HAFTALIK BÜLTEN 13 EKİM 17 EKİM 2014

Transkript

1 13 EKİM 17 EKİM 2014 HAFTANIN ÖZETİ Hafta içerisinde global büyüme kaygılarıyla Fed'in faiz artırım adımını erteleyebileceğine ilişkin beklentiler ve petrol fiyatlarının dört yılın en düşük seviyelerine gerilemesi nedeniyle dünya piyasalarında kayıplar yaşandı. Dünya piyasalarının aksine bu durum BİST endeksini yükseltti. BIST 100 endeksi, Çarşamba günü beklentilerin altında gelen cari açık verisi ve küresel piyasalardaki riskten kaçışa paralel olarak dünya piyasaları ile birlikte düşüşe geçti. Endeks Cuma günü dünya borsalarındaki satış dalgasının sona ermesi ve risk iştahındaki toparlanmanın etkisiyle yükseliş kaydederek haftayı ,29 seviyesinde kapadı. Dolar kuru Fed in tahvil alımlarındaki beklentiler nedeniyle hafta içinde yükselse de Cuma günü risk iştahının artması ile bir miktar gerileyerek günün sonunda TL/USD seviyesine indi. Euro haftayı TL seviyesinden kapatırken Euro/Dolar paritesi seviyesine yükseldi. 2,3 2,25 2,2 2,15 2,1 2,05 2 1,95 3,15 3,1 3,05 3 2,95 2,9 2,85 2,8 2,75 2,7 2,65 1,45 1,4 1,35 1,3 1,25 1,2 1,15 USD/TL EUR/TL EUR/USD

2 İki yıllık gösterge tahvilin bileşik faizi ise yüzde 8.91 seviyesinin altını gördü. Küresel piyasalardaki yavaşlama ile birlikte azalan petrol talebi petrol üreticisi bazı ülkelerin talebi kısmak istemeyeceğini açıklaması üzerine brent petrolün fiyatı USD ye düştü. Altın ise 1, USD ye yükseldi , , , , ,00 BIST 100 TCMB FAİZ ORAN (%) Borç Alma Borç Verme GECELİK(O/N) GEÇ LİKİDİTE ALTIN 1 HAFTA REPO - 8,25 KAPANIŞ VERİLERİ (17 EKİM 2014) BİST , USD/TRY USD/JPY EUR/TL EUR/USD ALTIN ($/ONS) 1,239.24

3 İÇ PİYASALARDA ÖNEMLİ GÖSTERGELER TARİH GÖSTERGE DÖNEM TAHMİN ÖNCEKİ AÇIKLANAN Cari Denge Ağustos -3.2 mlyr $ -2.7 mlyr $ -2.8 mlyr $ İşsizlik Temmuz %9.1 % TCMB beklenti anketi, TÜFE (Yılsonu) Ekim %8.89 %9.16 DIŞ PİYASALARDA ÖNEMLİ GÖSTERGELER TARİH GÖSTERGE DÖNEM TAHMİN ÖNCEKİ AÇIKLANAN İngiltere TÜFE oranı Eylül %0.2 %0.4 % Euro bölgesi sanayi üretimi Ağustos -%1.6 %0.9 -% Almanya ZEW endeksi Ekim Almanya TÜFE, nihai Eylül %0.8 %0.8 % Almanya NY Fed imalat endeksi Ekim ABD ÜFE Eylül %0.1 %0.0 -% ABD Çekirdek ÜFE Eylül %0.1 %0.1 % ABD perakende satışlar Eylül -%0.1 %0.6 -% ABD çekirdek perakende satışlar Eylül %0.3 %0.3 -% Euro bölgesi enflasyon, nihai Eylül %0.3 %0.4 % ABD işsizlik maaş başvuruları ABD sanayi üretimi Eylül %0.4 -%0.2 % ABD kapasite kullanım oranı Eylül ABD Philadelphia Fed endeksi Ekim ABD Mich. tük. güven end, öncü Ekim

4 İÇ PİYASALARDA MAKROEKONOMİK GELİŞMELER Orta Vadeli Mali Plan açıklandı Yüksek Planlama Kurulu'nun dönemini kapsayan Orta Vadeli Mali Plan'a (OVMP) ilişkin yayımlanan kararında söz konusu dönemde "ekonomi politikasının temel amacının, enflasyonla mücadeleye kararlılıkla devam etmek ve cari işlemler açığını tedricen düşürerek büyümeyi artırmak" olduğu belirtildi. Bu amaca yönelik olarak, para ve maliye politikalarında sıkı duruşun devam ettirileceği, gelir politikasıyla da bu duruşun destekleneceği ve özellikle yapısal reformlara hız verileceği ifade edildi. OVMP de 2014 ve 2015 için büyüme rakamları sırasıyla yüzde 4'ten yüzde 3.3'e ve yüzde 5'ten yüzde 4'e revize edildi. Aynı dönemi kapsayan Kalkınma Bakanlığının Yatırım programı çerçevesinde gelecek yıl 88,5 milyar liralık kamu sabit sermaye yatırımı yapılması planlanıyor. Bu tutarın yüzde 51,2'sinin Merkezi Yönetim Bütçesi, yüzde 33,5'inin mahalli idareler, yüzde 12,6'sının KİT ve özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar tarafından gerçekleştirilmesinin öngörüldüğü ifade edildi. Merkezi Bütçe Eylül ayında 9.2 milyar TL açık verdi Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Eylül 2014 Aylık Bütçe Gerçekleşmeleri raporunda 2013 yılı Eylül ayında 4,7 milyar TL olan bütçe açığının, 2014 yılı Eylül ayında 9,2 milyar TL ye yükseldiği açıklandı. Rapora göre 2013 yılı Eylül ayında 1,4 milyar TL faiz dışı fazla verilirken 2014 yılı Eylül ayında 4,6 milyar TL faiz dışı açık verildi yılı Eylül ayı vergi gelirleri tahsilatı geçen yılın aynı ayına göre yüzde 8,3 oranında artarak 26 milyar 237 milyon TL oldu. Ocak-Eylül 2014 döneminde bütçe açığı 11 milyar 930 milyon TL, faiz dışı fazla 26 milyar 339 milyon TL ve vergi gelirleri tahsilatı ise geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,7 oranında artarak 258 milyar 651 milyon TL oldu. Maliye Bakanı Mehmet Şimşek yaptığı açıklamada gelecek yıl para ve maliye politikasının sıkı tutulmaya devam edileceğini ayrıca şu aşamada yeni vergi konusunda somutlaşmış bir çalışma olmadığını ve vergi oranlarında herhangi bir artış öngörülmediğini söyledi.

5 Cari Açık 2.8 milyar TL oldu Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından açıklanan Ağustos ayı ödemeler dengesi raporuna göre Temmuz ayında cari işlemler hesabı 2.7 milyar TL açık verirken Ağustosta bu hesap 2.8 milyar TL açık verdi. Ocak - Ağustos döneminde ise toplam açık 29.6 milyar TL ye yükseldi. TCMB açıklamasında, "Bu gerilemede, ödemeler dengesi tablosundaki dış ticaret açığının milyar dolar azalarak milyar dolara düşmesi, net hizmet gelirlerinin 1.7 milyar dolar artarak milyar dolara yükselmesi ve gelir dengesi açığının 836 milyon dolar azalarak 5.82 milyar dolara gerilemesi etkili olmuştur." denildi. Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, tasarrufları artırmak için kamunun kendisine çeki düzen vermesi, açığını azaltması ve tasarruflarını artırması gerektiğini kaydederek, petrol fiyatlarında aşağı yönlü trend sürerse 2015 yılında cari açığın GSYH'ya oranının OVP'de öngörülen %5.4'ten daha düşük olarak, %5'in altına gerileyebileceğini söyledi. Başbakan Yardımcısı Ali Babacan ise, Cari açıkla mücadelede ciddi bir başarı ortaya koyduk ve bunu çok kısa zamanda gerçekleştirdik. Geçen sene yüzde 7,9 olan cari açığı, bu yıl yüzde 6 nın da altında bir rakamda görmeyi bekliyoruz dedi. Babacan, cari açıkta yüzde 2 puanın üzerine çıkması beklenen düşüşün büyümeden fedakarlık yapılmadan gerçekleştirildiğine de dikkati çekerek, bunun Türkiye'nin yüksek büyümeye ulaştığı zaman yüksek cari açık vereceği yönündeki yorumların gerçeği yansıtmadığını kanıtladığını vurguladı. İşsizlik yüzde 9.8 e yükseldi Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan verilere göre, işsizlik oranı Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarını kapsayan Temmuz döneminde yüzde 9.8'e yükselirken, tarımdışı işsizlik ise yüzde 12 oldu. Artışta ekonomik aktivitedeki yavaşlama etkili oldu. Mevsim etkilerinden arındırılmış istihdam oranı ise bir önceki döneme göre 0,2 puanlık azalışla yüzde 45,2 oldu. Mevsim etkilerinden arındırılmış işsizlik oranı Temmuzda bir önceki aya göre 0,4 puanlık artış ile yüzde 10,4 oldu. Beklenti Anketi: Yıl sonu TÜFE beklentisi yüzde 9.16 TCMB Ekim 2014 Beklenti Anketi'nde yılsonu TÜFE beklentisi yüzde 8.89'dan yüzde 9.16'ya, dolar/tl beklentisi ise 2.24'ten 2.28'e yükseldi. BİST Repo ve Ters Repo Pazarı'nda oluşan cari ay sonu gecelik faiz oranı beklentisi ise yüzde 9,56'ya olarak hesaplandı.

6 DIŞ PİYASALARDA MAKROEKONOMİK GELİŞMELER Yellen ABD büyümesine güveniyor ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Janet Yellen'ın kapalı bir toplantıda, ABD ekonomisinin yüzde 3 kadar bir büyüme kaydetme yolunda, enflasyonun da hedefe doğru yükselme yönünde olduğunu söylediği belirtildi. Amerika Merkez Bankası Fed'in araştırma raporu ''bej kitap'' bir öncekinde olduğu gibi mütevazı ile ılımlı düzeyde büyümeye işaret etti. Fed üyeleri yaptıkları açıklamalarında küresel ekonomide yavaşlamayı değerlendirirken, bunun ciddi bir boyuta ulaşması durumunda ABD'de yapılacak faiz artırımını geciktirebileceğini söylediler. Fed Başkan Yardımcısı Stanley Fischer, uzun süredir sağlanan alışılmışın dışındaki desteklerin ardından ABD para politikasının normalleştirilmesi çabalarının, küresel görünümden olumsuz etkilenebileceğini belirtti. Fed yöneticilerinden bazıları faiz artırımının ötelenmesi gerektiğini belirtirken bazıları bu fikre karşı çıktı. Ayrıca tahvil alımlarına devam etme ile ilgili de karşıt fikirler açıklandı. Avrupa Adalet Mahkemesi ECB'nin tahvil alımları aleyhine açılan davayı ele aldı Avrupa Adalet Mahkemesi, Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) ikincil piyasadan devlet tahvili alım programının yasal olmadığına dair açılan davayı ele aldı. ECB'nin Doğrudan Parasal İşlemler (OMT) programına karşı çıkanlar mali açıdan zor durumdaki ülkelere ait devlet tahvillerinin ECB tarafından satın alınması planının ECB ve Euro bölgesi ülkeleri için zararla sonuçlanabileceğini iddia ediliyor. Alman siyasetçilerin de desteklediği girişim başarılı olursa ECB aleyhinde benzer inisiyatiflerin başlayabileceği gibi ECB politikalarına muhalefetin artması Merkez Bankasının hareket alanını daraltabilecek. Almanya Başbakanı Angela Merkel, Avrupa'nın kamu açıklarının azaltılması ve rekabetin güçlendirilmesi konularında ilerleme kaydetmesi gerektiğini, çünkü Euro bölgesi borç krizinin henüz aşılmadığını ve nedenlerinin henüz ortadan kaldırılmadığını söyledi. ECB icra kurulu üyelerinden Benoit Coeure ise varlık alımlarına gelecek günler içerisinde başlayacaklarını söyledi. ECB Yönetim Kurulu'nun ihtiyaç duyulması halinde ek

7 önlemler alacağını da belirten Coeure, Euro bölgesinde üçüncü ve dördüncü çeyreklerde pozitif büyüme görülmesini beklediğini de ifade etti. ECB Yönetim Kurulu üyelerinden Ewald Nowotny, bankanın Euro bölgesindeki ekonomik sorunlara yönelik daha fazla adım atmak için alanı olduğunu, ancak acil tedbirlere ihtiyaç duyulmadığını söyledi. Almanya'nın mali teşvik ihtiyacı içinde olmadığını söyleyen ECB üyelerinden ve Almanya Merkez Bankası Bundesbank'ın da Başkanı Jens Weidmann, ECB Başkanı Mario Draghi'nin Almanya'nın Euro bölgesi ekonomilerini desteklemek için kamu yatırımlarını artırması çağrısına karşılık, Almanya'da kamu yatırımlarının artmasının Euro bölgesinin bazı çevre ülkelerine sağlayacağı desteğin de zaten çok büyük olmayacağını açıklamasında bulunarak olumsuz yanıt verdi. IMF büyüme tahminini aşağı çekti Uluslararası Para Fonu (IMF) artan jeopolitik riskleri ve finans piyasalarındaki düzeltme riski konularında uyarılar yaparak, küresel büyüme tahminini aşağı çekti. IMF açıklamasında bu yıl yüzde 3.3 olarak gerçekleşecek küresel büyümenin önümüzdeki sene için yüzde 3.8 olacağını belirtti. IMF tarafından yapılan Temmuz ayı büyüme tahmininde 2015 tahmini yüzde 4 olmuştu. Pekin ile IMF yavaşlamada anlaştı Merkez bankaları ve Uluslararası Para Fonu yetkilileri (IMF) Çin yönetimi ile anlaşarak ülke ekonomisinde görülen yavaşlamanın sağlıklı olduğu ve ek parasal genişlemeye ihtiyaç olmadığı konusunda görüş birliği sağladığı açıklandı. Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings ise yaptığı açıklamada, "Çin'in ekonomi stratejilerinde henüz bir 'u dönüşü' gözükmüyor" ifade etti. Fitch Çin için henüz ciddi bir risk görmüyor. IEA: Petrol talebi 2015'te zayıflayacak Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), dünyanın 2015 yılında petrol talebindeki büyümenin tahmin edilenden çok daha düşük olacağını ve petrol fiyatlarının düşmeye devam edeceğini açıkladı. IEA'nın açıklanan aylık raporunda, "Son dönemdeki fiyat düşüşlerinin ardında hem arz hem de talep rol oynuyor. Arzın zarar görmesi ya da talep büyümesinin artması için petrol fiyatlarının daha da düşmesi gerekir" denildi.

8 BANKACILIK SEKTÖRÜ VERİLERİ Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) verilerine göre, Bankacılık Sektörü Kredileri 3 Ekim 2014 itibariyle Milyon TL ile haftalık bazda %0.38 arttı. Bankacılık sektöründe kredi toplamı, son verinin yayımlandığı 26 Eylül 2014 tarihinde Milyon TL seviyesinde gerçekleşmişti. Kalkınma ve Yatırım Bankalarında ise 3 Ekim 2014 itibariyle kredi toplamı Milyon TL oldu. Bu tutarın toplam krediler içerisindeki payı ise %5,15 dir. TOPLAM AKTİFLER BANKACILIK SEKTÖRÜNDE TOPLAM KREDİLER Krediler - Sektör - TP Krediler - Sektör - Toplam Krediler - Sektör - YP KALKINMA VE YATIRIM BANKALARI TOPLAM KREDİLER ÖZKAYNAKLAR TOPLAM MEVDUAT Krediler - KYB - TP Krediler - KYB - Toplam Krediler - KYB - YP TOPLAM KREDİLER MENKUL DEĞER PLASMANLAR Kaynak: BDDK ( tarihli verilerdir.) Sermaye Yeterliliği Rasyosu (SYR) BDDK nın açıkladığı son veriye göre Ağustos 2014 itibariyle %16,26 olarak gerçekleşti. Temmuz 2014 te de bu oran %16,26 oldu. Sermaye Yeterlilik Rasyosu yasal sınırı %8, hedef rasyosu ise %12 olarak kabul ediliyor Kaynak: BDDK SERMAYE YETERLİLİK RASYOSU Sektör Hedef Rasyo Yasal Sınır

9 SERMAYE YETERLİLİK RASYOSU 2008/ / / / / / /8 BANKACILIK SEKTÖRÜ 17,99 20,62 18,97 16,55 17,88 15,30 16,26 Mevduat Bankaları 16,55 19,28 17,74 15,51 17,26 14,59 15,60 Katılım Bankaları 15,21 15,27 15,07 14,04 13,90 14,00 15,10 Kalkınma ve Yatırım Bankaları 59,38 60,27 58,66 48,17 34,27 32,69 32,24 20 EKİM- 24 EKİM 2014 PİYASA GÜNDEMİ 20 EKİM Eylül ayı Merkezi yönetim borç stoku 21 EKİM Eylül ayı ABD ikinci el konut satışları (Piyasa Beklentisi: 5.1 mlyn) 22 EKİM Eylül ayı ABD TÜFE (Piyasa beklentisi: %0.1) Eylül ayı ABD çekirdek TÜFE (Piyasa beklentisi: -%0.2) 23 EKİM Ekim ayı PPK Kararı Ekim ayı Almanya imalat PMI, öncü Ekim ayı Almanya hizmetler PMI, öncü Ekim ayı Euro bölgesi imalat PMI, öncü (Piyasa beklentisi: 50.3) Ekim ayı Euro bölgesi hizmetler PMI, öncü (Piyasa beklentisi:52.0 ) Eylül ayı İngiltere perakende satışlar ABD işsizlik maaş başvuruları 24 EKİM Eylül ayı ABD yeni konut satışları (Piyasa beklentisi: )