistemi ne başvurunuz. 52

53 Kolon/Perde Donatı Hesabı 1. Program / Kolon-Perde Donatı Hesapları seçeneğini işaretleyiniz. Not: Burada elde edeceğiniz sonuçlar, mevcut kolon tasarım ayarlarına bağlıdır. Kendi ayarlarınızı Kolon/Perde Tasarım Ayarları ve Parametreleri menüsünü kullanarak oluşturabilirsiniz. Not: Bina Analizi aşamasında kolon/perde donatı hesabı yapılmasını talep ettiğinizden, kolon donatıları seçilmiş olarak karşınıza gelecektir. Dolayısıyla, hemen rapor oluşturabilirsiniz. 2. Dosya / Kolon Donatı Hesabı Raporu seçeneğini işaretleyiniz. Başlarken Kılavuzu 53

54 3. Kaydet düğmesine basarak raporu kaydediniz. 4. Kapat düğmesine basarak raporu kapatınız. 5. Kolon/Perde Donatı Hesapları menüsünü, Dosya / Çıkış seçeneğiyle kapatarak, Grafik Editör ekranına geri dönünüz. 6. Yapı Ağacı nın altında yer alan Kolon Aplikasyonu düğmesine basarak, Kolon Aplikasyonu görünümüne geçiniz. 1/50 ölçekle çizilen kalıp planı, 1/20 ölçeğine geçecektir. 7. Araç çubuğunda ya da Kısayol Menüsü nde yer alan Donatıları Düzenle ikonunu/seçeneğini tıklayarak Donatıları Güncelle seçeneğini işaretleyiniz. 8. Karşınıza gelen pencerede Aktif Kattaki Tüm Kolonlara/Perdelere Uygula düğmesine basınız. Kolon aplikasyonu ekrana çizilecektir. 9. Tüm etriyeleri pafta yanına.çizdirmek için Araç çubuğunda ya da Kısayol Menüsü nde yer alan Donatıları Düzenle ikonunu/seçeneğini tıklayarak Kolon Etriye Açılımları (Pafta Yanı) seçeneğini işaretleyiniz ve pafta üzerinde etriyelerin çizileceği yeri gösteriniz. Etriyeler pafta yanına otomatik açılarak hangi kolona/perdeye ait oldukları poz bilgileriyle birlikte altlarına yazılacaktır. 54

55 10. Metraj tablosu için de aynı menüdeki Metraj Tablosu seçeneğini işaretleyerek paftadaki yerini göstermeniz yeterlidir. 11. Kalıp planına dönmek için Kalıp Planı ikonuna tıklayınız. Kiriş Donatı Hesapları ve Çizimleri 1. Program / Kiriş Donatı Hesapları ve Çizimleri» Kat Kirişleri seçeneğini işaretleyiniz. Not: Burada elde edeceğiniz sonuçlar, mevcut kiriş tasarım ayarlarına bağlıdır. Kendi ayarlarınızı Kiriş Tasarım Ayarları ve Parametreleri menüsünü kullanarak oluşturabilirsiniz. Not: Bina Analizi aşamasında Kiriş Donatı Hesabı yapılmasını talep ettiğinizden, kiriş donatıları seçilmiş olarak karşınıza gelecektir. Dolayısıyla, hemen rapor oluşturabilirsiniz. Başlarken Kılavuzu 55

56 Ancak, kolon tasarımı için de geçerli olmak üzere, kiriş tasarımında bir olumsuzluk bulunabilir ya da kiriş donatılarını kendiniz düzenlemek isteyebilirsiniz. Bu durumda, Probina Orion un interaktif tasarım özelliklerini kullanmalısınız. Ayrıntılı bilgi için lütfen Probina Orion Yardım Sistemi ne başvurunuz. 2. Dosya / Kiriş Donatı Hesabı Raporu seçeneğini işaretleyiniz. 3. Kaydet düğmesine basarak raporu kaydediniz. 4. Kapat düğmesine basarak raporu kapatınız. 5. Pafta / Tüm Aksların Donatı Detay Çizimleri (Tek Pafta) seçeneğini işaretleyiniz. 6. Pafta Türü olarak Tüm Katlar (Tek Pafta) seçeneğini işaretleyiniz. İsterseniz katlar için ayrı ayrı da pafta oluşturabilirsiniz. 56

57 7. Yerleşim Dikey Sıra Adedi ni 3 olarak ayarladıktan sonra Tamam düğmesine basarak çizimi oluşturunuz. 8. Karşınıza Probina Orion un entegre CAD editörü içerisinde hazırlanmış kiriş detay çizimleri gelecektir. 9. Eğimli kirişlerin de detay çizimleri hazırlanmıştır. Ayrıca yay kirişlerin de donatı çizimleri tek parça halinde yapılmakta ve üzerlerine dairesel kiriş olduğuna dair uyarı yazılmaktadır. 10. Bu aşamada çizimi düzenleyebilir ya da çıktı alabilirsiniz. Diğer CAD programlarıyla paylaşım gerçekleştirmek için çizimi DXF formatına çevirebilirsiniz. 11. Çizimi kapatınız. 12. Dosya / Çıkış seçeneğini kullanarak Kiriş Donatı Hesapları ve Çizimleri menüsünden çıkınız. Tasarım Durumu Ekranı Kolon/Perde ve Kiriş elemanlarının tasarım durumlarını grafiksel olarak kalıp planında ve 3 boyutlu model üzerinde takip edebilirsiniz. Probina Orion elemanların tasarım durumları için renk kodları kullanmaktadır. 1. Tasarım Durumu ekranını açmak için Tasarım Durumu ikonuna tıklayınız. Başlarken Kılavuzu 57

58 Eleman renk kodlarının açıklamaları aşağıdaki gibidir: YEŞİL: Tasarım Başarılı TURUNCU: Tasarım Başarılı (Önceki Analize Göre) KIRMIZI: Tasarım Başarısız RENKSİZ: Tasarım Yapılmamış ya da gerekli donatı alanı sağlanmış olmasına rağmen aralık şartlarından dolayı başarısız tasarım. Örnek projede tüm elemanların tasarımı yeterli olduğundan hepsi yeşil renkle gösterilmektedir. Tasarım durumları Yapı Ağacı ndan da takip edilebilir. Not: Tekrar Bina Analizi yaparsanız, tüm elemanların rengi turuncu olacaktır. Probina Orion içerisinde mühendisin hata yapmasını engelleyen Analiz Uyarı Sistemi bulunmaktadır. Bu renk kodlamaları da bu sistemin bir parçasıdır. Detaylı bilgi Probina Orion Yardım Sistemi nde bulunabilir. Metraj Raporlarının Alınması Probina Orion, metraj raporlarının değişik formatlarda hazırlanmasına olanak vermektedir. 1. Dosya / Metraj Tabloları seçeneğini kullanarak Metraj Tabloları penceresini yükleyiniz. 58

59 Not: Kolonların tasarımı yapıldıktan sonra donatı metraj raporları otomatik oluşturulur. Döşeme donatıları kalıp planında çizdirildikten ve pozlandıktan sonra donatı metraj raporu oluşturulabilir. Kirişler ise paftalandıktan sonra donatı metraj raporları oluşturulabilir. Metraj raporları Excel ve Access programlarına aktarılabilir. Rapor Yöneticisi Kaydettiğiniz tüm raporları tek bir rapor haline getirerek tek seferde yazıcıya gönderebilirsiniz. 1. Dosya / Rapor Yöneticisi seçeneğini işaretleyiniz. Ayrı ayrı oluşturulmuş ve kaydedilmiş raporları istediğiniz şekilde sıralayabilir ve yazdırabilirsiniz. Temeller Probina Orion ile tekil temeller, kazıklı tekil temeller, sürekli temeller, kirişli/kirişsiz radye temeller hesaplanabilir. Ancak, temeller bu kılavuzun kapsamı dışında olduğundan burada bahsedilmeyecektir. Ayrıntılı bilgiyi Probina Orion Yardım Sistemi nde bulabilirsiniz. Başlarken Kılavuzu 59

60 Sırada Ne Var? Bu basit örnekte, küçük bir bina modelini hazırlayarak analiz ve tasarım işlemlerini gerçekleştirdik. Bundan yola çıkarak, daha karmaşık modeller oluşturup kendi başınıza denemenizi tavsiye ederiz. Probina Orion Bina Tasarım Sistemi ile beraber birçok yardımcı döküman sunulmaktadır. Probina Orion Sesli Demo CD leri - Programın kullanımının sesli anlatıldığı CD lerdir. Probina Orion Bina Tasarım Sistemi ni kullanmaya yeni başlayanlar için hazırlanmıştır. Probina Orion Eğitim Kılavuzu - Probina Orion Bina Tasarım Sistemi ne yeni başlayanlar için komple bir kılavuz niteliğindedir. (Elinizdeki kılavuzdan sonra uygulanması tavsiye edilmektedir.) Probina Orion Kullanım Kılavuzu - Probina Orion Bina Tasarım Sistemi nin Yardım menüsünden ulaşılabilir. Programın tüm ayrıntılarının açıklandığı bu kitap, bir başvuru kitabı niteliğindedir. Probina Orion Teknik Notları - Bazı özel durumlarda izlenmesi gereken modelleme adımları, dikkat edilmesi gereken noktalar gibi konular ele alınmaktadır. Kullanıcılarla girdiğimiz etkileşim sonucunda zamanla daha geniş kapsama sahip olacaktır. Probina Orion Verifikasyon Kılavuzları - Probinanın ürettiği sonuçların doğruluğunu kontrol etmek için hazırlanmış dökümanlardır. Cevabı bilinen ya da daha önce çözülmüş problemlerin çözümlerini içeren bu kılavuzlarda, nümerik sonuçlar analitik ya da el çözümleriyle de karşılaştırılmaktadır. 60