PROJE TANITIM DOSYASI

Transkript

1 ALAGÖZLER KUM ÇAKIL TİC. VE SAN. A.Ş. PROJE TANITIM DOSYASI ZONGULDAK İLİ, ÇAYCUMA İLÇESİ GÖKÇELER KÖYÜ MEVKİİ NO LU II-A GRUP İŞLETME RUHSATLI ALAN AKCA ÇEVRE MÜHENDİSLİK DANIŞMANLIK İNŞAAT LTD. ŞTİ. İSTANBUL OCAK 2014

2 PROJE SAHİBİNİN ADI ADRESİ TELEFON, GSM VE FAKS NUMARALARI E-POSTA PROJENİN ADI PROJE BEDELİ ALAGÖZLER KUM ÇAKIL TİC. VE SAN. A.Ş. Yeni Mah. İstasyon Cad. No:1 Kat:2 Çaycuma/Zonguldak GSM: (0533) Tel : (0372) Fax : (0372) [email protected] Kalker Ocak Sahası Proje Tanıtım Dosyası TL PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN AÇIK ADRESİ (İLİ, İLÇESİ, MEVKİİ) Zonguldak İli, Çaycuma İlçesi Gökçeler Köyü Mevkii PROJENİN ÇED YÖNETMELİĞİ KAPSAMINDAKİ YERİ (SEKTÖRÜ, ALT SEKTÖRÜ) PROJENİN NACE KODU EK-2 Listesi / MADENCİLİK 55.a) Madenlerin çıkarılması (KALKER OCAKÇILIĞI) PTD/ÇEDRAPORU/NİHAİ ÇED RAPORUNU HAZIRLAYAN KURULUŞUN/ÇALIŞMA GRUBUNUN ADI PTD/ÇED RAPORU/NİHAİ ÇED RAPORUNU HAZIRLAYAN KURULUŞUN/ÇALIŞMA GRUBUNUN ADRESİ, TELEFON VE FAKS NUMARALARI PTD/ÇED RAPORU/NİHAİ ÇED RAPORU SUNUM TARİHİ (GÜN, AY, YIL) AKCA ÇEVRE MÜHENDİSLİK DANIŞMANLIK İNŞ. LTD. ŞTİ. Tatlı Su Mah. Arif Ay Sok. Balkaya Apt. No:19/1 Ümraniye/İSTANBUL Tel: Fax:

3 İÇİNDEKİLER Sayfa No TABLOLAR DİZİNİ 4 ŞEKİLLER DİZİNİ 5 PROJENİN TEKNİK OLMAYAN ÖZETİ 6 BÖLÜM 1 PROJENİN ÖZELLİKLERİ 7 1.a Projenin ve Yerin Alternatifleri(Proje Teknolojisinin ve Proje Alanının Seçilme Nedenleri) 7 1.b Projenin İş Akım Şeması, Kapasitesi, Kapladığı Alan, Teknoloji, Çalışacak Personel Sayısı 7 1.c Doğal Kaynakların Kullanımı (Arazi Kullanımı, Su Kullanımı, Kullanılan Enerji Türü vb. ) 15 1.ç Atık Üretim Miktarı (Katı, sıvı, gaz vb.) ve Atıkların Kimyasal Fiziksel ve Biyolojik Özellikleri 17 1.d Kullanılan Teknoloji ve Malzemelerden Kaynaklanabilecek Kaza Riski 46 BÖLÜM 2 PROJENİN YERİ 50 2.a Mevcut Arazi Kullanımı ve Kalitesi (Tarım Alanı, Orman Alanı, Planlı Alan, Su Yüzeyi vb.) 50 2.b EK V deki Duyarlı Yöreler Listesi Dikkate Alınarak; sulak alanlar, kıyı kesimleri, dağlık ve ormanlık alanlar, tarım alanları, milli parklar, özel koruma alanları, nüfusça yoğun alanlar, tarihsel, kültürel, arkeolojik ve benzeri önemi olan alanlar, erozyon alanları, heyelan alanları, ağaçlandırılmış alanlar, potansiyel erozyon ve ağaçlandırma alanları ile 16/12/1960 tarihli ve 167 sayılı Yer altı Suları Hakkında Kanun gereğince korunması gereken akiferler 54 BÖLÜM 3 PROJENİN İNŞAAT VE İŞLETME AŞAMASINDAKİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER 71 NOTLAR VE KAYNAKLAR 79 EKLER 3

4 TABLOLAR DİZİNİ Sayfa No 1. Faaliyet Alanı Koordinatları 8 2. Yatırım Termin Planı 9 3. Yıllara Göre Üretim Termin Planı 9 4. Personel Durumu ve Çalışma Süreleri Üretimde Kullanılacak İş Makineleri 10 6.Basamak Patlatma İle İlgili Bilgiler 12 7.Patlatma işleminde aylık ve yıllık ortalama kullanılacak madde miktarları 14 8.Yönlere Göre Uh Değerleri 29 9.Havada Asılı Partiküllerin Dağılımı (μg/m 3 ) Çöken Tozların Dağılımı (mg/m 2.gün) SKHKKY Ek-2 Tablo2.2 ye Göre Değerlendirme Patlatma Sonucu Havada Asılı Partiküllerin Dağılımı (μg/m 3 ) Patlatma Sonucu Çöken Tozların Dağılımı (mg/m 2.gün) SKHKKY Ek-2 Tablo2.2 ye Göre Patlatma Emisyonlarının Değerlendirilmesi Mesafeye Göre Sarsıntı Hızı Değerleri Patlatma Nedeniyle Bina Temellerindeki Titreşim Hızı (V0) Değerlerine Bağlı Olarak Hasar Görebilecek Bina Türleri (Forssbland,1981) Patlatma yapılan kaya türü ve bina temeli altındaki kayaç türüne bağlı olarak değişim gösteren K katsayısı ve azami değerleri (Armac Printing Company) Hava Patlatma Basınçlarının Yapılara Etkisi ve Emniyet Limitleri* Üretimde Kullanılacak Belli Başlı Makine ve Ekipmanların Ses Gücü Düzeyleri İşletmede Oluşacak Gürültünün Mesafeye Göre Dağılımı Endüstri Tesisleri için Çevresel Gürültü Sınır Değerleri Motorinin Genel Özellikleri Yakıt Miktarları Araçlardan Oluşacak Kirlenme Yayan Faktörler ve Emisyon Değerleri Zonguldak İlindeki Akarsular ve Ortalama Debileri Proje Konusu Saha Çevresindeki Flora Türleri Fauna Çalışmalarında Tespit Edilen Memeli Türleri Fauna Çalışmalarında Tespit Edilen Amfibiler Türleri Fauna Çalışmalarında Tespit Edilen Sürüngen Türleri Fauna Çalışmalarında Tespit Edilen Kuş Türleri 63 4

5 ŞEKİLLER DİZİNİ Sayfa No 1. Kalker Ocağı İş Akım Şeması Patlatma Paterninin Şematik Olarak Gösterimi Patlatma Şarj Dizaynı Havada Asılı Partiküllerin Dağılımı Çöken Tozların Dağılımı Patlatma Sonucu Havada Asılı Partiküllerin Dağılımı Patlatma Sonucu Çöken Tozların Dağılımı Patlatma Sonrası Oluşan Hava Şokunun Mesafelere Göre Dağılımı Gürültünün Mesafe ile Değişim Grafiği 43 EKLER 1. Koordinatlar 2. Yer Bulduru Haritası 3. 1 / Ölçekli Topoğrafik Harita 4. 1 / Ölçekli Vaziyet Planı 5. 1 / Ölçekli Üretim Planı 6. 1 / Ölçekli Çevre Düzeni Planı 7. Faaliyet Alanı ve Yakın Çevresinin Jeolojisi İle Depremsellik Durumu 8. İşletme Ruhsatı 9. Faaliyet Alanına Ait Fotoğraflar 10. Uydu Fotoğrafı 11. Restorasyon Planı 12. Kurum Görüşü 13. Acil Müdahale Eylem Planı 14. Fosseptik Planı 15. Taahhütname ve Vekâletname 16. Yeterlik Belgesi 5

6 PROJENİN TEKNİK OLMAYAN ÖZETİ Proje Tanıtım dosyasına esas faaliyet; Zonguldak İli, Çaycuma İlçesi, Gökçeler Köyü sınırları içerisinde işletilmesi planlanan Kalker Ocak Sahası dır. T.C. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünde, Alagözler Kum Çakıl Tic. ve San. A.Ş. adına kayıtlı II-a Grubu, 30 hektarlık alanda, Kalker İşletmeciliğine yönelik yapılan araştırmalar sonucunda üretilmeye değer Kalker rezervine rastlanılmıştır ve takiben Maden İşleri Genel Müdürlüğüne yeri belirlenen alanın koordinatları ile beraber sahanın işletmeye açılabilmesi için gerekli ruhsat başvuruları yapılmıştır. Sahada üretime yönelik herhangi bir işlem yapılmamıştır sayılı Kanunla Değişik 3213 sayılı Maden Kanunu ve bu Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin ilgili maddeleri gereğince, II. Gruba yapılan Kalker Ruhsat talepleri ile ilgili olarak, İşletme İzin Belgesi verilebilmesi için ÇED Gerekli Değildir kararının alınması gerekmektedir. ÇED Gerekli Değildir kararının alınmasını takiben İşletme İzin Belgesi alınması için gerekli çalışmalara başlanacaktır. Gerek piyasanın faaliyet sonucu çıkarılacak ürüne talebi, gerekse sahanın jeolojik, teknik ve rezerv araştırmaları değerlendirildiğinde söz konusu faaliyetin ekonomik olarak olumlu sonuçlar vereceği düşünülmektedir. Teknolojik gelişmeye paralel olarak hızla artan ülke nüfusu ile birlikte konut, sanayi ve altyapı gibi ihtiyaçlarda artış göstermektedir. Enerji ihtiyacına paralel olarak baraj ve su yapıları, yol, köprü fabrika ve diğer sanat yapılarının sayılarında da altyapı ile birlikte artış olması kaçınılmazdır. Artan ihtiyaçların karşılanması için sektör olarak büyüme gösteren Kalker Ocak sahalarından çıkan malzemeler beton, dolgu ve yol inşaatı temel malzemesi olarak kullanılmaktadır. Proje kapsamında işletilmesi planlanan Kalker Ocak sahasında toplam 9 kişinin istihdam edilmesi planlanmaktadır. Hazırlanan bu rapor, Kalker Ocak sahasının faaliyeti esnasında çevresel etkilerin değerlendirilmesini, olumsuz etkilerin saptanarak önlenmesini veya en aza indirilmesi için yapılması gerekenleri içermektedir. 6

7 BÖLÜM 1 PROJENİN ÖZELLİKLERİ 1.a) Projenin ve Yerin Alternatifleri(Proje Teknolojisinin ve Proje Alanının Seçilme Nedenleri) Söz konusu faaliyet Kalker Ocağı işletmeciliğidir. Dolayısıyla bulunduğu yerden çıkarılır ilkesi esastır. Söz konusu sahada yapılan incelemeler neticesinde sahada üretilmeye değer Kalker rezervi bulunduğu tespit edilmiştir sayılı Kanunla Değişik 3213 sayılı Maden Kanunu ve bu Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin ilgili maddeleri gereğince, No lu İşletme ruhsatlı, II. A Grubu 30 hektarlık alanın toplam ,752 m 2 lik kısmında kalker ocağı işletmeciliği yapılması planlanmaktadır. Ruhsat sahası içerisinde proje konusu alanın aşağıdaki özellikleri düşünüldüğünde, amacına yönelik olarak ideal durumda olduğu düşünülmektedir. Rezervin uygun oluşu, Ulaşım için uygun yerde oluşu, Orman mevzuatı açısından Kalker ocağı işletmeciliğine uygun oluşu, Yerleşim birimlerinden uzak oluşudur. 1.b) Projenin İş Akım Şeması, Kapasitesi, Kapladığı Alan, Teknolojisi, Çalışacak Personel Sayısı Proje Tanıtım dosyasına esas faaliyet; Zonguldak İli, Çaycuma İlçesi, Gökçeler Köyü sınırları içerisinde işletilmesi planlanan Kalker Ocak sahasıdır. T.C. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünde, Alagözler Kum Çakıl Tic. ve San. A.Ş. adına kayıtlı II-a Grubu, 30 hektarlık alanda, Kalker İşletmeciliğine yönelik yapılan araştırmalar sonucunda üretilmeye değer Kalker rezervine rastlanılmıştır ve takiben Maden İşleri Genel Müdürlüğüne yeri belirlenen alanın koordinatları ile beraber sahanın işletmeye açılabilmesi için gerekli ruhsat başvuruları yapılmıştır No lu işletme Ruhsatlı 30 hektarlık alanın toplam ,752 m 2 lik kısmında kalker ocağı işletmeciliğinin yapılması planlanmaktadır. Söz konusu faaliyete ilişkin işletme ruhsat alanı (30 hektar), Kalker işletmeciliği yapılacak, MİGEM İşletme alanı ( ,752m 2 ), stok sahası (1.957,821 m 2 ), pasa alanı (1.096,894m 2 ), bitkisel toprak depolama alanı (3.093,840 m 2 ) koordinatları Tablo 1. de verilmiştir. Faaliyet kapsamında Kırma-Eleme tesisi kurulmayacaktır. Kalker Ocak sahası 1/ Ölçekli Zonguldak E28-d4 paftasında yer almaktadır. Faaliyet alanına ait topoğrafik harita Ek-3 de verilmiştir. Söz konusu tesise ilişkin Zonguldak Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün Çevre Düzeni Planı açısından kurum görüşü Ek-12 de, İşletme Ruhsatı ise Ek-8 de verilmiştir. Faaliyet alanına ilişkin koordinatlar Tablo 1 de ve Ek-1 de verilmiştir. 7

8 Tablo 1. Faaliyet Alanı Koordinatları Ruhsat Alanı Koordinatları (30 hektar) Nokta No COĞRAFİ (WGS-84) 6 Derecelik (ED-50) R R R R İşletme Alanı Koordinatları ( ,752 m 2 ) Nokta No COĞRAFİ (WGS-84) 6 Derecelik (ED-50) İ İ İ İ Stok Alanı (1.957,821 m 2 ) Nokta No COĞRAFİ (WGS-84) 6 Derecelik (ED-50) S S S S Pasa Sahası (1.096,894 m 2 ) Nokta No COĞRAFİ (WGS-84) 6 Derecelik (ED-50) P P P P Bitkisel Toprak Depolama Alanı (3.093,840 m 2 ) Nokta No COĞRAFİ (WGS-84) 6 Derecelik (ED-50) BT BT BT BT Sahada Kalkerin alt kotundan başlanarak en üst kota kadar her 10m de bir kat oluşturarak genel şev açısı 70 olarak açık işletme yöntemiyle çalışılacaktır. Ocak ağzı açımından sonra paletli yükleyici ile örtü malzemesi çalışmaları yapılacak ve basamaklarda kalker zonları çıkarılacaktır. Faaliyet kapsamında kırıcı ve patlatma yoluyla yerinden sökülen kalker cevheri, istenilen boyutlara getirilerek piyasaya sunulacaktır. Üretilen agreganın Zonguldak İli ve civar kentlere talep doğrultusunda yol yapımında, beton sanayinde mıcır olarak, dolgu malzemesi ve stabilize malzeme olarak satışa sunulması amaçlanmaktadır. 8

9 İşletme Alanı Rezervi İşletme sahasında yapılan incelemelerde; 30 hektarlık alanın ,752 m 2 lik bölümünde kalker işletmeciliğinin daha ekonomik olduğu düşünülerek başvurular yapılmıştır. Toplam alan ,752 m 2, derinlik 20m, yoğunluk 2,5 ton/m 3 bu verilere göre görünür rezerv miktarı aşağıdaki şekilde hesaplanmıştır. Görünür Rezerv Miktarı : ,752 m 2 x 20 m x 2,5 ton/m³ = ,600 ton dur. Üretim aşamasında, gerek yamaç molozu, gerek hafriyat ve gerekse ekonomik olmayacak malzeme göz önünde bulundurularak İşletme Verimi % 90 olarak belirlenmiştir. Bu durumda İşletilebilir Görünür Rezerv: İşletilebilir Görünür Rezerv : ,600 ton x 0,90 = ,840 ton dur. Projeye konu sahada yapılan araştırmalar ve rezerv tespit çalışmaları sonucunda ekonomik olarak üretilebilecek malzeme miktarı ,840 ton olarak hesaplanmıştır. İşletme Ruhsat süresi 10 yıl olup, yıllık üretim miktarı ton olarak planlanmıştır. İşletme ruhsat/izin süresi dolduğunda temdit projeleri sunularak bu süre uzatılabilecektir. Tablo 2. Yatırım Termin Planı YAPILACAK İŞLEMLER Ruhsat ve İzinlerin alınması Makine-Teçhizat alma-nak. Ocak tesislerinin kurulması Ocak örtüsünün kaldırılması Üretim AYLAR Talep edilen işletme izin alanındaki ekonomik görünür rezerv ,840 ton olup yıllık ton üretim kapasitesi dikkate alındığından projenin faydalı ömrü ,840 ton / ton/yıl 75 yıl olarak hesaplanmıştır. Ruhsat süresi 10 yıl olup, ruhsat süresi sonunda temdit projeleri sunularak bu süre uzatılabilecektir. Yılda 10 ay çalışma yapılması planlanmaktadır. Tablo 3. Yıllara Göre Üretim Termin Planı YILLAR ÜRETİM (ton/yıl) Çalışmalara, gerekli izin ve belgelerin alınmasından sonra başlanacaktır. Faaliyet alanında yılda 10 ay/yıl, 260 gün/yıl, 26 gün/ay, 8 saat/gün (tek vardiya) çalışma yapılması planlanmaktadır. Projeye ilişkin yıllık, aylık ve günlük malzeme alım kapasitelerinin aşağıdaki gibi olması planlanmaktadır. Yıllık Üretim Miktarı Aylık Üretim Miktarı : ton ( m³) : ton ( m³) 9

10 Günlük Üretim Miktarı : 577 ton ( 231 m³) Saatlik Üretim Miktarı : 72 ton ( 29 m³) Vardiya Sayısı : 1 (8 saat) Çalışma Süreleri : Yıl / 10 ay, Yıl / 260 gün, Ay / 26 gün, Gün / 8 saat Çalışacak Personel Sayısı Kalker Ocak sahasında; 1 teknik nezaretçi (Maden Mühendisi), 1 Ocak Şefi, 3 operatör, 2 şoför,1 işçi ve 1 aşçı olmak üzere toplam 9 kişinin istihdam edilmesi planlanmaktadır. Tablo 4. Personel Durumu ve Çalışma Süreleri İnşaat Aşaması İşletme Aşaması Personel Çalışma Süresi Çalışma Süresi Adedi Adedi (ay) (ay) Teknik Nezaretçi Ocak Şefi Tesis İşçisi Operatör Şoför Aşçı Toplam 3 Kişi 9 Kişi Ocakta açık işletme yöntemine göre makine ve teçhizat seçimi yapılmıştır. Üretimin kesintisiz yapılması ve kapasitedeki kayıpların en aza indirilmesi için gerekli olan makine-ekipmanlar ile yardımcı araç-gereç, yedek parça ve sarf malzemeleri ocakta bulundurulacaktır. Kalker Ocak sahasında kullanılacak iş makineleri 1 adet Wagon-Drill, 2 adet kamyon, 1 adet yükleyici, 1 adet ekskavatör(kırıcı) ve yardımcı malzemelerden oluşmaktadır. Üretimde kullanılacak iş makinaları Tablo 5. te verilmiştir. Tablo 5. Üretimde Kullanılacak İş Makineleri ADET İŞ MAKİNESİ 1 Wagon-Drill 2 Kamyon 1 Yükleyici (Lastikli) 1 Ekskavatör (Kırıcı) İş akım şeması: Faaliyet aşamasında kalker ocak sahasından çıkartılan farklı boyutlardaki doğal malzeme, boyutlandırma işlemine tabi tutulacak ve agrega elde edilecektir. Ancak faaliyet alanı içerisinde Kırma-Eleme Tesisi kurulmayacaktır. Faaliyet kapsamında çıkarılan Kalker cevheri, Alagözler Kum Çakıl Tic. ve San. A.Ş. nin diğer Kırma-Eleme Tesislerine gönderilecektir. Üretim çalışmaları sırasında makinenin sökemeyeceği sertlikte birimlere rastlandığında gevşetme patlatması yapılacak ve kayaç bu şekilde yerinden sökülecektir. Faaliyette galeri usulü patlatma yapılmayacaktır. Patlatma çalışmalarının yapılabilmesi için gerekli olan 10

11 patlayıcı madde ruhsatı üretim çalışmalarına başlanmadan önce alınacak ve patlamalar ehliyetli kişilerce ve gerekli emniyet tedbirleri alındıktan sonra yapılacaktır. Proje sahasında patlayıcı madde depolanmayacaktır. Patlatmayla yerinden sökülen kalker cevheri, Alagözler Kum Çakıl Tic. ve San. A.Ş. ye ait kırma-eleme tesisinde boyutlandırılacak ve kamyonlara yüklenerek piyasanın talepleri doğrultusunda kullanılmak üzere nakliye edilecektir. Kalker Ocağına ait İş Akım Şeması Şekil 1. de verilmiştir. Faaliyet alanı içerisinde Kırma-Eleme tesisi kurulmayacaktır. BİTKİSEL TOPRAĞIN SIYRILARAK ALINMASI VE DEPOLANMASI (YÜKLEYİCİ, KAMYON) GÜRÜLTÜ, TOZ PATLATMA VE ESKAVATÖR İLE MALZEMENİN YERİNDEN SÖKÜLMESİ GÜRÜLTÜ, TOZ ÇIKARILAN MALZEMENİN YÜKLEYİCİ LOADER İLE KAMYONLARA YÜKLENMESİ GÜRÜLTÜ, TOZ KAMYONLARLA KIRMA-ELEME TESİSİNE SEVK EDİLMESİ Şekil 1. Kalker Ocağı İş Akım Şeması Sahada tespit edilen rezerv miktarı üzerinden yapılan fizibilite çalışmaları neticesinde, işletme sonrasında elde edilen gelir, giderleri karşılayabilecek ve yapılan yatırımı finanse edebilecek olduğundan kalker ocağı işletilebilir özelliktedir. Delme-Patlatma Yöntemi İçin Gerekli Olan Patlayıcı Madde Miktarının Belirlenmesi Patlatma çalışmalarının yapılabilmesi için gerekli olan patlayıcı madde, ruhsat üretim çalışmalarına başlamadan önce alınacak ve patlatmalar ehliyetli kişilerce ve gerekli emniyet tedbirleri alındıktan sonra yapılacaktır. Faaliyet alanında patlayıcı madde olarak ANFO ismiyle adlandırılan Amonyum Nitrat ve Motorin karışımından oluşan madde kullanılacaktır. Bu patlayıcı jelatinit tipi dinamit ve milisaniye gecikmeli kapsüller yardımıyla patlatılacaktır. Faaliyet alanında yapılacak delme-patlatma işlemi wagon-drill ile deliklerin delinmesi ANFO nun hazırlanması, sıkılanması ve patlatılması sırasıyla yapılacaktır. Delikler şeşbeş düzeninde 75 derecelik eğimle ve 89mm. genişlikte 10m boyunda delinecektir. Daha sonra deliklere ANFO tatbik edilecek ve delikler sıkılanacaktır. 11

12 Patlatmada milisaniye gecikmeli kapsüller kullanılacaktır. Patlatma sonrası tüm deliklerin patlayıp patlamadığı kontrol edilecek ve patlamayan delik varsa temizlenecek veya düzenek kontrol edilerek aksaklık giderilip tekrar patlatılacaktır. Deliklerdeki kırıntının dışarı atılmasını ve delici ucun soğutulmasını sağlayacak hava sabit ve elektrik tahrikli kompresör sayesinde elde edilecektir. Açılacak deliklerin aralığı ve dilim kalıntıları, delik derinlikleri, elde edilecek malzemenin kullanım amacına uygun olarak belirlenir. Delme, ateşleme, yükleme, taşıma ve cevher hazırlama gibi ana madencilik işlemlerinin birbirleriyle yakın ilişkileri vardır. Bu özellikler ve yapılan çeşitli uygulamalardan elde edilen deneyimlere dayanarak, kademelerde delik aralığı yatayda 2,5metre, paralelde ise 2metre olacak olup, delik boyu 10m. olarak uygulanacaktır. Deliklerin ayna ya olan uzaklıkları 1m olacaktır. ANFO amonyum nitrat ve motorin karışımı bir patlayıcıdır. Bünyesinde % 96 amonyum nitrat ve % 4 motorin bulunur. Bu karışımın her ortamda yapılabilmesi, ucuz olması ANFO nun tercih edilmesinin sebeplerinden biridir. Kullanılan ANFO hazır olarak temin edilecektir. Milisaniye gecikmeli kapsüle verilen elektrik akımı ile patlatılan ANFO patlatma sırasında doğal hacminin yaklaşık 1500 katı bir hacme ulaşır ve patlatma gerçekleşir. Patlatmanın verimli olabilmesi için deliklerin sıkılanması bu sebepten dolayı çok önemlidir. Gevşetme, patlatmadan sonra, ekskavatörle koparma-tasnif edilme işlemini müteakip kamyonlarla sevkiyat yapılacaktır. Tablo 6. Basamak Patlatma İle İlgili Bilgiler Delik Çapı (mm) 89 Dip Şarj İçin Patlayıcının Delik İçindeki Yoğunluğu (P) 1,5 m 3 /gr Dip Şarj İçin Patlayıcının Dynx M e Göre Kuvveti (S) - Kolon Şarjı İçin Patlayıcının Delik İçindeki Yoğunluğu (P) 0,8 m 3 /gr Basamak Yüksekliği (m) 10 Basamak Genişliği (m) 15 Delik Ayna Uzaklığı (m) 1 Alt Delme (m) 1 Delik Boyu (m) 10 Gerçek Delik Ayna Uzaklığı (m) 1 Delikler Arası Uzaklık (m) 2mx2,5mx10m Dip Şarj (kg) 1 Kolon Şarjı Uzunluğu (m) 7 Kolon Şarj (kg)(delik Başına düşen anfo) 35 Sıkılama Boyu (m) 3 Bir Delikten Çıkarılacak Malzeme Miktarı (ton) 31,25 (Not: Tablo 6.te yer alan bilgilerin açıklamaları aşağıda yapılmıştır.) Ocak sahasında üretim basamak oluşturularak gerçekleştirilecektir. Tasarlanan ideal basamak yüksekliği 10m dir. Basamak şev açısı 70º, genel şev açısı ise 50 yi geçmemesine özen gösterilecektir. İşletme 11 basamak olarak tasarlanmış ve 130 kotuna sadık kalınmıştır. Ancak basamak sayısı arazinin topoğrafik yapısına bağlı olarak değişiklik gösterebilir. Faaliyet alanı içerisinde patlayıcı madde depolanması yapılmayacaktır. 12

13 Şekil 2 Patlatma Paterninin Şematik Olarak Gösterimi Bir atımdaki delik sayısı, delik boyu, delikler arası mesafe, paraleller arası mesafe verileri Mühendislik Kabulleridir. Bu kabullerle yıllık üretim miktarı ( ton / yıl) göz önüne alınarak sahada yapılacak patlatma paternine ilişkin gerekli hesaplamalar aşağıda verilmiştir. Bir atımdaki delik sayısı :120 delik Delik Boyu :10m Delikler Arası Mesafe :2,5m Paraleller Arası Mesafe :2m Bir Delikteki Şarj Boyu :%70 = 7m Bir Delikteki Sıkılama Boyu :%30 = 3m Bir Kulvardan-Patlatmadan(4 delik) Alınacak Malzeme Miktarı Bir Delikten Alınacak Malzeme Miktarı: 125ton / 4 delik Bir Atımda Alınacak Malzeme Miktarı: 31,25ton x 120 delik : 2m x 2,5m x 10m = 50m 3 = 50m 3 x 2,5 ton/m 3 = 125 ton = 31,25ton = 3.750ton 1 Yılda Yapılacak Atım Sayısı: ton/yıl / 3.750ton = 40 adet atım / yıl 1 Ayda Yapılacak Atım Sayısı: 40 adet atım/yıl / 10ay/yıl = 4 adet atım / ay Aylık Üretim İçin Gerekli şarj Boyu : 120 delik x 7m Delik Çapı : 89mm Sıkıştırılmış Anfo Yoğunluğu : 0,8 gr/cm 3 Delik Başına Düşen Anfo İhtiyacı : 35 kg = 840m 13

14 Her delik için 1 kg dinamit kullanılacaktır. Aylık Anfo ihtiyacı Aylık Jelatinit Dinamit ihtiyacı Aylık kapsül Miktarı : 35kg x 120adet x 4atım/ay = kg : 1kg x 120adet x 4 atım/ay = 480 kg : 120delikte toplam 120 kapsül kullanılacaktır. 3 paralelde toplam 2 adet yüzey kapsülü kullanılacaktır. Sisteme Enerji verecek olan 1 adet elektrik kapsülü kullanılacaktır. Ayrıca ihtimaller göz önünde bulundurularak 1 adette yedek kapsül kullanılacak olup, böylelikle 1 atımda toplam 124 Kapsül kullanılacaktır. Ayda 4 atım yapılacağı için 124 Kapsül x 4 atım / ay = 496 adet kapsül / ay Tablo 7. Patlatma işleminde aylık ve yıllık ortalama kullanılacak madde miktarları Patlayıcı Bir Atımdaki Tüketim Aylık Tüketim Yıllık Tüketim Anfo 4.200kg kg kg Dinamit 120kg 480kg 4.800kg Kapsül 124adet 496adet 4.960adet KABLO h0 SIKILAMA BOYU = 3m 10m ŞARJ BOYU = 7m(Anfo) Q KAPSÜL YEMLEME DİNAMİTİ Şekil 3. Patlatma Şarj Dizaynı 14

15 İşletmeye geçildiğinde malzemenin yerinden sökülmesi iş makinelerinin kullanımı ve patlatma ile yapılacaktır. Faaliyet tamamen patlatma ile ilerlemeyecek; patlatma, iş makinelerinin sökemeyeceği sertlikte cevherle karşılaşıldığında yapılacaktır. Ancak rapor içerisinde malzemenin tümünün patlatma yöntemi ile yapılacağı ve patlatma işlemi sonrasında sökülen malzemenin % 100 ünün kullanılacağı varsayılarak hesaplamalar yapılmış ve olabilecek bu en olumsuz durumda çevrenin nasıl etkileneceği irdelenmiştir. Patlayıcı maddelerin kullanımı ile ilgili olarak tarih ve sayılı Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle, Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok edilmesi, Denetlenmesi, Usul ve Esasları Tüzüğü hükümlerine uyulacaktır. Patlatmalar esnasında kapsül kablolarına ilave edilecek uzatma kablolarının bağlantıları itina ile yapılacak ve izole edilecektir. Ateşleme devresi kablolarının manyetoya bağlanmadan önce bu iş için özel yapılmış güvenlik açısından onaylanmış cihaz ile direnç kontrolü yapılacak, ateşleme yapılmadan önce siren, alarm vb. şekillerde önlemler alınarak patlatma alanına giriş ve çıkışlar kontrol altına alınacaktır. Ateşleme kablosu uygun uzaklıkta kurulacak barikat arkasına kadar uzatılıp zaman kaybetmeden ateşleme yapılacaktır. Hava şartlarına bağlı olarak özellikle yağışlı havalarda statik elektrik göz önüne alınarak gerektiğinde ateşlemeler iptal edilecektir. Ateşleme sahasına yetkili kişilerden başka kimsenin girmeni kesinlikle önlenecektir. Patlamayan delikler usullerine uygun şekilde etkisiz hale getirilecektir. Deliklerin oluşturulması, doldurulması ve patlatılması sırasında ve sonrasında gerek Çalışma Bakanlığı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği tedbirlerine gerekse 3213 Sayılı Maden Kanunu hükümlerine uyulacaktır. 1.c) Doğal Kaynakların Kullanımı (Arazi Kullanımı, Su Kullanımı, Kullanılan Enerji Türü vb.) Kalker Ocak sahasının, işletilmesinin yapılacağı alanda ortalama 10cm kalınlığında bitkisel toprak bulunmaktadır. İşletme yapılacak alan toplam ,752 m 2 olup toplam bitkisel toprak ortalama ,6752 m³ tür ( ,752 m 2 x 0,1m ). Maden ocağı sahasında açık ocak basamak yöntemiyle işletmecilik yapılacağı için cevher üzerinde bulunan bitkisel toprak peyder pey alınacaktır. İşletme aşamasında öncelikle oluşturulacak basamak üzerindeki bitkisel toprak işletme ruhsat sınırları içerisinde 3.093,840m 2 lik bitkisel toprak depolama alanında depolanacak, sonrasında işletmenin tamamlandığı basamaklarda rehabilitasyon işlemlerinde kullanılacaktır. Arazi Kullanımı Proje Tanıtım dosyasına esas faaliyet; Zonguldak İli, Çaycuma İlçesi, Gökçeler Köyü sınırları içerisinde işletilmesi planlanan Kalker Ocak Sahasıdır. T.C. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünde, Alagözler Kum Çakıl Tic. ve San. A.Ş. adına kayıtlı II-a Grubu, 30 hektarlık alanda, Kalker İşletmeciliğine yönelik yapılan araştırmalar sonucunda üretilmeye değer Kalker rezervine rastlanılmıştır ve takiben Maden İşleri Genel Müdürlüğüne yeri belirlenen alanın koordinatları ile beraber sahanın işletmeye açılabilmesi için gerekli ruhsat başvuruları yapılmıştır. 15

16 No lu işletme Ruhsatlı 30 hektarlık alanın toplam ,752 m 2 lik kısmında kalker ocağı işletmeciliğinin yapılması planlanmaktadır. Söz konusu faaliyete ilişkin işletme ruhsat alanı (30 hektar), Kalker işletmeciliği yapılacak, MİGEM İşletme alanı ( ,752 m 2 ), stok sahası (1.957,821 m 2 ), pasa alanı (1.096,894m 2 ), bitkisel toprak depolama alanı (3.093,840 m 2 ) koordinatları Tablo 1. de verilmiştir. Proje sahasında ve etki alanında Hastane, Kreş, Yurt vb. yerleşimleri bulunmamaktadır. Proje sahasına en yakın yerleşim birimleri, Ek-3 de verilen 1/ Ölçekli Topoğrafik haritadan da görüleceği üzere Gökçeler Mahallesine bağlı hanelerdir. Proje alanının 200m doğusunda yer almaktadır. Ayrıca faaliyet alanının 1.800m Batısında Hisarönü Mahallesi, 1.750m Kuzeybatısında Sarıalan Mahallesi, 350m Güneyinde Gökçeler Mahallesi bulunmaktadır. Proje sahası ve etki alanında çığ, heyelan ve kaya düşmesi gibi tehlikeler bulunmamaktadır. Böyle durumlarda karşılaşılması halinde alınacak önlemler 1.d bölümünde verilmiştir. İşletmenin yapılması planlanan alanı ana yol ile bağlayan Stabilize yol bulunmaktadır. Bu yol Nakliye güzergâhı olarak kullanılacaktır. Stabil yolun uzunluğu ortalama 320m dir ve Zonguldak-Çaycuma yoluna bağlanmaktadır. Faaliyet alanına giriş ve çıkışlar bu yol üzerinden sağlanacaktır. Nakliye sırasında kullanılacak stabilize yol boyunca gerekli ikaz ve uyarı levhaları konulacaktır. Alanın sınırları yerinde poligon taşları ile belirlenecek olup, tel örgü ile koruma altına alınacak ve alan içerisinde sorumlu personelin dışındakilerin, evcil ve yabani hayvanların girmesi engellenecektir. İşletme sınırları dışında kesinlikle çalışma yapılmayacaktır. Faaliyet sahasının tamamı orman arazisidir. Kalker ocağı işletmeciliği için ÇED Gerekli Değildir Kararının alınması halinde orman sayılan alanlarda yapılan madencilik faaliyetleri sonucunda bozulan ormanlık alanların rehabilitasyonu ile ilgili olarak tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Orman Sayılan Alanlarda Verilecek İzinler Hakkında Yönetmelik Hükümleri çerçevesinde hazırlanmış ve onaylanmış olan rehabilitasyon projesinin bir örneği Zonguldak Valiliği İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü ne sunulacaktır. Faaliyet süresince tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Madencilik Faaliyetleri ile Bozulan Arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırılması Yönetmeliğine ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Madencilik Faaliyetleri ile Bozulan Arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırılması Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Hidrolojik Özellikler Zonguldak ili Hidrolik özellikleri açısından değerlendirildiğinde önemli akarsuları Filyos Çayı, Üzülmez Deresi ve Devrek Irmağıdır. Faaliyet alanının doğusundan Filyos Çayı ve ruhsat alanı içerisinde mevsimsel kuru dereler yer almaktadır. Filyos Çayı Stok Alanına 1050m, Pasa Sahasına 1000m, Bitkisel Toprak Depolama Alanına ise 950m mesafede bulunmaktadır. 16

17 Söz konusu alanda faaliyet süresince tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine uyulacaktır. Su Kullanımı Faaliyet kapsamında su sevkiyat için yolların spreylenmesinde ve işçilerin günlük ihtiyaçlarında kullanılacaktır. İnşaat Aşamasında; İnşaat aşamasındaki İçme ve kullanma suyu 3 kişi x 150lt = 450 lt = 0,45 m³/gün, Şantiye içi yolların nemlendirilmesi için kullanılacak su 1 m³/gün, İşletme Aşamasında; Stok sahası ve şantiye içi yolların nemlendirilmesi için kullanılacak su 2m³/gün, İşletme aşamasındaki İçme ve kullanma suyu 9 kişi x 150lt = 1.350lt = 1,35m³/gün Çalışacak personel için ihtiyaç duyulacak su, faaliyet alanı yakın çevresinde bulunan özel su dağıtım firmalarından temin edilecektir. Stok sahası, şantiye içi yollar için kullanılacak su, alana arazözle getirilecektir. Bu suyun temini faaliyet alanı yakın çevresinde bulunan Belediyelerden ücreti karşılığında gerçekleştirilecektir. Alanda çalışmaların başlamasına müteakip, gerek görülmesi halinde sondaj kuyusu açılaması düşünülmektedir. Bu durumda DSİ 23. Bölge Müdürlüğü veya İl Özel İdaresi'ne gerekli müracaatlar yapılacak ve alınan iznin bir örneği İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü'ne sunulacaktır. Enerji Kullanımı Faaliyet sırasında çalışacak iş makineleri ve kamyonlar tarafından yakıt olarak motorin kullanılacaktır. Motorin alanda depolanmayacak olup, civardaki akaryakıt istasyonlarından temin edilecektir. Faaliyet alanına yakın mesafede elektrik hattı mevcut olup, işletme faaliyetleri sırasında gerekli olacak elektrik ihtiyacı bu hattan çekilerek karşılanacaktır. Projeye konu faaliyet sırasında yukarıda belirtilenlerin dışında başka herhangi bir enerji kullanımına ihtiyaç duyulması beklenmemektedir. 1.ç) Atık Miktarı (Katı, Sıvı, Gaz vb.) ve Atıkların Kimyasal, Fiziksel ve Biyolojik Özellikleri Söz konusu faaliyet kapsamında çalışmalara başlandığı zaman, faaliyetten ve işletme şeklinden dolayı oluşabilecek katı ve sıvı atıklar aşağıda belirtilmiş olup, herhangi bir gaz kullanımı olmayacaktır. Üretim esnasında atmosfere ve kara ortamına kalıcı etki meydana getirebilecek herhangi bir atık açığa çıkmayacaktır. Kalker Ocağı Tesisi yeni kurulacak olması sebebi ile inşaat aşaması ve işletme aşaması olmak üzere iki aşamada incelenmiştir. 17

18 İnşaat Aşamasında Katı Atık Miktar ve Özellikleri Söz konusu projenin inşaatı aşamasında çalışacak olan personelden (3 kişi) kaynaklanacak evsel katı atık hesabı aşağıda verilmiştir. (Bir kişinin 1 günde oluşturduğu katı atık miktarı 1,15 kg/kişi-gün olduğu kabul edilmiştir - Türkiye İstatistik Kurumu Nihai Verileri 2008 değerleri). Toplam Çalışan Sayısı : 3 kişi Kişi Başı Oluşan Katı Atık Miktarı : 1,15 kg/kişi-gün Toplam Katı AtıkMiktarı : 1,15 kg/kişi-gün x 3 kişi = 3,45 kg/gün İnşaat aşamasında çıkacak katı atıklar, evsel nitelikli katı atıklar ve geri kazanılabilir nitelikte olan kâğıt, kâğıt ürünleri ile plastik atıklardır. Oluşması muhtemel kâğıt ve kâğıt ürünleri ile plastik atıkların TÜİK verilerine göre (Bertaraf ve geri kazanım tesislerine getirilen atık miktarının atık tipine ve kaynağına göre dağılımı Belediye Atıkları, 2008) evsel katı atıkların sırasıyla %7,3 ü ve %2,9 u olduğu kabul edilerek oluşacak miktarlar aşağıdaki gibi hesaplanmıştır. Kâğıt ve kâğıt ürünleri Plastik atıklar Toplam Ambalaj Atığı : 3,45kg/gün x 0,073 = 0,25kg/gün : 0,25kg/gün x 30gün/ay x 12ay/yıl = 90 kg/yıl dır. : 3,45kg/gün x 0,029 = 0,1kg/gün : 0,1kg/gün x 30gün/ay x 12ay/yıl = 36 kg/yıl dır. : 0,25kg/gün + 0,1kg/gün = 0,35 kg/gün Oluşacak evsel nitelikli bu atıklar faaliyet alanı içindeki sızdırmasız özellikteki çöp konteynırlarında biriktirilecek ve en yakın çöp konteynırına bırakılmak suretiyle bertaraf edilecektir. Evsel nitelikli katı atıkların tarih ve sayılı Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Madde 18 de belirtildiği gibi; denizlere, göllere ve benzeri alıcı ortamlara, caddelere, ormanlara ve çevrenin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmesi yasaktır. Faaliyet kapsamında oluşacak katı atıkların toplanması, biriktirilmesi ve uzaklaştırılması konusunda tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanan ve tarih ve sayılı Resmi Gazete, tarih ve sayılı Resmi Gazete, tarih ve sayılı Resmi Gazete ve son olarak tarih ve sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan Değişiklikleri ile Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nin ilgili hükümlerine uyulacaktır. Atık Su Miktar ve Özellikleri Faaliyetin inşaatı aşamasında çalışacak olan personelin (3 kişi) içme ve kullanma suyu sonucu oluşacak evsel kökenli karakterizasyona sahip atık suların hesapları aşağıda verilmiştir. α : % 100 Çalışan Sayısı : 3 kişi Kişi Başına Oluşan Atıksu Miktarı : 150lt/kişi-gün = 0,15m 3 /kişi-gün (MUSLU, Y., Kullanılmış Suların Arıtılması, İTÜ, İSTANBUL) Toplam Evsel Atıksu Miktarı : 0,15m 3 /kişi-gün x 3 kişi x 1 = 0,45 m 3 /gün Kişi Başına Oluşan Kirlilik Yükü Miktarı : 54gr.BOI5/kişi-gün Toplam Kirlilik Yükü Miktarı : 54gr.BOI5/kişi-gün x 3 kişi = 162 gr.boi/gün 18

19 İnşaat aşamasında çalışacak 3 kişinin günlük ihtiyaçlarından dolayı oluşan evsel nitelikli atık su miktarı 0,45 m 3 /gün ve oluşacak kirlilik yükü miktarı da 162 gr.boi/gün olarak hesaplanmıştır. Personelin kullandığı suyun tamamı atık suya dönüşecektir. Bu aşamada oluşması beklenen atık sular ise tamamen evsel nitelikte olacaktır. Kurulması planlanan Kalker Ocağı Tesisinin inşaat ve işletme aşamalarında oluşacak atıksu, yapılacak olan 3m eninde 3 m boyunda ve 4 m derinliğinde dikdörtgen küp betonarme fosseptik çukura verilecektir. Fosseptik çukuruna ait detay proje EK-14 de verilmiştir. Fosseptik doldukça civar belediyelerle vidanjör anlaşması yapılacak; atıksular ücreti karşılığında verilmek suretiyle bertaraf edilecektir. Tehlikeli Atıklar Kalker Ocak sahasının inşaat çalışmalarında, kontamine bezler yağlı boyalı parçalar gibi çok az miktarda tehlikeli atık çıkması muhtemeldir. Meydana gelecek olan bu atıkların bertaraf edilene kadar, sızdırmaz zemin üzerinde su ve toprakla temas etmeyecek şekilde depolanacaktır. Oluşacak kontamine atıklar tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik e uygun şekilde bertaraf edilecektir. Atık Yağlar ve Miktarı Faaliyetin inşaat çalışmalarında atık yağ oluşması beklenmemektedir. Oluşması durumunda ise Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan Atık Yağlar ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik e titizlikle uyulacaktır. Ambalaj Atıkları Ocak sahasında çalışan personelin kullanımına bağlı ambalaj kâğıdı, plastik, pet şişe, cam vb. türü ambalaj atıkları oluşacaktır. Oluşacak olan ambalaj atıkları Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği çerçevesinde evsel nitelikli diğer katı atıklardan ayrı biriktirilerek geri dönüşümünün sağlanması amacıyla lisanslı toplama ayırma tesisine verilecektir. Projenin inşaat aşamasında tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Bitkisel Atık Yağlar Çalışacak personelin yemek ihtiyaçları anlaşma yapılan catering şirketi vasıtasıyla tesis alanına getirilip, boş kapları yemek sonrasında aynı firma tarafından alınacaktır. Bu kapsamda, tesis alanında bitkisel atık yağ oluşmayacaktır. Tıbbi Atıklar İşletilmesi planlanan Kalker Ocak sahasının inşaatı 3 kişi ile sağlanacaktır. Bu bağlamda, faaliyet alanında revir kurulması gerekmemektedir. Revir kurulmayacağından dolayı tıbbi atık 19

20 oluşması beklenmemektedir. Kalker Ocak sahasında çalışan personelin tıbbi ihtiyaçları en yakın sağlık ocağı ve hastanelerde karşılanacaktır. Atık Akü, Pil, Ömrünü Tamamlamış Lastik v.b Kalker Ocak sahasında kullanılacak araçların akü değişimleri, ömrünü tamamlamış lastik değişimleri yetkili servislerde yapılacaktır. Bu bağlamda, tesis alanında atık akü ve ömrünü tamamlamış lastik atık vb. atığın oluşması beklenmemektedir. Kalker Ocak sahasında atık pil oluşması muhtemeldir. Ancak ciddi düzeyde olmayacaktır. Meydana gelecek olan atık piller diğer atıklardan ayrı, atık pil kutularında biriktirilecek ve kutuların dolması halinde bertaraf edilmesi amacıyla lisanslı firmalara teslim edilecektir. Toz Yayıcı İşlemler ve Toz Miktarı Faaliyette olası toz kaynakları; hafriyat aşamasında bitkisel toprağın ve işletme aşamasında Kalker cevherinin sahadan alınması, yüklenmesi, taşınması, boşaltılması, depolanması olarak sayılabilir. Alanda oluşması beklenen tozun hesaplanması sırasında tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-12, Tablo 12.6 da verilen emisyon faktörleri kullanılmıştır. Hafriyat Aşamasında Oluşacak Toz Miktarı: Saha üzerinde bulunan bitkisel toprağın kepçe ve ekskavatör ile hafriyatı sırasında tozuma meydana gelecektir. Tozuma hesaplamaları yapılırken hafriyat yapılacak alan ,752 m 2 kalker ocağı sahasıdır ,752 m 2 lik alan üzerinde 10 yıl boyunca işletme yapılacaktır. Saha üzerinde ortalama derinliği 10cm olan bitkisel toprak bulunmaktadır. Alan üzerindeki toplam hafriyat miktarı: ,752 m 2 x 0,1m = ,6752 m 3 (24.999,6752 m 3 x 1,5 ton/m 3 = ,513 ton) olacaktır ,752 m 2 lik alandaki üretim işlemlerinin yaklaşık 10 yıl sürmesi planlanmakta olup, hafriyat işleminin kademeli olarak yapılması ve arazinin tamamında yapılacak olan hafriyat işleminin 10 kademede tamamlanması planlanmaktadır. Kademe başına 1 yıllık çalışma alanı üzerinde hafriyat işlemi yapılacaktır. Toplam Hafriyat Miktarı : ,513 ton Kademe Başına Düşen Hafriyat Miktarı : 3.749,9513 ton/yıl Aylık Hafriyat Miktarı : 374,99 ton/ay Günlük Hafriyat Miktarı : 14,42 ton/gün Saatlik Hafriyat Miktarı : 1,8 ton/saat Çalışma Süresi : 26 gün, 8 saat Vardiya Sayısı : 1 (8 saat) Kamyon Taşıma Kapasitesi : 25 ton/sefer Sefer Sayısı :14,42 ton/gün / 25ton/sefer= 0,576 sefer/gün 1 sefer/gün Sefer Uzunluğu :220 metre (Zonguldak Gökçeler Karayoluna olan mesafe)(gidiş-dönüş 220m x 2=440m =0,44km) Toplam Alınacak Yol : 1(Yaklaşık) sefer x 0,44 km = 0,44 km/gün 20

21 Depolama Alanı : 3.093,840 m² Hafriyat Aşamasında Oluşacak Toz Miktarı Hafriyat Aşamasında Kontrolsüz Durumda Oluşacak Toz Miktarı Bitkisel Toprağın Kepçe ve Ekskavatör ile Yerinden Sökülerek Alınması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Sökme Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 0,025 kg/ton : 1,8 ton/saat x 0,025 kg/ton = 0,045 kg/saat Bitkisel Toprağın Kepçe ve Ekskavatör İle Kamyona Yüklenmesi Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Yükleme Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 0,010 kg/ton : 1,8 ton/saat x 0,010 kg/ton = 0,018 kg/saat Hafriyat Toprağının Depo Alanına Taşınması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Taşıma Emisyon Faktörü Taşımadan Oluşacak Toplam Emisyon Taşımadan Kaynaklanan Toz Emisyonu : 0,7 kg/km : 0,44 km/gün x 0,7 kg/km = 0,308 kg/gün : 0,308 kg/gün / 8 saat/gün = 0,0385 kg/saat Hafriyat Toprağının Depo Alanına Boşaltılması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Boşaltma Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 0,010 kg/ton : 1,8 ton/saat x 0,010 kg/ton = 0,018 kg/saat Hafriyat Toprağının Depolanması Sırasında Oluşacak Toz Miktarı ,752 m² lik Kalker Ocak sahasının 3.093,840 m² lik bölümü bitkisel toprak depolama alanı olarak kullanılacaktır. Depolama Emisyon Faktörü : 5,8 kg toz/ha gün Açıkta Depolama Alanı : 3.093,840 m² Saatlik Oluşacak Toz : 5,8kg/ha.gün x 3.093,840 m²x 1ha/10 4 m 2 x 1gün/8s : 0,224 kg/saat Hafriyat İşlemleri Sonucunda Kontrolsüz Durumda Oluşacak Toplam Toz Miktarı Bitkisel Toprağın Kepçe ve Ekskavatör İle Yerinden Sökülerek Alınması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Bitkisel Toprağın Kepçe Ve Ekskavatör İle Kamyona Yüklenmesi Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Hafriyat Toprağının Depo Alanına Taşınması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Hafriyat Toprağının Depo Alanına Boşaltılması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı : 0,045 kg/saat : 0,018 kg/saat : 0,0385 kg/saat : 0,018 kg/saat 21

22 Hafriyat Toprağının Depolanması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Toplam Toz Miktarı : 0,224 kg/saat : 0,3435 kg/saat Hafriyat Aşamasında Kontrollü Durumda Oluşacak Toz Miktarı Bitkisel Toprağın Kepçe ve Ekskavatör ile Yerinden Sökülerek Alınması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Sökme Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 0,0125 kg/ton :1,8 ton/saat x 0,0125kg/ton = 0,0225 kg/saat Bitkisel Toprağın Kepçe ve Ekskavatör İle Kamyona Yüklenmesi Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Yükleme Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 0,005 kg/ton : 1,8 ton/saat x 0,005 kg/ton = 0,0009 kg/saat Hafriyat Toprağının Depo Alanına Taşınması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Taşıma Emisyon Faktörü Taşımadan Oluşacak Toplam Emisyon Taşımadan Kaynaklanan Toz Emisyonu : 0,35 kg/km : 0,44 km/gün x 0,35 kg/km = 0,154 kg/gün : 0,154 kg/gün / 8 saat/gün = 0,019 kg/saat Hafriyat Toprağının Depo Alanına Boşaltılması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Boşaltma Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 0,005 kg/ton : 1,8 ton/saat x 0,005 kg/ton = 0,0009 kg/saat Hafriyat Toprağının Depolanması Sırasında Oluşacak Toz Miktarı ,752 m² lik Kalker Ocak sahasının 3.093,840 m² lik bölümü bitkisel toprak depolama alanı olarak kullanılacaktır. Depolama Emisyon Faktörü : 2,9 kg toz/ha gün Açıkta Depolama Alanı : 3.093,840 m² Saatlik Oluşacak Toz : 2,9kg/ha.gün x 3.093,840 m² x 1ha/10 4 m 2 x 1gün/8saat : 0,112 kg/saat Hafriyat İşlemleri Sonucunda Kontrollü Durumda Oluşacak Toplam Toz Miktarı Bitkisel Toprağın Kepçe ve Ekskavatör İle Yerinden Sökülerek Alınması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Bitkisel Toprağın Kepçe Ve Ekskavatör İle Kamyona Yüklenmesi Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Hafriyat Toprağının Depo Alanına Taşınması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Hafriyat Toprağının Depo Alanına Boşaltılması Sırasında : 0,0225 kg/saat : 0,0009 kg/saat : 0,019 kg/saat 22

23 Meydana Gelecek Toz Miktarı Hafriyat Toprağının Depolanması Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Toplam Toz Miktarı : 0,0009 kg/saat : 0,112 kg/saat :0,1553 kg/saat Hafriyat işlemleri kapsamında, toz emisyonu hesaplamaları en yüksek risk değerine göre (herhangi bir önlem alınmadan çalışması durumu) yapıldığında oluşacak emisyon 0,3435 kg/saat olarak hesaplanmıştır. Kontrollü durumda ise 0,1553 kg/saat olarak bulunmuştur ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-2, Tablo 2.1 de, hava kirlenmelerini temsil eden değerler, ölçümlerle elde edilen hava kalitesi değerleri, hesapla elde edilen hava kirlenmesine katkı değerlerinin tespit edilmesine, eğer baca dışındaki yerlerden yayılan emisyonlar 1kg/saat ten küçükse gerek olmadığı belirtilmektedir. Arazi hazırlığı (hafriyat) aşamasında tozumaya karşı herhangi bir önlem alınmadan çalışıldığında, oluşacak maksimum toz miktarı 0,3435 kg/saat olup, Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde verilen limit değerin altında kalmaktadır. Gürültü Faaliyetin inşaat çalışmalarında herhangi bir iş makinesi çalışmayacağından dolayı gürültü oluşması beklenmemektedir. İşletme Aşamasında Katı Atık Miktar ve Özellikleri Kalker Ocak sahasında çalışacak personelden (9 kişi) kaynaklanacak evsel katı atık hesabı aşağıda verilmiştir. (Bir kişinin 1 günde oluşturduğu katı atık miktarı 1,15 kg/kişi-gün olduğu kabul edilmiştir - Türkiye İstatistik Kurumu Nihai Verileri 2008 değerleri). Toplam Çalışan Sayısı : 9 kişi Kişi Başı Oluşan Katı Atık Miktarı : 1,15 kg/kişi-gün Toplam Katı AtıkMiktarı : 1,15 kg/kişi-gün x 9 kişi = 10,35 kg/gün İşletmeden çıkacak katı atıklar, evsel nitelikli katı atıklar ve geri kazanılabilir nitelikte olan kâğıt, kâğıt ürünleri ile plastik atıklardır. Oluşması muhtemel kâğıt ve kâğıt ürünleri ile plastik atıkların TÜİK verilerine göre (Bertaraf ve geri kazanım tesislerine getirilen atık miktarının atık tipine ve kaynağına göre dağılımı Belediye Atıkları, 2008) evsel katı atıkların sırasıyla %7,3 ü ve %2,9 u olduğu kabul edilerek oluşacak miktarlar aşağıdaki gibi hesaplanmıştır. Kâğıt ve kâğıt ürünleri Plastik atıklar Toplam Ambalaj Atığı : 10,35kg/gün x 0,073 = 0,75kg/gün : 0,75kg/gün x 30gün/ay x 12ay/yıl = 270 kg/yıl dır. : 10,35kg/gün x 0,029 = 0,3001kg/gün : 0,3001kg/gün x 30gün/ay x 12ay/yıl = 108,03kg/yıl dır. : 0,75kg/gün + 0,3001kg/gün = 1,0501 kg/gün 23

24 Faaliyet kapsamında; üretime başlandığında cevhere ulaşmak için yerinden sökülecek dekapaj malzemesi ve çalışacak personelin kullanımına bağlı meydana gelecek yemek atığı, ambalaj kağıdı, plastik, pet şişe, cam vb. türü katı atıklar oluşacaktır. Ortaya çıkacak olan dekapaj malzemesi, işletme ruhsat sınırları içersinde 3.093,840 m 2 lik bitkisel toprak depolama alanında depolanacak, üzeri erozyona ve siltlenmeye karşı çimlendirilerek korunacak ve işletmede faaliyetin tamamlandığı alanlarda, çevre topoğrafyasına uygun düzenlemelerin yapılması sırasında kullanılacaktır. Dekapaj Malzemesi (Bitkisel Toprak) Miktarı, ,752 m 2 x 0,10m = ,6752 m m ,6752 m 3 x 2,5 ton/m 3 = ,188 ton olacaktır. Oluşacak evsel nitelikli atıklar faaliyet alanı içindeki sızdırmasız özellikteki çöp konteynırlarında biriktirilecek ve en yakın çöp konteynırına bırakılmak suretiyle bertaraf edilecektir. Evsel nitelikli katı atıkların tarih ve sayılı Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Madde 18 de belirtildiği gibi; denizlere, göllere ve benzeri alıcı ortamlara, caddelere, ormanlara ve çevrenin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmesi yasaktır. Faaliyet kapsamında oluşacak katı atıkların toplanması, biriktirilmesi ve uzaklaştırılması konusunda tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanan ve tarih ve sayılı Resmi Gazete, tarih ve sayılı Resmi Gazete, tarih ve sayılı Resmi Gazete ve son olarak tarih ve sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan Değişiklikleri ile Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nin ilgili hükümlerine uyulacaktır. Faaliyet süresince tarih ve sayılı (değişik tarih ve sayılı) Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği ile 30 Mart 2010 tarih Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Atık Su Miktar ve Özellikleri Faaliyet kapsamında çalışacak personelin (9 kişi) içme ve kullanma suyu sonucu oluşacak evsel kökenli karakterizasyona sahip atık suların hesapları aşağıda verilmiştir. α : % 100 Çalışan Sayısı : 9 kişi Kişi Başına Oluşan Atıksu Miktarı : 150lt/kişi-gün = 0,15m 3 /kişi-gün Toplam Evsel Atıksu Miktarı : 0,15m 3 /kişi-gün x 9kişi x 1 = 1,35m 3 /gün Kişi Başına Oluşan Kirlilik Yükü Miktarı : 54gr.BOI5/kişi-gün Toplam Kirlilik Yükü Miktarı : 54gr.BOI5/kişi-gün x 9kişi = 486 gr.boi/gün Faaliyet alanında çalışacak 9 kişinin günlük ihtiyaçlarından dolayı oluşan evsel nitelikli atıksu miktarı 1,35m 3 /gün ve oluşacak kirlilik yükü miktarı da 486 gr.boi/gün olarak hesaplanmıştır. Personelin kullandığı suyun tamamı atık suya dönüşecektir. Bu aşamada oluşması beklenen atık sular ise tamamen evsel nitelikte olacaktır. İşletmede tozumanın indirgenmesi için nakliye güzergâhında su kullanımı olacaktır. Ancak kullanılan bu suyun atıksu olarak geri dönüşümü söz konusu değildir. Oluşan atıksular 24

25 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Lağım Mecrası İnşası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik de belirtilen hususlar çerçevesinde yapılacak olan sızdırmasız fosseptiğe verilecektir. Fosseptik çukuruna ait detaylar Ek-14 te verilmiştir. Fosseptik doldukça civar belediyelerle vidanjör anlaşması yapılacak; atıksular ücreti karşılığında verilmek suretiyle bertaraf edilecektir. Tehlikeli Atıklar Kalker Ocak sahasının işletilmesi faaliyeti kapsamında, kontamine bezler yağlı boyalı parçalar gibi çok az miktarda tehlikeli atık çıkması muhtemeldir. Meydana gelecek olan bu atıkların bertaraf edilene kadar, sızdırmaz zemin üzerinde su ve toprakla temas etmeyecek şekilde depolanacaktır. Oluşacak kontamine atıklar tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik e uygun şekilde bertaraf edilecektir. Atık Yağlar ve Miktarı İşletme aşamasında kullanılan iş makinelerinin (kamyon, ekskavatör, Wagon-Drill, yükleyici) ve teçhizatının bakımı yetkili servislerce yapılacak ve bu sayede tesis alanında iş makinelerinden kaynaklanan atık yağ oluşmayacaktır tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği nin 5.1. maddesinde Atık motor yağları dâhil atık yağlar ile bu yağların işlenmesi sonucu çıkan atıkların insan ve çevreye zarar verecek şekilde sahada boşaltılması veya yenisi ile değiştirilmesi, depolanması, doğrudan veya dolaylı bir biçimde yüzeysel sular ile yeraltı suyuna, denizlere, deşarj sistemleri ile toprağa verilmesi fuel-oil veya diğer sıvı yakıtlara karıştırılması ve mevcut düzenlemeler ile belirlenen limitleri aşarak hava kirliliğine neden olacak şekilde işlenmesi veya yakılması yasaktır hükmüne işletme aşamasında uyulacaktır. İşletme aşamasında kullanılacak ekskavatör, wagon-drill, yükleyici ve kamyonların bakımı yetkili servislerce yapılacak ve bu sayede ocak alanında atık yağ oluşmayacaktır. İşletme aşamasında tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Ambalaj Atıkları Ocak sahasında çalışan personelin kullanımına bağlı ambalaj kâğıdı, plastik, pet şişe, cam vb. türü ambalaj atıkları oluşacaktır. Oluşacak olan ambalaj atıkları Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği çerçevesinde evsel nitelikli diğer katı atıklardan ayrı biriktirilerek geri dönüşümünün sağlanması amacıyla lisanslı toplama ayırma tesisine verilecektir. 25

26 Üretim faaliyetleri süresince tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Bitkisel Atık Yağlar Çalışacak personelin yemek ihtiyaçları anlaşma yapılan catering şirketi vasıtasıyla tesis alanına getirilip, boş kapları yemek sonrasında aynı firma tarafından alınacaktır. Bu kapsamda, tesis alanında bitkisel atık yağ oluşmayacaktır. Tıbbi Atıklar İşletilmesi planlanan Kalker Ocak sahasında faaliyet 9 kişi ile sağlanacaktır. Bu bağlamda, faaliyet alanında revir kurulması gerekmemektedir. Revir kurulmayacağından dolayı tıbbi atık oluşması beklenmemektedir. Kalker Ocak sahasında çalışan personelin tıbbi ihtiyaçları en yakın sağlık ocağı ve hastanelerde karşılanacaktır. Atık Akü, Pil, Ömrünü Tamamlamış Lastik v.b Kalker Ocak sahasında kullanılacak araçların akü değişimleri, ömrünü tamamlamış lastik değişimleri yetkili servislerde yapılacaktır. Bu bağlamda, tesis alanında atık akü ve ömrünü tamamlamış lastik atık vb. atığın oluşması beklenmemektedir. Kalker Ocak sahasında atık pil oluşması muhtemeldir. Ancak ciddi düzeyde olmayacaktır. Meydana gelecek olan atık piller diğer atıklardan ayrı, atık pil kutularında biriktirilecek ve kutuların dolması halinde bertaraf edilmesi amacıyla lisanslı firmalara teslim edilecektir. Toz Yayıcı İşlemler ve Toz Miktarı İşletmede üretime geçildikten sonra olası toz kaynakları; üretim tekniği gereği yapılacak patlatmalar, ana kayaçtan koparılan malzemenin sökülerek kamyonlara yüklenmesi, taşınması, boşaltılması ve stok sahasında depolanması olarak sayılabilir. Yıllık Üretim Miktarı : ton ( m³) Aylık Üretim Miktarı : ton ( m³) Günlük Üretim Miktarı : 577 ton ( 231m³) Saatlik Üretim Miktarı : 72 ton ( 29 m³) Vardiya Sayısı : 1 (8 saat) Çalışma Süreleri : Yıl / 10 ay, Yıl / 260 gün, Ay / 26 gün, Gün / 8 saat Kamyon Taşıma Kapasitesi : 25 ton/sefer Sefer Sayısı : 577 ton/gün / 25ton/sefer = sefer/gün Sefer Uzunluğu : 220 metre (Zonguldak Gökçeler Karayoluna olan mesafe) 0,22 km (gidiş-dönüş 220m x 2 = 440 m = 0,440 km) Toplam Alınacak Yol : 23 sefer x 0,44 km = 10,12 km/gün Kalker Ocağı kapasite : 72 ton/saat Depolama Alanı : 1.957,821 m² 26

27 İşletme Aşamasında Kontrolsüz Durumda Oluşacak Toz Miktarı Ocak Alanında Sökme İşlemi Sırasında Meydana Gelecek Olan Toz Miktarı Sökme Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 0,025 kg/ton : 72 ton/saat x 0,025 kg/ton = 1,8 kg/saat Ocak Alanında Yükleme Sırasında Oluşacak Toz Miktarı Yükleme Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 0,010 kg/ton : 72 ton/saat x 0,010 kg/ton = 0,72 kg/saat Nakliyeden Kaynaklı Oluşacak Toz Miktarı Taşıma Emisyon Faktörü : 0,7 kg/km Taşımadan Oluşacak Toplam Emisyon : 10,12 km/gün x 0,7 kg/km = 7,084 kg/gün Taşımadan Kaynaklanan Toz Emisyonu : 7,084 kg/gün / 8 saat/gün = 0,8855 kg/saat Tesis Alanında Boşaltma Sırasında Oluşacak Toz Miktarı Yükleme Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 0,010 kg/ton : 72 ton/saat x 0,010 kg/ton = 0,72 kg/saat Depolama İşlemi Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Depolama Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 5,8 kg toz/ha gün : 5,8kg/ha.gün x 1.957,821 m² x1ha / 10 4 m 2 /8sa : 0,142 kg/saat İşletme Aşamasında Kontrolsüz Durumda Oluşacak Toplam Toz Miktarı Ocak Sahasında Sökme İşlemi Sırasında Oluşacak Toz Miktarı : 1,80 kg/saat Ocak Sahasında Yükleme Sonucu Oluşacak Toz Miktarı : 0,72 kg/saat Nakliyeden Kaynaklı Oluşacak Toz Miktarı : 0,0855kg/saat Ocak Sahasında Boşaltma Sonucu Oluşacak Toz Miktarı : 0,72 kg/saat Depolama İşlemi Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı : 0,142 kg/saat Toplam Toz Miktarı : 4,2675 kg/saat İşletme Aşamasında Kontrollü Durumda Oluşacak Toz Miktarı İşletme aşamasında nakliye yolları ve stok sahasında nemlendirme çalışmaları yapılacaktır. Bu çalışma sistemine göre kontrollü halde oluşacak olan tozuma miktarları aşağıda hesaplanmıştır. Ocak Alanında Sökme İşlemi Sırasında Meydana Gelecek Olan Toz Miktarı Sökme Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 0,0125 kg/ton : 72 ton/saat x 0,0125 kg/ton = 0,90 kg/saat 27

28 Ocak Alanında Yükleme Sırasında Oluşacak Toz Miktarı Yükleme Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 0,005 kg/ton : 72 ton/saat x 0,005 kg/ton = 0,36 kg/saat Nakliyeden Kaynaklı Oluşacak Toz Miktarı Taşıma Emisyon Faktörü Taşımadan Oluşacak Toplam Emisyon Taşımadan Kaynaklanan Toz Emisyonu : 0,35 kg/km : 10,12 km/gün x 0,35 kg/km = 3,542 kg/gün : 3,542 kg/gün / 8 saat/gün = 0,4427 kg/saat Tesis Alanında Boşaltma Sırasında Oluşacak Toz Miktarı Yükleme Emisyon Faktörü : 0,005 kg/ton Saatlik Oluşacak Toz : 72 ton/saat x 0,005 kg/ton = 0,36 kg/saat Depolama İşlemi Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı Depolama Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 2,9 kg toz/ha gün : 2,9kg/ha.gün x 1.957,821 m² x 1ha / 10 4 m 2 / 8sa : 0,071 kg/saat İşletme Aşamasında Kontrollü Durumda Oluşacak Toplam Toz Miktarı Ocak Sahasında Sökme İşlemi Sırasında Oluşacak Toz Miktarı : 0,90kg/saat Ocak Sahasında Yükleme Sonucu Oluşacak Toz Miktarı : 0,36 kg/saat Nakliyeden Kaynaklı Oluşacak Toz Miktarı : 0,4427 kg/saat Ocak Sahasında Boşaltma Sonucu Oluşacak Toz Miktarı : 0,36 kg/saat Depolama İşlemi Sırasında Meydana Gelecek Toz Miktarı : 0,071 kg/saat Toplam Toz Miktarı :2,134 kg/saat Söz konusu faaliyet kapsamında, toz emisyonu hesaplamaları en yüksek risk değerine göre yapıldığında oluşacak emisyon 4,2675 kg/saat olarak hesaplanmıştır tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-2, Tablo 2.1 de, hava kirlenmelerini temsil eden değerler, ölçümlerle elde edilen hava kalitesi değerleri, hesapla elde edilen hava kirlenmesine katkı değerlerinin tespit edilmesine, eğer baca dışındaki yerlerden yayılan emisyonlar 1kg/saat ten küçükse gerek olmadığı belirtilmektedir. İşletme aşamasında tozumaya karşı herhangi bir önlem alınmadan çalışıldığında, oluşacak maksimum toz miktarı 4,2675 kg/saat olup, Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde verilen limit değerin üzerinde kalmakta olup yönetmelik gereği toz yayılım modellemesi yapılması gerekmektedir. Toz modellemesi; üretim tekniği gereği ana kayaçtan koparılan malzemenin sökülerek kamyonlara yüklenmesi, taşınması, boşaltılması ve stok sahasında depolanması esnasında oluşan toplam 4,2675 kg/saat toz debisi için yapılmıştır. Toz dağılım modellemesi yapılırken aşağıdaki formül kullanılmıştır. 28

29 Q Uh x,y,z y, z Vdi : Kaynaktan Çıkan Emisyonların Kütlesel Debisi (kg/saat) : Rüzgar Hızı (m/sn) : Tepe noktasından kartezyen koordinatlar (m) : Yatay ve Dikey Yayılma Parametreleri (m) : Tane büyüklüğüne Bağlı Alçalma Hızı (m/sn) Çalışma ortamında oluşacak toplam tozun, % 20 sinin 10 mikrondan küçük partiküller (havada asılı partiküller) ve % 80 inin 10 mikrondan büyük partiküller (çöken partiküller) olacağı beklenmektedir. Havada Asılı Partikül Miktarı İçin C(x,y,z); Q = 4,2675 x 0,20 = 0,8535 kg/saat (10 mikrondan küçük partiküller için) H = 10 m z = 2 m Vdi = 0,01 m/sn olarak alınmıştır. Çöken Partikül Miktarı İçin C(x,y,z); Q = 4,2675 x 0,80 = 3,414 kg/saat (10 mikrondan büyük partiküller için) H = 10 m z = 0 m Vdi = 0,07 m/sn olarak alınmıştır. Toz modellemesi için öncelikle yönlere göre yayılma sınıfları tespit edilmiştir. Söz konusu bölge için yayılma sınıfı B (kararsız) sınıfıdır. Uh değerinin Hesaplanması: U h = U r (h/z a ) M Uh değerinin hesaplanması için ilk aşamada tüm yönlere göre Ua değerlerinden, Ur ve M sabiti değerleri ile Uh (rüzgar hızı) hesaplanmış ve Tablo 8. de verilmiştir. Tablo 8. Yönlere Göre Uh Değerleri YÖN YAYILMA F f G g UA Uh UR h Za M (m/sn) (m/sn) N B 0,876 0,823 0,127 1,108 1,6 1, ,20 1,5 NNE B 0,876 0,823 0,127 1,108 2,1 2, ,20 2,0 NE B 0,876 0,823 0,127 1,108 1,5 1, ,20 1,5 ENE B 0,876 0,823 0,127 1,108 1,7 1, ,20 1,5 E B 0,876 0,823 0,127 1,108 1,1 1, ,20 1,0 ESE B 0,876 0,823 0,127 1,108 1,7 1, ,20 1,5 SE B 0,876 0,823 0,127 1,108 1,2 1, ,20 1,0 SSE B 0,876 0,823 0,127 1,108 2,2 2, ,20 2,0 S B 0,876 0,823 0,127 1,108 1,5 1, ,20 1,5 SSW B 0,876 0,823 0,127 1,108 2,6 3, ,20 3,0 SW B 0,876 0,823 0,127 1,108 1,3 1, ,20 1,0 WSW B 0,876 0,823 0,127 1,108 1,7 1, ,20 1,5 W B 0,876 0,823 0,127 1,108 1,3 1, ,20 1,0 WNW B 0,876 0,823 0,127 1,108 2,3 2, ,20 2,0 NW B 0,876 0,823 0,127 1,108 1,5 1, ,20 1,5 NNW B 0,876 0,823 0,127 1,108 2,3 2, ,20 2,0 29

30 Bu değerlerin hesaplanmasından sonra çalışma sırasında ortaya çıkan tozlanmada, Çöken Tozların ve Havada Asılı Partiküllerin 1000m. mesafeye kadar yayılımları hesaplanmış olup aşağıda tablo ve grafik olarak verilmiştir. Tablo 9. Havada Asılı Partiküllerin Dağılımı (μg/m 3 ) Yönler 125m. 200m. 300m. 400m. 500m. 600m. 750m. 1000m. N 23,26 18,18 10,32 6,33 4,23 3,01 1,97 1,13 NNE 17,14 13,49 7,69 4,73 3,16 2,25 1,47 0,85 NE 23,26 18,18 10,32 6,33 4,23 3,01 1,97 1,13 ENE 23,26 18,18 10,32 6,33 4,23 3,01 1,97 1,13 E 36,10 27,85 15,69 9,59 6,39 4,54 2,97 1,70 ESE 23,26 18,18 10,32 6,33 4,23 3,01 1,97 1,13 SE 36,10 27,85 15,69 9,59 6,39 4,54 2,97 1,70 SSE 17,14 13,49 7,69 4,73 3,16 2,25 1,47 0,85 S 23,26 18,18 10,32 6,33 4,23 3,01 1,97 1,13 SSW 11,23 8,90 5,09 3,13 2,10 1,49 0,98 0,56 SW 36,10 27,85 15,69 9,59 6,39 4,54 2,97 1,70 WSW 23,26 18,18 10,32 6,33 4,23 3,01 1,97 1,13 W 36,10 27,85 15,69 9,59 6,39 4,54 2,97 1,70 WNW 17,14 13,49 7,69 4,73 3,16 2,25 1,47 0,85 NW 23,26 18,18 10,32 6,33 4,23 3,01 1,97 1,13 NNW 17,14 13,49 7,69 4,73 3,16 2,25 1,47 0,85 NNW 40,00 35,00 N NNE NW 30,00 25,00 NE 125m 200m WNW 20,00 15,00 ENE 300m 400m 10,00 500m W 5,00 0,00 E 600m 750m 1000m WSW ESE SW SE SSW SSE Şekil 4. Havada Asılı Partiküllerin Dağılımı S 30

31 Tablo 10. Çöken Tozların Dağılımı (mg/m 2.gün) Yönler 125m. 200m. 300m. 400m. 500m. 750m. 900m. 1000m. N 114,08 85,19 45,95 27,29 17,82 8,04 5,60 4,55 NNE 76,50 60,09 33,34 20,08 13,22 6,03 4,22 3,43 NE 114,08 85,19 45,95 27,29 17,82 8,04 5,60 4,55 ENE 114,08 85,19 45,95 27,29 17,82 8,04 5,60 4,55 E 209,91 141,67 72,24 41,71 26,78 11,81 8,17 6,61 ESE 114,08 85,19 45,95 27,29 17,82 8,04 5,60 4,55 SE 209,91 141,67 72,24 41,71 26,78 11,81 8,17 6,61 SSE 76,50 60,09 33,34 20,08 13,22 6,03 4,22 3,43 S 114,08 85,19 45,95 27,29 17,82 8,04 5,60 4,55 SSW 45,30 37,43 21,36 13,04 8,66 4,00 2,81 2,29 SW 209,91 141,67 72,24 41,71 26,78 11,81 8,17 6,61 WSW 114,08 85,19 45,95 27,29 17,82 8,04 5,60 4,55 W 209,91 141,67 72,24 41,71 26,78 11,81 8,17 6,61 WNW 76,50 60,09 33,34 20,08 13,22 6,03 4,22 3,43 NW 114,08 85,19 45,95 27,29 17,82 8,04 5,60 4,55 NNW 76,50 60,09 33,34 20,08 13,22 6,03 4,22 3,43 NNW 250,00 N NNE NW 200,00 150,00 NE WNW W WSW 100,00 50,00 0,00 ENE E ESE 125m 200m 300m 400m 500m 750m 900m 1000m SW SE SSW S SSE Şekil 5. Çöken Tozların Dağılımı İşletme sırasında oluşacak 4,2675kg/saat toz emisyonu debisi, tüm kaynaklardan aynı anda oluştuğu ve kontrolsüz koşullarda çalışma yapıldığı varsayılarak hesaplanmıştır. Hesaplama sonucunda ortaya çıkan toz konsantrasyonlarının mesafelere göre dağılımı tablo ve grafikler halinde verilmiştir. EK-3 de verilen 1/ ölçekli topoğrafik haritadan da görüleceği üzere faaliyet alanına en yakın yerleşim birimi ocak sahasına yaklaşık 200m uzaklıktadır. Faaliyet sahasında üretimin kontrolsüz şartlarda yapılması durumunda oluşacak toz emisyon miktarları ve bunların meteorolojik koşullara bağlı olarak dağılımları yukarıda tablo ve 31

32 grafikler halinde verilmiştir. Yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan emisyon değerleri Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-2 Tablo2.2 de 2013 yılı sınır değerlerine göre aşağıda verilmiştir. Tablo 11. SKHKKY Ek-2 Tablo2.2 ye Göre Değerlendirme Kirleticiler UVS KVS En yakın konuta göre hesaplanan değer (200m.) PM (µg/m 3 ) ,85 Çöken Tozlar ,67 Proje alanına en yakın yerleşim birimlerinin ve diğer çevrelerin faaliyetten oluşacak tozumadan olumsuz olarak etkilenmesi beklenmemektedir. Hesaplamalar yapılırken, malzemenin her aşamada kuru, araçların tamamen dolu, yol ve kamyon üstü nemlendirme çalışmalarının olmadığı kabul edilmiştir. Malzemenin nakledileceği aşamada doldurmaboşaltma işlemi öncesi malzemenin nemlendirilmesi ve nakliye yolunda nemlendirme çalışması yapılarak, bu değerin daha aşağıya çekilmesi sağlanacaktır. Toz oluşumunun minimum seviyeye indirilmesi ve çevreye dağılımının engellenmesi için Tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde belirtilen esaslara uyulacak, savurma yapılmadan yükleme ve boşaltma yapılacak, taşıma ve depolama sırasında malzemenin üstü naylon branda ile kapatılarak muhafaza edilecektir. Ayrıca gerekli dönemlerde faaliyet gösterecek olan araçların yürüme yolları spreyleme yöntemiyle sulanacaktır. İşletme aşamasında Tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğine ile ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümleri gereğince işlem yapılacak ve Çevre İzni kapsamında alınması gereken Emisyon Uygunluk yazısı için İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğüne gerekli başvurular yapılacak, emisyon ölçümleri yaptırılacak ve Çevre İzninin alınması için gerekli müracaatlar yapılacaktır. Proje konusu faaliyet sahibi (Alagözler Kum Çakıl Tic. ve San. A.Ş.) tarafından tesis sahasında sürekli olarak kontrollü şartlar sağlanacaktır. Arazi ve stok sahalarında yeterli nemlendirme çalışmaları yapılacak, Kamyonların üzeri nakliye sırasında branda ile kapatılacaktır. Stok sahalarında malzemenin depolanması sırasında üzerinde % 10 nem olacak şekilde nemlendirme işlemi gerçekleştirilecektir. Yükleme ve boşaltmalar savurma yapılmadan yapılacak olup, kamyonları üstü branda ile örtülecektir. 32

33 Ocak Alanında Patlatma İşlemi Sırasında Meydana Gelecek Olan Toz Miktarı Faaliyet kapsamında patlatmayla yürütülen bir kalker ocağı yapılmayacak, iş makineleri ile sökülemeyecek sertlikte malzeme ile karşılaşıldığında gevşetme amaçlı patlatma yapılacaktır. Ancak patlatma işlemi sırasında meydana gelecek olan toz miktarının hesabı yapılırken tüm malzeme patlatma ile üretilecekmiş gibi düşünülmüş ve bu en olumsuz durumda çevrenin nasıl etkileneceği irdelenmiştir. Patlatma sonucu alanda oluşması beklenen tozun hesaplanması sırasında aşağıda verilen saatlik kapasite göz önüne alınarak, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek- 12, Tablo 12.6 da verilen emisyon faktörleri kullanılmıştır. Yıllık Üretim Miktarı : ton ( m³) Aylık Üretim Miktarı : ton ( m³) Günlük Üretim Miktarı : 577 ton ( 231 m³) Saatlik Üretim Miktarı : 72 ton ( 29 m³) Vardiya Sayısı : 1 (8 saat) Çalışma Süreleri : Yıl / 10 ay, Yıl / 260 gün, Ay / 26 gün, Gün / 8 saat Ocak Alanında Patlatma İşlemi Sırasında Meydana Gelecek Olan Toz Miktarı Bir Patlatmadan Alınacak Malzeme Miktarı Patlatma Emisyon Faktörü Saatlik Oluşacak Toz : 125 ton : 0,080 kg/ton : 125 ton/saat x 0,080 kg/ton = 10 kg/saat Patlatma işleminde, toz emisyonu hesaplamaları en yüksek risk değerine göre (herhangi bir önlem alınmadan) yapıldığında oluşacak emisyon 10kg/saat olarak hesaplanmıştır ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-2, Tablo 2.1 de, hava kirlenmelerini temsil eden değerler, ölçümlerle elde edilen hava kalitesi değerleri, hesapla elde edilen hava kirlenmesine katkı değerlerinin tespit edilmesine, eğer baca dışındaki yerlerden yayılan emisyonlar 1kg/saat ten küçükse gerek olmadığı belirtilmektedir. İşletme aşamasında tozumaya karşı herhangi bir önlem alınmadan çalışıldığında, oluşacak maksimum toz miktarı 10kg/saat olup, Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde verilen limit değerin üzerinde kalmaktadır. Yönetmelik gereği toz yayılım modellemesi yapılması gerekmektedir. Toz modellemesi; işletme sırasında malzemenin patlatma ile yerinden sökülmesi esnasında oluşan toplam 10 kg/saat toz debisi için yapılmıştır. Toz dağılım modellemesi yapılırken aşağıdaki formül kullanılmıştır. C(x,y,z) : Tepe noktasında, her bir yayılma için hava kirlenmesine katkı değeri (mg/m 3 ) Q : Kaynaktan Çıkan Emisyonların Kütlesel Debisi (kg/saat) Uh : Rüzgar Hızı (m/sn) x,y,z : Tepe noktasından kartezyen koordinatlar (m) y, z : Yatay ve Dikey Yayılma Parametreleri (m) : Tane büyüklüğüne Bağlı Alçalma Hızı (m/sn) Vdi 33

34 Çalışma ortamında oluşacak toplam tozun, % 20 sinin 10 mikrondan küçük partiküller (havada asılı partiküller) ve % 80 inin 10 mikrondan büyük partiküller (çöken partiküller) olacağı beklenmektedir. Havada Asılı Partikül Miktarı İçin C(x,y,z); Q = 10,0 x 0,20 = 2,0kg/saat (10 mikrondan küçük partiküller için) H = 10 m z = 2 m Vdi = 0,01 m/sn olarak alınmıştır. Çöken Partikül Miktarı İçin C(x,y,z); Q = 10,0 x 0,80 = 8,0kg/saat (10 mikrondan büyük partiküller için) H = 10 m z = 0 m Vdi = 0,07 m/sn olarak alınmıştır. Toz modellemesi için öncelikle yönlere göre yayılma sınıfları tespit edilmiştir. Söz konusu bölge için yayılma sınıfı B (kararsız) sınıfıdır. Uh değerinin Hesaplanması: U h = U r (h/z a ) M Uh değerinin hesaplanması için ilk aşamada tüm yönlere göre Ua değerlerinden, Ur ve M sabiti değerleri ile Uh (rüzgar hızı) hesaplanmış ve önceki bölümde Tablo 8. de verilmiştir. Bu değerlerin hesaplanmasından sonra çalışma sırasında ortaya çıkan tozlanmada, Çöken Tozların ve Havada Asılı Partiküllerin 1000m. mesafeye kadar yayılımları hesaplanmış olup aşağıda tablo ve grafik olarak verilmiştir. Tablo 12. Patlatma Sonucu Havada Asılı Partiküllerin Dağılımı (μg/m 3 ) Yönler 125m. 200m. 300m. 400m. 500m. 600m. 750m. 1000m. N 54,50 42,60 24,19 14,84 9,90 7,05 4,61 2,65 NNE 40,17 31,62 18,02 11,07 7,40 5,27 3,45 1,99 NE 54,50 42,60 24,19 14,84 9,90 7,05 4,61 2,65 ENE 54,50 42,60 24,19 14,84 9,90 7,05 4,61 2,65 E 84,58 65,25 36,78 22,48 14,97 10,63 6,95 3,99 ESE 54,50 42,60 24,19 14,84 9,90 7,05 4,61 2,65 SE 84,58 65,25 36,78 22,48 14,97 10,63 6,95 3,99 SSE 40,17 31,62 18,02 11,07 7,40 5,27 3,45 1,99 S 54,50 42,60 24,19 14,84 9,90 7,05 4,61 2,65 SSW 26,32 20,85 11,93 7,34 4,91 3,50 2,29 1,32 SW 84,58 65,25 36,78 22,48 14,97 10,63 6,95 3,99 WSW 54,50 42,60 24,19 14,84 9,90 7,05 4,61 2,65 W 84,58 65,25 36,78 22,48 14,97 10,63 6,95 3,99 WNW 40,17 31,62 18,02 11,07 7,40 5,27 3,45 1,99 NW 54,50 42,60 24,19 14,84 9,90 7,05 4,61 2,65 NNW 40,17 31,62 18,02 11,07 7,40 5,27 3,45 1,99 34

35 NNW 90,00 80,00 N NNE WNW NW 70,00 60,00 50,00 40,00 30,00 20,00 NE ENE 125m 200m 300m 400m 500m W 10,00 0,00 E 750m 900m 1000m WSW ESE SW SE SSW SSE Şekil 6. Patlatma Sonucu Havada Asılı Partiküllerin Dağılımı Tablo 13. Patlatma Sonucu Çöken Tozların Dağılımı (mg/m 2.gün) S Yönler 125m. 200m. 300m. 400m. 500m. 750m. 900m. 1000m. N 152,83 126,11 97,09 59,86 39,72 18,18 13,13 10,66 NNE 100,17 89,37 69,70 43,68 29,27 13,57 9,89 8,04 NE 152,83 126,11 97,09 59,86 39,72 18,18 13,13 10,66 ENE 152,83 126,11 97,09 59,86 39,72 18,18 13,13 10,66 E 294,73 208,06 156,06 93,14 60,61 27,02 19,15 15,49 ESE 152,83 126,11 97,09 59,86 39,72 18,18 13,13 10,66 SE 294,73 208,06 156,06 93,14 60,61 27,02 19,15 15,49 SSE 100,17 89,37 69,70 43,68 29,27 13,57 9,89 8,04 S 152,83 126,11 97,09 59,86 39,72 18,18 13,13 10,66 SSW 58,01 55,95 44,21 28,16 19,05 8,95 6,58 5,36 SW 294,73 208,06 156,06 93,14 60,61 27,02 19,15 15,49 WSW 152,83 126,11 97,09 59,86 39,72 18,18 13,13 10,66 W 294,73 208,06 156,06 93,14 60,61 27,02 19,15 15,49 WNW 100,17 89,37 69,70 43,68 29,27 13,57 9,89 8,04 NW 152,83 126,11 97,09 59,86 39,72 18,18 13,13 10,66 NNW 100,17 89,37 69,70 43,68 29,27 13,57 9,89 8,04 35

36 NW NNW 300,00 250,00 200,00 N NNE NE WNW W WSW 150,00 100,00 50,00 0,00 ENE E ESE 125m 200m 300m 400m 500m 750m 900m 1000m SW SE SSW S SSE Şekil 7. Patlatma Sonucu Çöken Tozların Dağılımı Hesaplama sonucunda ortaya çıkan toz konsantrasyonlarının mesafelere göre dağılımı tablo ve grafikler halinde verilmiştir. EK-3 de verilen 1/ ölçekli topoğrafik haritadan da görüleceği üzere faaliyet alanına en yakın yerleşim birimi ocak sahasına yaklaşık 200m. uzaklıktadır. Faaliyet sahasında üretimin kontrolsüz şartlarda yapılması durumunda oluşacak toz emisyon miktarları ve bunların meteorolojik koşullara bağlı olarak dağılımları yukarıda tablo ve grafikler halinde verilmiştir. Yapılan hesaplamalar sonucunda bulunan emisyon değerleri Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-2 Tablo2.2 de 2013 yılı sınır değerlerine göre aşağıda verilmiştir. Tablo 14. SKHKKY Ek-2 Tablo2.2 ye Göre Patlatma Emisyonlarının Değerlendirilmesi Kirleticiler UVS KVS En yakın konuta göre hesaplanan değer (200m.) PM (µg/m 3 ) ,25 Çöken Tozlar ,06 Faaliyet sahasında üretimin kontrolsüz şartlarda yapılması durumunda oluşacak toz miktarı 10 kg/saat değerine göre Havada Asılı Partiküller ve Çöken Tozların hesapları yapılmış ve Tablo 12 de Patlatma Sonucu Havada Asılı Partiküllerin Dağılımı, Tablo 13 da Patlatma Sonucu Çöken Tozların Dağılımı verilmiştir. Faaliyet alanına en yakın yerleşim birimi mesafesi 200m ye göre hesaplanan maksimum değerler Tablo 14 de görüldüğü UVS sınır değerlerini geçmekte ancak KVS sınır değerlerinin altında kalmaktadır. Faaliyet alanında Tablo 12 ve Tablo 13 da verilen değerler anlık toz emisyonları olarak hesaplanmaktadır. Uzun Vadeli Sınır Değer (UVS) Yapılan bütün ölçüm sonuçlarının aritmetik ortalaması olarak tanımlandığından Tablo 12 de 200m. mesafe için hesaplanan değerlerin ortalaması 44,16 (μg/m 3 ), Tablo 13 da hesaplanan değerlerin ortalaması ise 133,03 mg/m 2.gün olarak 36

37 bulunmaktadır. Bu durumda faaliyet alanına en yakın yerleşim birimi mesafesi olan 200m oluşacak toz konsantrasyonları yönetmelik değerlerinin altında kalmaktadır. Patlatma İşlemi Sonrası Vibrasyon Patlatma sonrası oluşan şok dalgaları havada ve ateşlenen kaya birimi içinde belirli bir hız, frekans ve genlikte yayılmaktadır. Bu yayılım atım yerinden uzaklaştıkça sönme eğilimi göstermektedir. Şok dalgalarının çevrede bulunan hassas noktalara (bina, köprü, tarihi binalar, mağara vb.) hasar verebileceği mesafe aşağıda açıklanan bağlantılar yardımıyla hesaplanabilmektedir. Bağlantılarda değişken olarak anlık şarj (bir gecikme süresinde ateşlenen patlayıcı madde miktarı), atım yeri-çevre birimleri arasındaki mesafe ve kayaç türlerine ait katsayılar bulunmaktadır. Hava Şoku Hava şoku; patlatma sonucu oluşan hava şoku aşağıdaki bağıntıdan hesaplanmaktadır. (Kaynak: Calzia, 1969). Şiddetli etki zonu Orta şiddette etki zonu Hafif şiddette etki zonu : D<5 W : 5 W<D<10 W : 10 W<D<15 W D = Etkili zon aralığı (m) W = Bir gecikme aralığında atılan dinamit miktarı=anlık şarj (kg) Hava şoku hesaplamaları ruhsat alanlarında yapılacak maksimum anlık şarj dikkate alınarak yapılmıştır. Patlamalarda kullanılacak maksimum anlık şarj : 36 kg Şiddetli etki zonu Orta şiddette etki zonu Hafif şiddette etki zonu : 0 30 m : m : m Proje alanında yapılacak olan patlatma işlemi neticesinde oluşan hava şoku, patlatma noktasından 90 m sonra Hafif Şiddet Etki Zonuna girmektedir. Bu mesafeden daha kısa mesafede yerleşim birimi olmaması nedeni ile çevreyi olumsuz etkilemeyecektir. Patlatmayla oluşturulan titreşimin çevre yapılarına etkisi Devine bağıntısı (Kaynak: Devine et al,1966) ile tespit edilmektedir. Devine Bağıntısı, V = k (D / W) -16 Bu bağıntıda; V = Kayaç İçinde Yayılan Titreşim Hızı (inç/sn) k = Kayaç Türüne Bağlı Katsayı (26-260) D = Patlatma Noktası İle Çevre Yerleşim Birimleri Arasındaki (feet) 37

38 W= Bir Gecikme Aralığındaki Patlayıcı Miktarı (libre) (1 feet = 0,3048 m, 1 libre = 0,4536 kg, 1 inç = 25,4 mm ) k katsayısı kayacın titreşimi iletme kapasitesi olarak alınmaktadır. Patlatma kaynağı ile hassas nokta arasında ki birimlerin değişkenliği, kırık, fay, çatlak gibi süreksizliklerin yoğunluğu k katsayısını etkilemektedir. Homojen birimlerde bu katsayı 260 sayısına yaklaşırken tektonik etkilerinin yoğunluğu ve geçilen her farklı birim katsayıyı 26 ya yaklaştırmaktadır. Her deliğe 35 kg Anfo ve 1 kg dinamit konularak toplam 36kg patlayıcı konularak bir patlatmada 125 ton malzeme çıkarılacaktır. Patlatmalar gecikmeli kapsüller kullanılarak yapılacaktır. Böylece, delikler 30 ms. gecikmeli olarak tek tek patlatılacaktır. W= 36kg Tablo 15. Mesafeye Göre Sarsıntı Hızı Değerleri Vo (mm/sn) k D (m) W (kg) V (mm/sn) 1/5 V 1/2 V (mm/sn) (mm/sn) Tabloda; V = Mesafeye Göre Değişen Titreşim Hızı (mm/sn) V0 = Bina Temellerinde Titreşim Hızı dır. Kayaç içi titreşim hızının (V), 1/2 1/5 i bina temellerindeki titreşim hızı (Vo) olarak kabul edilmektedir. (Forssbland,1981). Tablo 16. Patlatma Nedeniyle Bina Temellerindeki Titreşim Hızı (V 0) Değerlerine Bağlı Olarak Hasar Görebilecek Bina Türleri (Kaynak: Forssbland,1981) Bina Türü V0 (mm/sn) a-yıkılmaya yüz tutmuş çok eski tarihi binalar 2 b-sıvalı biriket, kerpiç yığma tuğla evler 5 c-betonarme binalar 10 d-fabrika gibi çok sağlam yapıda

39 Ocak sahasına en yakın yerleşim birimi ortalama 200 m doğusunda bulunan Gökçeler Mahallesine bağlı haneler olup, Tablo 16. a göre c tipi binalar olduğu kabul edilirse V0 hızının 10 mm/sn nin üzerine çıkmaması gerekmektedir. Tablo 15. de verilen değerler incelendiğinde 36 kg lık şarjın etkisi ile oluşan bina temelindeki titreşim hızı patlatma noktasından itibaren yaklaşık 150m den sonra 10mm/sn nin altına inmektedir. Bu durumda gecikmeli şarj ile yapılan patlatmalar sonucu oluşan vibrasyonun en yakın yerleşim yeri olan; faaliyet alanının 200 m doğusunda Gökçeler Mahallesine bağlı hanelerine olumsuz etkisinin olmayacağı tahmin edilmektedir. Binalardaki Hasarların Titreşim Genliği Yönünden İncelenmesi Patlatma sonucu oluşan titreşimlerin genliği aşağıdaki bağıntıdan hesaplanmaktadır. (Armac Printing Company) A = (K W ) / D A = Patlatma Sonucu Oluşan Titreşimlerin Azami Genliği (mm) W= Bir Gecikme Aralığında Ateşlenen Patlayıcı Miktarı (kg) D = Patlatma Kaynağı İle Çevre Yerleşim Birimleri Arasındaki Etkili Mesafe (m) K = Kayaç Türüne Bağlı Katsayı Tablo 17.Patlatma yapılan kaya türü ve bina temeli altındaki kayaç türüne bağlı olarak değişim gösteren K katsayısı ve azami değerleri(kaynak: Armac Printing Company) Patlatma Yapılan Birim Temel Altı Kayaç Türü K Katsayısı Minimum Maksimum Kaya Kaya Kaya Kil(Toprak) Kil(Toprak) Kaya Kil(Toprak) Kil(Toprak) (Kaynak: Armac Printing Company) Genlik değerinin 0,05 mm nin altında olması durumunda binalarda hasar olmadığı bilindiğinden (Kaynak: Armac Printing Company) maksimum patlayıcı miktarı (36 kg) ile yapılacak atımlarda etki mesafesi; D = (K W )/A D = (0,57 x 36 )/ 0,05 = 68,4 m bulunur. Saha ve çevresinde yapılan incelemeler neticesinde patlatma sonucu oluşacak vibrasyon etki mesafesinde herhangi bir hassas nokta (bina, köprü, tarihi binalar, magara, okul, hastane, otel vb.) bulunmamaktadır. İşletmede meydana gelen gürültüden dolayı; a- Çalışanların sağlığını koruyabilmek, b- Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nin çalışma sınırlarına uyabilmek, c- Faaliyetin sürekliliğini sağlayabilmek için, 39

40 tarihli ve 1475 sayılı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği kanununa istinaden; tarih ve sayılı resmi gazetede yayınlanan Maden ve Taş ocağı işletmelerinde ve Tünel yapımında alınacak işçi ve iş güvenliği önlemlerine ilişkin tüzük, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Maden ve Taş Ocağı işletmelerinde ve Tünel yapımında, tozla mücadele ile ilgili yönetmelik hükümlerine uyulacak ve buna göre hareket edilecektir. İşletme sırasında çalışacak olan iş makinelerinden meydana gelebilecek olan gürültü seviyeleri Sayılı ve tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği hükümlerine uyulacak ve meydana gelebilecek gürültü seviyeleri ilgili yönetmelik sınırlarını aşmayacaktır. Ocak sahasında çalışan personel gürültü ve toza karşı maske, silikon kulaklık, baret vb. kişisel koruyucu malzeme kullanacaktır. Patlatma İşlemi Sonrası Hava Şoku Basıncı ve Etkileri: Patlatma işlemi sonrasında oluşan Hava Şokları sonucu meydana gelen basıncın, ses dalgaları halinde yayılımı ile çevre binalarda yapısal hasarlar ve pencere kırılmaları meydana gelebilir. Tablo 18. de hava şok basıncının yapı hasarlarına neden olduğu değerler ve emniyet limitleri verilmiştir. Hava şokları sonucunda oluşan pencere ve yapı sarsıntıları gibi gürültü de insan sağlığı üzerinde fizyolojik ve psikolojik hasarlara neden olmaktadır. Bu rahatsızlıkları ve şikâyetleri önlemek için literatürlerde herhangi bir hava şok basıncı limiti değeri verilmemektedir. Bununla birlikte çevre halkıyla iyi ilişkiler geliştirebilmek için anket çalışmaları yapılarak şikayetleri azaltıcı önlemler alınabilmektedir. Tablo 18.Hava Patlatma Basınçlarının Yapılara Etkisi ve Emniyet Limitleri* Hava Patlatma Basıncı db psi Yapılara Etkisi >180 >3,0 Yapısal Hasarlar ,0-0,95 Tüm Pencereler Kırılır ,95-0,095 Bazı Pencereler Kırılır ,030 Emniyet İçin Maksimum Limit ,0095 Emniyet Limiti Patlatma noktasından ölçü noktasına ulaşan ilk şok basıncı RPP dir. Bu şok basıncı, yer sarsıntı parçacık hızının dikey kısmı tarafından üretilmekte olup, parçacık hızının dikey kısmı ve RPP arasındaki ilişki; RPP = 0,015.Vv formülü ile bulunur**. Burada, RPP = kayaç şok basıncı, psi Vv = Yer sarsıntı parçacık hızının dikey kısmı, inç/sn (parçacıkların yağılım açısı hesaplanmadığı için dikey kısım olarak parçacık hızının kendisi formülde kullanılmıştır. Db = 20 x log {P / P0 }, formülü kullanılır.* 40

41 Burada; db = Ses Dalga Basıncı, desibel P = Hava Patlama Basıncı, psi P0 = Referans Basınç, (2,9 x 10-9 psi) dir. (* Kaynak: Handbook of Explosives and Rock blasting; Atlas Powder Company, Dallas-Teksas,USA,1988) (** Kaynak: Handbook of Explosives and Rock blasting; Atlas Powder Company, Dallas-Teksas,USA,1988) Verilen formüller kullanılarak patlatma işlemine bağlı olarak oluşan hava şokunun desibel birimde değişen mesafelere göre değerleri Şekil 8. de verilmiştir. Faaliyet alanında yapılacak patlatma işleminde, 140m den sonra emniyet limit değeri olan 130 desibel değerinin altına düştüğü Şekil 8. de görülmektedir. Faaliyet alanı içerisinde yapılması planlanan patlatmaların çevre halkı ve yerleşim yeri üzerlerine herhangi bir etkisinin olacağı düşünülmemektedir. Gürültü Şekil 8. Patlatma Sonrası Oluşan Hava Şokunun Mesafelere Göre Dağılımı Kalker Ocak sahasının işletilmesinde kullanılacak iş makinelerinden ve ekipmanlarından kaynaklı gürültü oluşacaktır. Üretimde kullanılacak makine ve ekipmanlardan kaynaklanacak gürültü düzeyleri için tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nin 13. maddesi uyarınca açık alanda kullanılan ekipmanların gürültü seviyesi, tarihli ve dördüncü mükerrer sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Açık Alanda Kullanılan Teçhizat Tarafından Oluşturulan Çevredeki Gürültü Emisyonu ile İlgili Yönetmelik (2000/14/AT) hükümlerine tabidir hükmüne göre gürültü çıkaran makine ve ekipmanların gürültü düzeyleri aşağıda tablo halinde verilmiştir. 41

42 Tablo 19. Üretimde Kullanılacak Belli Başlı Makine ve Ekipmanların Ses Gücü Düzeyleri Gürültü Kaynağı Adet Net Kurulu Güç P (kw) Müsaade edilen ses gücü seviyesi 3.Ocak.2006 dan itibaren Ses Gücü Düzeyi (DB) İş Makinaları Lastik Tekerlekli Yükleyici 1 P > log P 102 Kamyon 2 P > log P 102 Kırıcı Ekskavatör 1 m log P 106,4 Wagon-Drill 1 P > log P 105 İş makinelerinin aynı anda çalışması durumunda oluşan Eşdeğer Gürültü Seviyesi: Lport = 10 log 1/ n Σ 10 Lpi/10 formülü yardımıyla aşağıdaki gibi hesaplanmıştır. i=1 (Environmental Impact Analysis Handbook ) (1) Lgündüz = 10 log Σ (3 x / / ,4 ) = 110,89 dba Her bir kaynakta oluşan gürültü seviyesinde uzaklığa göre oluşacak azalma miktarı aşağıdaki formülle hesaplanmaktadır. Lp = Lw log (Q/A) (Environmental Impact Analysis Handbook ) (2) A Q = 4πr² = Yönelme Katsayısı (Engebeli alanlar için Q=1) Ortalama ses basınç seviyesindeki atmosferik yutuş nedeniyle meydana gelecek azalma ise aşağıdaki formülle hesaplanmıştır. Aatm = 7,4 x 10-8 x f² x r / Φ (Environmental Impact Analysis Handbook ) (3) Aatm : Atmosferik yutuş ile ses basınç düzeyindeki düşüş (dba) f : İletilen sesin frekansı (2500) r : kaynaktan uzaklık (m) Φ : Havanın bağıl nemi (% 68 ) Gürültü seviyesinin hesabı eşdeğer gürültü seviyesinden atmosferik yutuş seviyesinin çıkarılmasıyla bulunur. L = Lport - Aatm Formül 1,2 ve 3 kullanılarak yapılan hesaplamalar aşağıdaki tabloda verilmiştir. 42

43 Tablo 20. İşletmede Oluşacak Gürültünün Mesafeye Göre Dağılımı Uzaklık (m) Ortalama Ses Basınç Düzeyi (Lport) Atmosferik Emilme Etkisi (Aatm) Net Ses Düzeyi (L) Proje alanında yapılacak çalışmalar gündüz saatlerinde gerçekleştirilecek olup, akşam ve gece saatlerinde çalışma gerçekleşmeyecektir. Dolayısıyla Lakşam ve Lgece değerleri sıfır olarak alınmıştır. Faaliyet alanında tam kapasite ile çalışılması durumunda oluşacak gürültü düzeyinin kaynağa olan mesafeye göre değişimi Şekil 9. degrafik olarak verilmiştir. Şekil 9. Gürültünün Mesafe ile Değişim Grafiği tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği Ek-VII Tablo 4 de Endüstri Tesisleri İçin Çevresel Gürültü Sınır Değerleri verilmiştir ve bu değerler Tablo 21. de sunulduğu gibidir. 43

44 Tablo 21. Endüstri Tesisleri için Çevresel Gürültü Sınır Değerleri Alanlar Lgündüz (dba) Lgece (dba) Gürültüye hassas kullanımlardan eğitim, kültür ve sağlık alanları ile yazlık ve kamp yerlerinin yoğunluklu olduğu alanlar Ticari yapılar ile gürültüye hassas kullanımların birlikte bulunduğu alanlardan konutların yoğun olarak bulunduğu alanlar Ticari yapılar ile gürültüye hassas kullanımların birlikte bulunduğu alanlardan işyerlerinin yoğun olarak bulunduğu alanlar Endüstriyel Alanlar Faaliyet alanına en yakın yerleşim birimi; ocak sahasına yaklaşık 125m. mesafede bulunmaktadır. Projeye konu faaliyetin gerçekleştirileceği alan; Tablo 21 te sunulan, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nin Ek-VII Tablo 4 de verilen Ticari yapılar ile gürültüye hassas kullanımların birlikte bulunduğu alanlardan konutların yoğun olarak bulunduğu alanlar kapsamında olup; bu alanlar için verilen gündüz gürültü seviyesi sınır değeri 65 dba dır. Tablo 21. den de görüleceği üzere tesiste oluşacak gürültü tesis sahasından 50m. mesafeden itibaren 65 dba değerinin altına düşmekte ve Yönetmelik sınır değeri sağlanmaktadır. Yapılan hesaplamalar sırasında iş makinelerinin hepsinin aynı anda ve aynı zamanda çalıştığı en elverişsiz durum göz önüne alınmıştır. Bu durumda dahi oluşacak gürültünün boyutu; yönetmelikte belirtilen üst sınırlara ulaşmayacaktır. Diğer taraftan hesaplamalarda düz bir topografya olarak düşünülen, çalışma alanı ile yakınında bulunan meskun alanlar arasında bulunan engebeli arazi ve tepeler nedeni ile hesaplanan gürültü değerlerinde azalmalar olacağı tahmin edilmektedir. Bu sebeplerden dolayı oluşacak olan gürültünün yerleşim birimlerinde bir risk oluşturmayacağı ön görülmektedir. Proje alanında meydana gelebilecek gürültü konusunda tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ndeki hükümlere uyulacaktır tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanan Motorlu Araçların Dış Gürültü Emisyonları ve Egzoz Sistemleri ile İlgili Tip Onayı Yönetmeliği (70/157/AT) de verilen araç tipine bağlı ses seviyesine ilişkin sınırlama değerlerinin aşılmamasını sağlamak için trafik muayeneleri ve egzoz ölçümleri yapılan araçlar kullanılacaktır. Projeye konu faaliyet sırasında meydana gelen gürültüden dolayı; çalışanların sağlığını koruyabilmek, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nde belirtilen çalışma sınırlarına uyabilmek ve faaliyetin sürekliliğini sağlayabilmek için ve sayılı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde 22 de belirtilen önlemler alınarak; işçilerin başlık, kulaklık ve kulak tıkaçları gibi uygun koruyucu araç ve gereçleri kullanmaları sağlanacaktır. Söz konusu alanda faaliyete başlandıktan sonra Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik kapsamında Çevre İzninin alınması amacıyla gerekli müracaatlar yapılacaktır. İzin için gerekli olan gürültü ve emiyon ölçümleri yaptırılacak ve emisyon ve gürültü konularında Çevre İzni alınacaktır. 44

45 Egzoz Emisyonu Kalker Ocak sahasının işletilmesi projesinde kullanılacak yakıt, iş makineleri için gerekli olup, ısınma vb. amaçlı yakıt tüketimi olmayacaktır. İş makineleri ve araçlarda yakıt olarak motorin kullanılacaktır. Motorin alanda depolanmayacak olup, civardaki akaryakıt istasyonlarından temin edilecektir. Faaliyet kapsamında kullanılacak iş makineleri, 1 adet Wagon-Drill, 2 adet kamyon, 1 adet yükleyici ve 1 adet ekskavatör olacaktır. Motorinin genel özellikleri Tablo 22 de, sahada kullanılacak iş makinesi ve kamyonların yakıt miktarları, motor güçleri ve çalışma saatleri Tablo 23 da verilmiştir. Tablo 22. Motorinin Genel Özellikleri Özellik Motorin Özellik Motorin Kıvam Çok Akıcı Karbon Artıkları (%) Eser Tip Damıtılmış Kükürt (%) Renk Amber Oksijen-Azot (%) 0.2 Yoğunluk (15 o C-kg/m 3 ) 845,0 Hidrojen (%) 12.7 Viskozite (38 o C) 2.68 Karbon (%) 86.4 Akma Noktası ( o C ) -18 Su ve Çökelti (%) Eser Atomizasyon Sıcaklığı ( o C) Atmosferik Kül (%) Eser Pompalama Sıcaklığı ( o C) Atmosferik Isı Değeri (Kcal/lt) Faaliyette kullanılacak ekipmanlarla ilgili yakıt kullanımı aşağıdaki gibidir. Harcanacak yakıt = HP x Çalışma süresi x 0,18 Tablo 23. Yakıt Miktarları Kullanılacak Harcanacak Yakıt Çalışma Süreleri Motor Gücü (HP) Ekipman Miktarı(lt/gün) (saat/gün) Wagon-Drill 257, Kamyon Yükleyici 721, Ekskavator 390, Sahada çalışacak iş makineleri için gerekli motorin ihtiyacı yaklaşık 2.124,72 lt/gün (265,59lt/saat) olacaktır. Buna göre; Q = 265,59 lt/saat x 845,0 kg/ m 3 = 224,42 kg/saat (0,224 t/saat) olacaktır. Sahada iş makinelerin çalışması sonucu emisyon oluşumu söz konusu olacaktır. Araçlardan oluşacak kirlenme yayan emisyon faktörleri ve oluşacak emisyon değerleri Tablo 10. da verilmiştir. İş makineleri için hesaplanan kütlesel debi değerleri çok düşük olduğundan mevcut hava kalitesini olumsuz yönde etkilemeyecektir. 45

46 Kirletici Tablo 24. Araçlardan Oluşacak Kirlenme Yayan Faktörler ve Emisyon Değerleri Emisyon fak. (kg/ton) Kullanım miktarı t/saat) Oluşacak kirletici değeri (kg/saat) Karbonmonoksit (CO) 9,7 x 0,260 = 2,522 Hidrokarbon 29 x 0,260 = 7,54 Azotoksitler 36 x 0,260 = 9,36 Kükürtoksitler 6,5 x 0,260 = 1,69 Amonyak - x - = - Organik asitler 5 x 0,260 = 1,3 Tozlar 18 x 0,260 = 4,68 Aldehitler 1,6 x 0,260 = 0,416 Benzopiren 0,13 x 0,260 = 0,0338 Faaliyet sahasında kullanılan iş makinelerinde yakıt kullanımı sonucunda oluşan kirleticilerin saatlik konsantrasyon değerleri oldukça düşüktür. Bu nedenle araçlardan kaynaklanacak emisyon değerlerinin mevcut hava kalitesine olumsuz bir etkisinin olması beklenmemektedir. İşletmede kullanılacak araçların egzoz muayenelerini olup olmadığı kontrol edilecek olup ayrıca tüm araç ve ekipmanların günlük, haftalık, aylık periyodik bakımlarının yapılması sağlanacaktır. Bu kapsamda tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ile 30 Mart 2010 tarih ve Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğine ile ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğine hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Araçların egzoz gazları için, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Egzoz Gazı Emisyonu Kontolü ile Benzin ve Motorin Kalitesi Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. 1.d) Kullanılan Teknoloji ve Malzemelerden Kaynaklanabilecek Kaza Riski Kalker Ocak sahasının faaliyeti süresince yapılacak çalışmalar esnasında çalışanlar için kaza riski söz konusudur. İdari binada, ilk yardım malzeme ve gereçlerinin bulunduğu bir ilk yardım dolabı bulundurulacaktır. İşletmede sürekli bir araç hazır bulundurulacak ve meydana gelebilecek herhangi bir kaza veya işçilerin hastalanması durumunda en yakın sağlık kuruluşuna ulaştırılacaklardır. Ayrıca kaza durumunda yapılacak olan acil müdahale planı çalışanların görebilecekleri yerlere asılacaktır. 46

47 Faaliyet sırasında acil müdahale gerektirebilecek tehlikeli durumların engellenmesi amacıyla aşağıda belirtilen izleme ve kontroller yapılacaktır. Nakliye kamyonlarına, yükleme esnasında cevherin düşürülmemesine dikkat edilecektir. Yükleyicilerin kepçeleri dolu ve kaldırılmış durumda iken kesinlikle hareket ettirilmeyecektir. Çalışma alanı içerisinde idari personeli haberi olmaksızın çalışma sahasına işi olmayan kişilerin girmesine izin verilmeyecektir. Nakliye esnasında kullanılacak stabilize yol boyunca gerekli ikaz ve uyarı levhaları konulacaktır. Kamyonların damperleri kalkık vaziyette hareket etmeyeceklerdir. Kamyon şoförleri kamyonlarının yüklenmesi esnasında araçlarını terk etmeyeceklerdir. Ocak sahası geceleri yeteri kadar aydınlatılacaktır. Patlatmayı yapan firma elemanlarının saha içerisinde patlayıcıların doğrudan güneş ışınlarına maruz bırakıp bırakmadıkları kontrol edilecektir. Patlamanın yapılacağı zaman faaliyet alanına yakın yerleşim birimlerinde yaşayan vatandaşlar uyarılacak, patlatma Jandarma nezninde yapılacaktır. Patlatma sırasında görevli olmayan personel ve işe yaramayan gereksiz ekipmanlar patlatma sahasında uzaklaştırılacaktır. Patlatma yapılacak sahanın çevresine yeterli ikaz levhaları konulacak ve sahaya giriş yeterli sayıda nöbetçi ile engellenecektir. İşletme aşamasında, makine ve ekipmanlardan oluşması mümkün kazalar; araçların çarpışması, araçların devrilmesi, yangın ve ezilme olarak sıralanabilir. Bu kaza ihtimallerini en aza indirgemek içinse; Araç ve ekipmanların ehliyetli ve uzman kişiler tarafından kullanılması, Araç ve ekipmanların kontrol ve muayenelerinin düzenli olarak yapılması, Personelin muhtemel kazalar hakkında bilgilendirmesi, Saha içerisinde uygun yerlerde uyarıcı levha ve ikaz işaretlerinin konması, (yaklaşma, baretini tak, vb. nehir kıyısına yakın yerlere can simidi vb.) kaza riskini ve sonuçlarını en aza indirecek tedbirlerin alınması, Personel yangın hakkında bilgilendirilecek ve yangın eğitimi verilmesi, Yangın ile ilgili uyarı levhaları konulması. (Ateşle yaklaşma, Sigara içilmez vb.) Bina çevresinde, araçların içlerinde yangın söndürme tüpleri bulundurulması. Çalışma sahasında yangına karşı yeterli sayıda yangın söndürme ekipmanı (kazma, kürek, balta, su kovası vs.) bulundurulması, esaslarına dikkat edilecektir. Faaliyet ünitelerinde kullanılan makine ve ekipmanlardan dolayı çalışan personelin kaza riskini önlemek ve riski en aza indirgemek için; tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren İş Sağlığı ve Güvenliği yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Sahada nakliye esnasında 2918 sayılı Trafik Kanunu na göre hazırlanan Karayolları Trafik Yönetmeliği nin 100. maddesine göre hız sınırına, 128. maddesine göre araçların boyut ve 47

48 ağırlıklarına ve 134. maddesine göre araçların yükleme kurallarına uyulacak ve köprü, sanat yapıları ve menfezlere zarar verilmeyecektir. İşletme kapsamında tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren 4857 sayılı İş Kanunu ve buna bağlı çıkan yönetmelik, tüzük ve genelgelere uyulacaktır. Şantiye alanında kurulu olan elektrik tesisatı periyodik olarak kontrolden geçirilerek, elektrik kabloları açıkta ve kontrolsüz durumda bırakılmayacaktır. Tesis alanı ve yakın çevresinde çıkabilecek yangınlara karşı hazır olarak; su kovaları, kazmakürek ve yangına ilk müdahale teçhizatı hazır bulundurulacaktır. Herhangi bir yangın çıkması durumunda ilk müdahale ile birlikte, en yakın itfaiye şefliğine haber verilecektir. Tesis sahasında, araç park yerinde ve araç içinde yeterli sayı ve ebatlarda yangın tüpleri bulundurulacaktır. Proje sahası ve etki alanında çığ, heyelan ve kaya düşmesi gibi tehlikeler bulunmamaktadır. Böyle durumlarda karşılaşılmaması için; Ocak sahasında arazinin yapısı, malzemenin cinsi ve niteliğine göre üretim basamakları oluşturulacaktır. Üretim basamakları oluşturulurken kısa veya uzun vadeli şevlerin heyelan yapmaması sağlanacaktır. Üretim yapılan kademeler teras şeklinde bırakılıp, ağaçlandırma işlemi yapılacaktır. Bu nedenle yamaç stabilitesi (toprak kayması, kaya düsmesi v.b.) sorunu bulunmayıp, proje alanındaki yamaçlar doğal halleriyle duraylıdır. Sahanın erozyon açısından değerlendirmesi ise; Ruhsatlı saha ormanlık bölge kapsamında olup arazi eğimlidir. Genel olarak erozyonun başlıca nedenleri bitki örtüsü, arazi eğimi, toprak yapısı, yağış miktarı ve iklim faktörleridir. Ruhsatlı sahanın büyük bir bölümü sık bitki örtüsü ile kaplı olup, bitki örtüsünün az olduğu açıklık alanlar taşlık yer yer kayalık niteliğindedir. Arazi eğiminin fazla olmasına rağmen toprak yapısının taşlık kayalık oluşu ve bitki örtüsünün sık oluşu sahada erozyon görülmesine pek olanak vermemektedir. Ayrıca proje alanı içerisinde ve yakın civarında akış gösteren yüzeysel su kaynağı bulunmadığı için, akışa bağlı bir erozyon oluşumu söz konusu değildir. İşletme esnasında kalker cevheri üretimi sırasında tehlikeli madde olarak patlayıcı kullanılacaktır. Patlayıcı maddelerin sahaya taşınması ve kullanımı sırasında tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle, Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması Yok Edilmesi, Denetlenmesi, Usul ve Esaslar Tüzüğü hükümlerine uyulacaktır. Söz konusu Yönetmelik , , ve son olarak tarih ve sayılı Resmi Gazete de Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle, Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşınması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok edilmesi, Denetlenmesi, Usul ve Esaslarına İlişkin Tüzükte Değişiklik yapılmasına Dair Tüzük şeklinde değişikliğe uğramıştır. Faaliyet süresince yukarda belirtilen yönetmelikler çerçevesinde çalışmalar yürütülecektir. Patlatmalar öncesi çevre köy ve mahallelere haber verilecek, patlatma sırasında ocak çevresinde gerekli önlemler alınacak, alan içerisindeki insan ve hayvanlar alandan uzaklaştırılacaktır. Patlatma esnasında her türlü çevre emniyeti alınacak, tüm saha ve çevresine gerekli ikaz levhaları asılacak ve patlatma yapılmadan önce siren ile uyarı yapılacaktır. İşletmede tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 48

49 Parlayıcı, Patlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Maddelerle Çalışan İşyerlerinde ve İşlerde Alınacak tedbirler Hakkındaki Tüzük ve hükümlerine uyulacaktır. Maden işletmelerinde Teknik Nezaretçi bulunması zorunludur. Açılacak ocak için Teknik Nezaretçi ataması yapılacak olup madencilik faaliyetleri Teknik Nezaretçi denetiminde gerçekleştirilecektir. 49

50 BÖLÜM 2 PROJENİN YERİ 2.a) Mevcut Arazi Kullanımı ve Kalitesi (tarım alanı, orman alanı, planlı alan, su yüzeyi vb) Proje Tanıtım dosyasına esas faaliyet; Zonguldak İli, Çaycuma İlçesi, Gökçeler Köyü sınırları içerisinde işletilmesi planlanan Kalker Ocak sahasıdır. T.C. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünde, Alagözler Kum Çakıl Tic. ve San. A.Ş. adına kayıtlı II-a Grubu, 30 hektarlık alanda, Kalker İşletmeciliğine yönelik yapılan araştırmalar sonucunda üretilmeye değer Kalker rezervine rastlanılmıştır ve takiben Maden İşleri Genel Müdürlüğüne yeri belirlenen alanın koordinatları ile beraber sahanın işletmeye açılabilmesi için gerekli ruhsat başvuruları yapılmıştır No lu işletme Ruhsatlı 30 hektarlık alanın toplam ,752 m 2 lik kısmında kalker ocağı işletmeciliğinin yapılması planlanmaktadır. Söz konusu faaliyete ilişkin işletme ruhsat alanı (30 hektar), Kalker işletmeciliği yapılacak, MİGEM İşletme alanı ( ,752), stok sahası (1.957,821 m 2 ), pasa alanı (1.096,894m 2 ), bitkisel toprak depolama alanı (3.093,840 m 2 ) koordinatları Tablo 1 de verilmiştir. Sahada üretime yönelik herhangi bir işlem yapılmamıştır sayılı Kanunla Değişik 3213 sayılı Maden Kanunu ve bu Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmeliğin ilgili maddeleri gereğince, II. Gruba yapılan Kalker Ruhsat talepleri ile ilgili olarak, İşletme İzin Belgesi verilebilmesi için ÇED Gerekli Değildir kararının alınması gerekmektedir. ÇED Gerekli Değildir kararının alınmasını takiben İşletme İzin Belgesi alınması için gerekli çalışmalara başlanacaktır. Proje sahasında ve etki alanında Hastane, Kreş, Yurt vb. yerleşimleri bulunmamaktadır. Proje sahasına en yakın yerleşim birimleri, Ek-3 de verilen 1/ Ölçekli Topoğrafik haritadan da görüleceği üzere Gökçeler Mahallesine bağlı hanelerdir. Proje alanının 200m doğusunda yer almaktadır. Ayrıca faaliyet alanının 1.800m Batısında Hisarönü Mahallesi, 1.750m Kuzeybatısında Sarıalan Mahallesi, 350m Güneyinde Gökçeler Mahallesi bulunmaktadır. Söz konusu tesisin bu alanda kurulmasında sakınca olmadığını belirten Zonguldak İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğünün kurum görüşü Ek-12 de verilmiştir. Faaliyet alanına ilişkin 1/ Ölçekli Çevre Düzeni Planı Ek-6 da verilmiştir. İşletmenin yapılması planlanan alanı ana yol ile bağlayan Stabilize yol bulunmaktadır. Bu yol Nakliye güzergâhı olarak kullanılacaktır. Stabil yolun uzunluğu ortalama 500m dir ve Zonguldak-Çaycuma yoluna bağlanmaktadır. Faaliyet alanına giriş ve çıkışlar bu yol üzerinden sağlanacaktır. Nakliye sırasında kullanılacak stabilize yol boyunca gerekli ikaz ve uyarı levhaları konulacaktır. Alanın sınırları yerinde poligon taşları ile belirlenecek olup, İşletme sınırları dışında kesinlikle çalışma yapılmayacaktır. Faaliyet sahasının tamamı orman arazisidir. Kalker ocağı işletmeciliği için ÇED Gerekli Değildir Kararının alınması halinde orman sayılan alanlarda yapılan madencilik faaliyetleri 50

51 sonucunda bozulan ormanlık alanların rehabilitasyonu ile ilgili olarak tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Orman Sayılan Alanlarda Verilecek İzinler Hakkında Yönetmelik Hükümleri çerçevesinde hazırlanmış ve onaylanmış olan rehabilitasyon projesinin bir örneği Zonguldak Valiliği İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü ne sunulacaktır. Faaliyet süresince tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Madencilik Faaliyetleri ile Bozulan Arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırılması Yönetmeliğine ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Madencilik Faaliyetleri ile Bozulan Arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırılması Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Tarım: Batı Karadeniz Bölgesinin kıyı kesiminde yer alan Zonguldak İlinin toplam yüzölçümü 3481 km 2 dir. Bunun yaklaşık 52 si orman, 30 u tarım arazisi, geri kalan ise tarım dışı arazidir. Tarım arazilerinde genel olarak hububat yetiştiriciliği yapılır. Tarım alanlarının 4467 hektarında sulu, hektarında ise kuru tarım yapılmaktadır. Projeye konu, kurulması planlanan Kalker Ocak sahası Çaycuma ilçesi sınırları içerisinde kalmaktadır. Çaycuma ilçesinin genelinde en önemli tarımsal faaliyet sebze ve meyve üretimine yöneliktir. Bunun yanı sıra ilçelerin büyük oranda ihtiyacını karşılayacak kadar hayvancılık da yapılmaktadır. Çaycuma ilçesi, yoğun yerleşim alanları ve diğer araziler hariç tutulduğunda, kalan arazilerin %39,6 sında kuru tarım yapılmaktadır. Bu arazilerin %28,8 ini I., II., III. Ve IV. sınıf araziler, kalan kısmını ise VI. ve VII. sınıf araziler oluşturmaktadır. Mera olarak kullanılan araziler %1, orman ve fundalık alanlar %58,5, yerleşim alanı olarak kullanılan araziler ise %0,9 oranındadır. Arazilerin %92 sinde eğim %12 ve üzerinde olup bunun büyük bir kısmında (%94,9) toprak sığ ve çok sığ, kalan kısmında ise orta derinliktedir. Torakların %67 sinde 3. sınıf erozyon, kalan kısmında ise 1. ve 2. sınıf erozyon hüküm sürmektedir. İlçede kayalılık problemi olmayıp, 3626 hektar alanda (%19,2) taşlılık söz konusudur. 784 hektar alanda drenaj problemi vardır. Faaliyet sahası, topoğrafik yapısı itibariyle tarım arazisi olarak kullanılmaya müsait olmayan bir arazi yapısına sahip olup, tamamı orman arazisidir. Orman: Batı Karadeniz sıra dağlarının uzantısında yer alan Zonguldak'ta ormanlar genelde m. yükseklikler arasında yayılış göstermektedirler. Ormanların dağılımında iklim ve toprak ilişkileri, ülkenin jeomorfolojik yapısı, aynı zamanda çeşitli formasyonlara sahip bitkilerin ve ağaç türlerinin birbirleri ile yaptıkları rekabetin etkileri rol oynamıştır. Bugünkü haliyle ormanlarımızda bulunan ağaç türleri bulundukları yerleşim ağaçlarıdır. Zonguldak taki ormanların tamamının mülkiyeti devletindir. Zonguldak ilinin orman kadastrosu bitirilememiş olup Orman Bölge Müdürlüğü kadastro ekiplerince çalışmalar devam ettirilmektedir. Ormanların kapladığı alan hektar olup, hektarı koru, hektarı açıklık alandır. Çayır ve meraların arazi klasifikasyonu yapılmadığından ayrı bir envanteri çıkartılmamış olup ,0 hektar ormansız alan mevcuttur. 51

52 Ormanlık saha genel sahanın % 52 sini teşkil etmektedir. Ormanların % 93 ü koru, % 7 si bataklık vasfındadır. Ormanların % 70 i yapraklı, % 30 u ibreli ağaçlardan oluşmaktadır hektarı verimli, hektarı verimsiz ormandır. Ormanlarda hâkim ağaç türü kayın olmak üzere göknar, meşe, karaçam, gürgen, sarıçam, kestane, kızılçam, titrek kavak, söğüt, çınar, kayacık, ıhlamur, karaağaç, ceviz, sahil çamı, porsuk, fıstık çamı, ardıç, fındık, duglas, üvez, kızılcık, çitlenbik, yabani kiraz, şimşir, defne, sandal, akça kesme, sumak, ahlat gibi ağaçlar ve ağaççıklar bulunmaktadır. % 60 kayın, % 23 çam, % 3 göknar, % 4 diğer ibreli, diğer yapraklı % 10 oranında olup sayıların tespiti mümkün değildir. Kurulması planlanan Kalker Ocak sahası için ÇED Gerekli Değildir Kararının alınması halinde orman sayılan alanlarda yapılan madencilik faaliyetleri sonucunda bozulan ormanlık alanların rehabilitasyonu ile ilgili olarak tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Orman Sayılan Alanlarda Verilecek İzinler Hakkında Yönetmelik Hükümleri çerçevesinde hazırlanmış ve onaylanmış olan rehabilitasyon projesinin bir örneği Zonguldak Valiliği İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü ne sunulacaktır. Faaliyet süresince tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Madencilik Faaliyetleri ile Bozulan Arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırılması Yönetmeliğine ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Madencilik Faaliyetleri ile Bozulan Arazilerin Doğaya Yeniden Kazandırılması Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Çayır ve Mera: İl sınırları içinde bulunan çayır-meraların miktarı 4342 sayılı Mera Kanununun çıkması ile birlikte mera, çayır-otlakların kesin tespiti yapılmaya başlamıştır. İl Özel İdare kayıtlarında 762,62 hektar, Tapu Sicil Müdürlüğü kayıtlarında ise 640,98 hektar mera, otlak-çayır varlığı tespit edilmiştir. İl içinde tespit çalışmaları tamamlandığında hektar mera, otlakçayır varlığının ortaya çıkacağı tahmin edilmektedir. Meralar daha çok dağ eteklerinde, Çaycuma ilçesinde ise yerleşim yerlerinin etraflarında yer almaktadır yılı arazi vergi kayıtlarında mera olan arazilerin büyük çoğunluğu (Filyos havzasındaki meraların) büyük çoğunluğu bugün vasıf değiştirmiştir. Orman kenarı meralarda Zonguldak ili iklimi dolayısıyla ve Orman Kanununda kıl keçilerinin yasaklanmasından sonra hızla çalılaşma görülmüştür. Bu meralar günümüzde büyükbaş hayvanlar tarafından otlatma yapılamaz hale gelmiştir. Faaliyet sahası çayır ve mera içermemektedir. Su Kaynakları: İlin içme, kullanma ve endüstri su ihtiyacı Kozlu, Gülüç ve Kızılcapınar Barajlarından karşılanmaktadır yılında tamamlanan Ulutan Çayı üzerindeki Kozlu Barajı kentin içme ve kullanma suyu ile TTK nın gereksinimini karşılamak üzere yapılmıştır. Yıllık 18 milyon m³ kapasitedeki Kozlu Barajı günümüz itibariyle şehrin su gereksinimi karşılamaktan uzaktır. Zonguldak ili su kaynaklarının; toplam yüzölçümü 3.481km 2, toplam su yüzeyi: ha, yıllık ortalama toplam yağış 1.240,9mm, ortalama akış verimi 17 lt/s/km 2, ortalama akış/yağış oranı 52

53 0,69 dur. İldeki toplam su potansiyeli 3.970,43 hm 3 /yıl, yerüstü suyu il çıkışı toplam ortalama akımı 3.958,43hm 3 /yıldır. Ülkenin yeraltı ve yerüstü su kaynakları potansiyelinin korunması ve en iyi biçimde kullanımının sağlanması için tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği ile tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik in tüm hükümlerine uyulacaktır. Zonguldak İlindeki akarsular ve ortalama debileri aşağıda verilmiştir. Tablo 25. Zonguldak İlindeki Akarsular ve Ortalama Debileri İLÇE MERKEZ KDZ. EREĞLİ ALAPLI DEVREK ÇAYCUMA GÖKÇEBEY AKARSU ADI ORTALAMA DEBİ (m 3 /s) İhsaniye Deresi 0,464 Değirmenağzı Deresi 0,350 Ilıksu Deresi 1,100 Dereköy Deresi 0,975 Aydınlar Çayı (Gülüç) 15,412 Salı Deresi 0,250 Uğurlar Deresi 0,500 Abacıoğlu Deresi 3,600 Kurtsuyu Deresi 5,200 Akyazı Deresi 1,500 Alaplı Çayı 6,342 Kavukkavla Deresi 3,150 Kocaman Deresi 12,500 Devrek Çayı 24,913 Buldan Çayı 2,600 Filyos Çayı 102,237 Beycuma Deresi 2,400 Yenice Çayı 61,503 Agusto Deresi 0,750 İklimi; Zonguldak ta Karadeniz iklimi egemen olup, her mevsimi yağışlı ve ılımandır. Ancak kıyıdan iç kesimlere doğru gidildikçe iklim sertleşmektedir. İlde mevsimler arası sıcaklık farkı ile gece-gündüz sıcaklık farkı fazla değildir. İl içinde yağış güneyden kuzeye doğru artmaktadır ve nem oranı oldukça yüksektir. Rüzgar, İldeki hakim rüzgar güneydoğu (keşişleme) yönündedir. İkinci derecede hakim rüzgar ise kuzeybatı (karayel) yönündedir. Ortalama rüzgar hızı 2,4 m/sn'dir. 30 yıllık verilere göre İlimizde ortalama kuvvetli rüzgarlı (rüz.hız m/sn.) gün sayısı yıllık 56.5, Ortalama fırtınalı gün sayısı (rüz.hız.>=17.2 m/sn.) yıllık 9.3 dür. 53

54 Basınç, ilin rakımına, kirletici emisyonlarına ve havanın akımına bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. 30 yıllık değerlere göre ortalama yerel basınç 1000,1 milibar, en yüksek yerel basınç 1022,0 milibar, en düşük yerel basınç 972,8 milibardır. Nem, İlde 30 yıllık verilere göre ortalama bağıl nem oranı % 68 dir. Sıcaklık, Yıllık ortalama sıcaklık 10,5-17,2 C arasındadır. İlde ortalama sıcaklık 13,6 C dir. İlde 30 yıllık veriler sonucunda elde edilen ortalama en yüksek sıcaklığın 39,5 C, en düşük sıcaklık ise -7,2 C dir. En yüksek sıcaklık temmuz ayında, en düşük sıcaklık ise Şubat ayında kaydedilmiştir. Buharlaşma, Zonguldak ta yıllık ortalama buharlaşma 2 yıllık verilere göre 1033,5mm'dir. Günlük en çok buharlaşma 67,0mm dir. Yağmur, Yağışlar il içinde güneyden kuzeye doğru artmakta ve genellikle yağmur şeklinde olmaktadır. Merkez ilçede yıllık yağış ortalaması 30 yıllık verilere göre 1240,9mm'dir. Yağışlar iç kesimlere doğru gidildikçe azalır. Ortalama toplam yağış verilerine göre en fazla yağış Aralık ayında 154,4 mm., en az yağış ise Mayıs ayında 54,9mm dir yılı rasat verilerine göre günlük en çok yağış bilgilerine göre ortalama yıllık yağış miktarı 412,5mm. dir. Günlük en çok yağış miktarı Kasım ayında 78,6 mm. dir. Günlük en düşük yağış ise Ekim ayında 13,0mm. dir. Zonguldak ta son 30 yılda ortalama karla örtülü gün sayısı yılda 15,9 gündür. En yüksek kar kalınlığı Şubat ayında 91cm.dir. Ortalama dolulu günler sayısı yıllık 2,3 iken, ortalama sisli günler sayısı yıllık 38 ve ortalama kırağılı günler sayılı yıllık 8,1 dir. Sel, Coğrafyanın fazlaca eğimli olması, iklim olarak yağışlı, nemli hava şartlarına sahip olması, ilimizin istatiksel verilere göre 3-4 sene aralıklarla sellere maruz kaldığını gösterir. Zonguldak Merkez ilçesi içinden geçen dere, Filyos Nehri, Alaplı ve Gülüç Dereleri yoğun sellere maruz kalmaktadır yılı Mayıs ayında meydana gelen sel felaketinde Filyos Vadisi aşırı derecede zarar görmüştür. Bu ova boyunca yer alan yerleşim alanlarında, Devrek ilçesinde, Saltukova da, Bakacakkadı ve Çaycuma ilçelerinde konutlar sular altında kalmıştır. Tarım toprakları, sanayi kuruluşları ve ulaşım ağları üzerinde de sel felaketi etkili olmuştur. Aşırı yağışlar sonucu meydana gelen heyelanlarda Alaplı da Aşağıdağ Köyü Yukarıdağ Mahallesi zarar görmüştür. Proje sahasının bulunduğu Çaycuma İlçesi de iklimsel özellik bakımından Karadeniz iklim özelliklerine sahiptir. 2.b) EK V deki Duyarlı Yöreler Listesi Dikkate Alınarak; sulak alanlar, kıyı kesimleri, dağlık ve ormanlık alanlar, tarım alanları, milli parklar, özel koruma alanları, nüfusça yoğun alanlar, tarihsel, kültürel, arkeolojik ve benzeri önemi olan alanlar, erozyon alanları, heyelan alanları, ağaçlandırılmış alanlar, potansiyel erozyon ve ağaçlandırma alanları ile 167 sayılı yeraltı Suları Hakkında Kanun gereğince korunması gereken akiferler; Proje tanıtım dosyasına esas faaliyet; Zonguldak İli, Çaycuma İlçesi, Gökçeler Köyü sınırları içerisinde işletilmesi planlanan Kalker Ocak sahası toplam ,752 m 2 lik alanda gerçekleştirilecektir. Tesis alanı ve yakın çevresinde; 54

55 1. Ülkemiz mevzuatı uyarınca korunması gerekli alanlar a) 9/8/1983 tarihli ve 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu nun 2. maddesinde tanımlanan ve bu Kanunun 3. maddesi uyarınca belirlenen "Milli Parklar", "Tabiat Parkları", "Tabiat Anıtları" ve "Tabiat Koruma Alanları", kapsamında kalmamaktadır. b) 1/7/2003 tarihli ve 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca Çevre ve Orman Bakanlığı nca belirlenen "Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme Alanları", kapsamında kalmamaktadır. c) 21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun 3. maddesinin birinci fıkrasının "Tanımlar" başlıklı (a) bendinin 1, 2, 3 ve 5. alt bentlerinde "Kültür Varlıkları", "Tabiat Varlıkları", "Sit" ve "Koruma Alanı" olarak tanımlanan ve aynı kanun ile 17/6/1987 tarihli ve 3386 sayılı Kanunun (2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin Eklenmesi Hakkında Kanun) ilgili maddeleri uyarınca tespiti ve tescili yapılan alanlar, kapsamında kalmamaktadır. ç) 22/3/1971 tarihli ve 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu kapsamında olan Su Ürünleri İstihsal ve Üreme Sahaları, kapsamında kalmamaktadır. d) 31/12/2004 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği nin 17, 18, 19 ve 20. maddelerinde tanımlanan alanlar, kapsamında kalmamaktadır. e) 2/11/1986 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliği nin 49. maddesinde tanımlanan "Hassas Kirlenme Bölgeleri", kapsamında kalmamaktadır. f) 9/8/1983 tarihli ve 2872 sayılı Çevre Kanunu nun 9. maddesi uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından "Özel Çevre Koruma Bölgeleri" olarak tespit ve ilan edilen alanlar, kapsamında kalmamaktadır. g) 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu na göre koruma altına alınan alanlar, kapsamında kalmamaktadır. ğ) 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu uyarınca orman alanı sayılan yerler, kapsamında kalmakta olup Orman İdaresine gerekli başvurular yapılacaktır. Orman İzninin bir örneği İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü ÇED ve Planlama Şube Müdürlüğüne sunulacaktır. h) 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen alanlar, kapsamında kalmamaktadır. ı) 26/1/1939 tarihli ve 3573 sayılı Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunda belirtilen alanlar, kapsamında kalmamaktadır. i) 25/2/1998 tarihli ve 4342 sayılı Mera Kanununda belirtilen alanlar, kapsamında kalmamaktadır. j) 17/5/2005 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği nde belirtilen alanlar kapsamında kalmamaktadır. 2. Ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler uyarınca korunması gerekli alanlar a) 20/2/1984 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Avrupa nın Yaban Hayatı ve Yaşama Ortamlarını Koruma Sözleşmesi" (BERN Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlardan "Önemli Deniz Kaplumbağası Üreme Alanları"nda belirtilen I. ve II. Koruma Bölgeleri, "Akdeniz Foku Yaşama ve Üreme Alanları, kapsamında kalmamaktadır. b) 12/6/1981 tarih ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Akdeniz in Kirlenmeye Karşı Korunması Sözleşmesi" (Barcelona Sözleşmesi) uyarınca korumaya alınan alanlar, kapsamında kalmamaktadır. 55

56 1) 23/10/1988 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanan "Akdeniz de Özel Koruma Alanlarının Korunmasına Ait Protokol" gereği ülkemizde "Özel Koruma Alanı" olarak belirlenmiş alanlar, kapsamında kalmamaktadır. 2) 13/9/1985 tarihli Cenova Bildirgesi gereği seçilmiş Birleşmiş Milletler Çevre Programı tarafından yayımlanmış olan "Akdeniz de Ortak Öneme Sahip 100 Kıyısal Tarihi Sit" listesinde yer alan alanlar, kapsamında kalmamaktadır. 3) Cenova Deklerasyonu nun 17. maddesinde yer alan "Akdeniz e Has Nesli Tehlikede Olan Deniz Türlerinin" yaşama ve beslenme ortamı olan kıyısal alanlar, kapsamında kalmamaktadır. c) 14/2/1983 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Dünya Kültür ve Tabiat Mirasının Korunması Sözleşmesi"nin 1. ve 2. maddeleri gereğince Kültür Bakanlığı tarafından koruma altına alınan "Kültürel Miras" ve "Doğal Miras" statüsü verilen kültürel, tarihi ve doğal alanlar, kapsamında kalmamaktadır. ç) 17/5/1994 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren "Özellikle Su Kuşları Yaşama Ortamı Olarak Uluslararası Öneme Sahip Sulak Alanların Korunması Sözleşmesi" (RAMSAR Sözleşmesi) uyarınca koruma altına alınmış alanlar. kapsamında kalmamaktadır. d) 27/7/2003 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Avrupa Peyzaj Sözleşmesi kapsamında kalmamaktadır. 3. Korunması gereken alanlar a) Onaylı Çevre Düzeni Planlarında, mevcut özellikleri korunacak alan olarak tespit edilen ve yapılaşma yasağı getirilen alanlar (Tabii karakteri korunacak alan, biogenetik rezerv alanları, jeotermal alanlar ve benzeri), kapsamında kalmamaktadır. b) Tarım Alanları: Tarımsal kalkınma alanları, sulanan, sulanması mümkün ve arazi kullanma kabiliyet sınıfları I, II, III ve IV olan alanlar, yağışa bağlı tarımda kullanılan I. ve II. sınıf ile, özel mahsul plantasyon alanlarının tamamı, kapsamında kalmamaktadır. c) Sulak Alanlar: Doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suların durgun veya akıntılı, tatlı, acı veya tuzlu, denizlerin gel-git hareketinin çekilme devresinde 6 metreyi geçmeyen derinlikleri kapsayan, başta su kuşları olmak üzere canlıların yaşama ortamı olarak önem taşıyan bütün sular, bataklık sazlık ve turbiyeler ile bu alanların kıyı kenar çizgisinden itibaren kara tarafına doğru ekolojik açıdan sulak alan kalan yerler, kapsamında kalmamaktadır. ç) Göller, akarsular, yeraltı suyu işletme sahaları bulunmamaktadır. d) Bilimsel araştırmalar için önem arzeden ve/veya nesli tehlikeye düşmüş veya düşebilir türler ve ülkemiz için endemik olan türlerin yaşama ortamı olan alanlar, biyosfer rezervi, biyotoplar, biyogenetik rezerv alanları, benzersiz özelliklerdeki jeolojik ve jeomorfolojik oluşumların bulunduğu alanlar bulunmamaktadır. Sahada çalışmaların bitmesine müteakip mevcut topoğrafya ile uyumlu olacak şekilde rehabilitasyon işlemleri yapılarak terk edilecektir. FLORA: Proje tanıtım dosyasına esas faaliyet; Zonguldak İli, Çaycuma İlçesi, Gökçeler Köyü dolaylarında kurulması planlanan Kalker Ocağı Tesisi toplam ,752 m 2 lik alanda gerçekleştirilecektir. Kalker Ocağı Tesisi Proje Tanıtım Dosyası nın flora ve fauna çalışmaları Çevre Yüksek Mühendisi Dilara AKCA tarafından yapılmıştır. Ayrıca bilgilerin derlenmesinde, daha önce bölgede farklı ÇED Raporlarının flora-fauna kısımlarının hazırlanması amacıyla yapılan arazi çalışmaları verilerinden de faydalanılmıştır. 56

57 Arazi çalışması sırasında toplanan bitki türleri Davis in Flora of Turkey and East Aegean Islands-Vol. I-10 adlı eserinden yararlanılarak teşhis edilmiş ve daha önceki yıllarda yapılan arazi çalışmalarından ve literatür bilgilerinden de faydalanılmıştır. Proje için seçilen çalışma alanı ve çevresinde yapılan flora çalışmalarında tespit edilen türler Tablo 26 de verilmiştir. Tablo 26: Proje Konusu Saha Çevresindeki Flora Türleri Familya Adı Latince Adı Türkçe Adı RDB End. LYCOPODIACEAE Lycopodium clavatum L. Kibrit otu, Kurt pençesi PTERIDACEAE Pteridium aquilinum (L.) Kuhn. Kartal eğreltisi CUPRESSACEAE Juniperus communis L. Yaygın ardıç Juniperus oxycedrus subsp. oxycedrus Diken Ardıç RANUNCULACEAE Ranunculus constantinopolis düğün çiçeği POLYGALACEAE CARYOPHYLLACEAE Polygala vulgaris L Stelleria media (L.) Vill subsp. media Süt otu Serçe dili-kuş otu POLYGONACEAE Polygonum persicaria Çobandeğneği CHENOPODIACEAE Chenopodium botrys L Kaz ayağı ANACARDIACEAE LEGUMINOSAE ROSACEAE Pistacia terebinthus subsp. terebinthus Lotus corniculatus var. corniculatus Trifolium repens L. Sorbus aucuparia L. Sorbus aria (L.) Crantz Potentilla recta L. Menengiç Gazel boynuzu, Serpik Üçgül, Ak üçgül Kuş üvezi üvez Beşparmak otu Crataegus monogyna Jack. subsp. monogyna Crataegus microphylla C. Koch Crataegus oxyacantha L. Rubus hirtus Waldst ex. Kit Rubus canascens Dc. var. glabratus Rubus discolor Mespilus germanica L. Malus silvestris Pyrus eleagrifolius alıç yemişen Alıç Avat dikeni böğürtlen Böğürtlen çiçeği Muşmula Ekşi elma Ahlat 57

58 COMPOSITAE Pyrus malus L. Filago eriocephala Guss Bellis perennis L. Yabani elma Keçe otu Çayır güzeli OLEACEA Phylleria latifolia L. Akçakesm Olea europea var. oleaster Yabani zeytin BETULACEAE Corylus maxima L Ağaç fındık SALICACEAE Populus tremula L. Titrek kavak LILIACEAE *Muscari comosum (L.) Arap sümbülü GRAMINEAE Pucinella giganthea Aspleniaceae Asplenium adiantum-nigrum Baldırıkara Compositae/Asteraceae Cirsium arvense Köygöçürten - Anthemis tinctoria Papatya Cirsium hypoleucum Deve dikeni - Tanacetum poteriifolium Taraxacum macrolepium Pire otu Karahindiba Convolvulaceae Ipomoea purpurea Gündüzsefası Corylaceae Corylus avellana Fındık - Crassulaceae Sedum hispanicum Kaya koruğu Ericaceae Arbutus andrachne Sandal Ağacı Arbutus unedo Kocayemiş Euphorbiaceae Mercurialis perennis Yer Fesleğeni Fagaceae Quercus infectoria Meşe - Geraniaceae Geranium purpureum Devetabanı - Gramineae/Poaceae Hordeum murinum Pisipisi otu - Guttiferae Hypericum calycinum Binbirdelik otu Labiatae/Lamiaceae Lamium purpureum Ballıbaba - Origanum vulgare Salvia tomentosa Stachys byzantina Mercanköşk Adaçayı Dağ çayı 58

59 Leguminosae/Fabaceae Lathyrus tuberosus Kosgüç Astragalus anthylloides Lotus corniculatus var. tenuifolius Trifolium hybridum Geven Gazelboynuzu Üçgül Liliaceae Smilax excelsa Gıcır - Lilium martagon Zambak Malvaceae Malva sylvestris Ebegümeci - Orchidaceae Ophyris apifera Salep Orchis morio Gelincik Papaveraceae Glaucium flavum Gelincik Pinaceae Pinus brutia Fıstık çamı - Polygonaceae Polygonum lapathifolium Çoban değneği - Primulaceae Primula vulgaris Çuha çiçeği Ranunculaceae Ranunculus ficaria Basur otu Rosaceae Prunus spinosa Laz kirazı - Potentilla erecta Sorbus torminalis Rubus sanctus Beşparmak otu Üvez Böğürtlen Salicaceae Populus nigra Kara kavak Salix triandra Boz söğüt Santalaceae Osyris alba Süpürge Çalısı Scrophulariaceae Verbascum blattaria Sığır kuyruğu - Tiliaceae Tilia rubra caucasia Kafkas ıhlamuru - Thymelaeaceae Daphne pontica Kurtbağı Umbelliferae/Apiaceae Ammi visnaga Diş otu Ulmaceae Ulmus glabra Kara ağaç Arazi ve literatür çalışmalarına dayanılarak yazılan flora türleri arasında; endemik, nadir, nesli tehlikede veya Bern Sözleşmesi Ek-1 e göre koruma altına alınması gereken bir bitki türü bulunmamaktadır. Bu yüzden listede yer alan türler herhangi bir tehdit altında olmayıp faaliyetten zarar görmeleri, nesillerinin tehlikeye girmesi gibi bir durum söz konusu değildir. 59

60 Endemik bitki türlerinin belirlenmesinde Ekim, T. ve Arkadaşları (2000) tarafından hazırlanan Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı adlı yayından yararlanılmıştır. Bu yayında kullanılan 1994 IUCN Red Data Book (RDB) kategorileri aşağıda açıklanmıştır. EX: Tükenmiş EW: Doğada Tükenmiş CR: Çok Tehlikede EN: Tehlikede VU: Zarar Görebilir DD: Veri Yetersiz NE: Değerlendirilemeyen LR: Az Tehdit Altında; Gelecekte durumlarına göre tehdit açısından sıralanabilecek 3 alt kategorisi vardır. 1) cd- Conservation Dependent (Koruma Önlemi Gerektiren): 5 yıl içerisinde yukarıdaki kategorilerden birisine girebilecek taksonlar bu gruptadır. 2) nt- Near Threatened (Tehdit Altına Girebilir): Bir önceki kategoriye konamayan ancak VU kategorisine konmaya yakın aday olan bitki türleri bu grupta yer alır. 3) Ic- Least Concern (En Az Endişe Verici): Herhangi bir koruma gerektirmeyen ve tehdit altında olmayan bitki türleri bu kategoride yer alır. Türkçe İsim/Yöresel İsim: Bitki listeleri içinde verilmiş olup, Türkçe Bitki Adları Sözlüğü Prof. Dr. Turhan Baytop, Türk Dil Kurumu Yayınına göre değerlendirilmiştir. Ancak bazı türlerin Türkçe isim veya yöresel ismine rastlanılmamaktadır. Bu nedenle bitki türleri binomial yazım kurallarına göre bilim dili olan Latince olarak değerlendirilmektedir. Habitat Sınıfları: Bitki listeleri içinde türlerin habitatları belirtilmiştir. Endemizm: Faaliyet alanında yapılan arazi ve literatür çalışmalarında endemik herhangi bir türe rastlanmamıştır. Bern Sözleşmesi İle Koruma Altına Alınan Türler: Bern Sözleşmesi 9/1/1984 tarihli Bakanlar Kurulu kararı ile yürürlüğe girmiş uluslararası bir sözleşme olup, amacı nesli tehlikeye düşmüş ve düşebilecek türlerin, özellikle göçmen olanlarına öncelik verilmek üzere, yabani flora-fauna ve bunların yaşam ortamlarının korunması ve bu konuda birden fazla devletin işbirliğini geliştirmektir. Bern Sözleşmesi ne göre kesin olarak koruma altına alınan flora türlerinin kasıtlı olarak koparılması, toplanması, kesilmesi veya köklenmesi kesinlikle yasaklanmıştır. Flora listesinde yer alan türler Bern Sözleşmesi ve Sekretaryasının son düzenlemelerine göre gözden geçirilmiş olup, bu sözleşmeye göre koruma altına alınmış tür bulunmamaktadır. Faaliyet alanının faunası, yapılan arazi çalışmaları ve literatür araştırması sonucunda belirlenmiştir. Ayrıca yöre halkından alınan bilgilerden de büyük ölçüde yararlanılmıştır. Buna göre faaliyet alanında mevcut türler faaliyet alanının yaklaşık 1km çevresi irdelenerek tespit edilmeye çalışılmıştır. Faaliyet alanı ve yakın çevresinin faunası aşağıda verilmiştir. FAUNA Faaliyet alanının faunası, yapılan arazi çalışmaları ve literatür araştırması sonucunda belirlenmiştir. Ayrıca yöre halkından alınan bilgilerden de büyük ölçüde yararlanılmıştır. Buna göre faaliyet 60

61 alanında mevcut türler faaliyet alanının yaklaşık 1km çevresi irdelenerek tespit edilmeye çalışılmıştır. Faaliyet alanı ve yakın çevresinin faunası aşağıda verilmiştir. Memeliler Çalışma alanında 10 tane memeli türünün bulunabileceği belirlenmiştir. Bunlar Türkiye de oldukça bol ve yaygın olup, herhangi bir tehdit altında değildirler. Bu türlerden 1 tanesi Bern Ek-2, 1 tanesi Bern Ek-3 listesinde bulunmaktadır. Ayrıca, Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararları na göre, 2 tane memeli türü Ek-1 ve 3 tane memeli türü Ek-3 listesinde bulunmaktadır. Fauna Çalışmalarında Tespit Edilen Memeli Türleri Tablo 27 de verilmiştir. Tablo 27: Fauna Çalışmalarında Tespit Edilen Memeli Türleri Familya Adı Latince Adı Türkçe Adı RDB Bern AVK Canidae Canis lupus Kurt II nt I Vulpes vulpes Tilki - nt III Canis aureus Çakal - nt III Cricetidae Cricetulus migratorius Cüce avurtlak - nt - Erinaceidae Erinaceus concolor Kirpi - nt I Leporidae Lepus europeaus Yabani tavşan - nt III Muridae Apodemus mystacinus Kaya faresi - nt - Soricidae Sorex minutus Cücefare III nt - Spalacidae Spalax leucodon Kör fare - nt - Talpidae Talpa levantis Köstebek - nt - Amfibiler: Amfibiler nemli bölgelerde, taş altlarında, nemli orman içlerinde, akarsu, göl ve göletlerde bol miktarda bulunabilmektedir. Yaşamları genelde suya bağımlıdır. Karada yaşayanlar da yumurtalarını genelde suya bırakmaktadır. Karada yaşayanlar kuruma riskine karşı genelde geçe aktif olduklarında insanlar tarafından varlıkları pek fark edilmemekte, ancak gece uygun ortamlarda dolaşıldığında sıkça rastlanılmaktadır. Zonguldak bölgesinden bunlardan 7 tür bulunmaktadır. Bu 7 türün 2 tanesi kuyruklu amfibiler olan semenderlerden, 5 tanesi de kuyruksuz amfibilerden olan kurbağa türleridir. Bu türlerden 2 tanesi Bern Ek-2, listesinde bulunmaktadır. Ayrıca Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararları na göre; türlerin tamamı Ek-4 listesinde bulunmaktadır. Fauna Çalışmalarında Tespit Edilen Amfibiler Türleri Tablo 28 da verilmiştir. Tablo 28. Fauna Çalışmalarında Tespit Edilen Amfibiler Türleri Latince adı Türkçe Adı IUCN RDB Bern AVK Urodela Salamandridae Bantlı taraklı semender Triturus vittatus nt - Triturus karelini Pürtüklü semender nt - Anura Bufonidae Bufo bufo Kara kurbağası-pürtüklü kurbağa nt - Bufo viridis Yeşilkara kurbağası nt II - Hylidae Hyla arborea Ağaç kurbağası nt II - Ranidae Rana ridibunda Ova kurbağası-yeşil su kurbağası nt - Rana dalmatina Çevik kurbağa - 61

62 Sürüngenler: Omurgalılar şubesinin sürüngenler sınıfı 4 takımdan oluşmaktadır. Bunlar Taraklılar adı verilen sürüngenleri içeren ve ülkemizde temsilcisi bulunmayan Rhynchocephalia takımı; timsahların içinde bulunduğu ve yine ülkemizde temsilcisi bulunmayan Crocodilia takımı; kaplumbağaları içeren Testudinata (=Chelonia) takımı ve kertenkelelerle yılanları içeren Squamata takımı şeklindedir. Squamata takımının kertenkeleleri içeren Lacertilia ve yılanları içeren Ophidia olmak üzere iki alttakımı vardır. Bu türlerden 4 tanesi Bern Ek-2 ve ayrıca Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararları na göre; 26 tanesi Ek-1 listesinde bulunmaktadır. Fauna Çalışmalarında Tespit Edilen Sürüngen Türleri Tablo 29 da verildiği gibidir. Tablo 29. Fauna Çalışmalarında Tespit Edilen Sürüngen Türleri Latince adı Türkçe Adı IUCN Bern RDB AKK REPTILIA (Sürüngenler) Chelonia Kaplumbağalar I Testudinidae Tosbağalar I Testudo graeca (Linnaeus, Tosbağa 1758) VU II I Emydidae Karakablumbağaları I Emys orbicularis (Linnaeus, Benekli kaplumbağa 1758) I Squamata Kertenkeleler ve yılanlar I Lacertilia Kertenkeleler Gekkonidae I Cyrtopodion kotschyi İnce parmaklı keler (Steindachner, 1870) I Hemidactylus turcicus Geniş parmaklı keler (Linnaeus, 1758) I Lacertidae Kertenkeleler I Lacerta viridis (Laurenti, Küçük yeşilkertenkele 1768) I Lacerta rudis Bedriaga, 1866 Trabzon Kertenkelesi - Podarcis muralis (Laurenti, Duvar kertenkelesi 1768) I Ophisops elegans Menetries, Tarla kertenkelesi 1832 nt II I Anguidae I Anguis fragilis Yılanımsı kertenkele I Ophisaurus apodus Oluklu kertenkele I Ophidia Yılanlar Typhlopidae Typhlops vermicularis Kör yılan nt I Colubridae Coluber caspius Hazar yılanı I Coluber najadum (Eichwald, İnce yılan-ok yılanı nt II I 1831) Coronella austriaca Avusturya yılanı I I 62

63 Eirenis modestus Uysal yılan nt I Elaphe longissima Eskülap yılanı I Elaphe quatuorlineata Sarı yılan I Natrix natrix Yarı sucul yılan nt I Natrix tesellata Su yılanı nt II I Kuşlar: Proje alanında 35 tane kuş türünün bulunabileceği belirlenmiş olup, bunlardan 13 tanesi Bern Ek-2, 17 tanesi de Bern Ek-3 listesinde bulunmaktadır. Ayrıca Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararları na göre; 3 tanesi Ek-1, 28 tanesi Ek-2 ve 4 kuş türü de Ek-3 listesinde bulunmaktadır. Türkiye nin Kuşları (KİZİROĞLU, 1993) kitabına göre risk altı kategorilerinde yer alan tür yoktur. Fauna Çalışmalarında Tespit Edilen Kuş Türleri Tablo 30 de verilmiştir. Tablo 30. Fauna Çalışmalarında Tespit Edilen Kuş Türleri Latince Adı Türkçe Adı IUCN Bern Red-Data AKK GAVIDAE DALGIÇ KUŞUGİLLER Gavia stellata (PONT.) Kızılgerdanlı dalgıç II Podiceps grisegena (BODAE.) Kızılboyunlu batağan I Podiceps nigricollis CHR. L. BREHM Karaboyunlu batağan I Tachybaptus ruficollis Küçük batağan II I PELACANIDAE Pelikangiller Pelecanus onocrotalus L. Beyaz pelikan I Pelecanus crispus BRUCH Tepeli pelikan I PHALACROCORACIDAE Karabatakgiller Phalacrocorax carbo L. Karabatak II Phalacrocorax pigmeus (PALLAS) Küçük karabatak I Phalacrocorax aristotelis (L.) Tepeli karabatak I ARDEIDAE Balıkçılgiller Ardea cinerea L. Gri balıkçıl III II Ardea purpurea L. Erguvani balıkçıl I Egretta alba (L.) Büyük akbalıkçıl I Egretta garzetta (L.) Küçük akbalıkçıl II II Ardeola ralloides (SCOPOLI) Alacabalıkçıl I Bubulcus ibis (L.) Sığır balıkçılı I Nycticorax nycticorax (L.) Gece balıkçılı II I Ixobrycus minutus (L.) Cüce balaban II A3 I Botaurus stellaris (L.) Balaban II A2 I CICONIIDAE (LEYLEKLER) Ciconia ciconia (L.) Leylek Ak leylek II A3 I Ciconia nigra (L.) Karaleylek II I THRRESKIORNITHIDAE (PLEGADIDAE) KELAYNAKGİLLER Platalea leucordia (L.) Kaşıkçı I Phegadis falcinellus (L.) Çeltikçi I ANSERIFORMES KAZSILAR ANATIDAE ÖRDEKGİLLER 63

64 Anser anser (L.) Boz kaz III A2 II Anser fabalis (LATHAM) Tarla kazı II Anser albifrons (SKOPOLI) Sakarca kazı III Tadorna tadorna (L.) Akkuşaklı ördek Suna Hanım ördeği I Tadorna ferruginea (PALLAS) Angıt II I Anas platyrhynchos L. Yeşilbaş ördek III A4 III Anas crecca L. Çamurcun, Kırik ördek III Anas acuta L. Kılkuyruk III Anas querquedula (L.) Bağırtlak Çıkrıkçın Bıldırcın ördeği III Anas penelope L. Fiyu Islıkçı III Anas clypeata L. Kaşıkgaga Kaşıkçın II Marmaronetta angustirostris Dargaga Yaz ördeği I Aythya ferina. Elmabaş patka Bozdalağan III Aythya fuligula (L.) Patka Tepeli patka III Aythya nyroca GÜLDENSTAEDT Akgöz Pasbaşpatka I Melanitta fusca (L.) Kadife ördek II Mergus albellus L. Sütlabi Beyaz tarakdiş I ACCIPITRIFORMES YIRTICI KUŞLAR ACCIPITRIDAE ATMACAGİLLER, KARTALGİLLER Haliaeetus albicilla (L.) Akkuyruklu kartal NT II A2 I Milvus milvus (L.) Kızılçaylak I Milvus migrans (BODDAERT) Karaçaylak II A4 I Circaetus gallicus (GMELIN) Yılan kartalı III I Accipiter nisus (L.) Doğu atmacası III I Accipiter gentilis (L.) Çakır kuşu III I Accipiter brevipes (L.) Yoz atmaca I Circus aeruginosus (L.) Kırmızı doğan Saz delicesi III I Circus cyaneus (L.) Gökçe delice II A3 I Buteo rufinus (CRETZSCHMAR) Kızıl şahin III I Buteo buteo (L.) Şahin III A3 I Gypaetus barbatus (L.) Sakallı akbaba II I Aquila chrysaëtos (L.) Kaya kartalı III A3 I Aquila heliaca SAVIGNY Şah kartal I Aquila pomarina CH. L. BREHM Küçük orman kartalı I Aquila rapax (TEMMINCK) Yırtıcı kartal, bozkır kartalı - Aquila nipalensis LODGSON Bozkır kartalı I FALCONIFORMES DOĞANLAR FALCONIDAE DOĞANGİLLER Falco tinnunculus L. Kerkenez II A4 I Falco naumanni FLEISHER Küçük kerkenez VU II A3 I Falco peregrinus TUNSTALL Gökdoğan II I Falco subbuteo L. Delice doğan I Falco columbarius L. Boz doğanı I GALLIFORMES TAVUKLAR PHASIANIDAE TAVUKSULAR Alectoris graeca (MEISNER) Taş kekliği III Alectoris chukar L. Kınalı keklik III A2 III Perdix perdix (L.) Çil keklik III A3 II 64

65 Coturnix coturnix (L.) Bıldırcın III A4 III GRUIFORMES TURNAMSILAR RALLIDAE SUTAVUĞUGİLLER - YELVEGİLLER Rallus aquaticus L. Su yelvesi-su kılavuzu II Gallinula chloropus (L.) Yeşilayak su tavuğu II Fulica atra (L.) Sakarmeki, su tavuğu III GRUIDAE TURNAGİLLER Grus grus (L.) Turna I Anthropoides virgo (L.) Telli turna I CHARADRIIFORMES YAĞMURKUŞLARI CHARADRIIDAE YAĞMUR KUŞUGİLLER Charadrius dubius SCOPOLI Kolyeli küçük yağmurkuşu- Halkalı küçük cılıbıt I Charadrius hiaticula (L.) Kolyeli büyük yağmurkuşu- Halkalı cılıbıt I Charadrius asiaticus PALLAS Doğu cılıbıtı I Pluvialis apricaria L. Altın yağmurcun II Vanellus vanellus (L.) Kızkuşu II SCOLOPACIDAE ÇULLUKGİLLLER Calidris minuta (LEISLER) Küçük kumkuşu I Calidris temminckii (LEISLER) Sarı bacaklı kumkuşu I Calidris ferruginae (PONTOPPIDAN) Kızıl kumkuşu I Calidris alpina (L.) Kara karınlı kumkuşu I Tringa totanus (L.) Kızılbacak II Tringa erythropus (PALLAS) Kara kızılbacak II Tringa nebularia (GUNNERUS) Yeşilbacak II Tringa hypoleucos (L.) Akkarın yeşilbacak - Tringa glareola (L.) Orman kızılbacağı-orman düdükçünü I Tringa ochropus (L.) Yeşil düdükçün I Numenius arquata (L.) Büyük kervan çulluğu II BURHINIDAE KOCAGÖZGİLLER Burhinus oedicnemus (L.) Kocagöz, terlikçin, çayır balabanı I COLUMBIFORMES GÜVERCİNLER COLUMBIDAE GÜVERCİNGİLLER Columba livia GMELIN Kaya güvercini III III Columba oenas L. Mavi güvercin, gökçe II Columba palumbus L. Tahtalı Güvercin, alaboyun III III Streptopelia decaocto (FRIVALDSKY) Kumru III II Streptopelia turtur (L.) Üveyik III III Streptopelia senegalensis (L.) Küçük kumru II CUCULIFORMES GUGUKKUŞLARI CUCULIDAE GUGUK KUŞUGİLLER Cuculus canorus L. Gugukkuşu II I STRIGIFORMES GECEYIRTICILARI STRIGIDAE BAYKUŞGİLLER 65

66 Bubo bubo (L.) Puhu kuşu II A1-2 I Asio otus (L.) Kulaklı orman baykuşu I Otus scops (L.) Cüce baykuş, İshak kuşu II A3 I Athena noctua (SCOPOLI) Kukumav kuşu, baykuş II A3 I Strix aluco L. Alaca baykuş II I Tyto alba (SCOPOLI) Peçeli baykuş I CAPRIMULGIFORMES ÇOBAN ALDATANLAR CAPRIMULGIDAE ÇOBAN ALDATANGİLLER Caprimulgus europaeus Çobanaldatan II I APODIFORMES SAĞANLAR APODIDAE EBABİLGİLLER Apus apus (L.) Ebabil, kara sağan III A4 I Apus melba (L.) Akkarınlı ebabil, Dağ sağanı I Apus pallidus (SHELLEY) Gri ebabil I CORACIIFORMES KUZGUN KUŞLARI ALCEDINIDAE YALIÇAPKINIGİLLER Alcedo atthis L. Yalıçapkını II I MEROPIDAE ARIKUŞUGİLLER Merops apiaster L. Arıkuşu II I CORACIIDAE KUZGUNGİLLER Coracias garrulus L. Gökkuzgun, bakır kargası II I UPUPIDAE ÇAVUŞKUŞUGİLLER Upupa epops (L.) Çavuşkuşu, hüthüt, ibibik, tarakçın II I PICIFORMES AĞAÇKAKANLAR JYNGIDAE BOYUN ÇEVİRENLER Jynx torquilla L. Boyunçeviren II I PICIDAE AĞAÇKAKANLAR Picus viridis L. Yeşil ağaçkakan II I Dryocopus martius (L.) Kara ağaçkakan I Dendrocopus major (L.) Orman alaca ağaçkakan II I Dendrocopus syriacus (HEMP. ve EHR.) Suriye alaca ağaçkakanı II A3 I Dendrocopus medius (L.) Akbaş-Ortanca ağaçkakan I Dendrocopus leucotos (BECHSTEIN) Aksırtlı ağaçkakan I Dendrocopus minor (L.) Küçük ağaçkakan I PASSERIFORMES ÖTÜCÜ KUŞLAR ALAUDIDAE TARLAKUŞUGİLLER Melanocorypha calandra (L.) Boğmaklı tarlakuşu, boğmaklı toygar I Melanocorypha leucoptera (PALLAS) Akkanat tarlakuşu, akkanatlı toygar I Calandrella rufescens (VIEILLOT) Çorak toygarı I Galerida cristata (L.) Tepeli toygar, piypiy III II Lullula arborea (L.) Orman toygarı III II Alauda arvensis L. Tarla kuşu, toygar II Eremophila alpestris (L.) Kulaklı tarlakuşu, toygar III I 66

67 MOTACILLIDAE KUYRUK SALLAYANGİLLER Anthus campestris (L.) Kır incirkuşu, yonca kuşu II I Anthus trivialis (L.) Ağaç incirkuşu II I Anthus pratensis (L.) Çayır incirkuşu I Anthus spinoletta (AUDOIN) Dağ incirkuşu II A4 I Motacilla flava L. Sarı kuyruksallayan II I Motacilla flava feldegg (MICHAHELL.) Maskeli kuyruksallayan Motacilla alba L. Akkuyruksallayan II A4 I Motacilla cinerea TUNSTALL Dağkuyruksallayanı II A4 I BOMBYCILLIDAE İPEK KUYRUKGİLLER Bombycilla garrulus (L.) İpekkuyruk I TROGLODYTIDAE ÇİTKUŞLARI Troglodytes troglodytes (L.) Çitkuşu II I PRUNELLIDAE BOZBOĞAZGİLLER Prunella modularis (L.) Bozboğaz, çit serçesi-dağ bülbülü II I Prunella collaris (SCOPOLI) Alp serçesi, büyük dağ bülbülü I TURDIDAE ARDIÇKUŞUGİLLER Erithacus rubecula (L.) Narbülbülü, kızılgerdan II I Luscinia luscinia (L.) Alacagöğüs, benekli çalı bülbülü I Luscinia megarhynchos CHR. L. BREHM Bülbül II A4 I Irania gutturalis (GUERIN) Akgerdan, taş bülbülü, İran bülbülü II I Phoenicurus ochruros (GMELIN) Kara-Ev kızılkuyruğu II I Phoenicurus phoenicurus (L.) Kızılkuyruğu II I Saxicola rubetra (L.) Çayır taşkuşu II I Saxicola torquata(l.) Taşkuşu, karagerdan II I Oenanthe oenanthe (L.) Kuyrukkakan II A3 I Oenanthe hispanica (L.) Karakulak kuyrukkakan III I Monticola saxatilis (L.) Kaya ardıcı, taşkızılı II I Monticola solitarius (L.) Mavi kaya ardıcı gökardıç II I Turdus torquatus L. Kolyeli ardıç II I Turdus merula L. Karatavuk III III Turdus philomelos CHR.L.BREHM Şarkıcı ardıç, öter ardıç, güzel ardıç III II Turdus pilaris L. Tarla Ardıçı II Turdus iliacus L. Kızılardıç II Turdus viscivorus L. Ökseotu ardıcı III II SYLVIDAE ÖTLEĞENGİLLER Cettia cetti (TEMMINCK) Setti bülbülü, kamış bülbülü II A4 I Locustella fluviatilis (WOLF) Irmak ardıçkuşu, Ağaç kamışcını I Acrocephalus melanopogon Bıyıklı kamışcın, bıyıklı saz (TEMM.) bülbülü I Acrocephalus schoenobaenus L. Çit ardıç kuşu, çit bülbülü- Kındıra kamışcını I 67

68 Acrocephalus palustris (BECHSTEIN) Bataklık saz ardıçkuşu, Çalı kamışcını I Acrocephalus scirpaceus (HERMANN) Saz ardıçkuşu, saz bülbülü II I Hippolais pallida (HEMPRICH et EHR.) Gri mukallit, ak mukallit I Sylvia melanocephala (GMELIN) Karabaş küçük ötleğen- Maskeli ötleğen I Sylvia hortensis (GMELIN) Orfe ötleğeni, akgözlü ötleğen II I Sylvia curruca (L.) Akgerdan ötleğen II I Sylvia borin (BODDAERT) Boz-Bahçe ötleğeni II I Sylvia atricapilla (L.) Karabaşlı ötleğen II I Phylloscopus bonellii (VIEILLOT) Boz söğütbülbülü I Phylloscopus collybita (VIEILLOT) Cif caf, cırtlak söğüt bülbülü- Çıvgın II I Phylloscopus trochilus (L.) Söğüt bülbülü II I Regulus regulus (L.) Çalıkuşu, altın tavukçuk II I Regulus ignicapillus (TEMMINCK) Sürmeli çalıkuşu, sürmeli altın tavukçuk I MUSCICAPIDAE SİNEK KAPANGİLLER Muscicapa striata (PALLAS) Gri benekli sinekkapan, çıtçıt kuşu II I Ficedula parva (BECHTEIN) Küçük sinekkapan II I Ficedula albicollis (TEMMINCK) Bantlı halkalı sinekkapan II I Ficedula semitorquata (HOMEYER) Yarım bandlı halkalı -Alaca sinekkapan II I TIMALIDAE BIYIKLI BAŞTANKARALAR Panurus biarmicus (L.) Bıyıklı baştankara I AEGITHALIDAE UZUNKUYRUKLU BAŞTANKARALAR Aegithalos caudatus (L.) Uzunkuyruklu baştankara III I PARIDAE BAŞTAN KARAGİLLER Parus ater L. Çam baştankarası II I Parus caeruleus L. Mavi baştankara II I Parus major L. Büyük baştankara II I Parus lugubris TEMMINCK Akyanaklı baştankara II A4 I SITTIDAE SIVACIKUŞUGİLLER Sitta europaea L. Sıvacı kuşu II I Sitta neumayer MICHAHELLIS Kaya sıvacısı II I Sitta krüperi PELZELN Küçük sıvacıkuşu II I Sitta tephronota L. Büyük kaya sıvacıkuşu I TICHODROMADIDAE DUVAR TIRMAŞIKLARI Tichodroma muraria (L.) Duvar tırmaşığı II CERTHIIDAE AĞAÇ TIRMAŞIKLARI Certhia familiaris L. Orman tırmaşığı II I Certhia brachydactyla CHR. L. BREHM Bahçe tırmaşık kuşu II I 68

69 REMIZIDAE ÇULHAKUŞLARI Remiz pendulinus (L.) Çulhakuşu II II ORIOLIDAE SARIASMAGİLLER Oriolus oriolus (L.) Sarıasma II I LANIIDAE ÇEKİRGEKUŞLARI Lanius collurio L. Kızılsırtlı Örümcekkuşu III I Lanius minor GMELIN Karaalınlı örümcek kuşuküçük karakaş III I Lanius excubitor L. Büyük Örümcek kuşu I Lanius nubicus LICHTENSTEIN Maskeli örümcek kuşu, maskeli boğan I CORVIDAE KARGAGİLLER Garrulus glandarius (L.) Kestane kargası, alakabak III III Pica pica L. Saksağan III III Pyrrhocorax graculus (L.) Sarıgaga dağ kargası II I Corvus monedula L. Cüce karga, çavga III III Corvus frugilegus L. Ekin kargası III Corvus corone L. Leş kargası III III Corvus corax L. Karakarga, Kuzgun III II STURNIDAE SIĞIRCIKGİLLER Sturnus vulgaris L. Sığırcık II Sturnus roseus (L.) Pembe sığırcık, dutkuşu I PASSERIDAE SERÇEGİLLER Passer domesticus (L.) Ev serçesi III III Passer montanus (L.) Dağ serçesi III II Passer hispaniolensis (TEMMINCK) Bataklık söğüt serçesi III II Petronia petronia (L.) Kayalık serçesi II I EMBERIZIDAE KİRAZKUŞUGİLLER Emberiza citrinella CHR. L. BREHM Sarı kirazkuşu I Emberiza cia L. Kaya kirazkuşu II I Emberiza hortulana L. Kiraz kuşu III A3 II Emberiza schoeniculus (L.) Bataklık Çintesi I Emberiza melanocephala SCOPOLI Karabaşlı çinte II A3 I Emberiza calandra L. Tarla çintesi III - Prof. Dr. Ali Demirsoy a (1996) Göre Red Data Book (RDB) Kategorileri: E: Tehlikede (endangered): İlgili taksonun (tür ya da alttür) soyu tükenme tehlikesiyle karşı karşıya; soyun tükenmesine neden olan etkenler sürmektedir. Ex: Soyu tükenmiş (extinct): Takson doğada yok olmuştur veya yinelenebilecek sayının altına düşmüştür. Ancak koruma altında soyunu devam ettirmektedir. I: Bilinmiyor (in determinate): Taksonun durumu bilinmiyor. K: Yetersiz bilinenler (insufficient) : Bilgi yetersizliğinden ötürü taksonun durumu belirsiz Nt: Henüz takson tehlike altında değil O: Takson tehlike dışı (out of danger): Daha önce tehlike altında iken, alınan koruma önlemleri ile kurtarılmış. R: Nadir (rare): Küçük populasyonlar halinde bulunan, şu anda tehlikede olmayan, ancak gerekli koruma önlemleri alınmazsa V kategorisine girmeye aday taksonlar. V: Zarar görebilir (vulnerable): Soyu hızla tükenen ve önlem alınmazsa yakın gelecekte yok olma riski yüksek taksonlar. AVK (Milli Parklar Av-Yaban Hayatı Merkez Av Komisyonu Kararı): 69

70 (I) ile gösterilen türler Çevre ve Orman Bakanlığınca koruma altına alınan yaban hayvanları türleridir. (II) ile gösterilen türler Merkez Av Komisyonunca koruma altına alınan av hayvanları türleridir. (III) ile gösterilen türler Merkez Av Komisyonunca avına belli edilen sürelerde izin verilen av hayvanları türlerdir. Bern Sözleşmesinin eklerinden ikisi altında fauna türleri koruma altına alınmışlardır. Bunlar; Ek-II: Kesin olarak koruma altına alınan fauna türleri a-her türlü kasıtlı yakalama ve alıkoyma, kasıtlı öldürme şekilleri, b-üreme veya dinlenme yerlerine kasıtlı olarak zarar vermek veya buraları tahrip etmek, c-yabani faunayı bu sözleşmenin amacına ters düşecek şekilde özellikle üreme, gelişme ve kış uykusu dönemlerinde kasıtlı olarak rahatsız etmek, d-yabani çevreden yumurta toplamak veya kasten tahrip etmek veya boş dahi olsa bu yumurtaları alıkoymak, e-fauna türlerinin canlı veya cansız olarak elde bulundurulması ve iç ticareti yasaktır. Ek-III: Korunan fauna türleri a-yabani faunayı yeterli popülasyon düzeylerine ulaştırmak amacıyla uygun durumlarda geçici veya bölgesel yasaklama. Kapalı av mevsimleri ve diğer ulusal esaslar (Merkez av komisyon kararları) Türkiye nin Kuşları (KİZİROĞLU, 1993) adlı kitaba dayanılarak bazı kuş türlerinin "Red Data Book" kategorileri (ERZ, 1977; RHEINWALD et all, 1981; BAYERISCHE STAATSMINISTERIUM 1982 a and b; GEBB 1984)'e göre tehlike altındaki türler şu şekilde sınıflandırılmıştır A.1 : Nesli tükenmiş veya tükenme tehlikesi altında olan türler A1.1 : Nesli tükenmiş olan türler A1.2 : Tüm Türkiye deki birey sayısı 1-25 çift arasında olan türler A2 : Birey sayısı çift altında kalan ve yayılış gösterdikleri bölgelerde büyük risk altında olan türler A3 :Birey sayısı (500) çift arasında kalan ancak bazı bölgelerde oldukça azalmış olan türler A4 : Birey sayıları fazla olmakla birlikte belirli bölgelerde azalmış olan türler B : Geçici olarak Türkiye ye gelen ve biyotopların yok edilmesi ile risk altına girecek türler B1 : Anadolu yu kışlak olarak kullanan ancak Anadolu da üremeyen türler B2-B3 : Anadolu dan transit olarak geçen veya Anadolu yu kışlak olarak kullanan ve risk derecesi daha düşük olan türler. Yukarıdaki fauna listelerinde belirtilen ve Bern Sözleşmesi ile koruma altına alınan türler ve diğer yaban hayatı türleri üzerine bu faaliyet ile; bu türlerin avlanması, kasıtlı olarak öldürülmesi veya alıkonulması, yumurtalara zarar verilmesi gibi etkiler kesinlikle söz konusu değildir. Söz konusu faaliyette Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğünün Merkez Av Komisyonu Kararlarına ve Bern Sözleşmesi hükümlerine uyulacaktır. Nesli tehlikeye girecek statüde tür yoktur. Faaliyet alanında yukarıdaki Red Data kategorilerine giren türler gözlemlenememiş ancak literatür çalışmaları ve yöre halkının verdiği bilgiler ışığında listelere eklenmesi yararlı bulunmuştur. Bununla beraber söz konusu faaliyette bu türler üzerine zararlı herhangi bir biyolojik ve fiziksel etki bulunmamaktadır. 70

71 BÖLÜM 3 PROJENİN İNŞAAT VE İŞLETME AŞAMASINDAKİ ÇEVRESEL ETKİLERİ VE ALINACAK ÖNLEMLER Proje Tanıtım dosyasına esas faaliyet; Zonguldak İli, Çaycuma İlçesi, Gökçeler Köyü sınırları içerisinde Alagözler Kum Çakıl Tic. ve San. A.Ş. tarafından işletilmesi planlanan Kalker Ocak Sahası projesidir. İşletilmesi planlanan Kalker Ocak sahası 1/ ölçekli Zonguldak E28D4 paftasında yer almaktadır. Saha, Zonguldak-Bartın-Karabük Planlama Bölgesi 1/ Ölçekli Çevre Düzeni Planında Orman Alanı olarak belirtilen alanda kalmaktadır. Söz konusu tesise ilişkin Zonguldak Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünün Çevre Düzeni Planı açısından kurum görüşü Ek-12 de, İşletme Ruhsatı ise Ek-8 de verilmiştir. Çalışma süreleri; hafta sonu tatilleri ve resmi tatil günleri de göz önünde bulundurularak yılda 10 ay, ayda 26 gün, günde 8 saat (tek vardiya) olarak planlanmıştır. Projenin olası çevresel etkilerine karşı alınacak tedbirler inşaat ve işletme aşaması olmak üzere iki kısımda incelenmiştir. İnşaat Aşaması Söz konusu projenin inşaatı aşamasında çalışacak olan personelden (3 kişi) kaynaklanacak evsel nitelikli katı atık miktarı 3,45 kg/gün olarak hesaplanmıştır. Evsel nitelikli katı atıkların tarih ve sayılı Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Madde 18 de belirtildiği gibi; denizlere, göllere ve benzeri alıcı ortamlara, caddelere, ormanlara ve çevrenin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmesi yasaktır. Faaliyet kapsamında oluşacak katı atıkların toplanması, biriktirilmesi ve uzaklaştırılması konusunda tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanan ve tarih ve sayılı Resmi Gazete, tarih ve sayılı Resmi Gazete, tarih ve sayılı Resmi Gazete ve son olarak tarih ve sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan Değişiklikleri ile Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nin ilgili hükümlerine uyulacaktır. Projenin inşaat çalışmalarında çalışacak personelin (3 kişi ) içme ve kullanma suyu sonucu oluşan evsel kökenli karakterizasyona sahip atık su miktarı 0,45 m 3 /gün gün ve oluşacak kirlilik yükü miktarı da 162 gr.boi/gün olarak hesaplanmış olup, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Lağım Mecrası İnşası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik de belirtilen hususlar çerçevesinde yapılacak olan sızdırmasız fosseptiğe verilecektir. Fosseptik Çukuruna ait detay proje EK- 14 de verilmiştir. Fosseptik doldukça Gökçeler Belediyesi tarafından vidanjör ile atıksu alınacaktır. Ülkenin yeraltı ve yerüstü su kaynaklarının potansiyelinin korunması ve en iyi biçimde korunmasının sağlanması için tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğe, tarih sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğine, tarih sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğe ve 71

72 tarih sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine titizlikle uyulacaktır. İnşaat çalışmalarında sahada kontamine ambalaj, kontamine atık v.b. tehlikeli atıkların oluşması muhtemeldir. Bu atıkların miktarının günde 1 kg ı geçmeyeceği düşünülmektedir. Oluşacak tehlikeli atıklar diğer atıklardan ayrı biriktirilecek ve lisanslı tehlikeli atık geri kazanım/bertaraf firmalarına verilmek suretiyle alandan uzaklaştırılacaktır. Sahada meydana gelecek olan tehlikeli atıklar, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik e uygun şekilde bertaraf edilecektir. Faaliyetin inşaat çalışmalarında atık yağ oluşması beklenmemektedir. Oluşması durumunda ise Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan Atık Yağlar ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik e titizlikle uyulacaktır. Ocak sahasında çalışan personelin kullanımına bağlı ambalaj kâğıdı, plastik, pet şişe, cam vb. türü ambalaj atıkları oluşacaktır. Oluşacak olan ambalaj atıkları Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği çerçevesinde evsel nitelikli diğer katı atıklardan ayrı biriktirilerek geri dönüşümünün sağlanması amacıyla lisanslı toplama ayırma tesisine verilecektir. Projenin inşaat aşamasında tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Çalışacak personelin yemek ihtiyaçları anlaşma yapılan catering şirketi vasıtasıyla tesis alanına getirilip, boş kapları yemek sonrasında aynı firma tarafından alınacaktır. Bu kapsamda, tesis alanında bitkisel atık yağ oluşmayacaktır. İşletilmesi planlanan Kalker Ocak sahasının inşaatı 3 kişi ile sağlanacaktır. Bu bağlamda, faaliyet alanında revir kurulması gerekmemektedir. Revir kurulmayacağından dolayı tıbbi atık oluşması beklenmemektedir. Kalker Ocak sahasında çalışan personelin tıbbi ihtiyaçları en yakın sağlık ocağı ve hastanelerde karşılanacaktır. Kalker Ocak sahasında kullanılacak araçların akü değişimleri, ömrünü tamamlamış lastik değişimleri yetkili servislerde yapılacaktır. Bu bağlamda, tesis alanında atık akü ve ömrünü tamamlamış lastik atık vb. atığın oluşması beklenmemektedir. Kalker Ocak sahasında atık pil oluşması muhtemeldir. Ancak ciddi düzeyde olmayacaktır. Meydana gelecek olan atık piller diğer atıklardan ayrı, atık pil kutularında biriktirilecek ve kutuların dolması halinde bertaraf edilmesi amacıyla lisanslı firmalara teslim edilecektir. Hafriyat işlemleri kapsamında, toz emisyonu hesaplamaları en yüksek risk değerine göre (herhangi bir önlem alınmadan çalışması durumu) yapıldığında oluşacak emisyon 0,3435 kg/saat olarak hesaplanmıştır. Kontrollü durumda ise 0,1553 kg/saat olarak bulunmuştur ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek-2, Tablo 2.1 de, hava kirlenmelerini temsil eden değerler, ölçümlerle elde edilen hava kalitesi değerleri, hesapla elde edilen hava kirlenmesine 72

73 katkı değerlerinin tespit edilmesine, eğer baca dışındaki yerlerden yayılan emisyonlar 1kg/saat ten küçükse gerek olmadığı belirtilmektedir. Arazi hazırlığı (hafriyat) aşamasında tozumaya karşı herhangi bir önlem alınmadan çalışıldığında, oluşacak maksimum toz miktarı 0,3435 kg/saat olup, Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde verilen limit değerin altında kalmaktadır. Faaliyetin inşaat çalışmalarında herhangi bir iş makinesi çalışmayacağından dolayı gürültü oluşması beklenmemektedir. İşletme Aşaması Söz konusu projenin işletme aşamasında çalışacak olan personelden (9 kişi) kaynaklanacak evsel nitelikli katı atık miktarı 10,35 kg/gün olarak hesaplanmıştır. Evsel nitelikli katı atıkların tarih ve sayılı Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği Madde 18 de belirtildiği gibi; denizlere, göllere ve benzeri alıcı ortamlara, caddelere, ormanlara ve çevrenin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmesi yasaktır. Faaliyet kapsamında oluşacak katı atıkların toplanması, biriktirilmesi ve uzaklaştırılması konusunda tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanan ve tarih ve sayılı Resmi Gazete, tarih ve sayılı Resmi Gazete, tarih ve sayılı Resmi Gazete ve son olarak tarih ve sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan Değişiklikleri ile Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği nin ilgili hükümlerine uyulacaktır. Projenin işletme çalışmalarında çalışacak personelin (9 kişi ) içme ve kullanma suyu sonucu oluşan evsel kökenli karakterizasyona sahip atık su miktarı 1,35 m 3 /gün gün ve oluşacak kirlilik yükü miktarı da 486 gr.boi/gün olarak hesaplanmış olup, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Lağım Mecrası İnşası Mümkün Olmayan Yerlerde Yapılacak Çukurlara Ait Yönetmelik de belirtilen hususlar çerçevesinde yapılacak olan sızdırmasız fosseptiğe verilecektir. Fosseptik Çukuruna ait detay proje EK- 14 de verilmiştir. Fosseptik doldukça Gökçeler Belediyesi tarafından vidanjör ile atıksu alınacaktır. Ülkenin yeraltı ve yerüstü su kaynaklarının potansiyelinin korunması ve en iyi biçimde korunmasının sağlanması için tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğe, tarih sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğine, tarih sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğe ve tarih sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Kalker Ocak sahasının işletilmesi faaliyeti kapsamında, kontamine bezler yağlı boyalı parçalar gibi çok az miktarda tehlikeli atık çıkması muhtemeldir. Meydana gelecek olan bu atıkların bertaraf edilene kadar, sızdırmaz zemin üzerinde su ve toprakla temas etmeyecek şekilde depolanacaktır. Oluşacak kontamine atıklar tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik 73

74 Yapılmasına Dair Yönetmelik e uygun şekilde bertaraf edilecektir. İşletme aşamasında kullanılan iş makinelerinin (kamyon, ekskavatör, Wagon-Drill, yükleyici) ve teçhizatının bakımı yetkili servislerce yapılacak ve bu sayede tesis alanında iş makinelerinden kaynaklanan atık yağ oluşmayacaktır. İşletme aşamasında tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği, tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Ocak sahasında çalışan personelin kullanımına bağlı ambalaj kâğıdı, plastik, pet şişe, cam vb. türü ambalaj atıkları oluşacaktır. Oluşacak olan ambalaj atıkları Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği çerçevesinde evsel nitelikli diğer katı atıklardan ayrı biriktirilerek geri dönüşümünün sağlanması amacıyla lisanslı toplama ayırma tesisine verilecektir. Üretim faaliyetleri süresince tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Çalışacak personelin yemek ihtiyaçları anlaşma yapılan catering şirketi vasıtasıyla tesis alanına getirilip, boş kapları yemek sonrasında aynı firma tarafından alınacaktır. Bu kapsamda, tesis alanında bitkisel atık yağ oluşmayacaktır. İşletilmesi planlanan Kalker Ocak sahasında faaliyet 9 kişi ile sağlanacaktır. Bu bağlamda, faaliyet alanında revir kurulması gerekmemektedir. Revir kurulmayacağından dolayı tıbbi atık oluşması beklenmemektedir. Kalker Ocak sahasında çalışan personelin tıbbi ihtiyaçları en yakın sağlık ocağı ve hastanelerde karşılanacaktır. Kalker Ocak sahasında kullanılacak araçların akü değişimleri, ömrünü tamamlamış lastik değişimleri yetkili servislerde yapılacaktır. Bu bağlamda, tesis alanında atık akü ve ömrünü tamamlamış lastik atık vb. atığın oluşması beklenmemektedir. Kalker Ocak sahasında atık pil oluşması muhtemeldir. Ancak ciddi düzeyde olmayacaktır. Meydana gelecek olan atık piller diğer atıklardan ayrı, atık pil kutularında biriktirilecek ve kutuların dolması halinde bertaraf edilmesi amacıyla lisanslı firmalara teslim edilecektir. Toz oluşumunun minimum seviyeye indirilmesi ve çevreye dağılımının engellenmesi için Tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği nde belirtilen esaslara uyulacak, savurma yapılmadan yükleme ve boşaltma yapılacak, taşıma ve depolama sırasında malzemenin üstü naylon branda ile kapatılarak muhafaza edilecektir. Ayrıca gerekli dönemlerde faaliyet gösterecek olan araçların yürüme yolları spreyleme yöntemiyle sulanacaktır. İşletme aşamasında Tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğine ile 74

75 ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik hükümleri gereğince işlem yapılacak ve Çevre İzni kapsamında alınması gereken Emisyon Uygunluk yazısı için İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğüne gerekli başvurular yapılacak, emisyon ölçümleri yaptırılacak ve Çevre İzninin alınması için gerekli müracaatlar yapılacaktır. İşletme aşamasında tarihli ve 1475 sayılı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği kanununa istinaden; tarih ve sayılı resmi gazetede yayınlanan Maden ve Taş ocağı işletmelerinde ve Tünel yapımında alınacak işçi ve iş güvenliği önlemlerine ilişkin tüzük, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Maden ve Taş Ocağı işletmelerinde ve Tünel yapımında, tozla mücadele ile ilgili yönetmelik hükümlerine uyulacak ve buna göre hareket edilecektir. İşletme sırasında çalışacak olan iş makinelerinden meydana gelebilecek olan gürültü seviyeleri Sayılı ve tarihli Resmi Gazetede yayınlanan Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği hükümlerine uyulacak ve meydana gelebilecek gürültü seviyeleri ilgili yönetmelik sınırlarını aşmayacaktır. Projeye konu faaliyet sırasında meydana gelen gürültüden dolayı; çalışanların sağlığını koruyabilmek, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği nde belirtilen çalışma sınırlarına uyabilmek ve faaliyetin sürekliliğini sağlayabilmek için ve sayılı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğü Madde 22 de belirtilen önlemler alınarak; işçilerin başlık, kulaklık ve kulak tıkaçları gibi uygun koruyucu araç ve gereçleri kullanmaları sağlanacaktır. İşletmede kullanılacak araçların egzoz muayenelerini olup olmadığı kontrol edilecek olup ayrıca tüm araç ve ekipmanların günlük, haftalık, aylık periyodik bakımlarının yapılması sağlanacaktır. Bu kapsamda tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ile 30 Mart 2010 tarih ve Sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğine ile ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğine hükümlerine titizlikle uyulacaktır. Araçların egzoz gazları için, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Egzoz Gazı Emisyonu Kontolü ile Benzin ve Motorin Kalitesi Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır. Faaliyet alanında işletmeye başlamadan önce mevcut bitkisel toprak, üretim esnasında zayii olmaması için sıyrılarak alınacaktır. Sıyrılacak bu toprak stok sahasında uygun alanda depolanacak ve üzeri çimlendirilecektir. Faaliyet sonrası bu toprak alanın yeniden rehabilite edilmesi için kullanılacaktır. Bu çalışmalar sırasında tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanan Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği ne uyulacaktır. 75

76 Söz konusu alanda faaliyete başlandıktan sonra Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik kapsamında Çevre İzninin alınması amacıyla gerekli müracaatlar yapılacaktır. İzin için gerekli olan gürültü ve emiyon ölçümleri yaptırılacak ve emisyon ve gürültü konularında Çevre İzni alınacaktır. Faaliyet kapsamında patlatmayla yürütülen bir kalker ocağı yapılmayacak, iş makineleri ile sökülemeyecek sertlikte malzeme ile karşılaşıldığında gevşetme amaçlı patlatma yapılacaktır. Ancak rapor içerisinde tüm malzeme patlatma ile üretilecekmiş gibi düşünülmüş ve bu en olumsuz durumda çevrenin nasıl etkileneceği irdelenmiştir. İşletmede patlatmalar gerekli önlemler alındıktan sonra yapılacaktır. Patlatmada aşağıdaki unsurlar dikkate alınacaktır; a- Fırlayan taş olasılığının çevreye zarar vermeyecek şekilde indirgenmesi, b- Patlatmadan kaynaklanacak sarsıntının çevreye zarar vermeyecek seviyede tutulması, c- Sesin oluşturacağı hava şokunun çevreye zarar vermeyecek şekilde tutulması. Uygun patlayıcı ve miktarları yukarıdaki bu unsurlar dikkate alınarak belirlenecektir. Gevşek ve zayıf kayaçlarda patlayıcı olarak anfonun kullanılması en uygundur. İşletmede patlatmalardan dolayı alınacak tedbirler ise; a- Patlatmanın periyodik olarak belirli zaman aralıklarında yapılması (patlatma saatleri en yakın yerleşim birimine bildirilecektir). b- Patlatma sırasında tesiste diğer çalışmalar durdurulacak ve ocak sahası boşaltılacaktır. c- Patlatmanın yönü en yakın yerleşim alanının tersi istikametinde olacaktır. Patlayıcı maddelerin sahaya taşınması ve kullanılması sırasında tarih ve sayılı Tekel Dışı Bırakılan Patlayıcı Maddelerle, Av Malzemesi ve Benzerlerinin Üretimi, İthali, Taşıması, Saklanması, Depolanması, Satışı, Kullanılması, Yok Edilmesi, Denetlenmesi, Usul ve Esasları Tüzüğü hükümlerine uyulacaktır. Patlatmalar esnasında kapsül kablolarına ilave edilecek uzatma kablolarının bağlantıları itina ile yapılacak ve izole edilecektir. Ateşleme devresi kabloların manyetoya bağlanmadan önce direnç kontrolü yapılacak, ateşleme yapılmadan önce siren, alarm vb. şekillerde önlemler alınarak patlatma alanına giriş ve çıkışlar kontrol altına alınacaktır. Hava şartlarına bağlı olarak özellikle yağışlı havalarda patlatma yapımından kaçınılacak mecbur kalındığı durumlarda statik elektrik göz önüne alınacaktır. Ateşleme sahasına görevliden başkasının girmesi kesinlikle engellenecektir. Patlamayan delikler usullerine uygun şekilde etkisiz hale getirilecek ve ateşleme, ehliyetli kişilerce yapılacaktır. Proje sahasında patlayıcı madde depolanması olmayacaktır. Deliklerin oluşturulması, doldurulması, patlatılması sırasında ve sonrasında gerek Çalışma Bakanlığı İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği tedbirlerine ve gerekse 3213 ve 5177 Maden Kanunu hükümlerine bağlı kalınacaktır. Ocak sahasında kullanılacak patlayıcı maddelerle ilgili olarak tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Patlayıcı, Parlayıcı, Tehlikeli ve Zararlı Hammaddelerle Çalışan İşyerlerinde ve İşlerde Alınacak Tedbirler Hakkında Tüzük hükümlerine uyulacaktır. Kalker Ocağının işletilmesiyle tahrip edilip doğal dengesi bozulacak araziyi, işletme sonrasında çeşitli rekreasyon ve rekültüvasyon yöntemleri ile ilk haline getirmek olası değildir. Yapılacak onarım çalışmaları, bozulmuş araziyi eskiye en yakın konuma getirmeye çalışarak çevresi ile her açıdan uyumlu olmasını sağlamaya yönelik olacaktır. 76

77 Kalker ocak sahası faaliyete geçtikten sonra ÇED Yönetmeliğinin 18. maddesi uyarınca İl Ticaret ve Sanayi Odasından Kapasite Raporu çıkartılacak ve İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğüne sunulacaktır. Kapasite raporunda değişiklik veya artış olması halinde Proje Tanıtım Dosyasında yenileme yapılacaktır. Çevre ve Orman Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü nün 2010/13 sayı ile yayımlanan İnert Maden Atıklarının Islahı, Restorasyon, Dolgu Maksadıyla Kullanımı veya Depolanmasına İlişkin Genelge si kapsamında; 2313 sayılı Maden Kanunu nun 2. Maddesi altında yeralan ve Proje Tanıtım Dosyasına esas faaliyeti içeren II. Grup Kalker maden atıkları; alan ıslahı, restorasyon, dolgu maksatlı kullanımı veya depolanması planlandığı takdirde atıklarla ilgili olarak Genelge ekinde yeralan formatla beraber gerekli bilgilerin yer alacağı bir rapor Çevre ve Orman Bakanlığı nca yeterlik almış firma veya çevre danışmanlık firmaları tarafından tanzim edilerek faaliyete başlanmasına müteakip Zonguldak İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğüne sunulacaktır. Projeye konu faaliyet kapsamında 2872 sayılı Çevre Kanunu ve 5491 sayılı Çevre Kanununda Değişiklik yapılmasına dair Kanunun ilgili maddeleri uyarınca hazırlanarak yürürlüğe girmiş ve girecek olan tüm yönetmelikler ile diğer mevzuat kapsamında çevrenin korunması ve kirliliğin önlenmesi için gerekli her türlü izinler alınacak ve ilgili yönetmeliklere uyulacaktır. Sonuç olarak; çevre ve insan açısından tüm tedbirler alınarak, mevcut ekolojik denge bozulmadan, yasal izinler ve kurumların belirttiği tüm önlemler alınarak, ilgili kanun ve yönetmeliklerin ilgili hükümlerine uyularak üretim yapılacaktır. Proje Tanıtım Dosyasında belirtilen tedbirler alınacak ve ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği ile tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğine ile ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğine, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayınlanarak yürürlüğe giren Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliğine tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğine ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğe, tarih sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğe, tarih ve Sayılı Resmi Gazetede Yayınlanarak yürürlüğe giren Su Ürünleri Yönetmeliğine tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliğine tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği ne, tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü ile Benzin ve Motorin Kalitesi Yönetmeliği ne tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Toprak Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğine Bayındırlık ve İskan Bakanlığı tarafından 77

78 yayınlanmış olan 1999/10 sayılı Genelge ve tarih ve sayılı Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik hükümlerine, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliğine, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik hükümlerine, tarih ve sayılı Resmi Gazetede Yayınlanarak yürürlüğe giren Çevre Denetim Yönetmeliğine, 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu ve Su Ürünlerini Koruma Yönetmeliğine, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren İşçi Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliğine tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Ambalaj ve Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliğine tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ile ve tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğe, 18/03/2004 tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu ve Su Ürünlerini Koruma Yönetmeliğine, tarih ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik ile tarih sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğe, tarih ve sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren Yer altı ve Yerüstü Maden İşletmelerinde Sağlık ve Güvenlik Yönetmeliği, 5/6/2002 tarihli ve sayılı Resmî Gazete de yayımlanan Makina Emniyeti Yönetmeliği ve İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, hükümlerine uyulacaktır. Söz konusu, Kalker Ocak sahasının işletilmesinde, yukarıda sayılan yönetmelik hükümlerine, ekte sunulan kamu kurum ve kuruluşların görüş ve kanaatlerine ve anlatılan diğer tedbirlere uyulması kaydıyla anılan yerde faaliyete geçmesinde sakınca olmadığı düşünülmektedir. 78

79 NOTLAR ve KAYNAKLAR 1) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Hakkında Yönetmelik, 2) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi Hakkında Yönetmelik, 3) tarih ve sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü Yönetmeliği, 4) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği, 5) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan Su Kirliliği ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik, 6) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 7) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 8) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan ve Tarih ve Sayılı Resmi Gazete, Tarih ve Sayılı Resmi Gazete ve Tarih, Sayılı Resmi Gazete ve Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan Değişiklikleri ile Katı Atıkların Kontrolü Hakkında Yönetmelik, 9) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, 10) Tarih ve 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, 11) Tarihli ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Çevresel Etki Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik, 12) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği, 13) tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan Egzoz Gazı Emisyonu Kontrolü ile Benzin ve Motorin Kalitesi Yönetmeliği 14) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayınlanan Atık Yağlar ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik, 15) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 79

80 16) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 17) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile ve sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğine ile ve sayılı sayılı Resmi Gazete de yayımlanarak yürürlüğe giren Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğine, 18) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 19) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 20) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelik, 21) Tarih ve Sayılı Resmi Gazete de Yayımlanan Çevre Kanununca Alınması Gereken İzin ve Lisanslar Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 22) 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu, 23) 2872 Sayılı Çevre Kanunu, 24) 6831 Sayılı Orman Kanunu, 25) Çevre Bakanlığı Mevzuatı Cilt No: 1,2,3. 26) Hava Kirliliği Kontrolü ve Kontrolün Esasları, Doç.Dr.A.Müezzinoğlu (İZMİR), 27) İş Yerinde İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Mevzuatı, A.Avcı (İstanbul,1998), 28) Zonguldak İl Çevre Durum Raporu, 2004, 29) Davis, P.H., , Flora Of Turkey And The East Aegean İslands, Vol.1-10, Edinburgh, 30) Ekim, T., Koyuncu, M., Vural, M., Duman, H., Aytaç, Z., Adıgüzel, N., 2000, Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı, Türkiye Tabiatını Koruma Derneği, Ankara,. 31) Kiziroğlu, İ., 1993, The Birds of Türkiye (Species List İn Red Data Book), Türkiye Tabiatını Koruma Derneği, Ankara, 80

81 32) ATALAY, İ., 1994, Türkiye Vejetasyon Coğrafyası, Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Yayınları, Bornova-İzmir, 33) Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, Av Dönemi Merkez Av Komisyonu Kararı, 34) Demirsoy, A., 2002, Genel Zoocoğrafya Ve Türkiye Zoocoğrafyası "Hayvan Coğrafyası", Ankara, 35) Demirsoy, A., 1996, Türkiye Omurgalıları Amfibiler, Çevre Bakanlığı, Çevre Koruma Genel Müdürlüğü, Ankara, 36) Zonguldak İl Çevre ve Orman Müdürlüğü ve Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi iş birliği ile hazırlanmış olan Zonguldak ili Biyolojik Çeşitliği Kitabı,

82 EKLER

83 Ek 1 PROJE YERİNİN KOORDİNATLARI

84 Ruhsat Alanı Koordinatları (30 hektar) Nokta No COĞRAFİ (WGS-84) 6 Derecelik (ED-50) R R R R İşletme Alanı Koordinatları ( ,752 m 2 ) Nokta No COĞRAFİ (WGS-84) 6 Derecelik (ED-50) İ İ İ İ Stok Alanı (1.957,821 m 2 ) Nokta No COĞRAFİ (WGS-84) 6 Derecelik (ED-50) S S S S Pasa Sahası (1.096,894 m 2 ) Nokta No COĞRAFİ (WGS-84) 6 Derecelik (ED-50) P P P P Bitkisel Toprak Depolama Alanı (3.093,840 m 2 ) Nokta No COĞRAFİ (WGS-84) 6 Derecelik (ED-50) BT BT BT BT

85 EK -2 YER BULDURU HARİTASI

86 ZONGULDAK İLİ ÇAYCUMA İLÇE YOLCUOĞLU KÖYÜ ALAGÖZLER KUM ÇAKIL TİC. SAN. A.Ş. ye AİT YER BULDURU HARİTASI FAALİYET ALANI

87 EK -3 1 / ÖLÇEKLİ TOPOĞRAFİK HARİTA

88

89 EK -4 1 / ÖLÇEKLİ VAZİYET PLANI

90

91 EK -5 1 / ÖLÇEKLİ ÜRETİM PLANI

92

93 EK 6 1/ ÖLÇEKLİ ÇEVRE DÜZENİ PLANI

94

95

96 EK -7 FAALİYET ALANI VE YAKIN ÇEVRESİNİN JEOLOJİSİ İLE DEPREMSELLİK DURUMU

97 JEOLOJİ Genel Jeoloji 1 / ölçekli Zonguldak E28 paftasında Orta Ordovisiyen-Kuvaterner yaş aralığında çökelmiş kaya birimleri yüzeylenir. Bartın ili ve çevresini kapsayan alanın tabanını Orta Ordovisiyen-Alt Devoniyen yaşlı şeyl, kumtaşı ve kireçtaşından oluşan ereğli formasyonu oluşturur ve üzerine geçişli olarak Orta-Devoniyen-Alt Karbonifer yaşlı kireçtaşı, dolomitik kireçtaşı ve dolomit içeren Yılanlı formasyonu gelir. Üst Vizeyen-Üst Namuriyen yaşlı kömür damarlı şeyl, çamurtaşı ve kumtaşından oluşan Alacaağzı formasyonu alttan Yılanlı formasyonu; üstten ise konglomera, kumtaşı, kiltaşı ve diyatomitten oluşan Westfaliyen yaşlı Karadon formasyonu ile geçişlidir. Permiyen-Triyas yaşlı karasal çamurtaşı ve konglomeradan oluşan Çaktaz formasyonu, kendinden yaşlı birimler üzerinde uyumsuz, üzerine gelen şeyl, kiltaşı marn, kumtaşı ve kireçtaşlarından oluşan Triyas yaşlı gölsel Çakrazboz formasyonu ile geçişlidir. Transgresif aşamalı olarak çökelen Malm-Apsiyen yaşlı İnaltı formasyonunun neritik kireçtaşları, Alt Kretase yaşlı Ulus formasyonunun fliş türü çökelleri, Alt Kretase yaşlı Kilimli formasyonunun kumtaşı, şeylleri, alttan üste doğru geçişli olup daha yaşlı birimler üzerinde uyumsuz olarak yer alırlar. Volkanojenik kumtaşı, tüf, aglomera ve lavlardan oluşan Üst Kretase yaşlı Yemişliçay formasyonu ile bu formasyonun pelajik kireçtaşları ile temsil edilen Kapanboğazı üyesi Kilimli formasyonu üzerinde geçişli olarak yer alır. Üzerinde ise geçişli olarak Üst Kampaniyen-Alt Eosen yaşlı yarı pelajik kireçtaşı, şeyl, kalkarenit, kumtaşı ve konglomeralardan oluşan Akveren formasyonu ile bu formasyonun bazalt ve andezitik lavlarla temsil edilen Çangaza volkanik üyesi bulunur. Aglomera, tüf, volkanojenik kumtaşı, andezit ve bazalt içeren Alt-Orta eosen yaşlı Yığılca formasyonu, alttan Akveren formasyonu üzerinde geçişli, üstten ise Alt-orta Eosen yaşlı Yığılca formasyonu, alttan Akveren formasyonu üzerinde geçişli, üstten ise Alt-Orta Eosen yaşlı kumtaşı, şeyl ve konglomeralardan Çaycuma formasyonu ile ve bu formasyonun kireçtaşı ve şeylerle temsil edilen Kaynarca üyesi geçişli olarak yer alır. İnceleme alanı ve dolayına ait; Genel Jeoloji Haritası MTA Genel Müdürlüğü, Jeoloji Etütleri Dairesi, Türkiye Jeoloji Haritaları, Zonguldak E28 Paftasından (2002) yararlanarak Şekil-1 de verilmiştir.

98 İnceleme Alanı ŞEKİL I. İNCELEME ALANI VE YAKIN ÇEVRESİNİN GENEL JEOLOJİK HARİTASI

99 Stratigrafi Ruhsat sahası ve çevresi E28-d4 paftasında yer almaktadır. Çalışma alanının temelini, Orta Ordovisiyen-Alt Devoniyen Yaşlı Ereğli formasyonu oluşturur ve üzerinde birbirleri ile geçişli olan Orta Devoniyen-Alt Karbonifer yaşlı Yılanlı formasyonu, Üst Vizeyen-Üst Namuriyen yaşlı Alacaağzı formasyonu, Westfaliyen yaşlı Karadon formasyonu yer alır (Şekil II.) Permo Triyas yaşlı, karasal Çakraz formasyonu ile Triyas yaşlı, Çakrazboz formasyonları birbirlerine geçişli olup daha yaşlı birimleri acısak uyumsuzlukla örterler. Karasal kırıtılılar üzerine uyumsuz olarak birbirleri ile yanal ve dikey yönde geçişli olan Malm-Apsiyen yaşlı İnaltı formasyonu, Alt Kretase yaşlı Ulus formasyonu, Alt Kretase yaşlı Kilimli formasyonu, Üst Kretase yaşlı Yemişliçay formasyonu, Üst Kampaniyen-Alt Eosen yaşlı Akveren formasyonu, Alt Orta Eosen yaşlı Yığılca formasyonui Alt-Orta Miyosen yaşlı Çaycuma formasyonu ve Kaynarca üyesi yer alır. Kuvaterner yaşlı güncel çökeller uyumsuz olarak daha yaşlı birimleri örterler (Şekil II) Akveren Formasyonu (KTa) Kentin ve Gümüş (1963) tarafından Sinop-Ayancık dolayında adlandırılmış olan birim, altta kumlu karbonatlar, üstte doğru killi kireçtaşları, resifal kireçtaşları, çamurtaşları, marnlar, türbiditler ve volkanitlerden oluşur. Ketin ve Gümüş (1963) ün Akveren formasyonu ve alacalı kumtaşı, şeyl ve marn ardalanmasından oluşan Atbaşı formasyonu bu çalışmada, Akveren formasyonu olarak değerlendirilmiştir. Volkanitler, Aksay ve diğ. (2001) nin çalışmasında Çangaza Volkanit üyesi olarak incelenmiştir. Bartın ili dolaylarında yayılım sunan Akveren formasyonu sarı, beyaz, grimsi yeşil yer yer kırmızı renkli ve ince-orta-kalın katmanlıdır. Seyrek olarak masif görünümlüdür. Kumtaşı ve kırıntılı kireçtaşı ile başlayan birim, üste doğru killi kireçtaşı-marn çoğunlukta olmak üzere kiltaşı-silttaşı ardalanmalı olarak devam eder. İstifin içerisinde yer yer türbidit akmaları ile gelişmiş çökeller gözlenir. Birim genel olarak Yemişliçay formasyonu üzerinde, kırıntılılardan yarı pelajik ve türbiditik çökellere geçiş gösterir ve üzerinde Çaycuma formasyonu geçişli olarak yer alır. Yemişliçay Formasyonu (Ky) Volkanojenik kumtaşı, şeyl ve piroklastik kayalar ile pelajik-yarı pelajik kireçtaşlarından oluşan birim Sinop yöresinden Yemişliçay köyünden adlandırılmıştır. (Ketin ve Gümüş, 1963). Birimdeki pelajik ve yarı pelajik kireçtaşları Kapanboğazı üyesi adı altında incelenmiştir. Birim en iyi Amasra ilçesi güneyinde görülür. Formasyo genel olarak altta kahverenkli, ince-orta tabakalı volkanojenik kumtaşı, grimsi yeşil renkli, ince-orta tabakalı şeyl-kumtaşı ardalanması, tüf, tüfit, orta kesimlerde bej ve kırmızıpembe renkli, ince-orta tabakalı pelajik-yarı pelajik killi kireçtaşlarıyla, üst kesimlerde kahve ve koyu gri renkli aglomeralarla temsil edilir. Alüvyon (Qal) Akarsu yataklarında, eski çukurluklar üzerine gelişmiş düz alanlardaki çakıl, kum, çamur çökelleridir. Akarsu yatakları ve ova tabanlarında oldukça geniş alanlar kaplar. Bu birim Kuvaterner yaşlıdır.

100 Yapısal Jeoloji Batı Karadeniz Bölgesi zaman içerisinde meydana gelen orojenik hareketlerin etkisi altında kalmıştır. Bu hareketler kayaçlarda kıvrımlanmaya, kırıklanmaya neden olmuşlardır. Alttan itibaren Siluriyen-Devoniyen yaşlı kayaçlar çökelimi ve üst kısımlara doğru bir regresyon sonucu sığlaşma meydana gelmiştir. Siluriyen ve Devoniyen yaşlı birimlerin ufak kıvrımlanması ve Yılanlı Formasyonu ile Alacaağzı Formasyonunun tedrici geçişi Hersiniyen orojenezi Akadiyen fazının fazlaca etkin olmadığını gösterir. Ancak bölgede sığlaşma, bataklık ortamına geçiş bu esnada meydana gelmiştir. Karasallaşma ve bataklık ortamına geçiş süresi Permiyen de devam etmiştir (Yergök vd. 1987). Mesozoyik başında meydana gelen hareketler Erken Alpin hareketleri sonucu meydana gelmektedir. Mesozoyik başında kara haline gelen alan artık yavaş yavaş su altına girmektedir. Alt Kretase, Üst Kretase geçişinde bir diskordans, Maastrihtiyen başında bir transgresyonu gösteren ikinci bir diskordans bulunmaktadır. Daha sonra Paleojen birimler Pirene ve Helvesiyen fazları ile kıvrımlanmakta, bu birimlerin üzerine Neojen yaşlı çökeller Karabük Havzasında diskordanslı olarak yer almaktadır. Batı Karadeniz Bölgesinde büyük tektonik yapılar genellikle doğu-batı doğrultuludur. Havzada doğu-batı doğrultulu uzanan ve çekirdeğinde Alacaağzı Formasyonunun mostra verdiği Gelik antiklinali ile güneyde bunu takip eden Karadon Formasyonunun korunduğu bir senklinal ile ekseni boyunca yükselmiş bir büyük senklinoryum yapısındadır. Bu konum kuzey-güney yönlü gelişen bir sıkışma sonucunda ortaya çıkmış güçlü bir kıvrımlanma deformasyonuyla oluşmuştur (Yergök vd. 1987). Batı Karadeniz Bölgesinde en uzun ve devamlı bindirme ve faylar D-B veya KD-GB yönünde gidiş gösteren faylardır. Bu faylardan genel olarak doğu-batı veya kuzeydoğu güneybatı yönünde uzananlar birincil fay buna karşılık genellikle kuzey-güney yönlü olanlar ikincil fay olarak tanımlanır. Bölgede Paleozoyik birimlerini büyük bir zaman boşluğundan sona Mesozoyik birimleri ince bir taban konglomerası ile diskordans olarak örtmektedir (Yergök vd. 1987). İnceleme Alanının Jeolojisi İnceleme alanı bölgesel olarak Yemişliçay Formasyonu (Ky) içerisinde kalmaktadır. Yemişliçay Formasyonu (Ky) Volkanojenik kumtaşı, şeyl ve piroklastik kayalar ile pelajik-yarı pelajik kireçtaşlarından oluşan birim Sinop yöresinden Yemişliçay köyünden adlandırılmıştır. (Ketin ve Gümüş, 1963). Birimdeki pelajik ve yarı pelajik kireçtaşları Kapanboğazı üyesi adı altında incelenmiştir. Birim en iyi Amasra ilçesi güneyinde görülür. Formasyon genel olarak altta kahverenkli, ince-orta tabakalı volkanojenik kumtaşı, grimsi yeşil renkli, ince-orta tabakalı şeyl-kumtaşı ardalanması, tüf, tüfit, orta kesimlerde bej ve kırmızı-pembe renkli, ince-orta tabakalı pelajik-yarı pelajik killi kireçtaşlarıyla, üst kesimlerde kahve ve koyu gri renkli aglomeralarla temsil edilir.

101 Şekil II. İnceleme Alanı ve Çevresinin Dikme Kesiti (Ölçeksiz)

102 DOĞAL AFET TEHLİKELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Deprem Durumu Türkiye; Kuzey Anadolu Fay (KAF) Zonu, EGE Graben Zonu, Doğu Anadolu Fay (DAF) Zonu, Bitlis Bindirmesi gibi aktif tektonik hatlara sahiptir. İnceleme alanı, Kuzey Anadolu Fay Zonuna kuşbakışı yaklaşık 90 km. mesafededir. Bayındırlık ve İskân Bakanlığı Afet İşleri Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan Deprem Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmeliklere (2007) göre inceleme alanı Türkiye Deprem Bölgeleri haritasında 2. Derece Deprem kuşağında yer almaktadır. İnceleme alanının İl Deprem Haritasındaki yeri Şekil 3 de verilmektedir. Zonguldak İlinin aktivitesi devam eden Kuzey Anadolu Fay hattına olan konumu Şekil 4 de gösterilmektedir. Bölgenin deterministik olarak deprem tehlikesi için iki temel sismik (deprem) kaynak zonu vardır (Erdik ve diğ., 1999). Şekil 10.a ve 10.b de görülebileceği gibi bunlar Karadeniz Sismik Kaynak zonu (zon-27) ve Kuzey Anadolu Fay Zonu (zon-26) olmaktadır. Kuzey Anadolu Fay Zonu nda (zon-26) 100 km.lik bir fay segmentinin kırılması durumunda oluşabilecek depremin büyüklüğü çeşitli araştırmacılara göre depremin büyüklüğü 7,2 ile 7,6 arasında değişmektedir. Şekil III. İnceleme Alanının Türkiye Deprem Bölgeleri Haritasındaki Yeri

103 İNCELEME ALANI Şekil IV. İnceleme Alanının Zonguldak İli Deprem Bölgeleri Haritasındaki Yeri İnceleme Alanı Şekil V. Zonguldak ve Çevresi Depremleri ( Yılları Arası)

104 EK -8 İŞLETME RUHSATI

105

106 EK -9 FAALİYET ALANINA AİT FOTOĞRAF

107

108

109 EK -10 UYDU FOTOĞRAFLARI

110

111 EK 11 RESTORASYON PLANI

112

113 EK 12 KURUM GÖRÜŞÜ

114

115 EK 13 ACİL MÜDAHALE EYLEM PLANI

116 Alagözler Kum-Çakıl San. ve Tic. AŞ. Kalker Ocak Sahası Acil Müdahale Eylem Planı

117 Acil müdahale planının amacı, Kalker Ocak Sahasının inşaat ve işletme aşamalarında öngörülmeyen acil durumlar, doğal afetler (taşkın, deprem vb.) yangın, iş kazaları vs. durumlarda gerekli önlemlerin en kısa zamanda alınması ve olabilecek etkileri azaltmaktır. Alagözler Kum-Çakıl San. ve Tic. AŞ. Kalker Ocak Sahası Projesi kapsamında iş güvenliği ve işçi sağlığını koruma amaçlı olarak hazırlanan Acil Müdahale Planı, doğal afet, yangın, sabotaj gibi acil durumlarda işlerlik kazanacaktır. Bu planda bulunması gerek unsurlar aşağıda sıralanmıştır. Acil Müdahale Ekibinin (AME) Belirlenmesi AME nin görev tanımlarının yapılması AME içerisinde ast kademeler oluşturulması (kurtarma, ilk yardım, müdahale vb.) AME nin ilgili kurum/kuruluşlar ve kendi içerisindeki koordinasyon konularının belirlenmesi AME nin ihtiyaç duyacağı hizmet (ulaştırma, levazım, ikmal, bakım vb.), tahsis ve protokollerin belirlenmesi AME içerisinde çalışacak personelin günlük çalışma esaslarının belirlenmesi Acil Müdahale Ekibinin bir müdahale anında ihtiyaç duyacağı tüm ekipman ve araçlar özellikle projenin inşaat aşamasında hazır bulundurulmalıdır. Acil Müdahale Ekibi, acil müdahaleler konusunda gerekli eğitimi almalıdır. Eğitimler, araç ve ekipman bakımları periyodik olarak yapılmalıdır. Proje kapsamında İnşaat ve işletme faaliyetleri süresince iş güvenliği ve işçi sağlığı konularında gerekli çalışmalar ve organizasyonlar yapılacak, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünün ilgili maddeleri hükmünce gerekli önlemler alınacak ve sürekli olarak kontrol edilecektir. Şantiye tesislerinde, İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Tüzüğünde belirtilen ilk yardım malzeme ve gereçlerinin bulunduğu bir ilk yardım dolabı bulundurulacaktır. İşletmede sürekli bir araç bulundurulacak ve meydana gelebilecek herhangi bir kaza veya işçilerin hastalanması durumunda proje alanına yakın olan Zonguldak İl merkezinde yer alan hastanelerden faydalanılacaktır. Bu konuda yapılacak çalışmaların uzman ekip tarafından değerlendirilmesi amacıyla Acil Eylem Planı hazırlanacaktır. Acil Eylem Planları (AEP) ayrıca aşağıdaki konuları da içerecektir; İş güvenliği ve ilk yardım planları, Sabotaj ve saldırılara karşı koruma-emniyet ve güvenlik planı, Meydana gelebilecek kazalara karşı 24 saat hazır bulundurulacak ilk yardım ekibi, Yangın çıkması durumu göz önüne alınarak yangına karşı her türlü önlem alınacaktır. Yangına karşı her türlü ekipman ve donanımın, mevcut yönetmelik ve kanunlara uygun olarak yapılması sağlanacaktır.

118 Acil Müdahale Planı koordinasyon öncelikleri aşağıda verilmiştir. ACİL MÜDAHALE PLANI DOĞAL AFET YANGIN PATLAMA SİVİL SAVUNMA + İLK YARDIM BEKÇİ BEKÇİ AMBULANS TELEFON TELEFON HASTAHANE İTFAİYE + İLK YARDIM İTFAİYE + İLK YARDIM AMBULANS AMBULANS HASTAHANE HASTAHANE Acil müdahale planı yukarıda belirtilen başlıkları kapsayacak ve işletme aşamasında oluşacak acil durumlara göre revize edilecektir.

119 EK 14 FOSSEPTİK PLANI

120 50 cm 50 cm 400 cm 200 cm 100cm 300 cm 200 cm 100 cm

121 EK 15 TAAHHÜTNAME VE VEKÂLETNAME

122

123

124

125

126 EK 16 YETERLİK BELGESİ

127