MACARİSTAN ÜLKE RAPORU

Transkript

1 MACARİSTAN ÜLKE RAPORU

2 YÖNETİCİ ÖZETİ Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Macaristan a ihracat yapan 246 firma bulunmaktadır tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı nın Türkiye'de Faaliyette Bulunan Yabancı Sermayeli Firmalar Listesi ne göre Bursa da Macaristan sermayeli 2 firma faaliyet göstermektedir. Türkiye nin 2014 yılı itibariyle Macaristan a ihracatı yaklaşık 694 Milyon dolardır. İthalatımız ise 1 milyar dolar civarındadır yılı dokuz aylık dönemde Macaristan ile ihracatımız yaklaşık 500 milyon dolar olarak seyrederken, ithalatımız 975 milyon dolar civarındadır. Bursa ve Macaristan arasında gerçekleşen ticarete baktığımızda, ihracatımız 2014 yılı itibariyle 86 milyon dolar iken ithalatımız ise 54 milyon dolar olarak gerçekleşmiştir yılında sadece 326 milyon dolar olan ikili ticaret hacmi, 2014 yılı sonuna gelindiğinde yaklaşık 6 kat oranında artmış ve yaklaşık 1.9 milyar dolara ulaşmıştır. Genel olarak bakıldığında, Macaristan a yönelik ihracatımızın % 95 ini sanayi ürünleri, % 5 ini ise tarım ürünleri oluşturmaktadır. Macaristan, AB üyeliğimizi desteklemektedir. Macaristan, Türkiye yi Doğu ya Açılım politikasının merkez ülkelerinden biri olarak görmekte; ekonomi, ticaret ve enerji alanındaki ilişkilerini geliştirmek istemektedir. Ülkemiz Macaristan a makine, demir-çelik, elektrikli cihazlar, tekstil ve gıda ihraç etmekte; Macaristan dan ise elektronik cihazlar, makine, otomotiv yan sanayi ve kimyasal ürünler almaktadır. İletişim, bankacılık, altyapı, imalat sektörlerinin büyük bölümü yabancı yatırımcıların mülkiyetinde bulunmaktadır. Özel sektörün GSYİH içindeki payı bölge ülkeleri içinde de en yüksek oranlardan biri olan %80 düzeyindedir. Küresel krizden en fazla etkilenen ülkelerden biri olan Macaristan ekonomisi, 2009 yılında %6,8 oranında küçülmüştür. Ekonomide 2010 ve 2011 yılları arasında % 1 in üzerinde büyüme gerçekleşmesine rağmen, 2012 yılında % 1 civarında küçülme olmuş ve henüz beklenen canlanma sağlanamamıştır tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı nın Türkiye'de Faaliyette Bulunan Yabancı Sermayeli Firmalar Listesi ne göre Bursa da Macaristan sermayeli 2 firma (Brokmer Mad.Ltd.Şti. ve Four M Lojistik Hizmetleri Dış Ticaret Ltd.Şti.) faaliyet göstermektedir. 1

3 1) BURSA İLE MACARİSTAN DIŞ TİCARETİ Bursa- Macaristan Dış Ticaret Değerleri $ YIL İHRACAT İTHALAT HACİM DENGE Kaynak: TÜİK 2) TÜRKİYE İLE MACARISTAN DIŞ TİCARETİ Türkiye Macaristan Dış Ticaret Değerleri (Milyon Dolar) Yıllar İhracat İthalat Hacim Denge (Ocak-Eylül) (Ocak-Eylül) Kaynak TÜİK 1997 yılında imzalanan STA ve 2004 yılında iki ülke arasında tesis edilen Gümrük Birliği, iki ülke ticaret hacmine olumlu katkı sağlamıştır yılında sadece 326 milyon dolar olan ikili ticaret hacmi, 2014 yılı sonuna gelindiğinde yaklaşık 6 kat oranında artmış ve yaklaşık 1.9 milyar dolara ulaşmıştır. Ancak aynı dönem içinde, bir yandan ikili ticaret hacmi hızla artarken, diğer yandan da ilk başlarda dengeli bir seyir izleyen ticaretin, özellikle 2004 yılından sonra, ülkemiz aleyhine her sene artan oranlarda açık verir hale gelmiştir. 2

4 Türkiye-Macaristan ikili ticaretine ihracatımız açısından bakıldığında, Macaristan a yönelik ihracatımızın 2014 yılında % 6 oranında artarak 694 milyon dolar olmuştur yılında ülkemizin Macaristan dan yaptığı ithalat ise, bir önceki yıla göre %3 oranında azalarak milyon dolar olmuştur. İthalat ve ihracat rakamlarındaki gelişmeler sonucunda, ülkemizin Macaristan a yönelik dış ticaret açığı 494 milyon dolar olmuştur. Genel olarak bakıldığında, Macaristan a yönelik ihracatımızın % 95 ini sanayi ürünleri, % 5 ini ise tarım ürünleri oluşturmaktadır. İhracatımızda olduğu gibi, Macaristan dan yapılan ithalatta da sanayi ürünlerinin payı yüksektir. Macaristan, AB üyeliğimizi desteklemektedir. Her iki ülke Dışişleri Bakanlıkları arasında düzenli istişare mekanizmaları mevcuttur. Öte yandan, Macar Hükümeti ekonomik/ticari odaklı bir dış politika takip etmektedir. Bu kapsamda, Macaristan Dışişleri Bakanlığı nın adı da 2014 yılında Dışişleri ve Dış Ticaret Bakanlığı olarak değiştirilmiştir. Macaristan, Türkiye yi Doğu ya Açılım politikasının merkez ülkelerinden biri olarak görmekte; ekonomi, ticaret ve enerji alanındaki ilişkilerini geliştirmek istemektedir. Ülkemiz Macaristan a makine, demir-çelik, elektrikli cihazlar, tekstil ve gıda ihraç etmekte; Macaristan dan ise elektronik cihazlar, makine, otomotiv yan sanayi ve kimyasal ürünler almaktadır. 3) BURSA DAN MACARİSTAN A İHRACAT YAPAN FİRMALAR Uludağ İhracatçı Birlikleri nin kayıtlarına göre, Bursa dan Macaristan a ihracat yapan 246 firma bulunmaktadır. 4) MACARİSTAN EKONOMİK VE SOSYAL GÖSTERGELER GSYİH ( Milyon $ ) (2015,IMF) KBGSYİH ( $ ) (2015,IMF) Büyüme Oranı ( % ) 2,7 (2015,IMF) Nüfus (2015,IMF) Yüzölçümü ( km² ) Başkent Budapeşte Ülke ekonomisi büyüklük bakımından halen bölge ülkeleri arasında Polonya ve Çek Cumhuriyeti nden sonra bölgede 3. sırada yer almaktadır. Macaristan Avrupa ya ticaret ve yabancı yatırım yolu ile sıkı şekilde bağlanmış önemli sektörleri ile bölgedeki en açık ekonomiye sahip ülkedir. Mal ihracatının ¾ ü AB ye yapılmaktadır. AB ülkelerinin güçlü talebi ülke ekonomisi üzerinde net etkiye sahiptir. Bu durum, 3

5 batılı üreticilerin üretim faaliyetlerini Macaristan a konuşlandırmaları sayesinde AB nin büyüme hızının düştüğü ve ülke parası Forint in değerlendiği dönemlerde bile devam etmiştir. Doğrudan yabancı sermaye yatırımları ülkenin üretiminin modernleşmesinde ve ihracatının doğudan batıya kaymasında önemli rol oynamıştır. Bu süreç 1990 lı yılların ortalarında uygulanan agresif özelleştirme politikaları ile başlamıştır. İletişim, bankacılık, altyapı, imalat sektörlerinin büyük bölümü yabancı yatırımcıların mülkiyetinde bulunmaktadır. Özel sektörün GSYİH içindeki payı bölge ülkeleri içinde de en yüksek oranlardan biri olan %80 düzeyindedir. Son yıllarda özelleştirme kadar önemli olan bir diğer gelişme de kırsal bölgelerde küçük üretim tesislerinden büyük fabrikalara kadar yapılan çeşitli yabancı yatırımlardır. Küresel krizden en fazla etkilenen ülkelerden biri olan Macaristan ekonomisi, 2009 yılında %6,8 oranında küçülmüştür. Ekonomide 2010 ve 2011 yılları arasında % 1 in üzerinde büyüme gerçekleşmesine rağmen, 2012 yılında % 1 civarında küçülme olmuş ve henüz beklenen canlanma sağlanamamıştır. Macar ekonomisinin gösterdiği daralma, küresel krizle doğrudan ilintili olduğu kadar, 2006 yılı son çeyreğinden bu yana Macaristan da uygulanmakta olan ve sıkı para ve maliye politikaları öngören ekonomik istikrar paketleri ile de ilişkilendirilmektedir. Macar ekonomisinde 2013 yılında yeniden canlanma sağlanmış ve büyüme % 1,5 civarında olmuştur yılında Macar ekonomisi % 3,6 oranında büyümüştür yılından beri gerçekleşen en hızlı yıllık büyümedir yılında yatırımlar ve özel tüketimdeki artışlar ekonominin büyümesini sağlayan en önemli faktörlerdir. Büyümenin 2015 yılında ise % 3,3 oranında olacağı tahmin edilmektedir. Ülkede son yıllarda uygulanan mali programlar sayesinde, finansal sürdürülebilirlik ile ekonomik istikrarın temini yönünde önemli gelişmeler kaydetmiştir. Bu kapsamda, bir taraftan, kamu harcamaları azaltılarak şeffaf bir hale getirilirken bir taraftan da finansal sektörde, bankacılık faaliyetleri takibe alınmış ve piyasaları güçlendirmeye yönelik bankacılık düzenlemelerinin çerçevesi oluşturulmuştur yılında kaydedilen temel makroekonomik verilere bakıldığında; gayrisafi yurtiçi hasıla (GSYİH) 137 milyar dolar olmuştur. GSYİH nın kompozisyonu incelendiğinde, en büyük katkıyı daha çok ihraç pazarlarına üretim yapan imalat sektörü sağlamaktadır yılında enflasyon oranı %-0,2 olarak gerçekleşmiştir. Bu duruma gerekçe olarak, dünyadaki petrol fiyatlarının düşmesi nedeniyle enerji fiyatlarındaki düşüş ve gıda ürünlerindeki küresel fiyatların baskılanması gösterilmektedir. 4

6 Macaristan ekonomisinin nasıl bir seyir izleyeceği, büyük ölçüde bağımlı olduğu AB ekonomilerinin göstereceği performansla ve iç talepteki artışın büyüklüğü ile yakından ilgilidir. İhracata yönelik üretim yapan imalat sektörünün göstereceği performansın bu hususta belirleyici olacağı tahmin edilmektedir. 5) BURSA DA MACARİSTAN SERMAYELİ FİRMALAR tarihi itibariyle Ekonomi Bakanlığı nın Türkiye'de Faaliyette Bulunan Yabancı Sermayeli Firmalar Listesi ne göre Bursa da Macaristan sermayeli 2 firma faaliyet göstermektedir. 5